NATIONAAL CONVENANT MKB-FINANCIERING
naar het beste mkb-ﬁnancieringsklimaat van Europa


Nederland is in transitie. De samenleving moet verduurzamen en verder digitaliseren. Dat
moeten we doen in een veranderende geopolitieke realiteit die additionele economische
uitdagingen met zich meebrengt.



Ondernemers zijn onmisbaar bij de transities, die vragen om innovatief vermogen van bedrijven
en de mensen die er werken. De transitie van onze economie vraagt om stevige investeringen in
onder andere in innovatie en duurzaamheid door ondernemers12.



Voor deze investeringen is een goed werkende financieringsmarkt essentieel, in het bijzonder
voor het mkb. Het mkb is de ruggengraat van onze economie en werkgelegenheid (64 procent
van de toegevoegde waarde en 73 procent van de werkgelegenheid in de business economy) en
daarmee onmisbaar voor alle grote transities en de innovatieve oplossingen die nodig zijn. Het is
cruciaal dat het mkb passende financiering kan vinden voor groei, vernieuwing en investeringen.



De basis hiervoor is uitstekend. Nederland kent een rijk financieringslandschap: banken die het
mkb-segment zo goed mogelijk bedienen, non-bancaire financiers waar steeds meer
ondernemers terecht kunnen en er komt jaarlijks nog een veelheid van alternatieven en fondsen
bij. Ook zien we meerdere publieke en private partijen die advies en informatie verstrekken.
Toch is er nog veel ruimte voor verbetering zoals ook een recente benchmark laat zien3.
Nederland kent nog niet het beste financieringsklimaat en dat is wel nodig voor de benodigde
investeringen in de transities door het mkb.



Als partijen in het Nederlandse financieringsecosysteem willen we via dit convenant de handen
ineenslaan en een volgende stap zetten om financiering voor het Nederlandse mkb beter
beschikbaar en bereikbaar te maken. Dit vanuit de overtuiging dat er in Nederland al veel
puzzelstukjes aanwezig zijn om dit te doen, maar geen daarvan dé oplossing in handen heeft. We
willen het financieringsecosysteem versterken door die stukken bij elkaar te brengen en meer
volume te geven. Door te werken aan betere verbindingen kunnen we het verschil maken.



Dit convenant biedt een platform waarmee partijen werkende weg de issues bespreken die we
moeten aanpakken om in Nederland het beste mkb-financieringsklimaat van Europa te krijgen.
Partijen gaan in ieder geval aan de slag met de volgende onderwerpen:

1. Zorgen voor een meer gevarieerd (publiek/privaat) en toegankelijk financieringsaanbod:
Partijen leggen daarbij nadruk op de vermogensbehoefte tot 1 miljoen euro in het mkb. Daar ligt
de grootste uitdaging. Met betrekking tot kredietverlening wordt vooral een onvolledig vervulde
financieringsbehoefte geconstateerd bij bedragen tot een kwart miljoen euro. Het is van belang
daarbij te kijken naar mogelijkheden om het eigen vermogen te versterken, de non-bancaire
financiering te versterken en Europese middelen beter te benutten. Ook laten partijen zich
inspireren door de werkwijze en instrumenten van National Promotional Institutions (NPI’s) in
andere landen, zoals KfW in Duitsland, British Business Bank in het Verenigd Koninkrijk, PMV in
Vlaanderen en BpiFrance in Frankrijk.
1 60 procent van de investeringen wordt door bedrijven gedaan.

2 Uit de MKB-impacftoets Klimaat (2020) bleek dat de investeringsopgave voor het mkb als gevolg van het Klimaatakkoord

tot 25,7 miljard kan oplopen. Ontwikkelingen sindsdien maken dat dit bedrag waarschijnlijk nog veel hoger zal uitvallen.
3 ://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/09/29/kamerbrief-mkb-ﬁnanciering
1

