2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

31 070

Beleidsprogramma 2007–2011

Nr. 56

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 juli 2009
Zoals toegezegd bij de behandeling van de Voorjaarsnota informeer ik u
hierbij over de voortgang bij de uitwerking van het stimuleringspakket uit
het aanvullend beleidsakkoord.
Stimuleringspakket
In onderstaande tabel is een actueel overzicht van het stimuleringpakket
te vinden. De met een asterisk gemarkeerde maatregelen zijn budgettair
verwerkt in de eerste suppletoire begrotingen. De budgettaire verwerking
over 2009 van de overige maatregelen zal bij tweede suppletoire begroting gebeuren. Bij de budgettaire verwerking kan uw Kamer alsdan het
recht van amendement uitoefenen. De geachte afgevaardigde Weekers
heeft tijdens eerdergenoemd debat aangegeven dat hij graag ook al in een
eerder stadium zo nodig in overleg treedt met het kabinet over (de voortgang bij) de uitwerking van het stimuleringspakket. Daar is het kabinet
uiteraard toe bereid.
+ = intensivering1 € mln.

Arbeidsmarkt, onderwijs en
kennis
Uitgewerkt:
Arbeidsmarktbrief*
Aanpak jeugdwerkloosheid
Schuldhulpverlening
Stimuleringsenveloppe Mbo
High Tech topprojecten en
kenniswerkers
Via het FES bestemd:
Verlenging aflopende
innovatieprogramma’s FES*
Snelle uitvoering FES-projecten
innovatie*

KST133690
0809tkkst31070-56
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

2009

2010

20112

709
250
100
30
100

1 049
350
120
50
150

570
100
30
50

110

170

10

100

109

109

Toedeling aan
begroting

SZW
SZW/J&G/OCW
SZW
OCW/SZW
EZ/OCW

390

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

FES
FES

1

+ = intensivering1 € mln.

2009

2010

20112

Duurzame economie
Uitgewerkt:
Duurzame agrarische sector*
Elektrische auto
Programma Milieu en Technologie
Sloopregeling auto’s
Energiebesparing woningen
Uitvoering Motie van Geel
ruimtelijke economie*
Via het FES bestemd:
Snelle uitvoering FES projecten
Ruimtelijk Economisch Beleid*
Snelle uitvoering FES-projecten
Milieu en Duurzaamheid*
Nog niet concreet uitgewerkt:
SDE
Duurzaam ondernemen

491

446

60

30
5
2
35
30

20
15
4
30

60

55

190

190

FES

116

116

FES

23

15
1

6

Infrastructuur en (woning)bouw
Uitgewerkt:
Versnelling BLS en monumenten
Deltaprogramma (w.o. Zandsuppleties)*
Vaarwegen, sluizen en binnenhavens*
Versnelling bruggen en renovatie
wegen*
Onderhoud en bouw jeugdzorginstellingen
Onderhoud en bouw zorg- en
AWBZ instellingen
Onderhoud en bouw scholen
Via het FES bestemd:
Snelle uitvoering FES-projecten
Infra*

675

1 076

– 558

175

220

– 150

WWI/OCW

80

50

– 30

V&W

75

125

– 125

V&W

75

138

– 213

V&W

20

50

10

J&G

80
36

240
129

– 50

VWS
OCW

134

134

Lastenkant stimuleringspakket
Versoepeling verliesverrekening
2008
Verruimen afdrachtvermindering
WBSO
Enveloppe MKB
Schiphol/luchtvaart/vliegtax
VAMIL/MIA
EIA
Verlaagd BTW tarief isolatie

703

630

110

340

– 120

– 215

140
70
30
108
15

150
75
295
30
170
30

Invulling FES+projecten

79

128

4

50

Toedeling aan
begroting

LNV
EZ
VROM
VROM
WWI
V&W/EZ/LNV/
VROM

FES

FIN

30

FIN
FIN
FIN
FIN
FIN
FIN

177

FES

295

1

Tussen 2009 en 2010 ligt het kasritme nog niet definitief vast, uiteindelijke kasritmes worden
gepresenteerd in de separate (suppletoire) begrotingen.
2
Bedragen genoemd in 2011 zijn soms gespreid over enkele jaren.

Hieronder worden de maatregelen kort toegelicht. Voor een uitgebreidere
toelichting wordt verwezen naar de desbetreffende brieven (die volledigheidshalve zijn bijgevoegd).

