Nota van toelichting
Algemeen
1.

Inleiding

Dit besluit vormt de uitwerking van artikel 22a, zevende lid, van de Elektriciteitswet 1998. Met
artikel 22a van de Elektriciteitswet 1998 wordt geregeld in welke gevallen een netbeheerder een
bovengronds gedeelte van een elektriciteitsnet moet verplaatsen of vervangen door een
ondergronds deel. Een college van burgemeester en wethouders of een college van gedeputeerde
staten (hierna: gemeente of provincie) kan daartoe bij de netbeheerder een verzoek indienen voor
door de minister van Economische Zaken en Klimaat aangewezen tracédelen. Een verzoek kan ook
door twee of meer decentrale overheden gezamenlijk worden ingediend. Indien aan alle
voorwaarden is voldaan, voert de netbeheerder het verzoek uit.
Dit besluit bepaalt welk deel van de kosten die een netbeheerder maakt voor de uitvoering van
een verzoek wordt betaald door de indiener van het verzoek. Ook definieert dit besluit de
bestanddelen waaruit die kosten in ieder geval bestaan. Het deel van de kosten dat niet door de
verzoeker wordt betaald, zal worden verdisconteerd in de transporttarieven voor elektriciteit. Het
gevolg daarvan is dat voor dit deel alle afnemers van elektriciteit meebetalen aan het uitvoeren
van deze taak. Conform de Elektriciteitswet 1998 worden de efficiënte kosten die de netbeheerder
maakt, doorberekend in de tarieven.
Daarnaast bevat dit besluit enkele procedurele bepalingen. Zo wordt geregeld dat de netbeheerder
verzoeken in beginsel op volgorde van binnenkomst uitvoert. Ook regelt dit besluit welke eisen
gelden bij de aanvraag van een netbeheerder voor de in artikel 22a, vijfde lid, van de wet,
opgenomen ontheffing van de verplichting om een aangewezen deel van een net onder de grond
te brengen (te verkabelen) of te verplaatsen. Tot slot is een termijn opgenomen waarbinnen een
gemeente of provincie een verzoek kan indienen bij de minister om aanvullend tracédelen aan te
wijzen die als uitvloeisel van zogenoemd alternatievenonderzoek (alternatief voor uitkoop, zie
paragraaf 2) eveneens voor verkabeling of verplaatsing in aanmerking komen.
2. Beleid ten aanzien van woningen nabij hoogspanningslijnen
Artikel 22a van de Elektriciteitswet 1998 en de uitwerking daarvan in dit besluit, zijn onderdeel
van het beleid dat is ingezet ten aanzien van het wonen nabij bestaande hoogspanningslijnen. Dit
beleid bestaat uit een tweetal samenhangende sporen, waarvan artikel 22a er één is. Artikel 22a
maakt het mogelijk dat de minister van Economische Zaken en Klimaat
hoogspanningsverbindingen aanwijst, die op initiatief van de gemeente en/of de provincie kunnen
worden verplaatst of verkabeld. Het betreft hoogspanningsverbindingen die door of op de grens
van bevolkingskernen lopen, over of nabij woningen in de bevolkingskern.
Het tweede onderdeel van het beleid betreft woningen onder hoogspanningslijnen buiten
bevolkingskernen en woningen onder hoogspanningslijnen van 220 en 380 kV. Aangenomen wordt
dat het buiten de bevolkingskernen niet kostenefficiënt is om hoogspanningsverbindingen onder de
grond te brengen of te verplaatsen, omdat er maar weinig woningen in het buitengebied onder een
hoogspanningslijn liggen. Ook is het om net-technische redenen veelal niet wenselijk om
hoogspanningsverbindingen van 220 kV en 380 kV onder de grond te brengen. Voor deze situaties
is de Regeling specifieke uitkering aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding (Stcrt.
2016, 68302, hierna: de uitkoopregeling) ingesteld. De uitkoopregeling maakt het mogelijk dat
eigenaren van woningen die loodrecht onder een hoogspanningsverbinding gelegen zijn, als zij dat
willen, hun woning verkopen aan de gemeente, op kosten van het Rijk. Deze regeling is op 1
januari 2017 in werking getreden en heeft een looptijd van vijf jaar.
In de motie Dik-Faber (Kamerstukken II 2015/2016, 34 199, nr. 44) is de regering opgeroepen te
onderzoeken in hoeverre het bij uitkoopsituaties mogelijk en kostenefficiënt is om te verkabelen of
het tracégedeelte te verplaatsen. De minister kan als gevolg van dit alternatievenonderzoek, op

