Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 379

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 juni 2012
Hierbij bied ik u het verslag aan van de VTE-Raad (Telecom) van 8 juni
jongstleden. In de bijlage treft u per onderwerp een nadere toelichting.
De Raad heeft van gedachten gewisseld over het richtlijnvoorstel voor
hergebruik van overheidsinformatie en het voorstel voor richtsnoeren
voor trans-Europese telecomcommunicatienetwerken (telecomrichtsnoeren) in het kader van het «Connecting Europe Facility» (CEF). Tijdens
de lunch is van gedachten gewisseld over de digitale interne markt.
Onder het punt «diversen» informeerde het voorzitterschap de Raad over
het bereikte akkoord over een nieuwe roamingverordening. De Commissie
presenteerde haar voorstel voor een verordening over wederzijdse
erkenning van elektronische identiteiten en handtekeningen. Het
inkomende Cypriotische voorzitterschap presenteerde haar werkprogramma voor de tweede helft 2012.
Netneutraliteit
Conform mijn toezegging tijdens het AO over deze Raad op 29 mei jl. heb
ik en marge van de Raad voor Concurrentievermogen op 30 mei jl. de
Nederlandse wetgeving op het terrein van netneutraliteit en de gedachtegang daarachter onder de aandacht gebracht van Commissaris Kroes. Ik
heb haar verzocht om de Nederlandse wetgeving mee te nemen als goed
voorbeeld voor de rest van de EU in haar besluit over verdere stappen om
EU-breed netneutraliteit te garanderen. Op 18 juni jl. presenteerde de
Commissie een voortgangsrapport over de Europese Digitale Agenda
waarin zij naar aanleiding van het BEREC-rapport concludeert dat
gecoördineerde actie nodig is om op EU-niveau om betere consumenteninformatie en keuze van internetdiensten te garanderen. Graag verwijs ik
u tevens naar mijn brief met de reactie op het rapport van BEREC over
netneutraliteit van 18 juni jl., waarin ik u al informeerde over mijn gesprek
met vice-voorzitter Kroes.

kst-21501-33-379
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-33, nr. 379

1

Open standaarden
Tijdens het AO van 29 mei jongstleden over de VTE-Raad (Telecom) heb
ik, naar aanleiding van opmerkingen van de heer El Fassed van GroenLinks, aangegeven terug te komen op de naleving van «pas toe of leg uit»
op open standaarden, ook na het stoppen van het programmabureau
Nederland Open in Verbinding (NOiV).
Continuering «pas toe of leg uit»
Zoals bekend had het programmabureau NOiV (2008–2011) een tijdelijk
karakter, gericht op het ondersteunen bij en het bevorderen van de
uitvoering van het actieplan NOiV. Ook na afloop van de ondersteuning
door het programmabureau wordt de «pas toe of leg uit» lijst gecontinueerd. Open standaarden zijn nog steeds de norm.
De conclusie van onderzoek naar de werking van het actieplan NOiV was
dat de adoptie van open standaarden een onomkeerbaar proces is
geworden en dat de ingezette transitie van gesloten naar open systemen
een proces van lange adem is. Mede daarom zijn eind 2011 veel ondersteunende taken van het voormalige programmabureau NOiV ingebed in
de taken van bestaande organisaties, zoals het Kwaliteitsinstituut
Nederlandse Gemeenten (KING) voor ondersteuning van decentrale
overheden en monitoring, en ECP voor het bij elkaar brengen van
overheidsorganisaties en ICT-bedrijven bij de invoering van specifieke
open standaarden. Ook is de opdracht aan het College en Forum
Standaardisatie voor, onder andere, het uitbreiden van de «pas toe of leg
uit» lijst met nieuwe open standaarden en het versterken en monitoren
van de adoptie van die standaarden, verlengd tot en met eind 2014. In de
derde voortgangsrapportage NOiV (26 643-217) ben ik in hoofdstuk 4
dieper ingegaan op het beleid na 2011.
Over de eerste helft van 2012 kan ik dan ook een aantal mooie stappen
melden. Zo zijn op 15 juni zes nieuwe open standaarden aangenomen
voor plaatsing op de lijst voor «pas-toe-of-leg-uit». Het jaarlijkse congres
van NOiV heeft een mooie opvolger gekregen in de vorm van het Congres
Open Overheid dat op 31 mei heeft plaatsgevonden en zeer goed bezocht
is. ECP heeft onlangs voor de invoering van de open standaard «IPv6»
overheid en bedrijfsleven bij elkaar gebracht om meer samen op te
trekken.
Versterking van «pas toe of leg uit» op open standaarden
Het lid El Fassed uit terecht zijn zorgen over de naleving van «pas toe of
leg uit» op open standaarden bij aanbestedingen. Ik deel die zorgen met
hem. Daarom heb ik in de zomer van 2011 onderzoek laten uitvoeren naar
de naleving van «pas toe» in aanbestedingen uit de eerste helft in 2010 en
de verantwoording daarover in de jaarverslagen over 2010, die in de
zomer van 2011 beschikbaar kwamen. Uit de uitkomsten van dat
onderzoek concludeerde ik in de derde voortgangsrapportage NOiV dat de
naleving van «pas toe» op de goede weg was, maar dat ik grote zorgen
had over de naleving van «leg uit». In diezelfde rapportage heb ik
aangeven welke versterkende maatregelen zijn genomen om de naleving
van «pas toe of leg uit» te verbeteren, zoals opname in de rijksbegrotingsvoorschriften en het aanpassen van de kaders van grote ICT-projecten
binnen het rijk, zodat «pas toe of leg uit» op een praktische manier
geborgd wordt. De resultaten van die maatregelen wil ik nu afwachten. In
de toekomst blijf ik de naleving onderzoeken en waar nodig extra
versterkende maatregelen treffen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-33, nr. 379

