Stichting Nationaal Energiebespaarfonds

Jaarverslag 2019

Het Nationaal Energiebespaarfonds wordt mede mogelijk gemaakt door:

VOORWOORD
In 2019 groeide het bedrag aan verstrekte leningen tot 395 miljoen euro en er staat nog voor circa 24 miljoen
euro aan offertes uit. Het aantal verstrekte Energiebespaarleningen stijgt in lijn met voorgaande jaren
structureel en gestaag. Het fonds is een van de weinige partijen die energiebesparende maatregelen bij
Vereniging van Eigenaars (VvE’s) financiert. De financiering van VvE’s bleef wel achter bij onze ambities. Het
zijn en blijven complexe, intensieve en tijdrovende processen met lange doorlooptijden. De ‘pijplijn’ bevat dan
ook een majeure hoeveelheid aanvragen die het acceptatieproces nog steeds niet volledig hebben doorlopen.
Voor VvE’s die kiezen voor een Zeer Energiezuinig Pakket of Nul op de Meter introduceerden we dit jaar een
VvE Energiebespaarlening met een looptijd van 30 jaar. Wij hebben voorts mogelijkheden gecreëerd om het
fonds te laten groeien naar 1,1 miljard euro in 2021. Daarmee financieert het fonds ongeveer 200.000
energiebesparende maatregelen en circa 90.000 huishoudens.
Scholen helpen verduurzamen
Medio juni 2019 startte onze pilot voor scholen die hun gebouwen willen verduurzamen. We introduceerden
hiervoor de Scholen Energiebespaarlening. Wij hebben de eerste drie scholen in 2019 gefinancierd en
verwachten een toename in de komende jaren.
Warmtefonds
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat er een breed palet aan aantrekkelijke, toegankelijke én verantwoorde
financieringsmogelijkheden komt voor alle doelgroepen. Het Warmtefonds is een belangrijke optie in dat palet.
In 2019 hebben we ons veel beziggehouden met de voorbereidingen van dit Warmtefonds. Onze inspanningen
werden begin 2020 beloond: met trots konden we in februari bekend maken dat het Rijk de structuur en
ervaring van het Nationaal Energiebespaarfonds voor het Warmtefonds gaat gebruiken. Als eerste belangrijke
stappen introduceerden we Energiebespaarleningen voor zowel particulieren als VvE’s met een looptijd van 20
jaar en voor de VvE Energiebespaarlening verlaagden we de grens van het minimale aantal appartementen in
de VvE naar acht. Het kabinet gaf in december 2019 aan dat ze ook een financieringsproduct gaan uitwerken
voor mensen die tot nu toe geen toegang tot financiering hadden, maar die wel moeten gaan verduurzamen.
Wij zullen bijdragen aan aan een verantwoorde verdere vormgeving van het Warmtefonds zodat iedereen in
de toekomst met de energietransitie mee kan doen.
We bedanken onze uitvoeringsorganisatie Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn),
de met ons samenwerkende provincies en gemeenten alsmede onze financiers Rabobank, ASN Bank, Council
of Europe Development Bank, Europese investeringsbank en het Rijk voor hun steun en inspanningen. Deze
partners zijn belangrijke pijlers onder het succes van het fonds en de verduurzaming van Nederland.

Namens het bestuur
Ernst-Jan Boers, voorzitter

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

2

Voorwoord .................................................................................................................................................... 2
1.

2.

3.

Verslag van het bestuur ......................................................................................................................... 4
1.1.

Het jaar 2019 in vogelvlucht ................................................................................................................. 4

1.2.

Het fonds ............................................................................................................................................... 7

1.3.

Productie Energiebespaarleningen........................................................................................................ 8

1.4.

Maatschappelijk rendement ................................................................................................................. 9

1.5.

Financieel rendement .......................................................................................................................... 11

1.6.

Vooruitblik ........................................................................................................................................... 11

Governance ..........................................................................................................................................13
2.1.

Bestuur en strategic committee .......................................................................................................... 13

2.2.

Fondsmanager .................................................................................................................................... 16

2.3.

Wet- en regelgeving ............................................................................................................................ 16

2.4.

Risicomanagement .............................................................................................................................. 16

Jaarrekening .........................................................................................................................................21
3.1.

Balans .................................................................................................................................................. 21

3.2.

Winst- en verliesrekening .................................................................................................................... 22

3.3.

Kasstroomoverzicht ............................................................................................................................. 23

3.4.

Waarderingsgrondslagen .................................................................................................................... 24

3.5.

Toelichting op de balans...................................................................................................................... 26

3.6.

Toelichting op de winst- en verliesrekening ........................................................................................ 35

3.7.

WNT-verantwoording.......................................................................................................................... 38

4.

Overige gegevens .................................................................................................................................40

5.

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ..........................................................................41

Compliance certificate for Rabobank and ASN .............................................................................................44
Compliance certificate for the Council of Europe Development Bank ..........................................................45

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

3

1. VERSLAG VAN HET BESTUUR
1.1. Het jaar 2019 in vogelvlucht
5 jarig bestaan
In januari vierde het Nationaal Energiebespaarfonds, in aanwezigheid van ondermeer Minister Ollongren van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), het 5-jarig jubileum. De 300 miljoen euro waarmee het
Nationaal Energiebespaarfonds in 2014 startte, was begin van 2019 nagenoeg volledig gecommiteerd. Een
nieuwe bijdrage van 40 miljoen euro van de Rijksoverheid en aanvullende financieringen van onze bestaande
cofinanciers Rabobank (via een garantie), de Council of Europe Development Bank (CEB) via een kredietfaciliteit
en de inzet van de revolverende werking van het fonds, maakten een groei naar 600 miljoen euro mogelijk.
Dankzij de uitbreiding van het fondsvermogen kan het fonds meer particulieren en VvE’s (blijven) faciliteren
met een financiering voor de verduurzaming van hun woning of complex.
Uitbreiding met 2 producten
Op verzoek van het Ministerie van BZK en naar aanleiding van de klimaattafels heeft het fonds twee nieuwe
financieringsproducten ontwikkeld en komt daarmee tegemoet aan de wens van langere looptijden voor VvE
Energiebespaarleningen en voor het alsnog aardgasloos maken van nieuwbouwwoningen.
De VvE Energiebespaarlening met een looptijd van 30 jaar is beschikbaar voor VvE’s die vergaande
verduurzamingsmaatregelen nemen. Daardoor kan de lening nu ook als woonlasten-neutrale financiering
worden ingezet bij bijvoorbeeld een nul-op-meterrenovatie. De aflossing wordt verdeeld over een langere
periode, waardoor de maandelijkse lasten dalen.
In 2019 was de Energiebespaarlening beschikbaar voor het aardgasvrij maken van nog niet opgeleverde
woningen. Door deze nog niet gebouwde woningen voor oplevering alsnog aardgasvrij te maken, konden
meerkosten voor het later aanpassen worden vermeden. Particulieren die voor 1 september 2018 een nog te
bouwen nieuwbouwwoning hadden gekocht, konden de kosten van de maatregelen financieren met een
Energiebespaarlening. In 2019 is aan 77 leningnemers een Energiebespaarlening om hun nieuwbouw woning
aardgasvrij op te leveren.
Pilot voor de verduurzaming van scholen
Nederland telt ongeveer 8.000 lagere en middelbare scholen. De meeste van deze gebouwen zijn nog niet
voorzien van zonnepanelen of op een andere wijze verduurzaamd. De Tweede Kamer heeft minister Ollongren
opgeroepen de meest energie-onzuinige schoolgebouwen te verduurzamen. Duurzame scholen, het klinkt heel
vanzelfsprekend maar om dit voor bestaande schoolgebouwen ook te realiseren blijkt financieel lang niet altijd
even eenvoudig te zijn. Daarom is het fonds in mei gestart met een pilot om scholen te helpen bij het financieel
realiseren van energieneutraal onderwijs met de Scholen Energiebespaarlening. Met deze pilot wordt
onderzocht of de verduurzaming van schoolgebouwen met behulp van een aantrekkelijke lening versneld kan
worden. Voor de pilot hebben het Ministerie van BZK en de Rabobank samen 5 miljoen euro beschikbaar
gesteld.
Om voor scholen het proces van verduurzaming soepel te laten verlopen is bij de Scholen Energiebespaarlening
begeleiding van een procesbegeleider noodzakelijk. Stichting Schooldakrevolutie ondersteunt de scholen bij
het inventariseren van de verduurzamingsmogelijkheden, het aanvragen van de lening en de uitvoering van de
maatregelen. De gemeente BasisBuren had in juli de landelijke primeur met de eerste Scholen
Energiebespaarlening. In 2019 zijn drie Scholen Energiebespaarleningen verstrekt voor een totaal bedrag van
circa 300.000 euro.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

4

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat maakt geld vrij voor laadinfrastructuur
Op verzoek van staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) heeft het het Nationaal
Energiebespaarfonds de VvE Energiebespaarlening uitgebreid met de maatregel Laadinfrastructuur. Het
Ministerie van I&W heeft voor de financiering van laadpalen bij VvE’s eenmalig een bedrag van 2 miljoen euro
beschikbaar gesteld. Hiermee is de financierbaarheid niet meer een struikelblok om een laadpunt op de
parkeerplaatsen en in de parkeerkelders bij appartementen aan te leggen. In de praktijk blijkt dat er nog wel
struikelblokken zijn op het gebied van techniek en de besluitvorming. Dit heeft er toe geleid dat in 2019,
ondanks de belangstelling van VvE’s, geen aanvragen voor laadinfrastructuur zijn ingediend. Eind december
heeft minister Knops van BZK in een brief aan de Tweede Kamer gepleit voor versoepeling van de
besluitvorming ten aanzien van het plaatsen van laadpalen bij VvE’s. De verwachting is dat in 2020 een
voorontwerp van een wetsvoorstel voor aanpassing aan de Tweede Kamer wordt aangeboden.
Regionale varianten
In 2019 heeft de provincie Drenthe de succesvolle regionale variant voortgezet door een extra budget van 2,2
miljoen euro aan het fonds beschikbaar te stellen. In november werd de 1.500e Drentse Energiebespaarlening
door de gedeputeerde Stelpstra uitgereikt. Een mijlpaal voor de provincie.
In juli was het budget dat de gemeente Den Bosch voor de regionale variant beschikbaar had gesteld volledig
uitgeput. Ondanks het succes heeft de gemeente besloten om geen subsidie meer ter beschikking te stellen
om de regionale variant voort te zetten.
Na ruim 3 jaar en in totaal 3,2 miljoen euro beschikbaar te hebben gesteld aan het fonds, heeft de provincie
Overijssel in oktober besloten om de regionale variant te stoppen. Voornaamste reden is dat de reguliere
rentetarieven voor de Energiebespaarlening in de periode van 2016 t/m 2019 met bijna 1% gedaald zijn.
Daarom acht de provincie een rentekorting als extra stimulans op dit moment onvoldoende noodzakelijk. Ruim
3.200 huishoudens hebben dankzij de Overijsselse regionale variant hun woning kunnen verduurzamen.
Uitbreiding bestuur
Met ingang van 1 oktober 2019 is Maartje Brans tot het bestuur van het fonds toegetreden. Zij is directeur bij
van woningcorporatie Stichting de Alliantie en brengt relevante kennis en ervaring mee op het terein van de
VvE’s.
Gemengd vastgoed
De complexiteit bij financiering van ‘gemengd’ vastgoed vroeg het afgelopen jaar aandacht. Het fonds ontvangt
veel aanvragen van VvE’s waarbij een (aanzienlijk) deel van de appartementen in eigendom is van een
woningcorporatie of van een commerciële belegger. Doel van het fonds is om de particuliere woningeigenaar
te helpen met het verduurzamen van zijn woning. Daarom komen alleen VvE’s waar maximaal 25% van de
appartementsindexen in eigendom van een commerciële verhuurder zijn voor een Energiebespaarlening in
aanmerking. Bij woningcorporatiebezit ligt de grens rond 50%. Het financieren van VvE’s met gemengd bezit is
juridisch en beleidsmatig erg lastig en dat houdt de verduurzaming van VvE’s in Nederland op. Het fonds heeft
een externe advocaat opdracht gegeven om financieringsopties te onderzoeken van VvE’s waarin
woningcorporaties en/of commerciële verhuurders een meerderheidsaandeel hebben. Er zijn twee
mogelijkheden: een opt out regeling en een parallele financiering. Beide vergen echter wetswijzigingen. Het
fonds is hierover met o.a. het Ministerie van BZK in gesprek maar dit is geen eenvoudig en snel te realiseren
traject.
Marktbewerking VvE’s
Ook in 2019 is er veel aandacht besteed aan de marktbewerking richting VvE’s. De partijen rondom een VvE
zijn verder in beeld gebracht om via hen vervolgens in contact te komen met VvE-bestuurders. Door
verschillende gemeenten en provincies zijn er informatieavonden voor VvE’s gehouden waar het Nationaal
Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