verzoek van een gemeente of provincie, aanvullend tracédelen aanwijzen (artikel 22a, zesde lid,
van de wet).
3.

Hoogte van de bijdrage van de verzoeker

Dit besluit bevat regels over het deel van de kosten voor verplaatsing of verkabeling dat de
verzoeker moet bijdragen. Bij het opstellen van deze regels is rekening gehouden met het eerder
aangenomen amendement van de leden Agnes Mulder en Jan Vos (Kamerstukken II 2015-16, 34
199, nr. 37). In dit amendement, ingediend tijdens de behandeling van het wetsvoorstel
Elektriciteits- en gaswet (wetsvoorstel STROOM genoemd), wordt de regering verzocht om bij het
bepalen van de bijdrage van de verzoeker rekening te houden met de gemeentelijke draagkracht
en het aantal kilometers hoogspanningsverbinding waarvoor ondergronds brengen of verplaatsen
aan de orde is. In het wetsvoorstel STROOM, zoals dat was voorgelegd aan de Tweede Kamer, was
voorzien in een decentrale bijdrage van 25% voor alle gevallen.
Met gemeenten en provincies is vervolgens constructief overlegd over de decentraal te betalen
eigen bijdrage. De in eerste instantie afgesproken percentages van 25% voor gemeenten met
meer dan 30.000 inwoners en 20% voor kleinere gemeenten werden door sommige gemeenten te
hoog bevonden. Tijdens het debat over wetsvoorstel voortgang energietransitie (Kamerstukken II,
2017-18, 34 627) is naar aanleiding van de moties van het lid Dik-Faber (nr.30) en van het lid Van
der Lee (nr. 36) door de minister toegezegd dat de percentages verlaagd zouden worden tot 20%
respectievelijk 15%, bij aanname van de moties.
Dit heeft geresulteerd in de volgende uitkomsten:
•

•

•

•

•

Voor netdelen in gemeenten met meer dan 30.000 inwoners geldt een eigen bijdrage van 20%
van de kosten die de netbeheerder maakt voor het verkabelen of verplaatsen van betreffend
tracédeel, inclusief het onderzoek dat daarvoor verricht wordt.
Voor netdelen in gemeenten met ten hoogste 30.000 inwoners geldt een eigen bijdrage van
15% van de kosten die de netbeheerder maakt voor het verkabelen of verplaatsen van
betreffend tracédeel, inclusief het onderzoek dat daarvoor verricht wordt.
In alle gevallen is de eigen bijdrage gemaximeerd op € 975.000 per kilometer nieuw aan te
leggen tracédeel. Hiermee wordt bereikt dat ook in complexe situaties met een ‘hoger
prijskaartje’ verkabeling of verplaatsing van de masten in financieel opzicht daadwerkelijk
mogelijk is voor de decentrale overheden.
Voor aangewezen tracés voortvloeiend uit het zogeheten alternatievenonderzoek (ter invulling
van de motie Dik-Faber) geldt bij wijze van uitzondering een eigen bijdrage van 10%, zodat
gemeenten een evenwichtige afweging kunnen maken tussen uitkoop (met vergoeding door de
rijksoverheid) of verkabeling of verplaatsing (met een beperkte eigen bijdrage).
Eventuele kosten voor door de netbeheerder reeds geplande investeringen in het betreffende
netdeel worden in mindering gebracht op de totale projectkosten, zodat deze voorziene kosten
niet meetellen bij de berekening van de decentrale bijdrage.

