Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2482

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 februari 2018
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij twee fiches,
die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Verordening voor de wederzijdse erkenning van goederen
(Kamerstuk 22 112, nr. 2481)
Fiche 2: Verordening markttoezicht op producten
Voor de volgende mededeling is besloten geen BNC fiche op te stellen:
COM(2018)43 – Mededeling Betere bescherming, nieuwe mogelijkheden –
Richtsnoeren Commissie voor de directe toepassing van de algemene
verordening gegevensbeschermnig m.i.v. 25 mei 2018
Reden hiervoor is dat in de bovengenoemde mededeling door de
Commissie geen nieuwe beleidsvoornemens of regelgeving wordt
aangekondigd.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H. Zijlstra

kst-22112-2482
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

1

Fiche: Verordening markttoezicht op producten
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
1. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de
Raad tot vaststelling van voorschriften en procedures voor de
naleving en de handhaving van de harmonisatiewetgeving van de
Unie inzake producten en tot wijziging van de Verordeningen (EU)
nr. 305/2011, (EU) nr. 528/2012, (EU) 2016/424, (EU) 2016/425, (EU)
2016/426 en (EU) 2017/1369 van het Europees Parlement en de
Raad en van de Richtlijnen 2004/42/EG, 2009/48/EG, 2010/35/EU,
2013/29/EU, 2013/53/EU, 2014/28/EU, 2014/29/EU, 2014/30/EU,
2014/31/EU, 2014/32/EU, 2014/33/EU, 2014/34/EU, 2014/35/EU,
2014/53/EU, 2014/68/EU en 2014/90/EU van het Europees Parlement
en de Raad.
2. Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de
Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité. Het
goederenpakket: Het vertrouwen in de eengemaakte markt
versterken.
b) Datum ontvangst Commissiedocument
19 december 2017
c) Nr. Commissiedocument
COM(2017) 795; COM(2017) 787
d) Pre-lex
Verordening COM(2017) 795:
http://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:0466a6b9-e4b1-11e79749-01aa75ed71a1.0001.02/DOC_1&format=PDF
Mededeling COM(2017) 787:
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/
?uri=COM%3A2017%3A787%3AFIN
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
SWD(2017)466
https://ec.Europa.eu/transparency/regdoc/rep/10102/2017/EN/SWD2017-466-F1-EN-MAIN-PART-1.PDF
http://ec.Europa.eu/transparency/regdoc/rep/10102/2017/EN/SWD-2017466-F1-EN-MAIN-PART-2.PDF
https://ec.Europa.eu/transparency/regdoc/rep/10102/2017/EN/SWD2017-466-F1-EN-MAIN-PART-3.PDF
https://ec.Europa.eu/transparency/regdoc/rep/10102/2017/EN/SWD2017-466-F1-EN-MAIN-PART-4.PDF
Opinie Impact-assessment Board
http://ec.Europa.eu/transparency/regdoc/rep/2/2017/EN/SEC-2017-5403-EN-MAIN-PART-1.PDF
f) Behandelingstraject Raad
Raad voor Concurrentievermogen
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
h) Rechtsbasis
De rechtsbasis van de verordening zijn de artikelen 33, 114 en 207 van
het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing van het Europees Parlement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

