Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021
Tweede wijziging
Inspraaknotitie
Deel 1: Informatie over de inspraakprocedure en
hoofdlijnen van de wijziging

Datum

18 februari 2014

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

Colofon

DGMI
Directie Duurzaamheid
Plesmanweg 1-6
Contact voor vragen en

Den Haag

inspraak.lap@rws.nl

inspraakreacties

Pagina 2 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

Inhoudsopgave
1

Inleiding—5

2
2.1
2.2
2.3

Informatie over de inspraakprocedure—6
Inspraaknotitie—6
Inzage en inspraak—6
Verdere procedure—6

3

Relatie tussen tweede wijziging en ‘Van Afval Naar Grondstof’—7

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7

Hoofdlijnen van de tweede wijziging—9
Implementatie van de Kaderrichtlijn afvalstoffen (2008/98/EC)—9
Afvalhiërarchie, definities en begrippen—9
In- en uitvoerbeleid—9
Preventie—10
Mengen van afvalstoffen—10
Belasting op afvalbeheer—10
Overige wijzigingen—11

Pagina 3 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

Pagina 4 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

1 Inleiding

Het Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021 (LAP) is op 11 november 2009 vastgesteld
en op 24 december 2009 in werking getreden (Stcrt. nr. 17866, 25-11-2009).
De eerste wijziging van het LAP is vastgesteld op 16 februari 2010 en op 25 maart
2010 in werking getreden (Stcrt. nr 2739, 24-02-2010).
Met de eerste wijziging is één onderdeel van de nieuwe Europese Kaderrichtlijn
afvalstoffen (2008/98/EG) in het LAP opgenomen, namelijk het toekennen van de
R1-status aan Nederlandse afvalverbrandingsinstallaties die specifiek zijn bestemd
om vast stedelijk afval te verwerken.
De voorliggende inspraaknotitie bevat het voornemen om het LAP voor de tweede
keer te wijzigen. De reden daarvoor is dat de Kaderrichtlijn Afvalstoffen en de
daarbij horende Guidance on the interpretation of key provisions of Directive
2008/98/EC on waste (EC/DGE, juli 2012, not legally binding) in het nationale
afvalbeheerplan moeten worden geïmplementeerd.
Met deze tweede wijziging worden waar nodig ook verduidelijkingen aangebracht en
zijn enkele sectorplannen aangepast aan ontwikkelingen in de markt.

Pagina 5 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

2 Informatie over de inspraakprocedure

2.1 Inspraaknotitie
De inspraaknotitie voor de tweede wijziging van het LAP bevat de volgende drie
delen:
• Deel 1: Informatie over de inspraakprocedure en de hoofdlijnen van de wijziging.
• Deel 2: Voorgenomen wijzigingen in het beleidskader.
• Deel 3: Voorgenomen wijzigingen in de bijlagen.
Dit deel bevat onder meer de sectorplannen.
2.2 Inzage en inspraak
Deze inspraaknotitie ligt van 10 maart 2014 tot en met 21 april 2014 voor inspraak
ter inzage. De inspraakperiode wordt aangekondigd in de Staatscourant en twee
landelijke dagbladen. Tijdens de inspraakperiode kan iedereen de notitie inzien en er
op reageren.
De inspraaknotitie is ter inzage gelegd op het Ministerie van Infrastructuur en
Milieu, Plesmanweg 1-6 in Den Haag.
De inspraaknotitie kan ook worden gedownload van www.LAP2.nl
Inspraakreacties, met vermelding van ‘inspraak 2e wijziging LAP’, kunnen tot en
met 21 april 2014 schriftelijk en per mail worden ingediend bij:
Post: Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Directie Duurzaamheid
Postbus 20901
2500 EX Den Haag
Mail: inspraak.lap@rws.nl
2.3 Verdere procedure
Na de inspraakperiode wordt de Nota van Aanpassing voor deze tweede wijziging
opgesteld. Daarin wordt antwoord gegeven op de afzonderlijke inspraakreacties.
Op basis van de inspraakreacties zal de Staatssecretaris van IenM aangeven op
welke wijze het LAP uiteindelijk wordt gewijzigd.
Let op
Er wordt in de Nota van aanpassing voor de tweede wijziging LAP alleen antwoord
gegeven op inspraakreacties die gaan over het LAP-beleid en de LAP-teksten die
door de voorliggende tweede wijziging worden gewijzigd.

