Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3772

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 september 2023
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 5 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Verordening handhaving AVG in grensoverschrijdende zaken
(Kamerstuk 22 112, nr. 3769)
Fiche: Herziening Kaderrichtlijn afvalstoffen (Kamerstuk 22 112, nr. 3770)
Fiche: Verordening Plantaardig uitgangsmateriaal (Kamerstuk 22 112,
nr. 3771)
Fiche: Verordening Bosbouwkundig teeltmateriaal en mededeling
natuurlijke hulpbronnen
Fiche: Verordening Nieuwe Genomische Technieken (Kamerstuk 22 112,
nr. 3773)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H.G.J. Bruins Slot

kst-22112-3772
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

1

Fiche: Verordening Bosbouwkundig teeltmateriaal en mededeling
natuurlijke hulpbronnen
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad,
het Europees Economisch en Sociaal Comité van de Regio’s Waarborgen van een op veerkracht gericht duurzaam gebruik van natuurlijke
hulpbronnen van de EU
Regulation of the European Parliament and of the Council on the
production and marketing of forest reproductive material, amending
Regulations (EU) 2016/2031 and 2017/625 of the European Parliament
and of the Council and repealing Council Directive 1999/105/EC
(Regulation on forest reproductive material)
b) Datum ontvangst Commissiedocument
5 juli 2023
c) Nr. Commissiedocument
COM (2023) 410
COM (2023) 415
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?uri=CELEX:52023DC0410
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?uri=CELEX:52023PC0415
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
SWD(2023)414 en SEC(2023)414
f) Behandelingstraject Raad
Landbouw- en Visserijraad
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
h) Rechtsbasis
Artikel 43, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie (VWEU)
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
De Europese Commissie (hierna: Commissie) heeft een voorstel gepubliceerd betreffende een verordening ter vervanging van de bestaande
Richtlijn voor het in de handel brengen van bosbouwkundig
teeltmateriaal1uit 1999. Het voorstel is uitgebracht onder de EU Green
Deal2en is onderdeel van het «duurzaam gebruik van de natuurlijke
hulpbronnen van de EU»-pakket, waar de voorliggende mededeling ook
bij hoort. De mededeling is een samenvatting van de voorstellen van dit
pakket, te weten die over bodemmonitoring3, nieuwe genomische
technieken4, de herziening van de Kaderrichtlijn afvalstoffen5, plantaardig
1

Richtlijn 1999/105/EG van de Raad van 22 december 1999 betreffende het in de handel brengen
van bosbouwkundig teeltmateriaal.
2
Fiche «Europese Green Deal», Kamerstuk 35 377, nr. 1.
3
Aankomend fiche «Richtlijn Bodemmonitoring».
4
Fiche «Verordening Nieuwe Genomische Technieken», Kamerstuk 22 112, nr. 3773.
5
Fiche «Herziening Kaderrichtlijn Afvalstoffen», Kamerstuk 22 112, nr. 3770.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

