Ministerie van Infrastructuur en Milieu

>

Retouradres Postbus 20904 2500 EX Den Haag

RIVM
T.a.v. Prof dr. A.N. van der Zande
Postbus 1
3720 BA Blithoven

Directoraat-Generaal
Bereikbaarheid
Luchtvaart
Piesmanweg 1-6
Den Haag
Postbus 20904
2500 EX Den Haag
wwwrjikspverhejd,n

Ons kenmerk
IENM/BSK-2013/132714

Contactoersoon

Datum
Betreft

0 4 JUL 2813
Verzoek inzake TCP in vliegtuigen

Geachte heer Van der Zande,
Als onderdeel van de dialoog met de Tweede Kamer over de effecten van TCP op
de gezondheid van piloten, cabinepersoneel en passagiers is gewezen op de
stofevaluatie die in het kader van de REACH-verordening zal worden uitgevoerd
door het RIVM in 2014. Met het RIVM is hierover de afgelopen periode nader
contact geweest. Voor een constructief vervolg van de discussie over TCP’s in
vliegtuigen verzoek ik u om in dit licht na te gaan in hoeverre het REACH
programma antwoord geeft dan wel kan geven op de In de bijlage genoemde
onderzoeksvragen. Tevens vraag ik u om aan te geven welk aanvullend onderzoek
naar uw mening door RIVM verricht kan worden buiten REACH kader indien
noodzakelijk.
In bijgevoegde toelichting wordt nader ingegaan op de oriderzoeksvragen met
betrekking tot de TCP’s in vliegtuigen.
Aangezien mijn voornemen is om de Kamer hierover in september nader te
informeren, wil ik u vragen mij voor half augustus nader te Informeren.
Aanspreekpunten binnen mijn departement zijn de directeur Luchtvaart en de
directeur Veiligheid en Risico’s.
Hoogachtend,
7

DE StAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU,

Wilma J. Mnsveld

Nadere toelichting op de beleidsmatige vraagstukken met betrekking tot
de TCP’s in vliegtuigen:

Diredoraat-Generaci
Bereikbaarheid
Luchtvaart

Onduidelijk op dit moment is of de stof TCP, waarop de REACH stofevaluatle zich
richt, Identiek is aan de isomeren van TCP die worden toegevoegd aan de
smeerolie van vliegtuigmotoren om deze olie beter bestand te maken tegen de
hoge temperaturen van de motor.

Ons kenmerk
INM/BSK-2O13/132714

Noodzakelijk is om te onderzoeken en te bekijken of en in welke mate de
reikwijdte van de geplande stofevaluatie kan worden verbreed, zodat ook
beoordeling van beschikbare Informatie over blootstelling van piloten,
cabinepersoneel en passagiers in de stofevaiuatie meegenomen kan worden.
Op dit moment is er geen eenduidige norm beschikbaar voor beleldsmatige
toepassing die aangeeft aan welke concentratie van TCP in de lucht mensen
langdurig kunnen worden blootgesteld zonder dat er sprake is van
onaanvaardbare risico’s voor de volksgezondheid. Een dergelijk norm acht ik
noodzakelijk om te kunnen komen tot de beoordeling van de In de praktijk van de
luchtvaart voorkomende gehaltes.
Om tot de beleidsmatige vastlegging van een dergelijke norm te kunnen komen is
verdere informatie noodzakelijk die inzicht verschaft in dosis effect relaties bij
blootstelling aan TCP in de lucht. Die informatie dient voldoende gedetailleerd
beschikbaar te zijn om beieidsmatig conclusies te kunnen trekken voor de zorgen
dle In de luchtvaart bestaan.
Aangezien TCP in meerdere varianten voorkomt, zou in ieder geval zeker moeten
gesteld dat de in vliegtuigen aanwezige varianten in het onderzoek worden
betrokken. Het onderzoek zou duidelijkheid moeten geven over de effecten bij een
langdurige blootstelling zoals die In de luchtvaart kan voorkomen. Daarbij gaat het
dus niet om een mensenleven lang 24 uur per dag maar om blootstelling van
medewerkers dle gedurende hun hele carrière de maximale werktijd per jaar aan
boord volbrengen. Op voorhand kan niet worden uitgesloten dat sommige groepen
gevoeliger zIjn dan anderen. Inzicht in spreiding en zo mogelijk verklarende
factoren kunnen van belang zijn bij het afleiden van een norm.
De luchtvaart is bij uitstek een internationale bedrijfstak. Indien er aanpassing aan
vliegtuigen, smeermiddelen of operaties noodzakelijk zijn vergt dat een complex
Internationaal afstemmingsproces. Om een reële kans te hebben op succes is een
zeer gedegen onomstreden wetenschappelijke basis nodig. Er is in de afgelopen
jaren reeds veel onderzoek gedaan naar TCP in vliegtuigen waarbij resultaten niet
altijd op breed draagvlak onder deskundigen konden rekenen. Om stappen vooruit
te kunnen zetten stelt dat hoge eisen aan de onderzoeksopzet en de borg ing van
het proces.