2
Vragenuur: Vragen Verheijen
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Verheijen aan de minister van Financiën
over de extra Nederlandse bijdrage van meer dan 600 miljoen euro aan de Europese Unie.

De heer Verheijen (VVD):
Voorzitter. Over vier dagen zal een nieuwe Europese Commissie aantreden. De afgelopen week werden wij echter
nog verrast door de oude Commissie, de Commissie van
Barroso, met een rekening die er nog lag en nu op ons
bordje werd gelegd. Er was verbazing alom donderdag.
Vervolgens ontstond er weer verbazing over die verbazing.
Zoals we gewend zijn, verstopt Brussel zich meteen achter
verdragsartikelen, Commissie- en Raadsbesluiten en technische verklaringen, maar het is natuurlijk volstrekt terecht
dat hierover het politieke debat wordt gevoerd in Nederland.
De boodschap "We waren rijker dan we dachten" is een
zeer schrale troost, want daar merkt niemand iets van. Van
het bedrag dat we door Brussel worden geacht te betalen,
merken we natuurlijk wel iets. Dit alles is niet goed voor de
EU en de politiek, maar vooral niet voor de portemonnee
van de Nederlander. Er zijn vier kernvragen. Kloppen de
cijfers? Hadden we er iets tegen kunnen doen? Wist het
kabinet ervan? Zo nee, had het kabinet het moeten weten?
Ik dank het kabinet in elk geval voor de zojuist ontvangen
brief. Die leidt tot een aantal concrete vragen. Wanneer is
de minister zelf geïnformeerd over de naheffing? Wat is er
gebeurd sinds 17 oktober? Waarom is de Kamer daar niet
over geïnformeerd? In de brief wordt geschreven over
voorlopige cijfers en veel vragen. Welke vragen heeft de
minister zelf nog? Wanneer verwacht hij duidelijkheid en
hoe verhoudt zich dat tot de datum van 1 december? In de
brief schrijft de minister dat hij een tegemoetkoming wenst
van de Commissie. Wat is de inzet van het Nederlandse
kabinet? Waar denkt de minister dan aan? Op welke wijze
trekken wij daarin op met andere landen?

Minister Dijsselbloem:
Voorzitter. Zoals de heer Verheijen zojuist zei, was er
inderdaad sprake van verbazing alom. Wanneer wisten we
het nu precies? Er is ons een mededeling gedaan aan de
hand van een conceptontwerpbegroting. Dat is de zesde
aanvullende begroting. Daarin stonden nieuwe cijfers. Dat
waren alleen de cijfers onder de streep, namelijk de cijfers
over wat er bruto moet worden overgemaakt en wat er
netto moet worden overgemaakt of ontvangen. Wij hebben
echter tot op de dag van vandaag, nog steeds geen inzage
in de wijze waarop de verdeelsleutel tot stand is gekomen.
Dat komt doordat wij wel onze eigen cijfers kennen — dat
zijn de Nederlandse cijfers, die het CBS heeft aangeleverd
— maar niet die van andere landen, dus ook niet de aangepaste bruto nationale inkomens van andere landen en de
bronnenrevisie die ook in andere landen heeft plaatsgevonden. Al die cijfers zijn niet openbaar gemaakt. Dat is ook
meteen het antwoord op de vraag welke vragen wij nog
hebben. Het allerbelangrijkste is dat wij vinden dat deze