5

Energiebespaarfonds een presentatie over de financieringsmogelijkheden heeft verzorgd. De contacten met
de professionele VvE beheerders zijn succesvol, de door hen georganiseerde informatieavonden worden goed
bezocht. Dit alles leidt tot meer aandacht en bekendheid van het fonds. Wat hier ook nadrukkelijk aan bijdraagt
is de relatie met organisaties als VvE Belang en Vereniging Eigen Huis. Veel VvE’s of eigenaren van een
appartementsrecht zijn lid van deze organisaties en komen op de informatiebijeenkomsten die door hen
worden georganiseerd. Het doel is dat steeds meer VvE-bestuurders naar de energetische mogelijkheden van
hun gebouw kijken, waarbij ze weten dat het fonds graag een financiële partner is. Dit alles heeft geleid tot
contact met meer dan 350 nieuwe VvE’s die hun pand willen verduurzamen.
Begeleiding VvE’s
In 2019 is het accountmanagement team met twee nieuwe accountmanagers versterkt en zijn er in totaal zes
accountmanagers actief om VvE’s te begeleiden. Daarnaast heeft de fondsmanagement organisatie de interne
processen en de begeleiding die de accountmanagers aan de VvE’s bieden waar mogelijk geoptimaliseerd.
Desondanks is de doelstelling voor 2019 om 80 miljoen euro aan VvE Energiebespaarleningen te verstrekken
niet gerealiseerd. Het verstrekken van financieringen aan VvE’s blijft lastig en arbeidsintensief. Ondanks alle
inspanningen zijn er relatief weinig aanvragen al daadwerkelijk in leningen geconverteerd.
In 2019 is de pijplijn met aanvragen voor een VvE Energiebespaarlening verdrievoudigd ten opzichte van vorig
jaar wat aangeeft dat er een grote vraag is naar de VvE Energiebespaarlening. In 2019 hebben meer dan 230
VvE’s een aanvraag voor een VvE Energiebespaarlening ingediend. Het aantal aanvragen groeit exponentieel
maar de conversie blijft nog achter. Om dit kracht bij te zetten is een extern bureau ingeschakeld die samen
met de accountmanagers en externe marktpartijen onderzoekt of het proces en de inzet van de
accountmanagers effectiever kan worden georganiseerd.
Financiele slagkracht
Om de groei van het aantal aanvragen voor Energiebespaarleningen zo goed mogelijk in te kunnen vullen is het
Rijk verzocht om 75 miljoen euro aan nieuw achtergesteld kapitaal beschikbaar te stellen, om daarmee nieuwe
financiering bij marktpartijen aan te trekken. Het Ministerie van BZK heeft deze nieuwe achtergestelde lening
toegekend. In december 2019 is het financieringscontract met de Europe Investment Bank (EIB) ondertekend;
een faciliteit, tegen zeer scherpe tarieven, met een maximale looptijd van 20 jaar. Met de bestaande financier
Council of Europe Bank (CEB) is een nieuw financieringscontract aangegaan van 150 miljoen euro, opnieuw een
financiering onder garantie van Rabobank. Met deze extra financieringen en de revolverende werking verwacht
het fonds voor totaal circa 0,9 miljard euro aan Energiebespaarleningen te kunnen verstrekken.
Warmtefonds
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat er een breed palet aan aantrekkelijke, toegankelijke én verantwoorde
financieringsmogelijkheden komt voor alle doelgroepen. Het Warmtefonds is een belangrijke optie in dat palet.
Begin 2020 is bekend gemaakt dat het Rijk de structuur en ervaring van het Nationaal Energiebespaarfonds
voor het Warmtefonds gaat gebruiken. Als eerste belangrijke stappen zijn Energiebespaarleningen met een
looptijd van 20 jaar geïntroduceerd en heeft het fonds voor de VvE Energiebespaarlening de grens van het
minimale aantal appartementen in de VvE verlaagd van tien naar acht. Het kabinet heeft in december 2019
aangegeven dat er ook een financieringsproduct zal worden uitgewerkt voor mensen die tot nu toe geen
toegang tot financiering hebben maar die wel moeten verduurzamen. Het Nationaal Energiefonds zal het
Warmtefonds in overleg met het Rijk op een verantwoorde manier verder vorm geven zodat iedereen in de
toekomst met de energietransitie mee kan doen.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

6

1.2. Het fonds
Profiel en doelstelling NEF
Verduurzaming stimuleren
Het fonds is in 2014 opgericht door het Ministerie van BZK met als doel woningeigenaren te stimuleren hun
huis te verduurzamen. Het fonds verstrekt leningen aan particuliere woningeigenaren en VvE’s voor het
bekostigen van energiebesparende maatregelen in bestaande woningen, VvE’s en scholen.
Het aantal leningen dat het fonds verstrekt, groeit elk jaar. Het verduurzamen van een woning biedt dan ook
veel voordelen. Zo leidt verduurzaming tot meer wooncomfort, een lagere energierekening en draagt het bij
aan waardebehoud van de woning. Afhankelijk van het energieverbruik en de gefinancierde maatregelen
worden de kosten van de Energiebespaarlening gecompenseerd met de energiebesparing. De lage, meestal
aftrekbare, rente en de aantrekkelijke voorwaarden zoals boetevrij vervroegd aflossen maken de
Energiebespaarlening dan ook een goede optie.
Wie maken het fonds mogelijk?
Het fonds wordt mogelijk gemaakt door het Ministerie van BZK, Rabobank, ASN Bank, Council of Europe
Development Bank en de European Investment Bank. Het ministerie van BZK participeert met een
achtergestelde lening van 193 miljoen euro. De Rabobank heeft 100 miljoen euro financiering beschikbaar
gesteld, ASN Bank 25 miljoen euro, de Council of Europe Development Bank 250 miljoen euro (onder garantie
van Rabobank) en de European Investment bank 150 miljoen euro.

Raymond Knops,
Minister van
Binnenlandse Zaken:

Jan Willem van
Beek, bestuurder
SVn:

Wiebe Draijer, CEO
Rabobank:

Arie Koornneef,
directeur ASN Bank:

Rolf Wenzel,
gouverneur CEB:

Els Sweeney-Bindels
Head of EIB Group
Office Amsterdam

“Ik heb veel waardering
voor wat het Nationaal
Energiebespaarfonds in het
afgelopen jaar heeft
gedaan. Steeds meer
woningeigenaren en VvE’s
weten het fonds te vinden
voor een
Energiebespaarlening. De
groei zal zich naar
verwachting verder
doorzetten nu het fonds
zich omvormt naar het
Warmtefonds en de
voorwaarden voor
financiering nog
aantrekkelijker worden. Het
Warmtefonds kan daarmee
een belangrijke
ondersteunende rol in de
energietransitie voor de
gebouwde omgeving gaan
spelen. Ik verwacht daar
komende jaren veel van.”

“De toenemende
aandacht voor
klimaat,
energiebesparing en opwekking
resulteerde in 2019
wederom in een
stijging van het aantal
verstrekte
Energiebespaarlening
en. Dat SVn hier een
essentiële rol in heeft
kunnen spelen, maakt
ons trots. We kijken
dan ook vol
vertrouwen naar de
toekomst waar we
samen met het
Nationaal
Energiebespaarfonds
anticiperen op de
energietransitie en de
financiële
vraagstukken die
hieruit voortvloeien.”

“Het Nationaal
Energiebespaarfonds
activeert eigenaarbewoners vorm te
geven aan
verduurzaming,
daarom levert de
Rabobank graag een
bijdrage aan het
fonds. Bij voorkeur in
gezamenlijkheid,
naast verenigingen
van eigenaars en
scholen hopen we dit
ook mogelijk te
maken in de
wijkgerichte aanpak.”

“ASN Bank investeert al
sinds 1960 in duurzame
ontwikkeling. Dat doen
wij op verschillende
manieren.
Door het Nationaal
Energiebespaarfonds te
financieren, helpen wij
bijvoorbeeld de
gebouwde omgeving te
verduurzamen.
Zo werkt ASN Bank aan
een duurzame
samenleving voor
onszelf en voor
volgende generaties.”

“Klimaatverandering is
een belangrijke pijler
van de Council of
Europe Development
Bank. We zijn blij om
onze constructieve
samenwerking met het
Energiebespaarfonds
voort te zetten ter
ondersteuning van
sociale ontwikkeling in
Nederland. We hebben
vertrouwen dat onze
samenwerking de
Nederlandse overheid
zal helpen om haar
energiebesparingsdoelstellingen te
bereiken.”

“Hoewel we het vaak
niet realiseren, zijn onze
eigen woningen
verantwoordelijk voor
een groot deel van onze
carbon footprint. De
Europese
Investeringsbank heeft
als taak te investeren in
projecten die Europa
beter maken, zowel op
sociaal, structureel, als
klimaatgebied. Onze
bijdrage, waarmee het
Nationaal
Energiebespaarfonds
meer goedkope
leningen kan
verstrekken, past
helemaal in dat plaatje.”

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

7

1.3. Productie Energiebespaarleningen
Onderstaande grafiek geeft de ontwikkeling van de verstrekte leningen weer vanaf start van het fonds in 2014.
Dit betreft zowel Energiebespaarleningen verstrekt aan particuliere eigenaar-bewoners als aan VvE’s.
Hoofdsom verstrekte Energiebespaarleningen 2014-2019 (x eur 1 mln.)
€ 147,3

€ 113,8

€ 73,0

€ 38,2
€ 6,4

€ 15,9

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Energiebespaarleningen
In totaal zijn in 2019 13.934 Energiebespaarleningen aangevraagd voor een totaalbedrag van 189 miljoen euro.
Het aantal aanvragen ligt 42% hoger dan in 2018 (9.841 aanvragen) en het volume bijna 48% hoger (61 miljoen
euro). Het aantal en volume gepasseerde Energiebespaarleningen ligt in 2019 28% respectievelijk 33% hoger
dan in 2018. Het volume gepasseerde Energiebespaarleningen komt op bijna 110 miljoen euro. In de
onderstaande grafiek geven wij de ontwikkeling van de aangevraagde en verstrekte Energiebespaarleningen in
miljoenen euro’s over de afgelopen 12 maanden weer (en ter vergelijking de gegevens van een jaar eerder).
25,0

Hoofdsommen Energiebespaarlening x € 1 mln

20,0
15,0
10,0
5,0
-

Hoofdsom aanvragen

Hoofdsom gepasseerd

Hoofdsom aanvragen 1 jaar eerder

Hoofdsom gepasseerd 1 jaar eerder

In januari 2019 werd het mogelijk om de Energiebespaarlening te gebruik voor het aardgasloos maken van een
nieuwbouwwoning. In 2019 zijn er 77 van dit soort Energiebespaarleningen verstrekt. De Energiebespaarlening
Nul-op-de-Meter en Energiebespaarlening Zeer Energiezuinig Pakket groeiden naar respectievelijk 22 en 20
verstrekte leningen. In juni werd de Scholen Energiebespaarlening geïntroduceerd en in de loop van 2019
werden er drie Scholen Energiebespaarleningen verstrekt.
Per 31 december 2019 had het fonds nog voor 32,8 miljoen euro aan aanvragen voor particuliere
Energiebespaarleningen in behandeling. Naar verwachting zal een groot deel hiervan in 2020 passeren.
Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

8

VvE Energiebespaarleningen
In 2019 zijn 234 aanvragen voor een VvE Energiebespaarlening voor totaal 239,3 miljoen euro ontvangen (2018:
122 aanvragen voor 72,2 miljoen euro). Ongeveer de helft van het volume (122,5 miljoen euro) betreft 44 VvE
Energiebespaarleningen met een looptijd van 30 jaar. Dit product werd in januari 2019 geïntroduceerd. Het zijn
relatief grote aanvragen met een langere doorlooptijd.
Het aantal en volume van gepasseerde VvE Energiebespaarleningen is in 2019 hoger dan een jaar eerder: er
zijn 66 VvE Energiebespaarleningen gepasseerd voor in totaal 37,7 miljoen euro (tegenover 59 voor 31,3
miljoen euro in 2018).
Hoofdsommen VvE Energiebespaarlening x € 1 mln

30,0
25,0
20,0
15,0
10,0
5,0
0,0

Hoofdsom aanvragen
Hoofdsom aanvragen 1 jaar eerder

Hoofdsom gepasseerd
Hoofdsom gepasseerd 1 jaar eerder

Per 31 december 2019 had het fonds nog voor 259,2 miljoen euro aan aanvragen voor VvE
Energiebespaarleningen in behandeling.

