Directoraat-Generaal
Politie
Programma Implementatie
nationale politie &
bevoegdheden

Vorming nationale politie
Datum
10 juni 2014

Bijlage nummer
Horend bij

1
Voortgangsbrief politie

Ons kenmerk
503644

Het afgelopen jaar is reeds veel bereikt in de vorming van de nationale politie.
Zoals ik in de hoofdbrief heb gemeld, zijn echter aanpassingen in het
realisatieschema noodzakelijk. Deze zijn verwerkt in het geactualiseerde
realisatieplan dat u als bijlage 1C hierbij aantreft. Onderstaand wordt per
zogenoemd inspanningscluster ingegaan op de behaalde resultaten van het
afgelopen jaar. Daarbij ga ik tevens in op de bevindingen van de Inspectie
Veiligheid en Justitie (Inspectie), wier tweede onderzoek naar de nationale politie
u hierbij aantreft als bijlage 1B.
Ook het gezag werkt nu meer dan een jaar in het nieuwe bestel. Dit gaat in
algemene zin naar tevredenheid, zo hoor ik ook van de burgemeesters en het
openbaar ministerie. Tegelijkertijd is het zaak om de vinger aan de pols te houden
en gezamenlijk bij te sturen waar nodig. Daarom heb ik de Inspectie verzocht om
in haar tweede onderzoek tevens de eerste beelden te inventariseren over de
mate waarin de politie het gezag goed bedient. Onderstaand zal ik bij het
onderdeel ‘Gezag’ mijn bevindingen duiden. Voorts zal ik ingaan op de stand van
zaken rond de wet- en regelgeving.
Voortgang Realisatie en Inspectierapport
Inspanningencluster 1: Het uitvoeren van de personele reorganisatie
In december 2013 is overeenstemming bereikt met de politievakbonden en de
Centrale Ondernemingsraad (COR)1 over een andere wijze van reorganiseren
waarbij medewerkers zo snel mogelijk duidelijkheid wordt geven en de nieuwe
organisatie tijdig in werking kan worden gebracht.
De korpsleiding geeft op dit moment uitvoering aan de gemaakte afspraken. Per 1
juni jl. is de voorfase van de reorganisatie gestart. In deze voorfase zijn voor
leidinggevenden en medewerkers in de ondersteuning flankerende voorzieningen
beschikbaar die gericht zijn op uitstroom. In deze twee groepen wordt namelijk
een grote overbezetting verwacht.
In fase 1 worden medewerkers formeel ondergebracht in hun team in de nieuwe
organisatie. De voorbereidingen hierop zijn inmiddels gestart. Fase 1 zal naar
verwachting medio 2015 afgerond zijn. Gedurende deze fase zullen de basisteams
en districtsrecherches per 1-1-2015 inwerking worden gebracht.

