Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

28 345

Aanpak huiselijk geweld

Nr. 92

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR JEUGD EN GEZIN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 september 2009
Zoals toegezegd in het Algemeen Overleg over de Evaluatie van de
Jeugdgezondheidszorg van 3 april 2008 (Kamerstuk 31 200 XVII, nr. 36)
informeer ik u over de stand van zaken binnen de jeugdgezondheidszorg
met betrekking tot de signalering van genitale verminking, maagdenvlieshersteloperaties en abortussen. U heeft mij tevens gevraagd na te gaan of
deze onderwerpen een apart signaleringpunt voor de jeugdgezondheidszorg moeten worden.
In mijn notitie van 15 juni jl. «Onze jeugd van tegenwoordig» ga ik op de
leefwereld en leefstijl van jongeren in (Kamerstuk 31 839, nr. 8). Een aantal
onderwerpen – waaronder meisjes en seksualisering – krijgen speciale
aandacht in de notitie. In de notitie vraag ik alle betrokkenen zoals professionals die met jeugd en gezin werken en gemeenten om aandacht voor
de specifieke problematiek van meisjes. Ook geeft de notitie het belang
van seksuele gezondheid aan. De staatssecretaris van VWS is primair
verantwoordelijk voor het beleid ten aanzien van seksuele gezondheid.
Op de rol van de jeugdgezondheidszorg bij genitale verminking,
maagdenvlieshersteloperaties en abortussen ga ik onderstaand in.

Vrouwelijke genitale verminking
Vrouwelijke genitale verminking schendt de rechten van het kind en is een
zeer ernstige en ingrijpende vorm van kindermishandeling. Het heeft vaak
zeer schadelijke gevolgen voor de lichamelijke, psychische en seksuele
gezondheid en het welzijn van jonge meisjes en vrouwen. Genitale
verminking of meisjesbesnijdenis is daarom reeds een signaleringspunt
voor de jeugdgezondheidszorg. Jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen
hebben vanaf het eerste contactmoment aandacht voor meisjesbesnijdenis. Zij bespreken dit met ouders en familie van meisjes uit
landen waar meisjesbesnijdenis wordt gepraktiseerd. Meisjesbesnijdenis
komt tijdens de contactmomenten aan de orde totdat er zekerheid bestaat
dat het risico voor het meisje om besneden te worden niet, of niet meer
aan de orde is. Basis voor deze gesprekken vormt het gespreksprotocol

KST134627
0809tkkst28345-92
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 345, nr. 92

1

meisjesbesnijdenis dat de AJN heeft opgesteld. Het gespreksprotocol
structureert de gesprekken, geeft aandachtspunten en reikt argumenten
aan om ouders te overtuigen van de onwenselijkheid en strafbaarheid van
meisjesbesnijdenis. Daarnaast heb ik samen met mijn collega’s de staatssecretaris van VWS en de minister van Justitie op 20 november 2008 uw
Kamer geïnformeerd over het voornemen om een Wet meldcode huiselijk
geweld en kindermishandeling in te voeren. Vrouwelijke genitale verminking maakt daar onderdeel van uit.
Deze Wet zal verschillende sectoren waaronder de jeugdgezondheidszorg
verplichten om een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling op
te stellen en volgens die meldcode te werken. In de meldcode worden
stappen aangegeven die professionals moeten zetten bij signalen van
huiselijk geweld en kindermishandeling.

Abortus
De jeugdgezondheidszorg sluit aan bij het beleid van de staatssecretaris
van VWS gericht op het bevorderen van gezond seksueel gedrag. Kernwaarden van dit beleid zijn autonomie, weerbaarheid, besef van wederkerigheid en respect en goede hulpverlening. De jeugdgezondheidszorg
draagt hieraan bij door tijdens de contactmomenten informatie en advies
te geven over de puberteit, seksuele rijping en relaties. Met deze inzet
draagt de jeugdgezondheidszorg ook bij aan het voorkomen van ongewenste zwangerschap. Gezond seksueel gedrag staat aan de basis van het
voorkomen van ongewenste zwangerschap en hiermee aan het voorkomen van abortus. Ik vind het van het grootste belang dat jongeren zelf
verantwoordelijkheid nemen en voldoende zijn toegerust om ongewenste
zwangerschap te voorkomen. Mocht er sprake zijn van een ongewenste
zwangerschap dan is onderdeel van goede hulpverlening een gesprek met
de zwangere vrouw waarin abortus en de alternatieven daarvoor worden
besproken.

Maagdenvlieshersteloperaties
Als laatste wil ik ingaan op maagdenvlieshersteloperaties. De minister van
VWS heeft eerder naar aanleiding van kamervragen van mw. Arib
(7 maart 2008) over de discussie omtrent het maagdenvlies, aangegeven
dat dit thema vanuit verschillende beleidsvelden aandacht krijgt. Het gaat
dan om integratiebeleid, emancipatiebeleid en beleid gericht op seksuele
en relationele vorming. De minister en staatssecretaris van VWS zullen in
het najaar een concrete uitwerking hieraan geven in hun beleidsbrief over
seksuele gezondheid en weerbaarheid. De brief zal aandacht geven aan de
rol van de jeugdgezondheidszorg bij het bevorderen van gezond seksueel
gedrag en ook ingaan op maagdenvlieshersteloperaties.
De minister voor Jeugd en Gezin,
A. Rouvoet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 345, nr. 92

2