Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1335

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 januari 2012
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 14 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Mededeling en verordening Erasmus voor Iedereen (Kamerstuk
22 112, nr. 1332)
Fiche 2: Inzake verordeningen European Venture Capital Funds en Social
Entrepreneurship Funds (Kamerstuk 22 112, nr. 1333)
Fiche 3: Mededeling Oplossing van grensoverschrijdende successiebelastingproblemen in de EU (Kamerstuk 22 112, nr. 1334)
Fiche 4: Mededeling Actie Plan financiering MKB
Fiche 5: Verordening inzake de vaststelling van een programma voor het
milieu en klimaatactie (LIFE) (Kamerstuk 22 112, nr. 1336)
Fiche 6: Richtlijn consulaire bescherming voor burgers van de Unie in het
buitenland (Kamerstuk 22 112, nr. 1337)
Fiche 7: Richtlijn hergebruik van overheidsinformatie, mededeling Open
gegevens en het besluit over hergebruik van documenten van de
Commissie (Kamerstuk 22 112, nr. 1338)
Fiche 8: Verordening tot vaststelling van het programma «Europe for
Citizens» 2014–2020 (Kamerstuk 22 112, nr. 1339)
Fiche 9: Mededeling over mensenrechten en democratie in het externe
optreden van de EU (Kamerstuk 22 112, nr. 1340)
Fiche 10: Verordening maatregelen niet-duurzame visserij (Kamerstuk
22 112, nr. 1341)
Fiche 11: Verordening EU-ambtenarenstatuut (Kamerstuk 22 112, nr. 1342)
Fiche 12: Mededeling Eco-innovatie Actie Plan(Kamerstuk 22 112, nr. 1343)
Fiche 13: Richtlijn betreffende de gunning van concessieopdrachten
(Kamerstuk 22 112, nr. 1344)

kst-22112-1335
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1335

1

Fiche 14: Richtlijnen betreffende het gunnen van overheidsopdrachten
(Kamerstuk 22 112, nr. 1345)
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1335

2

Fiche: Mededeling Actie Plan financiering MKB
1. Algemene gegevens
Titel voorstel: Communication from the Commission to the Council, to the
European Parliament, to the Committee of the regions, and the European
and Social Committee – An action plan to improve access to finance for
SMEs {SEC(2011) 1527 final}.
Datum Commissiedocument: 7 december 2011
Nr. Commissiedocument: COM(2011) 870
Pre-lex: http://ec.europa.eu/prelex/
detail_dossier_real.cfm?CL=en&DosId=201189
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
De Commissie heeft geen Impact assessment opgesteld. De Commissie
geeft aan dat toekomstige of reeds gepubliceerde initiatieven die volgen
uit dit Actie Plan -waar relevant- een impact assessment zullen bevatten.
Behandelingstraject Raad: Het Actie Plan zal worden behandeld in de
Raad voor Concurrentievermogen.
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie
2. Essentie voorstel
De Commissie presenteert met dit Actie Plan diverse voorstellen die
trachten de toegang tot financiering voor het Europese MKB te vergemakkelijken en een significante bijdrage te leveren aan groei. Moeilijkheden
wat betreft toegang tot financiering zijn een van de centrale obstakels
voor de groei van het MKB. Diverse voorstellen uit dit Actie Plan
zijn/worden in afzonderlijke Commissievoorstellen uitgewerkt. In dit fiche
wordt derhalve daar waar nodig naar deze voorstellen verwezen en wordt
de focus gelegd op de (nog) niet afzonderlijk uitgewerkte voorstellen. De
Commissie komt in het Actie Plan ten eerste met verschillende voorstellen
omtrent regelgeving (H3) en gaat hierbij in op onderzoeken naar venture
capital investeringen, staatssteunregels, een single access point voor
informatie op EU niveau, een rapportage over kapitaaleisen aan banken
en de Late Payments Directive. Ten tweede komt de Commissie met
voorstellen voor financiële maatregelen voor het MKB (H4). Daarbij gaat
zij in op een specifiek garantie-instrument voor de culturele en creatieve
sector. Ten slotte schetst de Commissie overige voorstellen die het klimaat
voor het MKB dienen te verbeteren (H5). De versterking van het Enterprise
Europe Network, een online portal over EU financiering, monitoring van
leningen aan het MKB en informatie-uitwisseling over kwalitatieve ratings
komen daarbij aan de orde, alsook studie naar Europese business angel
netwerken, het promoten van een beursnotering voor het MKB en een
review van leningpraktijken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1335

