25
Wet aanpassing fiscale regeling aandelenoptierechten
Aan de orde is de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964 tot wijziging van de fiscale regeling voor aandelenoptierechten met het oog op het wegnemen van een
liquiditeitsprobleem in het geval van het verstrekken van
aandelenoptierechten als loon (Wet aanpassing fiscale
regeling aandelenoptierechten) ( 35929 ).
De voorzitter:
Ik heet de staatssecretaris van Financiën van harte welkom
voor de wetsbehandeling Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten (35929). Deze wet is al een keer eerder
door de Kamer besproken en door de voorganger van deze
staatssecretaris. Toen deed ikzelf ook mee aan het debat.
Mijn inbreng zou niet veel anders geweest zijn dan die keer,
dus toen aan mij het verzoek werd gedaan door de Griffie
om dit debat voor te zitten, heb ik besloten om dat maar
eens te doen. Dat moet immers ook gebeuren in de Kamer.
De algemene beraadslaging wordt heropend.
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de heer Alkaya namens de SP. Hij zal
het woord voeren voor maximaal 30 minuten, want die
spreektijd heeft hij aangegeven. Gaat u ervoor zitten.

De heer Alkaya (SP):
Voorzitter, ik zal het proberen korter te doen dan in 30
minuten. Even kijken of dat lukt.
U heeft het al aangegeven: vandaag bespreken wij de Wet
aanpassing fiscale regeling aandelenoptierechten. Hier
hebben wij eind vorig jaar al over gedebatteerd. De uitkomst
van het debat was dat de regering ons vroeg om de stemming over deze wet uit te stellen, inclusief het amendement
van de SP daarop. Na maanden vertraging kwam de regering vervolgens met de teleurstellende boodschap dat zij
toch maar niets aan deze wet zou veranderen. Zij deed dus
het verzoek om de behandeling weer snel op te pakken.
Daarom staan wij hier vandaag. We hebben als Kamercommissie in de tussenliggende tijd niet stilgezeten en hebben
onder meer een rondetafelgesprek georganiseerd om onze
kennis over het doel van de wet en specifiek het instrument
waar we het vandaag over hebben, namelijk aandelenoptierechten, te verdiepen. De SP blijft vragen en bedenkingen
hebben bij specifiek het instrument van de aandelenoptierechten, maar ook mijn partij deelt het doel om medewerkersparticipatie bij Nederlandse ondernemingen te bevorderen. De SP strijdt al lang voor meer waardering en
emancipatie van werknemers in onze economie. Zo werken
wij bijvoorbeeld aan de Wet eerlijk delen, die winstdeling
uiteindelijk verplicht moet stellen.
Voorzitter. Bij emancipatie horen twee dingen. Enerzijds is
dit dat de werkvloer meer inzicht en meer zeggenschap
krijgt over de koers en de strategie van het bedrijf, maar
anderzijds ook dat werknemers boven op hun salaris auto-

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

matisch meeprofiteren van de winst die gemaakt wordt.
Dat kan gerealiseerd worden door medewerkersparticipatie
te bevorderen. Maar het instrument van de aandelenoptierechten, waar de wet die we vandaag bespreken over gaat,
is in onze ogen een gemankeerd instrument. Aandelenoptierechten worden immers nauwelijks toegekend aan
mensen die daar het meeste baat bij zouden hebben. Dit
lijkt geen geschikt instrument voor allerlei arbeidsintensieve
sectoren waarin er juist veel behoefte zou zijn aan meer
waardering en emancipatie, zoals de beveiliging, de
schoonmaak, de klantenservicemedewerkers of de pakketbezorging.
Er is geen bedrijf in deze sectoren dat eraan denkt om zijn
onmisbare werkers mede-eigenaar te maken. In tegenstelling tot bestuurders bij grote multinationals en techneuten
bij innovatieve start-ups, is er nog heel veel strijd nodig om
mede-eigenaarschap te bevorderen in de bedrijven waar
zij werken. Die strijd zullen wij blijven voeren. De wet die
wij vandaag bespreken, lijkt dan ook vooral gericht op die
tweede groep: die innovatieve bedrijfjes die hoogopgeleid
technisch personeel willen aantrekken, veelal uit het buitenland. De wet lijkt niet gericht op die andere groep, die het
juist zou kunnen gebruiken: de schoonmakers en de beveiligers. Kan de regering bevestigen dat dat niet de doelgroep
is?
Een dergelijke, relatief beperkte doelgroep zou geen probleem hoeven zijn als de wet aan de andere kant geen
nadelen of risico's zou kennen. Baat het niet, dan schaadt
het niet, zou je dan kunnen denken. Maar deze wet is vorig
jaar niet voor niets aangehouden. Meerdere Kamerleden
hadden twijfels, met name over de uitvoeringscapaciteit
bij de Belastingdienst, die al onder druk staat. Meerdere
Kamerleden hadden ook twijfels bij de generieke toepassing
van de aandelenoptieregelingen. Aangezien de wet inhoudelijk op geen enkel punt is aangepast, zijn die twijfels niet
weggenomen.
Ik heb vooral problemen met de generieke toepassing van
de wet. Die is in woord op start-ups gericht, maar in de
praktijk niet. Terwijl het nagenoeg uitgesloten is dat een
enkele schoonmaker of beveiliger van deze wet zal profiteren, is dat niet uitgesloten voor managers en bestuurders
van grote bedrijven die ook nu al met aandelenopties werken. De SP wil geen achterdeur openen voor bestuurders
van grote bedrijven. Zij zullen dankzij deze wet ook een
mogelijkheid krijgen om belastingheffing in ieder geval uit
te stellen. In sommige gevallen is het onze vrees dat de
belastingheffing zelfs wordt verminderd. De staatssecretaris
zegt hierover dat het wetsvoorstel alleen leidt tot een verschuiving van het heffingsmoment en niet tot een vermindering van in te houden belasting. Dat klopt, als je ervan
uitgaat dat de waarde van de aandelen alleen maar kan
toenemen gedurende de periode dat ze niet verhandelbaar
zijn. Maar wat als de waarde in die periode juist afneemt?
De verschuldigde belasting neemt dan toch ook af? Het
financiële effect van deze maatregel is dus afhankelijk van
de waardeontwikkeling van de aandelen en die is onzeker.
Daarmee zijn de precieze effecten van deze wet ook onzeker.
De heer Idsinga (VVD):
Dank aan de heer Alkaya voor zijn betoog over werknemersparticipatie in brede zin. Het zal geen geheim zijn dat de
heer Alkaya en ik een verschillende politieke kleur hebben.
Maar het onderwerp werknemersparticipatie in brede zin

21 juni 2022
TK 94

94-25-1

spreekt mij enorm aan. Ik heb eigenlijk een vraag over het
volgende. Ik heb het dan over het huidige wetsvoorstel. De
heer Alkaya zegt dat CEO's en topmensen in grote multinationals hier ook gebruik van zouden kunnen maken. Dat zie
ik niet helemaal, want deze wet stelt het heffingsmoment
uit tot het moment van verhandelbaarheid van de aandelen.
Bij grote multinationals zijn die aandelen al verhandelbaar.
Ik zie dus even niet precies de angst of de zorg die de heer
Alkaya hier uitspreekt.
De heer Alkaya (SP):
Bij grote bedrijven zijn de aandelen verhandelbaar als ze
beursgenoteerd zijn, maar niet alle grote bedrijven zijn
natuurlijk beursgenoteerd. Je hebt ook gewoon besloten
vennootschappen die in omvang wel groot zijn. De
bestuurders daarvan zou ik niet dezelfde mogelijkheden
willen geven met deze wet, die gericht is op werknemers
bij start-ups, bij innovatieve bedrijfjes. Vandaar ook mijn
voorstellen om die doelgroep af te bakenen. Daar kom ik
straks op.
Voorzitter. Bovendien is iemand met aandelenoptierechten
straks niet verplicht om te wachten met belasting betalen.
Hij is niet verplicht om gebruik te maken van de mogelijkheden die deze wet zal bieden. Die persoon kan ook gewoon
op het moment van uitoefening de belasting betalen, als
diegene het geld daarvoor heeft. Als de verwachting is dat
de koerswaarde in de periode tussen toekenning van de
rechten en het moment dat ze verhandelbaar worden
inderdaad zal stijgen, dan is het betalen van belasting op
het moment dat de aandelen nog niet verhandelbaar zijn
namelijk gunstig. Met andere woorden, er is een keuzemogelijkheid ingebouwd in de voorliggende wet. Als alleen
een eventueel liquiditeitsprobleem opgelost dient te worden, waarom is er dan niet gekozen voor een vast moment
van belastingbetaling, bijvoorbeeld uiterlijk een jaar nadat
de aandelen verhandelbaar worden, zonder een keuzemogelijkheid? Waarom is er nu een mogelijkheid geboden om
de belastingheffing na de beursgang zelfs nog maximaal
vijf jaar uit te stellen? En als dit soort keuzes dan toch worden aangeboden, waarom zouden wij die dan niet alleen
richten op de doelgroep van de wet? Ook in de memorie
van toelichting en dergelijke staat dat medewerkers bij startups de doelgroep zijn. Waarom zouden we die mogelijkheden dan bieden aan een bredere groep en dus ook aan
bestuurders bij grotere besloten vennootschappen? Dat is
toch niet doelgericht?

daadwerkelijk onoverkomelijk? Dat vraag ik aan de staatssecretaris.
Verder zegt het kabinet, de staatssecretaris, dat bij een
afbakening groeiende bedrijven op een gegeven moment
geconfronteerd zouden worden met de veranderende en
minder interessante fiscale behandeling van aandelenoptierechten. Dit zou het instrument aandelenoptie minder aantrekkelijk maken. Maar dat is nou precies de bedoeling. Het
bedrijf is op dat moment immers gegroeid. Dat is in onze
ogen geen startend bedrijf, geen start-up meer. Werknemers
die daar dan in dienst zouden komen vanaf dat moment,
zouden dus ook geen recht meer moeten hebben op
belastingvoordeeltjes die gericht waren op die specifieke
groep van startende bedrijven. Dat kun je dan ontgroeien.
Dat lijkt me nou juist precies de bedoeling.
Tot slot zegt de staatssecretaris dat een afbakening zou
kunnen leiden tot staatssteunproblemen. Maar dat is alleen
een kwestie van het op de hoogte stellen van de Europese
Commissie en goedkeuring vragen. Dat kan even duren,
maar die goedkeuring zal er uiteindelijk wel komen. Want
als dit soort afbakening naar bedrijfsgrootte verboden zou
zijn, dan zou geen enkel instrument meer gericht kunnen
worden op het mkb. Dat zou natuurlijk waanzin zijn. Dat is
op dit moment volgens mij ook niet aan de orde. Het
staatssteunargument gaat dus hoogstwaarschijnlijk alleen
over eventuele vertraging, dus over uitstel en niet over
afstel. Kan de staatssecretaris dit bevestigen?
De SP is van mening dat het afbakenen van deze wet naar
de beoogde doelgroep dus wel kan, en ook zou moeten,
om de wet doelgerichter te maken. Om deze reden heeft
de SP twee amendementen ingediend. Het ene amendement bakent het aantal werknemers af en het andere
amendement de maximale omzet. Werknemers kunnen dan
alleen gebruikmaken van de mogelijkheden die deze wet
zal gaan bieden als het bedrijf waarbij zij werken op het
moment van toekenning van de aandelenoptierechten 100
werknemers of minder in dienst had, of wanneer het bedrijf
waarbij ze werken in het voorgaande jaar een omzet
behaalde die onder een nader te bepalen maximumgrens
zat. Vergelijkbare definities van werknemersaantallen en
omzetgrenzen worden nu bijvoorbeeld al gebruikt bij de
definitie van structuurvennootschappen. Ik ben daarom
benieuwd naar de appreciatie van de staatssecretaris van
deze twee amendementen.
Voorzitter. Deze wet kan ook niet los worden gezien …

Kortom, onze vrees is dat deze wet een scala aan keuzemogelijkheden zal bieden die er nu nog niet zijn. Dan is het
logisch dat de afbakening van de doelgroep zo veel mogelijk
op orde is. De doelgroep is namelijk start-ups, werknemers
van start-ups. Het is dan ook teleurstellend dat de regering
deze afbakening ondanks alle zorgen niet heeft doorgevoerd. De regering zegt dat een afbakening op basis van
het aantal werknemers de uitvoering zal compliceren, omdat
de Belastingdienst dan moet weten hoeveel werknemers
het bedrijf heeft op een bepaald moment in het jaar. Dat
aantal kan natuurlijk door het jaar heen fluctueren. Ik snap
dat. Maar je kunt toch simpelweg kijken naar het aantal
werknemers aan het einde van het voorgaande kalenderjaar,
puur om het uitvoerbaar te maken? Dan heb je dat uitvoeringsprobleem toch opgelost? Dit soort praktische problemen blijken in de praktijk vaak prima op te lossen te zijn als
de politieke wil er is. Dus in hoeverre is dit probleem nou

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De voorzitter:
Er is een interruptie van mevrouw Van Dijk.
Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Ik ben benieuwd waarom specifiek gekozen is voor omzet
als criterium. Want in mijn hoofd gaat het dan zo: volgens
mij gaat het erom dat je dit zou willen voor start-ups of
bedrijven die door willen groeien, die weinig structurele
middelen hebben om medewerkers te betalen. Maar
waarom dan omzet als criterium? Want dat wil helemaal
niet zeggen dat er onderaan de streep voldoende of onvoldoende overblijft. Ik ben er dus een beetje naar op zoek of
dat een effectief middel is.

21 juni 2022
TK 94

94-25-2

De heer Alkaya (SP):
Het belangrijkste argument om voor omzet te kiezen, is
omdat dat een indicatie geeft van de middelen die een
bedrijf heeft om al dan niet een concurrerend salaris te
kunnen bieden aan de werknemers. Want startende bedrijven kunnen dat vaak niet. Die hebben vaak niet genoeg
omzet om de werknemers die ze willen aantrekken een
aantrekkelijk salaris aan te bieden, dus doen ze dat met
aandelen. Maar op het moment dat een bedrijf al groot
genoeg is en dus genoeg omzet behaalt om wel het vaste
salaris dusdanig aan te passen dat de werknemers ook
geneigd zijn om te solliciteren op die vacatures, dan vind
ik dat ze geen gebruik meer zouden moeten kunnen maken
van dit soort voordelen, zoals in deze wet staat. Daarom is
er voor omzet gekozen en niet voor winst, want ook grote
bedrijven kunnen natuurlijk weinig winst maken. De winstmarges zijn namelijk heel laag. Dan heb je wel een hoge
omzet en kun je dus in principe genoeg aan je medewerkers
betalen om ze aan te trekken en ze een aantrekkelijk salaris
aan te bieden. Maar omdat ze dan een lage winst zouden
hebben, zouden ze dan alsnog gebruik kunnen maken van
dit soort belastingvoordelen. Dat is niet wat ik beoog met
dit amendement.
Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Ik worstel een beetje met het begrip "omzet". Of een bedrijf
kapitaalintensief of -extensief is, zegt niet altijd iets aan de
voorkant. Dank u wel voor de toelichting, maar ik moet er
even goed over nadenken of dit het criterium is op basis
waarvan we een goede afbakening zouden kunnen maken.
De heer Alkaya (SP):
Ik heb ook nog een tweede amendement. Dat gaat over
werknemersaantallen. Dus ik heb twee amendementen, die
allebei aangenomen zouden kunnen worden; dan heb je
twee criteria in de wet. Maar los van elkaar zouden ze ook
tot een afbakening kunnen leiden. Het criterium van werknemersaantallen vind ik eigenlijk sympathieker, maar
daarvan zegt de staatssecretaris dat het wat complexer is
in de uitvoering. Maar beide vormen van afbakening zouden
volgens mij een stap voorwaarts zijn.
Voorzitter. Deze wet kan niet los worden gezien van de
bredere context waarin wij als land echt tekortschieten als
het gaat om de emancipatie van de werkvloer. Ik begon
mijn betoog al met een pleidooi voor meer medewerkersparticipatie en meer winstdeling. Daarbij wil ik niet alleen
kijken naar aandelenopties bij hippe start-ups of bij de
ASML's van deze wereld, maar breder, juist ook bij al die
bedrijven waar veel mensen werken met een laag inkomen
of middeninkomen. In Nederland is het aantal bedrijven
dat winstdeling toepast, opvallend laag. Slechts 15% van
de beursgenoteerde bedrijven doet dit. Als we ook naar de
niet-beursgenoteerde bedrijven kijken en die meetellen,
dan zien we dat dat aandeel zelfs lager is: dat ligt op minder
dan 10% van de bedrijven. Ter vergelijking: in Frankrijk ligt
dat op 80%. Winstdeling is dus in Frankrijk de norm, waar
slechts een minderheid van de bedrijven van afwijkt, in
plaats van andersom, zoals helaas bij ons het geval is.
In Nederland is slechts 4% van alle aandelen in handen van
de werknemers. In een land als Zweden is dat 13% en in
een land als de Verenigde Staten 17%. Wij lopen dus achter.
Als je dan in een recent verschenen rapport van vakbond

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

FNV en SOMO leest dat in de afgelopen twintig jaar de
dividenduitkeringen met 500% zijn gegroeid en de lonen
slechts met 50%, dan besef je volgens mij waar een groot
deel van de ongelijkheid in ons land vandaan komt. Recent
onderzoek van een andere vakbond, het CNV, bevestigt dat
in ons land beloningen met aandelenopties, waar we het
vandaag over hebben, vooral worden toegepast bij grote
beursgenoteerde bedrijven, kennisintensieve bedrijven en
start-ups. Het zijn dan bovendien vaak het management en
de hoogst opgeleide werknemers die daarvan genieten.
Maar de voorzitter van het CNV zegt ook: "Nu de lonen
onder druk staan en de inflatie torenhoog is, is het noodzakelijk dat ook werknemers beter en sneller meeprofiteren
van de vaak hoge bedrijfswinsten." Het instrument waar
wij het vandaag over hebben, aandelenoptierechten, heeft
aan de ene kant wat haken en ogen op het punt van de
afbakening, maar die zijn met amendementen enigszins op
te lossen. Aan de andere kant staat vast en is met zekerheid
te zeggen dat deze wet alléén in ieder geval onvoldoende
zou zijn om onze internationale achterstand op het punt
van winstdeling en medewerkersparticipatie in te halen,
omdat deze wet niet gericht is op de mensen die dit het
hardst nodig hebben.
Daarom was ik zo teleurgesteld over de antwoorden van
de staatssecretaris op de Kamervragen die ik stelde naar
aanleiding van de oproep van het CNV voor meer winstdeling voor iedereen. De staatssecretaris schrijft daarin: "Het
kabinet staat in principe positief tegenover werknemersparticipaties als mogelijk instrument om de betrokkenheid en
productiviteit van werknemers te vergroten voor sectoren
en ondernemingen waar dat passend is. Het kabinet is
momenteel echter niet voornemens om werknemersparticipaties te stimuleren middels fiscale faciliteiten. Het aanbod
en gebruik van werknemersparticipaties is primair een zaak
tussen werkgevers en werknemers." Aldus de staatssecretaris. Daarmee laat dit kabinet zien hoe selectief het helaas
is, want waarom is het fiscaal bevorderen van aandelenoptierechten, waar vooral managers, expats en hoogopgeleiden gebruik van maken, wel een zaak voor dit kabinet en
waarom is het breder stimuleren van werknemersparticipatie en winstdeling dat niet?
Voorzitter. Als die oneerlijke selectiviteit niet wordt verholpen, zal ik mijn fractie in ieder geval adviseren om tegen
deze wet te stemmen. Wij kunnen niet accepteren dat we
aan de ene kant wel iets doen voor de groep die het al goed
heeft, maar dat we aan de andere kant helemaal niets
instellen voor de groep die het juist nodig zou hebben.
Mensen met een lager inkomen leveren in ons land jaar na
jaar koopkracht in, terwijl de economie groeit en de winsten
toenemen. Mijn overtuiging is dat ons land gelijker en onze
economie eerlijker zouden kunnen zijn. Natuurlijk moet
daarvoor het minimumloon flink omhoog en moeten ook
de uitkeringen meestijgen, zodat je met een baan of een
pensioen gewoon weer kunt rondkomen. Maar als alle
werknemers meeprofiteren van de grote winsten die in ons
land gemaakt worden en als zij met respect en gelijkwaardigheid behandeld worden binnen de bedrijven, dan ben
ik ervan overtuigd dat onze economie ook beter kan functioneren en dat de gehele samenleving daarvan zou profiteren.
Dank u wel.

