Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

2/12

VOORWOORD
In de media is op dit moment veel belangstelling voor woonoverlast. Door de inzet van de corona maatregelen
de afgelopen maanden en de restricties zoals ‘blijf zoveel mogelijk thuis’ en ‘werk vanuit huis’ zijn veel
Nederlanders veel meer thuis. Tijdens de sluiting van de scholen waren ook de kinderen thuis en moest het
thuiswerken gecombineerd worden met thuisonderwijs en alle andere dagelijkse activiteiten. Naast
spanningen binnen huishoudens is het in deze situatie niet vreemd dat ook de relatie met buren onder druk
komt te staan.
Ergernissen en last van de buren kan dus in deze tijd van corona zomaar een grotere rol gaan spelen. Je kunt
je gaan storen aan je buren, omdat je elkaars aanwezigheid veel meer opmerkt. Wat nu als jouw buren
besluiten een uitgebreide sportsessie te doen met opzwepende muziek? Of de buurman net begonnen is met
de hogedrukreiniger om de tuin eens aan kant te maken, terwijl jij net lekker zit te werken? Of al die
klusprojecten die opgepakt worden, omdat er nu toch tijd voor is?
De nationale politie berichtte dat er in maart, april en mei veel meer meldingen over geluidsoverlast
binnenkwamen dan normaal.
Aedes (woningcorporaties) en de VNG (gemeenten) vertelden ons dat het per corporatie en per gemeente erg
wisselt qua meldingen.
Ook bij buurtbemiddelingsorganisaties verschilt dat. De één krijgt véél meer meldingen, bij de ander is het
juist rustiger dan normaal.
Om meer inzicht te krijgen in hoe het op dit moment gaat bij gemeenten, corporaties en hun partners met
het aantal meldingen van burenruzies/woonoverlast hebben we een korte enquête ontwikkeld. Deze enquête
is donderdag 3 juni 2020 uitgezet onder een netwerk van woningbouwcorporaties, gemeenten, politie en
zorg/hulpverlening. Daarnaast is de oproep gedaan om het door te sturen naar partners.
Na een week is de monitor gesloten en hebben 93 respondenten de enquête ingevuld.