3

3. Wat is de Nederlandse grondhouding ten aanzien van de
bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit van
deze mededeling en de eventueel daarin aangekondigde concrete
wet- en regelgeving? Hoe schat Nederland de financiële gevolgen
in, alsmede de gevolgen op het gebied van regeldruk en administratieve lasten?
a) Bevoegdheid
De Commissie baseert de bevoegdheid op de prioriteiten gesteld in
Europe 2020, the EU’s growth strategy for the coming decade, alsook in
de Single Market Act en de Small Business Act.
b) Subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Subsidiariteit
Nederland beoordeelt de subsidiariteit positief. De activiteiten die de
Commissie aankondigt richten zich op het ondersteunen en aanvullen van
het beleid van de lidstaten ten aanzien van het verbeteren van de toegang
van het MKB tot financiering. De Commissie streeft met dit Actie Plan
onder meer naar betere toegang tot financiering en meer transparantie
qua informatieverschaffing. Gezien het internationale karakter van deze
onderwerpen en financiële markten is het gepast om acties aangaande dit
onderwerp op Europees niveau te ondernemen. Het betreft geen
vervanging van nationale initiatieven of bindende beslissingen op
EU-niveau. Diverse voorstellen uit dit Actie Plan worden in afzonderlijke
Commissievoorstellen uitgewerkt. De subsidiariteit van die voorstellen
wordt in betreffende fiches beoordeeld.
Proportionaliteit
De EU ziet haar rol in het ondersteunen of aanvullen van wat lidstaten
doen en gaat daarbij op de meeste onderdelen niet verder dan nodig. Het
kabinet vraagt zich wel af of een specifieke garantiefaciliteit voor de
creatieve en culturele sector gerechtvaardigd is. Nederland zal de
aandachtspunten vanuit de creatieve en culturele sector in eerste instantie
willen meenemen in de onderhandelingen over de generieke garantiefaciliteit. Het voorstel heeft geen gevolgen voor nationale wet- en regelgeving.
c) Financiële implicaties EU-begroting
Dit Actie Plan bevat geen nieuwe financiële implicaties: de voorstellen die
financiële implicaties hebben, worden in afzonderlijke Commissievoorstellen uitgewerkt.
Voor de debt and equity facilities onder COSME (Programme for the
competitiveness of enterprises and SME’s) is het indicatieve budget € 1.4
mrd. en onder Horizon 2020 € 3.8 mrd.
d) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
Het Actie Plan heeft geen directe financiële consequenties voor de
Rijksoverheid en/of decentrale overheden. Indien de programma’s die
worden opgezet cofinanciering vanuit de Rijksoverheid en/of decentrale
overheden vereisen, wordt hier door de Raad apart over besloten en vindt
in Nederland een afzonderlijke beoordeling plaats van het Commissievoorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1335