21 juni 2022
TK 94

94-25-3

De voorzitter:
Dank u wel. Dan zijn we aanbeland bij de tweede spreker
van de Kamer. Dat is de heer Idsinga. Hij zal spreken
namens de VVD.

De heer Idsinga (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Ons land kent talloze voorbeelden
van succesvolle, jonge, innovatieve bedrijven, start-ups,
die inmiddels zijn uitgegroeid tot grote spelers. Vaak zijn
ze al in meerdere landen actief. Daar mogen we best trots
op zijn. Bij start-ups denken veel mensen aan bedrijfjes die
zich richten op IT-oplossingen of iets met internet. Dat klopt
in eerste instantie ook.
Vandaag de dag is het bereik echter veel breder. Vaak zijn
start-ups aanjagers en geven ze mede vorm aan belangrijke
transities waar we als land en als wereld voor staan. Ze
richten zich meer en meer op klimaat, zorg, agrifood, circulaire economie enzovoort. Deze bedrijven worden vaak
opgestart door bevlogen mensen, die hun creativiteit
inzetten en bereid zijn om risico's te nemen, om zo hun
steentje bij te dragen aan die mooiere wereld.
Helaas blijkt doorgroei van deze bedrijven in ons land lastig.
Natuurlijk, we kennen een paar voorbeelden van grote
succesvolle oud-start-ups en oud-scale-ups. Dit lukt in ons
land momenteel nog maar mondjesmaat. In Amerika
daarentegen lukt het 60% van de start-ups om succesvol
door te groeien. Waar knelt het? Om te beginnen bij het
aantrekken, motiveren en behouden van talenten, die op
de krappe arbeidsmarkt moeten worden geworven in binnen- en buitenland. Omdat jonge bedrijven ieder dubbeltje
moeten omdraaien en iedere cent het liefst terug investeren
in de groei van het bedrijf, is er vaak nog geen geld om
hoge salarissen te betalen. Dat maakt concurrentie op de
vaak internationale arbeidsmarkt lastig. Veel landen hebben
namelijk wél een speciale fiscale regeling voor werknemersopties.
Voorzitter. Nederland staat …
De voorzitter:
Er is een interruptie van de heer Van der Lee.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Ik werd getriggerd door wat de heer Idsinga zei. Het klopt
wat hij zegt. Start-ups en scale-ups krijgen in Amerika veel
sneller risicodragend kapitaal dan in Nederland. Dat zegt
echter ook iets over de risk appetite van vermogenden en
kapitaalkrachtige bedrijven in Nederland. Die nemen
gewoon minder risico.
De heer Idsinga lijkt de oorzaak vooral te zoeken in het al
dan niet werven van gekwalificeerd personeel. Dat vind ik
een beetje een vreemde combinatie. Daar ligt namelijk niet
het hoofdprobleem. Dit probleem van start-ups hebben we
al vaker besproken. Sterker nog, een van de argumenten
bij de start van Invest-NL was dat we een vehikel nodig
hadden om start-ups en scale-ups aan extra risicodragend
kapitaal te helpen. Daarom hebben we Invest-NL gecreëerd.
Waarom is er dan nog een aparte, specifieke, complexe
fiscale regeling nodig?

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De heer Idsinga (VVD):
Dank voor deze terechte vraag. Ik denk ook niet dat er één
oplossing is voor dit probleem. Er zullen meerdere oplossingen zijn. Ik was bij de rondetafelgesprekken met vertegenwoordigers uit de start-upwereld. Ik kan me niet herinneren of de heer Van der Lee daar ook bij was. Natuurlijk
zijn er meerdere problemen, maar de sector gaf daar zelf
heel duidelijk aan dat dit momenteel toch wel een van de
grootste problemen is waar wij als politiek het makkelijkst
op korte termijn iets aan kunnen doen. Daarom ben ik ook
zo blij dat deze wet nu voorligt. Ik zeg niet tegen de heer
Van der Lee dat die alle problemen oplost, maar vanuit de
sector zelf werd aangegeven dat het ontbreken van een
goede fiscale regeling voor werknemersopties op dit
moment een van de grootste belemmeringen is om door
te kunnen groeien.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Voordat ik woordvoerder financiën werd, ben ik jarenlang
EZK-woordvoerder geweest. Ik heb met heel veel bedrijven
gesproken. Alle bedrijven klaagden over het probleem dat
ze moeilijk aan gekwalificeerd personeel kunnen komen.
Het verbaast me niks dat dit voor start-ups ook geldt. Die
heb ik ook heel vaak gesproken. Maar het specifieke probleem van start-ups, het aantrekken van risicodragend
kapitaal, los je niet met deze route op. Daar hebben we al
andere instrumenten voor ingezet. Waarom maken we dan
voor deze ene groep een specifieke uitzondering, en dan
met een wet die ook weer breder van toepassing is? Want
je kunt het eigenlijk niet afbakenen, zegt de staatssecretaris.
Dit is toch geen issue dat je via de fiscaliteit moet oplossen?
De heer Idsinga (VVD):
Dank voor deze mening. Ik zeg nogmaals tegen de heer Van
der Lee dat ik heb geluisterd naar wat er leeft bij die
bedrijven. Ik heb geluisterd naar waar ze tegen aanliepen.
Natuurlijk, alle punten die de heer Van der Lee noemt, zullen
ongetwijfeld van belang zijn. Dat ontken ik ook niet. Dat ga
ik ook niet uit de weg. Maar een van de grootste problemen
waar start-ups en ook scale-ups nu mee te maken hebben,
is wat we in goed Engels noemen: the war for talent. Die
strijd wordt gevoerd zowel op de binnenlandse als op de
buitenlandse arbeidsmarkt. Als je kijkt naar wat de landen
om ons heen hebben gedaan op die punten, zie je dat wij
als Nederland gewoon achterlopen. Dus die strijd dreigen
we nu te verliezen.
De voorzitter:
U continueert.
De heer Idsinga (VVD):
Voorzitter. Nederland staat hoog op de Europese lijstjes,
zelfs boven Engeland en Frankrijk, als het gaat om het
aantal start-ups per inwoner. Maar toch missen we dus
kansen, zo bleek uit — ik heb het net al gezegd — een recent
rondetafelgesprek tussen vertegenwoordigers vanuit de
start-upsector en Kamerleden. Het grootste knelpunt is,
zoals gezegd, het bieden van meer flexibiliteit aan deze
start-ups om nieuwe mensen aan te trekken en te behouden.
Bedrijven die hard groeien en veel investeren, hebben vaak
niet de financiële ruimte om nieuwe werknemers te betalen,
terwijl ze die juist vaak hard nodig hebben om überhaupt

21 juni 2022
TK 94

94-25-4

te kunnen groeien. Zij zouden graag zien dat er een goede
optieregeling voor werknemers komt. Om hen aan te trekken bieden start-ups dus vaak aandelenoptierechten in
plaats van hoge lonen. Ik zei het al. Op deze manier kunnen
werknemers participeren in het op lange termijn succesvol
maken van het bedrijf, zonder dat dit op korte termijn geld
kost. Maar ja, dan moet het voor die werknemers wel aantrekkelijk of zelfs financieel mogelijk zijn om aandelenoptierechten als loon te accepteren.
Het grootste knelpunt nu is dat er niet altijd liquide middelen
zijn op het moment dat de verschuldigde belasting moet
worden betaald. Dat knelpunt wordt met deze wet weggenomen, door dat moment van belastingheffing iets verder
op te schuiven in de tijd, naar een moment waarop die
liquiditeit er wel is.

De heer Alkaya (SP):
De heer Idsinga spreekt vooral over concurrentievermogen.
Hij zegt dat het bedrijfsleven concurrerend moet zijn en dat
dit soort regelingen daarom belangrijk zijn. Maar het zijn
niet alleen maar de bedrijven en de sector die om dit soort
regelingen vragen om concurrerend te worden. Er is zelfs
een vakbond, het CNV, die zegt: dit soort regelingen zijn
ook belangrijk om de winsten eerlijk te verdelen. Maar dan
moet je die dus niet alleen maar richten op hoogopgeleid
personeel en managers, maar moet de hele werkvloer
daarvan meeprofiteren. Dus als de heer Idsinga aan het
kabinet vraagt om met aanvullende ideeën te komen en
vraagt wat hierna de volgende stap zou kunnen zijn, heeft
hij het dan ook over dat bredere plaatje, of heeft hij het dan
nog steeds specifiek over de managers en de hoogopgeleide
medewerkers bij start-ups?

Voorzitter. Medewerkersparticipatie is niet alleen van belang
bij het aantrekken en behouden van mensen. Het zorgt ook
voor meer verbondenheid bij het bedrijf. Onderzoek laat
zien dat het zorgt voor motivatie om het bedrijf tot een
succes te maken. Ook blijkt dat oprichters van succesvolle
start-ups hun kapitaal vaak opnieuw inzetten bij het investeren in nieuwe bedrijven. Dit is het zogenaamde vliegwieleffect. Internationale data tonen bijvoorbeeld aan dat
betrokkenen bij eerdere succesvolle start-ups vervolgens
zorgen voor tientallen nieuwe bedrijven. Overigens, door
het tot op heden ontbreken van een goede wettelijke fiscale
regeling voor werknemersparticipatie in Nederland blijft
ons land hierbij achter. Waar grote Amerikaanse oud-startups zorgden voor honderden nieuwe bedrijven, is dat in
Nederland bij onze meest succesvolle start-ups helaas
slechts een handjevol.

De heer Idsinga (VVD):
Dank voor deze vraag. Ik gaf dat net ook al aan in een
interruptiedebatje bij de bijdrage van de heer Alkaya zelf.
Ik heb het nu heel specifiek over deze regeling en over deze
start-ups en scale-ups, maar ik zei net ook al tegen de heer
Alkaya: ik denk dat wij samen een goed gesprek moeten
voeren over de goede punten die de heer Alkaya heeft
genoemd op het gebied van de bredere discussie rondom
werknemersparticipatie. Ik hoop dat we daar een zinvol en
vruchtbaar gesprek met elkaar over kunnen voeren, want
zijn idee om dit verder uit te werken — we zullen het niet
op alle punten geheel met elkaar eens zijn, want we hebben
politiek gezien een beetje een andere kleur — spreekt mij
enorm aan. Dus ik reik u daarin graag de hand en ik denk
graag verder met u mee.

Zoals we in eerdere debatten hebben uitgesproken — de
voorzitter gaf het net al aan — zijn we dus een groot voorstander van deze wet. De start-upsector vraagt hier al jaren
om. En daarom zijn we ook blij dat deze wet er nu ligt. Dit
is een eerste belangrijke stap naar een beter vestigingsklimaat voor innovatieve bedrijven. Graag verneem ik van het
kabinet wat binnen afzienbare tijd eventueel nog meer
mogelijk is om Nederland concurrerender te laten zijn. We
horen graag of het kabinet constructieve gesprekken voert
met deze sector. Graag zou ik daarbij ook van de staatssecretaris inzicht ontvangen in wat andere landen op fiscaal
gebied nog meer doen op dit terrein. Ik hoor daarbij graag
wat verder eventueel nog in Nederland overwogen kan
worden om onze internationale positie verder te versterken.

De heer Alkaya (SP):
Dat is erg fijn om te horen. Dat grijp ik natuurlijk met beide
handen aan, zou ik willen zeggen. Dan gaan we daarover
verder spreken. Maar de heer Idsinga vroeg het kabinet ook
heel nadrukkelijk en heel specifiek wat de volgende stappen
zouden kunnen zijn. Dus de heer Idsinga vroeg de regering
om meer informatie of meer voorstellen. En mijn vraag aan
hem was: vraagt hij de regering om meer voorstellen puur
op het gebied van het bevorderen van winstdeling voor
managers en hoogopgeleid personeel, of ook om voorstellen voor dat bredere plaatje, waarin we dus een eerlijkere
economie kunnen realiseren door bijvoorbeeld winstdeling
meer te promoten en te faciliteren?

Dank u wel.
De voorzitter:
U was aan het eind, hè?
De heer Idsinga (VVD):
Ja, ik was aan het eind.
De voorzitter:
Dan geef ik het woord aan de heer Alkaya voor een interruptie.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De heer Idsinga (VVD):
In de eerste plaats ziet het wetsvoorstel dat er vandaag ligt
niet uitsluitend op het allerhoogste management en het
allerhoogste personeel; het ziet in principe, in eerste
instantie, op kleine, jonge bedrijfjes die aan het opstarten
zijn. Dan is de vraag of je het meteen hebt over het allerhoogste management. Vaak is er in dit soort bedrijven
helemaal nog niet veel management. Dat zijn gewoon startups. Dat is gewoon een zaal met een aantal mensen die
lekker creatief bezig zijn; managementlagen ontbreken
daarin vaak. Maar om even terug te komen op het wat
bredere punt van de heer Alkaya: het aanbod waar ik het
net over had om daar verder constructief met hem over te
spreken, doe ik hierbij.

21 juni 2022
TK 94

94-25-5

De heer Van der Lee (GroenLinks):
Ik bewonder de creativiteit van collega Alkaya, die uit de
woorden van de heer Idsinga iets opmaakt wat aansluit bij
een terechte wens van de SP en van hemzelf, maar ik
hoorde eigenlijk vooral een andere oproep: een uitnodiging
aan de staatssecretaris om nog veel creatiever een fiscale
concurrentiestrijd met andere landen aan te gaan. Ik dacht
dat we die tijd nou echt achter ons hadden gelaten. Ik vind
dit, ook al is het in omvang klein, daar toch weer zo'n
voorbeeld van; we proberen om een reëel probleem op te
lossen dat op een heel ander terrein ligt dan wat dit wetsvoorstel probeert op te lossen, namelijk — dat zei ik daarstraks al — de beschikbaarheid van risicodragend kapitaal
in Nederland voor start-ups en scale-ups. We gaan fiscaal
weer iets creëren wat mogelijk bij anderen strategisch
gedrag uitlokt, in een concurrentiestrijd met anderen.
Waarom gaan we die route weer op en waarom wilt u nog
veel meer van dat soort voorstellen?
De heer Idsinga (VVD):
Dank voor deze vraag, want als de heer Van der Lee mij zo
heeft begrepen, dan is dat niet juist. Het gaat mij er niet om
om internationaal de concurrentieslag aan te gaan en
daarmee voorop te lopen. Waar het mij om gaat, is dat heel
veel landen om ons heen waar deze start-ups en scale-ups
zijn, veel verdergaande maatregelen hebben dan Nederland.
Het gaat in de eerste plaats niet om vooroplopen. Nee, het
gaat erom dat we internationaal mee kunnen komen. Het
wordt gezien als een knelpunt dat we bepaalde regelingen
op dit moment niet hebben. Dat is dus heel wat anders.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Dat knelpunt heeft u gehoord van de sector zelf, maar heel
veel sectoren komen met heel veel knelpunten naar politici
en die moeten zich dan vervolgens wel afvragen: is dat een
reëel knelpunt en is dat onafhankelijk geanalyseerd en
getoetst? Als je tegen de ene sector zegt "we gaan uw
knelpunt oplossen", waar is dan het einde? Is dit niet te
makkelijk het oor laten hangen naar een specifieke sector
in plaats van een reëel probleem, namelijk de beschikbaarheid van risicodragend kapitaal, proberen aan te pakken?
De heer Idsinga (VVD):
Ik heb in mijn voorbeelden een hele specifieke sector aangehaald waar het probleem op dit moment het meest nijpend is. Het is geenszins zo dat dit wetsvoorstel zich alleen
maar beperkt tot start-ups en scale-ups. In principe kan het
ook gaan om andere mkb-bedrijven. Nederland loopt hierin
achter. Uit onderzoeken blijkt ook dat heel veel kleine
bedrijven moeite hebben met doorgroei naar de middencategorie. Ik heb het in mijn bijdrage niet heel expliciet
genoemd, maar ook dit wetsvoorstel kan daar een heel
belangrijke bijdrage aan leveren.
De voorzitter:
De heer Van der Lee, heel kort, tot slot.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Heel kort, tot slot en misschien concluderend. Een van de
oorzaken is dat het Nederlandse bedrijfsleven gewend is
dat als er te grote risico's zijn, ze die op de Nederlandse