1.4. Maatschappelijk rendement
Energiebesparende maatregelen
Er zijn vanaf de start van het fonds 32.203 woningen met behulp van de (VvE) Energiebespaarlening
verduurzaamd. In totaal werden circa 75.000 energiebesparende maatregelen getroffen.
Het navolgende overzicht geeft weer hoe de Energiebespaarleningen (in aantallen) zijn verdeeld over de
maatregelen. Hieruit blijkt dat de top 3 van energiebespaarmaatregelen bestaat uit hoogrendementsbeglazing,
zonnepanelen en isolerende deuren. Het fonds registreert alleen de energiebesparende maatregelen die met
de Energiebespaarlening worden gefinancierd.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

9

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Totaal

Particulier

VvE

Hoogrendementsbeglazing (evt. incl. nieuwe kozijnen)

Energiebespaarmaatregelen

382

892

2.171

4.119

5.971

7.965

21.500

15.213

6.287

Zonnepanelen (evt. incl. thuisbatterij)

109

369

697

1.565

2.767

3.549

9.056

7.848

1.208

Isolerende deuren

149

325

734

1.583

2.409

3.784

8.984

5.890

3.094

Gevelisolatie/spouwmuurisolatie

149

394

674

1.943

2.555

3.003

8.718

4.878

3.840

Dakisolatie/Dakisolatie i.c.m. asbestsanering

98

193

454

1.230

2.064

2.534

6.573

3.194

3.379

Vloerisolatie

90

152

340

627

1.385

1.476

4.070

3.067

1.003

Hoogrendementsketel

86

291

417

1.015

1.318

811

3.938

2.255

1.683

Isolerende gevelpanelen

43

55

192

183

547

1.762

2.782

1.300

1.482

Warmtepomp

17

49

138

520

1.062

802

2.588

2.259

329

Ledverlichting

-

96

-

486

264

319

1.165

-

1.165

Zonneboiler

26

61

158

240

323

303

1.111

1.111

-

Bodemisolatie (evt. inclusief vloerisolatie)

4

48

135

168

232

404

991

911

80

CO2 gestuurde ventilatie

-

11

22

32

375

392

832

127

705

Lagetemperatuurafgiftesysteem

-

-

-

-

48

435

483

386

97

Energieprestatieverbetering bestaande lift

-

-

11

79

224

44

343

68

275

Hydronisch balanceren/waterzijdig inregelen

-

-

4

64

231

99

324

241

83

Installatie voor warmteterugwinning

9

21

26

120

49

-

314

-

314

HRe ketel of micro warmtekrachtkoppeling

7

26

37

77

88

27

262

144

118

Maatwerkadvies

6

3

13

57

69

74

222

37

185

Biomassaketel

-

12

40

63

63

-

178

178

-

Het (na)isoleren van leidingen en appendages bij de
collectieve warmtevoorziening
Zolder of vlieringvloerisolatie

-

-

-

-

-

131

147

105

42

-

-

-

-

16

106

106

-

106

Energiezuinige gelijkstroompomp en/of -ventilator

8

6

4

8

10

38

95

95

-

Besparing verlichting

-

-

-

-

-

53

89

52

37

Energiemonitor gekoppeld aan slimme meter

2

3

17

17

18

79

79

-

79

Warmtekrachtkoppeling

-

2

4

8

8

-

22

22

-

Aansluiting op warmtenet derden

-

-

-

-

-

1

1

1

-

Begeleidings- en onderzoekskosten

-

-

-

-

-

1

1

-

1

Totaal getroffen maatregelen

1.185

3.009

6.288

14.204

22.096

28.192

74.974

49.382

25.592

Verduurzaamde woningen

548

1.447

3.244

6.350

9.228

11.386

32.203

23.683

8.520

In bovenstaande tabel wordt per jaar weergegeven welke maatregelen met (VvE) Energiebespaarleningen zijn
getroffen. Het totaal aantal maatregelen in de periode wordt vervolgens uitgesplitst in maatregelen getroffen
door particulieren en maatregelen getroffen door VvE’s. Voor VvE’s is het aantal maatregelen vermenigvuldigd
met het aantal wooneenheden van de betreffende VvE’s, behalve voor het maatwerkadvies omdat er maar
één maatwerkadvies per VvE wordt afgegeven. Onderaan de tabel wordt weergegeven hoeveel woningen zijn
verduurzaamd met de verstrekte Energiebespaarleningen. Ook hier geldt dat voor VvE’s het aantal
wooneenheden is meegewogen.
CO2-reductie
Er is een indicatieve berekening uitgevoerd om de gerealiseerde CO 2-reductie van verstrekte (VvE)
Energiebespaarleningen in te schatten. De berekening verschilt voor particulieren en VvE’s.
Het gemiddelde energieverbruik in een koopwoning in 2018 was 3.250 kWh en 1.480 m 3 aardgas1. Het
gemiddelde energieverbruik in een koopwoning veroorzaakt bij grijze stroom een uitstoot van 4.900 kg CO 2.

1

CBS, voorlopige cijfers 2018.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

10

Per Energiebespaarlening is de geschatte besparing 509 kWh en 232 m3 aardgas en dat is samen 768 kg CO2
per huishouden per jaar. Dit betekent een besparing van 15,7% op het gemiddelde energieverbruik.
Het gemiddelde energieverbruik van een appartement was in 2018 2.010 kWh en 830 m 3 aardgas2. Uit de
energieadviezen voor VvE’s volgt een geschatte besparing van 0,580 miljoen kWh en 1,200 miljoen m3 aardgas.
Dit betekent een CO2-reductie van 2,6 Kt CO2 per jaar (= 2,6 miljoen kilo CO2). Per appartement komt de
berekening neer op een besparing van 182 kWh en 376 m3 aardgas per jaar (828 kg CO2). Het
elektriciteitsverbruik daalt gemiddeld met 9% en het aardgasverbruik met 45%.
De geschatte CO2-reductie van particulieren en VvE’s samen is 8,9 Kt CO2 (8,9 miljoen kilo CO2) per jaar. Deze
schatting is met veel onzekerheden omgeven. De ambitie is om in 2020 tot een nauwkeurigere berekening van
de CO2-reductie te komen.

1.5. Financieel rendement
Het jaar 2019 is afgesloten met een negatief resultaat van 134.000 euro. Het resultaat is lager uitgevallen dan
begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat in het resultaat eenmalige kosten zijn opgenomen die in de toekomst
via de renteopbrengsten goed gemaakt zullen worden. Deze kosten hebben onder andere te maken met kosten
voor aanpassing van de financiering en opstartkosten van het Warmtefonds.
1.6. Vooruitblik
De ambitie van de Nederlandse overheid is om tot en met 2030 1,5 miljoen woningen te isoleren en aardgasvrij
te maken. Hiervoor is het belangrijk dat er financiering wordt aangeboden tegen aantrekkelijke voorwaarden
zodat iedereen in de toekomst met de energietransitie mee kan doen. Het Nationaal Energiebespaarfonds
onderzoekt de mogelijkheden dit te faciliteren en het Warmtefonds in de komende periode op een
verantwoorde manier verder vorm te geven. Een eerste begin is gemaakt; sinds februari 2020 biedt het fonds
Energiebespaarleningen voor zowel particulieren als VvE’s met een looptijd van 20 jaar en is de grens van het
minimale aantal appartementen in de VvE verlaagd van tien naar acht.
Een toename van de leningproductie lijkt realistisch, gezien de nog groeiende focus van particuliere
huiseigenaren en VvE’s op energiebesparende maatregelen. De doelstelling is om in 2020 voor 175 miljoen
euro aan Energiebespaarleningen aan particuliere eigenaar-bewoners te verstrekken waarmee circa 14.000
huishoudens verduurzamen. Online marketing is en blijft belangrijk om verkeer naar de website
www.energiebespaarlening.nl te genereren. De ervaring is dat het gebruik van adwords effectief is en dat
gerichte actie nodig is om het aantal bezoekers te verdubbelen en uiteindelijk de conversieratio te verhogen.
Begin van het jaar is onderzocht of de positie van het fonds in zoekmachines verder kan worden verbeterd en
de komende periode worden de resultaten van het online vindbaarheid onderzoek besproken. Tevens wordt
er geevalueerd of het noodzakelijk is om de website aan te passen aan vernieuwde technische inzichten en de
nieuwe opgave vanuit het warmtefonds.
In 2019 hebben meer dan 200 VvE’s een VvE Energiebespaarlening aangevraagd, wat, tezamen met eerdere
aanvragen, resulteerde in een onderhanden werkpositie van meer dan 240 miljoen euro aan aanvragen.
Ongeveer de helft hiervan zijn aanvragen voor een periode van 30 jaar. Het proces van het bereiken van
duurzaamheid binnen een VvE is vaak lang, maar voor een nul op de meter pakket en een zeer energiezuinig
pakket (voorwaarde voor 30-jaars) is de doorlooptijd nog langer dan voor een de reguliere VvE

2

CBS, voorlopige cijfers 2018.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

11

Energiebespaarlening. Gezien de grote onderhandwerkpositie van VvE Energiebespaarleningen zou in 2020 een
productie van 75 miljoen euro gerealiseerd moeten kunnen worden.
Om alle ambities te kunnen realiseren is het noodzakelijk om tegen zo aantrekkelijk mogelijke voorwaarden
funding aan te trekken. In dat kader heeft het fonds naast Rabobank en ASN inmiddels ook
fundingovereenkomsten met CEB en EIB en worden in de komende periode gesprekken gevoerd met andere
banken en financiele instellingen.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

12

2. GOVERNANCE
2.1. Bestuur en strategic committee
Stichting Nationaal Energiebespaarfonds heeft een bestuur en strategic committee. Het bestuur bestuurt de
stichting en neemt daarbij het investeringsreglement in acht. Het bestuur legt periodiek verantwoording af aan
het strategic committee en informeert de stakeholders. Het strategic committee houdt toezicht, moet
goedkeuring verlenen aan bestuursbesluiten die van wezenlijk belang zijn voor de stichting en adviseert het
bestuur gevraagd en ongevraagd.
In 2019 heeft het bestuur veertien keer, al dan niet met het strategic committee, vergaderd en daarnaast
vonden er diverse overleggen plaats met o.a. het stategic committee en de stakeholders). Onderwerpen die in
2019 aan de orde kwamen zijn o.a.:
• Aantrekken van 150 miljoen euro financiering bij de Council of Europe Development Bank (CEB) ter
financiering van fase 2 van het fonds
• Het aantrekken van 150 miljoen euro financiering bij de European Investment Bank (EIB) ter
financiering van fase 3 van het fonds. In 2020 dienen nog enkele opschortende voorwaarden ingevuld
te worden, waarmee de financiering rond is (o.a. goedkeuring huidige financiers)
• Werving en selectie van een derde bestuurder
• Het opzetten en uitvoeren van een pilot met een Scholen Energiebespaarlening voor de
verduurzaming van schoolgebouwen
• Fase 3, voorbereiding verlenging en verruiming van het fond en vormgeving Warmtefonds. Groei van
het fonds van 600 miljoen euro naar in eerste instantie 1,1 miljard euro (Warmtefonds 1.0). Het Rijk
heeft ervoor gekozen om de structuur en kennis van het Nationaal Energiebespaarfonds te gebruiken
voor het Warmtefonds. Het Warmtefonds is een afspraak in het Klimaatakkoord. In aanloop naar het
Warmtefonds is het per 3 februari 2020 voor particulieren en Verenigingen van Eigenaars mogelijk
gemaakt een Energiebespaarlening af te sluiten met een 20-jarige looptijd. De VvE
Energiebespaarlening is voortaan mogelijk voor VvE’s vanaf 8 appartementen (voorheen 10). Het is de
bedoeling dat er in de loop van 2020 meer nieuwe financieringsvormen komen, ook voor eigenaarbewoners die op basis van hun inkomen nu niet in aanmerking komen voor een financiering voor de
verduurzaming van hun woning (Warmtefonds 2.0).
• Vergroting van de financieringscapaciteit met het aantrekken van een subsidie (in de vorm van een
achtergestelde lening) van 75 miljoen euro van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en marktfinanciering
• Herstructurering van de financiering van het fonds
• Aanpassing van de Investeringsreglementen
• Aanpassing van de fondsmanagementovereenkomst
• Verlenging en verruiming van de regionale variant van de provincie Drenthe
• Beleidsontwikkeling financieringsopties ‘gespikkeld bezit’, een onderzoek naar opt out constructies
om financiering van VvE’s waarin woningcorporaties en/of commerciële verhuurders een
meerderheidsaandeel hebben toch mogelijk te maken.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

13

Samenstelling van het bestuur
De leden van het bestuur worden door het strategic committee benoemd. De gezamenlijke private cofinanciers hebben de mogelijkheid tot een niet-bindende voordracht. Het bestuur is in 2019 uitgebreid naar
drie personen (mevrouw M Brans is per 1 oktober 2019 toegetreden tot het bestuur). Het bestuur bestaat uit:
• De heer E.J.G.V. Boers RE RA, voorzitter
• De heer J.H. de Roo RA, treasurer
• Mevrouw M. Brans MSc, bestuurslid
Roosters van aftreden
Conform de statuten worden de bestuursleden benoemd voor een periode van maximaal vier jaar. Na vier jaar
zijn de zittende leden herbenoembaar voor maximaal nog één termijn van vier jaar. Een bestuurder kan voor
een tweede maal worden herbenoemd indien zwaarwegende belangen - ter beoordeling van het strategic
committee - daartoe aanleiding geven. De leden treden af volgens door het strategic committee vastgestelde
roosters van aftreden. In het kader van de continuteit en de ontwikkelingen omtrent het Warmtefonds wordt
onderzocht of de termijnen voor de voorzitter en treasurer verlengd kunnen worden.
Rooster van aftreden bestuur
Herbenoemd voor
2e termijn per
10 april 2017

Einde 2e termijn

10 april 2014

Einde
1ste termijn
10 april 2017

29 december 2013
1 oktober 2019

29 december 2016
1 oktober 2023

20 december 2016

29 december 2020

Bestuurslid

Functie

Aantreden per

E.J.G.V. Boers RE RA

Voorzitter

J.H. de Roo RA
M. Brans MSc

Treasurer
Lid

10 april 2021

Nevenfuncties (in 2019)
De heer E.J.G.V. Boers RE RA, voorzitter bestuur
• Commissaris bij Triodos Bank en tevens voorzitter van Audit en Risk Committee
• Commissaris bij Coöperatie Univé U.A. en tevens voorzitter van Audit en Risk Committee
• Bestuurder bij Coöperatie Medisch Specialisten (CMS) Gelre U.A.
• Lid van de Raad van Toezicht bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel
• Voorzitter van Ahold Delhaize Pensioenfonds
• Voorzitter van de Raad van Toezicht van Pensioenfonds Metaal en Techniek
De heer J.H. de Roo RA, treasurer bestuur
• Eigen onderneming, advisering met name op het gebied van Finance en Risicomanagement
• Lid van de Board of Trustees en tevens voorzitter van de Audit, Finance, Risk en Compliance
Committee bij The International Maize and Wheat Improvement Center (CIMMYT), Mexico
• Bestuurslid en lid van de Audit Commissie bij Rabobank Pensioenfonds
Mevrouw M. Brans MSc, bestuurslid, lid
• Directeur Vastgoedonderhoud bij Woningcorporatie Stichting de Alliantie

