2019D28028

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Buitenlandse Zaken over de brief van
12 juni 2019 inzake de (Her)publicatie Wob-verzoeken Syrië
(Kamerstuk 32 623, nr. 266).
De voorzitter van de commissie,
Pia Dijkstra
De griffier van de commissie,
Van Toor

nds-tk-2019D28028

1

Nr.
1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Vraag
Bent u bereid, na het opnieuw openbaar maken van staatsgeheime
informatie, na een intern onderzoek en daaruit getrokken lessen,
een extern onderzoek in te stellen naar het opnieuw lekken,
alsmede in bredere zin het functioneren van uw departement,
waaronder het hoge ambtelijke niveau? Zo nee, waarom niet?
Binnen welke termijn verwacht u de opnieuw offline gehaalde
Wob-documenten, waarin opnieuw staatsgeheime informatie
geopenbaard is, opnieuw te publiceren?
Waarom openbaart het Ministerie van Buitenlandse Zaken
opnieuw staatsgeheime informatie, die het de Kamer steevast
onthoudt en daarmee een publiek debat ernstig belemmert?
Klopt het dat er naar aanleiding van de tweede ronde lekken op
21 juni 2019 nu externe technische expertise ingezet wordt om
staatsgeheime informatie te controleren? Welke «externe
technische expertise» betreft dit?
Bent u, gezien de eerder gemaakte interne evaluatie niet heeft
geleid tot het voorkomen van het wederom lekken van staatsgeheime informatie, voornemens een externe partij te laten
evalueren hoe er in deze zaak is omgegaan met de Wobverzoeken?
Hoeveel lopende nog niet afgeronde Wob-verzoeken heeft het
ministerie op dit moment in behandeling? Hoeveel van deze
Wob-verzoeken betreffen informatieverzoeken waarbij staatsgeheime informatie gelakt dient te worden?
Welke aanvullende directe maatregelen heeft u genomen n.a.v. de
tweede ronde lekken op 21 juni 2019 om het lekken van staatsgeheime informatie te voorkomen?
Zijn er mensen in gevaar gekomen en zijn afspraken met bondgenoten geschaad, doordat er twee keer staatsgeheime informatie
rond het Non-Lethal Assistance (NLA)-programma gecompromitteerd is? Zo ja, welke verdere informatie heeft het ministerie
hierover?
Heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken contact opgenomen
met gesteunde groepen of bedrijven van wie de rol in het
NLA-programma gecompromitteerd is geraakt in het eerste en
tweede lek?
Zijn er onderwerpen binnen de NLA-documenten, anders dan de
namen van de door Nederland gesteunde groepen en informatie
over hun locaties, die later dan bij aanvang in 2015 van het
programma als staatsgeheim zijn gekwalificeerd? Zo ja, om welke
reden? Zo ja, wanneer? Zo ja, op wiens instigatie?
Zijn er, nadat u geïnformeerd werd over de aanstaande publicatie
van de NLA-stukken op 8 november 2018, nog aanpassingen
gemaakt aan de publicatie? Zo ja, welke?
Hebben de Minister of ambtenaren op het directoraat generaal
politieke zaken, op enig moment geïntervenieerd in het proces van
het rubriceren dan wel het derubriceren van bepaalde informatie in
de Wob-publicatie omtrent NLA? Zo ja, wanneer? Zo ja, op welke
wijze?
Is het waar dat namen van bedrijven die betrokken waren bij de
uitvoering van het NLA-programma, gewoon in de begroting van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken terug te vinden waren? Zo
ja, waarom is deze vertrouwelijke en/of staatsgeheime informatie
op deze wijze openbaar?