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

cijfers gewoon openbaar moeten worden zodat iedereen
kan zien waar de verdeelsleutel vandaan komt. Ik wist het
dus vanaf de 17de — ik geloof dat dit de datum was — toen
de informatie door het ambtelijke comité werd overgedragen. Ook toen werd gezegd: dit zijn voorlopige cijfers. Dat
is ook logisch, omdat er de woensdag daarna, op de 22ste,
nog een overleg is geweest van het statistisch comité van
Eurostat, dat de bni-cijfers formeel heeft vastgesteld. Dat
was allemaal nog voorlopig.
De heer Verheijen vroeg wat er sindsdien is gebeurd. Wij
zijn sindsdien met de Commissie in overleg om die cijfers
ook van andere landen te krijgen, zodat wij kunnen zien hoe
de verdeelsleutel tot stand is gekomen en wat andere landen hebben gedaan bij hun bronnenrevisie. Heeft Nederland
dat alleen gedaan? Heeft Nederland dat dan zo grondig
gedaan? Wat is er in andere landen gebeurd? Wat is de
uitkomst daarvan? Alleen als we alle cijfers van alle landen
hebben — die moeten wat mij betreft gewoon openbaar
worden — kunnen wij zien of deze verdeelsleutel de juiste
is.
Wat zal onze inzet zijn? De komende weken gaan wij — en
niet alleen wij, maar ook alle andere landen, want er was
verbazing alom, zelfs bij de begunstigde landen — dit proces bestuderen om het te doorgronden. Wij moeten ervoor
zorgen dat de cijfers openbaar worden. Dan kunnen wij
vaststellen of de cijfers kloppen. Daarnaast is er een gesprek
over de korte termijn tussen het moment van de bekendmaking van voorlopige cijfers en het moment van de terugbetaling. Ook dat zal onderwerp van gesprek zijn. Ik meen dat
wij op 7 november een Ecofin-Raad hebben. Voor die datum
moeten wij voortgang gemaakt hebben. Ik zal de Kamer,
zoals altijd, informeren voorafgaand aan het AO Ecofin dat
in die dagen plaatsvindt.
De heer Verheijen (VVD):
Ik dank de minister voor deze antwoorden. Toch hebben
wij na deze antwoorden en na de brief nog veel vragen.
Een heel politieke vraag is wat straks de inzet van het kabinet is in het overleg met de Commissie. De minister heeft
vragen over de cijfers, maar wat is de politieke inzet van
het kabinet op dit punt?
Ik heb nog een vraag over de verbazing. De CBS-hoofdeconoom stelde gisteren in Nieuwsuur dat het kabinet de orde
van grootte van het bedrag eerder had kunnen inschatten.
Met andere woorden: het kabinet had dit kunnen zien aankomen. Het CBS suggereerde daarbij zelfs in maart, toen
het de bronnenrevisie deed, dat het kabinet dit had kunnen
inschatten. Hoe beoordeelt de minister deze woorden van
de CBS-hoofdeconoom over de inschatting?
Ik heb nog een meer politieke vraag. De minister sprak over
het nakomen van regels in Europa. Dan is de vraag
natuurlijk: gelden de afspraken en regels ook voor andere
landen, bijvoorbeeld voor Frankrijk? Wij zullen toch niet
meemaken dat Nederland straks wordt gedwongen om
geld over te maken terwijl bijvoorbeeld Frankrijk de begrotingsregels wederom aan zijn laars kan lappen? Het is van
tweeën een. Kan de minister daarop ingaan?
Ten slotte heb ik een vraag die gericht is op de toekomst.
Volgens mij praten wij in de Kamer heel vaak over nabetalingen en extra uitgaven die Nederland weer moet doen.
Kan de minister toezeggen het gehele stelsel van de Euro-