4

In het huidige Competitiveness and Innovation Framework Programme
(CIP) is de verplichting tot nationale cofinanciering (50%) van het
Enterprise Europe Network (EEN) opgenomen. Niet duidelijk is hoe de
Commissie de toekomstige financiering van EEN ziet. Op de begroting van
ELenI is t/m 2013 een bedrag van € 540 000 voorzien. Over het budget
voor de jaren daarna is nog geen zekerheid te geven. De financiële
gevolgen zullen worden ingepast op de begrotingen van de verantwoordelijke departementen, conform de regels budgetdiscipline.
e) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Bedrijven (MKB) kunnen kredieten/garanties krijgen uit voorstellen
genoemd in dit Actie Plan, deze voorstellen zijn veelal in afzonderlijke
Commissievoorstellen uitgewerkt.
f) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Enerzijds gaan met deelname aan programmas zoals de leningfaciliteit
administratieve lasten gepaard. Nederland acht het van belang dat de
administratieve lasten zo laag mogelijk zijn zonder een goede controle in
de weg te staan. Anderzijds bevat het voorstel diverse bepalingen die er
expliciet op zijn gericht om de administratieve lasten te verminderen.
4. Nederlandse positie over de mededeling
Nederland acht, net als de Commissie, het verbeteren van de toegang van
het MKB tot financiering, om daarmee de groei van MKB te bevorderen,
een belangrijke prioriteit. Kapitaalverschaffing aan bedrijven levert
immers een belangrijke bijdrage aan het goed functioneren van de
economie. Het waarborgen van toegang tot financiering vormt dan ook
een belangrijk aspect van het versterken van het Europese groeivermogen.
1. Voorstellen omtrent regelgeving
De Commissie komt met diverse voorstellen met betrekking tot regelgeving (H3). Diverse voorstellen hieromtrent zijn/worden in afzonderlijke
Commissievoorstellen uitgewerkt. In de betreffende voorstellen is een
groot aantal acties opgenomen ter verbetering van de positie van het
MKB en de toegang tot financiering. Voor de Nederlandse standpunten
wordt verwezen naar betreffende fiches (European Venture Capital Funds
COM(2011) 860, Europees Social Entrepreneurship Funds COM(2011) 862,
Annual financial statements COM(2011) 684).
Nederland staat positief tegenover de door de Commissie voorgestelde
onderzoeken naar venture capital investeringen door banken en
verzekeringsmaatschappijen en naar de belemmeringen voor grensoverschrijdende investeringen door belastingen.
De Commissie zal een aantal staatssteunregels, inclusief die m.b.t.
risico kapitaal, en de General Block Exemption Regulation aan een review
onderwerpen om de Europe 2020 doelen te bereiken en om op de
behoeften van het MKB in te spelen. Nederland kijkt met belangstelling uit
naar de resultaten van de review en zal deze onder meer op level playing
field, marktwerking en administratieve lasten beoordelen.
Voorts doet de Commissie het voorstel om t.b.v. betere zichtbaarheid van
«listed» MKB een single access point voor informatie op EU niveau in
te richten. Nederland steunt deze «1-loket-gedachte». Dit kan bijdragen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1335

5

aan betere informatieverschaffing tussen MKB en potentiële investeerders.
Nederland kijkt met interesse uit naar het rapport en de aanbevelingen
van de European Banking Authority (EBA) m.b.t. de kapitaaleisen aan
banken en de impact daarvan op het MKB, alsmede naar het voorstel van
de Commissie over de huidige risicoweging van MKB. Nederland
benadrukt dat de toegang tot financiering van MKB hierdoor niet
disproportioneel gehinderd mag worden. Nederland acht het van groot
belang dat evt. voorstellen voor aanpassingen goed kunnen worden
bezien en besproken worden met banken, bedrijven en andere stakeholders.
Voor het verkorten van betaaltermijnen ter ondersteuning van het MKB is
de Late Payments Directive aangenomen. Deze dient door de lidstaten
voor maart 2013 geïmplementeerd te zijn. Het kabinet acht deze richtlijn
van groot belang om late betalingen van overheden terug te dringen.
Zeker in tijden van economische crisis is het van belang dat overheden
het goede voorbeeld geven en op tijd betalen. Het kabinet steunt dan ook
het verzoek van de Commissie aan de lidstaten om de richtlijn vervroegd
te implementeren. Het kabinet heeft ook toegezegd om deze richtlijn zo
spoedig mogelijk om te zetten in nationale wetgeving. Het Nederlandse
wetsvoorstel ligt heden bij de Raad van State.
2. Voorstellen omtrent financiële maatregelen voor het MKB
De Commissie komt met diverse voorstellen met betrekking tot financiële maatregelen voor het MKB (H4). Diverse voorstellen hieromtrent
worden in afzonderlijke Commissievoorstellen uitgewerkt. In de betreffende voorstellen is een groot aantal acties opgenomen ter verbetering
van de positie van het MKB en de toegang tot financiering. Voor de
Nederlandse standpunten wordt verwezen naar betreffende fiches
(Horizon 2020 COM(2011) 808, EU-platforms voor eigen en vreemd
vermogen COM(2011) 662, COSME COM(2011) 834 en TK 21 501-20, nr.
532 en 22 112, nr. 1246, European Union Programme for Social Change
and Innovation COM (2011) 609), Creatief Europa COM(2011) 785 final en
COM(2011) 786 final. In zijn algemeenheid kan hierbij gesteld worden dat
het kabinet de meeste door de Commissie voorgestelde maatregelen
onder bepaalde voorwaarden steunt. De financiële gevolgen na 2013
maken onderdeel uit van de onderhandelingen over het Meerjarig
Financieel Kader. In dit licht hecht Nederland eraan dat besprekingen niet
vooruitlopen op de integrale besluitvorming betreffende het MFK.
De Commissie stelt voor om in aanvulling op de generieke garantieinstrumenten een specifiek garantie-instrument voor het MKB in de
culturele en creatieve sector te introduceren. Nederland is van mening
dat het van belang is dat de Europese Unie goede randvoorwaarden voor
het bedrijfsleven schept, bijvoorbeeld door het verbeteren van toegang tot
kapitaal voor het MKB. Het kabinet is van mening dat dergelijke financiële
instrumenten een uitzonderlijk middel dienen te blijven binnen de
EU-begroting en vraagt zich daarom af of de creatieve industrie van een
dergelijke andere aard is, dat voorgestelde specifieke garantiefaciliteit
gerechtvaardigd kan worden. Nederland zal de Commissie vragen om
verduidelijking waarom een aparte garantiefaciliteit voor de creatieve
industrie nodig zou zijn. Nederland zal de aandachtspunten vanuit de
creatieve en culturele sector in eerste instantie willen meenemen in de
onderhandelingen over de generieke garantiefaciliteit. Zie ook BNC-fiche
Creatief Europa.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1335