2

2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
De Europese Commissie presenteerde in oktober 2015 haar interne
marktstrategie. Onderdeel van deze strategie is het versterken van de
goederenmarkt. Op 19 december 2017 werd het zogeheten «goederenpakket» gepubliceerd dat invulling geeft aan deze ambitie. Het pakket
bestaat uit drie onderdelen: een mededeling en twee wetgevingsvoorstellen (verordeningen).
De mededeling (COM(2017) 787) gaat over de versterking van het
vertrouwen in de interne markt voor goederen. De Commissie stelt dat de
interne markt een van de grootste troeven van de EU is. Volgens de
Commissie zijn er echter momenteel nog twee structurele tekortkomingen
op de interne markt voor goederen. Dit betreft ten eerste tekortkomingen
in de handhaving van de geharmoniseerde EU-veiligheidsvoorschriften
voor producten. Ondanks verreikende veiligheidsvoorschriften zijn er nog
te veel onveilige en illegale producten op de markt, aldus de Commissie.
De tweede tekortkoming is volgens de Commissie gelegen in producten
die niet of slechts gedeeltelijk onder geharmoniseerde
EU-veiligheidsvoorschriften voor producten vallen (bijvoorbeeld
meubelen, tafelgerei of bepaalde bouwmaterialen). Dergelijke producten
kunnen in de ene lidstaat als veilig en in overeenstemming met het
openbaar belang worden beschouwd, maar in een andere lidstaat
problemen ondervinden om in de handel te worden gebracht. Het doel
van de twee voorgestelde verordeningen is het ondervangen van de
geconstateerde tekortkomingen.
Dit BNC-fiche heeft betrekking op de verordening ten aanzien van regels
en procedures voor de naleving en handhaving van de harmonisatiewetgeving van de Unie inzake producten (COM(2017) 795). Over de verordening ten aanzien van wederzijdse erkenning van goederen (COM(2017)
796) wordt een separaat fiche opgesteld. Over de mededeling zelf wordt
geen BNC-fiche opgesteld, omdat de standpunten die de Commissie
uiteenzet in de mededeling overeenkomen met die in de twee verordeningen. De conclusies uit de mededeling worden derhalve in de beide
fiches meegenomen. In beide fiches worden de termen «goederen» en
«producten» als synoniemen gebruikt.
Het onderdeel markttoezicht op producten uit het goederenpakket is
gericht op het verbeteren van het toezicht op producten in de interne
markt om zo bij te dragen aan betere naleving van Europese wet- en
regelgeving inzake onder andere veiligheid, gezondheid en milieu. De
verordening ziet op de uitvoering van het markttoezicht op producten
door alle nationale markttoezichthouders die gaan over de productregelgeving die staat vermeld in de bijlage bij de verordening. Uit diverse
onderzoeken en evaluaties is de laatste jaren gebleken dat er met
regelmaat producten op de interne markt verkrijgbaar zijn die niet voldoen
aan de Europese regelgeving. Met dit nieuwe voorstel wil de Commissie
het juridisch kader voor het toezicht verbeteren. In grote lijnen komt het
voorstel overeen met bestaande bepalingen op het gebied van markttoezicht. Het voorstel biedt een aanscherping en verdieping van deze
bepalingen en introduceert daarnaast een aantal nieuwe manieren van
samenwerken voor markttoezichthouders in de EU. Evenals in de huidige
regelgeving blijven lidstaten zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van
markttoezicht.
In de verordening staan onder andere bepalingen over:
• de taken en bevoegdheden van nationale autoriteiten en markttoezichthouders,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

3

•
•

•
•

de verplichtingen voor marktdeelnemers,
de samenwerking tussen de binnenlandse autoriteiten en de douane
bij de controle van producten die uit derde landen de gemeenschappelijke markt binnenkomen,
informatie-uitwisseling, en
de samenwerking tussen de nationale autoriteiten en de Commissie.

Voor (meer) samenwerking tussen markttoezichthouders van de verschillende lidstaten, voorziet het voorstel de introductie van:
• Verbindingsbureaus. Elke lidstaat dient een autoriteit aan te wijzen die
fungeert als verbindingsbureau. Zo’n bureau is verantwoordelijk voor
de coördinatie van de handhavings- en markttoezichtactiviteiten.
• EU-testfaciliteiten. De Commissie kan EU-testfaciliteiten aanwijzen die
voor specifieke producten producttests kunnen uitvoeren in verband
met markttoezichtactiviteiten en -onderzoeken.
• Een procedure voor verzoeken om wederzijdse bijstand. Deze
procedure beschrijft de stappen die een markttoezichthouder dient te
zetten als hij bijstand wil van een markttoezichthouder in een andere
lidstaat en hoe laatstgenoemde markttoezichthouder om dient te gaan
met een dergelijk verzoek.
• Het EU-netwerk voor productconformiteit. Dit netwerk zal bestaan uit
de Commissie en vertegenwoordigers van de lidstaten. Het doel van
het netwerk is met name om markttoezichtactiviteiten in de EU te
coördineren, informatie-uitwisseling te bevorderen en voorlichtende
activiteiten en programma’s te ondersteunen.
b) Impact assessment Commissie
In het impact assessment zijn verschillende beleidsopties doorgenomen.
De opties variëren van optie één waarin geen wijzigingen aan het
Europees kader voor markttoezicht zijn voorzien, tot optie vier die
verregaande verandering in dat kader voorziet, met daar tussenin twee
minder vergaande opties. Optie twee behelst vooral het beter benutten
van de huidige mogelijkheden in combinatie met een lichte wijziging van
het juridisch kader. Optie drie bevat belangrijke wijzigingen in het
juridisch kader waaronder maatregelen die samenwerking tussen
toezichthouders bevorderen. Optie vier bevat naast alle wijzigingen van
optie drie ook gecentraliseerd toezicht op Europees niveau. Alle opties zijn
kwalitatief beoordeeld op onder andere effectiviteit en kosten. Uit het
assessment is optie drie als voorkeursoptie gekozen. Deze optie omvat
een nieuwe verordening waarin onder andere de handhavingsbevoegdheden van markttoezichthouders worden vergroot en de samenwerkingsprocedures tussen markttoezichthouders van verschillende lidstaten
worden herzien en versterkt.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het kabinet vindt een goed functionerende interne markt belangrijk. Goed
en geharmoniseerd marktoezicht op producten is daarin een belangrijke
schakel. Goederen die in het vrij verkeer zijn gebracht kunnen binnen de
hele EU worden verhandeld. Onvoldoende buitengrenscontroles en
markttoezicht in één lidstaat kunnen ervoor zorgen dat non conforme
producten zich over de hele EU verspreiden. Geharmoniseerd markttoezicht draagt bij aan betere naleving van de eisen die Europese wet- en
regelgeving aan producten stelt en daarmee aan de bescherming van
publieke belangen als veiligheid, gezondheid en milieu. Tevens bevordert
het een gelijk speelveld voor ondernemers. Nederland heeft als poort naar
Europa te maken met grote goederenstromen naar de andere lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

