Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 300 IV

Vaststelling van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)
voor het jaar 2020

Nr. 9

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID EN
STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 september 2019
Op 5 juni 2019 informeerde de Minister van Justitie en Veiligheid uw
Kamer over het feit dat het een bestaande afspraak van het Justitieel
Vierpartijenoverleg (JVO) is dat de agenda en besluitenlijst niet als
zodanig openbaar worden gemaakt.1 De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft, naar aanleiding van een
discussie die hierover volgde tijdens het wetgevingsoverleg Koninkrijksrelaties van 20 juni 2019, toegezegd de Kamer periodiek te rapporteren op
het terrein van de rechtshandhaving waarin de hoofdlijnen van het JVO
zullen worden betrokken.2 Tijdens het JVO van 10 juli jl., gehouden op
Sint Maarten zijn vervolgens onze collega-ministers van de landen
geïnformeerd over deze gedane toezegging. Hierop hebben wij besloten
uw Kamer gezamenlijk twee keer per jaar, na ieder gehouden JVO, te
informeren over de hoofdlijnen van het JVO. Met deze periodieke
rapportage verschaffen wij u meer inzicht in de ontwikkelingen en
vooruitgang op het gebied van de rechtshandhaving in het Koninkrijk3 en
geven wij opvolging aan de aanbevelingen uit de beleidsdoorlichting van
artikel 1 van hoofdstuk IV Koninkrijksrelaties (verder: beleidsdoorlichting).4 Ook zullen wij de nodige aandacht besteden aan de aanbevelingen die uit de evaluatie van de justitiële Rijkswetten voortvloeien.5
Onze collega-ministers van de landen zijn van deze Kamerbrief op de
hoogte gesteld.

1

Kamerstuk 35 000 IV, nr. 60
Kamerstuk 35 200 IV, nr. 14
3
Kamerstuk 35 200 IV, nr. 14
4
Kamerstuk 33 189, nr. 10
5
Kamerstuk 34 775 IV, nr. 35
2

kst-35300-IV-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 IV, nr. 9

1

Achtergrond JVO
De vier ministers van Justitie (en Veiligheid) van Aruba, Curaçao, Sint
Maarten en Nederland komen tweemaal per jaar bijeen in het JVO, dat
onder roulerend voorzitterschap van één van de landen plaatsvindt. De
Staatssecretaris van BZK heeft een standing invitation voor het overleg
gelet op zijn verantwoordelijkheid voor de Koninkrijksrelaties en zijn
verantwoordelijkheid voor de ondersteuning en versterking van de
rechtsstaat die Nederland biedt aan Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Het
is hét gremium waarin de ministers gezamenlijk besluiten nemen met als
doel bij te dragen aan een effectieve gezamenlijke aanpak van justitiële
aangelegenheden binnen het Koninkrijk, waaronder de georganiseerde
criminaliteit.
Periodieke rapportage rechtshandhaving: hoofdlijnen JVO juli 2019
Het JVO vond op 10 juli 2019 plaats op Sint Maarten onder diens
voorzitterschap. De volgende belangrijke thema’s kwamen aan bod:
Regionale politiesamenwerking
Sinds 2016 investeren de landen intensiever in de regionale slagkracht
van de politiekorpsen door te focussen op kwaliteitsverbetering en door
het borgen van kennis en expertise in de landen. Hiertoe stelde Nederland
voor de periode 2016–2019 docentcapaciteit vanuit de Nederlandse
politieacademie ter beschikking om lokaal zowel basis- als specialistische
opleidingen te verzorgen. Het betrof een cofinanciering waarbij Aruba,
Curaçao en Sint Maarten zelf in de kosten van reis en verblijf hebben
voorzien. De aangeboden opleidingen zijn dezelfde als in Nederland, maar
worden waar nodig vertaald naar de lokale context.
In dezelfde periode heeft het College van Korpschefs gewerkt aan het
vormgeven van de gewenste regionale samenwerking. Deze samenwerking krijgt gestalte door in te zetten op drie (door te ontwikkelen)
niveaus. Het eerste niveau houdt in dat elk korps voldoende capaciteit in
eigen huis heeft om de politietaken zelfstandig uit te voeren. Het tweede
niveau betreft specialismen en middelen die in de regio aanwezig zijn,
maar waarover niet elk korps in de eigen organisatie beschikt. Door een
stevigere inzet op regionale samenwerking worden deze specialismen en
middelen met elkaar gedeeld. Het derde niveau houdt een vraag naar
hoogwaardige expertise in. Die komt voort uit schaarste of een exceptioneel expertiseniveau dat niet in de Caribische regio te organiseren is en
waarvan de (niet-frequente) inzet wordt geleverd door partners van buiten
de Cariben, zoals de Nederlandse Politie. Mede door het bepalen van deze
niveaus hebben de korpsen zich in de afgelopen jaren gericht kunnen
ontwikkelen met de focus op kwaliteitsverbetering en organisatieontwikkeling en is de regionale slagkracht aanzienlijk verbeterd.
Met deze stappen is in een relatief kort tijdsbestek veel vooruitgang
geboekt, maar het proces is nog niet afgerond. Zoals ook in de beleidsdoorlichting wordt aangegeven, vraagt dit soort trajecten een lange adem
om daadwerkelijk tot duurzame resultaten te komen. Nederland heeft
daarom tijdens het afgelopen JVO op Sint Maarten deze regionale
samenwerking een extra impuls gegeven door voor de komende vier jaar
ca. 4 miljoen euro beschikbaar te stellen voor het opleiden van politiepersoneel in de regio.
Met dit inititatief wordt opvolging gegeven aan de aanbevelingen uit de
beleidsdoorlichting om te investeren in lokaal eigenaarschap en de
doorontwikkeling van lokaal talent. Ook krijgt de verdere ontwikkeling van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 IV, nr. 9