6

3. Overige voorstellen ter verbetering van het klimaat voor het
MKB
De Commissie geeft aan het Enterprise Europe Network (EEN) te willen
versterken omwille van betere informatieverschaffing aan het MKB over
verschillende bronnen van financiering. Nederland deelt de mening van
de Commissie dat goede informatieverschaffing over financieringsbronnen aan het MKB van belang is. De Commissie zal daarnaast alle
informatie over EU financiering beschikbaar stellen via een online portal.
Nederland onderschrijft het belang hiervan, alsook het belang dat deze
informatie over EU financieringsinstrumenten door banken en andere
financiële intermediairs wordt gepromoot. Ook het voorstel van de
Commissie waarbij zij de monitoring van leningen aan het MKB gaat
verbeteren acht Nederland zeer waardevol, alsmede het voorstel dat de
Commissie het uitwisselen van goede voorbeelden en ervaringen over
(kwalitatieve) ratings gaat promoten. Hierbij merkt Nederland wel op
dat hier pragmatisch mee moet worden omgegaan. Kwalitatieve
indicatoren voor resultaten, waaronder het zichtbaar maken van een track
record, zijn voor starters immers vaak moeilijke aangelegenheden.
Het kabinet acht, net als de Commissie, de nadere bestudering van de
Europese business angel netwerken van belang om grensoverschrijdende investeringen te kunnen stimuleren. Over zaken als investment en
investor readiness programma’s en het verbeteren van matching tussen
vraag en aanbod naar venture capital denkt Nederland graag mee over de
mogelijkheden en ideeën.
De Commissie verwoordt dat er maatregelen nodig zijn om een gunstiger
klimaat te creëren voor MKB dat op zoek is naar groeikapitaal en geeft
hierbij aan dat het promoten van een beursnotering tot de mogelijkheden behoort. Promotieactiviteiten kunnen zo veel mogelijk bij
bestaande Europese instituties worden ondergebracht die reeds bij de
meeste doelgroepen bekend zijn en een rol omtrent financiering hebben
waardoor synergie mogelijk wordt.
Nederland steunt de intentie van de Commissie om in 2012 de leningpraktijken inclusief de transparantiemechanismen te onderwerpen aan een
review alsook de aanmoediging aan de lidstaten om nationale MKB
financierings-fora op te richten die kunnen bijdragen aan het schetsen van
oplossingen voor een verbeterde toegang tot financiering voor het MKB.
Het gezamenlijk nadenken tussen overheid, bedrijfsleven en wetenschap
over mogelijke oplossingen is immers van groot belang. Daarbij hoeft een
forum in de ogen van Nederland geen vast overlegorgaan te behelzen.
Juist een wisselende groep van betrokkenen die gezamenlijk nadenken
kan steeds nieuwe ideeën en creatieve oplossingen mogelijk maken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1335

7