28 oktober 2014
TK 16

16-2-1

pese begroting te agenderen in aanloop naar en ten tijde
van het Nederlands voorzitterschap van 2016? De manier
waarop wij het nu doen is volgens mij slecht voor Europa
en voor het vertrouwen in Europa. Het brengt het vertrouwen van de burgers in Europa in ieder geval niet dichterbij,
zoals de Commissie van Juncker wil. Kan de minister deze
toezegging doen?
Minister Dijsselbloem:
Ten eerste is mijn politieke inzet erop gericht om volstrekte
helderheid te krijgen over deze cijfers. Ik vind dat iedereen
er recht op heeft om ook de cijfers van de andere landen
te kennen en dus de verdeelsleutel te kunnen beoordelen.
Ten tweede is mijn politieke inzet erop gericht dat, als er
dan betaald moet worden en naarmate er betaald moet
worden, de Commissie en de lidstaten in alle redelijkheid
kunnen spreken over de betalingstermijn. De huidige gang
van zaken is niet goed. Het VK bijvoorbeeld moet een enorm
bedrag overmaken voor 1 december van dit jaar; dat is
natuurlijk niet doenlijk. Het is op deze manier ook niet in te
passen in de begrotingscyclus.
Ik kom op de uitspraak van het CBS dat Nederland de orde
van grootte van het bedrag had kunnen weten. De cijfers
die het CBS in maart heeft bekendgemaakt, betroffen
Nederland. Daar zit de crux. Wij kunnen pas de redelijkheid
van de naheffing beoordelen als wij ook de cijfers van de
andere landen hebben. Het CBS had die niet in maart en
wij hadden die ook niet in maart; sterker nog, we hebben
ze tot op de dag van vandaag niet. Ik kan dus niet beoordelen of de naheffing ook maar enigszins redelijk is.
De heer Verheijen sprak over het nakomen van de regels.
Daar ben ik het zeer mee eens. Dat geldt zowel voor bnicorrecties en -afdrachten als voor het nakomen van de eigen
begrotingsregels door de landen.
Ten slotte doe ik graag de toezegging waar de heer Verheijen om vroeg; ik heb die ook al eerder aan hem gedaan.
De hele begrotingssystematiek van Brussel is buitengewoon
kwetsbaar en moet verbeterd worden. We hebben een
continue reeks van nabetalingen, terugstortingen en aanvullende begrotingen. Voor het lopende jaar zitten wij nu
al aan aanvullende begroting nummer 6, met voortdurende
correcties, plussen en minnen. Het is ook voor nationale
begrotingsautoriteiten, in dit geval voor het kabinet,
onmogelijk om daar voortdurend op te anticiperen. Die
systematiek moet beter.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Begrotingssystematiek of niet: het feit is natuurlijk dat een
Nederlands gezin elk jaar €1.000 aan Brussel moet betalen,
terwijl het gezin nauwelijks kan rondkomen. Dat zijn de
feiten; dat is hoe de mensen in de huiskamer hiernaar kijken.
Vindt de minister het verantwoord om nu, terwijl de helft
van de Nederlanders nauwelijks kan rondkomen, een cheque van 642 miljoen extra te tekenen omdat onze economie
zogenaamd groter is geworden, terwijl de mensen er thuis
helemaal niets van merken?

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

Minister Dijsselbloem:
Belastingplichtigen, ook de Nederlandse belastingplichtigen,
dragen natuurlijk bij aan alle overheidslagen: aan de
gemeente, aan de landelijke overheid en ook aan Europa.
Ook daar hebben we met elkaar een gezamenlijke overheid
zitten. De afdrachten worden voor het grootste deel bepaald
op basis van het nationale inkomen. Verschillen in welvaart
tussen landen vertalen zich dus ook in verschillen in
afdrachten. Er is een systeem om dat zo nu en dan te
checken en te corrigeren en om de verdeelsleutel zo goed
mogelijk te maken. Dat verdedig ik zeer. De vraag is alleen:
dit is een eenmalige herziening in een reeks, waarom is
deze nu zo groot? Hadden we dat niet eerder kunnen weten?
Wat is de onderbouwing daarvan? Zolang die vragen niet
beantwoord zijn, kan ik niet zeggen dat ik het geld voor 1
december zal overmaken. Ik wil die vragen beantwoord
hebben. Ik wil weten dat de verdeelsleutel juist is. Dan kan
ik ook tegenover de Nederlandse belastingbetaler verdedigen wat wij aan Brussel afdragen.
De heer Tony van Dijck (PVV):
Dan kan de minister gelijk aan de Nederlandse belastingbetaler uitleggen waarom de Nederlandse belastingbetaler
ongeveer twee keer zoveel moet betalen als bijvoorbeeld
de Engelse belastingbetaler. De heer Cameron komt daar
kennelijk veel meer op voor zijn achterban en voor zijn
belastingbetalers, want hij zegt "genoeg is genoeg, dit ga
ik niet betalen". Waarom zegt de minister dat mijnheer
Cameron niet na?
Minister Dijsselbloem:
Omdat we met elkaar een systeem hebben afgesproken
waaraan alle landen zich naar mijn mening moeten houden.
Ik wil wel kunnen beoordelen of het hier goed wordt uitgevoerd en of het dus tot een rechtvaardige verandering in
de grondslag, de verdeling tussen landen, heeft geleid.
Alleen dan kan ik het ook verdedigen. Ik zal het dus ook pas
verdedigen nadat ik dat inzicht heb verkregen. Overigens
gelden de regels ook voor Engeland, maar ook voor alle
andere landen. Ook die landen hebben recht op inzage;
waar komt deze grote correctie nu vandaan?
De heer Van Hijum (CDA):
We hebben net van de VVD-fractie een aantal heel voorzichtige vragen gehoord, maar niet de hamvraag of het kabinet
alles op alles gaat zetten om het bedrag aan naheffing zo
beperkt mogelijk te maken. De premier suggereerde in zijn
eerste reactie dat dit tot de bodem zou worden uitgezocht
en dat alle opties op een rij zouden worden gezet, zelfs
inclusief juridische stappen. Zegt de minister van Financiën
dat de premier na? Gaat hij werkelijk alles op alles zetten
om het bedrag zo veel mogelijk te beperken?
Minister Dijsselbloem:
Ik zeg het de minister-president volledig na. Alles op alles
zetten om het bedrag te beperken zou echter betekenen dat
we bereid zouden zijn om onze eigen statistische bronnen
ter discussie te stellen. Dat zal ik niet doen. Gezien de
onafhankelijkheid van het CBS ga ik dus ervan uit dat wat
het CBS heeft aangeleverd voor Nederland, goed is. Om te
kunnen beoordelen of dat ook tot een goede verdeelsleutel
heeft geleid en dus tot de goede naheffing — en voor