Artikel 22a van de Elektriciteitswet 1998 maakt het mogelijk dat meerdere partijen, zoals
bijvoorbeeld een gemeente en een provincie, gezamenlijk een verzoek tot verkabeling of
verplaatsing indienen. In dergelijke gevallen betalen zij elk een deel van de hiervoor weergegeven
decentrale bijdrage. Verwacht mag worden dat bij een gezamenlijk verzoek er onderling heldere
afspraken zijn gemaakt over de financiële bijdrage van elke partij, zodat de netbeheerder vooraf
weet wie welk deel van de rekening gaat betalen. Indien dit niet het geval is, kan de netbeheerder
op grond van de hoofdelijke aansprakelijkheid van het Burgerlijk Wetboek elk van de partijen voor
de verschuldigde bijdrage aanspreken.
4.

Totstandkoming van de kostenraming en bestanddelen van de kosten

De kosten die een netbeheerder maakt voor de uitvoering van een verzoek tot verplaatsing of
verkabeling worden als volgt in beeld gebracht. Op grond van het vierde of zesde lid van artikel
22a van de Elektriciteitswet 1998 zal de netbeheerder op verzoek van een gemeente of provincie
onderzoeken op welke wijze het ruimtelijk en nettechnisch mogelijk is een netdeel te verplaatsen