4

Buitengrenscontroles nemen daarom ook een prominente plek in binnen
het Nederlandse marktoezicht. Voor succesvol markttoezicht is samenwerking in de EU tussen markttoezichthouders van de lidstaten en met de
autoriteiten belast met grenscontroles volgens Nederland cruciaal.
Daarom participeren de rijksinspecties die het markttoezicht uitvoeren op
Europees niveau in gezamenlijk uitgevoerde inspectieprojecten («Market
Surveillance Campaigns» en «Joint Actions») en nemen zij actief deel aan
de relevante Europese samenwerkingsverbanden zoals de verschillende
Administrative Cooperation Groups (ADCO’s) die per productrichtlijn zijn
ingesteld.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Algemeen
Het kabinet verwelkomt de verordening voor markttoezicht op producten.
De enorme reikwijdte van te controleren producten, grote importstromen
van goederen, de relatief beperkte capaciteit van overheden en snelle
ontwikkelingen in de industrie, maakt dat een gedegen uitvoering van
markttoezicht in de praktijk een flinke uitdaging is, waarin altijd sprake zal
zijn van prioritering en het niet mogelijk is om volledig sluitend toezicht te
creëren. Gezien deze grote uitdaging is een goed juridisch kader dat de
basis biedt voor verdergaande harmonisering van het markttoezicht en
grensoverschrijdende samenwerking in de EU-markttoezichtspraktijk, van
groot belang. Nederland heeft dit ook aangegeven in de position paper
die het voorafgaand aan het voorstel voor de verordening aan de
Europese Commissie heeft gestuurd.1 Gelet op voorgaande steunt de
regering het voorstel waarmee de Commissie het juridisch kader voor
markttoezicht eenduidiger en meer integraal maakt en de samenwerking
tussen markttoezichthouders bevordert. Dat is van belang voor marktdeelnemers en markttoezichthouders.
Toezicht en handhaving zijn in beginsel een nationale aangelegenheid. De
interne markt maakt echter dat de harmonisatie van markttoezicht en
handhaving van groot belang zijn. De verordening tracht dit te verbeteren
ten opzichte van de huidige situatie door verdergaande coördinatie,
harmonisatie, samenwerking en het delen van meer informatie tussen
lidstaten. Het kabinet ondersteunt deze aanpak en benadrukt de noodzaak
om te komen tot een verdergaande harmonisatie op het gebied van
beoordelingsmethoden, zodat ook de beoordeling minder afhankelijk
wordt van het land dat deze uitvoert. De in dit voorstel voorziene
EU-testfaciliteiten kunnen, mits zij goed zijn opgezet, op dit gebied een
belangrijke bijdrage leveren. Ook verwacht Nederland dat het toenemende gebruik van de bestaande digitale systemen (RAPEX, ICSMS) door
alle lidstaten daaraan zal bijdragen.
Het kabinet is tevreden met het feit dat de verordening bepaalt dat
toezicht risico-gebaseerd zal zijn. Dit past in de Nederlandse werkwijze en
draagt wat Nederland betreft bij aan de kwaliteit van het toezicht in de EU.
Daarvoor is uitwisseling van markt- en productinformatie per productrichtlijn op Europees niveau wenselijk. Het voorstel voorziet hierin door
versterking van de uitwisseling via de digitale systemen, verbindingsbureaus en het EU-netwerk voor productconformiteit. Ook is de regering
tevreden dat de rechten en plichten van markttoezichthouders nader
worden omschreven en kan het zich hierbij specifiek vinden in de
geboden mogelijkheid om kosten van markttoezicht door te berekenen
aan marktdeelnemers wanneer onrechtmatigheden worden geconstateerd.