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

14

Samenstelling van het strategic committee
De leden van het strategic committee worden door de Minister van BZK benoemd. De gezamenlijke private cofinanciers hebben de mogelijkheid tot een niet-bindende voordracht van het lid, niet zijnde de voorzitter.
Het strategic committee bestaat uit:
• De heer L.C. van Dijke, voorzitter
• De heer Mr. R. Wispelweij, lid
Roosters van aftreden
Conform de statuten worden de leden van het strategic committee benoemd voor een periode van maximaal
vier jaar. Na vier jaar zijn de zittende leden herbenoembaar voor maximaal nog één termijn van vier jaar. Een
volgens het rooster van aftredend lid van het strategic committee kan voor een tweede maal worden
herbenoemd indien zwaarwegende belangen - ter beoordeling van het strategic committee - daartoe
aanleiding geven.
De leden treden af volgens door het strategic committee vastgestelde roosters van aftreden.
Rooster van aftreden strategic committee
Herbenoemd voor 2e
termijn per
10 april 2017

Einde 2e termijn

10 april 2014

Einde
1ste termijn
10 april 2017

10 april 2014

10 april 2018

10 april 2018

10 april 2022

Bestuurslid

Functie

Aantreden per

L.C. van Dijke

Voorzitter

Mr. R. Wispelweij

Lid

10 april 2021

Nevenfuncties (in 2019)
De heer L.C. van Dijke, voorzitter strategic committee
• Ondernemer LinK | Public Affairs
• Voorzitter bestuur van de Brede Stroomversnelling
• Woordvoerder van Warmteversnelling
• Adviseur van de ChristenUnie Tweede Kamerfractie
• Voorzitter van Mission Possible
De heer mr. R. Wispelweij, lid strategic committee
• Directievoorzitter RegioBank
Bezoldiging
Het strategic committee stelt de bezoldiging en verdere arbeidsvoorwaarden van het bestuur en strategic
committee vast. De hoogte van deze vergoeding en de voorwaarden moeten aansluiten bij wat passend wordt
geacht als vergoeding en voorwaarden voor vergelijkbare werkzaamheden in de publieke sector en mogen het
maximumbedrag voor vergoeding aan bestuurders in deze sector, zoals vastgesteld op grond van de geldende
wet- en regelgeving (daaronder begrepen de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en
semipublieke sector), niet overschrijden. De bezoldiging gegevens van het bestuur en het strategic committee
zijn in de jaarrekening bij de toelichting op de staat van baten en lasten opgenomen.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

15

2.2. Fondsmanager
Het Nationaal Energiebespaarfonds heeft stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse
Gemeenten (SVn) aangesteld als fondsmanager. De fondsmanager verricht onder meer (niet-limitatief) de
volgende activiteiten: het voorbereiden en uitvoeren van besluiten van het bestuur, het beheren en
administreren van het vermogen van de stichting, het namens de stichting, op grond van een volmacht,
verstrekken en beheren van leningen, het voorbereiden van bestuursbesluiten tot vaststelling of wijziging van
de strategie van de stichting, inclusief de meerjarenbegroting, het jaarplan en de jaarbegroting, het
voorbereiden van periodieke rapportages voor het bestuur en/of het strategic committee en het uitvoeren van
andere werkzaamheden voor de stichting die het bestuur aan de fondsmanager opdraagt. Het fonds heeft
hiervoor een fondsmanagementovereenkomst met SVn gesloten.
2.3. Wet- en regelgeving
Dagelijkse beleidsbepalers en personen die belast zijn met het toezicht op het beleid en de algemene zaken
van financiële ondernemingen die over een AFM-vergunning beschikken, dienen conform de Regeling eed of
belofte financiële sector een eed of belofte af te leggen. Het voltallige bestuur, het strategic committee en alle
medewerkers van de fondsmanager hebben de eed of belofte afgelegd.
Governance
De stichting hecht aan haar reputatie als deskundige, solide en integere financiële partij. Het fonds beschikt
over een vergunning als bedoeld in artikel 2:60, eerste lid, Wet op het financieel toezicht (Wft).
Het fonds heeft haar governance op orde en beschikt, via de fondsmanager, over een goed toegeruste
werkorganisatie.
Accountant
Het NEF heeft Mazars N.V. aangesteld als externe accountant van het NEF. De accountant verricht de controle
op de jaarrekening en jaarverslag van het NEF en de daarmee samenhangende processen.
Verantwoord ondernemen
Het fonds wil integer en maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). MVO-beleid is daarom onderdeel
van de reguliere dienstverlening en productverantwoordelijkheid. Daarbij is aandacht voor klanttevredenheid,
klachtenbehandeling, zorgplicht, transparantie, veiligheid, reclame en privacy. In alle producten en processen
wil het fonds integer en transparant zijn en voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Het fonds streeft in
zijn bedrijfsvoering naar een lage milieubelasting door het bewuste gebruik van materialen en duurzame
inkoop.
2.4. Risicomanagement
In 2019 is een verdere invulling gegeven aan het raamwerk voor integraal risicomanagement. De hoofddoelen
die het fonds met risicomanagement nastreeft zijn als volgt geformuleerd:
• Duidelijke rolverdeling tussen taken NEF en uitbestedingsorganisatie
• Het bepalen van de risicobereidheid van NEF
• Het creëren van een risicocultuur (het geheel van normen en waarden, houding en gedrag, kennis en
begrip van risico’s binnen het NEF)
• Het inzicht behouden van de risico’s die NEF loopt
• Het beheersen van de risico’s die NEF loopt binnen de bestaande processen

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

16

Rollen en verantwoordelijkheden
Alle activiteiten gebeuren in principe voor rekening en risico van het fonds. De stichting heeft voor de
operationele uitvoering en beheersing de verantwoordelijkheid voor de uitvoering neergelegd bij de
uitvoeringsorganisatie (SVn). Afspraken hierover zijn vastgelegd in de fondsmanagementovereenkomst. SVn is
op basis van deze overeenkomst verplicht haar operationele processen goed in te richten en te beheersen. Het
risicomanagementbeleid van het fonds is gericht op een voortdurende en zorgvuldige bewaking en beheersing
van risico’s die deze activiteiten met zich meebrengen. Bij het bepalen van de risico’s is de continuïteit van het
fonds het uitgangspunt. Er zijn geen indicaties dat de continuïteit van het fonds in geding is.
Risico bereidheid
Het fonds hecht sterk aan een laag risicoprofiel. Het beleid is gericht op een voortdurende en zorgvuldige
bewaking en beheersing van de risico's. Het fonds is deels gefinancierd met publieke middelen en heeft geen
winstoogmerk. Het inzetten van publieke middelen vraagt om grote zorgvuldigheid en een risicomijdende
houding. De beheersingsmaatregelen zijn zodanig ontworpen dat deze bijdragen aan een laag risicoprofiel.
Het bestuur is eindverantwoordelijk voor de het risicomanagementbeleid en geeft hierin kaders waar binnen
gehandeld en gerapporteerd moet worden. Het bestuur is ook verantwoordelijk voor de keuze om bepaalde
risico’s wel of niet te accepteren, te vermijden, of beheersingsmaatregelen voor de treffen.
Systematische wijze van inventarisatie en analyse
Belangrijk onderdeel bij het adequaat invullen van risicomanagement is een systematische benadering van
deze manier van risicobeheersing. En systematisch houdt ook in dat het een cyclisch proces is: dat betekent
inventarisatie, analyse en de (toetsing van de effectiviteit van de) beheersingsmaatregelen, om vervolgens
hierover te rapporteren en waar nodig bij te sturen.
Risico identificatie
Periodiek worden risico’s opnieuw gedefinieerd of heroverwogen. Deze risico’s worden opgenomen in de
zogenoemde heatmap van het Nationaal Energiebespaarfonds. Deze heatmap geeft op hoofdlijnen de risico’s
weer die door het fonds worden gelopen. Vervolgens zijn de specifieke risico’s beschreven inclusief de daarbij
behorende beheersingsmaatregelen. Voor het bepalen van de positie van de risico’s in de heatmap worden de
risico’s gewogen; dit gebeurt op basis van kans X impact. Per geïdentificeerd risico worden één of meerdere
beheersmaatregelen geformuleerd. Nadat de beheersmaatregelen zijn gedefinieerd wordt periodiek
beoordeeld of deze beheersingsmaatregelen hebben gewerkt.
Voor het fonds zijn vooralsnog de volgende categorieën gedefinieerd waarin de verschillende risico’s
geïdentificeerd worden. Bij de risico’s is op hoofdlijnen weergegeven hoe deze risico’s worden beheerst.
.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

17

Financiële risico’s:
Soort risico
Renterisico

Liquiditeitsrisico

Kredietrisico /
Insolventierisico

Risico omschrijving
Energiebespaarleningen
worden gefinancierd met
rijksgelden en co-financiering
door banken. De cofinanciering wordt vastrentend
aangetrokken en zoveel
mogelijk gematcht aan het
profiel van de uitstaande
Energiebespaarlening. Het
risico bestaat dat bij de
bepaling van de
consumentenrente
onvoldoende rekening is
gehouden met stijgende
rentetarieven.

Evaluatie en Beheersing
Maandelijks wordt de consumentenrente
bepaald met als doel om kostendekkend te
opereren. Hiermee kunnen tussentijdse
rentestijgingen ingerekend worden en vertaald
naar een nieuw consumententarief.

Het liquiditeitsrisico is het
risico dat het fonds niet op
een efficiënte en effectieve
wijze kan voldoen aan de
verwachte en onverwachte
kasstromen zonder dat de
dagelijkse operatie of de
financiële conditie van het
fonds wordt geraakt.

De structuur van het fonds beperkt het
liquiditeitsrisico. Elk kwartaal (of vaker indien
nodig) wordt een liquiditeitsplanning opgesteld
voor de komende 12 maanden. Door tussentijdse
monitoring en eventuele bijsturing worden
liquiditeitsrisico’s beheerst.

Tegenvallende
kredietverliezen worden niet
gedekt binnen het fonds. Bij
de vaststelling van de
consumentenrente wordt
rekening gehouden met
kredietverliezen van 0,15% op
jaarbasis. Tegenvallende
kredietverliezen zouden een
liquiditeitstekort kunnen
veroorzaken.

Kredietwaardigheidstoets bij aanvang van de
Energiebespaarlening.

Als kredietverliezen hoger
uitvallen dan in het tarief
opgenomen komen deze voor
rekening van de overheid. De
lening van de overheid wordt
als laatste afgelost.

Jaarlijkse beoordeling of het gehanteerde
kredietverlies nog representatief is voor de
populatie. De gerealiseerde kredietverliezen
liggen ver onder de begrote verliezen en de
kredietverliezen waar in de consumentenrente
rekening mee wordt gehouden.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

Minimaal één keer per maand wordt een
treasury dashboard opgesteld, waarbij het
renterisico (niet afgedekte deel) wordt bepaald.
Voor het afdekken van de risico’s is binnen het
Treasury statuut een bandbreedte van € 20 mln.
ongedekte positie opgenomen. Het dashboard
wordt maandelijks besproken in de
bestuursvergadering.

Op basis van de eisen vanuit de
financieringsdocumentatie wordt een
liquiditeitsbuffer van maximaal € 10 miljoen
aangehouden.

Maandelijkse beoordeling van de werkelijke
kredietverliezen. Daarnaast wordt elk kwartaal
de uitstaande portefeuille beoordeeld. In totaal
kent het fonds op balansdatum een voorziening
van € 152.000 en zijn er in de gehele looptijd van
het fonds 2 leningen (totale omvang € 18.000)
volledig afgeschreven. Dit is gezien de omvang
van het fonds zeer beperkt.

18

Financieringsrisico

Marktrisico

Het fonds voldoet niet aan de
convenanten uit de
financieringsdocumentatie,
waardoor
financieringsmogelijkheden
beperkt worden.

Er wordt periodiek beoordeeld of het fonds
binnen de gestelde ratio’s blijft, daarnaast wordt
bij elke trekking die wordt vastgelegd beoordeeld
welke impact deze heeft op de gestelde ratio’s.

Lagere productie dan
geprognotiseerd (in 2018
herzien naar € 600 mln.),
waardoor een deel van de
vaste kosten niet volledig kan
worden gedekt.

Maandelijks rapportage met productiecijfers
waardoor tijdig kan worden bijgestuurd als
productie niet gehaald wordt. In de rentetarieven
is rekening gehouden met het kostenniveau die
past bij de verwachte lening omvang.

Met de huidige en potentiële financiers blijft het
fonds in gesprek over de ontwikkelingen binnen
het fonds en mogelijkheden voor aanvullende of
nieuwe financiers. In het afgelopen jaar is
gebleken dat diverse partijen willen (blijven)
investeren in het fonds. Zo is de financiering van
de CEB uitgebreid en is de EIB toegetreden als
financier.

Er zijn diverse externe
factoren die invloed hebben
op de markt en cliënten van
het NEF.