Pagina 6 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

3 Relatie tussen tweede wijziging en ‘Van Afval Naar Grondstof’

In de periode waarin de tweede wijziging van het LAP plaatsvindt, wordt ook de
uitvoering van het programma ‘Van Afval Naar Grondstof’ (VANG) opgepakt.
De wijziging van het LAP sluit aan bij de doelstellingen en invulling van VANG. De
wijziging kan niet worden uitgesteld en volledig in VANG worden ingepast, omdat
de wijziging tot doel heeft om de Kaderrichtlijn te implementeren en deze
implementatie aan een termijn is gebonden.
Bovendien start in de loop van 2014 de voorbereiding van een nieuw LAP, dat in
2015 in werking moet treden. Het opstellen van dat LAP3 en het uitvoeren van
VANG lopen gelijk op en zijn onderling verweven. Daardoor kunnen resultaten van
VANG, nieuwe minimumstandaarden en mogelijke accentverschuivingen of nieuwe
speerpunten in het afvalbeleid worden opgenomen in het nieuwe Nederlandse
afvalbeheerplan.

Meer waarde uit afval
In augustus 2011 heeft de toenmalig Staatssecretaris van IenM de notitie ‘Meer
waarde uit afval’ aan de Tweede Kamer gestuurd.
De activiteiten die in deze brief zijn genoemd, worden opgenomen in VANG.
De doelstellingen die in ‘Meer waarde uit afval’ zijn opgenomen, onder meer ‘van 80
naar 83% recycling’, zijn opgenomen in de voorliggende tweede wijziging van het
LAP.