2

Nr.
14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Vraag
Is het waar dat Nieuwsuur, toen het vorige zomer begon met
research naar het NLA-programma, plotsklaps door Buitenlandse
Zaken werd verteld dat veel informatie «staatsgeheim» was
verklaard, terwijl het daarvoor slechts «vertrouwelijk» was, een
heel andere kwalificatie (https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2274018van-de-hoofdredactie-staatsgeheim-makkelijk-middel-ominformatie-achter-te-houden.html)? Hoeveel informatie, zoals
overdrachtsbewijzen, is met terugwerkende kracht door u tot
staatsgeheim verklaard?
Klopt het dat er geen afspraken zijn gedocumenteerd met de VS
over het NLA-programma? In hoeverre zijn er verplichtingen
richting de VS over geheimhouding van de namen van door
Nederland gesteunde rebellengroepen?
Heeft consultatie met buitenlandse partners plaatsgevonden, naar
aanleiding van de Wob-verzoeken, over de mogelijke consequenties van eventuele openbaarmaking van de betreffende informatie,
conform artikel 10 lid 2 onder a van de Wet Openbaarheid Bestuur?
Zo ja, met welke en wat was de uitkomst hiervan? Zo nee, waarom
niet?
Zijn er nieuwe lakhandelingen verricht ná het verschijnen van het
rapport van de Commissie van Onderzoek? Hoeveel blunders zijn
er daarna ontdekt?
Hoe kwalificeert u 300 aanvullende lakhandelingen? Hoeveel
staatsgeheime informatie heeft u dus op 20 november 2018
openbaar gemaakt? Is er meer misgegaan dan alleen het lekken
van een paar namen?
Herinnert u zich het IOB-onderzoek naar stabilisatieprogramma’s in
Syrië, waarin het volgende staat over de NLA in het noorden:
«While the Dutch contribution was coordinated with the US, there
is no wider donor coordination regarding the type and amount of
support given, nor any exchange of information»? Zijn er
afspraken met de VS over geheimhouding? Zo nee, waarom
verschuilt u zich achter staatsgeheimen als bij het programma in
het noorden geen sprake was van enige informatieuitwisseling en
er, behalve enige coördinatie met de VS, geen enkele coördinatie
plaatsvond met andere donoren?
Bent u bereid een verzoek te doen aan bij het NLA-programma
betrokken bondgenoten of zij bezwaar hebben tegen openbaarmaking van namen en locaties van rebellengroepen die door
Nederland gesteund zijn? Zo nee, waarom niet?
Wanneer kan het Ministerie van Buitenlandse Zaken de Tweede
Kamer informeren over wat de verdere stappen – met behulp van
externe expertise – zijn?
Bent u bereid een externe commissie onderzoek te laten doen naar
uw – ter discussie staande – gebruik van het staatsgeheim in het
NLA-dossier? Zo nee, waarom niet?
Op welke wijze heeft Nederland met de VS samengewerkt bij het
NLA-programma? Betrof dit alleen de vettingprocedure van
rebellengroepen? Of was sprake van meer coördinatie?
Denkt u dat president Trump, die alle steun aan door zijn voorganger Obama gesteunde Syrische rebellengroepen gestopt heeft,
bezwaar zou hebben tegen het openbaar maken van rebellengroepen die Nederlandse NLA ontvangen hebben? Bent u bereid dit na
te vragen?

3

Nr.
25

26

27

28

29

30

31

Vraag
Herinnert u zich de volgende bevinding van de Commissie Davids,
die onderzoek gedaan heeft naar de voorbereiding en besluitvorming over de politieke steun van Nederland aan de inval in Irak in
de periode zomer 2002 tot zomer 2003: «Overigens merkt de
Commissie op dat in Nederland, daargelaten de toepassing van de
Archiefwet, niet – zoals in veel landen daarbuiten wel het geval is –
een stelsel wordt gehanteerd waarin na verloop van zekere tijd een
toetsing plaatsvindt of een rubricering versoepeld of opgeheven
kan worden door derubricering. De Commissie heeft in als
staatsgeheim gerubriceerde documenten inzage gehad waarvan zij
zich heeft afgevraagd welke de redelijke zin nog kan zijn van de
daaraan gehechte rubricering. Geschiedschrijving en waarheidsvinding wordt hiermee zonder voldoende grond belemmerd.» (blz.
31–32).
– Erkent u dat u dat geschiedschrijving, waarheidsvinding en het
afleggen van publieke verantwoording over het NLA-programma
door het gebruik van staatsgeheim mogelijk zonder voldoende
grond kan worden belemmerd?
– Bent u, in plaats van steeds meer informatie (soms met terugwerkende kracht) te rubriceren als staatsgeheim, over te gaan tot
zoveel mogelijk derubricering?
– Bent u bereid, naar voorbeeld van andere landen, een stelsel in te
voeren waarin na verloop van zekere tijd een toetsing plaatsvindt
of een rubricering versoepeld of opgeheven kan worden door
derubricering? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid alle archieven inzake het NLA-programma, inclusief
alle staatsgeheime documenten, open te stellen voor onderzoek
door een externe commissie, zoals de AIV en CAVV? Zo nee,
waarom niet?
Bent u, nu er opnieuw staatsgeheime informatie openbaar
gemaakt is door Buitenlandse Zaken, wél onderzoek in te stellen
naar apparatuur, zoals op pagina 9 van het rapport van de
Commissie van Onderzoek staat? Zo nee, waarom weigert u een
meer ingrijpende onderzoeksmethode?
Is er, nu er opnieuw staatsgeheime informatie geopenbaard is door
Buitenlandse Zaken, opnieuw sprake van «menselijke fouten»?
Heeft u de aanbevelingen van de Commissie van Onderzoek niet
volledig uitgevoerd? Wat is de oorzaak van dit nieuwe falen?
Herinnert u zich het rapport van de Commissie van Toezicht op de
Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten CTIVD inzake de rol van de
MIVD en de AIVD bij een evacuatiemissie in Libië (32709–8), waarin
zeer uitgebreid ingegaan is op de rol van inlichtingendiensten bij
het helikopterdrama in Libië? Waarom kon er toen wél openheid
van zaken worden gegeven, nota bene over de mislukte uitvoering
van een speciale operatie, en blijft u zich nu bij het NLAprogramma verschuilen achter staatsgeheimen?
Zijn er, nu er voor de tweede keer staatsgeheime informatie
geopenbaard wordt, aanwijzingen dat dit bewust plaatsvindt
vanuit het departement omdat de Minister geen openheid van
zaken richting de media en de Kamer wil geven?
Bent u bereid alsnog antwoord te geven op de eerder gestelde
vraag 5 bij het Onderzoek naar compromittering staatsgeheime
informatie in Wob-publicatie (32 623, nr. 257): «Waarom heeft u, in
het licht van de politieke gevoeligheid van het NLA-programma en
de grote hoeveelheid Kamervragen, besloten om Wob-verzoeken
te laten behandelen door ambtenaren die geen kennis van
rubricering, noch ervaring hadden met Wob-verzoeken?»