Arbeidsmarktbrief
Zoals aangekondigd in de arbeidsmarktbrief van 29 mei (Kamerstukken II
2008/09, 31 700 XV, nr. 56) stelt het kabinet extra geld beschikbaar voor
onder meer: werktijdverkorting, deeltijd WW, mobiliteitscentra, leerwerkloketten en (om)scholing van mensen die hun baan (dreigen te) verliezen.
In het kader van de financiering van verlenging van de deeltijd-WW heeft
een herprioritering plaatsgevonden binnen het arbeidsmarktpakket,
waarbij een deel van de middelen voor scholing en re-integratie is ingezet
voor de deeltijd-WW. Hiertoe wordt verwezen naar de brief over verlen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

2

ging deeltijd-WW, die op zeer korte termijn aan de Kamer zal worden
verzonden.

Aanpak jeugdwerkloosheid
Zoals aangekondigd in het actieplan jeugdwerkloosheid van 29 mei
(Kamerstukken II 2008/09, 29 544, nr. 189) worden vanwege de crisis
jongeren intensiever begeleid naar vacatures, worden meer leerwerkplaatsen en stages aangeboden en blijven naar verwachting ca.
10 000 jongeren langer op school.
De dertig grote regionale werkpleinen, waarin alle organisaties op het
terrein van onderwijs en arbeidsmarkt samenwerken gaan een centrale rol
spelen in de uitvoering van het actieplan Jeugdwerkloosheid. Voor de
dertig regio’s stelt het kabinet 153 mln beschikbaar. Daarnaast investeert
het kabinet in het scheppen van extra leerwerkbanen en stages en een
matching-offensief waarbij de vraag van werkgevers en de beschikbaarheid van jongeren op elkaar worden aangesloten. Mede hiervoor worden
200 jongeren ingezet als junior-werkcoaches bij het UWV. Kwetsbare
jongeren met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt moeten ook profiteren van de extra inspanningen om de jeugdwerkloosheid terug te
dringen. 40 mln. wordt ingezet voor meer zorg en ondersteuning in en
rond school en voor een opleiding met opvang voor leerlingen die permanent aandacht en toezicht nodig hebben. Daarnaast wordt geïnvesteerd in
een proef om jongeren vanuit de jeugdzorg actief te begeleiden naar
school of werk.
Daarnaast zal uw Kamer binnenkort nader geïnformeerd worden over de
uitvoering van de motie Rutte inzake een ontheffing op het arbeidsrecht te
onderzoeken, en zo nodig te realiseren, waardoor met jongeren tot 27
vaker en langer een tijdelijk arbeidscontract mag worden aangegaan dan
thans in de wet is voorzien.

Schuldhulpverlening
Zoals aangekondigd in de brief van 19 juni 2009 (Kamerstukken II 2008/
2009, nr. 153) worden middelen ingezet voor preventie en begeleiding van
nieuwe groepen die als gevolg van werkloosheid te maken krijgen met
(potentiële) inkomensachteruitgang. Daarnaast zijn er middelen beschikbaar gesteld binnen deze enveloppe voor het opvangen van het extra
beroep op schuldhulpverlening bij de gemeente als gevolg van de economische crisis.

Stimuleringsenveloppe Mbo
In aanvulling op de maatregelen genoemd onder «aanpak jeugdwerkloosheid» komt in 2009 en 2010 250 miljoen euro beschikbaar voor de
versterking van het Mbo. Ten eerste om de conjunctuureffecten op de
omvang en de samenstelling van de deelnemersaantallen op te vangen:
bijvoorbeeld de in het actieplan jeugdwerkloosheid genoemde langere
verblijfsduur van naar verwachting 10 000 jongeren en de verschuiving
van de beroepsbegeleidende leerweg naar de beroepsopleidende
leerweg. Verder wordt er extra geïnvesteerd in de «plusvoorzieningen»
voor overbelaste jongeren. Ten slotte wordt een impuls gegeven aan de
regionale aansluiting tussen het Mbo en de arbeidsmarkt.

High Tech topprojecten en kenniswerkers
Zoals aangekondigd in de brief «de Kenniseconomie in zicht» van de
ministers van EZ en OCW (Kamerstukken II 2008/09, 27 406, nr. 144) wordt
extra budget ingezet voor het behoud van kenniswerkers voor de Neder-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

3

landse bedrijven en het stimuleren van omvangrijke strategische
R&D-projecten op het gebied van High Tech Systemen.