Pagina 7 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

4 Hoofdlijnen van de tweede wijziging

4.1 Implementatie van de Kaderrichtlijn afvalstoffen (2008/98/EC)
In november 2008 is de nieuwe Kaderrichtlijn afvalstoffen gepubliceerd. Doel van
die richtlijn is met name om preventie en recycling van afval flink te stimuleren. In
de richtlijn worden sleutelbegrippen nader toegelicht, zoals afvalstof, recycling en
verwijdering. Ook bevat de richtlijn de procedures die van toepassing zijn op
bijproducten en op afvalstoffen die ophouden afval te zijn (einde-afval criteria).
Vanaf het moment van publicatie van de richtlijn zijn door lidstaten en stakeholders
veel vragen gesteld over interpretatie en toepassing van (onderdelen van) de
richtlijn. Dat heeft de Europese Commissie doen besluiten om in juni 2012 een
Guidance on the interpretation of key provisions of Directive 2008/98/EC on waste
uit te brengen. Deze not legally binding guidance is bedoeld om lidstaten en
stakeholders te ondersteunen bij het implementeren en uitvoeren van de richtlijn.
De Kaderrichtlijn betekent voor het LAP met name aanpassingen van de definities en
begrippen (hoofdstuk 4), de afvalhiërarchie (hoofdstuk 5), het in- en uitvoerbeleid
(hoofdstuk 12), preventie (hoofdstuk 13), het beleid voor mengen (hoofdstuk 18)
en de sectorplannen voor afzonderlijke afvalstoffen (oud bijlage 4, nieuw bijlage 6
van het LAP).
4.2 Afvalhiërarchie, definities en begrippen
Door de Kaderrichtlijn afvalstoffen en de daarin opgenomen afvalhiërarchie, zijn met
name de definities van hergebruik en nuttige toepassing veranderd.
Zo is in het geldende LAP hergebruik een handeling die met afvalstoffen wordt
uitgevoerd. In de nieuwe Kaderrichtlijn is het echter een handeling die juist niet met
afvalstoffen wordt uitgevoerd. Hergebruik wordt nu gedefinieerd als elke handeling
waarbij producten of componenten die geen afvalstoffen zijn, opnieuw worden
gebruikt voor hetzelfde doel als dat waarvoor zij waren bedoeld.
Nuttige toepassing wordt in de afvalhiërarchie in de Kaderrichtlijn onderverdeeld in
‘voorbereiden tot hergebruik’, ‘recycling’ en ‘overige nuttige toepassing’. Onder de
laatste categorie vallen onder meer de inzet van afvalstoffen als brandstof en als
opvulmateriaal. Dit betekent onder meer dat het gebruiken van een afvalstof om
een materiaal van te maken (recycling) hoger in de afvalhiërarchie staat dan het
inzetten van een afvalstof voor het opvullen van bijvoorbeeld ondergrondse ruimten.
Het gevolg hiervan kan zijn dat bepaalde verwerkingswijzen die tot nu toe als
gelijkwaardig werden beschouwd, na de tweede wijziging van het LAP niet meer
gelijkwaardig zijn.
De veranderde definities werken met name door in de minimumstandaarden die zijn
opgenomen in de sectorplannen (bijlage 6 van deel 3 van deze inspraaknotitie).
4.3 In- en uitvoerbeleid
Het onder 4.2 genoemde onderscheid binnen nuttige toepassing werkt door in het
import- en exportbeleid. Als in Nederland de minimumstandaard van een afvalstof
recycling is, wordt uitvoer voor overige nuttige toepassing (brandstof of
opvulmateriaal) niet meer toegestaan, omdat overige nuttige toepassing volgens de
afvalhiërarchie een trede lager is dan recycling.

Pagina 9 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

Een concreet voorbeeld is het niet langer toestaan van uitvoer van gips om
buitenlandse mijngroeves op te vullen (opvulling) omdat in Nederland verwerken tot
nieuwe producten (recycling) mogelijk is.
Het spreekt voor zich dat export naar het buitenland wel wordt toegestaan wanneer
ook daar recycling plaatsvindt.

4.4 Preventie
De Kaderrichtlijn afvalstoffen schrijft voor dat lidstaten afvalpreventieprogramma’s
moeten vaststellen. In die programma’s moeten onder meer bestaande
preventiemaatregelen worden beschreven. De afvalpreventieprogramma’s mogen
worden geïntegreerd in de afvalbeheerplannen die de lidstaten moeten opstellen.
Nederland heeft er voor gekozen het programma separaat vast te stellen en niet op
te nemen in het LAP. In het hoofdstuk Preventie in het LAP wordt kort de kern van
het Nederlandse programma weergegeven.
Meer details over het preventiebeleid en voor de concrete acties die voor preventie
worden uitgevoerd zijn hier te vinden:
http://www.centrumpp.nl/Images/Afvalpreventieprogramma NL final 2013_tcm318348158.pdf
4.5 Mengen van afvalstoffen
Op grond van artikel 10.54a Wet milieubeheer (implementatie van artikel 18 van de
kaderrichtlijn) geldt een mengverbod voor categorieën van gevaarlijke afvalstoffen
met andere (gevaarlijke) afvalstoffen, stoffen en materialen, tenzij men beschikt
over een omgevingsvergunning waarin het mengen wordt toegestaan. Het verlenen
van een dergelijke vergunning moet onder andere worden getoetst aan het LAP. De
tweede wijziging van het LAP omvat een uitwerking van dit toetsingskader voor
menghandelingen, waarbij ondermeer de in de Wet milieubeheer genoemde
categorieën nader worden uitgewerkt. Inhoudelijk wordt dezelfde lijn te zijner tijd
ook in het Activiteitenbesluit opgenomen om voor niet-vergunningplichtige
inrichtingen dezelfde regels te kunnen hanteren.
De Regeling scheiden en gescheiden houden van gevaarlijke afvalstoffen (Rsgh) is
niet meer in lijn met het LAP. Nu alle bepalingen over het gescheiden houden van
gevaarlijke afvalstoffen in het Activiteitenbesluit, de bijbehorende
Activiteitenregeling en het LAP worden opgenomen, wordt de Rsgh in 2014
ingetrokken.
4.6 Belasting op afvalbeheer
Van 1995 t/m 2011 werd in Nederland belasting geheven op het storten van
afvalstoffen. Deze stortbelasting is op 1 januari 2012 opgeheven in het kader van
het vereenvoudigen van het belastingstelsel. In de tweede helft van 2013 is
besloten om in 2014 een afvalstoffenbelasting in te voeren. De Staatssecretaris van
Financiën heeft aangegeven dat hij in overleg met alle betrokkenen de herinvoering
van de afvalstoffenbelasting nader zal onderzoeken. Het onderzoek moet medio
2014 leiden tot een voorstel aan de Tweede Kamer hoe de afvalstoffenbelasting
wordt vorm gegeven en welk tarief wordt gehanteerd.