4

Nr.
32

33

34

35

36

37

38
39

40
41
42

43

44
45

46
47
48

Vraag
Overweegt u disciplinaire maatregelen binnen uw departement, nu
er voor de tweede keer staatsgeheime informatie op straat is
beland, zelfs na het rapport van de Commissie van Onderzoek? Zo
nee, waarom niet?
Heeft u de herpublicatie van de Wob-documenten bewust over de
verkiezingen voor het Europees parlement heen getild, aangezien u
per brief 9 mei (Kamerstuk 32 623, nr. 257) meldde dat herpublicatie uiterlijk zou plaatsvinden binnen twee weken? Welke extra
zorgvuldigheid is betracht waardoor er meer vertraging kwam, en
met welk effect, nu u wéér staatsgeheimen geopenbaard heeft?
Waarom bent u tot herpublicatie van de Wob-documenten
overgegaan, terwijl de aanbevelingen uit het rapport van de
Commissie van Onderzoek pas in het najaar zullen zijn
doorgevoerd?
Hoe verhoudt zich uw bewering dat NLA bedoeld was om
weerstand te kunnen bieden tegen extremisme tot de geopenbaarde samenwerking van rebellengroepen met extremistische
groeperingen als Ahrar al-Sham? In hoeverre heeft het NLAprogramma extremistische groeperingen door deze coalities juist
versterkt?
Zijn er leveringsdocumenten en/of overdrachtsbewijzen waarin
expliciet staat dat NLA-goederen niet offensief ingezet mochten
worden door NLA-ontvangers?
Hoe beoordeelt u de situatie dat alle NLA-steun van Nederland na
het stopzetten van het programma, in handen is van rebellengroepen die ermee kunnen doen wat ze willen, mogelijk overgenomen
is door extremistische groepen, ingezet wordt tegen de Koerden,
zonder dat Nederland nog enige controle of zeggenschap heeft?
Bent u bereid NLA-goederen terug te vorderen bij de door
Nederland gesteunde rebellengroepen? Zo nee, waarom niet?
Zijn of worden er extra maatregelen ingesteld nadat de herpublicatie van de Wob-verzoeken ook foutief bleek te zijn? Zo nee; hoe
wordt de zorgvuldigheid bij toekomstige Wob-verzoeken
gewaarborgd?
Heeft het Ministerie (extra) veiligheidsmaatregelen moeten treffen
door de foutieve publicatie?
Waarom is maximale zorgvuldigheid niet voldoende om de
wob-verzoeken juist te verwerken?
Kan het kabinet garanderen dat door het Ministerie van Buitenlandse Zaken gepubliceerde staatsgeheimen niet meer toegankelijk
zijn via andere bronnen dan de rijksoverheid website?
Heeft Nederland een verantwoordelijkheid onder nationaal en/of
internationaal recht richting de mensen die direct en/of indirect
gevaar lopen door het publiceren van staatgeheimen?
Voldoen de ICT-middelen van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken om grootschalige Wob-verzoeken te verwerken?
Welke aanbevelingen van het onderzoeksrapport «onderzoek naar
compromittering van Stg. Informatie in wob-publicatie» (24 april
2019) zijn al overgenomen en geïmplementeerd?
Wordt een Wob-functionaris als mogelijke nieuwe functie in
overweging genomen?
Kunt u – in het belang van onze democratie – open zijn over de
reeds gepubliceerde staatsgeheimen richting de Tweede Kamer?
Neemt u in overweging om de reeds gepubliceerde staatsgeheimen alsnog te publiceren op de rijksoverheid website?

5