Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

24 691

Ruimtetekort in mainport Rotterdam

Nr. 95

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 18 juni 2008
De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1 heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de minister van Verkeer en Waterstaat over de brief van
16 april 2008 inzake de derde Voortgangsrapportage van het Project Mainport Rotterdam (Kamerstuk 24 691, nr. 94).
De minister heeft de vragen beantwoord bij brief van 16 juni 2008.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Roland Kortenhorst
De griffier van de commissie
Sneep

1

Samenstelling:
Leden: Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Mastwijk (CDA), Duyvendak (GL),
Kortenhorst (CDA), Voorzitter, Koopmans
(CDA), Gerkens (SP), Van der Ham (D66),
Nicolaï (VVD), Haverkamp (CDA), De Krom
(VVD), Samsom (PvdA), Boelhouwer (PvdA),
Roefs (PvdA), Jansen (SP), Cramer (CU),
Roemer (SP), Koppejan (CDA), Vermeij (PvdA),
Madlener (PVV), Ten Broeke (VVD), Ondervoorzitter, Ouwehand (PvdD), Polderman (SP),
Tang (PvdA) en de Rouwe (CDA).
Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Boekestijn
(VVD), Bilder (CDA), Van Gent (GL), Hessels
(CDA), Jager (CDA), Van Bommel (SP), Koşer
Kaya (D66), Neppérus (VVD), Van Gennip
(CDA), Aptroot (VVD), Dijsselbloem (PvdA),
Jacobi (PvdA), Besselink (PvdA), Vacature
(algemeen), Anker (CU), Van Leeuwen (SP),
Knops (CDA), Depla (PvdA), Agema (PVV),
Verdonk (Verdonk), Thieme (PvdD), Lempens
(SP), Waalkens (PvdA) en Van Heugten (CDA).

KST119772
0708tkkst24691-95
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 24 691, nr. 95

1

1
Wat is de stand van zaken van de versnellingsopties? Indien de oorspronkelijke planning in gevaar komt, welke versnellingsopties kunnen dan nog
worden ingezet?
Het verwerken van de zienswijzen op de ontwerpen voor de ruimtelijke
besluiten en vergunningen is tijdig afgerond. Hierdoor blijft de start van
de aanleg, de zogenaamde 1e plons, in het najaar van 2008 haalbaar. Alle
besluiten zijn inmiddels genomen. Na publicatie van deze besluiten start
de wettelijke bezwaar- en beroepstermijn. Deze termijn bedraagt 6 weken.
In de planning is rekening gehouden met schorsingsverzoeken en de
afwijzing daarvan door de rechter, voorafgaand aan de start van de
aanleg. Indien een verzoek tot voorlopige voorziening onverhoopt zou
worden toegewezen, kan de beoogde startdatum in gevaar komen. In dat
geval zal om een versnelde behandeling van de betrokken bodemprocedure worden gevraagd.
2
Liggen de PMR-partners op schema met de andere PMR-sporen, te weten
de 750 ha natuur- en recreatiegebied en Bestaand Rotterdams Gebied?
Bestaand Rotterdams Gebied
Ja, de BRG projecten liggen gemiddeld goed op schema. Een aantal
projecten ligt voor op de planning, een aantal projecten loopt iets achter
op de planning. De einddatum van 2020 zal naar verwachting voor alle
projecten worden gerealiseerd.
750 ha. Natuur- en recreatiegebied
Ja, de voor de realisatie van PMR/750ha Natuur- en recreatiegebied benodigde deelprojecten liggen op schema. De uitvoering verloopt conform de
planning die volgt uit de PKB PMR, de UWO PMR/750ha en het Uitvoeringsprogramma PMR/750ha.
Parallel aan de voorbereiding van het MER door de provincie ZuidHolland, wordt in nauwe samenwerking met de gemeente Albrandswaard
het voorontwerpbestemmingsplan Landschapspark Buytenland voorbereid. De Stuurgroep Buytenland heeft in maart 2008 ingestemd met de
alternatieven voor het MER. In oktober volgt een beschrijving van het
Meest Milieuvriendelijke Alternatief (MMA) en in november van het
Voorkeursalternatief (VKA). Vanaf 27 november 2008 start de terinzage
legging van het MER en het voorontwerpbestemmingsplan.
Conform de reguliere fasering van ruimtelijke plannen in Rotterdam is
voor de deelprojecten Schiezone en Vlinderstrik eerst gewerkt aan masterplannen. De masterplannen vormen de basis voor de op te stellen
bestemmingsplannen. Het Masterplan Vlinderstrik is door B&W van de
gemeente Rotterdam vastgesteld op 13 mei 2008 en is op 27 mei 2008
voorgelegd aan B&W van de gemeente Lansingerland. In oktober 2008
volgt een besluit over de vrijgave voor overleg en inspraak van het
voorontwerpbestemmingsplan Vlinderstrik door deze gemeente. Het
voorontwerpbestemmingsplan Schiezone is door B&W van Rotterdam
vrijgegeven voor overleg en inspraak.
Het dagelijks bestuur van de Stadsregio Rotterdam heeft in oktober 2007
het voorontwerp van het fasedocument voor de hoofdoverspanning van
de Groene Verbinding over de A15 vastgesteld. Nu wordt gewerkt aan het
definitieve ontwerp, waarvan de goedkeuring wordt verwacht in de zomer
van 2008. Na de goedkeuring starten de vergunningen- en RO-procedures.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 24 691, nr. 95