2

de politiekorpsen zoals opgenomen in de aanbevelingen uit de evaluatie
op de justitiële Rijkswetten hiermee vorm.6
Recherchesamenwerking
Het JVO is geïnformeerd over de verdere implementatie van de recherchesamenwerking sinds de wijziging van het Protocol recherchesamenwerking tussen de landen waarover u bent geïnformeerd.7 Daarnaast
stemden de vier landen tijdens het JVO in met de aanwijzing van een
nieuwe teamchef van het recherchesamenwerkingsteam (RST) van
Curaçao, Sint Maarten, Aruba en Caribisch Nederland.
Baselines zee- en luchtgrenzen
In opdracht van het JVO wordt er gewerkt aan het versterken van de zeeen luchtgrenzen in het Caribische deel van het Koninkrijk. Er zijn in dit
kader eerder in het JVO minimale grensnormen vastgesteld, de zogeheten
baselines. Een Koninkrijksbreed samenwerkingsverband, het zogeheten
implementatieteam baselines, heeft als taak de maatregelen te identificeren die benodigd zijn om aan deze normen te voldoen. Aan het
aankomende JVO zal het implementatieteam een definitief plan van
aanpak presenteren waarin wordt aangegeven welke maatregelen nodig
zijn om aan de minimumnormen te voldoen. Ook de benodigde financiën
voor de maatregelen zullen hierin uitgewerkt worden, waarover apart
besluitvorming zal volgen. Het implementatieteam is een voorbeeld van
hoe er regionaal op het niveau van de uitvoerende diensten wordt
samengewerkt om kennis te delen en gezamenlijk stappen te zetten.
Professionalisering OM
Ten slotte heeft het JVO een onderzoek in gang gezet om te komen tot een
professionaliseringsslag van de Openbare Ministeries in het Caribische
deel van het Koninkrijk. Zo bestaat er de wens voor meer opleidingscapaciteit voor officieren van justitie met een lokale achtergrond. Hierdoor
wordt er meer draagvlak voor de organisaties gecreëerd in de samenlevingen, perspectief aan jonge academici in de regio geboden en op
termijn een evenwichtigere bezetting gevonden tussen collega’s uit de
regio en collega’s uit Europees Nederland. Hoe deze lange termijn ambitie
op rechtspositioneel gebied en met betrekking tot de opleidingen vorm
gaat krijgen, zal in de komende periode worden uitgezocht en in het
volgende JVO worden behandeld. Ook dit traject sluit aan bij het creëren
van meer lokaal eigenaarschap, zoals werd aanbevolen in de beleidsdoorlichting.8
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

6

Kamerstuk 34 775 IV, nr. 35
Kamerstukken 29 628 en 29 279, nr. 861.
8
Kamerstuk 33 189, nr. 10.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 IV, nr. 9

3