Pagina 10 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

Gelet op deze ontwikkeling wordt in de tweede wijziging van het LAP geen uitspraak
gedaan over eventuele toekomstige belastingen op afvalverwerking.
4.7 Overige wijzigingen
• De doelstellingen voor nuttige toepassing, recycling en verwijdering in hoofdstuk 8
van het LAP zijn aangepast aan de nieuwe definities en aan de brief ‘Meer waarde
uit afval’ uit augustus 2011 (TK 30 872, nr. 79).
• Sinds de eerste wijziging van het LAP kunnen Afvalverbrandingsinstallaties de
status van "nuttige toepassing" krijgen. De status van de diverse installaties is
sinds die tijd in het LAP opgenomen (hoofdstuk 19). Omdat de scores van de
installaties echter jaarlijks worden herberekend en getoetst is dit onvoldoende
flexibel. Met de tweede wijziging wordt daarom in het LAP de procedure
opgenomen voor het aanvragen, (jaarlijks) toetsen en publiceren van de status
van de Nederlandse afvalverbrandingsinstallaties. De jaarlijks berekende energie
efficiëntie en de daarbij horende status van de afzonderlijke AVI’s wordt niet meer
in het LAP opgenomen, maar gepubliceerd op de site www.LAP2.nl.
• In het LAP is opgenomen wanneer voor een afvalstof een stortverbod zal worden
ingesteld. Een van de vier genoemde criteria daarvoor is dat het alternatief voor
storten de ontdoener van de betreffende afvalstof per ton niet meer kost dan
150% van het tarief van storten (inclusief afvalstoffenbelasting). Met de laatst
gehanteerde tarieven voor de stortbelasting lag het bedrag dat resulteerde uit dit
criterium rond de 180 euro (circa 90 euro stortbelasting en circa 30 euro regulier
storttarief). Omdat het voortbestaan en de hoogte van een afvalstoffenbelasting
aan verandering onderhevig zijn, wordt de 150% vervangen door een absoluut
bedrag in euro’s, te weten 175. Dat betekent dat het derde criterium gaat luiden:
de nieuwe verwerkingstechniek kost de ontdoener van de afvalstof niet meer dan
€175,- per ton.
In het verlengde hiervan wordt dit bedrag ook in een aantal sectorplannen
opgenomen. Wanneer in specifieke gevallen recycling de houder van de afvalstof
meer zou kosten dan €175,- per ton – bijvoorbeeld omdat de betreffende partij te
sterk is verontreinigd en daarom speciale afwijkende behandeling zou vragen –
dan is alsnog verbranden, al dan niet in het buitenland, toegestaan. Hiermee
worden de kosten van afvalbeheer beperkt, maar bovendien worden de
betreffende sectorplannen hiermee concreter en daardoor bruikbaarder voor
vergunningverlening en beter handhaafbaar.
• In sectorplan 1 (huishoudelijk restafval, inclusief grof) wordt opgenomen wat een
adequaat voorzieningenniveau van een milieustraat is en wanneer nasortering van
grof huishoudelijk afval verplicht is. Hiermee wordt het LAP in overeenstemming
gebracht met het Activiteitenbesluit. De essentie is nu dat grof-huishoudelijk afval
op een milieustraat in beginsel moet worden voorgescheiden in ten minste 18
componenten. Hiervan mag een gemeente alleen afwijken wanneer zij
componenten zodanig samen opslaat dat met een verplichte nascheiding hetzelfde
resultaat wordt bereikt als met voorscheiding. Deze beleidswijziging moet de
recycling van grof huishoudelijk afval stimuleren tegen acceptabele kosten en is
hiermee geheel in lijn met VANG.
• De minimumstandaard voor AVI-bodemas (sectorplan 20) wordt aangepast aan de
met marktpartijen afgesloten Green Deal. Dit moet het mogelijk maken om een
residu van het bewerken van bodemas te kunnen storten mits de kwaliteit van de
rest zo verbetert dat nuttige toepassing zonder isolerende voorzieningen mogelijk
is. Op termijn wordt hiermee de uitzonderingspositie die AVI-bodemas nu nog
inneemt in het Besluit bodemkwaliteit overbodig.
• De minimumstandaard voor de verwerking van dakafval (sectorplan 33) wordt
gewijzigd, doordat meer aandacht wordt besteed aan ‘dakbedekking vreemd