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

overheid kunnen afwentelen. Wij gaan hun daar weer in
bedienen door een fiscaal instrument te creëren. Dit gaat
om risicodragend privaat kapitaal. Dát moet de risico's
dragen. Dat moeten we als overheid niet naar ons toe
trekken, want dan stimuleren we juist de verkeerde manier
van werken.
De voorzitter:
De heer Idsinga tot slot op dit punt.
De heer Idsinga (VVD):
Ik weet niet of ik de heer Van der Lee hier helemaal in kan
volgen. Volgens mij maakt hij het wetsvoorstel nu veel
groter dan het is. Het gaat hier om een wetsvoorstel dat
regelt dat loonbelasting kan worden uitgesteld. Het is niet
meer dan dat. Er is ook nauwelijks budgettaire impact voor
de Staat. Laten we dingen dus niet groter maken dan ze
zijn. Ik denk dat dit in zijn proportionaliteit een goed voorstel
is.
De voorzitter:
Ook de heer De Jong heeft zich nog voor u gemeld.
De heer Romke de Jong (D66):
Zeker. Ik hoor de heer Idsinga zeggen dat dit een goede
eerste stap is. Mijn vraag is: wat is dan de volgende stap?
De heer Idsinga (VVD):
Ik stel me daar een beetje bescheiden in op, zeg ik tegen
de heer De Jong, want deze stap is al heel erg nodig en
gewenst. Maar we zijn er nog niet, ook als je ziet wat andere
landen doen op deze punten. We hebben de onderzoeken
gezien. Die zijn inmiddels misschien een beetje achterhaald;
ze zijn niet helemaal van dit jaar. Mijn vraag aan de staatssecretaris is eigenlijk: kijk nou eens even naar de wereld
om ons heen, naar plekken waar dit soort bedrijven die
doorgroei willen maken zich ook hebben gevestigd, en kijk
nou eens wat we daarvan kunnen leren. Welke andere
aspecten verdienen eventueel nog de aandacht? Ik wil daar
nu eigenlijk nog niet te veel op vooruitlopen, want ik vind
dit al een hele mooie eerste stap in de goede richting.
De heer Romke de Jong (D66):
Die mooie eerste stap begrijp ik, maar als ik het goed
begrijp, roept de heer Idsinga de staatssecretaris op om te
kijken wat er in de landen om ons heen nog meer gebeurt.
Dat zou u dan ook willen.
De heer Idsinga (VVD):
Ik vind het in z'n algemeenheid belangrijk om te kijken wat
er in de wereld om ons heen gebeurt. Dat bepaalt ook hoe
wij met die landen zullen moeten concurreren; we moeten
in ieder geval geen concurrentienadelen hebben ten
opzichte van die landen. Ik kan in z'n algemeenheid niet
zeggen "dit land doet het op die manier en dat is dus beter
dan de manier waarop het andere land het doet", maar u
zou aan verschillende opties kunnen denken. Een voorbeeld
dat ik kan geven is dat in sommige landen de tarieven op
de opties een stuk lager zijn ten aanzien van de loonbelas-

21 juni 2022
TK 94

94-25-6

ting, ten aanzien van dit soort specifieke aandelenopties.
Dat zou mogelijkerwijs iets zijn waarnaar we verder zouden
kunnen kijken.
De voorzitter:
Dank u wel.
De heer Idsinga (VVD):
Dank u wel.
De voorzitter:
Dan gaan we naar de heer Van der Lee. Hij spreekt namens
GroenLinks.

De heer Van der Lee (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter. Ik begin met vijf citaten.
- "De Belastingdienst is op dit moment een organisatie die
onder druk staat. Niet alles kan tegelijk."
- "Een eenvoudiger en beter uitvoerbaar belastingstelsel
met ruimte voor de menselijke maat kan bijdragen aan een
noodzakelijk herstel van vertrouwen in de overheid."
- "Het verminderen van deze complexiteit is niet eenvoudig. Veel specifieke regelingen zijn ooit in het leven geroepen om bepaalde doelstellingen te behalen of bepaalde
groepen mensen te helpen. Hierdoor komt het geregeld
voor dat draagvlak voor het afschaffen van een regeling
ontbreekt. Toch vind ik het wel van belang om toe te werken
naar een eenvoudiger belastingstelsel en deze kabinetsperiode de eerste stappen te zetten."
- "Een belangrijke rol zie ik ook voor het in kaart brengen
van bijzondere regelingen en het afschaffen/versoberen
van niet-doelmatige regelingen."
- "Tot slot is het mijn streven om bij mogelijk nieuwe fiscale regelingen een zorgvuldige afweging te maken ten
opzichte van andere beleidsinstrumenten en de noodzaak
tot overheidsingrijpen."
Dit zijn allemaal citaten van de staatssecretaris — ik denk
dat hij ze inmiddels heeft herkend — uit de brief van 3 juni
jongstleden, waarin hij eigenlijk beschrijft wat zijn ideeën
zijn over het vereenvoudigen en het versterken van ons
fiscale regime en de Belastingdienst. Toch ligt hier nu weer
een voorstel. Ik vraag hem: waarom ligt het voorstel hier?
Volgens de Raad van State leidt het tot extra complexiteit.
De doelmatigheid is niet aangetoond, noch goed beargumenteerd. Het kost zeker 11 fte van de Belastingdienst om
dit uit te voeren. Niet voor niets is ook de Belastingdienst
zelf, getuige de uitvoeringstoets, zo kritisch over het voorstel, juist ook vanwege de complexiteit in de uitvoering.
Waarom doen we dat nu? Hoe past dit nou in de visie van
de staatssecretaris op waar het heen zou moeten met de
fiscaliteit? GroenLinks vindt een economie waarin veel
ruimte is voor innovatie en ontwikkeling ook echt belangrijk.
Voor die uitdagingen hebben we innovatieve bedrijven ook
echt hard nodig, start-ups en scale-ups. Maar we hebben
al op heel veel andere terreinen instrumenten ingezet om
hen te helpen. Die waren ook veel gerichter dan het introduceren van een fiscale regeling die vanwege haar vormge-

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

ving niet is af te bakenen voor een specifieke groep bedrijven waarvan we zeggen dat we die op deze manier zouden
willen bedienen. In principe kom je dan tegen staatssteungrenzen aan. Dus eigenlijk is de regeling voor heel veel
bedrijven toegankelijk.
Voor welk probleem biedt deze regeling nou een specifieke
oplossing? Wat betreft de bredere problemen van start-ups,
namelijk of ze kapitaalkrachtig genoeg zijn om op de
arbeidsmarkt talenten te werven, is men veel meer gediend
met toegang tot risicodragend kapitaal. Hoe zorgen we dat
zij die dat kapitaal bezitten ook een stukje meer risico zouden nemen, of dat nou andere bedrijven zijn, financiële
instellingen of onze pensioenfondsen, die 1.700 miljard
euro beheren? Er zijn tal van andere mogelijkheden om dit
probleem op te lossen dan het creëren van een nieuw
complex en fiscaal instrument, dat misschien ook nog uitnodigt tot het maken van constructies die we helemaal niet
beoogd hebben met de wet, maar die niet zijn uit te sluiten.
Weten we eigenlijk wel of werknemers in de techniek er
nou op zitten te wachten om op deze manier uitbetaald te
worden? Dit soort veelgevraagde werknemers kunnen ook
kiezen voor goedbetaalde banen elders, met meer zekerheid.
Lost dit wetsvoorstel dat probleem wel echt op?
Verder weten we ook dat in het verleden is gebleken dat
nieuwe fiscale maatregelen niet altijd gebruikt worden
waarvoor ze bedoeld zijn. Dat zei ik net al. Dat zagen we
bijvoorbeeld ook recent weer in het CPB-rapport over de
BOR en de doorschuifregeling: die zijn helemaal uitgebouwd, zijn niet doelmatig en kosten een boel geld. Dat
betekent dat wij die weer moeten proberen te versoberen.
De heer Romke de Jong (D66):
Ik hoor de heer Van der Lee heel duidelijk zeggen: "Zitten
die werknemers daar eigenlijk wel op te wachten? Want die
kunnen ook elders een goede baan krijgen." Dat is eigenlijk
wat hij stelde. Dat klopt ook. Mijn vraag aan de heer Van
der Lee is: vindt u dan ook niet dat dit voor kleinere bedrijven die nog niet in staat zijn om die salarissen te betalen,
juist een goede regeling zou kunnen zijn om toch dat talent
binnen te halen? Want uiteindelijk — ik hoop dat u dat met
mij eens bent — gaat het toch over hoe je zo goed mogelijk
talent binnenhaalt. Dat zit voor sommige bedrijven in een
andere fase dan voor een ander bedrijf.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Ja, dat onderken ik. Daarom is mijn hoofdpunt: zorg er nou
voor dat zij meer risicodragend kapitaal hebben, zodat ze
fatsoenlijke lonen kunnen uitbetalen. Ik ben er namelijk
totaal niet van overtuigd dat dit kleine wetsvoorstelletje —
ik zie ook wel dat het relatief beperkt is — het doorslaggevende middel is om het grotere probleem op te lossen,
namelijk dat start-ups en scale-ups te weinig risicodragend
kapitaal krijgen om die beginfase door te komen. Ik zie ook
dat we andere instrumenten tegen veel meer geld hebben
opgericht — neem Invest-NL, waar volgens mij 1,7 miljard
in zit — met het doel om deze groep te bereiken, met
beperkte resultaten. Ik denk niet echt dat dit de oplossing
is.
De heer Romke de Jong (D66):
De heer Van der Lee maakt er een tegenstelling van, maar
dat ben ik niet met hem eens. Ik ben het met hem eens dat

21 juni 2022
TK 94

94-25-7

het aandeel risicodragend kapitaal hier in vergelijking met
andere landen laag is; dat klopt helemaal. Maar het is niet
of-of. Het kan en-en zijn. Ik probeer tegen de heer Van der
Lee te zeggen dat het juist gaat om de bedrijven die een
creatieve manier zoeken om mensen, talent aan hun te
binden. Dat is misschien onbetaalbaar in de fase waarin ze
zitten, maar dat zou een klein steuntje in de rug zijn. Dat
wordt niet opgelost door alleen maar meer risicodragend
kapitaal. Het gaat er ook om hoe je een bedrijf wilt en kunt
financieren.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Ik moet even denken aan een onderzoek van een paar jaar
geleden. Barbara Baarsma heeft dat toen gedaan, samen
met de Harvard University. Dat was een internationaal
vergelijkend onderzoek naar wat ondernemers in Nederland
uitzonderlijk maakt. Wij zijn by far de nummer 1 van de
wereld als het gaat om denken in kostenefficiency. Daarin
zit onze kracht. Die zit niet in het nemen van risico's en het
opstarten van nieuwe dingen. Ik denk echt dat het een veel
fundamenteler cultuurprobleem is. Ik denk niet dat je het
verhelpt met een ingewikkeld en complex fiscaal wetje dat
misschien gedrag uitlokt dat je helemaal niet wilt hebben
en dat niet raakt aan de kern van het vraagstuk.
De voorzitter:
De heer De Jong, tot slot.
De heer Romke de Jong (D66):
Ik denk dat de heer Van der Lee en ik niet tot elkaar komen
als het gaat over deze wet, maar ik zou de heer Van der Lee
wel willen vragen wat hij dan zegt tegen die start-ups, die
bedrijven waarvan wij zeggen "dat is het toekomstig verdienvermogen van Nederland" en die wij met z'n allen graag
willen steunen. Ik hoor u net ook zeggen dat we daar zelfs
fondsen voor hebben opengesteld. Die bedrijven zoeken
naar mogelijkheden. Dit zou een van die mogelijkheden
zijn. De heer Van der Lee zegt dat hij dat niet wil. Mijn vraag
is: wat zou u nou tegen die bedrijven zeggen om alsnog
dat talent op een creatieve manier aan te kunnen trekken?
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Dat heb ik in het verleden al vaker gezegd. Ten eerste vind
ik dat de R&D-budgetten in Nederland omhoog moeten,
ook van de overheid. Ten tweede heb ik er bij het begin van
Invest-NL voor gepleit om niet met rendementseisen te
werken. De reden waarom er een rendementseis werd
opgelegd, had vooral te maken met de wijze waarop wij
kijken naar de EMIR-criteria. Als het maar een revolverend
fonds is, dan telt het niet mee. Dat gaf uiteindelijk de doorslag, terwijl het doel van het fonds was om juist deze groep
bedrijven te helpen. Maar omdat je te snel een rendementseis stelt, worden die bedrijven te weinig bereikt. Als je dat
aanpast voor Invest-NL, dan is het een veel en veel effectiever instrument dan dit fiscale wetje.
De voorzitter:
U vervolgt uw betoog.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De heer Van der Lee (GroenLinks):
Ik moet even kijken waar ik was gebleven. O ja. Het is volgens mij wel helder dat mijn fractie nog niet echt overtuigd
is van nut en noodzaak van dit wetsvoorstel. Ik zou dan ook
van de staatssecretaris willen weten wat voor hem de
doorslaggevende reden is, gelet op zijn recente agenda,
waarom hij toch de behandeling van dit wetsvoorstel
doorzet. Kan hij de zorg wegnemen dat dit tot sluiproutes
gaat leiden bij bedrijven waarvoor de wet in eerste instantie
niet bedoeld is, maar waarvoor die wel gaat gelden?
Waarom wordt er via de fiscaliteit een oplossing gezocht
voor liquiditeitsproblemen van start-ups? Dat is immers
het achterliggende probleem; dat erkent de staatssecretaris
of de regering zelf ook in de stukken.
De uitvoeringstoets door de Belastingdienst is ook heel
kritisch. Het leidt tot ingrijpende gevolgen, complexiteit,
meer discussie en procedures achteraf. Ook wordt het voor
de Belastingdienst moeilijker te volgen en kan niet worden
uitgesloten dat dit leidt tot een handhavingstekort. Is dat
zo? Wat gaat de staatssecretaris eraan doen als het in de
praktijk nog weer complexer wordt? Is het niet onverstandig
om überhaupt deze route te nemen? Kunnen we de capaciteit van de Belastingdienst op dit moment niet veel beter
inzetten voor al die andere urgente zaken die spelen? Zou
een rode vlag, want dat is het toch eigenlijk, in de uitvoeringstoets niet gewoon moeten betekenen: we gaan dit niet
doen? Waarom trekt de overheid structureel 1,2 miljoen uit
voor de uitvoering van een wetsvoorstel dat belastingbetalers slechts 1 miljoen zal schelen? Is dat wel een wenselijke
verhouding? Heel doelmatig lijkt het dus allemaal niet. Ik
denk echt dat we de tijd en energie van een zwaar onder
druk staande dienst beter zouden kunnen besteden.
Ik heb nog een paar aanvullende vragen. Zijn er niet gewoon
betere alternatieven? Waarom treffen we niet gewoon een
belastingregeling met mensen die hun belasting niet kunnen
betalen op een bepaald moment? Dat zou ook kunnen. Als
zij op het moment van de heffing echt een liquiditeitsprobleem hebben, dan zou je ook een regeling kunnen treffen.
Daar hoef je niet een hele nieuwe wet voor in te richten.
Geldt de maximumtermijn van vijf jaar om oneigenlijk
gebruik en langdurig uitstel te voorkomen alleen voor
beursgenoteerde ondernemingen of voor alle bedrijven,
vraag ik me af. Zijn er landen waar Nederland geen belastingverdrag mee heeft, waardoor het mogelijk is om hierheen te verhuizen voordat de aandelen verhandelbaar zijn,
waardoor belasting ontweken kan worden? En waarom is
het wenselijk om te stimuleren dat aandelenoptierechten
in meer gevallen als beloningsinstrument zullen worden
ingezet? Tot slot. Kan de staatssecretaris kwantitatief
onderbouwen wat het positieve effect van deze wet gaat
zijn op de concurrentiepositie van Nederland?
Daar laat ik het even bij, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Mevrouw Van Dijk heeft nog een interruptie.
Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Ik heb heel veel financiële argumenten gehoord voor
waarom andere opties beter zouden zijn, maar ik zou ook
graag een reflectie willen hebben op de kans om te participeren. Hoe kijkt GroenLinks daarnaar? Is het niet een heel

21 juni 2022
TK 94

94-25-8

mooi iets voor medewerkers die dagelijks met hart en ziel
meewerken aan hun product, als onderdeel van dat bedrijf?
Kan het niet enorm stimulerend zijn, juist voor zo'n medewerker, om te zeggen: dit wil ik graag?
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Ja, dat vind ik fantastisch. Ik sluit me ook graag aan bij het
pleidooi van de heer Alkaya en zeg: doe dat dan ook veel
breder. Maar ik begrijp niet waarom dit specifieke fiscale
instrument daarvoor zou moeten worden ingezet. Sterker
nog, ik zie daar vooral veel risico's in. Er is helemaal niks
mis mee om werknemers bij een bedrijf te betrekken door
hen mede-eigenaar te maken. Dat lijkt me allemaal hartstikke goed. Maar zoals ik al zei, kun je ook met een betalingsregeling werken als er een specifiek probleem is. Daar
heb je niet een hele wet voor nodig.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Van Dijk. Zij zal
spreken namens het CDA.

Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Dank je wel, voorzitter. Tijdens het plenaire debat over het
pakket Belastingplan 2022 is het wetsvoorstel Wet aanpassing fiscale regeling aandelenoptierechten besproken. Deze
aanpassing lost het probleem op dat bij uitoefening van
het aandelenoptierecht er vaak nog niet voldoende liquide
middelen aanwezig zijn bij de optiehouder of aandeelhouder
om de verschuldigde belasting te voldoen.
In het debat over het vorige Belastingplan heeft de vorige
staatssecretaris de Kamer verzocht dit wetsvoorstel aan te
houden, naar aanleiding van twijfels vanuit de Kamer. Ik
vind het goed dat deze signalen destijds serieus zijn genomen en dat er nog een keer goed naar gekeken is. De vraag
is nu: zijn deze vragen voldoende beantwoord om nu wél
akkoord te gaan?
Ik wil graag starten met het waarom van deze wet en dan
ingaan op de wijziging in het voorstel. Wij Nederlanders
zijn trots op onze innovatiekracht. We lopen graag voorop
en scheppen daar graag ook een beetje over op. We
scheppen op over onze innovatiebroedplaatsen, zoals
Brainport, waar dagelijks patenten van de band rollen. Veel
van onze succesvolle ondernemingen zijn ooit begonnen
doordat mensen een idee hadden en dat verder uitwerkten.
Wij noemen dat in Brabant ook wel "lekker frotten". Vaak
gebeurde dat achter in een schuurtje. Soms leverde het
niks op, maar vaak zijn daar wel de mooiste producten
geboren.
Dat "frotten" in schuurtjes gebeurt nog steeds, al noemen
we ze tegenwoordig vaak start-ups en gebeurt het vaak met
een toetsenbord. Maar het maakt verder helemaal niks uit:
innoveren is innoveren, of je dat nou met je handen en je
hoofd doet, of met een toetsenbord, je handen en je hoofd.
Wij willen dit stimuleren. Je hebt dus een idee en langzaamaan lijkt dat idee door meer mensen omarmd te worden.
Je gaat voorzichtig de stap naar personeel wagen. Toch
loop je als starter dan een beetje vast. Je kunt je mensen
nog niet zo netjes betalen, en dat is in een markt van krapte
dubbel ingewikkeld. We weten ook dat maar 10% van de

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

start-ups het daadwerkelijk redt. Hiermee is de investering
door middel van meeparticiperen ook voor werknemers
niet zonder risico. Daarom ziet ook het CDA deze regeling
als een kans en vinden we het goed dat deze aangepast
wordt aan de realiteit van alledag. We moeten het moment
van afrekenen aanpassen naar een realistischer moment,
namelijk als jonge mensen daadwerkelijk geld hebben.
Voorzitter. We lezen dat is overwogen om voor het heffingsmoment aan te sluiten bij het daadwerkelijk vervreemden
van de bij uitoefening verkregen aandelen. De staatssecretaris geeft aan dat dit een onnodige inbreuk op het systeem
is en dat met een dergelijke vergaande maatregel bovendien
het risico ontstaat van langdurig uitstel van heffing en
oneigenlijk gebruik. Daarom is hier niet voor gekozen, en
dat volg ik. Wij vinden wederkerigheid ook een groot goed.
Daarom snappen we dat er ook op een bepaald moment
afgerekend moet worden. Kortom, wij staan achter het
waarom van deze regeling en geloven dat deze kan bijdragen aan het binden van medewerkers aan een bedrijf. Wij
vinden het een mooie ontwikkeling dat je kan participeren
in een bedrijf waar je iedere dag met hart en ziel samenwerkt aan een nieuw product of concept.
Maar we hebben ook twijfels. Ook het CDA had moeite met
de generieke toepassing van het wetsvoorstel. We hadden
graag gezien dat de toepassing van het wetsvoorstel beperkt
kon worden tot bedrijven met een bepaalde omvang. Want
de eigenlijke bedoeling van ons is én was om start-ups en
scale-ups te helpen, om innovatieve, frisse ondernemingen
de kans te bieden sneller en voordeliger door te groeien.
Ook snappen wij de vraag van partijen of het mogelijk is
directeur-grootaandeelhouders en bestuurders uit te sluiten
van de mogelijkheid om het heffingsmoment te verleggen.
Voor beide mogelijkheden geldt echter dat de uitvoering
ervan de complexiteit van de regeling zou vergroten en zou
leiden tot meer uitvoeringslasten.
De voorgestelde wijziging zal binnen vijf jaar worden geëvalueerd. Vooruitlopend op deze evaluatie zal een monitoring worden opgezet om te bezien in hoeverre de gewijzigde
fiscale behandeling een positieve invloed heeft op de inzet
van het aandelenoptierecht als instrument om personeel
aan te trekken en te behouden. Wij zouden graag zien dat
in deze monitoring een schaalverdeling komt naar grootte
van bedrijven. Een bedrijf kan dan bijvoorbeeld vallen in
een categorie van 1 tot 10 medewerkers, van 10 tot 50, van
50 tot 100, of in een nog grotere categorie.
Ook zouden wij graag zien dat in deze monitoring onderzocht wordt of de regeling inderdaad is opgezet om gewone
werknemers te laten participeren of dat vooral dga's en
bestuurders hiervan gebruik hebben gemaakt. Want het
CDA is gevoelig voor argumenten met betrekking tot de
uitvoerbaarheid, maar op het moment dat er in de praktijk
te veel voorbijgegaan wordt aan het doel van de regeling,
willen wij dat er ingegrepen gaat worden. Is de staatssecretaris bereid om, indien uit de tussentijdse monitoring blijkt
dat deze regeling onvoldoende effectief is ten aanzien van
het door ons beoogde principiële doel, tussentijds met
wetswijzigingsvoorstellen te komen en niet de vijf jaar af
te wachten? Ik krijg hierop graag een reactie van de staatssecretaris. Het doel is immers niet de rijken rijker maken,
maar onze innovatiekracht versterken door start-ups en
scale-ups de kans te geven mensen beter aan zich te binden
en daardoor onze concurrentiepositie te behouden.

21 juni 2022
TK 94

94-25-9

Voorzitter. Dan nog een nabrander. We zullen het op een
later moment nog uitgebreider gaan hebben over medewerkersparticipatie als de kabinetsreactie op de voorstellen van
het CNV er ligt. Los van start-ups en scale-ups willen we
ook kijken naar het brede mkb. Mijn vraag aan de staatssecretaris — misschien is dit niet helemaal de juiste persoon
om de vraag te beantwoorden — is of het mogelijk is om
een verkenning door bijvoorbeeld de SER te laten doen
naar de volgende vraagstukken: hoe ziet beloning en
waardering er in de toekomst uit en wat zijn de behoeften
van werkgevers en werknemers?
Dank je wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Er is een interruptie van de heer Van der Lee.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Hoe ziet het CDA de toekomst van dit wetsvoorstel? Is dat
iets wat voor een bepaalde periode gehanteerd moet worden? Of mag dit tot in de eeuwigheid blijven bestaan?
Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Ik vind dat een beetje een ingewikkelde vraag omdat ik geen
glazen bol heb waarin ik kan zien hoe de arbeidsmarkt en
de economie van Nederland zich gaan doorontwikkelen.
Maar wij zijn voor het principe om jonge, startende bedrijven op de een of andere manier te faciliteren. U heeft het
over risicodragend kapitaal; wij denken dat dit een bijkomend voordeel zou kunnen zijn. Ik denk dat die evaluatie
over vijf jaar ons heel veel inzicht erin gaat geven of dit
inderdaad heel veel bedrijven geholpen heeft of dat het
eigenlijk nog niet eens een doekje voor het bloeden was
en we er inderdaad over moeten nadenken of we dit op de
lange termijn willen. Maar ik zou het wel heel graag een
kans willen geven.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Mijn zorg zit 'm er een beetje in dat als je zoiets een kans
geeft en er over vijf jaar een evaluatie blijkt te liggen waaruit
blijkt dat het ook allerlei onbedoelde effecten heeft, de
meerderheid van politici toch zoiets heeft van: er zijn ook
bedrijven die er profijt van hebben, en we hebben het nu
eenmaal geïntroduceerd, dus dan gaan we er maar mee
door. Denk aan de discussie die we een tijdje geleden hadden over die overgangsregeling voor kleine brouwers. Die
is 30 jaar geleden ingevoerd, en nu wordt besloten om die
weer te verlengen, omdat die nu eenmaal bestaat en in het
voordeel van een specifieke groep is. Als je eenmaal ergens
aan begint, kom je er ook niet meer van af. Is het überhaupt
verstandig om hieraan te beginnen?
Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Ik heb geprobeerd in mijn betoog heel duidelijk te zijn over
voor wie wij vinden dat deze regeling bestemd moet zijn.
Dat is echt voor de start-ups, de scale-ups, de kleinere
bedrijven. Wij vinden het belangrijk dat het niet de dga's
zijn die hier gebruik van gaan maken, maar juist de medewerkers die we willen laten participeren. Als uit een evaluatie blijkt dat het totaal niet aan de orde is, dan gaan wij
met u mee — misschien zitten wij er dan wel niet meer —
om dat serieus ter discussie te stellen. Maar als het doel

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

dat we nu initieel hebben daarmee bereikt wordt, dan willen
wij hem wel echt heel graag het voordeel van de twijfel
geven en inzetten.
De voorzitter:
Ik zie de heer Alkaya zich ook nog melden voor een interruptie.
De heer Alkaya (SP):
Mevrouw Van Dijk begon zelf al over de voorstellen van
het CNV en de oproep tot bredere toepassing van winstdeling en werknemersparticipatie. Ze zei "daar komen we nog
over te spreken", maar dit voorstel kan natuurlijk niet los
daarvan gezien worden; het is hooguit een klein stapje in
die richting. Deelt zij de mening van de SP dat deze wet
alleen echt onvoldoende is om tegemoet te komen aan de
oproep van de vakbond?
Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Wij delen heel erg de oproep dat je vooruit moet kijken als
het gaat om personeel, belonen en hoe het er in de toekomst uit moet zien. Wij vinden dat daar heel veel waardevolle ideeën in zitten. Wij vinden dat we de discussie
inderdaad breed moeten voeren en dat we misschien
sommige ideeën van nu los moeten laten om klaar te zijn,
ook op dit gebied, voor de toekomst. Wij staan heel erg
open voor deze discussie. Wij zijn op dit moment nog niet
vooringenomen wat daar precies in moet zitten.
De heer Alkaya (SP):
Ik vind het juist hierom teleurstellend dat de staatssecretaris
in antwoord op mijn Kamervragen zei: het kabinet is helemaal niet voornemens om verder na te denken over fiscale
maatregelen om breder winstdeling te gaan stimuleren en
faciliteren. Dus wel voor die kleine groep van managers,
start-ups, medewerkers bij start-ups en kennisintensieve
bedrijven, maar breder gaat het kabinet niets doen. Is
mevrouw Van Dijk het met mij eens dat als we hiermee aan
de slag gaan, als het kabinet zegt "wij willen de achterstand
van ons land als het gaat om werknemersparticipatie en
winstdeling inhalen", dat niet alleen maar kan gelden voor
de groep die dat eigenlijk het minst nodig heeft?
Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Ik zou heel erg graag willen beginnen met de behoeftes van
werkgevers en werknemers. Wij willen ook heel graag kijken
hoe we het mkb verder kunnen stimuleren. Daarmee heb
ik volgens mij meteen een antwoord gegeven op de
vraagsteller.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan zijn we bij de vijfde spreker van de zijde
van de Kamer. Dat is de heer Mulder. Hij zal spreken
namens de PVV.

De heer Edgar Mulder (PVV):
Voorzitter, dank. Ik ga ook voornamelijk vragen stellen en
eigenlijk hou ik daar helemaal niet van. Ik hou niet van

21 juni 2022
TK 94

94-25-10

vragen stellen; ik wil meer sturen, maar dit is wel lastig
vandaag. Het erge is ook nog dat veel vragen eigenlijk hetzelfde zijn. En het wordt nog erger, voorzitter. In het begin
luisterde ik naar de SP en dacht ik: nou, dat is wel aardig.
Toen kwam de VVD met: "Het is slechts belasting uitstellen.
Waar hebben we het over? Iets kleins." Daar ben ik het ook
mee eens. GroenLinks zei: die betalingsregeling kan ook
voldoende zijn. Ook dat is waar. Ten eerste is het heel vervelend om het met GroenLinks eens te zijn, maar los daarvan is het ook een lastig wetsvoorstel. Ik snap het. Ik vind
het leuk. Het helpt ook wel.
Maar laat ik dan de eerste vraag stellen: is de huidige
regelgeving voor start-ups dan echt zo belemmerend?
Eigenlijk is de vraag: hoe groot is het probleem? Hoeveel
werknemers met aandelenopties worden op dit moment
daadwerkelijk geconfronteerd met liquiditeitsproblemen
inzake het voldoen van belasting? Dan weet ik of ik iets
meer naar GroenLinks of iets meer naar de VVD moet
overleunen.
Daarmee samenhangend: in de memorie van toelichting
wordt aangegeven dat de wetswijziging na vijf jaar wordt
geëvalueerd. Evalueren is altijd goed, maar hoe gaat de
staatssecretaris dat doen? Is er een nulmeting geweest?
Weet de staatssecretaris überhaupt of het gebruik van het
aantal aandelenoptierechten over vijf jaar is toegenomen?
En hoe doet hij dat dan? Gaat hij dat dan in de salarisadministraties turven? Graag een reactie op die vragen.
Er waren een hoop vragen over de grootte en de omvang
van bedrijven. Daar sluit ik me bij aan. Ik kan ook gelijk
zeggen dat ik wel sympathie heb voor het amendement
van de SP. In dit kader heb ik de aanvullende vraag of de
staatssecretaris van mening is dat het instellen van een
maximaal aantal werknemers juist oneigenlijk gebruik in
de hand werkt. Ik dacht die suggestie van de staatssecretaris
te lezen in zijn brief van 4 april.
Net als GroenLinks wil ik ingaan op de uitvoerbaarheid en
de complexiteitsgevolgen die deze wetgeving met zich
meebrengt. Ik ben het met de heer Van der Lee eens. Nog
geen drie weken geleden, op 3 juni, heeft deze staatssecretaris ons een brief gestuurd in het kader van de herziening
van het belastingstelsel. Een heel hoofdstuk daarin is gewijd
aan de hoeveelheid aan complexe fiscale regelgeving die
de staatssecretaris zelf wil terugdringen. Deze wetswijziging
lijkt daar eigenlijk haaks op te staan. Het vergt veel, van
zowel inhoudingsplichtige werknemers als de Belastingdienst. De Belastingdienst zelf heeft, zoals al is gezegd, de
aanpassing in de wet dan ook aangemerkt als ingrijpend
en slecht handhaafbaar. Alleen al voor de handhaving heeft
de Belastingdienst 11 fte's nodig. Dit betekent nog meer
ambtenaren. Dan ben ik het eigenlijk wel weer een beetje
met de VVD eens: dat moeten we niet willen met z'n allen.
Kan de staatssecretaris nader reflecteren op de kennelijke
discrepantie tussen deze wetswijziging en de toe te juichen
ambitie voor een eenvoudige fiscale regelgeving?
Voorzitter. Dit waren heel veel vragen, met excuus daarvoor.
Ik ben benieuwd naar de beantwoording.
De voorzitter:
Dank u wel. Het is goed dat de staatssecretaris ervaring
heeft in de Eerste Kamer, want die is er niks bij zou ik haast
zeggen. Ik doelde op het hele debat hoor, en niet op uw

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

inbreng, meneer Mulder. Tot slot van de zijde van de Kamer
is het woord aan de heer De Jong. Hij zal spreken namens
D66.

De heer Romke de Jong (D66):
Dank u wel, voorzitter. In het najaar van 2021 hebben we
in deze zaal al veelvuldig van gedachten gewisseld over de
vraag hoe we de voorliggende wet effectiever kunnen
maken. Ik begrijp de intentie van deze wet namelijk heel
erg goed. Start-ups zijn op zoek naar creatieve en innovatieve manieren om talenten aan zich te binden. Dat zijn
andere manieren dan simpelweg het geven van een bonus.
Maar ik vraag me dus wel echt af of dit nu de meest doelmatige en efficiënte manier is. Dat is vooral gelegen in de
afbakening van deze wetgeving. Waarom moet die nu voor
alle bedrijven gelden? Op die vraag heb ik nog steeds geen
antwoord. Daarom heb ik toch ook een aantal vragen aan
de staatssecretaris.
Ik begin met de werknemers. Allereerst lees ik in de brief
van de staatssecretaris dat het voor de Belastingdienst
moeilijk is om te bepalen hoeveel werknemers er bij een
bedrijf werken. De vraag die dan gelijk bij mij opkomt, is:
zijn er geen andere fiscale maatregelen waarbij de toepassing zich beperkt tot het aantal medewerkers dat werkzaam
is bij een bedrijf? Zijn die data ook niet bekend bij de
Belastingdienst? Als dat niet het geval is, waarom is het
dan niet mogelijk om met verklaringen te werken, zoals de
S&O-startersverklaring? Ik zie dan ook voor me dat bedrijven verklaren niet meer dan 250 fte in dienst te hebben ten
tijde van de toekenning van de opties. Op die manier is er
één toekenningsmoment, één toetsingsmoment. De Belastingdienst hoeft dan alleen maar aselect te toetsen op deze
verklaringen. Ik ontvang daarop graag een toelichting van
de staatssecretaris.
Voorzitter. Dan lees ik dat het beperken van de maatregel
leidt tot calculerend gedrag. Dat gedrag is dan dat bedrijven
kunstmatig klein zouden blijven om fiscaal aantrekkelijk
aandelenopties uit te kunnen geven. Dan gaan er bij mij
wel alarmbellen af. Is dit niet hét signaal dat deze maatregel
uitnodigt tot misbruik of volop gebruikt gaat worden door
bedrijven waarvoor die niet bedoeld is? Ik vraag me bijvoorbeeld af hoe deze maatregel zich verhoudt tot het wetsvoorstel Nadere beloningsmaatregelen financiële ondernemingen. Wordt die laatste wet hiermee niet uitgehold? Voor
mij is dat calculerende gedrag dus een argument om deze
maatregelen te beperken tot start-ups of scale-ups, terwijl
de staatssecretaris dat juist als argument noemt om de
maatregel generiek in te voeren. Ik begrijp dat niet en ik wil
daar graag een toelichting op. Kan de staatssecretaris
nogmaals toelichten wat nou de kans is op misbruik?
Voorzitter. Dan het staatssteunargument. Dat is ook vrij
dun, als je het mij vraagt. Er wordt namelijk gezegd dat het
risico op staatssteun er is als we deze maatregel beperken
tot alleen kleine bedrijven. Wat ik me dan afvraag, is het
volgende. Zijn er daadwerkelijk geen fiscale maatregelen
te verzinnen die enkel van toepassing zijn op kleinere
bedrijven? Wat bijvoorbeeld te denken van de KIA of de
mkb-winstvrijstelling? Dat zijn toch ook fiscale voordelen,
juist voor kleine bedrijven? Waarom zou hier dan een risico
voor gelden? Dat het een tijdrovend proces is, vind ik niet
relevant. Volgens mij is het inmiddels namelijk wel duidelijk