Verlenging aflopende innovatieprogramma’s FES
Deze middelen worden ingezet voor de selectieve continuering van aflopende innovatieprogramma’s. Het kabinet beslist voor het reces over
concrete projecten waaraan vanaf 2009 een financiële bijdrage wordt
geleverd. De Kamer wordt na definitieve besluitvorming zo spoedig
mogelijk geïnformeerd over deze projecten.

Snelle uitvoering FES-projecten innovatie
Binnen het domein van «kennis en innovatie» van het Fonds Economische
Structuurversterking (FES) zijn middelen beschikbaar gesteld voor een
aantal projecten. Deze projecten maken onderdeel uit van de FES-begroting 2010.

Duurzame agrarische sector
Onlangs is er een brief naar de Tweede Kamer gegaan met invulling van
de enveloppe «duurzame agrarische sector» (Kamerstukken II 2008/09,
31 700 XIV, nr. 149). Langs vijf sporen wordt de agrarische sector gestimuleerd (investeringen in duurzame stallen/ investeringen in gecombineerde
luchtwassers voor de veehouderij/intensivering Small business innovation
and research programma/opzetten internationaal onderzoekscentrum
algen/verwijdering verspreid liggend glas). De subsidieregeling luchtwassers is per 1 juni opengesteld (20 mln.), de investeringsmiddelen voor
duurzame stallen worden meegenomen in de openstellingen van de regeling LNV subsidies in 2009 en 2010. De openstelling voor 2010 dient
aangemeld te worden ter toetsing door de Europese Commissie.

Elektrische auto
In een brief aan de Tweede Kamer (d.d. 3 juli, «Plan van Aanpak Elektrisch
Rijden») is een plan van aanpak aangekondigd. Het plan is om in de
periode 2009–2011 Nederland tot een internationale proeftuin voor elektrisch rijden te maken. Om in de jaren daarna op basis van de gecreëerde
randvoorwaarden en de opgedane leerervaringen, op te schalen en door
te groeien naar grootschalige marktintroductie.

Programma Milieu en Technologie
Naast het stimuleren van de elektrische auto wordt in het totaal 10 mln.
van de enveloppe duurzaam ondernemen ingezet ten behoeve van de
uitbreiding van de bestaande regeling PROMT (PROgramma Milieu en
Technologie)

Sloopregeling auto’s
De nationale sloopregeling is per 1 juni 2009 in werking getreden.
Daarmee is een slooppremie verbonden aan het inleveren van een oude
vervuilende auto bij aankoop van een nieuwe auto. Op 19 juni (3 weken na
opening) waren al ruim 10 000 auto’s ingeleverd.

Energiebesparing woningen
Behalve het stimuleren van eigenaar-bewoners om energiebesparingsmaatregelen te treffen middels een verlaging van het btw tarief en de
subsidie op dubbelglas, is het stimuleren van verhuurders een goede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

4

mogelijkheid om snel tot resultaten te komen. Het kabinet heeft daarom
besloten de bestaande regeling voor energie-investeringsaftrek voor
energiebesparende investeringen in bedrijfsmiddelen (EIA), voor de jaren
2009 en 2010 uit te breiden met energiebesparende investeringen in
bestaande huurwoningen.
Het kabinet stelt hiervoor in totaal 320 mln. (160 mln. in 2009 en 160 mln.
in 2010) beschikbaar.

Uitvoering Motie van Geel ruimtelijke economie
Met de uitvoering van motie Van Geel (Kamerstukken II 2008/09, 31 700,
nr. 10) investeert het kabinet in de periode 2009–2011 165 mln. extra in
regionale infrastructuur- en gebiedsontwikkelingstrajecten. Zo worden de
N18 bij Varsseveld, de N57 tussen Middelburg-Oosterscheldekering en de
Buitenring Parkstad aangepakt en wordt de bereikbaarheid van de Greenports Klavertje 4, Westland en Boskoop vergroot. Daarnaast worden een
aantal oude bedrijventerreinen (bijv. Oude Rijnzone, Hembrugterrein,
Kanaalzone Helmond, De Mars in Zutphen) geherstructureerd of getransformeerd tot woonwijken en krijgen de stationslocaties in Veendam en
Oldenzaal een impuls. In deze ruimtelijke projecten wordt extra aandacht
besteed aan duurzaamheid.

Snelle uitvoering FES projecten Ruimtelijk Economisch Beleid
Binnen het domein van «ruimtelijke ordening» van het Fonds Economische Structuurversterking (FES) zijn middelen beschikbaar gesteld voor
een aantal projecten, gericht op duurzame ruimtelijke ontwikkeling. Deze
projecten maken onderdeel uit van de FES-begroting 2010.