1

Kamerstukken II, 2013-14, 29.628 nr.429.
Pagina 1 van 7

De selectieprocedure voor alle leidinggevende posities onder de reeds benoemde
politietop is in volle gang. Kandidaten hebben kunnen solliciteren op de posities
van teamchef. Met deze selectieprocedure wordt erin voorzien dat de
leidinggevenden van de nieuwe basisteams vóór de aankomende zomer bekend
zijn. Ook de selectie voor de posities van sectorhoofden is inmiddels gestart.
Een belangrijke voorwaarde voor de personele reorganisatie is de invoering van
het Landelijke Functiegebouw Nederlandse Politie (LFNP). In december 2013
hebben politiemedewerkers het besluit ontvangen waarmee zij overgaan naar hun
nieuwe LFNP-functie. Circa een zevende deel van de medewerkers heeft een
bezwaar ingediend tegen dit besluit. Dit is een forse daling ten opzichte van het
aantal bedenkingen bij de voorgenomen besluiten, die door ongeveer een kwart
van de medewerkers waren ingediend. De ingediende bezwaren worden thans
zorgvuldig gewogen en beoordeeld.
Inspanningencluster 2: De vorming van het PDC
De vorming van het PDC is in volle gang. Afgelopen jaar is de directeur PDC
gestart en zijn ook de meeste diensthoofden bij Koninklijk Besluit aangesteld.
Hierdoor heeft het PDC een strategische top die integraal leiding kan geven aan
de uitvoering van de bedrijfsvoering.
Het PDC focust zich komend jaar voornamelijk op de ondersteuning die nodig is
voor het tijdig inwerkingbrengen van de basisteams en districtsrecherches.
Hierdoor zal het inwerkingbrengen van het totale PDC zelf een jaar later dan
oorspronkelijk gepland plaatsvinden. Enkele onderdelen van het PDC worden
overigens versneld in werking gebracht om zo optimaal de benodigde
ondersteuning aan de vorming van de basisteams en de personele reorganisatie
te geven. Het gaat dan om onderdelen van de diensten HRM, Facility Management
en Financiën. In de actualisatie van het realisatieplan zijn ten aanzien van het
PDC - binnen de planning van eind 2017 - duidelijke verschuivingen van mijlpalen
voor het PDC zichtbaar. Omdat de einddatum van de realisatie van het PDC niet
verschuift, zal er geen vertraging in de realisatie van reeds ingeboekte
besparingen optreden.
Inspanningencluster 3: Het realiseren van een betere informatievoorziening en
ICT
Ten aanzien van de voortgang op inspanningencluster 3 verwijs ik naar de bijlage
2: “Voortgang aanvalsprogramma ICT politie”.
Inspanningencluster 4: Het feitelijk inrichten en in werking brengen van nationale
politie
De voorbereidingen op het daadwerkelijk inwerkingbrengen van de nieuwe
politieorganisatie zijn te splitsen in twee hoofdonderdelen: voorbereiding per
eenheid en landelijke voorbereidingen.
De voorbereidingen per eenheid waren er op gericht om per eenheid te bepalen
hoe de veranderingen gegeven de verschillen in uitgangssituaties in elke eenheid
het beste in gang kunnen worden gezet. Medewerkersparticipatie is hierbij een
belangrijk onderdeel. Deze voorbereidingen zijn succesvol en met instemming van
de COR afgerond. Hiermee is een stevig basis gelegd voor de daadwerkelijke
uitvoering in dit jaar en komende jaren. Vanzelfsprekend zullen deze plannen nog
herijkt moeten worden op het geactualiseerde realisatieplan.
De voorbereidingen op landelijk niveau geschiedt in de zogenoemde werkgroepen
en beginnen vruchten af te werpen. Er zijn werkgroepen geformeerd op de
onderwerpen: opsporing, informatie organisatie, operationele samenwerking,