21 juni 2022
TK 94

94-25-11

dat deze Kamer hecht aan een zorgvuldig proces, ook als
dat extra tijd vraagt.
Voorzitter. Dan over dga's. Ik lees dat we de maatregel ook
niet uitsluiten voor dga's en bestuurders, omdat dan ook
C-levelwerknemers geen beroep op deze maatregel kunnen
doen. Ik heb daar twee vragen bij. Hoe worden die C-levelwerknemers gedefinieerd? Ik heb in de fiscale wettenbundel
gekeken, maar ik kon de definitie daarvan niet vinden. Zijn
het dan niet gewoon dga's die ook de titel C-levelwerknemer
hebben? Mijn tweede vraag is: waarom is het bezwaarlijk
dat zij hier juist geen beroep op kunnen doen? We hebben
het hier toch over het aantrekken en behouden van talenten,
en niet over fiscale voordelen voor directeuren?
Dan de effectiviteit van de maatregelen. Daar loop ik op
vast. Er wordt gezegd: als grote bedrijven geen gebruik
kunnen maken van de regeling, dan neemt de effectiviteit
van de maatregelen juist af. Ik heb het gevoel dat ik in een
cirkelredenering terechtkom. De maatregel is voor startups. We zijn op zoek naar een manier om die maatregel
gerichter in te zetten, namelijk alleen voor start-ups. Er ligt
nu een voorstel om de maatregel gericht op start-ups van
toepassing te laten zijn, en dan zegt de staatssecretaris:
hierdoor wordt de maatregel minder effectief, want grote
bedrijven kunnen er geen gebruik van maken. Dan is mijn
vraag: deze maatregel is toch niet bedoeld voor grote
bedrijven? Kan de staatssecretaris dit bevestigen en kan hij
uitleggen wat in zijn ogen dan een effectieve maatregel is?
Voorzitter, tot slot. Zoals u begrijpt, heb ik twijfels over de
manier waarop deze maatregel nu voorligt. Ik vind de
argumentatie van de staatssecretaris om de maatregelen
niet in te perken mager. Ik twijfel ook aan de effectiviteit. Ik
ben dan ook wel een beetje teleurgesteld dat er niets is
gedaan met de wensen van de Kamer, en ook over de toelichting die we hierbij krijgen. Ik heb wel begrip voor de
wens van start-ups om op innovatieve en creatieve manieren talent aan zich te binden — ik vroeg de heer Van der
Lee daar net ook naar — zeker op deze krappe arbeidsmarkt.
Daar wil ik ook niet te makkelijk aan voorbijgaan. Wel wil
ik hier vandaag de risico's laten zien, de risico's op misbruik,
maar ook de risico's op niet-gebruik. We hebben immers
al eens eerder een fiscale maatregel voor start-ups gemaakt,
waar geen gebruik van wordt gemaakt. Ik vind het daarom
ook belangrijk dat er wordt geëvalueerd. Maar mijn vraag
is dan: waarom gebeurt dat pas na vijf jaar en niet na drie
jaar? Graag een reactie van de staatssecretaris.
Voorzitter. De doelstellingen moeten duidelijk zijn om goed
te kunnen evalueren. Er staat nu heel duidelijk: na vijf jaar
evalueren we. Maar wat evalueren we dan precies? Ik
onderstreep hier voor de evaluatie dat het doel is om de
drempels voor start-ups weg te nemen. Het is daarom
belangrijk dat we bij de evaluatie kunnen zien hoeveel deze
regeling gebruikt wordt door start-ups en hoeveel door
andere bedrijven, dat we dit verschil ook echt kunnen definiëren. We doen dit immers voor start-ups en scale-ups,
terwijl straks iedereen er gebruik van kan maken. Ik vraag
daarom van de staatssecretaris: wil hij toezeggen dat in de
evaluatie expliciet onderscheid wordt gemaakt in het
gebruik van de regeling door grote bedrijven en start-ups,
en dat er bij de weging van de effectiviteit alleen wordt
gekeken naar het gebruik van de regeling door start-ups?

De voorzitter:
Dank u wel. De heer Idsinga heeft nog een interruptie.
De heer Idsinga (VVD):
Dank aan de heer De Jong voor zijn betoog. Hij stelde mij
net een hele interessante vraag, namelijk wat er nog meer
zou moeten gebeuren op het gebied van start-ups en scaleups. Zijn er vanuit D66 nog bepaalde wensen die nog niet
benoemd zijn?
De heer Romke de Jong (D66):
Wij hebben zeker wensen. Daar hebben wij zelfs een heel
verkiezingsprogramma over geschreven. Ik nodig de heer
Idsinga dus vooral uit om dat goed tot zich te nemen. Waar
het hier om gaat vandaag, is dat wij dit een prachtige sector
vinden. Ik zie oprecht ook de kansen waar we hier gezamenlijk voor staan om te kijken: kunnen bedrijven die dat nu
eigenlijk nog niet kunnen, mensen aan zich binden? Is de
fiscale prikkel dan de optie? Dat is eigenlijk ook wat ik tegen
de heer Van der Lee heb gezegd. Ik heb daar wel vragen en
zorgen over. Vooral die zorgen wil ik hier nu ook neerleggen
in dit debat, met de heer Idsinga, omdat ik me wel zorgen
maak. Dan kijk ik naar het evaluatiemoment. Als u vraagt
wat de volgende wens van D66 is, dan zou ik heel graag op
iets kortere termijn met u, met deze hele Kamer, dat gesprek
opnieuw aangaan om te kijken of het daadwerkelijk zo
effectief is.
De voorzitter:
Ik ga niet vragen om interrupties, meneer Idsinga. Anders
geef ik het woord aan de heer Van der Lee.
De heer Idsinga (VVD):
U daagt me uit, voorzitter. De heer De Jong was ook bij de
rondetafel met start-ups en scale-ups. Voor zover ik me dat
herinner — meestal laat mijn geheugen me niet in de steek
— vroegen die daar toch heel duidelijk om een soort van
regeling zoals we die vandaag behandelen. Begrijp ik nou
toch dat D66 wat dat betreft twijfels heeft, wat second
thoughts, en toch een beetje bezig is met terugtrekkende
bewegingen?
De heer Romke de Jong (D66):
Dan denk ik toch dat de heer Idsinga niet goed heeft
geluisterd. Ik geef hier heel eerlijk toe — dat heb ik ook in
een eerder gesprek gedaan — dat ik wel sympathie heb
voor het idee van de SP om te kijken naar start-ups en scaleups tot een bepaald aantal werknemers. Maar ik heb ook
mijn zorgen. Want is dit uitvoerbaar ja ofte nee? Als de
staatssecretaris goed onderbouwt waarom het niet uitvoerbaar is, dan sta ik daar ook bij deze wet wel positief tegenover. Want dit is het begin. U noemde dat de eerste stap.
De heer Idsinga zegt heel eerlijk: ik wil eigenlijk nog wel
meer. Dat snap ik wellicht ook, vanuit de VVD gezien. Ik zeg
het volgende. Als dit voor de heer Idsinga de eerste stap is
… Voor ons is dit een prachtig punt om te beginnen met
die participatie. Dat wil ik graag goed doen. Daar sta ik hier
voor vandaag.

Dank u wel, voorzitter.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

21 juni 2022
TK 94

94-25-12

De heer Van der Lee (GroenLinks):
Dat laatste antwoord vind ik nou jammer. Ik vond het fijn
dat de heer De Jong zo kritisch was in zijn betoog. Maar nu
geeft hij toch weg dat hij, ondanks al die vragen en twijfels,
eigenlijk van plan is om voor deze wet te stemmen, als de
evaluatie maar van vijf naar drie jaar gaat. Zo vat ik het dan
even samen. Dan heb ik een vraag over die evaluatie. De
arbeidsmarkt is in Nederland bijzonder krap. We leven in
superonzekere tijden. De strijd om de technisch bekwame,
talentvolle werknemer staat zelfs nog aan het begin, bij
wijze van spreken. Er gaat nog van alles gebeuren. Iedereen
gaat met allerlei aanbiedingen proberen om dat talent te
trekken. Hoe kun je na drie of vijf jaar überhaupt uit attributieoverwegingen een effect toekennen aan dit specifieke
voorstelletje? Ik kan me eerlijk gezegd helemaal niet voorstellen hoe dat werkt.
De heer Romke de Jong (D66):
In tegenstelling tot de heer Van der Lee kan ik dat wel. Want
de heer Idsinga refereerde net aan een rondetafelgesprek
dat we hadden met ondernemers uit de sector die zeiden
waar ze behoefte aan hebben. Die bedrijven kun je ook na
twee of drie jaar vragen wat zij nou als effecten zien. Het
liefst meten we dat nog veel breder. Het gaat wel om — dat
geeft de heer Van der Lee terecht aan — die strijd om dat
talent. Daarover verschillen wij van mening. Want ik vind
het ook heel fijn als de kleine innovatieve bedrijven, die wij
juist koesteren en die we heel graag willen stimuleren, ook
de kans hebben om dat talent aan zich te binden, ook als
het financieel niet direct mogelijk is in loon. Ik denk dat de
sector daar hard om gevraagd heeft. Daar sta ik achter.
Voorzitter, als het mag toch nog even het volgende.

De heer Romke de Jong (D66):
Absoluut. Daarover hebben de heer Van der Lee en ik ook
geen verschil van mening. Ik zeg alleen: u vraagt aan mij
wat de mogelijkheden na twee of drie jaar zijn. Dat is ook
de vraag die ik aan de staatssecretaris stel. Ik wil heel graag
dat we dat bij die bedrijven kunnen meten. Waar ik mij
zorgen over maak — en ik hoop u ook — is hoe we ervoor
zorgen dat die maatregel effectief terechtkomt bij die
bedrijven waar ik nu zo hard voor pleit, bij die bedrijven
waar ik van zeg: die hebben dat creatieve talent nodig, maar
hebben nu nog niet de middelen om dat direct in loon te
voldoen. Hoe zorgen we ervoor dat het niet direct terechtkomt bij alle grote bedrijven? Daar zit mijn zorg. Nog één
stap terug: deze Kamer heeft, zoals u terecht aangeeft, een
lange geschiedenis met dit wetsvoorstel. Een meerderheid
van deze Kamer heeft er ook al langer voor gepleit om hier
nu iets mee te doen. Deze vergadering vandaag zou een
slotstuk kunnen zijn. Door alleen te zeggen "niet luisteren
naar de belangen van één bedrijfsgroep" gaat u wat mij
betreft voorbij aan de wens van deze Kamer.
De voorzitter:
Dank u wel. We gaan schorsen voor twintig minuutjes. Dan
begint de staatssecretaris aan de beantwoording van de
vragen in de eerste termijn.
De vergadering wordt van 19.48 uur tot 20.06 uur geschorst.

De voorzitter:
Kort.
De heer Romke de Jong (D66):
De heer Van der Lee nodigt mij een beetje uit om te zeggen:
als puntje bij paaltje komt, dan stemt D66 voor de wet. Ik
wil nogmaals benadrukken, zoals ik ook in eerdere
gesprekken heb gedaan, dat D66 het ongelofelijk belangrijk
vindt dat we nu deze stap zetten op het gebied van participatie. Ik geef aan dat ik het idee heel sympathiek vind, maar
ik staar me niet blind. Als een idee niet lukt, dan is er wel
een volgende stap. Als de stap voor de heer Van der Lee is
"dan maar helemaal niks", gaat dat mij te kort door de bocht.
De voorzitter:
De heer Van der Lee, tot slot.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Toch nog even. Als je aan de belanghebbenden vraagt of
iets werkt, dan zeggen ze al gauw ja. In de gesprekken die
ik de afgelopen jaren met bedrijven heb gehad, zeggen ze
ook allemaal: hou die 30%-regeling intact. Sterker nog, ze
zeggen: sta heel ruimschoots arbeidsmigratie toe. Daar
denkt een heel groot deel van de Kamer anders over. We
moeten niet alleen afgaan op wat een specifieke sector aan
belang ziet of wil. Het is onze taak om objectief vast te
stellen of een wet voldoet aan een doelstelling die we

Tweede Kamer

hebben geformuleerd en of we überhaupt in staat zijn om
straks te meten of het ook een effect heeft gehad. Het vragen aan de betrokkenen vind ik geen objectieve manier om
vast te stellen of iets wel of niet werkt. Vindt u niet dat dat
dan op z'n minst ook op een andere manier moet worden
aangetoond?

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De voorzitter:
Ik geef het woord aan de staatssecretaris voor de beantwoording van de aan hem gestelde vragen.

Staatssecretaris Van Rij:
Dank u wel, voorzitter. Ik zou willen beginnen met een vraag
die door een aantal van u gesteld is: wat zijn de nut en de
noodzaak? Wat is het probleem? Dat is altijd de allereerste
vraag die je bij een wetsontwerp moet stellen. Ik denk dat
we dan moeten beginnen met de huidige wet. De huidige
wet maakt het mogelijk voor start-ups … Wat is een startup? Een beginnend bedrijf. Mevrouw Van Dijk zei al dat
heel veel van die start-ups uiteindelijk niet tot levensbloei
komen en dat zij falen. Ondernemers hebben een idee,
beginnen daarmee, hebben wat geld, maar kunnen eigenlijk
weinig salaris betalen. Daarvoor wordt er dus ook gezocht
naar mogelijkheden zoals aandelenopties, opties op aandelen. Dat alles natuurlijk vanuit de gedachte dat de start-up
succesvol is, dat er waarde ontwikkeld gaat worden in de
onderneming en dat degenen die daar van begin af aan bij
betrokken zijn, daar ook in meeprofiteren.
Dit onderwerp is natuurlijk al meerdere malen in deze
Kamer besproken. De huidige wet maakt het mogelijk dat
een bedrijf dat een S&O-verklaring heeft voor het speuren ontwikkelingswerk, de faciliteit in de loonbelasting, een

21 juni 2022
TK 94

94-25-13

extra korting krijgt van 25% op de loonbelasting. Daar wordt
geen gebruik van gemaakt. Dat is onvoldoende stimulerend.
Dat heeft naar mijn inzicht te maken met het feit dat die
start-ups weinig salaris kunnen betalen.
Zoals door meerdere sprekers is gezegd, heeft het vorige
kabinet in overleg met deze Kamer en ook met de sector
gezegd: wat zou je dan kunnen bedenken? Het voordeel
van een aandelenoptieregeling is natuurlijk dat op het
moment dat de optie toegekend wordt, er niet veel voor de
optie betaald hoeft te worden, zeker als er nog weinig
waarde is in de onderneming. De gedachte is dat de waarde
aangroeit en dat op het moment van het uitoefenen van de
optie, er in ieder geval een positief verschil is tussen de
waarde van het aandeel dat je krijgt en wat je voor het
optierecht betaald hebt. Laten we zeggen dat de waarde
€100 is en dat je €10 betaalt. Je moet dan over de €90
afrekenen. Dat moet in box 1, in de loonbelasting, omdat
er sprake is van een werkgevers-werknemersrelatie. Daar
zit precies het punt, denk ik. Die bedrijven hebben vaak nog
onvoldoende normaal salaris toegekend. Die werknemers
hebben dus vaak niet de liquiditeiten om die belasting te
betalen. Dat is een knelpunt. Daarom wordt er waarschijnlijk
ook onvoldoende gebruikgemaakt van het instrument van
de aandelenoptie.
Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk dat er in die specifieke
situatie een keuze is. Als je het geld hebt om die loonbelasting te betalen, dan zal je dat hoogstwaarschijnlijk meteen
doen, omdat de verwachting toch vaak is dat er sprake zal
zijn van een verdere waardegroei, zeker op de langere termijn. Als je het geld niet hebt, dan biedt dit wetsontwerp
de mogelijkheid dat je bij niet-onmiddellijke verhandelbaarheid, pas op het moment van verhandelbaarheid afrekent
met de fiscus. Dat moet dan wel uiterlijk na vijf jaar. Dat
heeft te maken met het volgende. Het uitoefenen van de
optie is één. Het kunnen verhandelen en het vervolgens
kunnen vervreemden — dat is een volgend besluit dat je
moet nemen — is twee. Daar zitten soms contractuele
beperkingen aan, omdat dit soort werknemers vaak heel
belangrijk zijn voor de verdere ontwikkeling van het bedrijf.
Daar zit dus ook een bindingselement in.
Heel veel bedrijven die beursgenoteerd zijn, maken
natuurlijk al gebruik van de aandelenoptieregeling. Zouden
die nou heel erg veel gebruik gaan maken van deze keuzemogelijkheid? Dat is ook een antwoord op de vraag: verwacht u misbruik of oneigenlijk gebruik? Ik denk het niet.
Ik denk dat er in die situaties — dan hebben we het over
beursgenoteerde bedrijven — op het moment van het uitoefenen van de optie en de verhandelbaarheid van het
aandeel, meteen afgerekend wordt door de werknemer. Die
zal namelijk willen cashen. Die kan vervolgens besluiten
om de aandelen aan te houden of te verkopen. Dan gaat
dat van box 1 naar box 3, tenzij er sprake is van een aanmerkelijk belang.
Ik kan me eigenlijk maar één situatie voorstellen waarbij je
dat niet doet, namelijk als je denkt dat de aandelenkoers
naar beneden gaat. Als je werknemer bent van een beursgenoteerd bedrijf met verhandelbare aandelen, dan denk
je: wacht even; die aandelen kunnen gaan dalen. Dat zou
een overweging kunnen zijn om te zeggen: ik reken nu niet
af; ik reken uiterlijk over vijf jaar af. Het gaat toch om planning en timing. Je kunt je wel afvragen hoe realistisch die
situatie is. Ik kan eerlijk gezegd geen andere situaties
bedenken waarbij er sprake zou zijn van ongewenst gedrag.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