Niet financiële risico’s:
Soort risico
Risico omschrijving
UitbestedingsHet uitbestedingsrisico is het
risico (incl IT
risico dat de continuïteit,
risico)
integriteit en/of kwaliteit van
het fonds door de aan derden
uitbestede bedrijfsprocessen
wordt geschaad.
Onjuiste of onbetrouwbare
geautomatiseerde
gegevensverwerking inclusief
continuïteitsrisico,
automatisering en niet
adequate
beveiligingssystemen.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

Evaluatie en Beheersing
Er bestaat een fondsmanagementovereenkomst
met Service Level Agreements met SVn. Hierin
zijn afspraken gemaakt over inhoud, uitvoering
en kwaliteit van de uitbestede diensten.
Belangrijke onderdelen hierbij zijn:
• Periodieke klachtenrapportages en
incidentenrapportages
• SLA-afspraken tussen NEF en SVn
• Per kwartaal overleg met MT/Directie van
SVn over de prestaties
• Tijdig aanhaken (door de fondsmanager) van
de IT-leverancier bij verwachte wijzigingen.
• Uit laten voeren van een IT-audit op de
geautomatiseerde systemen (als onderdeel
van de accountantscontrole).

19

De beheersing met betrekking tot dit item zal
verder worden uitgebreid op de volgende
onderwerpen:
• Duidelijke functiescheiding binnen SVn
(operatie & fondsmanagement) en tussen
SVn en het fonds
• Periodieke rapportage van de interne
beheersing binnen SVn
Strategisch risico

Als gevolg van het niet
adequaat uitvoeren van de
strategie of verkeerde
(beleids)keuzes bestaat de
kans dat de doelen van het
fonds niet worden gehaald.

Compliance

Risico die tot gevolg hebben
dat het het fonds niet
compliance is aan de gelden
wet en regelgeving. Waarbij
gekeken zal worden naar
juridische risico’s, governance
risico’s en integriteitsrisico’s

Belangrijke is dat het fonds tijdig is aangehaakt
bij ontwikkelingen:
• Aangesloten van bestuur bij overleggen met
stakeholders over strategische keuzes (o.a.
warmtefonds)
• Invulling in het bestuur en SC vanuit diverse
stakeholders
• Stakeholders meenemen in ontwikkelingen en
mogelijkheden binnen het fonds
• Nieuwe producten voor de
investeringsreglementen worden met diverse
partijen afgestemd (overheid, RVO, banken,
marktpartijen).
Er wordt gesteund op de risk en compliance
afdeling van SVn en waar nodig wordt extern
expertise ingehuurd.

Het fonds heeft de risico's geïdentificeerd, de kansen en gevolgen van het optreden ervan in kaart gebracht en
beheersmaatregelen genomen die deze mitigeren tot de gewenste omvang. Het bestuur wordt hierover
periodiek gerapporteerd door de fondsmanager door middel van een heatmap. Waar nodig zijn in 2019
aanvullende maatregelen genomen om de risico’s verder te mitigeren. Het bestuur is van mening dat de risico's
op deze wijze adequaat beheerst worden.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

20

3. JAARREKENING
3.1. Balans
ACTIVA
(bedragen x 1.000 in €)

1
2
3
4

5
6

31 December 2019

31 December 2018

234.087
1.571
80.550
249

157.377
46.865
-

778
20
81.242

570
78.942

398.497

283.754

31 December 2019

31 December 2018

Algemene reserve
Resultaat boekjaar
Bestemmingsreserve BZK-lening

-2.797
-134
83.607

-3.187
390
69.531

Voorzieningen
Rentedekkingsfonds Rijk
Rentedekkingsfonds regionale variant
Overige Rijkssubsidie
BZK-voorziening SDR

6.287
4.148
-

6.721
2.809
448
33

Financiële vaste activa
Energiebespaarlening
Aardgasloos Energiebespaarlening
VvE Energiebespaarlening
Scholen Energiebespaarlening
ACTIVA
Vlottende activa
Vorderingen en overlopende activa
Nog te ontvangen subsidie BZK inzake SDR
Liquide middelen

TOTAAL ACTIVA
PASSIVA
(bedragen x 1.000 in €)
Eigen vermogen
7
8
9

10
11

Langlopende schulden
Achtergestelde BZK-lening
Langlopende lening financiers

34.393
196.150

30.469
118.125

12

Kortlopende schulden
Overige schulden en overlopende passiva

76.843

58.415

TOTAAL PASSIVA

398.497

283.754

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

21

3.2. Winst- en verliesrekening
(bedragen x € 1.000)

Gerealiseerd
2019

Begroting
2019

Gerealiseerd
2018

4.831
434
577

6.195
436
434

3.065
464
301

13
14
15

BATEN
Rentebaten
Bijdrage rentekorting Rijk
Bijdrage rentekorting regionale variant

16

Overige baten

448

352

517

TOTAAL BATEN

6.290

7.417

4.347

LASTEN
Operationele lasten
Management fee
Agency fee
Algemene kosten
Marketing kosten
Voorziening oninbaarheid
TOTAAL operationele lasten

-2.992
-35
-618
-92
-68
-3.806

-3.669
-35
-684
-121
-96
-4.605

-2.512
-35
-326
-26
-32
-2.931

22
23
24
25
26

Rente lopende rekening
Arrangement fee
Commitment fee
Garantie fee
Rentelasten
TOTAAL financieringslasten

-218
-100
-498
-321
-1.482
-2.619

-168
-624
-230
-1.607
-2.629

-5
-100
-244
-677
-1.026

27
27

BZK-lening
Mutatie reële waarde BZK-lening
TOTAAL overige baten en lasten

15.899
-1.823
14.076

31.213
-2.150
29.063

26.249
-1.758
24.491

TOTAAL LASTEN

7.652

21.830

20.534

RESULTAAT voor bestemming

13.942

29.246

24.881

Mutatie bestemmingsreserve BZK-lening

-14.076

-29.063

-24.491

-134

183

390

17
18
19
20
21

27

RESULTAAT na bestemming

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

22

3.3. Kasstroomoverzicht
(bedragen x € 1.000)

Gerealiseerd

Gerealiseerd

2019

2018

Kasstroom uit operationele activiteiten
Operationeel resultaat
Aanpassingen voor:
Afschrijvingen en overige waardeverminderingen
Mutatie voorzieningen

2.484

1.416

-

-

444

769
444

Verandering in werkkapitaal:
Vorderingen
Kortlopende schulden

-208

-345

555

581

Kasstroom uit bedrijfsoperaties
Ontvangen interest
Betaalde provisie
Betaalde commitment fee
Betaalde garantie fee
Betaalde interest

Ontvangen geldlening
Ontvangen BZK achtergestelde lening
Aflossing geldlening

347

236

3.275

2.421

-

-4

-100

-100

-412

-318

-243

-

-1.560

-430
-2.315
960

Kasstroom uit operationele activiteiten
Kasstroom uit investeringsactiviteiten
In lopende jaar gepasseerde leningen
Uit vorig jaar ingegane leningen
In volgend jaar ingegane leningen
Totaal ingegane leningen
Mutatie leningen in bouwdepot
Ontvangen aflossingen Energiebespaarlening
Kasstroom uit investeringsactiviteiten

769

-147.255

-852
1.569

-113.794

-3.562

-

85

3.562
-150.732

-110.232

12.469

22.734

38.477

20.950

-98.825

-64.979

95.000

90.000

18.000

25.000

-11.875

101.125

115.000

Kasstroom uit financieringsactiviteiten

2.300

50.021

Toename geldmiddelen

2.300

50.021

Openingsbalans
Mutatie boekjaar
Eindbalans

78.942

28.921

2.300

50.021

81.242

78.942

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

23

3.4. Waarderingsgrondslagen
Algemeen
Tenzij anders weergegeven, worden bedragen in de jaarrekening vermeld in duizenden euro’s.
Doelstelling en activiteiten
De stichting Nationaal Energiebespaarfonds (KvK nummer 59439122), statutair gevestigd te ‘s- Gravenhage, is
een organisatie met een maatschappelijke doelstelling. Volgens de statuten luidt de doelstelling:
“Het bevorderen van energiebesparende maatregelen aan woningen door (samenwerkende) eigenaarbewoners en aan gebouwen van scholen”.
Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening
De jaarrekening is opgesteld volgens in Nederland algemeen aanvaarde grondslagen en de bepalingen volgens
Richtlijn voor de jaarverslaggeving 640 “Organisaties zonder winststreven”, die uitgegeven zijn door de Raad
voor de Jaarverslaggeving.
Tenzij bij de desbetreffende grondslag voor de specifieke balanspost anders wordt vermeld, worden de activa
en passiva opgenomen tegen de verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs.
Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts
opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun
oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van
de jaarrekening bekend zijn geworden.
Schattingen
Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van het
fonds zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening
opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk
is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de
toelichting op de desbetreffende jaarrekeningpost.
Toelichting op het kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het
kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest,
commitment fee en provisie zijn opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. De mutaties
op de Energiebespaarlening zijn opgenomen als kasstroom uit investeringsactiviteiten. Ontvangen gelden en
betaalde aflossingen aan financiers zijn opgenomen als kasstroom uit financieringsactiviteiten. Transacties
waarbij geen instroom of uitstroom van kasmiddelen plaatsvindt, waaronder de aanpassing in de waardering
van de BZK-lening op basis van RJ 290, zijn niet in het kasstroomoverzicht opgenomen.
Financiële instrumenten
Alle in de balans opgenomen financiële instrumenten zijn bij eerste waardering gewaardeerd tegen reële
waarde, de vervolgwaardering vindt plaats tegen de (geamortiseerde) kostprijs. De reële waarde is het bedrag
waarvoor een actief kan worden verhandeld of een passief kan worden afgewikkeld tussen ter zake goed
geïnformeerde partijen, die tot een transactie bereid en onafhankelijk van elkaar zijn. Indien niet direct een
betrouwbare reële waarde is aan te wijzen, wordt de reële waarde benaderd door deze af te leiden uit de
reële waarde van bestanddelen of van een soortgelijk financieel instrument, of door opgaven van derden.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

24

Grondslagen voor de waardering van activa en passiva
Financiële vaste activa
De onder financiële vaste activa opgenomen portefeuille aan verstrekte Energiebespaarleningen worden
initieel gewaardeerd tegen reële waarde. Vervolgens worden deze leningen gewaardeerd tegen de
geamortiseerde kostprijs. Deze waarderingsgrondslag is in de praktijk gelijk aan de nominale waarde van de
schuldrest per balansdatum. Eventuele bijzondere waardeverminderingen worden in mindering gebracht op
de geamortiseerde kostprijs en verantwoord in de staat van baten en lasten.
Overige vorderingen en overlopende activa
Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie.
Handelsvorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs.
Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.
Voorzieningen
Voorziening voor Rentedekkingsfonds
De Rentedekkingsfondsen betreft een vooruit ontvangen exploitatiesubsidie met als doel het dekken van de
rentekortingen op de leningen waarop een rentekorting is verkregen. De subsidie valt vrij ten gunste van het
resultaat in de periode waarin de daadwerkelijk gegeven rentekorting (de gesubsidieerde lasten) worden
verwerkt. Het Rentedekkingsfonds heeft een langlopend karakter.
Overige Rijkssubsidie
De voorziening voor overige (rijks)subsidie betreft een vooruit ontvangen subsidie ter dekking van
marketingdoeleinden of specifieke projecten. De voorziening wordt op reële waarde gewaardeerd. De
werkelijk gemaakte kosten worden in mindering gebracht op deze subsidie.
Langlopende schulden
Langlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten
die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de schulden worden in de waardering bij eerste
verwerking opgenomen. Schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs,
zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten.
Het verschil tussen de bepaalde boekwaarde en de uiteindelijke aflossingswaarde wordt op basis van de
effectieve rente gedurende de looptijd van de schulden in de staat van baten en lasten als interestlast
verwerkt.
Grondslagen voor resultaatbepaling
Algemeen
Het saldo (resultaat) wordt bepaald als het verschil tussen het totaal der baten en het totaal der lasten. De
baten worden verantwoord in het jaar waarin zij zijn gerealiseerd; lasten reeds zodra zij voorzienbaar zijn.
Baten die worden ontvangen in de vorm van zaken of diensten worden gewaardeerd tegen de reële waarde,
voor zover deze bepaalbaar is. In dat geval worden zodanige baten in de staat van baten en lasten verantwoord.
Rentebaten
De rentebaten bestaat uit de ontvangen rentebaten en de betaalde rentelasten op de Energiebespaarlening,
de rentemarge wordt op basis van het toerekeningsbeginsel verantwoord in de staat van baten en lasten voor
alle rentedragende instrumenten.
Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

25

3.5. Toelichting op de balans
Activa
Voorziening 2019
Per balansdatum is een analyse verricht op de openstaande debiteuren. Op basis van deze analyse is uit
voorzichtigheidsprincipe voor in totaal 12 Energiebespaarleningen een voorziening van 132.000 euro getroffen.
Daarnaast is een voorziening van 20.000 euro onder de debiteuren opgenomen. Deze leningen hebben over
het algemeen meer dan 3 maanden achterstand. De kans dat de Energiebespaarleningen in de laatste categorie
nog inbaar zijn, is als gering geschat. In 2019 zijn er een tweetal leningen volledig afgeboekt ten laste van de
voorziening. De voorziening is als volgt opgebouwd:
(bedrag x EUR 1.000)
Beginstand
Vrijval
Afgeboekte lening
Toevoeging
Eindstand