2

uitgangsmateriaal6en het bovenstaande voorstel. Los van het voorstel
over bosbouwkundig teeltmateriaal zullen de andere voorstellen in
afzonderlijke fiches behandeld worden. Gelet op de aard en de inhoud van
de mededeling zal deze in dit fiche niet separaat worden behandeld.
Bossen spelen een essentiële rol in het behalen van de Europese en
Nederlandse klimaat- en biodiversiteitdoelstellingen. Zo heeft de EU de
ambitie om 3 miljard bomen aan te planten. Hiervoor is kwalitatief
genetisch materiaal van essentieel belang, zodat de juiste boom op de
juiste plek geplant wordt en daarmee genetisch diverse en klimaatadaptieve bossen aangeplant worden.
In de nieuwe verordening worden de volgende doelen nagestreefd; het
verzekeren van de kwaliteit en beschikbaarheid van goed en divers
bosbouwkundig materiaal in de EU, het zorgen voor een goed functionerende Europese interne markt voor bosbouwkundig teeltmateriaal, een
gelijk speelveld voor bedrijven, en het aanplanten en het herplanten van
bossen voor diverse doelen, zoals het behoud van biodiversiteit, de
productie van hout, het herstel van bosecosystemen, klimaatadaptatie,
klimaatmitigatie en het behoud en duurzaam gebruik van genetische
bronnen.
Deze doelen passen binnen de Green Deal van de Europese Commissie en
dragen bij aan de Klimaat-7 en de Biodiversiteitsstrategie8, waaronder de
EU-Bosstrategie9, de OECD-regeling voor certificatie van bosbouwkundig
teeltmateriaal10 en aan de Europese Digitaliseringsstrategie11.
Het voorstel is in belangrijke mate een voortzetting van de bestaande
richtlijn, waarbij op onderdelen wijzigingen worden voorgesteld die
hierna worden behandeld. Deze huidige richtlijn ziet op het verhandelen
van zaden en daaruit voortkomende zaailingen voor toepassing in bossen,
voor zowel bosbouwkundige doeleinden (houtproductie) als biodiversiteit
(behoud van de genetische diversiteit van bosecosystemen). Productieve
bomen voor de landbouw, zoals fruitboomgaarden, en particuliere
aanplant van bomen zijn momenteel geen onderdeel van de richtlijn. De
boomsoorten waarop dit voorstel van toepassing is, zijn gelijk aan die in
de bestaande richtlijn zijn opgenomen.
De huidige richtlijn kent een aantal onduidelijkheden en tekortkomingen
die in het voorstel worden geadresseerd. Zo zijn er grote verschillen
tussen lidstaten bij de implementatie van de regelgeving, zoals het
gebruik van verschillende definities en de gehanteerde verplichtingen
voor leveranciers en fytosanitaire controles. Verder zijn de bepalingen
verouderd t.a.v. de digitale mogelijkheden en werken ze belemmerend bij
het behoud van genetische diversiteit.
Een belangrijke wijziging van het voorstel is dat de bestaande richtlijn
opgaat in een verordening. Ook gaat de duurzaamheidsbeoordeling van
toekomstige opstanden12 een rol spelen en krijgen bedrijven een
duidelijkere rol en verantwoordelijkheid. Zo mogen bedrijven onder
voorwaarden hun eigen producten certificeren, mits onder toezicht van
een keuringsdienst. Daarnaast schrijft het voorstel voor dat lidstaten een

6

Fiche «Verordening Plantaardig Uitgangsmateriaal», Kamerstuk 22 112, nr. 3771.
Fiche «mededeling EU Klimaatadaptatiestrategie», Kamerstuk 22 112, nr. 3075.
8
Fiche «Europese Biodiversiteitsstrategie», Kamerstuk 22 112, nr. 2897.
9
Fiche «Mededeling EU-Bossenstrategie» Kamerstuk 22 112, nr. 3196.
10
https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2008:0343:FIN:NL:PDF.
11
Fiche «Europese digitaliseringsstrategie», Kamerstuk 22 112, nr. 2859.
12
Het betreft locaties met bomen en struiken waaruit zaden of stekken gebruikt kunnen worden
als teeltmateriaal.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