Snelle uitvoering FES-projecten Milieu en Duurzaamheid
Binnen het domein van «milieu en duurzaamheid» van het Fonds Economische Structuurversterking (FES) zijn middelen beschikbaar gesteld voor
een aantal projecten. Deze projecten maken onderdeel uit van de FES-begroting 2010.

SDE
Op dit moment wordt er binnen het kabinet gesproken over de invulling
van de 15 mln. voor windenergie uit het stimuleringspakket. Het plan is
om deze middelen in te zetten ten behoeve van een aantal onderzoeken
ter voorbereiding van de uitgifte van windenergiegebieden. De kamer zal
zo spoedig mogelijk hierover geïnformeerd worden, evenals over de
ruimere en robuustere vormgeving van de SDE zoals reeds gemeld in het
aanvullend beleidsakkoord.

Duurzaam ondernemen
Een deel van deze enveloppe is reeds bestemd voor de elektrische auto en
het programma Milieu en Technologie. Op dit moment wordt er binnen
het kabinet gesproken over de invulling van de overige middelen binnen
de envelop duurzaam ondernemen. De Tweede Kamer zal zo spoedig
mogelijk hierover geïnformeerd worden.

Versnelling woningbouwproductie en monumenten
Als gevolg van de kredietcrisis dreigen projecten stil te komen liggen.
Daarbij gaat het om op zichzelf kansrijke projecten die op dit moment
worden uitgesteld door vraaguitval of financieringsproblemen. Daarom
stelt het kabinet een stimuleringsbudget woningbouw beschikbaar dat kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

5

worden ingezet om vertraagde en stilgevallen projecten vlot te trekken.
Voor het stimuleringsbudget woningbouw is 395 mln. uitgetrokken in
2009 en 2010; het kabinet heeft 245 mln. extra uitgetrokken en zal 150 mln.
versneld inzetten. Een deel van dit budget wordt in samenwerking met de
minister van OCW ingezet voor restauratie van monumenten, met name
waar dit aansluit bij stedelijke vernieuwingstrajecten. Voor het inzetten
van het totale budget met betrekking tot woningbouwprojecten komt een
aparte regeling die in drie tranches zal worden ingezet. Het kabinet wil het
stimuleringsbudget gericht gebruiken voor nader aan te wijzen binnenstedelijke projecten en uitleglocaties. De maatregel moet projectontwikkelaars, (sociale) verhuurders, bouwers, etc. in staat stellen om zoveel
mogelijk voor eigen (markt)risico door te kunnen blijven bouwen. Over de
inzet van de eerste tranche is de Tweede Kamer geïnformeerd (Kamerstukken 2008/09, 27 562, nr. 36). Aan de precieze vormgeving van de voorwaarden voor de tweede tranche wordt op dit moment uitgewerkt door de
minister van WWI.

Deltaprogramma (w.o. Zandsuppleties)
Met betrekking tot het Deltaprogramma wordt op dit moment binnen het
kabinet gesproken over de invulling de maatregel. Het gaat hier om extra
zandsuppleties voor de kust en steenbestortingen. De concrete projecten
worden gepresenteerd bij Miljoenennota 2010.

Vaarwegen, sluizen en binnenhavens
Met betrekking tot de Quick Wins Binnenhavens is de uitvraag voor de
vergrote tweede tranche inmiddels is gestart. Er is veel belangstelling. Het
gaat om snel te realiseren maatregelen voor de verbetering van de bereikbaarheid van binnenhavens. Dit geld wordt bijvoorbeeld ingezet voor het
verdiepen van havens of het uitbreiden van de kades. Daarnaast worden
de middelen ingezet voor baggerwerkzaamheden. De concrete projecten
worden gepresenteerd bij Miljoenennota 2010.

Versnelling bruggen en renovatie wegen
Op het gebied van het onderhoud en renovatie wordt voortvarend werk
gemaakt van de diverse in het Aanvullend Beleidsakkoord opgenomen
infrastructuurprogramma’s. Zo wordt de vorstschade aan het hoofdwegennet hersteld. Deze projecten worden gepresenteerd bij Miljoenennota
2010.

Onderhoud en bouw jeugdzorginstellingen
De jeugdzorginstellingen hebben tot 1 juli 2009 de tijd om voorstellen in te
dienen. Rond 1 september wordt er een subsidieverlening verstuurd.