Pagina 2 van 7

dienstverlening, operationeel centrum en staf korpsleiding. Deze werkgroepen
bereiden nieuwe werkwijzen en standaarden voor het gehele korps voor. Alles is
er op gericht om de eerste fase van deze voorbereidingen aan het einde van de
zomer af te sluiten. Nieuwe werkwijzen en standaarden kunnen daardoor direct in
de basisteams en districtsrecherches worden geïmplementeerd. Verdieping en
optimalisatie zullen zoals voorzien in de periode tussen januari 2015 en eind 2017
plaatsvinden.
Inspanningencluster vijf: 10 operationele doelen
Het vijfde en laatste inspanningscluster bestaat uit het werken aan tien
operationele doelen bij de vorming van de nationale politie. Onderstaand wordt
kort de stand van zaken weergegeven op deze operationele doelen en daarbij
tevens gereageerd op de belangrijkste bevindingen van de Inspectie.
1
Robuuste en multidisciplinaire basisteams
Zoals ook bij inspanningencluster 4 is gemeld, worden voorbereidingen getroffen
om per 1 januari 2015 de basisteams in werking te hebben . De Inspectie
constateert dat een deel van de teams al op weg is naar het functioneren als een
basisteam. Dit is een mooie uitgangsituaties in de eenheden.
De Inspectie constateert verder dat de door mij in eerdere brieven gemelde
oprichting van de Real Time Intelligence Center (RTIC’s) hun meerwaarde aan het
bewijzen zijn voor de politieoperatie. Op het onderwerp briefen en debriefen
constateert de Inspectie dat het briefen nog niet altijd door een leidinggevende
wordt verzorgd en het debriefen nog niet in voldoende mate voorkomt. Voor
zowel het briefen als debriefen geldt dat het niet alleen van belang is dat het
plaatsvindt maar ook dat het op de juiste manier plaatsvindt. De precieze
bepaling van deze standaard en de implementatie daarvan is ingevolge de
actualisatie naar achteren verschoven.
2
Meer operationeel leiderschap
De meeste mijlpalen ten aanzien van dit operationele doel zijn gehaald. Nog niet
alle leidinggevenden zijn IBT-gecertificeerd. Dit komt doordat IBT-centra dit jaar
ook extra weerbaarheidstrainingen en trainingen ten aanzien van het nieuwe
dienstwapen moesten geven. Aandacht voor de IBT-certificering blijft daarom
nodig. Ook de ontwikkelingen rondom de invulling van het begrip operationeel
leiderschap zijn, zoals ook de Inspectie constateert, nog niet afgerond. Dit is een
traject met een grote cultuurcomponent dat dientengevolge een langere
doorlooptijd kent.
3
Beter informatie gestuurd werken
De geformuleerde mijlpalen voor afgelopen jaar zijn voor dit operationeel doel
gehaald. Zo ia, zoals bekend, vorig jaar succesvol gestart met een nationale
briefing en dragen de RTIC’s, ook volgens de Inspectie, nu bij aan betere sturing
op het politiewerk op straat. Verder is er een landelijke intelligence agenda
opgesteld die in alle eenheden is geïmplementeerd.
4
Betere aanpak high impact crime en ondermijning
De geformuleerde mijlpalen voor afgelopen jaar zijn voor dit operationeel doel
gehaald. Zo is aan HIC in de eenheden veel aandacht besteed aan het landelijk
leren van initiatieven uit de voormalige korpsen. Ten aanzien van ondermijning is
een stimuleringstraject opgestart om de eenheden te helpen bij het aangaan van

Pagina 3 van 7

effectievere samenwerking met andere partners. Op HIC en ondermijning zijn het
afgelopen jaar dan ook goede resultaten gehaald.2
5
Een betrouwbare samenwerkingspartner zijn
Dit operationeel doel ziet op landelijke verbeteringen ten aanzien van het thema
betrouwbare samenwerkingspartner zijn. Op lokaal niveau werkt de politie al
nauw en goed samen met diverse partners. Op landelijk niveau zijn de
belangrijkste mijlpalen op dit doel gehaald. De vertaling van oude
samenwerkingsovereenkomsten met de KMar tot een landelijke overeenkomst
wordt in afwijking op de planning dit jaar gerealiseerd.
6
Vermindering van administratieve lastendruk
Voor de realisatie van dit operationeel doel verwijs ik naar bijlage 3 over de
voortgang van het actieprogramma ‘minder regels, meer op straat’.
7
Meer vakmanschap en grotere weerbaarheid van de medewerkers
De geformuleerde mijlpalen ten aanzien van dit doel zijn afgelopen jaar gehaald.
8
Een scherper sturingsconcept
De mijlpalen ten aanzien van dit doel zijn gehaald met dien verstande dat briefen
en debriefen, waar ik reeds op ben ingegaan, ook hier als mijlpaal was
geformuleerd.
9
Meer eenduidige dienstverlening
Ten aanzien van het operationeel doel meer eenduidige dienstverlening zijn
aansprekende resultaten geboekt. De dienstverlening aan de burger is duidelijk
verbeterd, hoewel het nog niet overal op het gewenste niveau is. Zo kunnen
aangiften nu overal in het land worden gedaan en waar nodig ook op locatie
worden opgenomen. Ook worden nu nagenoeg alle aangiften van woninginbraak
op locatie bij de slachtoffers gedaan, waar voorheen nog praktisch alle aangiften
op het politiebureau gedaan moesten worden. Ook koppelt de politie nagenoeg
altijd binnen twee weken terug bij aangiften over woninginbraken en doet dit in
2014 ook voor aangiftes van overvallen, straatroof en (gefaseerd) van aangiften
geweld. Het belang hierachter, een cultuur van een dienstbare politie, is meer en
meer aan het indalen in de organisatie. Ik ben verder verheugd te merken dat
ook de Inspectie optekent dat het burgerperspectief op een aantal punten
verbeterd is.
10 Integraal media beleid
Vrijwel alle geformuleerde mijlpalen omtrent integraal media beleid zijn gehaald.
Het eerste reputatie onderzoek wordt in de tweede helft van dit jaar uitgevoerd.
Algemene aanbevelingen van de Inspectie
In het algemeen duidt de Inspectie drie risico’s en doet op elk van deze risico’s
een aanbeveling.
De Inspectie wijst op het belang van het spoedig vaststellen van de bijgestelde
planning. Ik deel dit volkomen en heb dat besluit dan ook recentelijk genomen. U
treft het geactualiseerde realisatieplan bijgaand aan. De Inspectie wijst in dit
verband terecht op de personele reorganisatie als reden waardoor dit niet eerder
mogelijk was. De Inspectie constateert verder terecht dat hier en daar in de
organisatie al vooruit werd gedacht en al werd gewerkt alsof er al een nieuwe
planning was. Dat levert geen problemen op. Ik heb in alle eenheden met de