Opgenomen onder
Energiebespaarleningen
92
-35
-18
93
132

Opgenomen onder
debiteuren
10
-3
13
20

Totaal
102
-38
-18
106
152

% voorziening (incl afgeboekte leningen) t.o.v. totaal verstrekt

0.04%

1. Energiebespaarlening
Het verloop van de portefeuille naar schuldrest is als volgt:
(bedrag x EUR 1.000)

31 december 2019

gem. rente %

31 december 2018

gem. rente %

beginstand

14.408

157.469

2,50

8.589

93.291

2,53

bij: verstrekte leningen

8.113

107.695

1,65

6.405

82.513

2,28

af: extra/ algehele aflossing

1.211

14.148

2,24

586

7.090

2,63

1

18

af: afboeking
af: aflossing in maandbedragen
stand per ultimo
voorziening
Stand naar voorziening

16.779
21.309

234.219
132234.087

11.244
2,02

14.408

157.469
-92
157.377

2,50

De totale portefeuille bestaat per 31 december 2019 uit ruim 21.000 Energiebespaarleningen met een omvang
van 234,2 miljoen euro. De financiele vaste activa kent een langlopend karakter.
2. Aardgaslose Energiebespaarlening
In 2019 zijn 77 aardgaslose Energiebespaarleningen gepasseerd. Daarnaast zijn er nog 13 aanvragen
onderhanden. De verwachting is dat er niet veel nieuwe aanvragen bij zullen komen. De regeling is in
afstemming met het ministerie begin 2020 stop gezet.
(bedrag x EUR 1.000)
Beginstand
bij: verstrekte leningen
af: extra/ algehele aflossing
af: aflossing in maandbedragen
Stand per ultimo

31 december 2019

gem. rente %

31 december 2018

gem. rente %

-

-

-

-

-

-

77

1.604

1,84

-

-

-

-

-

-

-

-

-

77

33
1.571

1,84

-

-

-

Op balansdatum zijn er geen aardgaslose leningen met een achterstand. Er zijn geen indicaties van
oninbaarheid. Vandaar dat er op de aardgaslose Energiebespaarleningen geen voorzieningen zijn getroffen.
De financiële vaste activa kennen een overwegend langlopend karakter.
Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

26

3. VvE Energiebespaarlening
In 2019 zijn 70 VvE Energiebespaarleningen gepasseerd en ingegaan. Daarnaast is er 1 VvE
Energiebespaarleningen die in 2019 is passeerd maar in 2020 is ingegaan.
(bedrag x EUR 1.000)

31 december 2019

gem. rente %

31 december 2018

gem. rente %

Beginstand

116

46.865

2,85

62

21.760

2,85

bij: verstrekte leningen

70

41.136

2,51

54

27.719

2,84

af: extra/ algehele aflossing

1

3.942

2,90

-

579

-

185

3.509
80.550

116

2.036
46.865

2,85

af: aflossing in maandbedragen
Stand per ultimo

2,73

Op balansdatum zijn er geen VvE Energiebespaarleningen met een achterstand. Er zijn geen indicaties van
oninbaarheid. Vandaar dat er op de VvE Energiebespaarleningen geen voorzieningen zijn getroffen.
De financiële vaste activa kennen een overwegend langlopend karakter.
4. Scholen Energiebespaarlening
In 2019 is het fonds gestart met een pilot voor de verduurzaming van scholen. De pilot kent een maximale
omvang van 5 miljoen euro, waarvan het ministerie van BZK 1 miljoen euro financiert.
(bedrag x EUR 1.000)

31 december 2019

gem. rente %

31 december 2018

gem. rente %

Beginstand

-

-

-

-

-

-

bij: verstrekte leningen

3

297

2,53

-

-

-

af: extra/ algehele aflossing

-

47

-

-

-

-

af: aflossing in maandbedragen
Stand per ultimo

3

1
249

2,53

-

-

-

Op balansdatum zijn er geen Scholen Energiebespaarleningen met een achterstand en er zijn geen indicaties
van oninbaarheid. Vandaar dat er op de Scholen Energiebespaarleningen geen voorzieningen zijn getroffen.
De financiële vaste activa kennen een overwegend langlopend karakter.
5.

Vorderingen en overlopende activa

(bedrag x EUR 1.000)

31 december 2019

31 december 2018

Nog te ontvangen rente

477

-

Debiteuren regionale variant

284

553

Debiteuren

36

25

Voorziening debiteuren

-20

-10

Overige vorderingen

1

2

Stand per ultimo

778

570

Nog te ontvangen rente betreft de rente op de lopende leningen. De incasso van deze leningen vindt plaats op
de eerste van de volgende maand.
De debiteuren regionale variant hebben betrekking op de bijdragen van de provincies Overijssel, Drenthe en
gemeenten Den Bosch aan het fonds voor de specifieke regeling in hun gemeente/provincie. De bijdragen
worden gestort op basis van de werkelijk gepasseerde leningen in het afgelopen kwartaal.
Het fonds heeft per balansdatum bij 227 debiteuren een vordering open staan. Dit is 1,05% van het totaal
aantal klanten binnen het fonds. Van deze debiteuren zijn er 12 geclassificeerd als dubieus. Voor deze klanten
is een voorziening getroffen op de uitstaande vordering. Zie ook de analyse omtrent de voorzieningen.
Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

27

6.

Liquide middelen

(bedrag x EUR 1.000)
Rekening courant
Deposito’s
Betalingen onderweg
Stand per ultimo

31 december 2019
51.240
30.002
81.242

31 december 2018
49.712
30.000
-770
78.942

Alle bedragen zijn direct opvraagbaar. Van de deposito’s is 20 miljoen euro op spaarrekeningen bij de Rabobank
en 10 miljoen euro op een spaarrekening bij ASN Bank geplaatst.
Passiva
7.

Stichtingsvermogen

(bedrag x EUR 1.000)
Algemene reserve
Resultaat boekjaar
Stand per ultimo

31 december 2019
-2.797
-134
-2.931

31 december 2018
-3.187
390
-2.797

Algemene reserve
De algemene reserve wordt opgebouwd uit de behaalde resultaten vanaf de start van het fonds en bestaat uit
het resultaat vanuit eerdere jaren. Indien het saldo van het eigen vermogen aan het einde van de looptijd van
het fonds negatief is, dan zal dat in eerste instantie worden verrekend met de achtergestelde BZK-lening. Een
eventueel positief saldo komt ten gunste van de Rijksoverheid.
8.

Bestemmingsreserve BZK-lening

(bedrag x EUR 1.000)
Beginstand
Toevoeging
Onttrekking
Stand per ultimo

31 december 2019
69.531
15.899
-1.823
83.607

31 december 2018
45.040
26.249
-1.758
69.531

Als gevolg van een wijziging in de looptijd van de huidige achtergestelde lening en de uitbetaling van een
nieuwe achtergestelde lening in 2019 zijn er toevoegingen gedaan aan de bestemmingsreserve BZK. Zie ook
toelichting 10. De jaarlijkse oprenting van de BZK-lening wordt onttrokken aan deze bestemmingsreserve.
Uiteindelijk zal de reële waarde van de BZK-lening aan het eind van de looptijd weer gelijk zijn aan de nominale
waarde en is de bestemmingsreserve volledig uitgeput. In 2019 heeft er een onttrekking plaats gevonden van
1,8 miljoen euro.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

28

9. Voorzieningen
Rentedekkingsfonds Rijk
(bedrag x EUR 1.000)
Beginstand
Storting
Onttrekking
Stand per ultimo

31 december 2019
6.721
-434
6.287

31 december 2018
7.185
-464
6.721

Op basis van de subsidie van het ministerie van BZK werd 7,5 miljoen euro geclassificeerd als een voorziening
ter dekking van toekomstige rentekortingen. De voorziening valt vrij ten gunste van het resultaat op basis van
de feitelijke portefeuille en de toegekende rentekorting. In 2019 is 0,4 miljoen euro aan de voorziening
onttrokken.
Rentedekkingsfonds regionale variant
(bedrag x EUR 1.000)
Beginstand
Storting
Onttrekking
Stand per ultimo

31 december 2019
2.809
1.915
-577
4.148

31 december 2018
1.114
1.996
-301
2.809

De voorziening bestaat uit de door de provincie Overijssel, de provincie Drenthe, de gemeente Breda en de
gemeente Den Bosch verleende rentekortingen op de Energiebespaarleningen. Er wordt een rentekorting
gegeven aan inwoners van de betreffende provincie of gemeente. De subsidie bestaat uit een rentekorting en
terugbetaling van extra kosten. De subsidie wordt betaald op basis van de netto contante waarde bij het
toekennen van de Energiebespaarlening. De vergoeding wordt vrijgegeven aan het resultaat voor de duur van
de Energiebesparingslening.
In 2019 zijn er 2.130 Energiebespaarleningen voor een totaal bedrag van 31,3 miljoen euro gepasseerd met
een rentekorting uit een regionale variant. Sinds de start van de regionale varianten zijn 5.440
Energiebespaarleningen voor een totaal bedrag van 73,2 miljoen euro gepasseerd.
In de tabel hieronder geeft inzicht in de leningen die gepasseerd zijn onder de regionale variant, zowel voor
2019 als cumulatief.
Regionale variant
(bedrag x EUR 1.000)

Aantal

Cumulatief

Hoofdsom

Aantal

Beschikbaar

Hoofdsom

Toegekend3

Subsidie

Leidschendam-Voorburg

-

-

-

-

100

-

Breda

-

-

178

2.571

475

475

67

1.011

129

1.786

210

176

Drenthe

760

11.277

1.709

23.755

3.471

2.151

Overijssel

1.303

18.981

3.424

45.070

3.200

3.182

Totaal

2.130

31.268

5.440

73.183

7.456

5.984

Den Bosch

3

2019

Dit betref het toegekende deel van de subsidie aan Energiebespaarleningen. Het bedrag is inclusief de lopende aanvragen

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

29

Overige Rijkssubsidie
(bedrag x EUR 1.000)
Beginstand
Storting
Onttrekking
Stand per ultimo

31 december 2019
448
-448
-

31 december 2018
965
-517
448

Het fonds heeft een subsidie van 10 miljoen euro van het ministerie van BZK ontvangen. Van dit bedrag is 7,5
miljoen euro geclassificeerd als een voorziening voor rentekorting. De resterende subsidie is geclassificeerd als
een voorziening voor kleinschalige marketingactiviteiten en om de kosten van accountmanagers en andere
incentives te dekken. In 2019 is 448.000 euro incl. btw, als aanvullend budget voor de fondsbeheerder SVn, ten
laste van deze subsidie gebracht als compensatie voor het aantrekken van VvE accountmanagers. Aangezien er
geen subsidie meer beschikbaar is, worden de resterende kosten ten laste van het resultaat gebracht.
Overige SDR (schooldakrevolutiefonds) subsidie
(bedrag x EUR 1.000)
Beginstand
Storting
Onttrekking
Stand per ultimo

31 december 2019
33
-53
-20

31 december 2018
80
-47
33

Het ministerie van BZK verleende het fonds een subsidie van 100.000 euro om de business case voor "het
Schooldakrevolutiefonds" te onderzoeken. In 2018 is 80.000 euro van deze subsidie ontvangen. De kosten voor
dit project zijn direct ten laste van deze subsidie gebracht. In januari 2019 is het definitieve rapport bij het
ministerie ingediend. Met het ministerie is afgestemd dat de implementatiekosten die samenhangen met de
realisatie van de businesscase ook ten laste van de resterende subsidie gebracht mogen worden. De kosten
2019 hebben hier betrekking op. Het project is afgerond en in 2020 zal verantwoording worden afgelegd over
de subsidie en zal het restant worden uitgekeerd.
10. Achtergestelde BZK-lening
De lening kent een langlopend karakter, de komende 12 maanden vinden er geen aflossingen plaats.
(bedrag x EUR 1.000)
Beginstand
Storting
Correctie reële waarde
Amortisering
Stand per ultimo

31 december 2019
30.469
18.000
-15.899
1.823
34.393

31 december 2018
29.960
25.000
-26.249
1.758
30.469

Eerste achtergestelde lening
De BZK-lening is achtergesteld bij alle andere bestaande en toekomstige schulden van het fonds. De nominale
waarde van deze lening is 75 miljoen euro.
De lening heeft de volgende voorwaarden:
• terugbetaling zal uiterlijk plaatsvinden vanaf 1 januari 2037, met een terugbetaling van maximaal drie
jaar;
• het terug te betalen bedrag wordt verhoogd / verlaagd afhankelijk van het uiteindelijke fondsresultaat;
• er wordt geen rente betaald over de uitstaande bedragen.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

30

Tweede achtergestelde lening
In 2018 heeft BZK een nieuwe achtergestelde lening van 40 miljoen euro toegekend, welke inmiddels geheel
is uitbetaald.
De lening heeft de volgende voorwaarden:
• terugbetaling vindt uiterlijk plaats op 31 december 2055;
• het terug te betalen bedrag wordt verhoogd / verlaagd afhankelijk van het uiteindelijke fondsresultaat;
• er wordt geen rente betaald over de uitstaande bedragen.
Achtergestelde lening Scholen
In 2019 heeft BZK een nieuwe achtergestelde lening van 1 miljoen euro toegekend voor de finananciering van
de scholen Energiebespaarlening.
De lening heeft de volgende voorwaarden:
• terugbetaling vindt uiterlijk plaats uiterlijk 31 december 2055;
• het terug te betalen bedrag wordt verhoogd / verlaagd afhankelijk van het uiteindelijke fondsresultaat;
• er wordt geen rente betaald over de uitstaande bedragen.
Achtergestelde lening laadpalen
In 2019 heeft BZK een nieuwe achtergestelde lening van 2 miljoen euro toegekend voor de financiering van
de laadpunten voor elektrische auto’s op parkeerterreinen van VvE’s.
De lening heeft de volgende voorwaarden:
• terugbetaling vindt uiterlijk plaats uiteriljk 31 december 2055;
• het terug te betalen bedrag wordt verhoogd / verlaagd afhankelijk van het uiteindelijke fondsresultaat;
• er wordt geen rente betaald over de uitstaande bedragen.
Fair value waardering
Op basis van de rapportageregels (Dutch GAAP (RJ 290)) moet de BZK-lening bij aanvang worden gewaardeerd
tegen marktwaarde. Voor rapportagedoeleinden betekent dit dat deze schuld wordt opgenomen tegen de
netto contante waarde die, vanwege het feit dat geen rente verschuldigd is op de lening, lager is dan de
nominale waarde. In de loop van de tijd (tot het einde van 2036 of 2055, de verwachte datum van de
terugbetaling), zal de lening worden doorgerekend naar de nominale waarde uit de resultatenrekening. In
onderstaande tabel zijn de gegevens per tranche opgenomen inclusief het berekende interestpercentage die
gebruikt wordt voor de fair value berekening. De berekeningen zijn gebasseerd op de uitgangspunten in de
subsidiebeschikking.
Beschrijving
Tranche 1
Tranche 2a
Tranche 2b
School EBL
Laadpalen
Total

