Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

24 095

Frequentiebeleid

Nr. 269

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 februari 2011
Tijdens het algemeen overleg Telecommunicatie van 15 december 2010
(kamerstuk 24 095, nr. 268) heeft uw Kamer de Strategische nota mobiele
communicatie (Kamerstukken II, vergaderjaar 2010–2011, 24 095, nr. 264)
behandeld. Zoals ik toen heb aangekondigd, informeer ik u hierbij over de
komende veiling van frequenties voor mobiele communicatie. Tevens ga
ik in op een aantal toezeggingen die ik tijdens dit overleg heb gedaan. Tot
slot wordt het tijdpad naar de veiling toe aangegeven.
Allereerst roep ik de doelstelling van de Strategische nota in herinnering.
Deze doelstelling is om via bestendig en voorspelbaar frequentiebeleid bij
te dragen aan effectieve concurrentie op de markt voor mobiele communicatie, ook op langere termijn. Daarbij wordt ten eerste ruimte geboden
voor continuïteit van dienstverlening en innovatie, en ten tweede wordt
marktconforme beprijzing van frequentieruimte nagestreefd. Zo kan een
mobiele communicatiemarkt tot stand komen waar sprake is van blijvend
betaalbare toegang tot hoogwaardige mobiele dienstverlening voor alle
gebruikers in Nederland. Het is belangrijk om deze uitgangspunten bij de
daadwerkelijke verdelingen goed vast te houden.
Regeling aanvraag- en veilingprocedure
In de Strategische nota is melding gemaakt van de komende veiling van
frequentieruimte voor mobiele communicatie in de 900 en 1800 MHz band
(waarvan de vergunningen begin 2013 aflopen), in de 800 MHz band en in
een aantal andere frequentiebanden. Het uitgiftebeleid is thans uitgewerkt
in de ontwerp-veilingregeling en ontwerp-vergunningen en bevat
bepalingen omtrent de vergunningen, vergunningaanvraag, deelname
aan de veiling, uitvoering van de veiling, e.d. De ontwerp-regeling en
ontwerp-vergunningen worden voorgelegd aan marktpartijen en doe ik u
hierbij toekomen.1

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Uw Kamer heeft daarnaast aandacht gevraagd voor de volgende zaken.

kst-24 095-269
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 095, nr. 269

1

Ingebruiknameverplichting en verhandelbaarheid
De Kamer heeft verzocht te bezien of de ingebruiknameverplichting
eventueel verzwaard zou kunnen worden om te voorkomen dat het
spectrum naar partijen gaat die niet echt van plan zijn het optimaal te
gebruiken. Het doel van de ingebruiknameverplichting is te waarborgen
dat de vergunninghouders ook daadwerkelijk door middel van de aan hen
vergunde frequenties actief worden en ermee een dienst aanbieden.
Tegelijkertijd dient de verplichting licht en flexibel te zijn om ruimte te
bieden aan uiteenlopende businessproposities. De ingebruiknameverplichting die in de Strategische nota is neergelegd, is goed in balans: voor
een vergunning van 2x10 MHz in de 800 MHz band komt dit neer op 15%
landelijke dekking na 5 jaar. Daar gaat, zeker voor nieuwkomers, een
serieuze investeringsplicht van uit. Overigens zullen ook de prijzen die
partijen dienen te betalen in de veiling een impuls geven om echt actief te
worden. Gelet op de hoogte van de reserveprijzen zullen dit substantiële
bedragen zijn. Een verzwaring acht ik in dit licht daarom niet nodig.
In het verlengde hiervan is ook de termijn van verhandelbaarheid van de
gereserveerde vergunningen opnieuw bezien. De reservering is bedoeld
voor nieuwkomers die zelf actief willen worden en niet door partijen die
andere bedoelingen hebben. Om dit te borgen mogen nieuwkomers
gedurende de looptijd van de ingebruiknameverplichting (5 jaar) hun
vergunningen niet verkopen aan een van de drie bestaande partijen. Als
het een nieuwkomer echter niet lukt binnen die periode een businesscase
op te bouwen, is het zeer de vraag of diens businesscase wel levensvatbaar is. In dat geval is het beter dat een andere partij, die wel in staat is
om concurrerende diensten te leveren en innovatie te bewerkstelligen, de
mogelijkheid kan krijgen om de vergunning over te nemen. Dit voorkomt
ook dat spectrum langer dan nodig ondoelmatig wordt gebruikt. Bij de
beslissing op een verzoek om overdracht van de gereserveerde vergunningen, zullen dan OPTA en NMa betrokken worden.
Reservering spectrum voor nieuwkomers in de 800 MHz-band
Zoals ik heb aangegeven in de Strategische nota, zal in de komende
veiling 2 x 10 MHz aan frequentieruimte in de 800 MHz band worden
gereserveerd voor nieuwkomers in de vorm van twee vergunningen van
2 x 5 MHz. Hiermee wordt gegarandeerd dat er tenminste één nieuwe
partij tot de markt kan toetreden maar waarschijnlijk is het zo dat twee
nieuwkomers zich aandienen1. Die kunnen onderling concurreren. In ieder
geval zal dan de reserveprijs betaald moeten worden van € 35 miljoen per
vergunning. Het risico op het gratis verwerven van deze frequentieruimte
is beperkt tot de onwaarschijnlijke situatie waarin alle aanvragers alle
door hen aangevraagde vergunningen kunnen verkrijgen.
Noodremprocedure
Bij de evaluatie van de 2,6 GHz-veiling werd aanbevolen om een
noodremprocedure te ontwerpen, die in geval van vooraf benoemde
problemen (bijvoorbeeld indien duidelijk wordt dat er geen schaarste is),
in gang kan worden gezet om inefficiënte uitkomsten te voorkomen
(Kamerstukken II, vergaderjaar 2010–2011, 24 095, nr. 262). Voor de
gereserveerde vergunningen is een dergelijke «noodrem» zinvol. De
noodrem voorziet erin dat, indien uit de aanvragen blijkt dat nieuwkomers
geen belangstelling hebben voor de gereserveerde vergunningen, het
exclusieve recht hierop vervalt en de vergunningen voor alle deelnemers
in diezelfde veiling ter beschikking worden gesteld.
1
PWC, Quick scan spectrum awards in the
Netherlands, 6 december 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 095, nr. 269

2

Tijdpad
Tijdig veilen van met name de bestaande vergunningen in de 900 MHz en
1 800 MHz band is cruciaal in verband met de naderende afloop van de
vergunningtermijn in februari 2013 en de daarmee eventueel gepaard
gaande benodigde tijd voor klant- en/of netwerkmigratie door
marktpartijen.
Van begin februari tot eind maart 2011 wordt de markt om commentaar
op de ontwerp-regeling en –vergunningen gevraagd en NMA en OPTA om
aanvullende adviezen. Na verwerking van het commentaar treden
regeling en vergunningen in augustus 2011 in werking. Parallel wordt de
veilingsoftware aanbesteed, gebouwd en uitgebreid getest en wordt de
markt voorbereid op de veiling. In begin 2012 eindigt de aanvraagtermijn
waarin belanghebbenden hun aanvragen kunnen indienen. Als zich in de
voorbereidingen op de veiling geen tegenslagen voordoen en geen
tussentijdse beleidswijzigingen, zal, na beoordeling van de aanvragen, in
het voorjaar van 2012 de veiling beginnen. Ik wil daarom nu vaart maken
met de vaststelling van de regeling en de verdere voorbereidingen op de
veiling.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 24 095, nr. 269

3