2

Kamerstukken II 2013-14, 296.28 nr.453.
Pagina 4 van 7

medewerkers gesproken over hun beleving en ervaar bij die bezoeken over het
algemeen een positieve en op verandering gerichte houding.
Ten tweede wijst de Inspectie er op dat al te strakke sturing ook negatieve
effecten kan hebben – hoewel de Inspectie tegelijkertijd opmerkt dat hierdoor het
begrip voor bijvoorbeeld de doelstelling terugmelden is gegroeid. Veranderingen
komen echter niet altijd vanzelf tot stand. Ik acht het terugmelden op aangiften
van HIC-feiten voor de burger van een zodanig groot belang dat het belangrijk is
om voor de hoogste ambitie, 100% terugmelding, te blijven gaan. Het is
vanzelfsprekend van het grootste belang dat politieagenten begrijpen wat het
belang is van een dergelijk contact met een slachtoffer van een misdrijf. De politie
heeft bij de implementatie van het dienstverleningsconcept dan ook nadrukkelijk
aandacht voor de ‘cultuurzijde’ van de gewenste veranderingen. Een voorbeeld
hiervan is de werkwijze in Midden-Nederland waar rechercheurs en slachtoffers
elkaar tijdens ‘speeddates’ ontmoeten om ervaringen uit te wisselen. Dan horen
de politiemensen waarom terugkoppeling en contact met slachtoffers zo
belangrijk is, óók als (nog) niet gemeld kan worden dat de dader is gevonden en
de zaak is opgelost. Dit leidt tot begrip voor en betere uitvoering van de
maatregel.
Voorts wijst de Inspectie er op dat de politie, zeker ten aanzien van de
verbetering van de dienstverlening, flinke stappen zet maar de ‘achterkant’ niet
moet vergeten. Hiermee doelt de Inspectie op benodigde ICT voorzieningen, inzet
van de juiste capaciteit en cultuurveranderingen. Ik ben het hier ten dele mee
eens. Uiteindelijk moet ook deze zogenoemde achterkant helemaal in orde zijn.
Evenwel kan niet alles tegelijk worden aangepakt en verbeterd. Een en ander
moet in lijn lopen met bredere bewegingen zoals de personele reorganisatie en
afwegingen binnen de ICT-portfolio. Er is voor wat betreft de veranderstrategie
bewust gekomen om een aantal zaken zo snel als mogelijk in te voeren, met
bestaande middelen. Zo worden, onder andere voor de burger en gezag, de
verbeteringen zo snel mogelijk zichtbaar.
Gezag over de politie
Ook het gezag werkt nu anderhalf jaar in het nieuwe politiebestel. Om de eerste
beelden over de relatie van de politie met het bevoegd gezag in het nieuwe bestel
op te halen, heb ik de Inspectie verzocht om hieraan in het tweede onderzoek
naar de vorming van de nationale politie aandacht aan te geven. Tevens is in het
recentelijk verschenen onderzoek naar het burgemeestersambt door de Tilburgse
School voor Politiek en Bestuur (onderdeel van de Universiteit Tilburg) ook
gekeken naar de relatie tussen de burgemeester en de nationale politie.3
Ik stel vast dat het gezag overwegend positief ten opzichte van het nieuwe bestel
staat. Zowel het Inspectierapport als het burgemeestersambtonderzoek
bevestigen dit en laten zien dat het gezag overwegend positief is over de wijze
waarop de politie hen in staat stelt hun gezag op lokaal niveau uit te oefenen. Het
gaat evenwel om ervaringen op een moment waarop de transitie naar het nieuwe
bestel zich nog in een beginfase bevindt; een periode die zich nog kenmerkt door
het zoeken naar nieuwe verhoudingen, structuren en werkwijzen. Dit geldt voor
alle spelers in het spel en dus ook voor het bevoegd gezag over de politie. Met de
leden van het artikel 19-overleg heb ik dan ook geconstateerd dat het nog te