3

rampenplan opstellen om voorbereid te zijn op situaties waarin er
plotseling te weinig plantmateriaal zou zijn.13
b) Impact assessment Commissie
De Commissie heeft een impact assessment opgesteld waarin op
verschillende onderdelen een inschatting gemaakt is van het (netto) effect
van de maatregelen. Hierbij heeft de Commissie een drietal opties in
beeld gebracht variërend van een zeer flexibel stelsel tot zeer vergaande
harmonisatie. In het flexibele stelsel zou worden geopteerd voor minimale
eisen aan officiële controles en enkel richtsnoeren voor het gebruik van
innovatieve technieken en het hebben van een noodplan. In de meest
vergaande optie zouden de strengere regels voor officiële controles voor
onder andere levensmiddelen, plantgezondheid en dierenwelzijn van
toepassing worden en alle overige elementen strikt geharmoniseerd
worden. De commissie heeft gekozen voor een middenweg, gezocht is
naar een balans tussen flexibiliteit en harmonisatie passend bij de
onderhavige sector. Zo wordt voorkomen dat disproportioneel zware
eisen worden gesteld aan bijvoorbeeld controles bij import maar wordt
wel dusdanig verder geharmoniseerd dat de markt in bosbouwkundig
uitgangsmateriaal hierdoor verder wordt bevorderd. Het voorstel zal naar
verwachting leiden tot meer efficiëntie voor professionele marktdeelnemers en de bevoegde autoriteiten, vanwege de mogelijkheid voor
professionele marktdeelnemers om zelf officiële labels te kunnen printen
(onder toezicht van de autoriteiten). Ook mogelijkheden om digitaal te
registreren en certificeren dragen hier aan bij.
Door de nadruk op duurzaamheidsaspecten van het teeltmateriaal zal het
voorstel bijdragen aan de adaptatie en mitigatie van de reeds zichtbare
effecten van klimaatverandering op de Europese bossen. Ook maakt het
voorstel expliciet voor welke doelen het gebruik van hoge kwaliteit
teeltmateriaal van belang is; het aanplanten van nieuwe bossen, het
herstel van bestaande bossen en overige typen van bos/bomenaanplant.
Dit is essentieel, want hiermee wordt verzekerd dat het meest geschikte
teeltmateriaal gebruikt wordt en zowel economische schade als negatieve
effecten op de natuur voorkomen worden. De verwachting van de
Commissie is dat de verbreding van de reikwijdte zal leiden tot een
toename van 10% in kosten voor bevoegde autoriteiten (jaarlijks 18.000
euro, zie paragraaf 5b).
De voorgestelde nationale noodplannen verzekeren dat er voldoende
kwalitatief teeltmateriaal beschikbaar is en dat voorkomen wordt dat in
deze situaties teeltmateriaal van lage kwaliteit gebruikt wordt. Ook wordt
een positief effect verwacht op het behoud en duurzaam gebruik van
genetische bronnen uit het bos door een specifieke derogatie die is
opgenomen in het voorstel.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Nederland heeft ambitieus beleid vastgesteld voor uitbreiding van bossen
en landschapselementen en herstel van bestaande bossen. Deze doelen
zijn met name ondergebracht in het Klimaatakkoord14, de Nationale
Bossenstrategie15, het Aanvalsplan Landschapselementen16 en het
13

Bijvoorbeeld in het geval dat er herbebossing nodig is na aantasting van bossen door extreme
weersomstandigheden, ziekten, plagen of andere rampen.
14
Kamerstuk 32 813, nr. 342.
15
Kamerstukken 33 576 en 32 760, nr. 163.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