of te verkabelen. Dit gebeurt in afstemming met de indiener van het verzoek. De netbeheerder
brengt daarbij de kosten in beeld, zodat de verzoeker inzicht krijgt in deze kosten en op basis
daarvan ook inzicht heeft in de eigen bijdrage. Het onderzoek start met een haalbaarheidsstudie.
Op basis van de haalbaarheidsstudie wordt – in overleg met verzoeker(s) zo mogelijk een
basisontwerp gemaakt van de gewenste variant. Vervolgens is het aan de verzoekende partij (of
partijen) om te beoordelen of verplaatsen of onder de grond brengen haalbaar en gewenst is.
Indien dit het geval is en de eventueel benodigde aanwijzing op grond van artikel 22a, zesde lid, is
gedaan, mag verwacht worden dat daarna een verzoek wordt ingediend bij de netbeheerder om
tot daadwerkelijke verplaatsing of verkabeling van het betreffende tracégedeelte over te gaan.
In de onderzoeksfase zal een raming van de totale kosten worden gegeven aan de hand van de
bestanddelen genoemd in artikel 4 van dit besluit. Bij uitvoering van het verplaatsings- of
verkabelingsverzoek zal de netbeheerder bijhouden wat de daadwerkelijk gemaakte projectkosten
zijn. De uiteindelijk aan de netbeheerder verschuldigde eigen bijdrage is hierop gebaseerd en vindt
dus plaats op basis van ‘nacalculatie’ van de voor het project gemaakte kosten. Artikel 4 geeft aan
dat alle kosten die de netbeheerder maakt voor de uitvoering van het verplaatsings- of
verkabelverzoek in beschouwing genomen dienen te worden.
5. Regeldruk
Het kabinet streeft er naar de regeldruk terug te dringen. Bij de voorbereiding van dit besluit is
nagegaan of sprake is van regeldrukeffecten. Er is overleg gevoerd met de landelijk netbeheerder
TenneT over de gevolgen van dit besluit voor netbeheerders. In overleg met TenneT is er voor
gekozen de werkzaamheden die voorvloeien uit dit besluit (zoals de verdeling van kosten) zo veel
mogelijk te laten aansluiten bij de reguliere financieel-administratieve processen van
netbeheerders.
Dit besluit biedt gemeenten en/of provincies een facultatieve mogelijkheid om
hoogspanningstracés te verkabelen of te verplaatsen en geen verplichting. De regeldruk die uit dit
besluit voortvloeit is afhankelijk van de keuzes die gemeenten en/of provincies hierin maken.
Besluit een gemeente en/of provincie de huidige situatie ongewijzigd te laten, dan vloeit er geen
regeldruk uit dit besluit voort. Als een gemeente en/of provincie wel besluit om een
hoogspanningstracé te verkabelen of te verplaatsen, bedragen de kosten hiervan voor de
gemeente en/of de provincie 15 tot 20% van de werkelijke uitvoeringskosten. Zonder dit besluit
zou de netbeheerder alle kosten die gemaakt worden in het kader van een verzoek voor
verkabeling of verplaatsing van een hoogspanningstracé in rekening brengen bij de verzoeker. Op
basis van dit besluit wordt dat beperkt tot de decentrale bijdrage. Het overige deel van de kosten
wordt gefinancierd door de netbeheerder. De netbeheerder mag deze kosten doorberekenen in de
tarieven voor transport van elektriciteit. Door de netbeheerders wordt er naar gestreefd de
verkabeling of de verplaatsing van hoogspanningslijnen zo efficiënt mogelijk uit te voeren.
Naar verwachting wordt er op grond van dit besluit circa 135 km. hoogspanningstracé aangewezen
(die daarmee in aanmerking komen voor verkabeling of verplaatsing). De totale regeldrukeffecten
van verkabeling van deze 135 km. zijn door TenneT berekend op maximaal € 440 miljoen
(inclusief de uitvoering van haalbaarheidonderzoeken). De kosten die de netbeheerder kan
verrekenen in de kosten van transport voor elektriciteit zijn geschat op maximaal circa € 350
miljoen. Op basis van een onderbouwing van TenneT is door het ministerie van Economische
Zaken berekend dat op grond hiervan de tarieven van kleinverbruikers tijdens een periode van 15
jaar kunnen oplopen tot een maximum van ongeveer € 1,37 extra per jaar en daarna weer
afgebouwd worden. Voor een industriële verbruiker van gemiddelde grootte kan de
energierekening volgens hetzelfde systeem stijgen tot maximaal € 15.750 per jaar. Vergelijkbare
gegevens (maar dan uitgaande van een decentrale bijdrage van 25%) zijn door de minister van
Economische Zaken op 16 april 2013 aan de Tweede Kamer meegedeeld (Kamerstukken II 201213, 31 574, nr. 29). Niet alle gemeenten en/of provincies zullen echter overgaan tot verkabeling of
verplaatsing van het hoogspanningstracé. Hierdoor ligt de regeldruk in de praktijk lager.

