Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 XVII

Vaststelling van de begrotingsstaat van
Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking (XVII) voor het jaar
2023

Nr. 58

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 mei 2023
In antwoord op het verzoek van de vaste commissie voor Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking van 11 mei jl. doe ik hierbij, mede
namens de Minister van Buitenlandse Zaken, verslag van het werkbezoek
van Minister-President Mark Rutte aan Brazilië van 8 t/m 10 mei jl.
Het doel van het bezoek was het verdiepen van de politieke en economische banden met de nieuwe Braziliaanse regering onder leiding van
president Luiz Inácio Lula da Silva. Een delegatie van Nederlandse
bedrijven en kennisinstituten reisde mee, aangevoerd door voorzitter
VNO-NCW Ingrid Thijssen. Tijdens de reis werden São Paulo, Brasilia en
Fortaleza/Pecém aangedaan.
Het economische programma stond in teken van duurzaamheid en
innovatie, energietransitie, havenontwikkeling en -logistiek. In dat kader
bezochten de Minister-President en zijn delegatie op 8 mei São Paulo. De
Minister-President bracht in gesprek met de gouverneur van São Paulo de
Nederlandse interesse naar voren in samenwerking met deze deelstaat op
verschillende terreinen, zoals duurzame luchtvaart, water/sanitatie en
circulaire economie. Verder nam hij samen met de economische delegatie
deel aan een forum met de vice-gouverneur van São Paulo. Hierin
deelden Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen hun inzet en
oplossingen voor de doelen van de deelstaat, bijvoorbeeld op het terrein
van duurzaamheid, innovatie, de energietransitie, voedselzekerheid,
logistiek/infrastructuur en water. Verder stond een bezoek aan de
Universiteit van São Paulo (USP) en het Research Centre for Greenhouse
Gas Innovation (verbonden aan de USP) op het programma. Tijdens het
bezoek aan de USP werden twee Letters of Intent (LoI) getekend door
Nederlandse en Braziliaanse partijen over het faciliteren van talentuitwisseling en stageplaatsen. Met vliegtuigfabrikant Embraer sprak de
Minister-President over de ontwikkelingen rond verduurzaming van de

kst-36200-XVII-58
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XVII, nr. 58

1

luchtvaart en de voorgenomen levering van de militaire transportvliegtuigen C-390. Parallel bezocht een deel van de economische delegatie het
bedrijf Braskem dat een leidende rol speelt in de ontwikkeling van
biobased chemicals. De Minister-President had een interactief gesprek
met studenten van de Gétulio Vargas Foundation over m.n. internationale
ontwikkelingen, duurzaamheid en klimaat. Tenslotte nam hij deel aan een
handelsdiner georganiseerd door de Dutcham, de NederlandseBraziliaanse Kamer van Koophandel.
De Minister-President bezocht op 9 mei Brasilia voor een ontmoeting met
president Luiz Inácio Lula da Silva. Voorafgaand had de Minister-President
een achtergrondgesprek met denktank Eurasia, de Wereldbank en de EU
ambassadeur. Ook had hij een kennismaking met de Braziliaanse
parlementariër van Nederlandse afkomst Marcel van Hattem.
In hun bilateraal overleg spraken beide regeringsleiders af de komende
tijd verder samen te werken op het gebied van verduurzaming en
vergroening van de economie. Mede in dat kader heeft Nederland zich
gepositioneerd als samenwerkingspartner op het terrein van o.a. groene
waterstof, biorefinery, klimaat, en in het kader van de G20 en de COP30,
waarvan Brazilië in 2025 gastland hoopt te zijn. Nederland en Brazilië
zullen de komende tijd werken aan een roadmap voor de bilaterale relatie
waarin deze en andere elementen zullen worden opgenomen.
Van Braziliaanse zijde is het belang van de strategische relatie met de
Europese Unie naar voren gebracht, waar het afronden van het
EU-Mercosur akkoord een belangrijk onderdeel van zou moeten zijn. De
Minister-President heeft in deze context het belang onderstreept van
goede handelsakkoorden, waar ambitieuze duurzaamheidsafspraken
onderdeel van uitmaken. Voor het EU-Mercosur akkoord benadrukte de
Minister-President het grote belang van duurzaamheid en de zorgen die
bestaan ten aanzien van ontbossing. Verder gaf de Minister-President aan
dat Nederland de stukken van de Europese Commissie afwacht alvorens
een standpunt in te nemen over het akkoord, conform de kabinetspositie
zoals vermeld in Kamerstuk 21 501-02, nr. 2636.
Nederland heeft tevens bevestigd graag op het terrein van de bestrijding
van ontbossing met Brazilië te blijven samenwerken. President Lula
bevestigde daarbij nogmaals dat Brazilië ontbossing wil stoppen per 2030.
Beide leiders hebben uitgebreid over de oorlog in Oekraïne gesproken.
Nederland heeft Brazilië bedankt voor diens steun aan AVVN-resoluties ter
veroordeling van de Russische invasie en aangegeven graag met Brazilië
op te blijven trekken bij de bescherming van de internationale rechtsorde.
Beide landen waren het erover eens dat de Russische invasie een
onacceptabele schending is van het principe van territoriale integriteit en
spraken af nauw contact te houden. De Minister-President heeft onderstreept dat Nederland (militaire) steun zal blijven bieden aan Oekraïne, zo
lang als nodig.
Op 10 mei bezocht de Minister-President, samen met de gouverneur van
deelstaat Ceará en de economische delegatie, de Haven van Pecém.
Nederlands-Braziliaanse samenwerking bij duurzame havenontwikkeling
en de ontwikkeling van een groene waterstof corridor in de Haven van
Pecém stonden hierbij centraal. Nederlandse en Braziliaanse partijen
tekenden een joint statement over het ontwikkelen van een Green Ports
Partnership.
Ook ondertekenden de Haven van Pecém en de Haven van Rotterdam met
een groot aantal andere partijen een Letter of Intent over het opzetten van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XVII, nr. 58

2

een samenwerkingsverband t.b.v. een groene waterstof corridor. Er was
hierbij een live verbinding met de gelijktijdig plaatsvindende World
Hydrogen Summit in Rotterdam.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.N.A.J. Schreinemacher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XVII, nr. 58

3