4

Nationaal Programma Landelijk Gebied17. Het beleid voor het beschikbaar
stellen van voldoende (kwantitatief) en geschikt (kwalitatief) genetisch
uitgangsmateriaal voor bomen en struiken is opgenomen in de uitvoering
van het rapport «Planten voor de Toekomst»18. Hieronder vallen ook het
behoud en de bescherming van de autochtone en inheemse diversiteit
van bomen, in samenhang met de wettelijke onderzoekstaak van het
Centrum Voor Genetische Bronnen. De uitvoering van het rapport valt
onder staand beleid van de Bossenstrategie.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet verwelkomt het voorstel voor een verordening. Bossen spelen
een essentiële rol in het behalen van de klimaat en biodiversiteitsdoelstellingen, en de kwaliteit van teeltmateriaal is van groot belang voor het
toekomstbestendig maken van de Europese en Nederlandse bossen en
het aanpassen van deze bossen aan de gevolgen van klimaatverandering.
Het realiseren van deze doelen is grotendeels afhankelijk van een goed
functionerende keten van oogst, kweek en aanplant van teeltmateriaal, om
de kwaliteit van de aangeplante bomen en bossen te kunnen garanderen.
De bestaande richtlijn werkt goed, maar kent een aantal onduidelijkheden
en tekortkomingen. Dit voorstel adresseert deze tekortkomingen door het
harmoniseren van de regelgeving op EU-niveau, het actualiseren van
verouderde bepalingen en het in lijn brengen van de regelgeving met
doelen op het gebied van de Green Deal, de OECD-regeling voor
certificatie van bosbouwkundig teeltmateriaal en de Digitaliseringsstrategie.
Het voorstel brengt verdergaande harmonisatie met zich, waarmee de
handel op de interne markt wordt verbeterd. Ook leiden digitale mogelijkheden (onder andere het zelf kunnen printen van labels) tot meer
efficiëntie voor de sector. Het voorstel draagt tevens bij aan een gelijker
speelveld binnen Europa en zorgt deze voor duidelijke uitgangspunten
voor de kwaliteit van bosbouwkundig uitgangsmateriaal. Dit juicht het
kabinet dan ook toe. Verder krijgen de bedrijven die uitgangsmaterialen
voor bosbouw op de markt brengen een duidelijke rol en verantwoordelijkheid, die aansluit bij hetgeen wordt voorgesteld in de verordening over
plantaardig teeltmateriaal waarover uw Kamer een apart BNC-fiche
ontvangt.
Het onderscheid tussen definities die bepalen voor welke doeleinden het
materiaal gebruikt wordt, geeft nog enige onduidelijkheid, bijvoorbeeld of
landschappelijke beplanting ook onder de categorie bosbouwkundige
doeleinden valt. Ook lijkt de verordening erg gericht op het gebruik van
zaden, en is (nog) niet duidelijk welke eisen gelden voor zaailingen en
stekken en er zijn geen bepalingen opgenomen over voorwaarden voor
niet-bosbouwkundige doeleinden. Dit valt mogelijk onder de regelgeving
voor siergewassen, maar dat wordt nog niet duidelijk uit de verordening.
Vanuit de kwekerijsector is aangegeven dat hierdoor een parallelle markt
blijft bestaan. Inzet van het kabinet zal zijn om hier helderheid over te
verkrijgen, en waar mogelijk de vorming van een ongewenste parallelle
markt te voorkomen.
Het kabinet ziet het belang van het voorstel om een rampenplan op te
stellen. In Nederland hebben we al te maken met een tekort aan de
beschikbaarheid van plantmateriaal om de beleidsdoelen te behalen en
16

https://www.samenvoorbiodiversiteit.nl/aanvalsplan-landschapselementen/aanvalsplanlandschap.pdf.
17
Kamerstuk 34 682, nr. 96.
18
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/10/31/planten-voor-de-toekomst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

5

een rampenplan kan helpen bij het in de toekomst voorkomen van een
dergelijk tekort.
Tegelijkertijd met het voorstel voor bosbouwkundig materiaal is ook een
vergelijkbaar voorstel voor plantaardig teeltmateriaal (PRM) gepresenteerd.19 Het doel van beide verordeningen komt overeen: uniformering
binnen Europa en daarnaast ook duurzaamheid opnemen vanuit de Green
Deal.
Gevolgen voor de brede welvaart
De Tweede Kamer verzoekt met de Motie van het lid Van Raan20 om bij
voorstellen voortkomend uit de EU Green Deal rekening te houden met
welvaart in brede zin. Het kabinet kijkt bij welvaart in brede zin naar vier
aspecten: kwaliteit van leven voor huidige generaties, kapitaalvoorraden
voor latere generaties, grensoverschrijdende effecten en de verdeling van
kosten en baten. Goed uitgangsmateriaal, dat bestand is tegen de
klimaatverandering en beter bestand is tegen ziekten en plagen ligt aan de
basis van een robuuste en diverse natuur en is daarmee van groot belang
voor huidige en toekomstige generaties. Ook wordt het Natuurlijk Kapitaal
nu en in de toekomst behouden. Er zal weinig verandering optreden in de
verdeling van kosten en baten. Daarmee kan geconcludeerd worden dat
het voorstel positief uitwerkt voor de brede welvaart.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Naar verwachting zal er een meerderheid van de lidstaten zijn die op de
belangrijke punten een vergelijkbare appreciatie als Nederland van het
voorstel zullen hebben. Het voorstel is op 30 augustus besproken in de
Commissie AGRI, waar de Commissie het voorstel heeft toegelicht. Er is
nog geen rapporteur bekend.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het oordeel van het kabinet is positief. Het voorstel tot de verordening is
gebaseerd op artikel 43, lid 2 van de VWEU. Artikel 43, lid 2, van de VWEU
geeft de EU de bevoegdheid om bepalingen vast te stellen die nodig zijn
om de doestellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid na te
streven. Het kabinet kan zich vinden in deze rechtsgrondslag. Dit is een
terrein waar sprake is van een gedeelde bevoegdheid tussen de EU en de
lidstaten (zie artikel 4, lid 2 onder d, van het VWEU).
b) Subsidiariteit
Het oordeel over de subsidiariteit van het voorstel is positief. Met het
voorstel wordt beoogd de kwaliteit en beschikbaarheid van goed en divers
bosbouwkundig materiaal in de EU te verzekeren en te zorgen voor een
goed functionerende Europese interne markt voor bosbouwkundig
teeltmateriaal, met een gelijk speelveld voor bedrijven. Sinds de
vaststelling van de richtlijn voor het in de handel brengen van bosbouwkundig teeltmateriaal zijn de eisen grotendeels op het niveau van de Unie
geregeld. Dit heeft een positieve bijdrage geleverd aan de beschikbaarheid en de kwaliteit van bosbouwkundig teeltmateriaal in de EU. Het
stellen van afzonderlijke eisen per lidstaat zou belemmeringen op de
Europese interne markt opwerpen en de financiële lasten in verband met
19
20

