Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

74
Vragen van het lid Stoffer (SGP) aan de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over de stand van zaken met betrekking tot de (vaststelling
van de) NOW (ingezonden 10 september 2021).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 28 september 2021).
Vraag 1
Kunt u een actueel overzicht geven van de aanvragen, voorschotten, en
dergelijke van de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) en
daarbij in ieder geval een actueel overzicht meenemen van de tabellen 1, 2 en
3 uit Kamerbrief 35 420, nr. 278?
Antwoord 1
Op 20 september jl. heb ik uw Kamer een brief met betrekking tot de
«monitoring arbeidsmarkt en beroep steun- en herstelpakket» gestuurd
(Kamerstuk II, 2021/2022, 2021Z15952).1 In deze brief vindt u een actueel
overzicht van de aantallen inclusief de door u gevraagde tabellen.
Vraag 2
Herkent u de signalen van veel (midden- en kleinbedrijf (MKB)) ondernemers
over de relatief hoge kosten voor accountantsverklaringen voor de NOWsteun, die soms een groot deel van de te ontvangen NOW-steun bedragen?
Antwoord 2
Ja, die signalen herken ik. Bij de totstandkoming van de controlesystematiek
van de NOW heb ik bewust en zorgvuldig gekozen voor een vorm van
differentiatie die aansluit bij de grootte van de onderneming en de hoogte
van de subsidie. Accountantsverklaringen en derdenverklaringen vormen
daarin een belangrijk onderdeel van het vaststellingsproces met het oog op
het kunnen vaststellen van de rechtmatigheid van de NOW-subsidie. Er is
geen sprake van één accountantsverklaring die voor alle bedrijven boven de
daarvoor geldende grenzen geldt: kleinere ondernemers kunnen een
accountantsonderzoek2 regelen dat past bij de grootte van hun organisatie.
Op deze wijze staan de accountantskosten zo goed mogelijk in verhouding tot

1
2

ah-tk-20212022-74
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 35 420, nr. 363
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

de hoogte van de subsidie. Daarnaast sluiten de werkzaamheden aan bij de
reguliere werkzaamheden (zie het antwoord bij vraag 3).
In samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van
Accountants (NBA) heb ik in het voorjaar van 2021 een verkenning uitgevoerd
om te kijken hoe we de administratieve lasten met betrekking tot de controle
van de NOW voor werkgevers (en accountants) konden verlichten. Op 31 mei
jl. heb ik uw Kamer over de uitkomsten van dit onderzoek3 tot verlichting van
de administratieve lasten geïnformeerd (Kamerstuk 35 420, nr. 274).4 In deze
brief heb ik zes verlichtingen aangekondigd op de controle van de NOW
waardoor de administratieve lasten voor een grote groep aanvragers worden
verlicht. Daarnaast heb ik op 7 september jl. een brief aan uw Kamer
gestuurd (Kamerstuk 35 420, nr. 357)5 waarin ik nog enkele aanpassingen in
het controleproces van de NOW heb aangekondigd.
Vraag 3
Klopt het dat de accountantsverklaring voor de NOW-steun in principe over
de basale vraag gaat wat de hoogte van de omzet en loonkosten over een
specifieke periode in twee verschillende boekjaren is, en dat deze variabelen
corresponderen met de gegevens in de reguliere belasting over de toegevoegde waarde (btw)-aangifte en loonopgave, die veelal door dezelfde
accountant van een ondernemer verzorgd wordt?
Antwoord 3
Voor de NOW gaan we inderdaad uit van de bij UWV bekende loonsom en
een omzetdalingspercentage (van minimaal 20%) van de ondernemer. Het is
echter niet juist dat deze variabelen één-op-één corresponderen met de
Btw-aangifte. Zo is de omzetdefinitie voor de Btw-aangifte vaak niet gelijk aan
de omzetdefinitie zoals we die hebben voor de NOW en kunnen de aangifteperiodes verschillen van het tijdvak waarover de omzetdaling berekend moet
worden. Daarnaast is er ook een groep NOW-ontvangers die geen Btwaangifte hoeft te doen. Voor de NOW is ervoor gekozen om aan te sluiten bij
het netto-omzetbegrip van het jaarrekeningenrecht. Dat maakt het voor
werkgevers en accountants zo makkelijk mogelijk om hun omzetverlies te
berekenen, omdat ze onder andere gebruik kunnen maken van hun winst- en
verliesrekening of de staat van baten en lasten die zij hebben opgesteld.
Accountants kunnen daarbij ook steunen op de gegevens die ze tijdens de
reguliere jaarrekeningcontrole gebruiken en/of vaststellen. Wel moet er bij de
NOW een aantal aanvullende voorwaarden worden getoetst die niet in een
reguliere controle zitten. Dit gaat bijvoorbeeld om de juiste toerekening van
de omzet aan de betreffende (NOW-)periode, het, op verzoek van uw Kamer,
aan de NOW toegevoegde bonus- en dividendverbod en aanvullende
controles bij een aanvraag op niveau van een individuele werkmaatschappij.
Er zijn daarnaast nog meer aanvullende toetsingsaspecten. Dit leidt tot
aanvullende werkzaamheden voor accountants die niet aansluiten bij hun
reguliere werkzaamheden maar in het kader van een rechtmatige besteding
van de NOW-gelden wel noodzakelijk worden geacht.
Vraag 4
Kunt u aangeven wat de gemiddelde kosten voor accountantsverklaringen in
het kader van de NOW-vaststelling zijn, en kunt u daarbij ook inzicht geven in
de opbouw van de kosten?
Antwoord 4
De controlekosten variëren al naar gelang de aard en omvang van de
organisatie (en de kwaliteit van diens administratie) en de hoogte van de
subsidie. Zoals is aangegeven in het antwoord op vraag 2 zijn er afhankelijk
van het soort onderneming en de hoogte van het ontvangen subsidiebedrag
verschillende soorten accountantsverklaringen benodigd, die oplopen in
zwaarte. Hier is zorgvuldig gekozen voor een vorm van differentiatie ten
behoeve van een balans tussen administratieve lasten enerzijds en controle
en rechtmatige subsidieverstrekking anderzijds.