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

3/12

SAMENVATTING
Stijging woonoverlastmeldingen
De meldingen van woonoverlast zijn gestegen sinds de coronamaatregelen, zegt ruim de helft van de
respondenten. Anderen geven aan dat het aan het begin van de coronacrisis rustig was. Nu beginnen ook daar
de meldingen toe te nemen.
Meer dan de helft van de respondenten ziet geen toename van woonoverlast die specifiek veroorzaakt wordt
door kwetsbare mensen.
Gemeenten en corporaties krijgen vooral meldingen over bijvoorbeeld de overtreding van corona
maatregelen, last van de buren en elkaars kinderen, en geluidsoverlast in het algemeen. Ook worden er nieuwe
vormen van woonoverlast gemeld over illegale huisfeestjes, te veel bezoek in huis, of groepen jongeren in de
portieken.
Top 3 soort overlast
Op dit moment wordt geluidsoverlast het meest gemeld (96%), gevolgd door intimidatie, bedreigingen, pesten,
geweld en/of vernieling (60%). Op nummer 3 staat vervuiling en/of verwaarlozing van de woning of tuin van
de buren (41%) .
Aanpak structurele woonoverlast ten tijde van corona
Maar liefst 60% geeft aan dat ze structurele woonoverlast anders aanpakken. Huisbezoeken en
buurtonderzoeken konden niet of nauwelijks worden uitgevoerd. Er is op een aangepaste manier gewerkt,
zoals telefonisch, beeldbellend en per mail contact hebben met overlastgevers en betrokken buren. Dat
leverde ook knelpunten op in de samenwerking met partners door gebrek aan fysiek contact en beperkte
bereikbaarheid, het gemis van de fysieke aanwezigheid in de woning en het directe contact met de
overlastgever en zijn gedrag. Bovendien zijn bij diverse casussen afwegingen gemaakt wat wel door kon gaan
en wat niet. Sommige casussen werden uitgesteld, of beperkt aangepakt.
Grootste belemmeringen
De top 3 van grootste belemmeringen voor de aanpak van woonoverlast op dit moment is:
1. Geen huisbezoeken meer: 72%
2. Hulpverlening is niet beschikbaar: 58%
3. Handhaving niet mogelijk/lastig: 39%
De wachtlijsten in de hulpverlening worden eveneens als belangrijke belemmering genoemd om overlastgevers
de passende zorg te geven.
De ‘1,5 meter samenleving’ creëert zowel letterlijk als figuurlijk een afstand tussen mensen, zowel tussen
professionals als met overlastgevende buren. Non-verbale communicatie blijkt erg belangrijk; het beperkte
fysieke contact is een groot gemis. Door de geleidelijke versoepeling van de corona maatregelen worden
huisbezoeken langzamerhand weer opgestart.
Aantal meldingen zomerperiode
Van de respondenten verwacht zo’n 60% dat er meer meldingen van woonoverlast in de zomerperiode zullen
zijn. 25% verwacht dat de woonoverlast gelijk blijft.
De verwachting is dat meer mensen hun vakantie vieren in eigen huis en tuin. Dit kan gaan leiden tot meer
overlast voor de buren. Ook wordt gezien dat de tolerantie richting buren i.v.m. de corona maatregelen
afneemt en irritaties in conflicten kunnen uitmonden.
Bovendien wordt aangegeven dat de inzet van hulpverlening essentieel is. Als er minder hulpverleners
beschikbaar zijn deze zomer, kan dat gevolgen hebben voor de overlastmeldingen. Verder zijn er zorgen over
een achterstand in casussen die bijgewerkt moeten worden.
Toch is er hoop dat als de versoepeling van de maatregelen aanblijft en veel mensen het toch aandurven om
op vakantie te gaan, het mee zal vallen.

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

4/12

RESULTATEN
1. WAAR BEN JE WERKZAAM?
De respondenten werken bij de volgende organisaties:
Gemeente: 35%
Woningbouwcorporatie: 35%
Zorg/hulpverleners: 9%
Politie: 6%
Anders nl. (bijv. buurtbemiddeling en advocatuur): 14%

2. KRIJG JE MEER OF MINDER MELDINGEN VAN WOONOVERLAST SINDS DE CORONAMAATREGELEN?

Opvallend is dat iets meer dan de helft (54%) van de respondenten aangeeft meer meldingen van woonoverlast
te krijgen sinds de coronamaatregelen. Bij 38% blijven de meldingen gelijk en bij 6% zijn er minder meldingen.

Toelichting:
Gemeenten en corporaties geven aan dat er vooral gemeld wordt over bijvoorbeeld:
 De overtreding van corona maatregelen
 Last van de buren en elkaars kinderen
 Frustraties die eerder oplopen
 Geluidsoverlast in het algemeen
Het vele thuiszijn en thuiswerken leidt ertoe dat mensen veel meer op elkaar letten en zich eerder aan elkaar
storen.
Ook casussen die al voor de corona maatregelen liepen, moeten heropend worden, omdat de overlast opnieuw
oplaait. Eerdere escalatie van bestaande casussen wordt ook genoemd.
‘Enerzijds neemt het aantal meldingen altijd toe richting de zomerperiode. Anderzijds merken we zeker dat
men meer van elkaar meekrijgt door het vele thuis zitten en merken wij dat hierdoor frustraties enorm
oplopen.’
‘Nu in de crisis accepteren bewoners meer van elkaar. Maar er zijn toch meer meldingen, ook oude zaken die
weer opspelen.’

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

5/12

Ook is opmerkelijk dat diverse respondenten aangeven dat het aan het begin van de coronacrisis rustig was.
Nu beginnen de meldingen toe te nemen.
‘Sinds de versoepeling begin juni is het aantal meldingen toegenomen. In de coronatijd was het juist rustig
qua meldingen.’