Fiche «Verordening Plantaardig Uitgangsmateriaal», Kamerstuk 22 112, nr. 3771.
Tweede Kamer, Vergaderjaar 2019–2020 Kamerstuk 35 377, nr. 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

6

de noodzakelijke controles op de kwaliteit en identificatie van het
teeltmateriaal verhogen. De lidstaten kunnen het doel van het voorgestelde optreden daarom onvoldoende op centraal, regionaal of lokaal
niveau verwezenlijken. Een EU-aanpak is dan ook nodig. In het licht van
de opgaven op het terrein van natuurherstel, de versterking van de
biodiversiteit en klimaatadaptatie (het aanplanten van genetisch materiaal
van zuidelijke herkomst, die beter bestand zijn tegen hogere temperaturen
en droogte), is beschikbaarheid van goed bosbouwkundig teeltmateriaal
essentieel. Naast het grensoverschrijdende karakter van deze opgaven is
het voorgestelde optreden tevens van belang voor het functioneren van
de interne markt voor bosbouwkundig teeltmateriaal en voor het
waarborgen van een gelijk speelveld voor bedrijven. Om die redenen is
optreden op het niveau van de EU gerechtvaardigd.
c) Proportionaliteit
Het oordeel van het kabinet is positief. Met het voorstel wordt beoogd de
kwaliteit en beschikbaarheid van goed en divers bosbouwkundig
materiaal in de EU te verzekeren en te zorgen voor een goed functionerende Europese interne markt voor bosbouwkundig teeltmateriaal, met
een gelijk speelveld voor bedrijven. Het voorgestelde optreden is geschikt
om deze doelstellingen te bereiken, omdat het voorstel een actualisering
en verdere harmonisatie beoogt van de reeds bestaande bepalingen over
de indeling van het materiaal in (kwaliteits-) categorieën, het labelen van
materiaal, certificering, registratie van materiaal etc.). Dergelijke
bepalingen verbeteren de mogelijkheid voor afnemers van bosbouwkundig materiaal om de geschiktheid van materiaal uit andere EU
lidstaten goed te kunnen beoordelen en met andere actoren in de EU te
kunnen handelen teneinde het meest passende uitgangsmateriaal te
kunnen aankopen en aanplanten. Nieuw zijn de bepalingen over nationaal
op te stellen rampenplannen om altijd voldoende materiaal beschikbaar te
houden. Ook dit wordt in het licht van de huidige uitdagingen met
betrekking tot het aanplanten en herstellen van bossen geschikt geacht
om bij te dragen aan het doel van het voorgestelde optreden. Het
voorgestelde handelen gaat bovendien niet verder dan noodzakelijk,
omdat het voorstel volgens het kabinet enkel bepalingen bevat die nodig
zijn om de beschreven doelen te bereiken.
5. Financiële consequenties, gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Consequenties EU-begroting
Er worden geen consequenties voor de EU-begroting verwacht. De
implementatie en de uitvoering van deze regelgeving vinden op nationaal
niveau plaats. Het kabinet is van mening dat eventueel benodigde
middelen gevonden dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken
financiële kaders van de EU-begroting 2021–2027 en dat deze moeten
passen bij een prudente ontwikkeling van de jaarbegroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor Rijksoverheid en/ of
medeoverheden
De financiële consequenties voor de Rijksoverheid zullen beperkt zijn. De
impact assessment gaat uit van een verwachte toename van 10% aan
kosten voor de bevoegde autoriteiten. De huidige kosten voor de
Rijksoverheid (voor uitvoering door Naktuinbouw en het Centrum voor
Genetische Bronnen) komen uit op € 188.000 per jaar. Op basis van de
impact assessment (dus onder voorbehoud van die inschatting) zijn de
financiële consequenties van dit voorstel € 18.000 per jaar voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