2. Zorgen voor meer transparantie en betere vindbaarheid: Partijen zetten zich in om de steeds
diverser geworden financieringsmarkt zo transparant mogelijk te maken. Partijen ondersteunen
daarbij het inrichten van een financieringshub zoals aangekondigd door de minister van EZK. Via
deze hub kunnen ondernemers onder meer een centraal overzicht vinden van geaccrediteerde
financiers en adviseurs en van alle financieringsvormen. Om de kans op financiering voor
ondernemers te vergroten, spreken financiers en adviseurs een werkwijze af over onderling
doorverwijzen (uiteraard altijd met instemming van de klant). Dit kan zijn doorverwijzen naar een
andere financier, een financieringsadviseur of de hub.
3. Verdere professionalisering: Partijen spannen zich in om de kwaliteit van intermediairs die
zakelijk financieringsadvies geven te verbeteren. Het moet een beroepsgroep worden die
voortdurend streeft naar kwaliteitsverbetering en het realiseren van de best mogelijke oplossing
voor de klant en die transparant en integer is. Uiteindelijk streven is een breed gedragen
keurmerk voor zakelijk mkb-financieringsadvies. Ook onderzoeken partijen hoe zij gezamenlijk
kunnen bijdragen aan de financiële educatie van ondernemers.
4. Verbeteren data over én voor mkb-financiering: Partijen onderzoeken de mogelijkheid om tot
één nieuwe uniforme dataset te komen over de totale kredietverlening aan het Nederlandse
mkb. Ook spelen data een rol bij het verstrekken van kredieten. Als banken en andere financiers
beter toegang hebben tot ondernemersdata, dan verloopt de aanvraag soepeler. Partijen gaan
op basis van goede voorbeelden uit het buitenland onderzoeken hoe zij de beschikbaarheid van
financiële data voor financiers kunnen verbeteren. Bij het uitwisselen van data zullen de
wettelijke regels (waaronder privacyregels) in acht moeten worden genomen.
Met dit convenant pakken betrokken parfijen hun rol binnen het ﬁnancieringsproces van het mkb en
zoeken zij de verbinding op om samen het beste ﬁnancieringsklimaat van Europa te creëren. Deze
ambifie van het convenant zal operafioneel worden gemaakt in een aantal concrete en meetbare
indicatoren, die behulpzaam zijn bij het monitoren van de voortgang van het convenant.
Parfijen zien dit convenant, dat loopt tot 2030, als een startpunt en het zal na de formafie worden
herijkt. We nodigende overheid uit dit convenant te ondersteunen. Dit kan op de volgende
manieren:
-

-

-

-

Om de samenwerking tussen partijen te bevorderen, is regie op het proces van belang.
Partijen vragen de minister van EZK daarvoor een speciale gezant mkb-financiering aan te
stellen. Deze zorgt voor verdere voortgang in het proces en kan inzichten voorleggen aan
formerende partijen ter ondersteuning van een nieuw kabinet.
In de Tweede Kamer is een aantal moties en een amendement met betrekking tot mkbfinanciering aangenomen (amendement microkredietregeling verduurzaming mkb, motie tot
onderzoek nieuwe versie van de durfkapitaalregeling, motie verkenning noodzaak fonds ter
versterking eigen vermogen mkb). Partijen vragen de minister van EZK deze moties met
spoed uit te voeren en in het kader van dit convenant te bespreken.
Zowel Invest NL als Invest International kunnen een belangrijke rol spelen in de versterking
van het financieringsecosysteem. Dit kan wel betekenen dat het mandaat van deze
instellingen moet worden verruimd, waarbij deze organisaties additioneel aan de markt
opereren.
Het ministerie van EZK kent verschillende instrumenten ter ondersteuning van financiering
van het mkb. Deze grijpen allen aan op verschillende knelpunten in het financieringssysteem.
Het IBO Bedrijfsfinanciering zal meer inzichten opleveren over de effectiviteit van
verschillende instrumenten. We vragen het ministerie meer vanuit de knelpunten te kijken
2

naar de verschillende budgetten voor deze regelingen in plaats van te werken met vaste
budgetten per regeling (‘ontschotten’).
Tot slot:
Ondertekening van dit convenant bevesfigt de intenfie van parfijen op de voor die parfij relevante
onderdelen van het convenant. Vanzelfsprekend gelden bestaande weftelijke kaders (waaronder
regelgeving m.b.t. toezicht en mededinging 4) en verantwoordelijkheden van individuele parfijen
jegens klanten. Parfijen zeften hiermee een stap om in samenwerking de ﬁnanciering van het mkbbedrijfsleven te verbeteren. Hands on en onder regie van een gezant zullen parfijen werken aan
gezamenlijke oplossingen.
Dit convenant is niet afdwingbaar. Parfijen, mkb-ers en anderen kunnen op dit convenant of van
afspraken die daarmee samenhangen, bij een rechter geen beroep doen en ook niet rechtstreeks bij
parfijen.

4

Bij nadere uitwerking van de concrete onderdelen (onderdeel 2, 3 en 4 ) uit het convenant zal er een
mededingingsrechtelijke analyse gedaan moeten worden. Aan de afspraken in dit convenant kunnen geen
rechten worden ontleend.
3

ONDERTEKENING NATIONAAL CONVENANT MKB-FINANCIERING
Datum: 16 november 2023

---------------------------------------Koninklijke Vereniging MKB – Nederland

---------------------------------------Nederlandse Vereniging van Banken

---------------------------------------Sfichfing MKB Financiering

---------------------------------------Qredits

-------------------------------------Invest NL

---------------------------------------Invest Internafional
4