Op grond van artikel 22a, vijfde lid, van de Elektriciteitswet 1998 kunnen netbeheerders een
ontheffing aanvragen bij de minister om niet tot verkabeling of verplaatsing van een
hoogspanningstracé over te gaan, wanneer uit onderzoek blijkt dat dit ruimtelijk of technisch niet
haalbaar is of strijdig met het belang van leveringszekerheid. In de praktijk houdt dit in dat de
netbeheerder hiervoor een brief moet opstellen. Naar verwachting zal zich dit slechts een enkele
maal voordoen. De regeldruk die hieruit voortvloeit is verwaarloosbaar.
6. Consultatie en toetsing
Tijdens de internetconsultatie zijn er zes reacties binnengekomen. Vier reacties kwamen van
individuele gemeenten (Apeldoorn, Ridderkerk, Sittard-Geleen en Uden). Daarnaast was er een
reactie van het Platform Hoogspanning, de belangenvereniging van gemeenten op het gebied van
hoogspanningsverbindingen. Bij het platform zijn ruim 20 gemeenten aangesloten. De zesde
reactie was afkomstig van de landelijke netbeheerder TenneT.
Het gros van de reacties heeft betrekking op de decentrale bijdrage, en dan met name de hoogte
hiervan. Twee gemeenten vinden de decentrale bijdrage ten principale onjuist: zij vinden dat de
kosten volledig ten laste moeten komen van de transporttarieven van de elektriciteit. Het Platform
Hoogspanning pleit voor een aanzienlijke verlaging van de decentrale bijdrage, om te voorkomen
dat de verkabelingsopgave in een impasse terecht komt als de gesprekken met de provincies niet
leiden tot een bereidheid van de provincies om mee te betalen.
Om op lokaal niveau een goede afweging te kunnen maken inzake de vraag of het verplaatsen of
verkabelen van een hoogspanningstracé gewenst en nodig is, acht het rijk het van belang dat de
decentrale overheden een deel van de kosten mee financieren, via de decentrale bijdrage. De
hoogte van de decentrale bijdrage is geruime tijd onderwerp van gesprek geweest. De minister
van Economische Zaken en Klimaat heeft naar aanleiding van het debat over het wetsvoorstel
voortgang energietransitie de decentrale bijdrage verlaagd. Naar aanleiding van de reactie van
TenneT is besloten de maximale bijdrage te indexeren, zodat het reële bedrag gelijk blijft.
Naast de hoogte van de decentrale bijdrage zijn er ook meerdere reacties binnengekomen over de
berekening van de kosten van het verplaatsen en verkabelen van hoogspanningstracés, en
daarmee de berekening van de decentrale bijdrage. Uitgangspunt is dat alle kosten die een
netbeheerder maakt als gevolg van een verzoek tot verplaatsing of verkabeling van een
hoogspanningstracé onderdeel uitmaken van deze kosten. Daar tegenover staat dat de
opbrengsten die de netbeheerder verkrijgt als gevolg van een verzoek tot verplaatsing of
verkabeling van een hoogspanningstracé hierop in mindering worden gebracht. Voor niet alle
respondenten was dit duidelijk. Zowel in artikel 4 van het besluit als in de nota van toelichting is
dit verduidelijkt.
Verder zijn er nog enkele kleine wijzigingen en verduidelijkingen doorgevoerd in de tekst van het
besluit en de nota van toelichting (zoals het onderscheid tussen onderzoekskosten en
uitvoeringskosten van verplaatsing en verkabeling), naar aanleiding van de binnengekomen
reacties.
7. Uitvoering en handhaving
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft het Besluit onderzocht op de uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid. Uit dit onderzoek zijn ten aanzien daarvan geen bezwaren opgekomen. De ACM
concludeert dat het Besluit uitvoerbaar en handhaafbaar is. De ACM beveelt aan om in de
toelichting te verduidelijken dat de kosten die de netbeheerder doorberekent in de tarieven de
efficiënte kosten betreffen, gelet op het artikel 41b van de Elektriciteitswet 1998. Het algemeen
deel van de toelichting is aangevuld op dit punt. Verder beveelt de ACM aan om een uiterste
termijn op te nemen waarbinnen de netbeheerder het verzoek tot het verplaatsen of verkabelen
moet uitvoeren. Dit zou duidelijkheid bieden voor de praktijk en de handhaafbaarheid vergroten bij
eventuele vertraging. In de toelichting is een passage opgenomen over de termijn.