Pagina 11 van 12

Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021, inspraaknotitie tweede wijziging

materiaal’. Nog belangrijker is echter dat de sector heeft aangegeven dat er voor
een aantal deelstromen van dakafval inmiddels voldoende mogelijkheden zijn om
de minimumstandaard op een hoogwaardiger niveau vast te stellen. Ook dit is een
wijziging die de doelen van het programma VANG ondersteunt.
• In een aantal sectorplannen bestaat de mogelijkheid de afvalstof op te werken tot
brandstof. Aan deze sectorplannen wordt toegevoegd dat deze brandstof alleen
mag worden toegepast binnen inrichtingen waarin emissiebeperking is gereguleerd
in specifieke regelgeving en/of daarop gebaseerde vergunningen. Verwerken van
afvalstoffen tot brandstoffen voor motoren van voer- en vaartuigen is niet
toegestaan. Deze wijziging is reeds eerder bij het parlement aangekondigd
middels een brief aan de Tweede Kamer van 9 november 2011 (TK 30 872, nr.
80). De wijziging moet nuttige toepassing van afvalstoffen en adequate
bescherming van het milieu combineren.
• Op diverse plaatsen in het LAP is de tekst geactualiseerd door aansluiting te
zoeken bij nieuwe jurisprudentie of rekening te houden met nieuwe of gewijzigde
regelgeving. Een voorbeeld is de geheel herschreven tekst over het onderscheid
tussen nuttige toepassing en verwijdering (paragraaf 4.4 van het gewijzigde LAP)
waarin bijvoorbeeld jurisprudentie over het belang van de eerste handeling die
een afvalstof na import of export ondergaat is verwerkt. Een ander voorbeeld is de
aangepaste tekst over het onderscheid afvalstof / geen-afvalstof (paragraaf 4.3
van het gewijzigde LAP).
Tevens is geprobeerd teksten te verduidelijken en in te spelen op signalen uit de
praktijk, zoals signalen over onduidelijkheden bij de afbakening van
sectorplannen.

Pagina 12 van 12