3. ZIE JE SINDS DE CORONA UITBRAAK EEN TOENAME VAN WOONOVERLAST DIE SPECIFIEK
VEROORZAAKT WORDT DOOR MENSEN MET PSYCHISCHE PROBLEMEN, VERSLAVINGEN, EEN
VERSTANDELIJKE BEPERKING OF DOOR OUDEREN?

Van de respondenten geeft 46% aan dat ze een toename van woonoverlast zien die specifiek veroorzaakt
wordt door mensen met psychische problemen, verslavingen, een verstandelijke beperking of door ouderen.
Meer dan de helft ziet geen toename.

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

6/12

4. WORDEN NIEUWE VORMEN VAN WOONOVERLAST GEMELD BIJ JOUW ORGANISATIE, BIJVOORBEELD
ILLEGALE HUISFEESTJES, TE VEEL BEZOEK IN HUIS, GROEPEN JONGEREN IN DE PORTIEKEN?

Van de respondenten geeft 54% aan dat er nieuwe vormen van woonoverlast worden gemeld bijvoorbeeld
illegale huisfeestjes, te veel bezoek in huis, groepen jongeren in de portieken. Voor 46% is dit niet het geval.

Toelichting:
Er zijn diverse soorten meldingen van samenscholing gemeld bij corporaties, gemeenten en andere partners
zoals samenscholing van buren, senioren die dicht bij elkaar staan en met name jongeren die bij elkaar staan
en vaak ook overlast veroorzaken voor de buren.
Ook overlast bij bijvoorbeeld voetbalkooien, speeltuinen en recreatiegebieden wordt gemeld. Daarnaast
worden zorgen over het welzijn buren gemeld, omdat huizen gehorig zijn en men meer
geluidsoverlast/woongeluiden ervaart.
Bovenstaande geeft aan dat de meldingen uiteen lopen en niet altijd direct met woonoverlast te maken
hebben, maar overlast in bredere zin, of een zorg om het welzijn van buren of kinderen.

‘Ik krijg signalen via mijn netwerk dat overlast toeneemt met name geluidsoverlast/woongeluiden,
veroorzaakt doordat mensen en kinderen meer aan huis gebonden zijn. En dan met name in oudere gehorige
woningen.’
Toch geeft ook een groot deel aan dat de overlastmeldingen niet zijn veranderd en hetzelfde zijn als voor de
corona maatregelen.
‘Naar mijn mening zijn het de zelfde voorgevallen als ervoor. Alleen in de 1e weken wel eens een melding
ontvangen van te veel bezoekers bij buren.’

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

7/12

5. WAT IS DE TOP 3 VAN OVERLAST DIE OP DIT MOMENT VEEL GEMELD WORDT?
1. Geluidsoverlast
2. Last van intimidatie, bedreigingen, pesten, geweld en/of vernieling
3. Last van vervuiling en/of verwaarlozing van de woning of tuin van de buren
4. Drugsgerelateerde overlast (bijvoorbeeld een hennepkwekerij)
5. Last van (veel) bezoek bij de buren
6. Overlast door geur, stank en/of rook
(bijvoorbeeld barbecues, (hout)kachels en/of vuurkorven)
7. Overlast van een probleem rondom de erfgrens (bijvoorbeeld bomen, takken, overbouw en/of
afwatering
8. Last van beveiligingscamera’s, lampen en/of inkijk (privacygerelateerde overlast)

96%
60%
41%
29%
28%
24%
20%
7%

Deze antwoordopties zijn overgenomen van de website overlasadvies.nl.

6. KUN JE IN DEZE ‘CORONA-PERIODE’ STRUCTURELE WOONOVERLAST AANPAKKEN?

Met structurele woonoverlast bedoelen we overlast die langer duurt en moeilijk op te lossen is. Het gaat dus
niet om eenmalige meldingen, maar om aanhoudende situaties.
35% van de respondenten geeft aan dat structurele woonoverlast in deze corona-periode aangepakt kan
worden zoals normaal en 5% laat zaken liggen. Maar liefst 60% geeft aan dat ze structurele woonoverlast
anders aanpakken.