Artikelsgewijs
Artikel 2
Dit artikel bevat bepalingen over het deel van de kosten van een project tot verplaatsing of
vervanging dat wordt betaald door de verzoeker(s). In het eerste lid is opgenomen welk
percentage van de projectkosten voor rekening van verzoekende decentrale overheid of overheden
komt. De kostenverdeling in dit artikel geldt voor netdelen die krachtens artikel 22a, eerste lid,
onderdeel b, van de wet door de minister zijn aangewezen. Het percentage is 20% of 15%,
afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente waarin het desbetreffende netdeel ligt. Het
inwonertal op 1 januari van het jaar waarin het verzoek tot het doen van de voorbereidende
onderzoeken (artikel 22a, vierde lid, van de wet) is ingediend, is bepalend.
De bijdrage van de verzoeker(s) aan de projectkosten wordt berekend over de totale kosten die de
netbeheerder maakt naar aanleiding van een verzoek tot verkabeling of verplaatsing van een
hoogspanningstracé. In het eerste lid is bepaald dat de verzoeker zowel een percentage van de
voorbereidende onderzoeken betaalt, als van de uitvoeringskosten van de verplaatsing of
verkabeling. Hiermee is voorzien in de situatie dat na het voorbereidende onderzoek wordt
besloten om niet tot verplaatsing of vervanging over te gaan. De verzoeker betaalt in dat geval
alleen het in dit artikel genoemde percentage van de onderzoekskosten. Voor een uitwerking van
de kostenbestanddelen die in elk geval tot de projectkosten horen, wordt verwezen naar artikel 4
van dit besluit.
De bijdrage is in het tweede lid voor het totaal aan onderzoekskosten en uitvoeringskosten
gemaximeerd op € 975.000,- per kilometer nieuw aan te leggen tracédeel. Om onduidelijkheden
over afronding te voorkomen, is bepaald dat het aantal kilometers nieuw aan te leggen
hoogspanningstracé wordt afgerond op één cijfer achter de komma (hectometers). Daarmee is het
midden gekozen van een voor de praktijk te grofmazige afronding (kilometers) en een te
gedetailleerde (meters). Om te voorkomen dat de reële omvang van de maximale bijdrage door
inflatie afneemt, is in het vierde lid bepaald dat het bedrag jaarlijks van rechtswege wordt
geïndexeerd.
Artikel 3
Dit artikel bevat de kostenverdeling voor de netdelen die op grond van artikel 22a, zesde lid, van
de wet kunnen worden aangewezen. Dit betreffen delen van netten die in eerste instantie niet in
aanmerking kwamen voor verkabeling of verplaatsing. Naar aanleiding van het zogeheten
alternatievenonderzoek ter invulling van de motie Dik-Faber kunnen deze tracédelen alsnog door
de minister worden aangewezen (zie paragraaf 2 van het algemeen deel van deze toelichting).
Artikel 4
Het deel van de kosten voor een project tot verplaatsing of vervanging dat door de verzoeker(s)
wordt betaald, wordt berekend over alle kosten die de netbeheerder maakt voor de uitvoering van
het verzoek en die zijn toe te rekenen aan het project. De totale kosten voor de uitvoering van het
verzoek tot verplaatsing of verkabeling bestaan uit onderzoekskosten en kosten voor de uitvoering
van de verplaatsing of verkabeling.
In het eerste lid zijn de kostenbestanddelen van onderzoek als bedoeld in artikel 22a, vierde lid of
zesde lid, tweede volzin, van de wet opgenomen. Met kosten voor onderzoek worden alle kosten
bedoeld die worden gemaakt door de netbeheerder, vanaf het eerste verzoek tot het doen van
onderzoek tot het moment waarop door de gemeente en/of provincie de keuze wordt gemaakt om
het hoogspanningstracé wel of niet daadwerkelijk te laten verkabelen of te verplaatsen. Deze
keuze betreft de investeringsbeslissing en valt samen met het doen van een verzoek tot
verkabeling of verplaatsing als bedoeld in artikel 22a, eerste of zesde lid, laatste volzin, van de
wet). Hieronder vallen bijvoorbeeld kosten voor de inschakeling van een onderzoeksbureau of
kosten voor het opstellen van een basisontwerp van de verplaatsing of verkabeling.