Dan is er ook gevraagd naar de situatie van de dga's en de
bv's. Een dga is een directeur-grootaandeelhouder. Die
heeft een aanmerkelijk belang in de bv; dat zit al in de naam.
Een directeur heeft nooit aandelenoptierechten. Als zij meer
aandelen willen, geeft het bedrijf meer aandelen uit. Daar
gaat de dga vaak zelf over, alleen of samen met andere
dga's.
Dan is natuurlijk nog wel de situatie denkbaar —dat was
ook een van de vragen — dat de C-suite, een chief financial
officer of een chief operating officer, geen aandelen in het
bedrijf heeft, maar wel deze aandelenoptierechten zou krijgen. Dat kan nu al, dus dat is niet nieuw. Gebeurt dat soms
in de praktijk? Ik denk het wel. We hebben daar niet een
totaaloverzicht van. Maar er zijn ook andere vormen denkbaar. Je hebt bijvoorbeeld ook de stock appreciation rights.
Ja, wat is dat? Dat is eigenlijk dat je geen aandeel krijgt,
geen optie op een aandeel krijgt, omdat men bijvoorbeeld
in een familiebedrijf zegt: die houden we binnen de familie,
maar we vinden die CFO, die geen familielid is, zo belangrijk
dat we die laten meedelen in de winst. Maar je ziet ook
familiebedrijven die het niet alleen voor de C-suite doen
maar voor alle werknemers, die gewoon aan winstdeling
doen, waar de heer Alkaya om vraagt. Ik geef toe dat
Nederland daar qua percentage in achterloopt. Dat is zo,
maar het gebeurt wel. Het zijn keuzes die ondernemers
maken. De fiscaliteit heeft daar op dit moment geen
belemmeringen voor. Dit voegt iets toe voor start-ups en
scale-ups.
Gaat het werken, is dan de vraag. Dat heeft ook te maken
met de evaluatie en het monitoren. Ik denk dat die vragen
over de monitoring heel terecht zijn. Zowel de Belastingdienst als uiteraard de sector zelf zal dat gaan monitoren.
Ik durf daar geen voorspellingen over te doen. Ik denk dat
het in ieder geval een verbetering is ten opzichte van de
huidige wetgeving, maar de praktijk zal moeten uitwijzen
of het daadwerkelijk ook gebruikt wordt door de start-ups
en de scale-ups waarvoor het bedoeld is. Dus ja, die monitoring moeten we doen. We moeten niet wachten tot na
die vijf jaar.
Dan spitsen wij ons hier overigens heel erg toe op een heel
specifiek fiscaal instrument. Is dat het ei van Columbus voor
de start-ups en de scale-ups om ook concurrerend te kunnen
zijn? Het antwoord is nee. Ik heb de brief uit 2019 van de
staatssecretaris van Economische Zaken in het vorige
kabinet er nog eens op na gelezen. Het is natuurlijk veel
breder. De heer Van der Lee had het daarover. Het gaat
natuurlijk ook om de vraag: is er voldoende risicodragend
kapitaal aanwezig in Nederland om start-ups en scale-ups
voldoende vet op de botten te geven om door te kunnen
groeien? Maar het heeft ook te maken met het talent. Hebben wij voldoende talent? Het heeft ook te maken met …
De collega van Onderwijs heeft net zijn beleidsnotitie over
het hoger onderwijs gepresenteerd. Zijn wij aantrekkelijk
genoeg? Leiden wij de mensen ook op vooruitlopend op
die innovatieve economie die wij willen zijn? Kortom, het
gaat om veel meer dan fiscaliteit.
Daarom ben ik ook terughoudend met alle vragen over of
er nog meer fiscale instrumenten te bedenken zijn. Ik heb
aangegeven waarom dit voorstel hier ligt. Ik denk eerlijk
gezegd dat de fiscaliteit redelijk beperkt is in de vraag om
succes voor de start-ups en scale-ups. Dit is in ieder geval
een betere regeling dan de bestaande regeling. De praktijk
zal moeten uitwijzen of er in voldoende mate gebruik van

21 juni 2022
TK 94

94-25-14

zal worden gemaakt, maar het zal veel meer te maken
hebben met een ander palet aan maatregelen. Dat ligt toch
echt op het terrein van de collega's, de minister van EZK
maar ook de minister van SZW.
Tegelijkertijd wil ik ook nog iets zeggen over de uitvoeringsaspecten, want toen ik het wetsvoorstel zag … Het lag op
mijn bureau.
De voorzitter:
Ik zie dat de heer Van der Lee nog een interruptie heeft op
dit punt.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Het is niet dat ik niet geïnteresseerd ben in de uitvoeringskant, hoor. Maar als ik u zo de geschiedenis van dit wetsvoorstel hoor schetsen, komt bij mij wel de vraag op of u
als staatssecretaris op dit moment in de tijd zelf met dit
initiatief was gekomen als die geschiedenis er niet was
geweest.
Staatssecretaris Van Rij:
Dat is natuurlijk een gewetensvraag. U heeft namelijk vijf
citaten uit de brief van 3 juni genoemd — ik hoef die citaten
niet te herhalen — en u heeft volkomen gelijk als u zegt:
het laatste waar we op zitten te wachten in dit land is meer
complexiteit. Dan kom ik toch meteen op de uitvoeringstoets. Die uitvoeringstoets laat duidelijk zien dat de wetgeving complexer wordt. Tegelijkertijd denk ik dat de doelgroep, die start-ups en die scale-ups, zó klein is dat het nog
net kan. Ik ben er namelijk echt van overtuigd dat de grote
bedrijven hier geen of bijna geen gebruik van zullen gaan
maken, want ik zie de reden niet. Aandelen van werknemers
van die bedrijven, die op de beurs genoteerd zijn, zijn
namelijk liquide instrumenten; ik heb net uitgelegd hoe dat
bij familiebedrijven of bij dga's zou werken.
Dat is meteen ook het antwoord op de vraag of je nou verdere beperkingen moet gaan aanbrengen, zoals het
begrenzen van het aantal werknemers of het uitsluiten van
dga's. Dan wordt qua uitvoering en handhaafbaarheid dat
stukje rode vlag — er waren overigens ook gele en groene
vlaggen — wat mij betreft donkerrood. Dus dan ga je het
te complex maken. Ik begrijp het wel. Ik begrijp de vragen
heel goed, alleen ben ik wat optimistischer. Ik denk dat we
dat wetgevingstechnisch niet aan banden hoeven te leggen,
omdat ik denk dat de praktijk daar gewoon geen behoefte
aan heeft wat betreft de grote bedrijven en de familiebedrijven. Als we dat toch wetgevingstechnisch ingewikkelder
gaan maken, dan wordt het uitvoeringstechnisch te ingewikkeld. Dat heeft de Belastingdienst ook gezegd en dat
heb ik ook in de brief van 4 april geschreven.
De heer Alkaya (SP):
Het is me nog niet helemaal duidelijk of de staatssecretaris
het als onbedoelde effecten ziet en het iets onwenselijks
vindt waar hij nou eenmaal niets aan kan doen als de in
zijn ogen kleine groep van grote bedrijven of bepaalde
familiebedrijven er wellicht gebruik van zou maken, zoals
bij verwachte koersdaling, of dat dat toch ook een doelstelling van de wet is.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

Staatssecretaris Van Rij:
Het is zeker geen doelstelling van de wet om aan te moedigen dat mensen aan een stukje fiscale planning gaan doen.
Nogmaals, deze keuzemogelijkheid is er om de werknemer,
als die niet de liquiditeiten heeft op het moment van de
uitoefening van de optie en het aandeel niet onmiddellijk
verhandelbaar is, een mogelijkheid te geven om die belasting uit te stellen. De belastingen, en dus wij, zullen er in
negen van de tien gevallen alleen maar beter van worden
als voor dat uitstel gekozen wordt, omdat de waarde in de
regel natuurlijk groeit bij dit soort bedrijven. Om het plaatje
compleet te maken: ik kan mij theoretisch de situatie voorstellen waarin het bedrijf tegen de verwachtingen in niet
groeit, maar in waarde daalt of misschien zelfs een faillissement doormaakt. Dat kan voorkomen. Dan zal degene die
de keuze tot uitstel gemaakt heeft daar een voordeel bij
hebben. Maar die heeft voordeel in die zin dat hij dan
waarschijnlijk helemaal niks heeft en dus ook geen belasting
hoeft te betalen. Dus hoe groot is dat voordeel?
De heer Alkaya (SP):
Wat het lastig maakt, is het volgende. Met de vorige
staatssecretaris hebben wij het gesprek gevoerd over de
vraag of de staatssecretaris het kan uitsluiten. Als het niet
de bedoeling is dat werknemers bij grote bedrijven er
gebruik van maken en dat C-level bestuurders daar grootschalig gebruik van gaan maken, durft de staatssecretaris
dat dan uit te sluiten of de politieke uitspraak te doen dat
dat niet de bedoeling is of dat het zich alleen maar beperkt
tot laten we zeggen 1% van alle gevallen? Dat kon tot op
dit moment niet. Als de staatssecretaris hierbij toezegt dat
het niet meer dan 1% van de gevallen zal zijn en dat hij er
zijn hand voor in het vuur steekt dat het in 99% van de
gevallen die er gebruik van maken werknemers zullen zijn
van start-ups, dan hebben we al wat comfort. Dan hebben
we de wetgeschiedenis én een staatssecretaris die een
politieke uitspraak doet. Durft deze staatssecretaris dat dan
wel zo aan te geven of is het meer een soort van voorgevoel
waar we dan van uit moeten gaan?
Staatssecretaris Van Rij:
Het is niet alleen een voorgevoel. Ik denk dat het ook een
redelijk realistische benadering is van hoe het in de praktijk
werkt. Nogmaals, we hebben het over een beursgenoteerde
onderneming die aandelenoptierechten geeft aan zijn
werknemers. Welke werknemer van die beursgenoteerde
onderneming zal op het moment dat hij die optie kan uitoefenen — het aandeel is direct verhandelbaar, want we praten over beursgenoteerd — dan kiezen voor uitstel van de
heffing? Als hij het geld niet heeft op zijn bankrekening,
verkoopt hij een paar aandeeltjes en betaalt hij de belasting.
Dat is de praktijk. U wilt het wettelijk uitsluiten. Ik vind het
niet nodig, dus daar verschil ik denk over van inzicht met
de heer Alkaya. Bovendien, als ik het wel zou doen, maak
ik de wet qua uitvoering te ingewikkeld, terwijl wij wat
betreft uitvoering en handhaafbaarheid al op het randje
zitten. Dus dat moeten we gewoon niet doen.
De voorzitter:
De heer Alkaya, tot slot.

21 juni 2022
TK 94

94-25-15

De heer Alkaya (SP):
Tot slot, voorzitter. Mijn zorg zit vooral bij bestuurders van
besloten vennootschappen, bestuurders bij bedrijven
waarvan de aandelen nog niet verhandelbaar zijn. Komen
aandelenoptierechten daar dan niet voor? Worden
bestuurders van besloten vennootschapen niet in aandelenoptierechten beloond? Kunnen we er data van krijgen dat
dat helemaal niet voorkomt? Ik heb nog helemaal geen
uitspraken of gegevens gezien waaruit blijkt dat dit niet zou
voorkomen. Bij beursgenoteerde bedrijven snap ik dat,
maar hoe zit het bij bestuurders van besloten vennootschappen?
Staatssecretaris Van Rij:
Dat is een hele terechte vraag. Ik ben er net al op ingegaan,
maar misschien moeten we dan nog iets meer de diepte in
gaan. Over wat voor situaties heb je het dan? Dan heb je
het over een bv met verschillende aandeelhouders. De
eerste vraag is dan of die aandeelhouders bestuurders zijn
bij die bv. Als je één aandeelhouder en één bestuurder hebt,
dé directeur-aanmerkelijkbelanghouder, dan is de situatie
duidelijk. Daar hebben we het niet over. We hebben het
over de situatie van meerdere aandeelhouders. Als die al
aandelen hebben, zie ik helemaal niet in wat een aandelenoptierecht nou toevoegt in zo'n situatie. Ze hebben de
aandelen al. Ze delen al in de groei. Waarom zou een aandelenoptierecht daar nog iets helpen?
Ik kan me een situatie voorstellen met een bestuurder bij
een bv die geen aandeelhouder is maar die wel heel gewild
is, bijvoorbeeld een CIO, een chief information officer, en
die gewoon een goed salarispakket heeft, waarin dan
besloten zou worden dat zo iemand een aandelenoptierecht
krijgt. Dat gebeurt vaak niet, omdat de huidige aandeelhouders — dat zijn vaak, maar niet altijd, familieleden — zeggen: we betalen gewoon een heel goed salaris en bieden
goede secundaire arbeidsvoorwaarden en een goede
bonusregeling. Wellicht is er ook een stock appreciation
right, zodat je economisch meedeelt in de waardeontwikkeling van het bedrijf, maar waarbij je geen zeggenschap
krijgt. Want dat is de andere kant. Als je iemand opties op
aandelen geeft en hij oefent die uit, juist in zo'n situatie
waarin je een paar aandeelhouders hebt, dan krijgt hij ook
zeggenschap. Daar is de CIO uit mijn voorbeeld vaak helemaal niet voor ingehuurd.
Dus ja, ik maak me daar eerlijk gezegd … Het zal eens een
keer voorkomen, maar dan nog steeds … Maar laten we
zeggen dát het dan voorkomt en er wel een optierecht wordt
gegeven. Dan wordt die optie uitgeoefend en krijgt zo
iemand aandelen. Dan is er ook hier weer het keuzerecht.
Maar ja, het keuzerecht is heel duidelijk. Of je betaalt de
belasting meteen ... Dan is de vergelijking dezelfde als bij
de ter beurze genoteerde. Als het aandeel gaat stijgen, denk
ik dat er gekozen wordt voor betalen op het moment van
de uitoefening. En ja, verhandelbaarheid is bij bv's natuurlijk
altijd nog wel even iets ingewikkelder. Verhandelbaarheid
is dat je het moet aanbieden aan de andere aandeelhouders
als je ervanaf wil.
De voorzitter:
We zijn bij de heer De Jong.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De heer Romke de Jong (D66):
Ik bevind mij in de bijzondere positie dat ik ga doorvragen
op een amendement van de SP. Ik ga toch een poging doen.
De staatssecretaris geeft heel duidelijk aan dat het complex
is om bijvoorbeeld een criterium te hanteren van 250
werknemers. De staatssecretaris geeft aan dat wat groen
of geel was, dan rode vlaggen worden. Ik probeer toch te
begrijpen waarom dat zo is. Waarom gaan dan de seinen
op rood? Wat maakt die uitvoering complex?
Staatssecretaris Van Rij:
In de eerste plaats: dat klinkt heel simpel, alsof de Belastingdienst altijd op ieder moment weet hoeveel werknemers
er zijn en hoeveel omzet er is. Maar het is, ook geredeneerd
vanuit de werknemer, de vraag of we dat dan willen, want
we doen dit voor de werknemer die niet de liquide middelen
heeft. Dan zal dat criterium overschreden worden. Eerst
zitten we op 248 en dan gaan we naar 275. Dan ontzeg je
een werknemer iets aan wie je het eigenlijk graag toegekend
zou hebben. Ik kom straks terug op het verzoek om onderzoek te doen naar winstdeling, en dan niet alleen fiscaal,
zou ik zeggen, maar meer breed. Ik denk dat de vraag veel
interessanter is hoe we in Nederland, in ieder geval met de
sociale partners, de discussie kunnen aangaan of participatie in het risicodragend vermogen door werknemers — ik
heb de mogelijkheden genoemd — verder gestimuleerd
kan worden, ja of nee. Het verzoek was om het onder andere
bij de SER uit te zetten, maar daar ga ik niet alleen over.
Daar gaan ook de collega's van EZK en van SZW over.
De heer Romke de Jong (D66):
Dat is een duidelijk antwoord van de staatssecretaris, maar
daarover verschillen we dan wellicht van inzicht. Want als
het aan D66 ligt, vinden we het sympathiek om te kijken
naar kleine bedrijven. Een bedrijf van 250 medewerkers is
in onze optiek geen klein bedrijf. Dat is gewoon een groot
bedrijf. De staatssecretaris lijkt er minder moeite mee te
hebben als het over die grens heen gaat. Ik zit daar misschien wat anders in. Maar dan nog eventjes naar de techniek, want we zien bijvoorbeeld dat we bij subsidieverzoeken nu ook al een S&O-verklaring gebruiken. Dat zou
natuurlijk een middel zijn om tegemoet te komen aan de
bezwaren die de staatssecretaris heeft. Hij zegt: de Belastingdienst moet wel bij al die gegevens kunnen; hoe ga je
dat dan meten? Een verklaring zou een optie kunnen zijn.
Is de staatssecretaris dat met mij eens?
Staatssecretaris Van Rij:
Toch nog heel even terug naar het voorbeeld van die 250.
Ik ben misschien niet duidelijk geweest. Laten we het simpel
houden. We beginnen met een start-up met tien werknemers. Ik denk dat we het er allemaal over eens zijn dat dit
op zichzelf een hele goede regeling kan zijn om voor dat
soort werknemers die keuzemogelijkheid te maken. Maar
nou groeit die startup. Die wordt een scale-up. Laten we
zeggen dat er 249 werknemers van het eerste uur zijn. Dan
gaan we over die grens van 250 heen. Wat zijn dan de fiscale consequenties? Bestaat het keuzerecht dan niet meer?
Dan hebben zij in die eerste jaren, tijdens die groei, wel
enorm opgebouwd. Kortom, ik wil erop wijzen dat je in de
uitvoering tegen veel meer vraagstukken aanloopt. Ik begrijp
de vraag heel goed, alleen denk ik zelf dat we het niet
ingewikkelder moeten maken dan het keuzerecht. Daar ben

21 juni 2022
TK 94

94-25-16

ik echt van overtuigd. Dat is ook wel een grens. Maar ik
begrijp de vraag. In de praktijk zal moeten blijken — dat zal
moeten blijken uit de monitoring en uiteindelijk ook uit de
evaluatie — of dit instrument inderdaad het effect heeft dat
we beogen.

De heer Romke de Jong (D66):
Het nadeel van doorvragen op een SP-voorstel is natuurlijk
dat de SP gelijk zelf bij de interruptiemicrofoon komt.

De heer Alkaya (SP):
De staatssecretaris gaat de amendementen nog van een
appreciatie voorzien, dus ik hoop dat hij dan iets specifieker
is, want hij had het net over "wat als een bedrijf doorgroeit
en dan op een gegeven moment die barrière passeert",
maar ik heb mijn amendement juist heel specifiek gericht
op het moment van toekenning. Je kijkt dus naar het
moment van toekenning. Op dat moment staat het aantal
werknemers gewoon vast. Dus als een bedrijf zou doorgroeien en door een barrière zou groeien, dan geldt het
alleen maar voor de situaties daarna. Maar het levert volgens mij geen onduidelijke juridische situaties op, dus ik
hoop dat daar bij de appreciatie straks wel rekening mee
wordt gehouden.

De voorzitter:
Het is een beetje rondom bewegen, vanavond.

De voorzitter:
Kan de appreciatie direct?