3

Kamerstukken II, 2013-14, 33.750-VII nr. 52. De minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties zal u separaat een reactie op de overige delen van dit onderzoek doen
toekomen.
Pagina 5 van 7

vroeg is voor het trekken van conclusies over (de werking van) het bestel en de
positie van het gezag daarbinnen. Wel leveren de onderzoeken eerste nuttige
beelden op die bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de rol en positie van
het bevoegd gezag in het nieuwe bestel. Met de leden van het artikel 19-overleg
heb ik daarom afgesproken om, mede aan de hand van de eerste beelden zoals
die blijken uit de onderzoeken, dit jaar nader te spreken over de ervaringen en
gezamenlijk te verkennen wat er verder nodig is om het bestel te optimaliseren.
Tevens ben ik voornemens om aan het eind van dit jaar ter markering van de
start van de basisteams en de districtsrecherche een bestuurlijk congres te
organiseren. In aanloop naar en ter voorbereiding op dit congres zullen diverse
bestuurlijke bijeenkomsten namens en met mij als minister van Veiligheid en
Justitie worden georganiseerd om de uitdagingen waar we voor staan op het
congres goed te kunnen adresseren.
Voorts hecht ik eraan te rapporteren over een aantal lopende trajecten ter
versterking van het lokale gezag.
Informatiepositie burgemeester
Naar aanleiding van de motie Kuiken4 over de informatie positieburgemeesters
heb ik onderzoek laten doen naar de beleving van burgemeesters over hun
informatiepositie. In opvolging van dit onderzoek is momenteel onder leiding van
oud burgemeester dhr. Bandell een groep van drie burgemeesters – door de VNG
en het NGB aangezocht - samen met een plv. hoofdofficier van Justitie en een
politiechef bezig om tot daadwerkelijke versterking van de informatiepositie van
de burgemeester te komen. De bevinding van de Inspectie dat de geleverde
informatie als te weinig analytisch wordt ervaren wordt daarin meegenomen. Over
de bevindingen van dit versterkingstraject zal ik uw Kamer na de zomer nader
informeren.
Actieprogramma lokale besturing politie
Het Actieprogramma lokale besturing politie, dat ik reeds in 2012 instelde, laat
momenteel trainingsprogramma’s voor lokale driehoeken ontwikkelen, om zo
meer bewustzijn te creëren ten aanzien van ieders rollen, verantwoordelijkheden
en de bijbehorende bevoegdheden. Daarnaast speelt het Actieprogramma een
begeleidende rol binnen het onderzoek van de Politieacademie naar de
positionering van de gebiedsgebonden politiezorg in het nieuwe bestel. Voorts zet
het Actieprogramma samen met de Vereniging voor Raadsleden in op het beter
betrekken van de gemeenteraadsleden bij het opstellen van het integrale
veiligheidsplan en het beleidsplan van de regionale eenheid.
Wet en regelgeving
Commissie van toezicht op beheer
Conform mijn toezegging aan de Eerste Kamer in de nadere memorie van
antwoord bij het wetsvoorstel ‘Vaststelling van een nieuwe Politiewet (Politiewet
200.)’5 heb ik per 1 april jl. een onafhankelijke ‘Commissie van toezicht op het
beheer politie’ ingesteld. De commissie bestaat uit de volgende leden: de heer
mr. E. Kronenburg, tevens voorzitter, de heer drs. G. de Jong, mevrouw A.M.C.
Kuks, de heer mr. A.H.P. van Gils en de heer P. Eringa. De commissie van
toezicht heeft tot taak het beoordelen van de wijze waarop de politie uitvoering
geeft aan het door mij vastgestelde beleid inzake het beheer van de politie en mij
hieromtrent zowel gevraagd als ongevraagd te adviseren. Een goede
4