Datum
5 december 2018
(herberekening)
5 december 2018
29 maart 2019
14 juli 2019
16 augustus 2019

Bedrag
75 miljoen

Datum terugstorting
31-12-2036

Berekend %
5,648%

25 miljoen
15 miljoen
1 miljoen
2 miljoen
118 miljoen

31-12-2055
31-12-2055
31-12-2055
31-12-2055

6,328%
6,183%
5,892%
5,125%

Dit is uiteindelijk een technische waarderingsaanpassing die geen effect heeft op de kasstromen of andere
commerciële activiteiten.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

31

11. Langlopende lening financiers
(bedrag x EUR 1.000)

31 december 2019

31 december 2018

Beginstand

130.000

40.000

Storting

95.000

90.000

Aflossing

-11.875

-

Sub totaal

213.125

130.000

Presentatie als kortlopend

-16.975

-11.875

Stand per ultimo

196.150

118.125

In 2019 zijn in totaal 5 trekkingen verricht bij de co-financiers. Naast deze trekkingen is op balansdatum voor
een lening (45 miljoen euro) een trekking vastgelegd.

Stortingsdatum

Financier

Bedrag
(x EUR 1,000)

Schuldrest
31-12-2019

Rente

20-7-2017

Rabobank

10.000

9.500

1.23%

20-1-2027

1-12-2017

Rabobank

20.000

15.000

0.74%

20-11-2024

20-12-2017

Volksbank (ASN)

10.000

10.000

1.16%

20-1-2025

20-2-2018

Rabobank

15.000

15.000

0.96%

20-1-2023

20-4-2018

Rabobank

10.000

10.000

0.66%

20-1-2022

20-9-2018

Volksbank (ASN)

15.000

15.000

1.41%

20-9-2024

20-11-2018

Rabobank

15.000

13.000

1.48%

2-3-2026

31-10-2018

CEB

35.000

30.625

0.73%

30-9-2026

15-1-2019

CEB

15.000

15.000

1.13%

31-12-2027

20-3-2019

Rabobank

7.500

7.500

1.87%

20-4-2026

30-9-2019
22-10-2019

CEB
Rabobank

50.000
15.000

50.000
15.000

0.60%
1,87%

31-12-2027
22-09-2025

20-12-2019

Rabobank

7.500

7.500

2,25%

31-12-2027

225.000

213.125

Einddatum

12. Overige schulden en overlopende passiva
(bedrag x EUR 1.000)
Bouwdepot
Kortlopend deel langlopende
financiering
Nog te ontvangen facturen (SVn)
Te betalen rente lening financiers
Te betalen managementfee
Nog te ontvangen facturen (Overig)
Commitment fee
Te betalen garantie fee
Crediteuren
Te betalen bestuursvergoeding
Overige kosten
Stand per ultimo

31 december 2019
57.357
16.975

31 december 2018
44.887
11.875

1.331
461
265
150
113
75
34
6
76
76.843

1.062
321
194
7
2
22
32
13
58.415

Bouwdepot
Het bouwdepot betreft nog uit te betalen gelden op reeds verstrekte Energiebespaarleningen.
Kortlopend deel langlopende
Betreft het kortlopend deel van de langlopende schulden. Deze aflossingen zullen op basis van de afgesproken
aflosprofielen in 2020 worden afgelost.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

32

Nog te ontvangen facturen
De nog te ontvangen facturen hebben voornamelijk betrekking op de extra vergoedingen die aan de
fondsmanager zijn verstrekt. Deze vergoedingen worden in de komende jaren via de reguliere
managementvergoeding verrekend.
In 2019 is gebleken dat het fonds schade heeft opgelopen door een fout van een derde partij. Hiervoor heeft
het fonds een schadevergoeding gevraagd. Op basis van de berekeningen verwacht het NEF dat deze schade
zal worden vergoed en is de gevraagde schadevergoeding (€ 162.000) verwerkt als correctie op de betaalde
managementvergoeding en is de vordering in mindering gebracht op de nog te ontvangen facturen.
Nog te betalen interest
Dit is de openstaande rente op leningen die zijn afgesloten.
Te betalen commitment fee / garantie fee
Dit betreft de nog te betalen commitment fee en garantiefee die op balansdatum nog niet is betaald.
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Onderhanden aanvragen
Onderhanden werk
Ingediende aanvragen
Uitgebrachte offertes
Nog in te gane leningen
Stand per ultimo

aantal
228
1.652
1
1.881

31 december 2019
(bedragen x € 1.000)
254.940
24.467
85
279.492

aantal
624
578
5
1.207

31 december 2018
(bedragen x € 1.000)
92.003
14.264
3.562
109.829

Kredietfaciliteit
Het fonds heeft kredietovereenkomsten met de Rabobank, ASN Bank, de Council of Europe Bank en de
European Investment Bank voor een totale faciliteit van 525 miljoen euro. De huidige kredietfaciliteit kent een
availability periode tot en met januari 2022. Over de nog niet getrokken kredietfaciliteit wordt in sommige
gevallen een commitment fee betaald.
Tot en met eind 2019 is 225 miljoen euro kredieten vastgelegd onder de faciliteit bij de Rabobank, ASN en
Council of Europe Bank (CEB). Daarnaast is er nog voor 45 miljoen euro aan financiering gecontracteerd die in
2020 zal worden gestort.
Gecontracteerd, nog niet gestort
Stortingsdatum
Financier Bedrag (x EUR 1,000)
01-06-2020
CEB

45.000
45.000

Rente*
0,33%

Einddatum
01-06-2027

* inclusief 0,33% garantie fee.

Met deze trekkingen is het renterisico op de uitstaande financieringen (incl. pijplijn) afgedekt met een
vastrentende langlopende lening.
Achtergestelde lening BZK
Eind 2019 heeft het ministerie van BZK een aanvullende achtergestelde financiering van 75 miljoen euro
beschikbaar gesteld. Stortingen vinden plaats in 2020 en 2021.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

33

Warmtefonds
In 2019 zijn er diverse overleggen geweest omtrent de invulling van het warmtefonds. De minister van BZK
heeft hierover het volgende aangegeven.
“Het warmtefonds wordt gevuld met publieke en private middelen. Het kabinet stelt hiervoor tot en met 2030
in totaal 900 miljoen euro beschikbaar. Om een voortvarende start te kunnen maken met het warmtefonds
begin 2020 benut ik de structuur en financieringsproducten van het huidige Nationaal Energiebespaarfonds.”
Begin 2020 heeft dit ook geleid tot de eerste aanpassingen. Vanaf 3 februri 2020 verstrekt het fonds ook
Energiebespaarleningen met een looptijd van 20 jaar en is de grens van het minimale aantal appartementen
voor VvE Energiebespaarleningen verlaagd van tien naar acht. Met de stakeholders wordt in 2020 gekeken naar
een verdere invulling van het warmtefonds en met name de mogelijkheden die er zijn om ook mensen te helpen
die op basis van de huidige leennormen geen lening kunnen aangaan.
Nog te verrekenen managementvergoeding:
Uitgangspunt in de fondsmanagementovereenkomst is dat de management fee voor de fondsmanager gelijk is
aan de gemaakte kosten bij de uitvoering van haar fondsmanagementactiviteiten gedurende de gehele looptijd
van het fonds. De fee wordt als percentage van de uitstaande Energiebespaarleningen bepaald en per einde
van elke maand afgerekend.
De fondsmanagementovereenkomst met SVn kent een looptijd tot januari 2030 (verlenging heeft in 2019
plaatsgevonden). Het huidige contract kent afspraken die samenhangen met een productie van circa 600
miljoen euro (vanaf de start van het fonds). De kosten die gemoeid zijn met deze periode zijn afhankelijk van
de productie van het fonds. De stichting en SVn zijn in gesprek over aanpassing van het contract i.v.m. de
verdere uitbreiding van het fonds naar 1,1 miljard euro. De werkelijke kosten die op basis van de contractuele
afspraken gedeclareerd kunnen worden bedragen:
(bedrag x EUR 1.000)
Kosten fondsmanagement

Voorgaande jaren

2019

Totaal

2018

7.417

3.028

10.445

7.417

Extra werkzaamheden

1.072

796

1.868

1.072

Totale kosten exclusief btw

8.489

3.841

12.313

8.489

Gefactureerd in eerdere jaren4

-3.281

-1.625

Gefactureerd in 2019

-2.065

-1.656

Als schuld verantwoord,

-1.319

-860

Toekomstige vergoedingen excl. btw

5.648

4.348

Btw

1.186

913

Toekomstige vergoedingen incl. btw

6.834

5.261

Lopende juridische zaken
In 2019 is gebleken dat het fonds schade heeft opgelopen door een fout van een derde partij. Hiervoor heeft
het fonds een schadevergoeding gevraagd. Op basis van de berekeningen verwacht het NEF dat deze schade
zal worden vergoed en is de gevraagde schadevergoeding (€ 162.000) verwerkt in de jaarrekening.

4

Het bedrag gefactureerd in eerdere jaren 2018 bestaat uit € 1.625 en € 1.655 en betreft bedragen die in 2018 en eerdere jaren zijn
gefactureerd.
Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

34

3.6. Toelichting op de winst- en verliesrekening

Baten
(bedrag x EUR 1.000) € 1.000)

Gerealiseerd

Begroting

Gerealiseerd

2019

2019

2018

BATEN
13
14

Rentebaten
Bijdrage rentekorting Rijk

4.831
434

6.195
436

3.065
464

15
16

Bijdrage rentekorting regionale variant
Overige baten
TOTAAL BATEN

577
448
6.290

434
352
7.417

301
517
4.347

13. Rentebaten
De werkelijke rentebaten zijn verminderd met een rentevergoeding van 1,28 miljoen euro (2018: 0,855 miljoen
euro) voor uitstaande bouwdepots. De rentebaten liggen lager dan begroot, met name doordat het fonds in
2019 de rentetarieven heeft verlaagd en de gerealiseerde productie van de VvE Energiebespaarlening lager is
dan geprognosticeerd.
14. Bijdrage rentekorting Rijk
Het bestuur past een korting op de consumentenrente toe. Deze rentekorting wordt gefinancierd vanuit de
subsidie van het Ministerie van BZK. De toerekening van de gerealiseerde rentekorting is gebaseerd op het
aantal gepasseerde Energiebespaarleningen en het verloop van de Energiebespaarleningen die een
rentekorting hebben ontvangen.
15. Bijdragen rentekorting regionale variant
De provincies Overijssel en Drenthe en de gemeenten Breda en Den Bosch bieden hun inwoners een
rentekorting op de Energiebespaarleningen. Deze overheden dragen bij aan een rentekorting en een
vergoeding voor aanvullende kosten die gemoeid zijn met het verstrekken van deze Energiebespaarlening. De
gerealiseerde rentekorting en de bijdrage voor aanvullende kosten vallen via deze bate vrij ten gunste van het
resultaat.
16. Overige baten
Het bestuur heeft besloten om in 2019 het restant subsidiebedrag te gebruiken om een bijdrage te leveren aan
de kosten van accountmanagers. De kosten worden in mindering gebracht op de andere overheidssubsidie.
Om redenen van transparantie worden de kosten afzonderlijk weergegeven (zowel de kosten als de
inkomsten).