2

Goed voorbeeld doet goed volgen
Ik wil de Kamer er graag op wijzen dat Nederland een voortrekkersrol
heeft in Europa en die rol nog steeds speelt. Zo is het Verenigd Koninkrijk
recent beleid voor open standaarden gaan voeren die is gestoeld op de
Nederlandse aanpak. Ook de Europese Commissie werkt eraan om de
Nederlandse aanpak op open standaarden zoveel mogelijk over te nemen.
De softwaremarkt is grotendeels internationaal en sterk in beweging en
dat helpt bij het invullen van de Nederlandse ambities met open
standaarden. Ondanks onze pioniersrol, die het resultaat is van samenwerking tussen overheden en ICT-bedrijven, ik ben me terdege bewust dat
er nog meer winst te behalen is en dat we nog niet klaar zijn na de inzet
van het programmabureau NOiV.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-33, nr. 379

3

VERSLAG VAN DE VTE-RAAD (TELECOM) 8 JUNI 2012
Hergebruik van overheidsinformatie
Oriënterend debat
Het voorzitterschap benadrukte het belang van wijziging van de huidige
richtlijn om bedrijven de mogelijkheid te bieden nieuwe diensten en
applicaties te ontwikkelen met openbare overheidsinformatie.
De Commissie, bij monde van Commissaris Kroes, wees op de bijdrage
die het voorstel kan leveren aan groei in de EU. Volgens de Commissie
kan de markt voor hergebruik van informatie met dit voorstel verdubbelen. Onderzoek zou uitwijzen dat lagere tarieven voor hergebruik leiden
tot hogere inkomsten voor overheidsinstellingen. De Commissie pleitte
voor hergebruik van informatie van culturele instellingen. Tot slot riep de
Commissie lidstaten op om al een begin te maken met het ter beschikking
stellen van zoveel mogelijk overheidsinformatie, in aanloop naar een
akkoord over – en implementatie van – dit voorstel.
Lidstaten waren eensgezind over het belang van hergebruik van
overheidsinformatie voor economische groei en informatievoorziening.
Het uitgangspunt dat openbare overheidsinformatie hergebruikt moet
kunnen worden werd breed gesteund. Nederland heeft daarbij wel
gewezen op de noodzaak uitzonderingen te maken voor gevallen waarbij
hergebruik de privacy, de openbare veiligheid of het milieu in gevaar zou
kunnen brengen. Veel lidstaten, waaronder Nederland, spraken steun uit
voor het basisprincipe dat niet meer gerekend mag worden dan de
marginale kosten die de instelling maakt voor hergebruik. Tegelijkertijd
steunde een groot aantal lidstaten, waaronder Nederland, de uitzondering
die wordt geboden voor instellingen die afhankelijk zijn van hogere
tarieven voor hun bestaan. Nederland pleitte in dit verband wel voor
heldere criteria voor toetsing of van het basisprincipe voor tarifering mag
worden afgeweken. Tot slot maakte Nederland, met een klein aantal
andere lidstaten, bezwaar tegen uitbreiding van de reikwijdte van de
richtlijn naar culturele instellingen. Nederland pleitte in dit verband voor
een drempel in de richtlijn zodat alleen grote culturele instellingen onder
de regels vallen. Een enkele lidstaat pleitte juist voor uitbreiding van de
reikwijdte naar bijvoorbeeld architectonische informatie.
Richtsnoeren voor trans-Europese telecommunicatienetwerken
Oriënterend debat
Het voorzitterschap en de Commissie, bij monde van Commissaris Kroes,
benadrukten het belang van de telecomrichtsnoeren in het kader van het
Connecting Europe Facility (CEF) voor snel internet en pan-Europese
diensten in de hele EU. De Commissie wees op het bestaan van gebieden
waar de business case voor de ontwikkeling van snel breedband niet sterk
genoeg is. Voor deze gebieden kan het CEF worden ingezet. Volgens de
Commissie zou prioriteit moeten worden gegeven aan gevallen waar de
business case het zwakst is.
Diverse lidstaten merkten op dat de markt primair aan zet is en dat het
CEF alleen moet worden ingezet waar de markt faalt. Veel lidstaten wezen
op het belang van flexibiliteit bij de keuze voor projecten die in
aanmerking komen voor het CEF. Er moet een brede catalogus zijn waaruit
projecten kunnen worden gekozen. Het moet gaan om economisch
strategische projecten die bijdragen aan groei en de interne markt. Ook
het belang van technologieneutraliteit werd veelvuldig genoemd. Verder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-33, nr. 379

