Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2627
Vragen van het lid Marcouch (PvdA) aan de Minister van Veiligheid en Justitie
over de aanpak van Outlaw Motorcycle Gangs (ingezonden 13 april 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
25 mei 2016).
Vraag 1
Kent u de berichten «Klaar met motorclubs»1, «Zeker 20 schoten gelost bij
knokpartij bendes»2 en «Van der Steur onderzoekt wetswijziging voor verbod
motorclubs»?3 Herinnert u zich uw brief over de strafrechtelijke aanpak van
Outlaw Motorcycle Gangs van 8 oktober 2015?4
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3
Hoeveel strafzaken die gerelateerd zijn aan Outlaw Motorcycle Gangs (OMG)
zijn er sinds juni 2015 bijgekomen? Hoeveel strafzaken zijn er afgedaan en
hoeveel strafzaken lopen er nog?
Welke veroordelingen in OMG-gerelateerde strafzaken zijn er sinds juni 2015
geweest?
Antwoord 2, 3
Ik zal, zoals toegezegd in het AO Politie van 19 april jl., uw Kamer vóór het
geplande algemeen overleg georganiseerde criminaliteit op 16 juni a.s, nader
informeren over de aanpak van motorbendes.
Verder bericht het Openbaar Ministerie (OM) mij jaarlijks in een voortgangsrapportage over de resultaten die het voortgaande jaar zijn behaald bij de
versterkte aanpak van OMG’s. De rapportage over 2016 verwacht ik in januari
2017 aan de Kamer te kunnen toesturen.

1

http://www.telegraaf.nl/binnenland/25582751/__Klaar_met_motorclubs__.html
http://www.telegraaf.nl/binnenland/25561352/__Zeker_20_schoten_bij_knokpartij__.html
?utm_source=whatsapp&utm_medium=referral&utm_campaign=whatsapp
3
http://www.nu.nl/politiek/4055527/van-steur-onderzoekt-wetswijziging-verbod-motorclubs.html
4
Kamerstuk 28 684, nr. 453
2