28 oktober 2014
TK 16

16-2-2

andere landen nabetaling — moet ik ook de cijfers van de
andere landen kunnen zien. De Kamer moet die ook kunnen
zien. Dat moeten we met elkaar kunnen beoordelen. Welke
correcties zijn er in andere landen geweest? Wat is daar
gebeurd aan bronnenrevisie? Dat is op dit moment mijn
belangrijkste oogmerk. Pas dan kan ik een eventuele uitkomst die we dan hebben, verdedigen.
De heer Dijkgraaf (SGP):
Wij vinden het echt onacceptabel dat het op deze manier
gaat. We vragen heel veel van onze burgers, met alle
bezuinigingen die we in het parlement doen. Burgers krijgen
terecht het idee dat landen die er een potje van maken, geld
krijgen en landen waar het goed gaat, onder andere
Nederland dankzij die bezuinigingen en hervormingen,
moeten bijbetalen. De minister moet dan toch bereid zijn
om naar Brussel te gaan? Hij moet daar zeggen dat het niet
kan dat we in oktober van dit jaar tegen onze eigen burgers
moeten zeggen: je hebt je best gedaan en omdat je je best
gedaan hebt, ga je ook nog eens een keer 642 miljoen
betalen. De minister moet dan toch ook bereid zijn om te
zeggen dat we dit mogelijk in het verleden hebben afgesproken, maar dat het gezien de omstandigheden en alles wat
we van de Nederlandse bevolking vragen, onacceptabel is
dat dit de uitkomst is?
Minister Dijsselbloem:
Dat vind ik echt grote woorden. We hebben met elkaar een
systematiek afgesproken waarin we allemaal bijdragen op
basis van onze welvaart. Dat wordt zo goed mogelijk ingeschat door de statistische bureaus in de verschillende landen. Nu is er best kritiek mogelijk op dat systeem. De
bronnenrevisie gebeurt niet in alle landen parallel en op
dezelfde wijze. In het ene land wordt het ene thema onder
de loep genomen, in het andere land het andere thema. Zo
wordt dat voortdurend maar aangepast. In sommige landen
gebeurt het met een redelijk tempo of jaarlijks. In sommige
landen gebeurt het één keer in de vijf jaar en in sommige
landen één keer in de tien jaar, met allerlei wisselingen. Dat
systeem moet echt veel beter; dat brengt veel meer rust in
dit proces. Het is niet zo dat ik tegen de Nederlandse
bevolking kan zeggen: we hebben hier met elkaar offers
gebracht om de zaak op orde brengen, dus nu gaan we ons
niet meer houden aan deze afspraken in Brussel. Nee, wij
zullen ons houden aan afspraken in Brussel; zo zijn wij.
Maar het moet wel gebeuren op basis van cijfers die
transparant zijn. Ik heb die transparantie niet gekregen, niet
sinds de 17de en tot op de dag van vandaag niet. Ik vind
dat de Europese Commissie gewoon bekend moet maken
wat de resultaten voor alle landen zijn geweest.
De heer Segers (ChristenUnie):
We zagen een minister-president en een minister van
Financiën die verbaasd waren, verontwaardigd zelfs. Was
dat gespeelde verontwaardiging en gespeelde verbazing?
Dat vraag ik gezien het feit dat al op de 17dede eerste
informatie beschikbaar was. Belangrijker nog, bij monde
van premier Cameron zegt het Verenigd Koninkrijk: wij
zullen niet betalen op 1 december. Wat betekent dat besluit
voor de Nederlandse bereidheid om al dan niet te betalen?
Het Verenigd Koninkrijk zegt immers: wij betalen niet.
Betekent dat ook voor Nederland dat wij niet met dat geld
over de brug komen?