In het tweede lid zijn de kostenbestanddelen voor de uitvoering van de verplaatsing of verkabeling
beschreven. Met kosten voor de uitvoering van de verplaatsing of verkabeling zijn alle kosten
bedoeld die door de netbeheerder worden gemaakt nadat de investeringsbeslissing is genomen.
Deze kosten bestaan in hoofdlijnen uit: ontwerpkosten, kosten voor de aanneming van werk en de
levering van materialen en diensten, organisatiekosten voor de desbetreffende project, zoals
personeelskosten, kosten in verband met de vestiging van zakelijke rechten, het verwijderen van
resterende onderdelen van het net en herstel van terreinen waar verplaatsing of vervanging heeft
plaats gevonden.
In het tweede lid, onderdeel d, is opgenomen dat de kosten voor de verwerving van een
onroerende zaak en de kosten die samenhangen met de vestiging van een beperkt recht op een
onroerende zaak worden aangemerkt als projectkosten. Bij verkabeling of verplaatsing van een
hoogspanningstracé is het uitgangspunt dat de netbeheerder zijn huidige rechtspositie behoudt.
Daartoe zal hij voor de aanleg van het nieuwe tracégedeelte in een beperkt aantal gevallen
gronden willen verwerven, bijvoorbeeld voor stations en locaties waar een ondergrondse
hoogspanningsverbinding overgaat in een bovengrondse verbinding (opstijgpunten). In de praktijk
sluit de netbeheerder voornamelijk zakelijk recht overeenkomsten met de eigenaren van de
gronden waarin een kabel komt te liggen dan wel waarop een verplaatste hoogspanningslijn komt
te staan. Onder kosten die samenhangen met de vestiging van een beperkt recht op een
onroerende zaak vallen zowel zakelijk recht overeenkomsten als gedoogbeschikkingen.
In het derde lid is bepaald dat bepaalde opbrengsten of vermeden kosten in mindering worden
gebracht op de projectkosten en daarmee op de decentrale overheidsbijdrage. In onderdeel a is
opgenomen dat reeds geplande investeringen in het te vervangen of te verkabelen deel van de
hoogspanningslijn van de projectkosten worden afgetrokken. Dit is het geval indien in het
investeringsplan van de netbeheerder als bedoeld in artikel 21 van de Elektriciteitswet 1998
werkzaamheden aan het betreffende hoogspanningsdeel zijn aangekondigd. Het kan zowel gaan
om vervangingsinvesteringen als om uitbreidingsinvesteringen. De netbeheerder dient in dat geval
een berekening te maken van de extra kosten die het verzoek van de indiener(s) met zich mee
brengt, in vergelijking met de voorziene investering. De in artikel 2 of 3 bedoelde bijdrage wordt
dan berekend over de meerkosten voor de verplaatsing of verkabeling ten opzichte van het reeds
geplande werk.
Verder is het mogelijk dat er onroerende zaken, in eigendom bij de netbeheerder, vrij komen door
de aanleg van het nieuwe tracégedeelte. Soms kunnen deze onroerende zaken worden verkocht of
worden kosten vermeden. De opbrengsten of vermeden kosten die zijn toe te rekenen tot het
project, worden ingevolge het derde lid, onderdeel b, in mindering gebracht op de projectkosten.
Opbrengsten van onroerende zaken die niet zijn verkocht binnen de looptijd van het project, maar
die wel worden verwacht, worden verrekend op basis van markttaxatie.
Om de projectkosten goed af te bakenen is in het vierde lid ook aangegeven welke kosten hier niet
onder vallen. Kosten die gemeenten of provincies zelf maken vallen niet onder de projectkosten
die voortvloeien uit een verzoek tot het doen van onderzoek of tot verkabeling of verplaatsing van
een tracédeel. Te denken valt aan kosten voor het opstellen van besluiten, het organiseren van
bewonersbijeenkomsten en het voeren van eventuele bezwaar- en beroepsprocedures.
Artikel 5
De mogelijkheid bestaat dat er na de inwerkingtreding van dit besluit door gemeenten en
provincies in een korte tijdspanne zo veel verzoeken tot het onder de grond brengen of
verplaatsen van hoogspanningslijnen aan de netbeheerder gericht worden, dat de netbeheerder –
vanuit capaciteitsoverwegingen – niet aan alle verzoeken direct en gelijktijdig uitvoering kan
geven. In die gevallen worden de verzoeken in beginsel op volgorde van binnenkomst opgepakt.
Het proces van eerste ontwerp tot oplevering van het project kent meerdere processtappen. De
netbeheerder neemt het principe “wie het eerst komt, die het eerst maalt” bij alle processtappen
als uitgangspunt. De netbeheerder gaat daarbij uit van de datum waarop de verzoeker formeel
aan de netbeheerder aangeeft dat uitvoering gegeven kan worden aan de volgende processtap.