Toelichting:
Veel respondenten geven aan dat hun werkzaamheden de afgelopen periode anders zijn ingevuld door
telefonisch en per mail contact te hebben met overlastgevers en betrokken buren. Er is veelal op een
aangepaste manier gewerkt, doordat huisbezoeken en buurtonderzoeken niet of nauwelijks werden
uitgevoerd. Wel werd zoveel mogelijk gebruik gemaakt van andere tools om toch zoveel mogelijk te kunnen
doen, zoals beeldbellen en online vergaderen. Een aantal deelnemers vond de samenwerking met
ketenpartners wel stroever en meer op afstand door het gebrek aan fysiek contact. Door het thuiswerken en
omstandigheden thuis waren mensen soms moeilijker te bereiken. ‘Lastig is dat je de sfeer mist bij iemand in
zijn woning en het gedrag niet persoonlijk kan waarnemen’, aldus een respondent. Ook het gebrek aan de
fysieke controle van de woning maakt dat er een minder structurele aanpak was. Bovendien zijn bij diverse
casussen afwegingen gemaakt, wat wel door kon gaan en wat niet. Sommige casussen werden uitgesteld, of
beperkt aangepakt.

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

8/12

‘Nee je kan in deze corona periode woonoverlast minder structureel aanpakken, omdat de rechtspraak geen
zittingen inplant en geen ontruimingen uitspreekt.’
‘We richten ons vooral op dossieropbouw en afstemmen.’

‘Jazeker, maar met andere tools en soms krijg ik dingen sneller voor elkaar.’
‘Het kan wel. Maar het moet nu op een andere manier. Sommige overlast zou zonder corona sneller in de kiem
gesmoord kunnen worden.’
‘Het vergt wel meer improvisatie vermogen.’
‘We pakken het onverminderd aan, maar aangepast. Geen gesprek op kantoor, geen huisbezoek. Wel
brieven/waarschuwingen/sommaties en volop contact met zorg/hulp.’
‘Normaal gesproken gaan we langs. Nu gaat alles telefonisch. We hebben wel sneller contact met de
veroorzaker van de overlast, maar normaal gesproken haal ik ook veel informatie uit hoe het er in de woning
uitziet. Dit is nu niet mogelijk. Ik merk wel dat we overlast veel sneller oppakken en dat dit voordelen heeft.’

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

9/12

7. WAT IS DE TOP 3 VAN GROOTSTE BELEMMERINGEN VOOR DE AANPAK VAN WOONOVERLAST OP
DIT MOMENT?
De top 3 van grootste belemmeringen voor de aanpak van woonoverlast op dit moment is:
1. Geen huisbezoeken meer: 72%
2. Hulpverlening is niet beschikbaar: 58%
3. Handhaving niet mogelijk/lastig: 39%
Hieronder de volledige lijst met antwoorden.

Toelichting:
Wat door veel respondenten als belemmering wordt ervaren is het gemis aan fysiek contact. Dat betekent
geen/minder huisbezoeken, minder persoonlijke gesprekken en een aangepaste manier van bijvoorbeeld de
inzet van buurtbemiddeling. De non-verbale communicatie is erg belangrijk. De ‘1,5 meter samenleving’
creëert zowel letterlijk als figuurlijk een afstand tussen mensen. Ook is het bereiken van overlastgevende
buren soms lastiger, doordat persoonlijk contact niet mogelijk was of op afstand. De wachtlijsten in de
hulpverlening worden eveneens als belangrijke belemmering genoemd om overlastgevers de passende zorg te
laten krijgen, zodat overlast afneemt. Er wordt stagnatie ervaren bij het OM en dat heeft invloed op de
casussen.
En tot slot de opmerking dat als bewoners meer thuis zijn, de kans op overlast toch toeneemt en aan blijft
houden. Zolang dit zo blijft, houden we deze uitdaging.
Door de geleidelijke versoepeling van de corona maatregelen worden huisbezoeken weer langzamerhand
opgestart. Er worden veel adviezen gegeven over hoe dit op een veilige manier te doen. Een voorbeeld is
Aedes, die informatie verstrekt over werken in de wijk in deze ‘1,5 meter samenleving’.
Uit de uitkomsten blijkt dat dit hard nodig is voor de aanpak van woonoverlast. Het fysieke contact, de
bezoeken aan huis van bijvoorbeeld hulpverlening of andere professionals en de mogelijkheid om op locatie
te handhaven zijn van belang om woonoverlast in de kiem te smoren.
‘We missen het fysieke contact, non verbale signalen zijn erg belangrijk.’

