Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 550 IV

Vaststelling van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)
voor het jaar 2017

Nr. 34

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 april 2017
Hierbij doe ik u het eindrapport van de evaluatie van de Meerjarenprogramma’s Fondo Desaroyo Aruba (FDA) toekomen1, dat op 12 april jl. is
opgeleverd. Hiervoor is onderzoek gedaan naar de effectiviteit, de
doelmatigheid, het onbenut potentieel en de duurzaamheid van de
meerjarenprogramma’s. Deze meerjarenprogramma’s van FDA zijn in
opdracht van mijn ministerie en het Ministerie van Financiën en
Overheidsorganisatie van Aruba, door SEO Economisch Onderzoek
geëvalueerd in de periode september 2016 tot en met maart 2017.
SEO concludeert dat de meerjarenprogramma’s en projecten van FDA in
belangrijke mate effectief zijn uitgevoerd. Op het terrein van de kwaliteit
van bestuur, het onderwijs en de rechtshandhaving zijn er bij voorbeeld
positieve ontwikkelingen zichtbaar en presteert Aruba beter dan andere
Caribische landen. De conclusie is dat de samenwerkingsprogramma’s en
de projecten hieraan hebben bijgedragen. Ook is er sprake van doelmatigheid op programmaniveau. In de zin dat de programma’s, zoals ze zijn
uitgevoerd, zich over het algemeen richtten op verbeteringen daar waar ze
hard nodig waren. Het onderzoeksbureau constateert ook dat ondanks de
gerealiseerde effectiviteit van de samenwerkingsprogramma’s er een
aanzienlijk onbenut potentieel is. Met veel FDA-projecten is de basis
gelegd voor verdere verbetering en impact in de toekomst. Onbenut
potentieel kan volgens de evaluatoren in de toekomst gerealiseerd
worden door de aandacht, middelen en projecten te richten op de
immateriële activa’s van het land Aruba, zoals instituties, wetgeving,
human capital en beleid.
Ik heb uw Kamer op 23 maart (Kamerstuk 34 550 IV, nr. 29) reeds
geïnformeerd dat, vooruitlopend op de definitieve eindafrekening door
1

kst-34550-IV-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 IV, nr. 34

1

FDA, de Minister-President van Aruba, mr. M.G. Eman, en ik op 22 maart
jl. goede afspraken hebben gemaakt over de besteding van de restmiddelen van FDA. De ruim 16 miljoen Arubaanse gulden (ongeveer 9 miljoen
euro) die resteren in het FDA worden op korte termijn ingezet voor het
herstel van onder meer wegen en overige infrastructuur, veroorzaakt door
het noodweer op Aruba in november 2016, goed bestuur, duurzame
ontwikkeling, rechtshandhaving, onderwijs en bescherming van natuur.
Afronding Samenwerkingsprogramma’s
De zes meerjarenprogramma’s van FDA zijn in het kader van de nieuwe
samenwerkingsrelatie tussen Aruba en Nederland van 2000 tot en met
2016 uitgevoerd. Met FDA-fondsen zijn in totaal 763 projecten gefinancierd, met een totale waarde van AWG 500 miljoen (ruim € 263 miljoen),
verdeeld over de sectoren: kwaliteit van bestuur, onderwijs, volksgezondheid, duurzame economische ontwikkeling, rechtshandhaving en
Producto Aruba. Nederland heeft sinds de totstandkoming van de FDA
circa AWG 291 miljoen (€ 153 miljoen) in het ontwikkelingsfonds FDA
gestort en Aruba circa AWG 251 miljoen (€ 132 miljoen). De laatste
Nederlandse storting was in januari 2013.
De Nederlandse financiële bijdrage aan FDA maakte onderdeel uit van het
bredere pakket van samenwerkingsprogramma’s in de drie Landen in het
Caribisch deel van het Koninkrijk. Vooruitlopend op de nieuwe, meer
zelfstandige relatie tussen de Koninkrijkspartners, heeft Nederland eind
2012 voor het laatst financieel bijgedragen aan de samenwerkingsprogramma’s AMFO en SONA in Curaçao en Sint Maarten en in januari 2013
via het FDA aan Aruba. AMFO en SONA zijn in respectievelijk 2014 en
2016 opgeheven.
De nu nog lopende projecten, die door ontwikkelingsfonds FDA worden
beheerd, zijn uiterlijk eind september 2017 financieel afgerekend. Conform
planning wordt de definitieve bijdrage van Nederland aan deze stichting
nog voor het eind van dit jaar vastgesteld. Het is de bedoeling dat de
stichting FDA per ultimo op 31 december 2017 wordt opgeheven.
Beleidsdoorlichting
Op 9 december 2016 heb ik uw Kamer geïnformeerd (Kamerstuk 33 189,
nr. 5), dat de beleidsdoorlichting van artikel 2 Bevorderen autonomie
Koninkrijkspartners van het Begrotingshoofdstuk IV Koninkrijksrelaties op
zijn vroegst in het tweede kwartaal van 2017 u kan worden aangeboden.
De beleidsdoorlichting vormt een syntheseonderzoek gebaseerd op de
evaluaties die na de staatkundige hervorming en van 10 oktober 2010 zijn
uitgevoerd. Bij de opstelling van de beleidsdoorlichting bleek het gemis
van de eindevaluatie van de meerjarenprogramma′s van de Stichting
Fondo Desaroyo Aruba (FDA) zwaarder te wegen dan aanvankelijk
gedacht. De tussenevaluatie uit 2012 bood onvoldoende houvast om
uitspraken te kunnen doen over de doelmatigheid en doeltreffendheid van
de programma′s in Aruba.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 IV, nr. 34

2