7

Rijksoverheid. Wel zullen er beperkte kosten zijn voor de aanpassingen in
handelwijze, automatisering en opleiding van de uitvoerende diensten
zijn. Eventuele budgettaire gevolgen worden ingepast op de begroting
van het beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels van de
budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties en gevolgen voor regeldruk voor bedrijfsleven
en burger
Er wordt geen grote toename van administratieve lasten verwacht voor
het bedrijfsleven. Enerzijds zullen er nieuwe bepalingen komen rondom
bijvoorbeeld de afgifte van het basiscertificaat en de afgifte van labels
zoals hiervoor vermeld, anderzijds leidt de mogelijkheid te werken met
digitale labels en certificaten weer tot meer efficiëntie voor bedrijven. De
lasten zullen afhangen van de invulling van de desbetreffende gedelegeerde en uitvoeringshandelingen. Voor de overheid zullen de lasten
beperkt toenemen in verband met het opstellen van het noodplan.
d) Gevolgen voor concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
Het kabinet verwacht niet dat dit voorstel de concurrentiekracht van
Nederland binnen de EU zal veranderen, omdat een groot deel van de
bestaande richtlijnen wordt overgenomen in de verordening. De nieuwe
aspecten van het voorstel zullen mogelijk een kostenstijging met zich mee
brengen, maar deze zal naar verwachting evenredig zijn binnen de
Europese Unie, en zullen mogelijk weer gecompenseerd worden door de
hierboven beschreven digitale mogelijkheden. De relatie met derde
landen verandert ook niet. Als actoren uit derde landen bosbouwkundig
uitgangsmateriaal binnen Europa willen verhandelen, dienen ze te
beschikken over een gelijkwaardig systeem voor registratie en certificering. Ook dit is vergelijkbaar met het huidige systeem. Het kabinet
verwacht daarom dat er geen tot beperkte gevolgen zijn voor de concurrentiekracht en de geopolitieke aspecten.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
Het voorstel tot een verordening vervangt de Richtlijn over het in de
handel brengen van bosbouwkundig teeltmateriaal. De huidige richtlijnen
voor bosbouwkundig uitgangsmateriaal zijn geïmplementeerd in de
Zaaizaad- en Plantgoedwet (ZPW) 200521, het Besluit verhandeling
teeltmateriaal22, de Regeling verhandeling teeltmateriaal23 en de Regeling
teelt24.
Deze regelgeving dient te worden aangepast aan de verordening. Gelet
hierop zal op onderdelen de werkwijze van de Raad voor Plantenrassen en
de keuringsreglementen van Naktuinbouw aangepast moeten worden. Tot
slot dient er mogelijk regelgeving te komen over het noodplan.

