Centraal Justitieel Incassobureau

> Retouradres Postbus 1794 8901 CB

Leeuwarden

B

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Afdeling Strategie & Beleid

Directie Wetgeving en Juridische Zaken
Sector straf en sanctierecht

www.cjib.nl

Postbus 20301
2500 EH DEN HAAG

Ons kenmerk

Datum 2 oktober 2019
Betreft Reactie concept wetsvoorstel versterking strafrechtelijke aanpak
ondermijnende criminaliteit

Geachte
Op 11 juli 2019 is het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) gevraagd een
reactie te geven op het concept wetsvoorstel versterking strafrechtelijke aanpak
ondermijnende criminaliteit (Wetsvoorstel Ondermijning). Het CJIB heeft met
belangsteliing kennisgenomen van het concept en maakt graag van de
gelegenheid gebruik te reageren op het voorstel.
Het Wetsvoorstel Ondermijning bevat twee onderdelen waarvoor het CJIB als
tenuitvoerleggende instantie is aangewezen. Dit betreft de maatregel
kostenverhaal en de uitbreiding van de mogelijkheid om onderzoek te doen naar
het vermogen van een veroordeelde (SEO).
Vooraf merk ik op dat het CJIB op een laat moment betrokken is bij de
voorbereiding van dit wetsvoorstel. Hierdoor was het niet mogelijk de aan het
CJIB gevraagde impactanalyse en onze inhoudelijke opmerkingen te betrekken bij
de voorbereiding van het wetsvoorstel. Hieronder treft u alsnog onze opmerkingen
aan.
Artikelsgewijs

Strafrechteliik Executie Onderzoek (artikel II)
Het wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid om een strafrechtelijk executie
onderzoek (SEO) uit te voeren indien volledige betaling van een geldboete of
ontnemingsmaatregel uitblijft.
Het CJIB heeft ervaringen opgedaan met de inzet van het SEO bij de
ontnemingsmaatregel. Deze ervaringen kunnen een bijdrage leveren om
doelmatigheid en efficiëntie van dit middel te vergroten bij de beoogde bredere
inzet. Het CJIB stelt daarom voor deze ervaringen met de Minister te delen.
Maatregel kostenverhaal (Artikel III. IV en VI)
Inningszekerheid
Uit het wetsvoorstel en de Memorie van Toelichting volgt dat de maatregel
kostenverhaal beoogt om de kosten die ten laste van de staat komen in verband
met de vernietiging van illegaal vuurwerk, drugsafval en het opruimen van
hennepkwekerijen te verhalen op degene die voor het bezit of de handel in
voormelde voorwerpen wordt veroordeeld.

Pagina 1 van 3

Het CJIB onderschrijft de wens van de Minister om ondermijnende criminaliteit te
bestrijden en hiertoe wetgeving op te stellen. Er is gekozen om de kring van
verdachten groot te maken; van hoofd van een criminele organisatie tot de
verzorger van hennepplanten. Dit brengt het risico met zich mee dat verhaal in
veel gevallen enkel mogelijk is op een dader die over beperkte financiële middelen
beschikt. Dit heeft een negatief effect op de inningsresultaten. Wij stellen dan ook
voor in gesprek te gaan over de te verwachten inningsresultaten bij deze
maatregel.
Eén maatregel, één uitvoeringsproces
In het wetsvoorstel wordt voorgesteld om, indien de maatregel kostenverhaal
wordt opgelegd op grond van de Wet op de Economische Delicten (hierna: WED),
deze ten uitvoer te leggen conform het proces van een ontnemingsmaatregel.
Indien de maatregel kostenverhaal wordt opgelegd op grond van de Opiumwet of
de Wet wapens en munitie, voorziet het voorstel in tenuitvoerlegging conform het
proces van een geldboetevonnis.
In de Memorie van Toelichting wordt niet toegelicht waarom voor twee
verschillende wijzen van tenuitvoerlegging is gekozen. Het CJIB stelt dan ook voor
om één wijze van tenuitvoerlegging te hanteren voor de maatregel kostenverhaal.
Een uniforme tenuitvoerlegging geeft duidelijkheid voor de keten alsook voor de
veroordeelde. Daarnaast is het kostenefficiënter om één tenuitvoerleggingsproces
aan te passen in plaats van de twee in het wetsvoorstel genoemde processen.
In het wetsvoorstel en de Memorie van Toelichting wordt niet duidelijk gemaakt
welke innings- en incassomiddelen ingezet moeten worden bij deze maatregel. Er
wordt enkel aangegeven dat gijzeling mogelijk dient te zijn. In dit verband merkt
het CJIB op dat het kunnen inzetten van vervangende hechtenis de voorkeur heeft
boven gijzeling. De mogelijkheid van het toepassen van vervangende hechtenis
kan reeds bij de strafoplegging worden bepaald, hetgeen de tenuitvoerlegging
bespoedigt en een stevigere stimulans is om te betalen. Dit kan het
inningsresultaat positief beïnvloeden. Daarbij zijn de in te zetten innings-, incassoen dwangmiddelen bepalend voor welk bestaand proces het meest geschikt is
voor tenuitvoerlegging. Het CJIB gaat hierover graag met de Minister in gesprek.
Memorie van Toelichting

Geen gijzeling op grond van de WED
In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel wordt op pagina 11 in de vijfde
alinea gesteld dat op grond van artikel 14 WED jo. artikel 6:6:25, eerste lid, Sv
het dwangmiddel gijzeling kan worden ingezet.
Het CJIB meent dat de genoemde artikelen grondslag bieden om gijzeling in te
zetten indien volledige betaling van een in een strafbeschikking opgelegde
geldboete ofwel een opgelegde ontnemingsmaatregel uitblijft. Een rechterlijke
veroordeling tot betaling van een geldboete valt hier naar onze mening niet onder.
Ten slotte

Het CJIB verzoekt u om het wetsvoorstel op het punt van de maatregel
kostenverhaal zodanig te wijzigen dat deze middels een uniform proces ten
uitvoer kan worden gelegd waarbij tevens de wettelijke mogelijkheid wordt
gecreëerd om vervangende hechtenis toe te passen.

Pagina 2 van 3

Graag zie ik uw reactie op onze opmerkingen tegemoet.

Algemeen directeur CJIB

i>okNL
Port betaald

1

Port Payé
Pays-Bas

0 7 OKT, ?niq

^''''^Isagl^ndcn

^ ^ GnF. 20/9
Ontvangen

Centraal Justitieel Incassobureau

■

Ministerie van Justitie en Veiligheid

lOO-lOOOS