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

Minister Dijsselbloem:
De eerste vraag ging over de verbazing. Die verbazing heb
ik nog steeds. Als ik niet verbaasd was geweest over het
bedrag dat uit deze naheffing is gekomen, had ik het al
moeten opnemen in mijn begroting. Ik heb op de begroting
wel geld gereserveerd voor een verhoogde afdracht in de
komende jaren, structureel. Overigens verwachten we dat
die lager zal zijn dan wat we nu in de begroting hebben
opgenomen; daar zit een structurele meevaller aan te
komen. Maar de naheffing voor het verleden heeft ons zeer
verbaasd en die verbaast mij tot op de dag van vandaag.
Die verbazing gaat pas weg bij mij als ik alle cijfers kan
inzien, ook die van andere landen.
Dan de uitspraken van de Britse premier. Wij trekken nauw
op met de Britten en andere landen om die helderheid, en
ook meer redelijkheid, te krijgen van de Commissie, gegeven de ongelukkige timing in het begrotingsproces. Alle
begrotingen liggen immers al in Brussel en de meeste
parlementaire behandelingen zijn al geweest. Aankomen
met een naheffing, die voor 1 december betaald zou moeten
worden, is dan natuurlijk buitengewoon ongelukkig. De
Commissaris kan zeggen: het staat allemaal in de voorschriften. Maar er staat niet in de voorschriften dat de mededeling
plompverloren pas op 17 oktober zou komen, zelfs nog met
de mededeling erbij dat het voorlopige cijfers zijn et cetera.
Ik denk dus dat er enige redelijkheid, ook bij de Commissie,
betracht mag worden de komende weken.
De heer Koolmees (D66):
De heer Verheijen is voor zijn doen heel mild vandaag. De
heer Verheijen heeft natuurlijk ook een flinke dosis Europese
boter op zijn hoofd, want de inzet van het kabinet en van
de VVD was alleen maar een korting van 1 miljard. Daar is
heel veel politiek kapitaal mee weggegeven om de systematiek in Europa aan te kunnen passen. Maar daar gaat mijn
vraag niet over. Mijn vraag gaat ook over de verbazing. Ik
lees in de brief van de minister dat het kabinet op 17 oktober
is geïnformeerd. In de tussenliggende week zijn de Europese
Commissie en het Centraal Bureau voor de Statistiek
benaderd en is er overleg geweest. En toch reageert de
minister een week later, op die vrijdag, heel verbaasd. Dan
is de vraag: was dat een toneelstuk?
Minister Dijsselbloem:
Dat is precies dezelfde vraag nog een keer. Het antwoord
zal hetzelfde zijn. Mijn verbazing verdwijnt pas als ik kan
beoordelen wat de cijfers van andere landen zijn. Pas dan
kan ik zien wat de verdeelsleutel is en waarom Nederland
zo'n forse naheffing — op basis van bronnenrevisie hebben
we nog nooit een naheffing van deze omvang gehad —
heeft gekregen. Als dat vervolgens allemaal blijkt te kloppen, kan ik het ook verdedigen en zal ik het voor mijn
rekening nemen. Maar niet eerder dan nadat dat is gebeurd.
Als de Commissie zegt dat zij het niet openbaar kan maken,
begrijp ik dat niet. Ik begrijp niet waarom dit soort statische
informatie niet gewoon openbaar gemaakt kan worden. Ik
vind dat iedereen daar recht op heeft. Dan kunnen we het
pas beoordelen. Zolang ik die cijfers niet heb, blijf ik verbaasd.

