Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 1672

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 mei 2013
Op 26 oktober 2012 heeft de toenmalige Minister voor Immigratie,
Integratie en Asiel uw Kamer geïnformeerd over de verbeteringen in de
informatievoorziening in de motie Spekman-procedure1. Sindsdien heeft
zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan. In deze brief licht ik de
cijfermatige ontwikkelingen toe2 en informeer ik uw Kamer over het
medische dossier dat de vreemdeling moet overleggen3.
Cijfermatige ontwikkelingen4
Sinds de invoering van de motie Spekman-procedure op 1 januari 2010
heeft de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) tot en met 31 maart van
dit jaar 670 dossiers ontvangen van uitgeprocedeerde asielzoekers die
opvang in het kader van de motie wilden. Daarvan waren 420 dossiers
niet compleet (63%). In 230 dossiers bleek bijvoorbeeld dat de vreemdeling geen toestemmingsverklaring had ingeleverd, deze verklaring niet
volledig had ingevuld, geen envelop met medische gegevens had
meegestuurd of geen paspoort had en de nationaliteit niet op een andere
wijze kon aantonen. In 190 dossiers bleek dat de medische gegevens van
de medische behandelaar niet volledig waren.
In de genoemde periode heeft de IND voor 240 uitgeprocedeerde
asielzoekers medisch advies gevraagd aan het Bureau Medische
Advisering (BMA). In 220 gevallen was dit advies binnen twee weken
gereed, op basis waarvan de IND een beslissing op de aanvraag kon
1

Kamerstuk 30 846, nr. 18
Toezegging Algemeen Overleg op 13 maart 2013 over opvang, terugkeer en vreemdelingenbewaring (Kamerstuk 19 637, nr. 1656)
3
Toezegging begrotingsbehandeling van het Ministerie van Veiligheid en Justitie op
28 november 2012, herhaald op 15 april 2013 tijdens het wetgevingsoverleg over de wijziging
van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met het herschikken van de gronden voor
asielverlening
4
Bron: IND
2

kst-19637-1672
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 19 637, nr. 1672

1

nemen. De IND heeft op basis van dit advies 20 aanvragen ingewilligd. De
andere 200 vreemdelingen hebben een negatieve beslissing op hun
aanvraag ontvangen. Verder heeft de IND in 20 zaken uitstel van vertrek
verleend omdat het medische advies van BMA nog niet gereed was op het
moment dat de aanvraag werd ingediend. Deze vreemdelingen kregen in
afwachting van de beslissing recht op opvang.
De toenmalige Minister voor Immigratie, Integratie en Asiel meldde u in
de brief van 26 oktober 2012 dat over de periode van 1 januari 2010 tot en
met 30 juni 2012 65% van de dossiers niet compleet was. Om het aantal
incomplete dossiers te reduceren werden in die brief maatregelen
aangekondigd om de informatievoorziening te optimaliseren. Over de
periode 1 juli 2012 tot en met 31 maart 2013 is het aandeel incomplete
dossiers gedaald naar 58%. Hoewel dit een verbetering is, vind ik het nog
te vroeg om te concluderen dat de maatregelen effect hebben gehad
omdat er pas negen maanden verstreken zijn. Ik zal uw Kamer daarom
over een half jaar opnieuw informeren.
Medisch dossier
Uitgeprocedeerde asielzoekers die opvang willen in afwachting van een
beslissing op hun medische aanvraag, moeten zelf de relevante medische
gegevens overleggen (de motie Spekman-procedure). Uw Kamer
verwachtte dat wanneer de vreemdeling zelf verantwoordelijk werd
gemaakt voor het overleggen van een actueel en volledig medisch
dossier, misbruik – door het indienen van een medische vervolgaanvraag
uitsluitend om opvang te verkrijgen – kon worden tegengegaan5. Het
medische dossier kreeg daardoor een filterfunctie. Daarnaast kon de
doorlooptijd worden verkort omdat het BMA niet langer de informatie bij
de medische behandelaar opvraagt, maar de vreemdeling dit zelf doet.
Een van de maatregelen uit het Programma Stroomlijning Toelatingsprocedures is dat een actueel en volledig medisch dossier van álle vreemdelingen met medische problematiek verwacht gaat worden (uitgezonderd
asielzoekers in de eerste asielprocedure of vreemdelingen voor wie
ambtshalve een medische procedure wordt opgestart). Ik vind het redelijk
om van de vreemdeling een begin van bewijs – zijn eigen medische
dossier – te vragen als hij aangeeft dat er sprake is van medische
problematiek. Naast de reeds genoemde filterfunctie en verkorting van de
doorlooptijd, heeft voorts iedereen recht op inzage in het eigen medische
dossier en mag daar ook een afschrift van krijgen. Ik ben van mening dat
een vreemdeling die in behandeling is bij een zorgverlener (en daar dus
mee communiceert), bij diezelfde zorgverlener ook kan vragen om een
afschrift van zijn medisch dossier. Daarbij wordt de vreemdeling meestal
ook nog ondersteund door een advocaat. De vreemdeling hier ook bij
gebaat: hij krijgt zijn zaak meer in eigen hand en wordt minder afhankelijk
van de IND. Hij kan immers zelf achter zijn dossier aan en hoeft dat niet
over te laten aan de IND, zonder dat hij zelf zicht heeft op de inspanningen
van de IND. Omdat de IND sneller kan beslissen op de aanvraag, krijgt de
vreemdeling sneller duidelijkheid over zijn verblijfsperspectief in
Nederland.
De ervaring met de motie Spekman-procedure leert echter dat het voor de
vreemdeling lastig is om een actueel en volledig medisch dossier te
overleggen. De toenmalige Minister voor Immigratie, Integratie en Asiel
heeft daarom ingezet op optimalisering van de informatievoorziening.
Zoals aangekondigd in de genoemde brief van 26 oktober 2012, worden
de brieven van het BMA aan de medische behandelaars verduidelijkt. In
5

Kamerstuk 30 846, nr. 4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 19 637, nr. 1672

2

de brief zal ook een algemeen telefoonnummer van BMA worden
opgenomen voor het geval behandelaars medisch-inhoudelijke vragen
hebben.
Hoewel ik het dus nog te vroeg vind om conclusies te trekken uit de
cijfermatige ontwikkelingen, wijzig ik het beleid al wel op een onderdeel.
Een – ook veelvuldig door uw Kamer genoemd – obstakel is namelijk de
medische verklaring van de behandelend arts of specialist (dat onderdeel
is van het medische dossier), omdat deze niet ouder mag zijn dan een
maand. Ik wil deze belemmering wegnemen. Ik verleng die termijn naar
zes weken, zodat de vreemdeling meer tijd krijgt om het medische dossier
actueel en volledig aan te leveren. Een ruimere termijn is niet mogelijk
omdat de actualiteit van het advies van het BMA moet worden gewaarborgd. Dit advies moet actueel zijn omdat op basis daarvan een eventueel
verblijf op medische gronden wordt verleend of, als het om een afwijzing
gaat en het advies reisvoorwaarden bevat, op basis van het advies het
eventuele vertrek wordt voorbereid. Als de medische verklaring niet
actueel meer is, is de kans groter dat de gegevens niet meer accuraat zijn,
bijvoorbeeld doordat de vreemdeling inmiddels een andere behandelaar
heeft of een andere behandeling ondergaat. Dit moet worden voorkomen.
Een verlenging naar zes weken acht ik echter opportuun. Dit zal in de
Vreemdelingencirculaire worden opgenomen.
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 19 637, nr. 1672

3