Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2016
Vragen van het lid Visser (VVD) aan de Minister van Infrastructuur en Milieu
over de berichtgeving omtrent louche rijscholen die frauderen met
theorie-examens (ingezonden 1 februari 2016).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 24 maart 2016). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 1564.
Vraag 1
Bent u bekend met het «Rijscholen laten met trucjes tienduizenden cursisten
slagen voor hun theorie-examen» d.d. 28 januari 2016?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt de stelling in het bericht dat vorig jaar ten minste 30.000, meer dan
10% van het totaal van aantal kandidaten, een zogenoemde «turbocursus»
heeft gedaan en daarmee op frauduleuze wijze hun theorie-examens hebben
gehaald? Zo nee, waar blijkt dit uit? Zo ja, wat vindt u hiervan?
Antwoord 2
Er bestaat geen overzicht van de wijze waarop kandidaten hun opleiding
hebben gedaan: het is ook toegestaan zonder lessen het theorie- en ook
praktijkexamen te doen.
Vraag 3
Kunnen de kandidaten die op deze frauduleuze wijze hun theorie-examen
hebben gehaald alsnog verplicht worden om opnieuw het theorie-examen af
te leggen? Zo ja, bent u hiertoe bereid?

1

ah-tk-20152016-2016
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.rtlnieuws.nl/nieuws/binnenland/rijscholen-laten-met-trucjes-tienduizendencursisten-slagen-voor-theorie-examen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Het is niet bekend op welke wijze kandidaten hun theoriekennis hebben
opgedaan. Als sprake is van aantoonbare fraude doet het CBR hiervan
aangifte, wordt het examen ongeldig verklaard en kan de toegang tot het
examen tijdelijk worden ontzegd.
Vraag 4
Kunt u toelichten hoe het mogelijk is dat theorie-examens van het Centraal
Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) op straat zijn komen te liggen? Hoe
kan dit in de toekomst worden voorkomen?
Antwoord 4
Het CBR heeft veel maatregelen genomen tegen fraude bij theorie-examens.
Daarmee is een belangrijke succesfactor voor fraude fors belemmerd. Met de
nieuwe systemen en examenzalen is fraude zoals gebaren, fluisteren en
afkijken nagenoeg onmogelijk. Uiteraard volgt het CBR nieuwe technische
ontwikkelingen om – indien nodig – aanvullende maatregelen tegen fraude in
te zetten.
Het CBR heeft de afgelopen twee jaar duizend nieuwe examenvragen
toegevoegd, maandelijks extra nieuwe examenvragen toegevoegd met een
goedkeuringsprocedure door een commissie van externen, continu antwoordvolgorden gewisseld en niet inhoudelijke voorspelbaarheden (ezelsbruggetjes) – zover bekend – uit de examenvragen gehaald.
Het CBR heeft opdracht gegeven aan een extern deskundig bureau om alle
examenvragen te onderzoeken op bekende en mogelijk nieuwe systematische
voorspelbaarheden zonder inhoudelijke grondslag. Daarnaast heeft het CBR
zijn examinatoren gezegd binnen het bestaande praktijkexamen extra
aandacht te hebben voor het juist toepassen van de verkeersregels door de
kandidaat.
Overigens signaleert het CBR dat het mondeling doorgeven van nieuwe
examenvragen zich verplaatst naar buiten op straat en internet. Het CBR heeft
geen mogelijkheden hiertegen op te treden.
Vraag 5
Klopt het dat de «turbomethode» ook wordt toegepast op motor- en
brommerexamens? Zo ja, hoeveel kandidaten voor motor- en brommerexamens hebben in 2015 via deze turbomethode hun examen behaald?
Antwoord 5
Niet uit te sluiten is dat de opleidingsmethodiek ook voor andere categorieën
wordt toegepast. Zie verder ook het antwoord op vraag 2.
Vraag 6
Heeft u kennisgenomen van de reactie van het CBR op het RTL-bericht dat
Nederland vrijheid van onderwijs kent? Wat vindt u van deze uitspraak in
relatie tot de zogenoemde «turbomethode» en de verkeersveiligheid in
Nederland?
Antwoord 6
Ik vind een eerlijk afgelegd theorie-examen van groot belang voor de
verkeersveiligheid. Daarom werkt het CBR aan een theorie-examen dat zo min
mogelijk gevoelig is voor fraude. Hoe een ieder zich voorbereidt op een
theorie-examen staat hen vrij. Zo is het ook mogelijk om zonder opleiding het
examen af te leggen. Na een theorie-examen moet een kandidaat ook een
praktijkexamen afleggen. Hierbij wordt getoetst of een kandidaat de theorie
ook adequaat in de praktijk toepast. Een gebrekkige kennis van de theorie
verkleint de kans dat de kandidaat slaagt voor een praktijkexamen.