ah-tk-20152016-2627
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 4
Zijn er belemmeringen in wet- of regelgeving voor OMG’s om zich in
Nederland als rechtspersoon te vestigen? Zo ja, welke zijn dat? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
OMG’s presenteren zich als motorclub («MC») en kunnen zich op verschillende wijze organiseren: als formele of informele vereniging of als stichting.
Zij moeten daarbij voldoen aan dezelfde eisen als ieder ander, inclusief het
zich onthouden van strafbare feiten.
Vraag 5
Acht u het mogelijk en wenselijk dat personen die in Nederland een OMG
willen oprichten of daar leiding aan willen geven daarvoor een Verklaring
omtrent Gedrag moeten overleggen of een Bibob-toets moeten ondergaan?
Zo ja, waarom en hoe gaat u dit bewerkstelligen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Nee ik acht dit niet mogelijk. Het principe achter de VOG is dat organisaties,
vanwege hun preventiebeleid, zelf besluiten deze aan te vragen. De overheid
stelt de VOG beschikbaar. In het geval van een OMG dient het instrument dus
geen nut, wanneer deze OMG zelf geen VOG van haar bestuurders of leden
verlangt.
Bij het oprichten van een OMG of vereniging en het benoemen van bestuursleden van een dergelijke vereniging is de Wet Bibob niet van toepassing. De
Wet Bibob is van toepassing op beslissingen van de overheid, zoals ten
aanzien van vergunningen, subsidies, aanbestedingen en vastgoedtransacties
waarbij de overheid partij is. Bij de beoordeling in het kader van de
genoemde rechtshandelingen kunnen antecedenten van OMG-leden (al dan
niet in clubverband) worden betrokken bij de Bibob-screening ten behoeve
van benodigde vergunningen voor bijvoorbeeld de bouw van een clubhuis en
exploitatie van horeca-inrichtingen aldaar.
Vraag 6
Kan van een OMG als rechtspersoon een verklaring omtrent gedrag worden
gevraagd bijvoorbeeld bij kopen of huren van een clubhuis? Zo ja, wie kan dit
vragen en gebeurt dit ook? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Van een OMG als rechtspersoon kan een VOG voor rechtspersonen (VOG RP)
worden gevraagd bij het kopen of huren van een clubhuis. Andere partijen,
zoals een verhuurder of verkoper, kunnen deze van een OMG verlangen. Bij
een VOG RP wordt primair gekeken naar antecedenten van de bestuurders
van de rechtspersoon. Dit wil niet altijd wat zeggen over de werknemers of
andere leden van de organisatie. Zonder hele specifieke informatie over de
rechtspersoon of bestuurders van een OMG is het niet mogelijk om na te
gaan of er OMG’s zijn die in het verleden een VOG RP hebben aangevraagd.
Vraag 7
Deelt u de mening dat leden van OMG’s die strafbare feiten plegen dit in veel
gevallen in het georganiseerde verband van hun OMG doen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 7
Het is mijn overtuiging dat veel OMG’s dienen als dekmantel voor criminelen
om afzonderlijk of in georganiseerd verband strafbare feiten te plegen.
Vraag 8
Deelt u de mening dat, behalve de strafrechtelijke aanpak van de individuele
leden van een OMG, het in voorkomende gevallen ook nodig kan zijn om hun
OMG zelf aan te pakken? Zo ja, waarom en hoe doet u dit? Zo nee, waarom
niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Zoals ik in antwoord op eerdere Kamervragen5 heb aangegeven richt het OM
zich primair op strafrechtelijke onderzoeken naar strafbare gedragingen door
leden van OMG’s, al dan niet in georganiseerd verband. Het OM beoordeelt
momenteel de informatie uit onder meer strafrechtelijke onderzoeken op
bruikbaarheid voor civielrechtelijke verbodsprocedures tegen één of meer
OMG’s in Nederland. Een civielrechtelijk verbod zal bij de integrale aanpak
van OMG’s een extra impuls kunnen geven, bijvoorbeeld om bestuursrechtelijke maatregelen te nemen.
Daarnaast worden hun clubhuizen waar mogelijk gesloten of afgewend en
openbare manifestaties tegengegaan. Ook worden zoals bekend fiscale
strategieën toegepast tegen OMG’s.
Vraag 9
Welke rechtspersoonlijkheid hebben OMG’s in Nederland?
Antwoord 9
Soms is er sprake van een formele vereniging, soms van een informele. Ook
zijn er ten behoeve van het beheer van vastgoed en materieel soms
stichtingen in het leven geroepen.
Vraag 10
Wat is de stand van zaken ten aanzien van de jurisprudentie rondom het
verbieden van OMG’s? Blijkt daar nog steeds uit dat het in juridische zin
moeilijk is om een verband aan te tonen tussen strafbare feiten begaan door
individuele leden van OMG’s en door de OMG zelf?
Antwoord 10
De weg van de civielrechtelijke verbodsprocedure is complex en tijdrovend.
Bovendien zijn vooraf de slagingskansen van een civielrechtelijk verbod
allerminst duidelijk. Indien tot aan de Hoge Raad toe geprocedeerd wordt kan
een onherroepelijke civiele uitkomst nog enkele jaren op zich laten wachten.
Vraag 11
Deelt u de mening dat de wetgeving ten aanzien van het verbieden van
OMG’s zo aangepast zou moeten worden dat OMG’s, waarvan leden zich
stelselmatig schuldig maken aan strafbare feiten, eenvoudiger dan op grond
van de bestaande wetgeving mogelijk is verboden moeten kunnen worden?
Zo ja, waarom en wanneer kan de Kamer deze wet tegemoet zien? Zo nee,
waarom nog steeds niet?
Antwoord 11
De wet biedt de mogelijkheid om verbanden waarvan de leden zich stelselmatig schuldig maken aan strafbare feiten, als een criminele organisatie te
betitelen en als zodanig te vervolgen en daarnaast, wanneer aan bepaalde
eisen is voldaan, bij de rechter een civiel verbod aan te vragen. Het laatste
traject is zoals gezegd complex en tijdrovend is, en de uitkomst staat niet op
voorhand vast. Ik zal uw Kamer hierover in juni nader te berichten.

5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel nr. 1616

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3