Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2109
Vragen van de leden Buitenweg (GroenLinks) en Jasper van Dijk (SP) aan
de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over de beoordeling van
homoseksualiteit door de IND (ingezonden 24 mei 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
15 juni 2017).
Vraag 1
Kent u het bericht dat een homoseksuele asielzoeker uit Alkmaar wordt
uitgezet omdat zijn homoseksualiteit door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) onvoldoende bewezen wordt geacht?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u aangeven waarom het niet als bewijs van homoseksualiteit kan
worden erkend als twee asielzoekers zich overtuigend in Nederland presenteren als partners? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Allereerst wil ik verduidelijken dat homoseksualiteit in het kader van de
asielprocedure niet «bewezen» hoeft te worden. Wanneer een vreemdeling
stelt dat hij homoseksueel is, is het aan hem om de gestelde seksuele
gerichtheid nader te onderbouwen. Bij de beoordeling van het asielverzoek
wordt rekening gehouden met de omstandigheid dat het voor een vreemdeling niet mogelijk is om met sluitend bewijs aan te tonen dat hij homoseksueel is. De loutere stelling van de vreemdeling dat hij homoseksueel is, is
anderzijds ook niet voldoende. De beoordeling van de geloofwaardigheid van
de seksuele gerichtheid bevindt zich tussen deze twee uitersten. De IND geeft
– in algemene zin – een vreemdeling het voordeel van de twijfel, indien aan
een aantal voorwaarden is voldaan, die zijn omschreven in artikel 4 van de
Kwalificatierichtlijn.
Indien er na het asielgehoor aanvullende informatie nodig blijkt om tot een
zorgvuldige beoordeling van de zaak te kunnen komen, kan de vreemdeling

1

ah-tk-20162017-2109
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

(https://www.nhnieuws.nl/nieuws/206219/homoseksuele-asielzoeker-uit-alkmaar-moet-terugnaar-irak-daar-word-ik-zeker-gedood)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

worden uitgenodigd voor een aanvullend gehoor waarin hij nader kan
verklaren over zijn gerichtheid. De IND kan daarbij vragen stellen die de
vreemdeling kunnen helpen zijn relaas nader te onderbouwen.
Vraag 3
Wat is de reden dat in de werkinstructie van de IND over de beoordeling van
de geloofwaardigheid van homoseksuele gerichtheid, een sterke nadruk
wordt gelegd op de beschrijving van het proces van bewustwording van
homoseksuele gevoelens en wat de asielzoeker aan de hand daarvan in het
land van herkomst is overkomen? Is het doel van de werkinstructie dat
hiermee asielzoekers, die in het land van herkomst niet zijn uitgekomen voor
hun homoseksualiteit en daarom zijn vervolgd, geen aanspraak kunnen
maken op asiel in Nederland?
Antwoord 3
In de werkinstructie wordt inderdaad belang gehecht aan de beschrijving van
het proces van bewustwording van homoseksuele gevoelens en wat het voor
iemand betekent om «anders» te zijn in een maatschappij waar homoseksuele gerichtheid niet wordt geaccepteerd. Het doel hiervan is om met behulp
van open vragen het asielverzoek zo objectief en effectief mogelijk te
beoordelen. Dit betekent niet dat iemand die in het land van herkomst niet is
uitgekomen voor zijn homoseksualiteit geen aanspraak kan maken op een
verblijfsvergunning.
Vraag 4
Deelt u de opvatting dat vragen vanuit de IND aan asielzoekers over waar
hun homoseksuele gevoelens vandaan zijn gekomen en hoe deze gevoelens
zich hebben ontwikkeld de indruk geven dat seksuele oriëntatie stuurbaar is
en niet onderdeel zijn van iemands persoon? Bent u derhalve van mening dat
deze vragen geen plaats dienen te hebben in een verhoor? Bent u bereid de
werkinstructies van het IND hierop aan te passen?
Antwoord 4
De opvatting dat de vragen van de IND de indruk geven dat de seksuele
oriëntatie stuurbaar is deel ik niet. Zoals in het antwoord op vraag 3
aangegeven wordt belang gehecht aan het proces van bewustwording maar
dat is niet hetzelfde als hetgeen deze vraag impliceert. Ik herken mij daarom
niet in het beeld dat aan asielzoekers wordt gevraagd waar hun (homo)seksuele gevoelens vandaan komen. De beoordeling van de geloofwaardigheid van
een gestelde seksuele gerichtheid is niet eenvoudig, vandaar dat de IND deze
beoordeling verricht conform een uitgebreide werkinstructie. De Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft deze beoordelingssystematiek deugdelijk bevonden. Ik zie geen aanleiding om de werkinstructie en de
daarop gebaseerde werkwijze aan te passen. Elke individuele zaak wordt
zorgvuldig beoordeeld. Alle relevante elementen worden gewogen en op
geloofwaardigheid en zwaarwegendheid beoordeeld.
Vraag 5
Deelt u de opvatting dat de huidige werkinstructie van de IND in onvoldoende
mate rekening houdt met de taboesfeer waarin homoseksualiteit zich in
veelvoorkomende landen van herkomst bevindt en de gevolgen dat dit
mogelijk heeft voor het bewustwordingsproces van LHBTI’ers? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, bent u bereid de werkinstructie op dit punt te wijzigen?
Antwoord 5
De werkinstructie van de IND houdt wel degelijk rekening met het feit dat
homoseksualiteit in veel landen van herkomst taboe is. De werkinstructie
biedt voldoende ruimte om in een gehoor met een vreemdeling te spreken
over de mate waarin hij moeite heeft gehad met het accepteren dat hij
homoseksueel is, met name als ook zijn directe omgeving dit onacceptabel
vindt dan wel er sprake is van een maatschappij waarin homoseksualiteit niet
wordt geaccepteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2