Vraag 7
Klopt het bericht dat het CBR al een vermoeden had van deze louche
praktijken van de zogenoemde theoriescholen? Zo ja, wanneer was het CBR
op de hoogte van de toepassing van de zogenoemde «turbomethode»? Om
hoeveel rijscholen gaat het en welke acties zijn sindsdien ondernomen om dit
te stoppen en voor de toekomst te voorkomen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Ja, het CBR is al jaren bekend met niet-ethische praktijken van sommige
rijscholen en heeft tal van maatregelen genomen deze te voorkomen, zie ook
het antwoord op vraag 4. Om hoeveel rijscholen het gaat is niet bekend.
Vraag 8
Deelt u de mening dat dit onacceptabel frauduleus gedrag is dat de verkeersveiligheid bovendien in gevaar brengt? Zo ja, welke acties heeft en gaat u
ondernemen? Hebben het CBR dan wel de politie en het Openbaar Ministerie
überhaupt voldoende handhavingsmogelijkheden om tegen dergelijke
praktijken snel en adequaat op te treden?
Antwoord 8
Ik keur deze werkwijze van niet-ethische rijscholen af. Het CBR doet bij fraude
altijd aangifte bij de politie. Tegen het aanleren van deze niet inhoudelijke
voorspelbaarheden (ezelsbruggetjes) treedt het CBR actief op door de
examenvragen hierop kritisch te bezien, zie ook antwoorden op vraag 4.
Overigens blijken sommige van deze aangeleerde trucjes zoals in de media
genoemd niet te kloppen, omdat er ook vragen in de toets zitten waar juist
het andere antwoord goed is (zogenaamde tegenhangers). De politie kan
handhaven op het lesgeven zonder WRM-bevoegdheid en vanaf 2017 heeft
ook de ILT deze bevoegdheid. Tegen lesgeven zonder WRM-pas kan dus al
worden opgetreden. Indien door de politie mogelijke strafbare feiten zijn
geconstateerd kan het OM een strafrechtelijk onderzoek doen. De Belastingdienst heeft in 2013 en 2014 extra controles uitgevoerd in de rijschoolbranche. Bij enkele honderden rijscholen is ongeveer € 22 miljoen aan extra
omzet vastgesteld. Ook de belastingdienst blijft in overleg met ketenpartners
(w.o. mijn ambtsgenoot van economische zaken, de drie rijschoolbranches,
het IBKI en TeamAlert) zich richten op het versterken van de kwaliteit in de
keten, o.a. door de aanpak van rijscholen die zich mogelijk bezig houden van
fraude.
Vraag 9
Bent u bereid maatregelen door te voeren die dergelijke rijscholen en/of
rijinstructeurs voortaan uitsluiten van het opleiden en aanmelden van nieuwe
kandidaten voor het theorie- en praktijkexamen? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wat is hiervoor nodig, bijvoorbeeld een aanpassing van de wet- en regelgeving? Bent u bereid om het CBR, andere handhavingsinstanties en betrokken
brancheorganisaties de opdracht te geven om zelf ook nadere voorstellen uit
te werken om zo de kwaliteit van de (theorie- en praktijk)examens en de
kwaliteit van de rijscholenbranche te verhogen en daarmee de verkeersveiligheid te verbeteren?
Antwoord 9
Het CBR kan de inschrijvingsovereenkomst met een rijschool eenzijdig
opzeggen vanwege het niet handelen in lijn met de afspraken uit de
samenwerkingsovereenkomst waaronder gedragingen op examenlocaties.
Het CBR heeft dit in een enkel geval ook al gedaan.
Ik ben voortdurend in overleg met drie brancheverenigingen, CBR en
Innovam Branche Kwalificatie Instituut (IBKI) om te bezien of en hoe een
kwaliteitsverbetering van de totale branche gestalte kan krijgen. Op verzoek
van de branche is een onafhankelijke rijscholenkiezer ontwikkeld om jongeren
en hun ouders te informeren over de keuze voor een rijschool. Ook de
belastingdienst organiseert ketenoverleggen met onder andere de drie
brancheverenigingen met datzelfde doel.
De kwaliteitseisen aan rijinstructeurs worden in de wet rijonderricht motorrijtuigen (WRM 1993) binnenkort aangepast, gericht op verbetering van de
opleiding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3