Onderhoud en bouw zorg- en AWBZ instellingen
Zoals gemeld in de brief van de minister en staatsecretaris van VWS van
26 juni (Kamerstukken 2008/09, 29 248, nr. 88) wordt er 160 mln. ingezet
voor het afbouwen van meerpersoonskamers in zorghuizen en voor het
verbeteren van de kwaliteit van gehandicapteninstellingen. Ook wordt 160
mln. ingezet om cure instellingen met concrete bouwplannen te ondersteunen. Het voornemen van de Minister van VWS is dit te doen door
ziekenhuizen te helpen hun balans te versterken. Op verzoek van de
Kamer verkent hij eveneens de optie om deze middelen toe te voegen aan
het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WfZ). Waar mogelijk wordt bij
onderhoud en bouwzorginstellingen duurzaamheid (in het bijzonder energiebesparing) meegenomen. Daarnaast is besloten om de regeling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

6

Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) van het ministerie van EZ ook
open te stellen voor bouwfinanciering in de cure sector in de zorg. Het
kabinet verwacht de concrete regelingen in september gereed te hebben.

Onderhoud en bouw scholen
In het aanvullend beleidsakkoord is budget gereserveerd voor maatregelen op het terrein van scholenbouw- en onderhoud, ter stimulering van
de economie. Deze zomer worden subsidieregelingen uitgewerkt voor het
primair en voortgezet onderwijs, waarmee energiebesparend onderhoud,
verbetering van het binnenklimaat en duurzaamheid gestimuleerd
worden.

Snelle uitvoering FES-projecten Infra
Binnen het domein van «verkeer en vervoer» van het Fonds Economische
Structuurversterking (FES) zijn middelen beschikbaar gesteld voor een
aantal projecten. Deze projecten maken onderdeel uit van de FES-begroting 2010. Een voorbeeld van een project is het «Programma Filevermindering» (VenW). Hiervoor wordt, verdeeld over de jaren 2009 en 2010,
circa 32 mln. vanuit het FES besteed aan het vergroten van de benutting
van het hoofdwegennet. Dit programma is inmiddels in uitvoering.

Lastenkant stimuleringspakket
Het fiscale stimuleringspakket is reeds aangenomen door het parlement
en is in Staatsblad (2009, nr. 280) gepubliceerd. In het aanvullend beleidsakkoord zijn de volgende fiscale maatregelen opgenomen:
• Versoepeling verliesrekening 2008: hierdoor kunnen bedrijven hun
verlies over 2008 sneller verrekenen met winsten uit het verleden. Dit
leidt tot een liquiditeitsimpuls voor bedrijven.
• Het pakket bevat maatregelen met terugwerkende kracht:
– Verruiming WBSO (1 januari 2009)
– Energie Investeringsaftrek (EIA) voor verhuurders op investeringen
in duurzaamheid en energiebesparing in huurwoningen (1 juni
2009)
– Verlagen tarieven vliegbelasting naar nul.
• Tot slot maatregelen die per 1 juli in werking zijn getreden:
– BTW per kwartaal
– Verlaagd tarief voor isolatie van woningen

Invulling FES-projecten
Het kabinet beslist voor het reces over concrete projecten waaraan
vanaf 2009 een financiële bijdrage wordt geleverd. Het gaat hier onder
andere om maatschappelijke innovatieprogramma’s, de bevordering van
grootschalige onderzoeksinfrastructuur en het oplossen van toekomstige
lerarentekorten. De Tweede Kamer wordt na definitieve besluitvorming zo
spoedig mogelijk geïnformeerd over deze projecten.
Voortgang overige crisismaatregelen

De crisis- en herstelwet
Op 3 juli jl. is de crisis- en herstelwet in de ministerraad goedgekeurd. Met
de crisis- en herstelwet wil het kabinet de procedures voor grote projecten
versnellen. In de wet zijn al 58 projecten van dergelijke projecten opgenomen en op voordracht van de minister-president kunnen er nieuwe
projecten worden toegevoegd. Met de crisis- en herstelwet wordt, na het
aanvullend beleidsakkoord, een volgende stap gezet om de gevolgen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

7

de economische crisis te bestrijden. Procedures worden ingekort en het
aantal benodigde vergunningen wordt teruggedrongen. De wet beoogt
werkgelegenheid te behouden en zet in op meer duurzaamheid, bereikbaarheid en (woning)bouw. Nog voor de zomer 2009 gaat het wetsvoorstel naar de Raad van State. Het voorstel crisis- en herstelwet gaat naar
verwachting in op 1 januari 2010 en vervalt op 1 januari 2014.