Deze werkwijze sluit aan bij de huidige werkwijze van de netbeheerders. In bijzondere gevallen
kan de netbeheerder van die volgorde afwijken. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan
separaat ingediende verzoeken van naast elkaar gelegen gemeenten, die dezelfde
hoogspanningslijn betreffen. Het mag duidelijk zijn dat het voorkeur heeft deze verzoeken
gelijktijdig uit te voeren. Verwacht mag worden dat de netbeheerder er alles aan doet om
voldoende capaciteit te realiseren om de verzoeken binnen redelijke termijn af te handelen en de
verzoekende partij informeert over de planning van uitvoering van het verzoek. Bij een redelijke
termijn voor de afhandeling van verzoeken om tot daadwerkelijke verplaatsing of verkabeling van
een hoogspanningstracé over te gaan (een verzoek zoals bedoeld in het eerste of zesde lid, laatste
volzin, van artikel 22a van de Elektriciteitswet 1998) kan gedacht worden aan een periode van
maximaal 3 jaar.
Artikel 6
Uit het onderzoek van de netbeheerder kan blijken dat het niet mogelijk is om een aangewezen
deel van een hoogspanningslijn te verplaatsen of onder de grond te brengen, om redenen van
technische of ruimtelijke aard of omdat dit strijdig is met de leveringszekerheid. In die gevallen
kan een netbeheerder (op grond van artikel 22a, vijfde lid, van de wet) een verzoek indienen bij
de minister van Economische Zaken en Klimaat om geen uitvoering te geven aan de verplaatsing
of het onder de grond brengen van (een deel van) een hoogspanningslijn, ondanks dat dit deel op
grond van artikel 22a, eerste lid, onderdeel b, van de wet, door de minister aangewezen is. Het
verzoek van de netbeheerder dient vergezeld te gaan van een onderbouwing, waaruit duidelijk
wordt om welke redenen de netbeheerder de minister adviseert om niet tot het verplaatsen of
verkabelen van het hoogspanningstracé over te gaan. Bij honorering van het verzoek wordt
ontheffing verleend aan de netbeheerder en wordt het aangewezen deel door de minister tevens
verwijderd uit de lijst van aangewezen tracés. Het verzoek van de netbeheerder is een aanvraag in
de zin van artikel 1:3, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De ontheffing is een
besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Awb, wat inhoudt dat belanghebbenden in
rechte kunnen opkomen tegen de ontheffing.
Artikel 7
Op grond van artikel 22a, zesde lid, van de wet, kan een gemeente of provincie een verzoek doen
aan de minister van Economische Zaken en Klimaat om een tracé aan te wijzen. Het gaat om de
aanwijzing van delen van netten die in aanmerking komen voor verkabeling of verplaatsing en
waarbij dat in de plaats komt van aankoop van woningen die onder dat netdeel zijn gelegen met
behulp van de uitkoopregeling. Artikel 7 van dit besluit geeft aan binnen welke termijn een
dergelijk verzoek tot aanvullende aanwijzing gedaan kan worden. Mede met het oog op de looptijd
van de uitkoopregeling kan dit verzoek tot twee jaar na de inwerkingtreding van artikel 22a van de
Elektriciteitswet 1998 ingediend worden. De verzoeken moeten vergezeld gaan van een
onderzoekrapportage, waarin de technische haalbaarheid, de ruimtelijke aspecten, het belang van
leveringszekerheid en de investeringskosten van het verplaatsen of onder de grond brengen (mede
in relatie tot uitkoop) van het betreffende deel inzichtelijk zijn gemaakt.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,