2

3
Wat is de stand van zaken van de Regionale Overeenkomst Lucht, die de
compensatiemaatregelen moet borgen?
De Overeenkomst Luchtkwaliteit Maasvlakte 2 is door het Havenbedrijf
Rotterdam, de gemeente Rotterdam, de Havenmeester en de ministeries
van VROM en V&W op donderdag 22 mei 2008 ondertekend. De overeenkomst bevat de maatregelen om de effecten van gebruik van Maasvlakte 2
op de luchtkwaliteit te compenseren. De uitvoering van deze overeenkomst is via de planvoorschriften gekoppeld aan het bestemmingsplan
Maasvlakte 2, zodat het treffen van compenserende maatregelen publiekrechtelijk is geborgd.
4
Wat is de stand van zaken van het convenant tussen de PMR-partners en
belangenorganisaties, houdende afspraken over monitoring van de in de
PKB genoemde natuur- en milieuwaarden?
Het convenant Visie en Vertrouwen is op 15 mei jl. in Rotterdam ondertekend. Jaarlijks wordt een evaluatie van de voortgang van de PMR-projecten gemaakt. Het gaat om de effecten van de aanleg en aanwezigheid van
Maasvlakte 2, de natuurcompensatie daarvoor (instelling van een bodembeschermingsgebied in de Voordelta) en de effecten van de gebruiksfase
en de compensatie daarvoor (duincompensatie Delfland), de 750 ha
nieuwe natuur rond Rotterdam en de zogeheten BRG-projecten (intensiveren gebruik bestaande havengebied én verbeteren leefbaarheid).
Bovendien komt daarin ook de voortgang aan de orde van een aantal
aanvullende, bovenwettelijke maatregelen waartoe het Havenbedrijf al op
grond van eigen beleid heeft besloten, zoals de aanleg van walstroom
(elektriciteit) bij ligplaatsen voor binnenvaartschepen, het verhogen van
de beladingsgraad van vrachtwagens, de duurzame inrichting van de
openbare gebieden op Maasvlakte 2, het beperken van de lichthinder voor
trekvogels, en de aanleg van «natuurstapstenen» in het havengebied.
Onder leiding van een onafhankelijke voorzitter, die later dit jaar wordt
benoemd, bespreken de organisaties vanaf 2010 jaarlijks de voortgang
van deze zaken. Op basis daarvan kan door de belangenorganisaties
advies worden uitgebracht aan de uitvoerende partijen en kunnen zonodig
aanvullende afspraken gemaakt worden. Eens in de vijf jaar maakt een
onafhankelijk kennisinstituut een grootschalige evaluatie van de voortgang. De organisaties die Visie en Vertrouwen ondertekend hebben zijn de
ministeries van Verkeer en Waterstaat, VROM en LNV, de provincie ZuidHolland, de gemeente Rotterdam, de Stadsregio Rotterdam, de ZuidHollandse Milieufederatie, Natuurmonumenten, het Zuid-Hollands Landschap, de Stichting Duinbehoud, Deltalinqs, VNO-NCW en het Havenbedrijf Rotterdam. Aansluiting van andere belangenorganisaties bij het
jaarlijkse overleg is voor de toekomst mogelijk gemaakt.
5
Hoe ziet de vervolgprocedure eruit en wat is de meest actuele planning
voor de «eerste plons»? Wanneer is er duidelijkheid ten aanzien van de
ingediende inspraakreacties?
De planning voor de start van de uitvoering is na de aanbieding van
Voortgangsrapportage 3 niet gewijzigd, de eerste plons is nog steeds in
dit najaar gepland. De eerste definitieve besluiten, waaronder de ontgrondingenvergunning en de vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet, zijn met ingang van 25 april jl. ter inzage gelegd. Het bestemmingsplan Maasvlakte 2 is op 22 mei jl. vastgesteld en ter goedkeuring
voorgelegd aan Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland. De overige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 24 691, nr. 95