21

Zaaizaad- en Plantgoedwet 2005, https://wetten.overheid.nl/BWBR0018040/2020-01-01.
Besluit Verhandeling Teeltmateriaal, https://wetten.overheid.nl/BWBR0019210/2015-01-01.
23
Regeling Verhandeling Teeltmateriaal, https://wetten.overheid.nl/BWBR0019437/2023-07-12.
24
Regeling Teelt, https://wetten.overheid.nl/BWBR0036074/2015-01-01.
22

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

8

b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
Het voorstel bevat bevoegdheden voor de Commissie om gedelegeerde
handelingen vast te stellen. Dit betreft allereerst de bevoegdheden om
bijlagen I tot en met VI te wijzigen:
– bijlage I: lijst van boomsoorten en kunstmatige hybriden (artikel 2
lid 3);
– bijlagen II, III, IV en V voor wat betreft de voorschriften voor de
goedkeuring van uitgangsmateriaal dat bestemd is voor de productie
(artikel 4 lid 2);
– de bijlagen II, III, IV en V, om deze aan te passen aan de ontwikkeling
van de wetenschappelijke en technische kennis, met name wat betreft
het gebruik van biomoleculaire technieken en aan de desbetreffende
internationale normen (artikel 4 lid 6);
– de tabel van bijlage VI betreffende de categorieën waaronder FRM uit
de verschillende soorten uitgangsmateriaal in de handel mag worden
gebracht (artikel 5 lid 3).
Het toekennen van deze bevoegdheden is mogelijk, omdat het geen
essentiële onderdelen van de basishandeling betreft. Toekenning van deze
bevoegdheden acht het kabinet wenselijk, omdat hiermee de huidige
normen en voorschriften sneller kunnen worden bijgesteld indien de
noodzaak daartoe is gebleken. Delegatie ligt hier voor de hand, omdat het
gaat om de wijziging van de bijlagen van de basishandeling.
Verder heeft de commissie de bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen:
– ter aanvulling door voorwaarden vast te stellen voor het verlenen van
een tijdelijke vergunning aan een lidstaat (artikel 7, lid 2);
– ter aanvulling van deze verordening de voorschriften vaststellen die
passend zijn voor elk type of elke categorie/soort FRM (artikel 8 lid 1);
– ter aanvulling door regels vast te stellen over: a) digitale registratie van
acties die de professionele exploitant en de bevoegde autoriteiten
hebben ondernomen om het basiscertificaat af te geven; en b) de
oprichting van een gecentraliseerd platform om de toegang tot en het
gebruik van gegevens te vergemakkelijken (artikel 14, lid 6);
– ter aanvulling door regels vast te stellen over: a) digitale registratie van
maatregelen die de professionele exploitanten en de bevoegde
autoriteiten hebben genomen om officiële etiketten af te geven; b) de
oprichting van een gecentraliseerd platform om de toegang tot en het
gebruik van die gegevens te vergemakkelijken (artikel 16, lid 7).
Het toekennen van deze bevoegdheden is mogelijk, omdat deze geen
essentiële onderdelen van de basishandeling betreffen. Delegatie ligt ook
voor de hand, omdat het gaat om de vaststelling van regels ter aanvulling
van de basishandeling. Toekenning van deze bevoegdheden acht het
kabinet wenselijk omdat het hier gaat om gedetailleerdere en technische
materie, wat onnodig veel aandacht en energie van de Uniewetgever zou
vergen. Het kabinet acht bovengenoemde bevoegdheden voldoende
afgebakend.
Artikel 26 bakent de gedelegeerde bevoegdheden procedureel af
overeenkomstig de afspraken uit het Interinstitutioneel Akkoord tussen
het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Commissie
over Beter Wetgeven. De gedelegeerde bevoegdheden gelden voor een
periode van vijf jaar, waarbij het Europees Parlement en de Raad een
intrekkingsrecht hebben, een recht van bezwaar hebben, en de Commissie
verplicht is tot het raadplegen van door elke lidstaat aangewezen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

