Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1656

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 juni 2013
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij drie fiches
aan te bieden die werd opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe
Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Mededeling effect van migratie op ontwikkeling optimaliseren
Fiche: Besluit verlening EU-garantie op EIB-financiering buiten de EU
(Kamerstuk 22 112, nr. 1657)
Fiche: Mededeling Europese strategie voor micro- en nano-elektronica
(Kamerstuk 22 112, nr. 1658)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

kst-22112-1656
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1656

1

Fiche: Mededeling effect van migratie op ontwikkeling
optimaliseren.
1. Algemene gegevens
Titel voorstel
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het
Europees Economisch en Sociaal Comité van de Regio’s. Het effect van
migratie op ontwikkeling optimaliseren; de bijdrage van de EU aan de
VN-dialoog op hoog niveau en de volgende stappen naar een ruimer
verband tussen ontwikkeling en migratie.
Datum ontvangst Commissiedocument
21 mei 2013
Nr. Commissiedocument
COM(2013)292
Pre-lex
http://ec.Europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=202659
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
Niet opgesteld
Behandelingstraject Raad
JBZ-Raad
Eerstverantwoordelijk Ministerie
Ministerie van Buitenlandse Zaken in samenwerking met het Ministerie
van Veiligheid en Justitie
2. Essentie voorstel
De mededeling is een uitwerking van de «Agenda for Change» en sluit
aan bij de Raadsconclusies betreffende de totaalaanpak van migratie en
mobiliteit (TAMM). Over de mededeling betreffende TAMM is een
BNC-fiche geschreven (Kamerstuk 22 112,nr.1297).
De Mededeling heeft een tweeledig doel. Het beoogt:
a) de grondslag te bieden voor een gemeenschappelijke positie van de
EU en de Lidstaten bij de komende United Nations High Level Dialogue
on Migration and Development (hierna: VN-dialoog)en
b) voorstellen te doen hoe EU-beleid en uitvoering ten aanzien van
migratie en mobiliteit kunnen bijdragen aan ontwikkeling.
In deze mededeling gaat de Commissie in op de waarde van migratie voor
ontwikkeling en vice versa en stelt ze de boodschappen voor die de EU en
de lidstaten in de VN-dialoog willen afgeven.
In de mededeling stelt de Commissie voor dat de EU en de Lidstaten het
volgende uitdragen:
– migratie en mobiliteit kunnen belangrijke factoren zijn voor ontwikkeling;
– de agenda voor migratie en ontwikkeling moet worden verbreed; m.n.
positieve en negatieve gevolgen van migratie binnen en tussen
ontwikkelingslanden;
– er moet meer aandacht zijn voor migratie en klimaatverandering en
migranten in crisissituaties;
– mensenrechten moeten worden gerespecteerd en xenofobie en
discriminatie moeten worden tegengegaan;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1656

2

–
–
–
–
–
–
–

irreguliere migratie en handel en smokkel van mensen moeten worden
tegengegaan en bestreden;
er moet meer samenwerking zijn tussen de verschillende actoren;
migratie- en mobiliteit moeten meer worden geïntegreerd in ontwikkelingsplanning en instrumenten;
het is belangrijk is dat er meer kennis wordt ontwikkeld op het terrein
van migratie en ontwikkeling;
daar waar mogelijk moeten barrières voor migratie en mobiliteit
worden geslecht;
circulaire migratie1 moet worden gepromoot;
de toegang tot sociale rechten moet worden verbeterd als ook de
mogelijkheid om sociale en pensioenrechten mee te nemen.