3

besluiten, waaronder de concessie voor de landaanwinning, de vergunning op grond van de Wet beheer rijkswaterstaatwerken en een artikel 19
WRO vrijstelling, zijn aansluitend genomen. De zienswijzen zijn door de
verschillende bevoegde gezagen beoordeeld en afgewogen bij de voorbereiding van deze besluiten.
De toegangsbeperkingsbesluiten op grond van artikel 20 van de Natuurbeschermingswet 1998, onder meer strekkende tot vaststelling en uitvoering van de compensatiemaatregelen, worden binnenkort ter inzage
gelegd na afronding van de notificatieprocedure voor deze besluiten bij de
Europese Commissie. De laatst genoemde besluiten volgen op het reeds
in februari 2008 genomen Aanwijzingsbesluit Voordelta. De Minister van
LNV is hiervoor de eerste verantwoordelijke.
Tegen het Aanwijzingsbesluit zijn beroepen ingediend. De zitting bij de
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is gepland op 15 juli
2008. Tegen alle overige genoemde besluiten kan eveneens beroep aan
worden getekend. De beroepstermijnen voor de vergunningen en ontheffingen op grond van de Ontgrondingenwet, de Natuurbeschermingswet
en de Flora- en faunawet lopen begin juni af. Ten tijde van de beantwoording van deze vragen waren nog geen beroepen bekend. Voor de
concessie, de vergunning op grond van de Wet beheer Rijkswaterstaatswerken en de vrijstelling loopt de beroepsperiode tot half juli.
De bezwaartermijn voor de toegangsbeperkingsbesluiten naar verwachting sluit eind juli.
In de planning voor de start van de aanleg is rekening gehouden met de
behandeling van eventuele schorsingsverzoeken en de afwijzing daarvan.
Indien onverhoopt een schorsing wordt uitgesproken zal om een
versnelde beslissing in de bodemprocedure worden gevraagd. In dat
geval is vertraging van de start aanleg echter niet uitgesloten. Er zijn geen
mogelijkheden om de beroepsprocedures nog verder te versnellen.
Voor de betrokken bestemmingsplannen van Rotterdam en Westvoorne
geldt dat belanghebbenden eerst hun bedenkingen kunnen indienen bij
Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, waarna tegen de goedkeuring
beroep kan worden ingediend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State. Naar verwachting kan dit vanaf november 2008.
6
Wat is de stand van zaken van de vaststelling van het bestemmingsplan
van de gemeente Rotterdam?
De gemeenteraad van Rotterdam heeft volgens de planning op 22 mei
2008 het bestemmingsplan Maasvlakte 2 en de planherziening Maasvlakte
’81 (voor de vastlegging van de geluidscontouren) vastgesteld. De
volgende stap in de procedure van het bestemmingsplan is de goedkeuring door Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland. Op 27 mei jl. heeft het
College van B&W van Rotterdam besloten vrijstelling ex artikel 19 van de
Wet op de ruimtelijke ordening te verlenen van het bestemmingsplan
Maasvlakte ’81 dat gaat over de aanleg van het plangebied van de huidige
Maasvlakte. Ook dit onderdeel van de procedure verloopt daarmee
volgens planning.
7
Wat is de stand van zaken van de benodigde rijksvergunningen?
Op 24 april 2008 hebben de Staatssecretaris van VenW en de Minister van
LNV bekendgemaakt dat zij de vergunningen op basis van de Ontgrondingenwet en de Natuurbeschermingswet en de ontheffing krachtens de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 24 691, nr. 95