De heer Romke de Jong (D66):
Ik begrijp heel goed wat de staatssecretaris zegt. De
staatssecretaris geeft terecht aan dat er een probleem is.
Wat als die start-up precies doet wat wij willen, namelijk
groeien, zorgen dat er veel mensen werken en zorgen voor
toekomstig verdienvermogen? Hij schetst de problemen in
de uitvoering. Tot zover begrijp ik het heel goed. Maar geeft
de staatssecretaris daarmee ook aan dat de wens vanuit
het ministerie is om dan toch de focus te leggen op kleine
bedrijven? Mijn angst, en dat zal ik ook eerlijk zeggen, zit
'm erin dat straks ook besloten vennootschappen, nietbeursgenoteerd, met heel veel mensen in dienst, massaal
gebruikmaken van deze regeling, terwijl het, als het aan
D66 ligt, juist gaat om de situatie die de staatssecretaris
schetst: een kleine start-up wordt succesvol een scale-up
en gaat door. Dat is onze intentie. Ik hoop dat die intentie
ook gedeeld wordt door de staatssecretaris.

Staatssecretaris Van Rij:
Ja, dat is het idee. Dat kan. Meneer de voorzitter, ik heb die
voor me liggen.

De voorzitter:
Meneer De Jong, tot slot.

Staatssecretaris Van Rij:
Die intentie wordt volledig gedeeld. Ik heb dat ook uitgelegd, althans proberen uit te leggen, toen we het over nut
en noodzaak hadden. Ik maak een iets andere inschatting
van welke andere bedrijven nog meer hiervan gebruik gaan
maken. Ik begrijp die vraag overigens heel goed. Maar ik
heb aangegeven dat zowel voor de beursgenoteerde, maar
ook voor de grotere bv's, zeker bij die laatste, het verstrekken van aandelenopties … Ik heb het in de praktijk ook heel
weinig gezien, omdat er allerlei andere aspecten aan zitten,
namelijk ook zeggenschap. Als ik iets heb gezien, ligt het
meer in de sfeer van de stock appreciation rights. Maar
laten we het volgende afspreken. Als we die ontwikkeling
zouden zien — daarom is die monitoring zo goed — dan
constateren we dat dit wetsontwerp neerslaat bij een groep
waarvan we zeggen dat het niet de bedoeling is. Dan moeten we natuurlijk als wetgever in actie komen, in goede
samenspraak uiteraard tussen regering en parlement. Ik
ben ervan overtuigd — maar ik ga er geen fles wijn op
inzetten — dat die kans heel klein is.
De voorzitter:
De heer Alkaya, want het gaat over zijn amendementen, of
een van beide, geloof ik.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De voorzitter:
Ja, precies. Want we zitten naar mijn gevoel al op de helft
of drie kwart van de discussie, dus zullen we dat maar direct
even doen?
Staatssecretaris Van Rij:
Ja, dank. Het gaat over het amendement om de toepassing
van de nieuwe maatregel voor aandelenoptierechten tot
bedrijven met maximaal 100 werknemers te beperken. Ik
heb daarnet al uitgelegd dat we nou juist toch voor die
generieke maatregel gekozen hebben om de complexiteit
van de maatregel te beperken. Dit amendement heeft tot
gevolg dat de groei van het bedrijf leidt tot een verschillende behandeling van werknemers, afhankelijk van de
vraag wanneer de optierechten zijn toegekend. De afbakeningsproblemen die dat met zich meebrengt, maken de
regeling complexer voor zowel de Belastingdienst als de
werkgever. De quickscan die de Belastingdienst heeft uitgevoerd, heeft ook aangetoond dat het dan niet meer uitvoerbaar wordt geacht. De voorgestelde voorwaarde heeft ook
een negatief effect op de handhaving. Het betekent ook dat
de maatregel niet op 1 januari 2023 in werking kan treden,
omdat we een steunaanvraag bij de Europese Commissie
moeten indienen. Het kabinet deelt ook niet de vrees dat
de voorgestelde maatregel — maar dat heb ik daarnet al
uitgelegd — een speeltje voor de ter beurze genoteerde
gaat worden, en acht vanuit dat gezichtspunt de voorgestelde beperking onnodig. Het kabinet blijft daarom een
voorkeur houden voor de generieke maatregel. Ik ontraad
het amendement.
De voorzitter:
Dan is het amendement op stuk nr. 8 ontraden. Zullen we
het amendement op stuk nr. 11 ook gelijk doen? Dat is het
omzetgerelateerde amendement. Ik neem aan dat u de
amendementen bij elkaar heeft.

21 juni 2022
TK 94

94-25-17

Staatssecretaris Van Rij:
Ja. Dat zijn voor een deel toch dezelfde argumenten: een
generieke maatregel, juist om de complexiteit te beperken,
de afbakeningsproblemen, een negatief effect op de handhaving en we moeten naar de Europese Commissie. Het
kabinet deelt niet het beeld dat er bij bedrijven met een
hogere omzet geen werknemers zijn met beperkte financiële
middelen. Ook deze werknemers zijn gebaat bij het wetsvoorstel. Het kabinet blijft daarom de voorkeur houden voor
een generieke maatregel. Ik ontraad het amendement.
De voorzitter:
Oké. Ook het amendement op stuk nr. 11 is ontraden. De
heer Alkaya.
De heer Alkaya (SP):
Tot slot, voorzitter, want het is duidelijk hoe de staatssecretaris erin staat. Bij het laatste amendement geeft de
staatssecretaris heel duidelijk aan dat het doel ook is om
werknemers bij grote bedrijven een handje te helpen. Dan
gaat de afbakening mis. Dan is de doelstelling van deze wet
blijkbaar niet alleen maar het helpen van start-ups. Dan
zouden we daar eerlijk over moeten zijn. Daar gaat het juist
mis. Er wordt gedaan alsof het erg beperkt is. De staatssecretaris beargumenteert vanuit zijn ervaring en zijn
inschattingsvermogen dat alleen start-ups er gebruik van
zouden maken. Maar bij het ontraden van het amendement
geeft hij vervolgens zelf het argument dat het ook fijn is dat
werknemers bij grote bedrijven die in dit soort situaties
zitten, er ook van zouden profiteren. Dan krijgen we een
diffuus beeld.
Staatssecretaris Van Rij:
Dat is een hele terechte vraag. Dat had ik beter moeten
formuleren. We hebben het over start-ups en over scaleups. Scale-ups zijn grotere bedrijven dan start-ups. Ook bij
de scale-ups speelt de liquiditeitsproblematiek. Nogmaals,
ik heb het dus niet over de beursgenoteerde bedrijven en
de multinationals. Ik heb het ook niet over de bv's, maar
nu val ik in herhaling.
De voorzitter:
De heer Van der Lee staat al een tijdje paraat om een vraag
te stellen. Daarna wil ik door met de beantwoording.
De heer Van der Lee (GroenLinks):
Dat snap ik. Ik was nog op het niveau van nut en noodzaak,
maar we zijn al helemaal de diepte van de wet ingegaan.
Daar wilde ik ruimte aan geven. Ik stelde een gewetensvraag
aan de staatssecretaris. Impliciet zei hij: ik zou er op dit
moment geen prioriteit aan hebben gegeven. Die wet ligt
er nu. Hij is al vele jaren een fiscalist. Ik vraag mij dan wel
af of er geen alternatief was geweest, een heel simpele. Als
het voorkomt in de praktijk dat een werknemer bij een startup onvoldoende liquiditeit heeft, waarom kan er dan niet
een betalingsregeling worden gemaakt in plaats van dat er
een hele aparte wet moet worden gecreëerd die juist
omwille van de uitvoering niet op maat kan worden
gesneden? Want dat maakt het nog moeilijker in de uitvoering.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

Staatssecretaris Van Rij:
Daar had de heer Van der Lee ook in de eerste termijn om
gevraagd. Daar zou ik anders ook wel op teruggekomen
zijn, maar ik beantwoord 'm nu meteen. We hebben dat
serieus bekeken. We hebben overigens ook in de brief van
4 april beschreven waarom er geen betalingsregeling is in
de voorkomende situaties. Daar is de Belastingdienst echt
geen voorstander van, want dat vindt de Belastingdienst
veel te bewerkelijk. Het is immers toch een stukje maatwerk
dat je moet leveren. Je zou ook nog aan een conserverende
aanslag kunnen denken. Een conserverende aanslag kennen
wij natuurlijk onder meer bij emigratie naar het buitenland
door aanmerkelijkbelanghouders. Dat is in de uitvoering
ongelofelijk ingewikkeld en ook lastig te volgen.
Ik kan me wetgevingstechnisch wel iets voorstellen, maar
ik denk niet dat dat door de heer Van der Lee omarmd zal
worden. We hadden tot 1999 een hele eenvoudige regeling.
Op het moment van het toekennen van de optie werd de
fictieve waarde op 7,5% gezet. Daar betaalde je belasting
over. Vervolgens was de fiscus er op het moment van het
uitoefenen van de optie niet meer geïnteresseerd in wat de
waarde van de aandelen was, althans, voor de loonheffing.
Uiteraard verschuift het dan wel naar box 3. Maar ik denk
dat je dan toch wel heel veel belasting misloopt in vergelijking met het huidige systeem.
De voorzitter:
U heeft al een heel pakket vragen beantwoord in de interrupties.
Staatssecretaris Van Rij:
Ja, precies. Ik ga er even heel snel doorheen, voorzitter.
Alle vragen die betrekking hadden op de monitoring, de
effectiviteit, S&O, nut en noodzaak, de start-ups, de scaleups en het beloningsinstrument heb ik beantwoord.
Er waren ook nog wat vragen over de concurrentiepositie
van Nederland. Daar heb ik ook al iets over gezegd. Het is
echt niet alleen afhankelijk van één overzichtelijke beperkte
fiscale maatregel. Ik heb ook aangegeven dat wij fiscaal
eigenlijk heel veel instrumenten hebben en dat je de
oplossingen op andere terreinen moet vinden, maar dus
niet op het terrein van de staatssecretaris van Financiën. Ik
zal die vragen wel doorgeven aan de ministers van EZK en
SZW.
Dan is ook het punt aan de orde gekomen van … Ik kijk even
hoe de vraag precies gesteld was. Wat doe je met die vijf
jaar? Die vijf jaar is echt hard. Die vijf jaar is ook echt vijf
jaar. Er zijn natuurlijk ook pleidooien gehouden om het
langer te doen. Er is één uitzondering, namelijk als er wettelijk een langere termijn zou worden opgelegd. Ik geloof
dat de heer De Jong refereerde aan de wetgeving in de
financiële sector met betrekking tot de beloning en de
retentieperiode die daarvoor geldt. Dat betreft de wet die
net in de Eerste Kamer is aangenomen. Daarbij is het toevallig ook vijf jaar. Alles wat contractueel eventueel langer
is dan vijf jaar, is jammer. Die vijf jaar is gewoon hard. Dan
zal je moeten afrekenen.
Er is geen kosten-batenanalyse gemaakt bij dit wetsvoorstel.
De heer Van der Lee had het erover dat het structureel 1,2
miljoen kost, terwijl het slechts 1 miljoen oplevert voor de

21 juni 2022
TK 94

94-25-18

belastingbetaler. Ik zeg gewoon heel eerlijk dat dat geen
overweging is geweest.
Dan ben ik door heel veel van deze vragen heen, denk ik.
Er zijn nog een aantal andere vragen gesteld. Ik ben al
ingegaan op de grote bedrijven, het handhavingstekort en
de medewerkers. De heer Alkaya gaf aan dat het alleen
maar iets zou zijn voor managers en hoge medewerkers.
Dat hoeft helemaal niet. Alleen, dat hangt dus wel van de
werkgever af. Het is uiteindelijk zo, juist bij start-ups, dat
de pioniers van het eerste uur allemaal meedelen. Naarmate
het verder groeit, zie je bij dit soort bedrijven vaak dat ze
alle werknemers laten meedelen in het succes, als dat er is
natuurlijk.
Voorzitter. Dan de vraag van mevrouw Van Dijk. Ik wil dat
heel graag bespreken met de collega van SZW. Ik denk dat
dat toch op dat terrein ligt. Dat gaf ze zelf eigenlijk al aan.
Dat heeft te maken met het hele instrument van winstdeling;
daarvoor kijk ik ook weer even naar de heer Alkaya. Frankrijk
heeft een veel hoger percentage, maar heeft dat op enig
moment ook wettelijk geregeld. Dat is een politieke keuze.
Dat hebben wij in dit land niet gewild. Ik wil de vraag naar
een vergelijking — de SER is genoemd — graag doorspelen
naar mijn collega van SZW. De heer Alkaya citeerde mijn
antwoord en zei dat dat wat afhoudend klinkt. Maar zeker
gezien de pleidooien van onder meer CNV en de enorme
krapte op de huidige arbeidsmarkt, kan ik me voorstellen
dat het wel degelijk zinvol is om alle plussen en minnen
nog eens op een rijtje te zetten. Dat wil ik wel toezeggen.
De heer Idsinga had, geloof ik, om een internationale vergelijking gevraagd. Die is vorig jaar nog gedaan door een
extern bureau, dus dat rapport over fiscale faciliteiten in
andere landen is er. Maar u weet hoe ik erover denk.
Voorzitter, dat was het wat mij betreft.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik zie de heer Alkaya opstaan. Dat betekent dat
er een vraag is blijven liggen of dat hij nog een brandende
interruptie heeft.
De heer Alkaya (SP):
Ik wil even kijken of ik de toezegging van de staatssecretaris
wat specifieker kan maken. Hij zegt: ik wil even kijken of ik
de plussen en minnen van dat soort regelingen op een rijtje
kan zetten. Maar er zijn dus vakbonden die al hele specifieke
fiscale belemmeringen en dergelijke hebben geïnventariseerd. Die hebben al een beeld van wat er zou moeten
gebeuren. In antwoord op mijn Kamervragen heeft de
staatssecretaris inderdaad gezegd: dit is het met die aandelenoptierechten, en verder zijn we niks van plan. Nuanceert
hij dat nu een beetje? Zou er meer van het kabinet kunnen
komen? Zouden we in ieder geval de belemmeringen die
nu door werkgevers en werknemers worden ervaren in
kaart kunnen brengen? Of is het meer een theoretische
exercitie van wat de voor- en nadelen van winstdeling zijn?

wij als overheid nog meer zouden kunnen doen. Dat is een
hele uitgebreide analyse. Die is nog niet afgerond. Daar zijn
meerdere kabinetsleden bij betrokken. Daar is de fiscaliteit
ook een onderdeeltje van, maar het gaat veel breder. Het
gaat ook om de vraag of en hoe je doorwerken na de pensioengerechtigde leeftijd verder kan of wil stimuleren, om
bonussen voor mensen met een volledige werkweek et
cetera. Nu noem ik maar een paar voorbeelden. Als de heer
Alkaya het goed vindt, leg ik zijn verzoek, maar ook dat van
mevrouw Van Dijk, expliciet neer bij de minister van SZW.
Dat kan denk ik heel goed meegenomen worden in die
bredere analyse, die ze namens het kabinet aan het maken
is. Als die is afgerond, gaat het debat gevoerd worden met
de Tweede Kamer.
De voorzitter:
Nou, dan zijn we aan het eind gekomen van de eerste termijn van de zijde van het kabinet. We gaan direct door met
de tweede termijn van de Kamer. Het woord is aan de heer
Alkaya.

De heer Alkaya (SP):
Voorzitter, dank u wel. Ik wil gelijk op dat laatste doorgaan.
Er wordt verwezen naar de minister van Sociale Zaken. Ik
snap dat het een onderdeel is van haar portefeuille, maar
het heeft met zo veel meer te maken. Ik heb het gehad over
de emancipatie op de werkvloer. Op dat gebied loopt
Nederland achter op bepaalde delen van de wereld. Daarbij
vind ik nog niet eens dat het in die delen van de wereld al
goed genoeg geregeld is. Ik zou daarin als socialist nog een
aantal stappen verder willen gaan. Ik zou in ieder geval
willen dat wij onze achterstand ten opzichte van het buitenland inlopen. Ik ben daarom blij dat het onderwerp "winstdeling en werknemersparticipatie" — enigszins met deze
wet maar vooral met dingen die buiten dit parlement
gebeuren — meer op de agenda komt. Ik zou toch willen
dat het kabinet daar serieuzer naar kijkt, niet alleen vanwege
de krapte op de arbeidsmarkt maar juist ook vanwege de
bredere gedachte van de emancipatie van arbeid. Daarom
dien ik de volgende motie in.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat winsten en dividenduitkeringen enerzijds,
en de lonen anderzijds, steeds verder uiteenlopen;
van mening dat werknemers dienen mee te profiteren van
de winst die door hun werk wordt gerealiseerd, en dat dit
in de praktijk op verschillende manieren georganiseerd kan
worden, bijvoorbeeld met winstdeling of aandelen;
constaterende dat Nederland hierin ver achterloopt;

Staatssecretaris Van Rij:
Zoals ik zei, wil ik het graag bespreken met de minister van
SZW. De minister is vanwege de krapte op de arbeidsmarkt
overigens bezig met een veelomvattende analyse van wat

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

verzoekt de regering in samenspraak met sociale partners
te bezien welke belemmeringen er bestaan om winstdelingsregelingen, ongeacht de vorm hiervan, breder toegankelijk
te maken voor alle werknemers, en de Kamer hierover te
informeren,

21 juni 2022
TK 94

94-25-19

en gaat over tot de orde van de dag.

Motie

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Alkaya.

De Kamer,

Zij krijgt nr. 12 (35929).

gehoord de beraadslaging,

De heer Alkaya (SP):
Waarom dien ik deze motie specifiek in dit debat en bij deze
staatssecretaris in? Dat doe ik, omdat het beeld is dat er
heel veel fiscale belemmeringen zijn om dit toe te passen
op dit moment. Daarom is mijn verwachting dat als de
staatssecretaris in gesprek zou gaan met de sociale partners,
dus als hij niet alleen met zijn collega in het kabinet maar
ook zelf met de vakbonden en de werkgevers zou spreken,
hij ook met nieuwe inzichten zou komen en dan wellicht
terugkomt op zijn uitspraak die hij in antwoord op mijn
Kamervragen heeft gedaan, namelijk dat hierop niks anders
van het kabinet verwacht hoeft te worden.

overwegende dat in Nederland relatief weinig start-ups
succesvol doorgroeien;
verzoekt de regering, naast de maatregelen in de Wet aanpassing fiscale regeling aandelenoptierechten, verder
inzichtelijk te maken wat een aantal relevante landen op
fiscaal of ander gebied nog meer doen ten aanzien van
start- en scale-ups;
verzoekt de regering verder om op basis hiervan een aantal
nadere beleidsopties te schetsen om het vestigingsklimaat
ten aanzien van start- en scale-ups verder te versterken,
en gaat over tot de orde van de dag.