1

Bijlage bij Kamerstuk 27 879, nr. 58.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

5

Verbindingsbureaus
Samenwerking over de grenzen heen zal volgens het kabinet ook worden
vergemakkelijkt door het oprichten van verbindingsbureaus zoals
opgenomen in artikel 11. In meerdere lidstaten, waaronder Nederland, is
het markttoezicht belegd bij verschillende toezichthouders. Daardoor is
het niet altijd eenvoudig voor een markttoezichthouder om zijn
counterpart in een andere lidstaat te vinden. De verwachting is dat dit
door de introductie van de verbindingsbureaus gemakkelijker wordt. De
verordening legt echter veel taken neer bij deze bureaus. Zo zijn ze
centraal contactpunt voor alle verzoeken inzake wederzijdse samenwerking, nemen ze deel in het EU-netwerk voor productconformiteit en
zijn ze verantwoordelijk voor het invoeren van informatie in het digitale
systeem ICSMS. De regering wil ervoor waken dat de instelling van de
verbindingsbureaus met name een extra administratieve last wordt voor
de lidstaten in plaats van een hulpmiddel voor meer samenwerking.
Nederland zal inzetten op een inrichting van de verbindingsbureaus die
daadwerkelijk bijdraagt aan samenwerking en kennisuitwisseling in de
markttoezichtspraktijk.
Procedure voor verzoeken om wederzijdse bijstand
Het kabinet is ook overwegend positief over het nader uitwerken van de
procedure die een markttoezichthouder dient te volgen om de hulp in te
roepen van een markttoezichthouder in een andere lidstaat. Het zet echter
vraagtekens bij de procedure zoals deze wordt omschreven in artikel 24.
Het voorstel gaat ervan uit dat een markttoezichthouder een onderzoek
naar een marktdeelnemer uit een andere lidstaat, spoedig overdraagt aan
de markttoezichthouder uit de desbetreffende lidstaat. Het heeft echter de
voorkeur van Nederland om markttoezichthouders zoveel als mogelijk te
stimuleren om hun werkzaamheden binnen de EU ook over de grenzen
van de lidstaten uit te voeren. Dat wil zeggen, dat zij bij een onderzoek
naar producten die op de markt zijn gebracht door een marktdeelnemer
uit een andere lidstaat, eerst zelf contact zoeken met die marktdeelnemer
en proberen het onderzoek te volbrengen zonder daarbij de hulp in te
roepen van de markttoezichthouder uit de lidstaat van de marktdeelnemer. Nederland is van mening dat op die manier een markttoezichthouder overtredingen efficiënt en effectief kan oppakken en dat zo wordt
voorkomen dat hulpaanvragen van markttoezichtouders uit andere
lidstaten een te belastend onderdeel van het takenpakket van de toezichthouders gaan worden. In het verlengde daarvan wil Nederland dat er
bepalingen in de verordening worden opgenomen die zien op uniformering van de inspectiedruk van de buitengrenscontroles. Goede
buitengrenscontroles aan alle buitengrenzen, zorgen er immers voor dat
non conforme producten zo min mogelijk op de interne markt worden
aangeboden.
Persoon verantwoordelijk voor de conformiteitsinformatie
De verplichting voor marktdeelnemers uit derde landen om een «persoon
verantwoordelijk voor de conformiteitsinformatie» in de EU te hebben
vindt de regering eveneens een goed idee, hoewel dit concept volgens
Nederland nog wel een gedegen nadere uitwerking behoeft. Nederland
wil er daarbij voor waken dat een dergelijke verplichting louter een
papieren werkelijkheid wordt en zet met name vraagtekens bij de
handhaafbaarheid van deze eis bij goederen die door consumenten
rechtstreeks in derde landen worden besteld via internet (e-commerce).
E-commerce
Ten algemene vormen de uitdagingen die e-commerce met zich
meebrengt een belangrijk aandachtspunt, omdat de verkoop via internet
sterk toeneemt. Deze uitdagingen worden genoemd in de mededeling en
in de overwegingen bij de verordening, maar deze worden volgens het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