4

Flora- en Faunawet hebben verleend. De beroepstermijn loopt van 26 april
tot en met 6 juni 2008. De concessie voor de landaanwinning en de definitieve vergunning op basis van de Wet beheer rijkswaterstaatwerken zijn
begin juni bekend gemaakt, waarna de beroepstermijn van zes weken is
gestart. Ook deze procedures lopen volgens planning.
8
Wat is de stand van zaken van de planning van de volgende LNV-besluiten: de Aanwijzingsbesluiten, het notificatietraject bij de Europese
Commissie en de benodigde natuurcompensatie voor de aanleg van de
Tweede Maasvlakte?
Het Aanwijzingsbesluit Voordelta vormt, samen met de twee andere met
PMR samenhangende Aanwijzingsbesluiten (Voornes Duinen en Duinen
van Goeree & Kwade Hoek), een zelfstandig besluitvormingstraject. In de
aanwijzingsbesluiten zijn de instandhoudingsdoelen van de betrokken
gebieden opgenomen. In het Aanwijzingsbesluit Voordelta is tevens
aangegeven hoe de compensatie voor Maasvlakte 2 plaatsvindt. Op
19 februari zijn de 3 genoemde aanwijzingsbesluiten vastgesteld en op
27 februari zijn ze gepubliceerd. Een aantal organisaties en overheden
heeft beroep tegen deze besluiten aangetekend. De zitting van de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State betreffende deze beroepen is
gepland op 15 juli aanstaande.
Het Havenbedrijf Rotterdam heeft voor de aanleg en aanwezigheid van
Maasvlakte 2 een vergunning aangevraagd op basis van de Natuurbeschermingswet 1998 (Nb-wet 1998). Deze NB-wetvergunning is op 24 april
verleend en vormt de juridische basis voor de compensatiemaatregelen.
Deze zijn opgenomen in het beheerplan Voordelta en worden uitgewerkt
in de toegangsbeperkingsbesluiten (ex art. 20 Besluit Nb-wet 1998).
Op 13 mei jongstleden is de Europese notificatieprocedure gestart. Deze
notificatieprocedure is noodzakelijk, omdat de genomen maatregelen een
visserijbeperkend karakter hebben. Europeesrechtelijke regelgeving
verplicht de lidstaat in deze situatie om deze maatregelen te melden bij de
Europese Commissie. De Europese Commissie zal naar verwachting één
dezer dagen een positief besluit nemen over de toegangsbeperkingsbesluiten.
9
Is met de aanwijzing van het zeereservaat met de ambitie «behoud
bestaande kwaliteit van de natuur» wel voldaan aan de vereisten uit de
Habitatrichtlijn?
Ja, er wordt voldaan aan de vereisten van de Habitatrichtlijn. Het doel van
het bodembeschermingsgebied (voorheen «zeereservaat») is de compensatie voor het verlies aan natuurwaarden als gevolg van de aanleg en
aanwezigheid van Maasvlakte2. In het Aanwijzingsbesluit Voordelta is
voor dit Habitattype als instandhoudingdoel «behoud oppervlakte en
kwaliteit opgenomen». In het bodembeschermingsgebied komt daarbij de
compensatie voor het verlies aan natuurwaarden, als gevolg van de
aanleg en aanwezigheid van Maasvlakte 2. Met de aanleg van Maasvlakte
2 gaat in de Voordelta in totaal ca 2 455 hectare van Habitattype 1110
(subtype B) verloren. Door dit verlies gaat een hoeveelheid bodemfauna
(biomassa) verloren, die anders zou kunnen dienen als voedsel voor
vissen en vogels. Daarom worden in het bodembeschermingsgebied
maatregelen genomen om de biomassa zodanig te verhogen dat de totale
als voedsel beschikbare biomassa in de Voordelta gelijk blijft aan de
situatie vóór de aanleg van Maasvlakte 2. Hiermee worden de effecten van
aanleg en aanwezigheid van Maasvlakte 2 op habitattype 1110 gecompen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 24 691, nr. 95

