Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3445
Vragen van het lid Kuiken (PvdA) aan de Minister voor Rechtsbescherming
over Jehova’s getuigen (ingezonden 16 juni 2020).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 6 juli 2020).
Vraag 1
Kent u het bericht «Geoliede machine van manipulatie»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat de gesloten cultuur bij Jehova’s getuigen en de wijze
waarop met kritiek van binnen en buiten wordt omgegaan weinig vertrouwen
biedt dat misstanden binnen deze geloofsgemeenschap serieus genomen
worden? Zo ja, waarom en wat zegt dat over de aanpak van die misstanden
door de geloofsgemeenschap zelf? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Er is onderzoek uitgevoerd naar seksueel misbruik en aangiftebereidheid
binnen de gemeenschap van Jehovas Getuigen.2 Daarin is onderzocht hoe
de geloofsgemeenschap omgaat met deze misstand. Voor de antwoorden van
uw vragen die betrekking hebben op seksueel misbruik verwijs ik u naar de
brief aan uw Kamer van 23 januari jl. en de inhoudelijke beleidsreactie op dit
onderzoek die ik uw Kamer later deze zomer zal sturen.3 Ik heb geen zicht op
hoe de gemeenschap van Jehovas Getuigen omgaat met andere misstanden. Ik hecht eraan te benadrukken dat bij strafbare feiten het altijd mogelijk
is om aangifte te doen bij de politie.
Vraag 3, 4 en 5
Deelt u de mening dat het ongewenst is als een geloofsgemeenschap leden,
die kritiek hebben, uitsluit? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat als een geloofsgemeenschap leden die een legitiem
burgerlijk huwelijk aangaan uitsluit, en het echtpaar van contact met hun
1

Volkskrant, 16 juni 2020, «Geoliede machine van manipulatie»
https://www.wodc.nl/wodc-nieuws-2020/seksueel-misbruik-binnen-gemeenschap-jehovasgetuigen.aspx
3
Kamerstuk 34 843, nr. 39
2

ah-tk-20192020-3445
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

kinderen afhoudt, dat dat ongewenst is? Zo ja, waarom? Kan dat zelfs
strafbaar zijn en op grond van welke delicten? Zo nee, waarom deelt u die
mening niet?
Deelt u de mening dat er meer wettelijke mogelijkheden moeten komen om
binnen de vrijheid van godsdienst toch te kunnen ingrijpen in geloofsgemeenschappen waar leden worden geïntimideerd, geïsoleerd of verstoten? Zo
ja, aan welke wettelijke mogelijkheden denkt u? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3, 4 en 5
Wie lid mag zijn en blijven van een kerkelijke gemeenschap betreft een
interne aangelegenheid van een kerkgemeenschap. De vrijheid van godsdienst, zoals we die in Nederland kennen, houdt onder andere in dat de
overheid zich zoveel mogelijk onthoudt van ingrijpen in de interne organisatie
van een kerkgenootschap. Kerkelijke besluiten mogen niet strijdig zijn met
fundamentele normen van dwingend recht. Wanneer een (ex-)lid van een
gemeenschap door andere leden ertoe wordt aangezet om iets te doen of na
te laten, kan sprake zijn van uitoefening van strafbare dwang (artikel 284 Sr)
of – in extremere gevallen – bedreiging (artikel 285 Sr). Bij het weghouden
van een minderjarig kind bij (een van) de ouders of het faciliteren daarvan,
zou zelfs sprake kunnen zijn van onttrekking van een kind aan het wettelijk
gezag of opzicht, hetgeen strafbaar is gesteld in artikel 279 Sr. Wanneer
hiervan sprake is kan aangifte worden gedaan bij de politie. Er zijn daarmee
voldoende wettelijke mogelijkheden om te kunnen ingrijpen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2