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

10/12

‘We hebben enorm veel meldingen. Ook bij dossiers die al lang gesloten zijn en nu opeens weer oplaaien.
Daarnaast hebben we te weinig capaciteit om alle meldingen snel en goed op te pakken. Dat frustreert wel
enigszins.’
‘I.v.m. de maatregelen was contact vinden met groepen of individuen lastiger door de letterlijke afstand.’
‘Bewoners lijken minder tolerant en ongeduldiger. Ze willen dat de woningbouw er NU iets aan doet!’

8. WAT IS JE VERWACHTING VAN HET AANTAL MELDINGEN IN DE ZOMERPERIODE?

Van de respondenten verwacht zo’n 60% dat er meer meldingen van woonoverlast in de zomerperiode zullen
zijn. 25% verwacht dat de woonoverlast gelijk blijft.

Toelichting:
Een grote zorg bij de respondenten is de mogelijkheid dat er minder
mensen op vakantie gaan en thuis zullen blijven. Zij zullen vakantie
vieren in hun eigen huis en tuin. Dit kan gaan leiden tot meer
overlast voor de buren. Ook wordt gezien dat de tolerantie richting
buren i.v.m. de corona maatregelen afneemt en irritaties in
conflicten kunnen uitmonden. De gevolgen van de sociaal
economische crisis, het warme weer en het feit dat het lang licht is
en mensen meer thuis zijn kan bijdragen aan een stijging van
woonoverlast deze zomerperiode.
Bovendien wordt aangegeven dat de inzet van hulpverlening
essentieel is. Als er minder hulpverleners beschikbaar zijn deze
zomer kan dat gevolgen hebben voor de overlastmeldingen.

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

11/12

Toch is er hoop dat als de versoepeling van de maatregelen aanblijft en veel mensen het toch aandurven om
op vakantie te gaan, het mee zal vallen. Nu zien we altijd in de zomer een toename, doordat men meer buiten
leeft en dat kan weer als overlast ervaren worden door de buren.
Verder zijn er zorgen over een achterstand in casussen die bijgewerkt moeten worden. Doordat beginnende
casussen mogelijk minder snel en effectief opgepakt zijn, kan de situatie zich in negatieve zin op blijven
bouwen.
‘Mensen hebben in de coronatijd meer overlast ervaren, maar hadden daar mogelijk wel begrip en geduld
voor. Nu duurt het te lang/de urgentie gaat eraf, dus mogelijk is het acceptatielevel bereikt en begint de
irritatie over te slaan in een conflict.’
‘We hebben nu al heel veel meldingen over jeugd dat in de achtertuin nu maar een feestje bouwt. Die kunnen
niet naar de disco of kroeg en blijft hangen bij een vuurtje.’

‘Ik verwacht dat we in de zomer wel meer meldingen krijgen, mensen gaan minder op vakantie en kinderen
hebben dan vakantie. Ritme van werk is er dan niet, dus meer tijd om je bezig te houden met buurt en buren.
Kans op klachten verhoogt daarmee. De tolerantie die er in het begin is geweest i.v.m. corona vlakt nu
langzamerhand wel af. Mensen worden belemmerd in hun dagelijks leven, dit zorgt voor snellere irritaties en
minder begrip richting omgeving als het toch al niet zo goed gaat in de buurt.’

Datum

onderwerp

pagina

24 juni 2020

Monitor: woonoverlast in coronatijd

12/12