Als onderdeel van het OS-beleid van de EU geeft de Commissie aan zich
te willen inzetten voor een betere integratie van migratie in ontwikkelingsstrategieën, waarbij (1) ondersteuning wordt gegeven aan migratiemanagement van ontwikkelingslanden ten behoeve van hun ontwikkeling en
(2) de capaciteit van migranten wordt versterkt om effectiever bij te
dragen aan ontwikkeling.
3. Wat is de Nederlandse grondhouding ten aanzien van de
bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit van
deze mededeling en de eventueel daarin aangekondigde concrete
wet- en regelgeving? Hoe schat Nederland de financiële gevolgen
in, alsmede de gevolgen op het gebied van regeldruk en administratieve lasten?
Bevoegdheid
De EU heeft bevoegdheden zowel op het terrein van een gemeenschappelijk immigratiebeleid (artikel 79 VWEU) als op het terrein van ontwikkelingssamenwerking (artikel 208 VWEU). Het betreft een gedeelde,
respectievelijk parallelle, bevoegdheid. Het beleid op het terrein van
ontwikkelingssamenwerking belet de lidstaten niet zelf bevoegdheden uit
te oefenen (artikel 4, lid 4 VWEU). Nederland acht dit de juiste rechtsgrondslagen.
Subsidiariteit
Het oordeel over de subsidiariteit luidt positief. Beleid ten aanzien van
derde landen op het vlak van asiel en migratie is beleid dat beter op het
niveau van de EU kan worden gevoerd vanwege het grensoverschrijdende
karakter en het wegvallen van de binnengrenzen. De EU als geheel heeft
een grotere slagkracht dan de lidstaten afzonderlijk.
Proportionaliteit
Het voorstel doorstaat ook de proportionaliteitstoetsing: de beleidsintensiveringen staan in de juiste verhouding tot de beoogde doelen en maken
deel uit van de algehele aanpak van migratie en mobiliteit. In die algehele
aanpak zit een duidelijk element van conditionaliteit. In deze aanpak wordt
de beoogde geïntensiveerde samenwerking met derde landen afhankelijk
gesteld van goede samenwerking op thema’s als grensbeheer, terugdringen van irreguliere migratie en een effectief terugkeerbeleid.
Bovendien wordt de bredere samenwerking op het vlak van migratie
nadrukkelijk in samenhang gezien met het buitenland beleid van de EU.

1

migratie waarbij de migrant achtereenvolgens langere tijd in verschillende landen verblijft,
waaronder zijn of haar land van herkomst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1656

3

Financiële middelen
Nederland is van mening dat de eventuele financiële gevolgen van de
voorstellen voor de EU-begroting moeten passen binnen de bestaande
financiële kaders van de EU-begroting. Indien er nationale financiële
consequenties uit de beleidsvoorstellen voortvloeien, dienen de budgettaire gevolgen te worden ingepast op de begroting van de beleidsverantwoordelijke departementen, conform de regels met betrekking tot
budgetdiscipline.
4. Nederlandse positie over de mededeling
Nederland kan zich grotendeels in de mededeling vinden.
– Nederland onderkent dat migratie naast een Zuid-Noord vraagstuk ook
een Zuid-Zuid vraagstuk is. Migratie heeft de potentie om bij te dragen
aan ontwikkeling door beter migratiemanagement en door migranten
te betrekken bij de ontwikkeling van herkomstlanden. Door dialoog en
samenwerking op internationaal, regionaal en bilateraal niveau kan de
positieve bijdrage van migratie aan ontwikkeling worden vergroot en
negatieve aspecten van migratie voor ontwikkeling worden tegengegaan. In de beleidsnotitie internationale migratie en ontwikkeling van
20082, wordt aangegeven welke de beleidsprioriteiten zijn en in de
jaarlijkse voortgangsrapportage migratie en ontwikkeling wordt de
Kamer geïnformeerd over concrete initiatieven ondernomen door
Nederland.
– Nederland is echter van mening dat er niet zo zeer sprake zou moeten
zijn van een verbreding van het internationale debat over migratie en
ontwikkeling maar eerder van een verdieping van het debat waarbij de
focus zou moeten liggen op ontwikkeling en het tegengaan van
irreguliere migratie. Nederland zal zich hier dan ook voor inzetten.
– Nederland kan zich niet vinden in het standpunt van de Commissie
over het vergroten van de mogelijkheden van circulaire migratie.
Kijkend naar de huidige economische situatie en de oplopende
werkloosheid binnen de EU ligt circulaire migratie voor Nederland op
dit moment niet voor de hand maar zal voor arbeidspotentieel in
eerste instantie binnen het eigen land of binnen de EU moeten worden
gezocht.
– Nederland kan zich niet vinden in het standpunt van de Commissie
over de effectiviteit van toegang tot sociale zekerheidstelsels en de
mogelijkheid om sociale en pensioenrechten mee te kunnen nemen.
Toegang tot het Nederlandse sociale zekerheidstelsel kan alleen na een
periode waarin er ook rechten zijn opgebouwd. Het meenemen van
sociale en pensioenrechten moet naar de mening van Nederland dan
ook niet worden gepromoot. Nederland zal zich hier dan ook tegen
verzetten.
– De mededeling bevat geen aankondigingen voor wet- of regelgeving.
Voor het overige vormen de (kosten)effectiviteit, de privacy-effecten en
de efficiency van het beleid een belangrijk onderdeel van het Nederlandse oordeel. Daartoe zal steeds het uiterste worden gedaan om de
administratieve lasten en de financiële gevolgen (zowel voor de
nationale als voor de EU-begroting) en de gevolgen voor uitvoeringsorganisaties die met de voorstellen gepaard gaan volledig in beeld te
brengen, zodat een goede kosten-baten analyse – en daarmee een
goede afweging – mogelijk is.

2

Kamerstuk 30 573, nr.11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1656

4