Verruiming instrumenten ondernemingsfinanciering
Reeds in november 2008 (Kamerstukken II 2008/09, 31 373, nr. 23) is de
Borgstelling MKB tijdelijk verruimd. De maximum garantie per bedrijf is
verhoogd van 1 mln naar 1,5 mln, ook bedrijven van 100 tot 250 medewerkers doen mee en het startersluik (80% garantie) is verhoogd van 100 000
naar 200 000. In maart 2009 is daarnaast de tijdelijke regeling Garantie
Ondernemingsfinanciering in werking getreden. Deze omvat garanties op
leningen van banken tot € 50 mln en heeft een garantiebudget van 1,5
mld (Kamerstukken II 2008/09, 31 371, nr. 88). In juni 2009 is besloten om
deze regeling ook op ziekenhuisbouw van toepassing te verklaren. Tevens
is de BBMKB recentelijk versoepeld met betrekking tot de eigen inbreng
van DGA’s en de tijdelijke mogelijkheid tot opschorting van terugbetalingen.

Exportkredietverzekering
Na inventarisatie van de knelpunten rondom de teruglopende export heeft
Financiën in samenspraak met EZ als oplossingsrichting gekozen voor het
Franse model van «topping up» van de verlaagde omzetpolissen. De
overheid biedt in dit model het bedrijfsleven aan om de verlaagde omzetpolissen te verdubbelen tot maximaal het oorspronkelijke bedrag. De
verzekeraars innen voor de overheid de premie en bij schade keert de
overheid uit. De Europese Commissie moet hiermee nog akkoord gaan.
Bij goedkeuring van Brussel zou de faciliteit in augustus/september a.s. in
kunnen gaan. Zie hiervoor ook de brief van 26 juni (Kamerstukken II
2008/09, 31 371, nr. 223).

Aanvullende pakket voor de glastuinbouw
LNV heeft in november 2008 (Kamerstukken II 2008/09, 31 700, nr. 17) met
LTO-Nederland en de Rabobank een akkoord gesloten om een innovatieve
en duurzame tuinbouwsector te stimuleren. Hiervoor is het volgende
pakket aan maatregelen beschikbaar gesteld:
• Aardwarmtegarantievoorziening: hiermee wordt het risico van
misboringen naar warmwaterbronnen in diepe aardlagen financieel
afgedekt. De ministeries van EZ en LNV storten samen totaal 10 mln.
Ook de Rabobank levert een bijdrage van 5 mln.
• Verhoging van de garantstellingsfaciliteit voor duurzame investeringen
per 1 juli 2009. De gewone garantstelling is verhoogd van 450 000 naar
600 000 en de garantstelling plus van 1,2 mln. naar 2,5 mln.
• Versoepeling van de eisen voor investeringen in Groenlabelkassen per
januari 2009.
• Verruiming per 1 januari 2009 van de fiscale aftrekposten (Milieuinvesteringsaftrek en de Willekeurig Afschrijving Milieu-investeringen)
voor milieu-investeringen.
Tot slot
U hebt mij verzocht u te informeren over wat er werkelijk is binnengekomen aan overdrachtsbelasting (OVB). De gerealiseerde ontvangsten
OVB over het jaar 2008 bedragen 4,6 miljard. Bij Miljoenennota 2009 is
geraamd dat de ontvangsten OVB over 2008 5,2 miljard zouden bedragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

8

De realisatie over 2008 bleef dus 0,6 miljard achter ten opzichte van de
Miljoenennota 2009-stand. Bij Miljoenennota 2009 bedroeg de raming
OVB over het jaar 2009 eveneens 5,2 miljard euro. De raming van de
ontvangsten OVB over het (hele) jaar 2009 is bij Voorjaarsnota 2009 bijgesteld naar 4,9 miljard euro. De gerealiseerde ontvangsten over de eerste 5
maanden van 2009 (januari tot en met mei 2009) bedragen 1,2 miljard
euro. Bij Miljoenennota 2010 wordt de raming van de ontvangsten OVB
over het hele jaar 2009 opnieuw bezien aan de hand van het nieuw economisch beeld van het CPB voor 2009 (MEV) en de tot dan toe over 2009
gerealiseerde ontvangsten OVB.
De minister van Financiën,
W. J. Bos

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 070, nr. 56

9