3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 35 420, nr. 274
5
Kamerstuk 35 420, nr. 357
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Gelijktijdig met de verkenning naar de verlichting van de administratieve
lasten heeft UWV in opdracht van SZW een enquêteonderzoek6 over de
kosten van een accountants- of derdenverklaring uitgestuurd naar ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de NOW en reeds een vaststellingsaanvraag hebben ingediend. De respondenten gaven aan dat het gemiddelde
bedrag voor een accountantsverklaring (benodigd vanaf een voorschot van
€ 100.000 (en vanaf de NOW 3 € 125.000) of een definitieve subsidie vanaf
€ 125.000) ligt op ongeveer € 5.300 en bij een derdenverklaring (benodigd
vanaf een voorschot van € 20.000 of een definitief subsidiebedrag van
€ 25.000 en vanaf de NOW 3 € 40.000) gemiddeld op ongeveer € 1.300. Dit
gemiddelde bedrag is vanwege de hierboven geschetste heterogeniteit en de
verscheidenheid aan organisaties moeilijk te gebruiken om conclusies over de
zwaarte van administratieve lasten te schetsen maar geeft wel een algemeen
beeld. Daarbij zijn in deze bedragen nog niet de administratieve lastenverlichting zichtbaar. Ook dient opgemerkt te worden dat slechts een beperkte groep
ondernemers een derden- of accountantsverklaring nodig heeft. Bij de
uitwerking van het controleproces van de NOW 1 is uitgegaan dat 30% van
de aanvragers uiteindelijk een derdenverklaring nodig zal hebben en 10% van
de aanvragers een accountantsverklaring nodig heeft. Voor de latere periodes
schatten we op basis van de voorschotbedragen in dat deze percentages
lager liggen.
Voor de volledigheid heb ik het rapport van het onderzoek7 naar de kosten
van de accountants- en derdenverklaring bijgevoegd bij de antwoorden op
deze vragen.
Vraag 5
Heeft u een verklaring voor het feit dat de kosten voor accountantsverklaringen voor de NOW-steun relatief gezien veel hoger lijken dan andere
accountantskosten van ondernemers, bijvoorbeeld voor btw-aangiften en
loonopgaven?
Antwoord 5
Zie antwoord bij vraag 3.
Vraag 6
Hoe kunnen de kosten voor accountantsverklaringen voor de NOW-steun
verlaagd worden, bijvoorbeeld door de werkzaamheden beter aan te laten
sluiten bij de reguliere werkzaamheden van (huis)accountants die al gedaan
worden voor ondernemers, met als doel de kosten voor ondernemers te
verlagen?
Antwoord 6
Ik heb recent na overleg met de NBA reeds acties ondernomen om de kosten
waar mogelijk omlaag te brengen, zonder afbreuk te doen aan het noodzakelijke niveau van controle tijdens het vaststellingsproces. Zie hiervoor ook het
antwoord bij vraag 2.
Vraag 7
Herinnert u zich uw antwoord op schriftelijke vragen8 waarin u heeft
aangegeven dat het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) bij
de vaststelling van de loonsom ruimte heeft om de uitbetaling van bonussen,
overuren, etc. uit de loonsom te filteren? En herkent u de signalen van
ondernemers waarbij dit maatwerk niet geboden wordt, en waarbij ook in
bezwaar niet tegemoet gekomen wordt aan de bezwaren van ondernemers,
bijvoorbeeld doordat het UWV incidentele beloningen niet altijd uit de
loonsom filtert?
Antwoord 7
Ja, dat herinner ik me en UWV doet ook zijn best om in het geval van een
bezwaar waarbij dergelijke incidentele loonsommen een rol spelen deze
componenten uit de loonsom te filteren. Tegelijkertijd zal het niet altijd