9

deskundigen. De bevoegdheidsdelegatie wordt stilzwijgend met vijf jaar
verlengd, tenzij het Europees Parlement of de Raad zich hiertegen verzet.
Het voorstel bevat tevens bevoegdheden voor de Commissie om
uitvoeringshandelingen vast te stellen. Dit betreft de bevoegdheid om
uitvoeringshandelingen vast te stellen:
– over de inhoud en het model van het basiscertificaat (artikel 14, lid 1);
– over technische regelingen voor de afgifte van elektronische basiscertificaten; (artikel 14, lid 5)
– over: a) de inhoud van het officiële etiket; b) aanvullende informatie
voor zaaizaad en kleine hoeveelheden zaden; c) de kleur van het etiket
voor specifieke categorieën of andere soorten FRM’s; d) aanvullende
informatie in het geval van specifieke soorten (artikel 15 lid 5)
– over technische regelingen voor de afgifte van een elektronisch
officieel etiket (artikel 15 lid 6);
– over specifieke voorwaarden met betrekking tot de vereisten en de
inhoud van de kennisgeving (artikel 18 lid 4);
– over de mogelijkheid om lidstaten bij moeilijkheden tijdelijk te
machtigen om FRM van een of meer soorten die van uitgangsmateriaal zijn afgeleid, goed te keuren voor het in de handel brengen
(artikel 21);
– over de organisatie van tijdelijke experimenten om betere alternatieven te zoeken voor de bepalingen van deze verordening (artikel 22);
– over besluiten of FRM van specifieke soorten of categorieën die in een
derde land zijn geproduceerd, voldoet aan voorschriften die gelden in
de EU (artikel 24);
– over technische formaten van het verslag (artikel 28);
Deze uitvoeringshandelingen regelen geen essentiële onderdelen van de
verordening. De toekenning van uitvoeringsbevoegdheden is daarmee
mogelijk. De keuze voor uitvoeringsbevoegdheden ligt voor de hand,
omdat het gaat om handelingen die ertoe leiden dat de verordening
volgens eenvormige voorwaarden wordt uitgevoerd. De toekenning van
deze uitvoeringsbevoegdheden is ook wenselijk, omdat hiermee niet de
gewone wetgevingsprocedure hoeft te worden belast, waardoor de
benodigde snelheid voor de uitvoering van de verordening wordt
gewaarborgd. Het kabinet kan daarom instemmen met de toekenning van
deze uitvoeringsbevoegdheden.
Artikel 27 bepaalt dat bovengenoemde uitvoeringshandelingen worden
vastgesteld overeenkomstig de onderzoeksprocedure zoals neergelegd in
artikel 5 van Verordening 182/2011 (Comitologieverordening). De keuze
voor de onderzoeksprocedure bij de vaststelling van uitvoeringshandelingen acht het kabinet geschikt, omdat het hier gaat om handelingen van
algemene strekking en uitvoeringshandelingen over het gemeenschappelijk landbouwbeleid (zie artikel 2, lid 2, onder a, en onder b ii) van de
Comitologieverordening.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De voorgestelde termijn van inwerkingtreding van 36 maanden na
aanvaarding van het voorstel is haalbaar.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Voorzien is dat de lidstaten elke 5 jaar rapporteren over de stand van
zaken in hun land met betrekking tot een aantal aspecten die in deze
verordening worden geregeld zoals: hoeveelheden teeltmateriaal die per

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

10

jaar worden gecertificeerd, aangenomen noodplannen, hoeveelheden
geïmporteerd teeltmateriaal en websites met informatie over de
toepassing van het bosbouwkundige materiaal.
e) Constitutionele toets
N.v.t.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
a) Uitvoerbaarheid
De volgende Zelfstandige Bestuursorganen (ZBO’s) zullen betrokken zijn
bij de uitvoering: de Raad voor Plantenrassen, Naktuinbouw en het
Centrum voor Genetische Bronnen Nederland. Een eerste inschatting is
dat de voorgestelde regelgeving uitvoerbaar is.
b) Handhaafbaarheid
De handhaving wordt bij de lidstaten neergelegd en is in Nederland
geregeld in de Zaaizaad- en plantgoedwet. De bestaande uitvoerende
diensten zien toe op de handhaving, ook dit is een voortzetting van de
huidige situatie.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen implicaties voor ontwikkelingslanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3772

11