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

35

LASTEN
(bedrag x EUR 1.000)

Gerealiseerd

Begroting

Gerealiseerd

2019

2019

2018

-2.992

-3.669

-2.512

-35

-35

-35

Bestuur & Commissie

-122

-148

-108

Accountant

-29

-17

-18

Advieskosten

-270

-393

-101

Toetsing

-156

-43

-89

Advies

-7

-18

-10

Overig

-34

-65

-

20

Marketing kosten

-92

-121

-26

21

Voorziening oninbaarheid

-68

-96

-32

TOTAAL operationele lasten

-3.806

-4.605

-2.931

Operationele lasten
17

Management fee

18

Agency fee

19

Algemene kosten

17. Management fee
De principes van de managementfee zijn vastgelegd in de fondsmanagementovereenkomst. De
beheervergoeding wordt maandelijks in rekening gebracht op basis van een percentage. Het kostenpercentage
is gebaseerd op de uitstaande Energiebespaarleningen (er worden geen kosten in rekening gebracht voor
achterstallige betalingen). De beheervergoeding is gestegen in lijn met de toename van de uitstaande
Energiebespaarleningen.
De beheervergoeding dekt ook de kosten die voortvloeien uit de extra begrotingstoewijzing aan SVn voor de
accountmanagers (448.000 euro incl. btw), voor zover deze gedekt kan worden uit de subsidiebijdragen. Het
deel waar geen subsidiebijdrage tegenover staat wordt via de reguliere management vergoeding in rekening
gebracht.
18. Agency fee
Vanwege haar rol als facility agent ontvangt Rabobank, op basis van de financieringsovereenkomst, een
jaarlijkse vergoeding van 35.000 euro.
19. Algemene kosten
Deze kosten omvatten beheer-, accountancy-, advies- en evaluatiekosten. De jaarlijkse verzekeringskosten
bedragen 21.000 euro. De totale kosten voor het bestuur en het strategic committee bedragen 101.000 euro
(inclusief btw). De kosten voor beoordeling / toezicht hebben betrekking op het BKR, Kadaster en AFM (156.000
euro). De kosten voor advies zijn voor juridische ondersteuning, voornamelijk voor het opstellen van
financieringsdocumentatie, kosten voor advies over fase II en advieskosten inzake mogelijke opt-outregeling.
De totale kosten hiervoor bedragen 270.000 euro.
20. Marketing kosten
Het bestuur heeft een budget voor marketingactiviteiten begroot. Een deel hiervan is toegewezen aan
fondsbeheerder SVn en wordt ook verantwoord onder de kosten van de fondsbeheerder. In 2019 zijn beperkt
marketingactiviteiten uitgevoerd.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

36

21. Voorziening oninbaarheid
Er zijn geen afboekingen verricht op Energiebespaarleningen. Er zijn twee Energiebespaarleningen in 2019
volledig afgeboekt (deze waren voor 100% voorzien). Op kwartaalbasis is een impairmenttest uitgevoerd op de
uitstaande leningen en debiteuren. De voorziening is op basis van deze test aangepast. In 2019 is daarom de
voorziening aangepast met in totaal 68.000 euro. De totaal getroffen voorziening bedraagt 152.000 euro
(132.000 euro onder de leningen en 20.000 euro onder de debiteuren.). Dit is 0,04% van het totaal aan
verstrekte Energiebespaarleningen gedurende de looptijd van het fonds. Deze voorziening heeft betrekking op
12 klantdossiers. Ten opzichte van de totale portefeuille is dit een beperkte voorziening.
Financieringslasten
(bedrag x EUR 1.000)
22
23
24
25
26

Rente lopende rekening
Arrangement fee
Commitment fee
Garantie fee
Interest langlopende lening financiers
TOTAAL financieringslasten

Gerealiseerd
2019
-218
-100
-498
-321
-1.482
-2.619

Begroting
2019
-168
-624
-230
-1.607
-2.629

Gerealiseerd
2018
-5
-100
-244
-677
-1.026

22. Rente lopende rekening
Vanwege de negatieve Euribor van 3 maanden berekent de bank negatieve rente op de lopende rekening van
het fonds voor elk saldo boven 5 miljoen euro. Door de hoge beschikbare liquiditeiten heeft dit tot gevolg dat
in 2019 rente in rekening is gebracht. Het fonds heeft dit kunnen beperken door specifieke afspraken met de
bank te maken en de liquiditeitsbehoefte te monitoren.
23. Arrangement fee
Voor het beschikbaar stellen van de garantie onder de CEB financiering is een eenmalige arrangement fee
betaald.
24. Commitment fee
De commitment fee wordt door Rabobank in rekening gebracht op het nog niet getrokken deel van de bancaire
faciliteit.
25. Garantie fee
De Rabobank staat voor het fonds garant voor de financiering bij de CEB en brengt daarvoor een garantiefee
van in rekening bij het fonds. De garantie wordt vergoed over het uitstaande bedrag.
26. Financieringslasten
De rentelasten hebben betrekking op de aangetrokken financieringen.
Overige baten en lasten
(bedrag x EUR 1.000)

24
24

Overige baten en lasten
BZK-lening
Mutatie reële waarde BZK-lening

Gerealiseerd
2019

Begroting
2019

Gerealiseerd
2018

15.899
-1.823
14.076

31.213
-2.150
29.063

26.249
-1.758
24.491

27. Mutatie bestemmingsreserve BZK-lening
Zie hiervoor de toelichting 10 ”Achtergestelde BZK-lening” bij de balans.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

37

3.7. WNT-verantwoording
Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de voor het fonds van toepassing zijnde regelgeving
en is bepaald op basis van het algemene WNT-maximum.
Het bezoldigingsmaximum in 2019 voor het fonds bedraagt 194.000 euro. Het weergegeven toepasselijke
WNT-maximum per persoon of functie is berekend naar rato van de omvang (en voor topfunctionarissen tevens
de duur) van het dienstverband, waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter
kan zijn dan 1,0 fte. Uitzondering hierop is het WNT-maximum voor de leden van het strategic committee; dit
bedraagt voor de voorzitter 15% en voor de overige leden 10% van het bezoldigingsmaximum. In het geval van
het fonds zijn de leden van het bestuur aangemerkt als leidinggevende topfunctionaris en de leden van het
strategic committee als toezichthoudend topfunctionaris.

Bezoldiging topfunctionarissen
Leidinggevende topfunctionarissen
bedragen x € 1

E.J.G.V. Boers RE RA

J.H. de Roo RA

M. Brans MSc

Voorzitter

Treasurer

Lid

1/1 – 31/12

1/1 – 31/12

1/10 – 31/12

Omvang dienstverband (in fte)

0,17

0,17

0,14

Dienstbetrekking?

Nee

Nee

Nee

26.895

26.895

5.379

-

-

-

26.895

26.895

5.379

-

-

-

Totaal bezoldiging

26.895

26.895

5.379

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum

32.980

32.980

6.697

Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan

n.v.t

n.v.t

n.v.t

Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

n.v.t

n.v.t

n.v.t

1/1 – 31/12

1/1 – 31/12

0,17

0,17

€ 26.290

€ 26.290

-

-

Totaal bezoldiging 2018

€ 26.290

€ 26.290

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum

€ 32.130

€ 32.130

Functie(s)
Gegevens 2019
Aanvang en einde functievervulling in 2019

Bezoldiging
Beloning plus belaste onkostenvergoeding
Beloningen betaalbaar op termijn
Subtotaal
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag

Gegevens 2018
Aanvang en einde functievervulling in 2018
Omvang dienstverband 2018 (in fte)
Dienstbetrekking
Bezoldiging 2018
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

38

Toezichthoudende topfunctionarissen
bedragen x € 1
Functie(s)

L.C. van Dijke

R. Wispelweij

Voorzitter

Lid

1/1 – 31/12

1/1 – 31/12

€ 11.207

€ 6.516

Gegevens 2019
Aanvang en einde functievervulling in 2019
Bezoldiging
Bezoldiging
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag

-

-

Totaal bezoldiging

€ 11.207

€ 6.516

Toepasselijk WNT-maximum

€ 29.100

€ 19.400

Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan

n.v.t.

n.v.t.

Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

n.v.t.

n.v.t.

1/1 – 31/12

1/1 – 31/12

Gegevens 2018
Aanvang en einde functievervulling in 2018
Bezoldiging 2018
Bezoldiging

€ 10.873

€ 6.379

Individueel WNT-maximum 2018

€ 28.350

€ 18.900

Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT
Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen functionarissen die in 2019 een bezoldiging
hebben ontvangen boven het individuele WNT maximum. Er zijn in 2019 geen ontslaguitkeringen betaald aan
overige functionarissen die op grond van de WNT dienen te worden vermeld, of die in eerdere jaren op grond
van de Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens (WOPT) of de WNT vermeld
zijn of hadden moeten worden.

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

39

4. OVERIGE GEGEVENS
Gebeurtenissen na balansdatum met belangrijke financiële gevolgen
Er hebben geen gebeurtenissen na balansdatum plaatsgevonden die invloed hebben op het vermogen of
resultaat van de stichting die vermeld zouden moeten worden in de jaarstukken. In de niet uit de balans
blijkende verplichtingen zijn de in 2020 verwachte ontwikkelingen opgenomen.
Het uitbreken van het coronavirus COVID-19 en de door de overheid genomen preventieve maatregelen
zorgen voor grote economische onzekerheid op tenminste de korte termijn en waarschijnlijk ook de langere
termijn. Het Nationaal Energiebespaarfonds volgt ook in het kader van het coronavirus de richtlijnen van de
Nederlandse overheid op.
Het fonds ziet impact van de onzekerheid: besluitvormende vergaderingen van VvE's worden uitgesteld en
lening aanvragen van particulieren lopen terug. Beide ontwikkelingen zullen naar verwachting effect hebben
op de productie van 2020.
Financieel bestaat het risico dat het fonds een te hoog renterisico afdekt omdat bij het afdekken rekening
wordt gehouden met aanvragen waarvoor het fonds de rente heeft gecommitteerd (rekening houdend met
uitval en een renteherziening). Als deze aanvragen niet resulteren in gepasseerde leningen is in feite ten
onrechte het renterisico afgedekt. Het fonds beoordeelt dit risico als beperkt aangezien het NEF op dit
moment in een opbouwfase zit en een te hoog ingedekte positie kan worden opgevangen met toekomstige
productie.
Het fonds loopt ook een risico op oplopende betalingsachterstanden als gevolg van de corona pandemie en
de economische effecten. Op dit moment lopen de achterstanden beperkt op maar het fonds verwacht dat
dit van tijdelijke aard zal zijn. Op dit moment wordt ingeschat dat de voor kredietverliezen ingecalculeerde
bedragen niet zullen worden overschreden. Daarenboven beschikt het fonds nog over additioneel vermogen
om eventuele tegenvallers mee op te kunnen vangen
Aangezien deze situatie niet kon worden voorzien op balansdatum, is de eventuele impact hiervan (die gezien
de hoge mate van onzekerheid ook niet redelijkerwijs geschat kan worden) niet verwerkt in de jaarrekening
per 31 december 2019. Gegeven de hoge mate van onzekerheid over de ontwikkeling van de Corona-crisis is
het ook niet mogelijk hiervoor een redelijke schatting te geven. Op dit moment verwacht het fonds de
huidige Corona-crisis zonder extra steun te kunnen doorstaan.
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Hiervoor wordt verwezen naar de hierna opgenomen verklaring.
Statutaire regeling betreffende de bestemming van het resultaat
In de statuten is opgenomen dat het resultaat aan het eind van de looptijd van het fonds ten gunste komt aan
de Staat der Nederlanden. Het jaarrekening resultaat is op basis van deze bepaling toegevoegd aan het
vermogen van de stichting welke bij liquidatie van het fonds wordt gesaldeerd met de achtergestelde BZKlening.
Amersfoort, 9 april 2020
Bestuur

E.J.G.V. Boers RE RA
Voorzitter

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

J.H. de Roo RA
Treasurer

M. Brans MSc
Lid

40

5. CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

41

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

42

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

43

COMPLIANCE CERTIFICATE FOR RABOBANK AND ASN
From:
TO:
Dated:

Stichting Nationaal Energiebespaarfonds
COÖPERATIEVE RABOBANK U.A. as agent for the other Finance Parties (the "Facility Agent");
9 April 2020

Dear Sirs,
Stichting Nationaal Energiebespaarfonds - Facilities Agreement dated 21 January 2014 (the “Agreement”)
1. We refer to the Agreement. This is a Compliance Certificate. Terms defined in the Agreement have the same
meaning when used in this Compliance Certificate unless they are given a different meaning in the
Compliance Certificate.
2. We confirm that we have complied with the following financial covenants:
Financial ratios
Consumer loan loss
Consumer loan default ratio
Consumer loan loss ratio *
Solvency ratio
Solvency ratio (adjusted) **
Capital expenditure

31 December 2019
EUR 18k
0.0%
1,05%
35%
31%
-

*) There are two loans recorded as loss.
**) This is the solvency ratio based on the figures on the balance sheet date including the recorded, but not
disbursed, loans corrected with the loan from BZK for the pilot project School Energy Saving Loans.
3.

We confirm that there is no continuing default.

Signed:

E.J.G.V. Boers RE RA
(Chairman)

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

J.H. de Roo RA
(Treasurer)

44

COMPLIANCE CERTIFICATE FOR THE COUNCIL OF EUROPE DEVELOPMENT BANK
From:
TO:
Dated:

Stichting Nationaal Energiebespaarfonds
Council of Europe Development Bank (CEB)
9 April 2020

Dear Sirs,
Stichting Nationaal Energiebespaarfonds - CEB Framework Loan Agreement dated July 2018 (the
"Agreement")
1.

We refer to the Agreement. This is a Compliance Certificate. Terms defined in the Agreement have the
same meaning when used in this Compliance Certificate unless they are given a different meaning in the
Compliance Certificate.

2. We confirm that we have complied with the following financial covenants:
Financial ratios
Consumer loan loss
Consumer loan default ratio
Consumer loan loss ratio *
Solvency ratio
Solvency ratio (adjusted) **
Capital expenditure

31 December 2019
EUR 18k
0.0%
1,05%
35%
31%
EUR -

*) There are two loans recorded as loss.
**) This is the solvency ratio based on the figures on the balance sheet date including the recorded, but not
disbursed, loans corrected with the loan from BZK for the pilot project School Energy Saving Loans.
3.

We confirm that there is no continuing default.

Signed:

E.J.G.V. Boers RE RA
(Chairman)

Jaarverslag Nationaal Energiebespaarfonds 2019

J.H. de Roo RA
(Treasurer)

45