28 oktober 2014
TK 16

16-2-3

De heer Nijboer (PvdA):
De begroting van de Europese Unie is er een van likmevestje. Dat heb ik al eerder gezegd en dat herhaal ik hier.
Extra betalingen, terugstortingen, revisies, terugbetalen
voor jaren geleden: het kan niet langer zo. Het ondermijnt
het draagvlak voor de Europese Unie. En dan het proces
dat is gevolgd; dat lijkt ook helemaal nergens op. Dat is
echt heel erg slecht. Ik vraag aan de minister om zich hier
echt sterk voor te maken. Dat moet veel eerder dan op de
Europese top in 2016, zoals de heer Verheijen zojuist suggereerde, om dit soort ellende, dat echt het draagvlak voor
Europa ondermijnt, in de toekomst te voorkomen.
Minister Dijsselbloem:
Ik ben daar zeer toe gemotiveerd. Om die reden heb ik ook
mijn voornemen in de brief opgenomen om inzichtelijk te
maken wat er allemaal is aan afdrachten, naheffingen en
terugbetalingen. Alleen al de afgelopen jaren krijgen wij
drie, vier keer per jaar of geld terug, of moeten we bijbetalen. Elke keer moeten we weer bijbetalen en elke keer
moeten we weer zien te achterhalen waardoor dat nu weer
komt. Ik vind precies wat de heer Nijboer zegt. Het is niet
uit te leggen aan de Nederlandse burgers, die willen dat
ook in Brussel netjes met geld wordt omgegaan. Dat is op
deze manier nauwelijks meer uit te leggen.
De heer Klein (50PLUS/Klein):
Natuurlijk is het een schande en noem maar op. Dat is
terecht, zeker nu wij in een land zitten waar bijvoorbeeld
de pensioenen niet meer geïndexeerd worden en achterstanden oplopen. Gisteravond in Nieuwsuur zei de hoofdeconoom van het CBS: wij wisten eigenlijk al in het voorjaar dat het ongeveer in de orde van grootte van 600 miljoen
zou zijn. Exacte cijfers wist hij niet. Mijn vraag is dus: heeft
de regering niet vreselijk zitten slapen? Heeft zij onvoldoende opgelet en roept zij nu we de details horen: oh, wat
is het erg, alsof het een donderslag bij heldere hemel is,
terwijl we het eigenlijk van het voorjaar al wisten?
Minister Dijsselbloem:
Dat is echt een groot misverstand. De Nederlandse cijfers
kenden we in het voorjaar. De Nederlandse cijfers kwamen
van ons eigen CBS en dus wisten we in het voorjaar wat
onze correctie zou zijn van bronnen en nationaal inkomen.
De verdeelsleutel echter — wat betekent dit voor de netto
extra afdracht of teruggave — is volstrekt afhankelijk van
het totaal van de correcties in alle landen. Die kende het
CBS ook niet in maart. Misschien heeft het CBS die nu wel,
maar het CBS heeft niet de bevoegdheid om ze openbaar
te maken. Wij vragen de Commissie om die gegevens van
alle landen aan ons ter beschikking te stellen, zodat wij
kunnen beoordelen wat er gebeurd is, welke bronnenrevisie
er is geweest in de verschillende landen en welke aanpassing van het bni er is geweest in de verschillende landen.
Dan pas kan ik beoordelen of deze naheffing terecht is.
De heer Bontes (Groep Bontes/Van Klaveren):
De minister heeft het over rekenmethoden, over cijfers,
over statistieken. Dat zijn de antwoorden van een grijze
muis, van een boekhouder. Als ik naar Cameron kijk, dan
zie je waar hij voor staat. Is de minister bereid om daar een
voorbeeld aan te nemen en echt met Cameron op te gaan