6

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
8
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2349, vraag en antwoord 8
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

mogelijk zijn om ondernemers tegemoet te komen in hun bezwaren, maar
UWV zal dit altijd doen met een gegronde reden. De bezwaren moeten
objectief verifieerbaar zijn om af te wijken van het eerder genomen besluit.
Dat betekent bijvoorbeeld dat betaalde looncomponenten in de referentiemaand moeten afwijken van de betaalde looncomponenten tijdens de
subsidiemaanden. Komt de looncomponent ook voor tijdens de subsidieperiode dan is er geen sprake van incidentele beloning maar van beloning die
behoort tot het normale loon van de werknemer. Ook geldt dat de incidentele
looncomponent als zodanig in de loonaangifte moet zijn verwerkt, omdat
UWV in de uitvoering anders niet objectief kan vaststellen of sprake is van
een bepaalde incidentele beloning.
Vraag 8
Welke ruimte heeft het UWV om in bezwaarprocedures maatwerk toe te
passen bij het filteren van incidentele beloningen uit de loonsom, en bent u
bereid deze ruimte te vergroten?
Antwoord 8
Zoals ik ook in mijn brief van 22 maart 2021 heb aangegeven, kijkt UWV altijd
zorgvuldig naar ingediende bezwaren om te bepalen of er ruimte is om de
werkgever binnen de geest van de regeling tegemoet te komen. Hierdoor ben
ik van mening dat UWV binnen de beperkte uitvoeringsmogelijkheden van de
NOW-regeling en de bedoeling van de regeling voldoende maatwerk kan
leveren.
Vraag 9
Hoe lang duren bezwaarprocedures in het kader van NOW-steun gemiddeld
en hoe kan de periode verder verkort worden?
Antwoord 9
De gemiddelde doorlooptijd van een bezwaarprocedure bedraagt op dit
moment 32 dagen. De doorlooptijd is echter afhankelijk van het soort
bezwaar en de complexiteit daarvan. Bezwaarprocedures kunnen soms dus
veel sneller worden afgehandeld, maar complexe bezwaren zullen meer tijd
in beslag nemen. In de bezwaarprocedure heeft UWV, conform de AWB, een
beslistermijn van 6 weken. Deze termijn mag eenmalig, zonder toestemming
van de werkgever, worden verlengd met nogmaals 6 weken. Daarna kan de
beslistermijn alleen nog langer worden verdaagd in overleg met de werkgever. Alle bezwaarprocedures moeten handmatig worden afgehandeld,
waardoor het veel capaciteit vergt om alle bezwaren zorgvuldig te kunnen
behandelen. UWV doet hierin haar uiterste best en werkt op haar maximale
kunnen.
Vraag 10
Kunt u deze vragen zo snel mogelijk, maar in ieder geval voor het debat over
het steunpakket, beantwoorden?
Antwoord 10
Hierbij zijn de vragen beantwoord voor het debat over het steunpakket.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4