Kamerstukken II 2011-12, 30880, nr. 40.
Kamerstukken I 2011-12, 30.880, H, blz. 3-4. Zie tevens: Kamerstukken I 2011-12,
30.880, O, blz. 3 en Kamerstukken II 2011-12, 33.368, nr. 4, blz. 7, en nr. 7, blz. 3 en 7.

5

Pagina 6 van 7

informatiepositie van de commissie is daarbij essentieel. De commissie krijgt
daartoe van mij, als verantwoordelijk minister, en de korpschef de beschikking
over alle informatie die zij redelijkerwijs voor haar taakuitvoering nodig heeft.
Daarnaast zal de commissie gebruik maken van de bevindingen van
medetoezichthouders. Met de adviezen van de commissie krijg ik nog meer
informatie die mij in staat stelt tot sturing op doelmatigheid en doeltreffendheid
van het beheer van de politie. Zij zal mij in haar externe en onafhankelijke
oordeelsvorming volledig ten dienste staan om mijn beheersverantwoordelijkheid
voor de politie te versterken. Ik zal u jaarlijks het verslag van de uitgevoerde
werkzaamheden van de commissie toezenden.
Beheersbesluiten politie
Op basis van artikel I, onderdeel D, van de Wet van 20 december 2012 tot
wijziging van de Politiewet 2012 in verband met de positie van de korpschef en
van de regioburgemeester alsmede enkele andere verbeteringen (Stb. 2012, 660)
zullen er twee algemene maatregelen van bestuur worden vastgesteld. Het gaat
om het Besluit financieel beheer politie en het Besluit beheer politie. Beide
besluiten bevinden zich momenteel nog in de consultatiefase. Na verwerking van
de adviezen uit de consultatiefase zullen beide conceptbesluiten ter voorhang
worden aangeboden aan de Staten-Generaal.
Om de Staten-Generaal meer volledig en vroegtijdig te informeren over het beleid
en de resultaten op het terrein van het beheer bij de politie is in het
ontwerpbesluit Beheer politie opgenomen dat de minister het door hem
opgestelde ontwerpbeheersplan (als bijlage bij de begroting van het Ministerie
van Veiligheid en Justitie) en het door hem vastgestelde jaarverslag van de politie
(als bijlage bij het jaarverslag van het Ministerie van Veiligheid en Justitie) aan de
Staten-Generaal zendt. Deze aanpassingen zijn per 1 januari 2014 in werking
getreden doormiddel van een wijziging van de Regeling beheer politie
(Staatscourant 2013; nr. 35851).
De gewenste aansluiting van de politiële jaarplancyclus op de departementale
jaarplancyclus heeft ertoe geleid dat in het ontwerpbesluit Financieel beheer en
het ontwerpbesluit Beheer politie de rapportagetermijnen zijn aangepast. Deze
rapportagetermijnen zijn eveneens al via een wijziging van de Regeling financieel
beheer politie (Staatscourant 2013; nr. 35853) en de bovengenoemde wijziging
van de Regeling beheer politie per 1 januari 2014 geformaliseerd. In het
ontwerpbesluit Financieel beheer is daarnaast opgenomen dat de algemene
bijdrage aan de politie niet langer meer bij voorschot wordt verstrekt. Deze
werkwijze is doelmatiger en wordt hiermee in lijn gebracht met de bevoegdheid
die de minister in relatie tot de vaststelling van de begroting en de jaarrekening
van de politie al heeft.

Pagina 7 van 7