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

trekken? Hij zegt dat hij dat gaat doen, maar ik zie dat niet
terug in de teksten die hij verder bezigt. Gaat hij echt
optrekken met Cameron en gaat hij eindelijk een keer ballen
tonen?
Minister Dijsselbloem:
Dat laatste zal ik niet doen, zeker niet letterlijk. De antwoorden die u van mij hebt gehoord, zijn de antwoorden van
een minister van Financiën. Ik heb ook geen tasje van
voormalig premier Thatcher in de kast staan dat ik kan
afstoffen. Ik zal mij inzetten voor een eerlijke uitkomst, die
onderbouwd is en baseert op de cijfers van alle landen. We
hebben er recht op om die te kunnen zien.
De heer Bontes (Groep Bontes/Van Klaveren):
Als ik lid was van de Europese Commissie zou ik het wel
weten: dit land heb ik in mijn binnenzak, met een minister
die dat op deze manier verdedigt. Je zult veel meer moeten
laten zien om er echt voor te zorgen dat die meer dan 0,6
miljard, op te hoesten door de Nederlandse belastingbetaler, niet naar de EU gaat. Dat vergt veel meer dan dit soort
teksten en deze mentaliteit.
Minister Dijsselbloem:
Als mijn doel is om de afdracht naar nul te praten, dan
hebben we een andere discussie met elkaar. Mijn doel is
om transparantie en inzicht te verkrijgen in hoe de extra
afdracht voor alle lidstaten tot stand is gekomen. Nog los
van alle problemen die ik heb met de communicatie en de
procedure van de afgelopen maanden, waar echt het nodige
over te zeggen valt. De einduitkomst moet verdedigbaar
zijn op basis van openbare informatie van alle landen. De
Nederlandse informatie ken ik, met dank aan het CBS. Ik
wil ook graag de informatie van andere landen zien.
De heer Klaver (GroenLinks):
De minister van Financiën geeft aan dat de verbazing
oprecht was. Dat geloof ik direct, maar deze situatie heeft
Nederland natuurlijk wel over zichzelf afgeroepen. We
hebben er immers de afgelopen jaren altijd voor gestaan
dat de afdrachten aan de EU gerelateerd moeten zijn aan
het bbp van de landen. Mijn vraag aan de minister van
Financiën is, temeer nu ik ook de PvdA heb gehoord en de
VVD: is hij bereid om de komende tijd na te denken over
de vraag op welke wijze we de eigen middelen van de EU,
de directe inkomsten van de Europese Unie, kunnen vergroten? Dan hebben we geen last meer van deze hele systematiek van een beetje bijstorten en een beetje terugstorten.
Minister Dijsselbloem:
Dat is een gevaarlijke route als antwoord op wat hier fout
is gegaan. Ik verdedig zeer dat de afdrachten van de lidstaten zijn gerelateerd aan de relatieve welvaart in de verschillende landen. Dat mag echter niet leiden tot dit soort
schokbewegingen en het moet zeer transparant en verifieerbaar gebeuren. Beide zijn nu fout gegaan. Het leidt wel tot
schokbewegingen. Kijk naar onze naheffing, kijk naar wat
het VK voor de kiezen krijgt. Dat zou ook nog eens voor 1
maart moeten, en het is niet verifieerbaar, omdat de Commissie niet alle cijfers van alle landen gewoon laat zien. Het