Voorzitter. Wat de afbakening betreft zijn wij het gewoon
niet eens met de staatssecretaris. Ik ben natuurlijk gevoelig
voor het argument van uitvoerbaarheid en ik besef ook dat
het complexer wordt met mijn amendementen. Maar door
het niet af te bakenen geeft de staatssecretaris, eigenlijk
net als zijn voorganger, toe dat het in een paar specifieke
situaties ook oneigenlijk gebruikt zou kunnen worden. Ik
krijg er maar geen gevoel bij in hoeverre dat het geval zal
zijn. Ik wil dat koste wat het kost voorkomen. Ik wil dat
linksom of rechtsom uitgesloten hebben. Als dat niet in de
wet kan, dan met politieke uitspraken over dat het bijvoorbeeld zou moeten gaan om slechts 1% misbruik bij
bestuurders van bv's. Ik snap de redeneertrant van de
staatssecretaris, maar het wordt niet geregeld in de wet en
ik krijg ook geen harde politieke toezegging. Daarom
handhaaf ik mijn amendementen. De overige argumenten
zijn ook in interruptiedebatten al uitgewisseld, bijvoorbeeld
dat staatssteun een kwestie van timing is. Dan gaat het niet
op 1 januari in. In mijn amendement staat geregeld dat het
later bij koninklijk besluit geregeld kan worden, wanneer
de wet ingaat. Dus ook dat is al geadresseerd.
Dank voor de appreciatie. Dank ook voor de beantwoording
van onze vragen. Ik ben benieuwd hoe de stemming zal
verlopen.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Idsinga.
Zij krijgt nr. 13 (35929).
De heer Idsinga (VVD):
Dank u wel.
De voorzitter:
Is de motie nou handgeschreven?
De heer Idsinga (VVD):
Ja, handgeschreven.
De voorzitter:
Wat willen we nog meer op de dinsdagavond?
Het woord is aan de heer Van der Lee. Hij spreekt namens
GroenLinks.

Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de heer Idsinga. Hij spreekt
namens de VVD.

De heer Idsinga (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Dank aan de staatssecretaris voor
de zorgvuldige beantwoording van de vragen die begrijpelijkerwijs leven. Ook dank aan de collega's. Ik denk dat we
een goed inhoudelijk debat hebben gehad met elkaar.
Ik heb één motie om de regering nog een steuntje in de rug
te geven op het gebied van een goed vestigingsklimaat
voor start- en scale-ups.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De heer Van der Lee (GroenLinks):
Dank, voorzitter. Ook dank aan de staatssecretaris, die een
wetsvoorstel verdedigt dat niet uit zijn eigen koker komt en
dat wellicht ook nooit door hem zou zijn gepresenteerd als
er niet een wetsgeschiedenis lag.
Mijn probleem is tweeërlei. Het zit 'm op nut en noodzaak.
Die betwijfel ik echt. Zie ook wat er alleen al in het afgelopen
jaar aan werkdruk bij is gekomen bij de fiscus: alle complexiteit die nog vastzit aan de compensatie van de toeslagenouders, de compensatie die daarbovenop moet komen voor
de mensen die gedupeerd zijn door de FSV-lijst, de compensatie die moet worden gegeven voor de reparatie in box 3,
alle plannen die we hebben als het gaat om de herziening
van het belastingstelsel. Zie ook de brief van 3 juni van de
staatssecretaris zelf. Als ik zie wat daar allemaal aan taken
en prioriteiten ligt, vind ik het gewoon niet verstandig om
weer een stukje complexiteit toe te voegen voor een speci-

21 juni 2022
TK 94

94-25-20

fieke groep die we om uitvoeringstechnische redenen ook
niet heel gedetailleerd in een wet kunnen vormgeven.
Ik heb sympathie voor de amendementen, maar ik zit ook
een beetje met het dilemma dat als ik ze steun, wat ik denk
ik wel ga doen, het probleem in de uitvoering nog groter
wordt, terwijl ik nut en noodzaak van deze maatregel
betwijfel. Ik vind het ook heel erg een end-of-pipeoplossing,
terwijl er andere problemen zijn die niet worden aangepakt.
Dat heb ik al verteld als het gaat over Invest-NL en andere
instrumenten die veel beter in staat zouden kunnen zijn om
wat voor deze bedrijven te doen als we daar wat dingen
aanpassen.
Maar er komt nog een ander punt bij. Ik sta trouwens ook
sympathiek tegenover de motie van de SP. Maar de concurrentiestrijd op de arbeidsmarkt zal met de dag scherper
worden. De taak van de overheid is om te zorgen dat het
arbeidsaanbod van kwalitatief goed opgeleid personeel
groeit. Ik zie dat als prioriteit van de overheid, en niet het
bedenken van specifieke instrumenten voor specifieke
onderdelen om werkgevers in die arbeidsmarkt voordeel
te geven in een concurrentiestrijd die veel breder is. Ik denk
dat we niet die kant op moeten. Ik zie deze maatregel toch
meer als een van dat type. Daardoor dijt de complexiteit
van de instrumenten die bestaan om werknemers aan te
trekken ook alleen maar weer verder uit. Dat maakt het ook
niet inzichtelijker, noch voor werkgevers noch voor werknemers. Ook vanuit dat perspectief heb ik echt twijfels of je
dit überhaupt zou moeten invoeren. Ik denk dat ik mijn
fractie ga adviseren om dat maar niet te doen.

overwegende dat deze maatregel gericht is op het ondersteunen van met name start-ups en scale-ups;
verzoekt de regering in de monitoring van de effecten van
de maatregel op de inzet van aandelenoptierechten een
onderscheid te maken in omvang van bedrijven, bijvoorbeeld 1 tot 10 werknemers, tussen 10 en 50 werknemers,
tussen 50 en 100 werknemers en meer dan 100 werknemers,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Inge van Dijk.
Zij krijgt nr. 14 (35929).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de maatregel uit het wetsvoorstel binnen
vijf jaar na inwerkingtreding zal worden geëvalueerd en dat
vooruitlopend op deze evaluatie wordt gemonitord wat de
effecten van de maatregel zijn op de inzet van aandelenoptierechten;
overwegende dat het doel van de maatregel vooral is om
gewone werknemers te laten participeren;

Daar laat ik het even bij.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Van Dijk. Zij spreekt
namens het CDA.

verzoekt de regering om in de monitoring mee te nemen
of dit primaire doel wordt behaald en indien dit doel niet
wordt behaald, reeds tussentijds met wijzigingsvoorstellen
te komen,
en gaat over tot de orde van de dag.

Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Dank je wel, voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor het
beantwoorden van de vragen en voor de toezegging om
mijn laatste nabrander bij zijn collega neer te leggen. Die
ging over de verkenning door bijvoorbeeld de SER van hoe
belonen en waarderen er in de toekomst uitzien en wat de
behoeften van werkgevers en werknemers zijn.
We hebben het in de beantwoording uitgebreid gehad over
de monitoring. Ik snap ook dat bepaalde dingen niet kunnen,
maar ik ga het toch proberen. Daarom heb ik twee moties.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Inge van Dijk.
Zij krijgt nr. 15 (35929).
Mevrouw Inge van Dijk (CDA):
Waarom dien ik deze twee specifieke moties in? Als we
gaan monitoren, dan willen we ook dat het oplevert wat
we willen weten. Ik ben heel bang dat, als we het loslaten,
we over een paar jaar tegen elkaar zeggen: we hadden dit
eigenlijk toch graag iets specifieker willen weten.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan is tot slot van de zijde van de Kamer het
woord aan de heer De Jong. Hij spreekt namens D66.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de maatregel uit het wetsvoorstel binnen
vijf jaar na inwerkingtreding zal worden geëvalueerd en dat
vooruitlopend op deze evaluatie wordt gemonitord wat de
effecten van de maatregel zijn op de inzet van aandelenoptierechten;

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

De heer Romke de Jong (D66):
Voorzitter, dank u wel. Het is goed dat we vandaag ook met
deze wetgeving start-ups en scale-ups meer mogelijkheden
geven om talent aan zich te binden of juist te behouden. Ik
heb de staatssecretaris vanavond ook aangegeven waar de
zorgen voor D66 zitten. Hoe zit het met de bedrijven die te

21 juni 2022
TK 94

94-25-21

groot worden? Wat zijn de mogelijkheden voor die cap op
die 250 medewerkers?
Collega Van Dijk van het CDA gaf net ook iets aan over die
evaluatie. Ik heb daar echt wel zorgen over. Dat zit 'm in die
monitoring: vijf jaar de vinger aan de pols. De staatssecretaris geeft ook heel duidelijk aan dat men daarbovenop kan
zitten en dat men dat doet. Dat is goed. Maar toch heb ik
de volgende motie.

Staatssecretaris Van Rij:
Voorzitter. Eerst de motie op stuk nr. 12 van de heer Alkaya.
Ik baseer me echt op het dictum. Daar staat "belemmeringen". Dat is niet toegespitst op fiscale belemmeringen. Dat
is dus breder. Dan zou ik willen voorstellen dat hij de motie
aanhoudt, omdat ik het echt bij de minister van SZW wil
neerleggen.
De voorzitter:
De heer Alkaya schrijdt naar de microfoon en zegt ...

Motie
De Kamer,

constaterende dat dit leidt tot betere evaluaties;

De heer Alkaya (SP):
Waar wacht ik dan op als ik de motie aanhoud? Dat is een
beetje de vraag. Ik wil er best "fiscale belemmeringen" van
maken, want dat bedoel ik er wel mee. Als de minister van
Sociale Zaken dan bereid is om die fiscale belemmeringen
mee te nemen in datgene wat zij al doet, wil ik daar wel een
soort van bevestiging van hebben. Ik ga de motie niet aanhouden zonder eindpunt.

overwegende dat de Wet aanpassing fiscale regeling aandelenopties als doel heeft om de drempel voor start-ups
en scale-ups te verlagen om aandelenopties als loon te
verstrekken;

Staatssecretaris Van Rij:
Ik begrijp dat "belemmeringen" fiscale belemmeringen zijn
en dat het amendement in die zin wordt aangepast.

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet
voorschrijft dat beleidsvoorstellen moeten worden voorzien
van een toelichting bij de doelen van beleid;

verzoekt de regering de evaluatie naar deze wet drie
kalenderjaren na inwerkingtreding uit te voeren;
verzoekt de regering in deze evaluatie een onderscheid te
maken tussen start-ups en scale-ups enerzijds en grotere
bedrijven anderzijds die gebruikmaken van de regeling;
verzoekt de regering bij de weging van de effectiviteit van
de wet expliciet te kijken naar het gebruik van start-ups en
scale-ups,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Romke de Jong.
Zij krijgt nr. 16 (35929).
De heer Romke de Jong (D66):
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan schorsen we voor vijf minuten, want er
zijn vijf moties ingediend. Daarna gaan we verder met de
beantwoording en het oordeel van de staatssecretaris.
De vergadering wordt van 21.02 uur tot 21.09 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de staatssecretaris voor het oordeel
over de moties.

De voorzitter:
De motie.
Staatssecretaris Van Rij:
Sorry, de motie, ja. Excuus. Ik heb net nou juist gezegd dat
ik op dit moment, behoudens dit wetsontwerp, geen fiscale
belemmeringen zie. Zoals de motie nu geformuleerd is,
ontraad ik haar dus, want ik vond het juist charmant om de
belemmeringen wat breder te zien. Dan had de minister
van SZW daar goed naar kunnen kijken, ook in het kader
van de analyse die zij aan het maken is.
De voorzitter:
Nou bent u nog verder van huis, meneer Alkaya.
De heer Alkaya (SP):
Dan is het dus als volgt. Of ik dien een motie in die helemaal
niets gaat veranderen aan wat de minister van Sociale
Zaken al doet, of ik dien een motie in die wél iets zou veranderen aan wat de minister van Sociale Zaken zou moeten
doen, omdat ze dan wordt uitgebreid met fiscale belemmeringen, en daarvan zegt de staatssecretaris: dan ontraad ik
die. Ja, dan ga ik ook niks aanpassen. Dan moet de staatssecretaris ook zo eerlijk zijn om te zeggen: wij gaan hoe dan
ook niets anders doen dan we al van plan waren. Daar komt
het eigenlijk op neer.
Staatssecretaris Van Rij:
Dus het dictum blijft zoals het is?
De heer Alkaya (SP):
Ja.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

21 juni 2022
TK 94

94-25-22

Staatssecretaris Van Rij:
Dan is mijn advies "aanhouden", maar ... Oké, dan zeg ik
ontraden.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 12 is ontraden. We gaan naar de motie
op stuk nr. 13.

De voorzitter:
Dat moet ik grondwettelijk vragen, staatssecretaris.
Staatssecretaris Van Rij:
I know.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 16.

Staatssecretaris Van Rij:
De volgende motie is die van de heer Idsinga op stuk nr.
13. Ook daar is het advies "aanhouden", omdat ik het echt
met de minister van EZK wil bespreken. Er is overigens een
debat over het vestigingsbeleid, volgende week al. Maar
er zijn ook nog een aantal andere momenten waarop dat
besproken kan worden. Dat is dus mijn advies of appreciatie.
De heer Idsinga (VVD):
Deels begrijp ik dat. Deels ligt mijn vraag op het beleidsterrein van EZK. Maar die ligt ook deels op fiscaal gebied.
Betekent dat dat ik via de minister van EZK een antwoord
krijg op mijn fiscale vraag?
Staatssecretaris Van Rij:
Dat is een terechte vraag. Ik ga die gezamenlijk met haar
beantwoorden. Maar ik heb even de tijd nodig om dat met
haar te bespreken.
De heer Idsinga (VVD):
Dank u wel. Dan houd ik de motie aan.
De voorzitter:
Op verzoek van de heer Idsinga stel ik voor zijn motie
(35929, nr. 13) aan te houden.

Staatssecretaris Van Rij:
De motie op stuk nr. 16. Ik heb er echt problemen mee om
nu toe te zeggen dat we die evaluatie na drie kalenderjaren
gaan doen. We gaan wel monitoren, maar een eerdere
evaluatie dan over vijf jaar gaat niet lukken. Ik heb in de
eerste termijn ook gezegd dat we die monitoring heel serieus zullen nemen. Ik ontraad die zoals die hier geformuleerd
is.
De heer Romke de Jong (D66):
De tijdelijke commissie Uitvoeringsinstanties doet de aanbeveling om bijvoorbeeld al na één jaar een reflectietoets
te doen. Als ik het woord "evaluatie" zou vervangen door
"een reflectietoets na drie jaar", is de staatssecretaris dan
geneigd om de motie oordeel Kamer te geven?
Staatssecretaris Van Rij:
Ik denk dat we het echt over hetzelfde hebben. Ik heb goed
geluisterd naar de Kamer. Ik heb niet iedereen daarvan
kunnen overtuigen. Maar er is een bepaalde vrees dat er
toch van gebruikgemaakt wordt op een wijze die niet
beoogd is. Die monitoring en reflectie zitten er dus in. Ik
heb ook gezegd: zodra we dat bijvoorbeeld constateren,
komen we ook direct bij u terug. Maar ik zou het niet willen
vastleggen in kalenderjaren. We komen gewoon zeer
regelmatig terug. Maar laten we ons niet vastpinnen op die
drie kalenderjaren.

Daartoe wordt besloten.
We gaan naar de motie op stuk nr. 14.
Staatssecretaris Van Rij:
De motie op stuk nr. 14. Omdat in het dictum staat "bijvoorbeeld" en we daar dus niet op vastgepind worden, geef ik
die oordeel Kamer.
Ik stel voor om de volgende motie, de motie op stuk nr. 15,
over te nemen, ook gezien wat ik daarover in de eerste termijn heb gezegd en wat daarover overigens ook in de
memorie van toelichting staat.
De motie op stuk nr. 16.
De voorzitter:
Heeft iemand bezwaar tegen het overnemen van de motie
op stuk nr. 15? Nee? De indiener ook niet. Dan wordt die
overgenomen.

De heer Romke de Jong (D66):
Ik deel de mening van de staatssecretaris niet. De motie
bestaat uit drie aspecten. Eén aspect is de termijn van drie
jaar. Ik heb de staatssecretaris de suggestie gedaan om dat
te veranderen in een reflectietoets, zoals de commissie ook
voorstelde. Kan de staatssecretaris wel reflecteren op de
andere twee punten uit de motie?
Staatssecretaris Van Rij:
Ja. "Verzoekt de regering in deze evaluatie een onderscheid
te maken tussen start-ups en scale-ups enerzijds en grotere
bedrijven anderzijds die gebruikmaken van de regeling."
Ja, dat heb ik ook al in de eerste termijn gezegd. Dat gaan
we dus ook monitoren. Ik heb overigens gezegd dat dit ook
geldt voor de bv's niet zijnde start-ups en scale-ups. "Verzoekt de regering bij de weging van de effectiviteit van de
wet expliciet te kijken naar het gebruik van de start-ups en
scale-ups". Ja, ook dat; dat hoort bij die reflectie. Dus als
het amendement wordt aangepast in de zin zoals de heer
De Jong voorstelt, dan zeg ik: oordeel Kamer.

De motie-Inge van Dijk (35929, nr. 15) is overgenomen.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

21 juni 2022
TK 94

94-25-23

De voorzitter:
Ik zie aan de heer De Jong dat hij een aangepaste motie
maakt, met reflectie erin. De staatssecretaris heeft daarom
zijn oordeel gewijzigd naar oordeel Kamer. Dan zijn we
erdoorheen, denk ik?
Staatssecretaris Van Rij:
Ja.
De voorzitter:
Dan zijn we aan het eind gekomen van de tweede termijn
van de staatssecretaris, van de zijde van het kabinet.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Ik dank de staatssecretaris hartelijk voor zijn aanwezigheid
in de Kamer en voor de beantwoording van de vragen. Ik
dank de collega's hartelijk voor hun inbreng. Ik sluit de
vergadering van dinsdag 21 juni.

Tweede Kamer

Wet aanpassing fiscale regeling
aandelenoptierechten

21 juni 2022
TK 94

94-25-24