6

kabinet onvoldoende meegenomen in de bepalingen van de verordening.
Nederland zou graag zien dat de Europese Commissie een visie vormt op
een EU-brede aanpak van de problematiek die e-commerce met zich
meebrengt voor markttoezicht. Hierbij is het van belang dat de gebruiker
(de consument en in bepaalde gevallen een bedrijf) ook een signalerende
rol kan spelen voor het toezicht. Zeker in een markt waarin de gebruiker
van een product steeds vaker rechtstreeks een product van buiten de EU
koopt. Betrokkenheid van consumenten(organisaties) en het bedrijfsleven
bij markttoezicht vindt Nederland daarom cruciaal. Dit heeft Nederland
ook eerder aangegeven in voornoemd position paper.
Samenwerking met ondernemers en vertegenwoordigende organisaties
Het kabinet is van mening dat het wenselijk is dat ondernemers en
vertegenwoordigende organisaties een signalerende rol hebben in het
toezicht en is daarom voorstander van samenwerking tussen markttoezichthouders, ondernemers en vertegenwoordigende organisaties, zoals
wordt voorgesteld in artikelen 8 en 9 van de verordening. Nederland ziet
echter geen rol voor ondernemers en vertegenwoordigende instanties in
activiteiten die daadwerkelijk markttoezicht betreffen. De regering zet
daarom vraagtekens bij de voorgestelde samenwerking met ondernemers
zoals opgenomen in artikel 7. Dat artikel maakt het mogelijk dat markttoezichthouders, al dan niet tegen betaling, een partnerschap kunnen
aangaan met marktdeelnemers waarin de markttoezichthouders advies en
richtsnoeren geven ten aanzien van de wetgeving die van toepassing is op
de producten van de marktdeelnemer. De voordelen van een dergelijk
partnerschap zijn onvoldoende duidelijk en volgens Nederland komt de
onafhankelijkheid van markttoezichthouders in het geding wanneer deze
partnerschappen aangaan met marktdeelnemers waarop zij tevens
toezicht dienen te houden. Ook is Nederland van mening dat onvoldoende
is stil gestaan bij de juridische implicaties van de activiteiten die ondernemers mogen verrichten conform artikel 7 en is het van mening dat
dergelijke partnerschappen concurrentieverstorend kunnen werken.
Speciale status voor geautoriseerde marktdeelnemers
De speciale status die in artikel 29 wordt toegekend aan zogenaamde
geautoriseerde marktdeelnemers (authorised economic operators, AEO’s)
is volgens Nederland niet geheel terecht. Deze status vindt haar
oorsprong in het douanerecht. Om een dergelijke status te verkrijgen,
dienen ondernemers te voldoen aan een aantal veiligheidscriteria uit de
Europese douanewet- en regelgeving. AEO’s worden minder streng
gecontroleerd bij grensoverschrijdende handel. Nederland kan zich in
beginsel vinden in het in artikel 12 opgenomen uitgangspunt dat deze
status ook in het markttoezicht kan fungeren als risico-indicator. Echter,
Nederland is van mening dat de bevoegde markttoezichthouder dient te
bepalen of een AEO een voorkeursbehandeling krijgt, mede gebaseerd op
het feit of de marktdeelnemer in het verleden de Europese wetgeving
inzake producten heeft nageleefd.
Producten die verdere veredeling vereisen
Het is Nederland niet geheel duidelijk wat de implicaties zullen zijn van de
bepaling in artikel 26, vierde lid waarin, samengevat weergegeven, staat
dat producten die de interne markt binnenkomen die nog nadere
bewerking behoeven in de EU, onder de daarvoor bestemde douaneregeling dienen te worden geplaatst. Indien hiermee wordt bedoeld dat
dergelijke producten altijd onder de bijzondere douaneregeling «actieve
veredeling» dienen te worden geplaatst, dan vindt Nederland deze
bepaling te ver gaan. Volgens Nederland gaat markttoezicht namelijk over
het op de markt brengen van goederen en staat dit los van de douanestatus. Daarom is er geen directe noodzaak om deze bijzondere douaneregeling in alle gevallen in te zetten. Markttoezichthouders zouden per geval