5

seerd. De commissie van de m.e.r. en de Europese Commissie hebben
hierover beide positief geadviseerd.
10
Waarom is niet gekozen voor de ambitie kwaliteitsverbetering?
Bij het bepalen van de instandhoudingsdoelen vormen de ecologische
vereisten het uitgangspunt. De keuze voor een hoger ambitieniveau vindt
geen steun in deze vereisten noch in het voorzorgbeginsel en zou betekenen dat verschillende gebruiksfuncties binnen het gebied zoals visserij
en recreatie meer beperkingen opgelegd zouden krijgen, zonder dat hiervoor een ecologische noodzaak bestaat. Om die reden is hiervoor niet
gekozen.
11
Wat is de voornaamste reden van de problemen op bedrijfseconomische
basis bij het project Warmtebedrijf? Hebben private financiers zich teruggetrokken?
De hoofdleverancier van warmte heeft zich vanwege bedrijfseconomische
motieven teruggetrokken. Inmiddels zijn vervangende leveranciers
gevonden. Momenteel wordt onderzocht of er een rendabele business
case valt op te stellen.
12
Wat is de reden van de opgelopen vertraging bij de aanleg van een
geluidsscherm in Vlaardingen?
Na aanbesteding van het geluidscherm bleek bij de schouw door de
aannemer ter plekke dat op de geplande plaats van het scherm er
problemen zouden ontstaan met aanwezige kabels en leidingen. Om toch
hetzelfde resultaat te kunnen bereiken is vervolgens besloten om het
geluidscherm op een andere plaats en met een iets andere vorm neer te
zetten. Hierdoor is er enige vertraging opgetreden.
13
Hoe verloopt het minnelijk verwerven van gronden? Hoe vordert dit
proces?
Met alle belanghebbenden die dat wensen en gelegen zijn binnen de
PKB-begrenzing van het Landschapspark Buytenland worden gesprekken
gevoerd. Deze gesprekken zijn in 2007 gestart. De provincie Zuid-Holland
benadert de (grotere) agrarische bedrijven en andere (groot) grondbezitters actief over hun toekomstwensen en verwerving van hun gronden. Dit
heeft geleid tot de eerste verwerving van 16,3 ha in 2007. In oktober 2007
heeft de gemeente Albrandswaard het voorkeursrecht gemeenten (WVG)
gevestigd. Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland hebben onlangs een
Ontwikkelstrategieplan (OSP) vastgesteld. Daardoor kan nu met belanghebbenden ten zuiden van de Essendijk op basis van volledige schadeloosstelling worden onderhandeld. Dit is een impuls voor de actieve
minnelijke verwerving, zoals bijvoorbeeld bedrijfsverplaatsingen en pachtontbindingen, vooruitlopend op de vaststelling van het bestemmingsplan.
14
Kunt u uitgebreider ingaan op de in de voortgangsrapportage vastgestelde opstelling van de omwonenden; namelijk dat de mensen kritisch
maar positief zijn?
In de Masterplanfase staan in de lokale communicatie tot nu toe twee
zaken centraal, te weten «draagvlak» en «dialoog». Het vooraf informeren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 24 691, nr. 95

6

van belangenorganisaties en de combinatie van zowel algemene
informatieavonden als ook specifieke meedenkavonden vormen belangrijke onderdelen van dit traject.
In feite was in de Vlinderstrik sprake van een hernieuwde kennismaking
met bewoners en belangengroeperingen; tijdens het herstel van de PKB
en het opstellen van de UWO lag de planvorming vrijwel geheel stil. In
eerste instantie is medio 2007 overleg gevoerd met een aantal belangengroeperingen, waaronder Bewonersvereniging Vlinderstrik, Stichting
Natuurbescherming Vlinderstrik, Stichting ROTTA, ondernemers en bewoners Wildersekade. Dit gesprek is in een goede sfeer verlopen. Aan de
hand van de verkregen input is het concept-masterplan verder uitgewerkt,
waarna in november 2007 een eerste algemene informatieavond heeft
plaatsgevonden. Ruim 170 personen woonden deze avond bij. De aanwezigen gaven blijk van een grote betrokkenheid bij het gebied, waarbij men
kritisch staat tegenover op handen zijnde veranderingen. Die kritische
houding neemt niet weg dat men zich bewust is van de dreiging van
toenemende bebouwing in de omgeving. Tegen die achtergrond staat
men dan ook open voor de mogelijkheid om het gebied middels dit
project een definitief groene bestemming te geven. De interesse voor een
gedetailleerde uitwerking van het plan was groot, wat vooral bleek uit het
feit dat zo’n 45 personen zich direct na afloop aanmeldden voor de eerste
meedenkavond in december 2007. Tijdens deze avond is in kleinere
groepen gesproken over specifieke onderdelen van de plannen en
«communicatie en betrokkenheid». Er was volop gelegenheid voor een
ieder om concrete suggesties ter verbetering van de plannen naar voren
te brengen. Op basis van de uitkomsten van deze meedenkavond is het
Masterplan verder uitgewerkt.
Het communicatietraject zoals dit in de vroege zomer van vorig jaar is
ingezet, oogst over het algemeen waardering bij de betrokkenen. Met
name de mogelijkheid om op een gedetailleerd niveau te kunnen
«meedenken» en concrete suggesties aan te kunnen dragen, wordt
gewaardeerd. Van diverse kanten zijn geluiden te beluisteren dat men zich
gehoord voelt in het plan in zijn huidige vorm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 24 691, nr. 95

7