4

hadden lidstaten vrij uiteenlopende wensen ten aanzien van de selectie
van projecten, zoals het prioriteit geven aan: supersnel internet – ook in
stedelijke gebieden; gebieden waar de beschikbaarheid en de snelheid
van breedband ver onder het gemiddelde van de EU ligt; arme regio’s;
perifere gebieden met weinig inwoners. Een aantal lidstaten benadrukte
tevens het belang dat alle lidstaten toegang hebben tot het CEF, onafhankelijk van het feit of zij al cohesiefondsen ontvangen.
Ten aanzien van de prioriteiten voor de e-diensten noemden veel lidstaten
de infrastructuur voor elektronische handtekeningen en identificatie.
Daarnaast werden ook projecten op het terrein van gezondheidsdiensten,
energie grids, elektronisch aanbesteden en elektronisch factureren
genoemd.
Ook Nederland heeft ingebracht dat het primair aan de markt is om de
uitrol van breedbandnetwerken tot stand te brengen. Marktverstoring
moet worden voorkomen. Nederland heeft aangegeven vooral kansen te
zien voor ontwikkeling van breedband in het buitengebied, waar de markt
zijn werk niet doet. Voorts heeft Nederland benadrukt dat bij de discussie
over de telecomrichtsnoeren aansluiting moet worden gezocht bij de
herziening van het staatssteunkader voor breedband. Ten aanzien van de
ontwikkeling van elektronische diensten heeft Nederland aangegeven
prioriteit te geven aan projecten op het gebied van elektronische
handtekeningen, open data en de introductie van ICT-oplossingen voor
slimme energienetten voor de levering van slimme energie.
Lunch: digitale interne markt
Tijdens een informele lunch sprak de Raad over de digitale interne markt.
De Commissie, bij monde van Commissaris Kroes, benadrukte de
noodzaak om spoedig de digitale interne markt tot stand te brengen.
Vooral het MKB zou hier in grote maten van kunnen profiteren. Commissaris Kroes wees o.a. op het grote potentieel van cloud computing en
micro/nano elektronica. Tegelijkertijd wees zij op het belang van versterkte
gecoördineerde actie voor een betere cyber veiligheid.
Alle lidstaten onderschreven het belang van de digitale interne markt. De
juiste juridische omgeving is nodig om zaken als digitale dienstverlening
en autorisatie (handtekening) tot stand te brengen. Eén lidstaat pleitte
voor frequentere horizontale bijeenkomsten tussen bedrijfsleven en
overheid om de digitale interne markt te realiseren. Een andere lidstaat
wees op het risico van te veel planning en regelgeving. Er moet ruimte
zijn voor de markt en nieuwe business modellen en innovatie door het
MKB. Er was tevens oog voor het belang van het voortbrengen van grote
spelers in de EU, wil de EU mee blijven doen op mondiaal niveau. Tot slot
werd van meerdere kanten gewezen op het belang van veiligheid op het
internet in het algemeen en de noodzaak systemen te beveiligen tegen
cyberaanvallen.
Nederland heeft aangegeven prioriteit te hechten aan de totstandkoming
van de markt voor content, een goede regeling te wensen voor auteursrecht en in het bijzonder uit te zien naar de voorstellen voor collective
rights management. Verder heeft Nederland gewezen op het belang om
tot oplossingen te komen voor digitale betalingen, elektronische handtekeningen en online geschillenbeslechting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-33, nr. 379

5