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

7

en in nader overleg met de douaneautoriteiten, moeten kunnen beslissen
of het wenselijk is om de bijzondere douaneregeling actieve veredeling in
te zetten.
Statistische gegevens
Nederland plaatst ook kanttekeningen bij het gedetailleerde overzicht van
statistische gegevens inzake markttoezicht dat de Commissie jaarlijks van
de lidstaten wil ontvangen (artikel 26, zevende lid). Nederland is van
mening dat dergelijke gedetailleerde statistische informatie niet zozeer
bijdraagt aan beter markttoezicht. Bovendien zijn er kosten gemoeid met
het verzamelen van dergelijke gedetailleerde informatie. Een goede
uitwisseling van inhoudelijk informatie tussen lidstaten zonder dat het
daarbij om exacte aantallen gaat, is volgens Nederland veel geschikter om
efficiënt en effectief markttoezicht te bewerkstelligen.
EU-netwerk voor productconformiteit
Afhankelijk van de exacte werkzaamheden en bevoegdheden, kan de
instelling van het EU-netwerk voor productconformiteit volgens
Nederland ook bijdragen aan samenwerking in en harmonisering van de
markttoezichtspraktijk. Ook hierbij vindt Nederland het van belang dat een
dergelijk netwerk daadwerkelijk bijdraagt aan verbetering van de
markttoezichtspraktijk en dat de instelling niet gepaard gaat met een
toename van de administratieve lasten.
Wisselwerking deze verordeningen en product specifieke regelgeving
In de bijlage bij de verordening zijn de verschillende productrichtlijnen en
verordeningen opgenomen waarop onderhavige verordening van
toepassing is. Om verwarring en/of tegenstrijdige regelgeving te
voorkomen, vindt Nederland dat goed moet worden nagegaan hoe de
bepalingen in deze verordening zich verhouden tot de bepalingen in de
richtlijnen en verordeningen in de bijlage.
Beoordeling impact assessment
Tenslotte vindt Nederland het impact assessment dat de Europese
Commissie heeft verricht over het algemeen realistisch. Nederland heeft
echter vraagtekens bij de effectiviteit en handhaafbaarheid van de
«persoon die verantwoordelijk is voor conformiteitsinformatie» van
producten die afkomstig zijn uit derde landen en ziet daarvan graag een
nadere uitwerking. Ook heeft het vraagtekens bij de invulling van het
EU-netwerk voor productconformiteit. De verordening maakt onvoldoende duidelijk hoe dit zal worden vormgegeven en hoe het zal worden
gefinancierd. Ook wordt niet duidelijk wat het precieze doel en de
verwachte resultaten van dit netwerk zullen zijn. Dit is ook het geval voor
de verbindingsbureaus.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
De verordening wordt op hoofdlijnen door het merendeel van de lidstaten
verwelkomd. Verwachting is dat met name de bepalingen die zien op
grensoverschrijdende samenwerking tot discussie zullen leiden vanwege
de verschillende manieren waarop markttoezicht is ingericht in de
lidstaten.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
De Commissie baseert de bevoegdheid voor het voorstel op artikel 33
(betreffende maatregelen ter versterking van de douanesamenwerking
tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en de Commissie),

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

8

artikel 114 (betreffende maatregelen inzake de onderlinge aanpassing van
de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die de
instelling en de goede werking van de interne markt betreffen) en artikel
207 van het VWEU (betreffende maatregelen die het kader voor de
uitvoering van de gemeenschappelijke handelspolitiek van de Unie
bepalen). Nederland kan zich vinden in deze rechtsgrondslagen.
b) Subsidiariteit
Nederland beoordeelt de subsidiariteit positief. Markttoezicht op
producten is het sluitstuk van de interne markt voor producten.
Aangezien het om één markt gaat is het van belang dat er in de uitvoering
van markttoezicht een bepaalde mate van uniformiteit is, zowel op de
interne markt als bij de controle van producten die vanuit derde landen de
Unie binnen komen. Indien het niveau van uitvoering van markttoezicht
tussen lidstaten te veel uiteenloopt, ontstaat het risico dat er producten op
de markt komen die niet aan de eisen voldoen en dat er een ongelijk
speelveld voor marktdeelnemers ontstaat. Het is dus noodzakelijk dat
lidstaten onderling op vergelijkbare wijze en gezamenlijk optreden. Om
dat te bereiken is het noodzakelijk om uniforme verplichtingen, taken en
bevoegdheden alsmede voorschriften voor de uitvoering op EU-niveau
vast te stellen.
c) Proportionaliteit
Nederland beoordeelt de proportionaliteit positief met kanttekeningen. In
grote lijnen bestendigt het voorstel bestaande bepalingen op het gebied
van markttoezicht. Daar waar er nieuwe of aangescherpte verplichtingen
in het voorstel zijn opgenomen en nieuwe manieren om samen te werken
worden geïntroduceerd, staan die in verhouding tot het doel van de
verordening en is Nederland van mening dat deze aanpassingen
daadwerkelijk zullen bijdragen aan een betere werking van het markttoezicht.
Zoals onder 3b reeds aangegeven, plaatst Nederland wel kanttekeningen
ten aanzien van de geschiktheid dan wel de noodzakelijkheid van enkele
onderdelen van het voorstel. Zo is Nederland van mening dat het
gedetailleerde overzicht van statistische gegevens inzake markttoezicht
dat de Commissie jaarlijks van de lidstaten wil ontvangen (artikel 26,
zevende lid) niet zozeer bijdraagt aan beter markttoezicht. Ook vindt
Nederland dat de verordening veel taken neerlegt bij de verbindingsbureaus. De werkzaamheden van deze bureaus moeten niet verdergaan dan
nodig om efficiënt en effectief markttoezicht te ondersteunen.
Indien met artikel 26, vierde lid wordt bedoeld dat producten die nog
nadere bewerking behoeven altijd onder de bijzondere douaneregeling
«actieve veredeling» dienen te worden geplaatst, dan vindt Nederland
deze bepaling te ver gaan omdat er vanuit het perspectief van markttoezicht geen directe noodzaak is om deze bijzondere douaneregeling in alle
gevallen in te zetten.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
De Europese Commissie verwacht in 2020 € 4 miljoen nodig te hebben ter
ondersteuning van het markttoezicht. Dit bedrag komt overeen met het
reeds gereserveerde budget. In 2021 voorziet zij een budget van krap € 7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