28 oktober 2014
TK 16

16-2-4

enige wat ik nu ken, zijn onze eigen cijfers, maar ik wil het
brede overzicht hebben.
De heer Roemer (SP):
Voorzitter. Ik maak eerst een opmerking voor de duidelijkheid: in relatie tot de naheffing als gevolg van de herberekening hebben we het natuurlijk over 1,1 miljard. Er is
immers nog sprake van een douanevoordeel, om het zo
maar even te noemen, van 460 miljoen. We hebben het
eigenlijk over een blunder, een naheffing of noem maar op,
van 1,1 miljard. Mijn vraag is echter de volgende. Deze
minister van Financiën wist dat al een week eerder. Hij heeft
een informatieplicht. Waarom heeft de minister niet direct
de Kamer erover geïnformeerd dat er zo'n naheffing aan
zat te komen en dat hij alles in het werk zou stellen om de
informatie boven tafel te krijgen? Als de Financial Times
het niet gepubliceerd had, dan hadden we het nu misschien
nog niet geweten. Waarom heeft hij dat verzuimd en heeft
hij Nederland niet geïnformeerd, terwijl dat wel zijn plicht
is?
Minister Dijsselbloem:
Omdat in het Comité, dat op de 17e vergaderde, de cijfers
werden gepresenteerd als zijnde "voorlopig". Dat klopt ook,
want het Eurostatcomité heeft de bni-cijfers pas op de 22e
formeel bevestigd. We zijn op dit moment nog steeds met
de Commissie in overleg over het krijgen van volledige
inzage. Ik kan de Kamer pas informeren over definitieve
cijfers als we volledig inzage hebben. De Kamer wil niet
weten welke voorlopige cijfers en voorlopige voorstellen
er allemaal door Brussel gaan. Die ga ik niet sturen. Dat zou
ook nergens toe bijdragen. Ik wil verifieerbare, transparante
cijfers hebben. Die kan ik accepteren en daarover kan ik ook
met de Kamer communiceren.

de brief die ik altijd stuur voor het AO Ecofin. Mogelijk
kunnen wij in de Ecofin tot een uitkomst komen. Ik zal de
Kamer in elk geval van tevoren informeren.
De voorzitter:
Mijnheer Van Hijum, geen tweede interruptie.
De heer Van Hijum (CDA):
Ik vind dat geen antwoord gegeven is op mijn feitelijke
vraag of er informatie gegaan is van Financiën naar Algemene Zaken, in die week.
Minister Dijsselbloem:
Mijn informatie is dat dit ambtelijk gedeeld is, maar omdat
het niet op de agenda van de Europese Raad stond, was
de minister-president daarover nog niet geïnformeerd. Dat
heeft de minister-president overigens zelf gezegd op de
persconferentie die hij heeft gegeven na de Europese Raad
van afgelopen vrijdag. Dat is dus geen nieuwe informatie.
De voorzitter:
Dank dat u deze nabrander nog wilde beantwoorden. Ik
dank u voor uw komst naar de Kamer.

De heer Van Hijum (CDA):
Mijn vraag sluit hierop aan. Over de verbazing van de
minister hebben wij het gehad. Het beeld is dat de ministerpresident een week later in de krant heeft moeten lezen dat
er een naheffing van ruim 600 miljoen aan zat te komen.
Hebben deze minister of zijn ambtenaren gedurende die
week geen enkele aanleiding gezien om de premier vooraf
te informeren over het feit dat er iets aan zat te komen?
Minister Dijsselbloem:
Het stond niet op de agenda van de Europese Raad. Dat is
ook zeer terecht omdat die cijfers nog voorlopig waren en
we met de Commissie nog volop in gesprek waren om die
cijfers gevalideerd en transparant te krijgen. Het werd een
groot onderwerp op de Europese Raad. Iedereen voelde
zich erdoor overvallen; alle regeringsleiders, zowel de
regeringsleiders die een meevaller hebben als de regeringsleiders die ineens lazen in de krant dat zij met een tegenvaller te maken hebben. Iedereen was erdoor overvallen. Ook
dat is voor een deel op het conto van de Commissie te
schrijven die dit ook qua communicatie echt zeer slecht
heeft gedaan. Ik hoop dat we dit in het vervolg veel beter
kunnen doen en we dit soort enorme schokken kunnen
voorkomen. Er moet meer transparantie zijn over de cijfers
en de bronnenrevisie moet veel meer in samenhang met
de landen plaatsvinden. Ik stel voor dat ik de Kamer verder
informeer over de ontwikkelingen en onze inzet daarbij in

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

28 oktober 2014
TK 16

16-2-5