9

miljoen en vanaf 2022 ruim € 8 miljoen per jaar. De extra kosten zullen
worden gefinancierd via een herschikking van bestaande middelen binnen
het Meerjarig Financieel Kader. Nederland is van mening dat de
benodigde EU-middelen gevonden dienen te worden binnen de in de
Raad afgesproken financiële kaders van de EU-begroting en dat deze
moeten passen bij een prudente ontwikkeling van de jaarbegroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/of
decentrale overheden
De verordening kent enkele uitbreidingen op de toezichtstaken die ook
financiële consequenties hebben. Zo wordt verwacht dat de aanwijzing
van een verbindingsbureau, deelname aan het EU-netwerk voor productconformiteit, de toepassing van de bijzondere douaneregeling actieve
veredeling en de verplichting tot het jaarlijks aanleveren van statistische
informatie over markttoezicht extra kosten met zich mee gaan brengen.
De precieze budgettaire gevolgen daarvan zijn echter niet op voorhand te
overzien. Budgettaire gevolgen worden ingepast op de begroting van
het/de beleidsverantwoordelijk(e) departement(en), conform de regels van
de budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Het voorstel heeft geen directe financiële consequenties voor burgers.
Marktdeelnemers die te maken krijgen met maatregelen omdat ze
producten op de markt brengen of invoeren waarvan geconstateerd wordt
dat ze een risico of een ernstig risico vormen, kunnen te maken krijgen
met doorbelasting van de kosten die de markttoezicht-houder maakt.
Nederland kan zelf bepalen of het gebruik zal maken van deze
mogelijkheid tot doorbelasting. Ook kunnen marktdeelnemers geconfronteerd worden met extra kosten indien zij goederen op de interne markt
brengen die ingevolge artikel 26, vierde lid, onder de bijzondere douaneregeling actieve veredeling worden geplaatst. Ten slotte kunnen marktdeelnemers in beperkte mate te maken krijgen met extra informatie en/of
handhavingsverzoeken die meer lasten met zich meebrengen.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Er zijn gevolgen te verwachten voor de regeldruk/administratieve lasten
voor de rijksoverheid en het bedrijfsleven.
Voor de rijksoverheid is de verwachting dat de administratieve lasten
omhoog zullen gaan. Dit komt door de verplichting aan de lidstaten om
driejaarlijks een markttoezichtstrategie op te stellen (artikel 13), door de
verplichting aan de lidstaten om jaarlijks een gedetailleerd statistisch
overzicht van de markttoezichtactiviteiten die hebben plaatsgevonden aan
de Commissie te zenden (art. 26) en door mogelijke verplichte toepassing
van de bijzondere douaneregeling voor actieve veredeling (art. 26). De
Nederlandse markttoezichthouders stellen momenteel vierjaarlijks een
markttoezichtstrategie op en Nederland zal inzetten op het behoud van die
termijn. Daarnaast zet Nederland vraagtekens bij het detailniveau van de
statistische gegevens die jaarlijks dienen te worden opgeleverd. Zij zal de
Commissie bevragen over het nut en de noodzaak daarvan en inzetten op
het delen van informatie die van daadwerkelijk belang is voor efficiënt en
effectief markttoezicht in de EU. De rijksoverheid en marktdeelnemers
krijgen te maken met meer regeldruk en administratieve lasten bij
goederen die ingevolge artikel 26, vierde lid, onder de bijzondere
douaneregeling actieve veredeling moeten worden geplaatst. Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

10

zal er op inzetten om het al dan niet toepassen van deze bijzondere
douaneregeling, over te laten aan de bevoegde markttoezichthouder en
douaneautoriteiten.
e) Gevolgen voor concurrentiekracht
Dit voorstel raakt direct aan de interne Europese markt en het versterken
van het gelijke speelveld. Effectief uitgevoerd markttoezicht betekent dat
Nederlandse bedrijven onder gelijke kwaliteitsvoorwaarden kunnen
concurreren met bedrijven uit de EU en van buiten de EU. Dit voorstel zal
dus een positieve impact hebben op de concurrentiekracht van het
Nederlandse bedrijfsleven.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
Verordeningen hebben directe werking in de rechtsorde van de lidstaten
en zijn direct toepasselijk (art. 288 VWEU). De volledige en effectieve
toepassing van de verordeningen kunnen echter vereisen dat er nationale
uitvoeringsmaatregelen getroffen worden. De verwachting is dat er
flankerende uitvoeringsmaatregelen nodig zullen zijn alsmede technische
aanpassingen in nationale regelgeving.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
De verordening geeft in zeven gevallen de Commissie de bevoegdheid om
uitvoeringshandelingen vast te stellen, alle met gebruikmaking van de
onderzoeksprocedure.
Voor specifieke producten of productgroepen heeft de Commissie de
bevoegdheid om uitvoeringshandelingen vast te stellen om de procedure
te bepalen die gevolgd dient te worden om faciliteiten (doorgaans
laboratoria) die aan bepaalde eisen voldoen aan te wijzen als
EU-testfaciliteit (artikel 20).
De Commissie krijgt voorts de bevoegdheid om uitvoeringshandelingen
vast te stellen om de procedure voor het opstellen van en het reageren op
verzoeken om informatie door autoriteiten van lidstaten nader vorm te
geven (artikel 22). Ook wordt de bevoegdheid verleend om uitvoeringshandelingen vast te stellen om de procedure voor het doen van en het
reageren op handhavingsverzoeken door die autoriteiten nader vorm te
geven (artikel 23).
In artikel 26 krijgt de Commissie de bevoegdheid om uitvoeringshandelingen vast te stellen waarin is opgenomen welke (statistische) gegevens
lidstaten jaarlijks dienen te verstrekken over de handhavingsactiviteiten
die zij hebben ontplooid.
Voor het uitwisselen van informatie tussen douaneautoriteiten en
toezichthouders over de status van «Authorised Economic Operators» en
hun naleving van de regels omtrent productveiligheid, krijgt de
Commissie de bevoegdheid om via uitvoeringshandelingen vast te stellen
welke gegevens er mogen worden uitgewisseld en de procedure die
daarvoor dient te worden gevolgd (artikel 29).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

11

De Commissie heeft de bevoegdheid om uitvoeringshandelingen vast te
stellen waarin gedetailleerd is opgenomen hoe het informatie en
communicatie systeem (ICSMS) over handhaving van geharmoniseerde
productwetgeving zal worden geïmplementeerd. Ook dient zij uitvoeringshandelingen vast te stellen om te bepalen welke gegevens vanuit de
nationale systemen van de douaneautoriteiten in ICSMS zullen worden
opgenomen over goederen die in het vrije verkeer zijn gebracht (artikel
34).
Ten slotte zijn er uitvoeringshandelingen voorzien voor de implementatie
van het systeem voor product gerelateerde pre-exportcontroles (artikel
35).
Het kabinet kan instemmen met de keuze voor uitvoeringshandelingen
omdat de vast te stellen uitvoeringshandelingen steeds gericht zijn op de
nadere bepaling van de inhoud van de verordening om ervoor te zorgen
dat deze volgens eenvormige voorwaarden wordt uitgevoerd. Voorts acht
het kabinet de onderzoeksprocedure in alle gevallen geschikt, omdat het
hier gaat om handelingen van algemene strekking (zie art. 2, lid 2, onder a
van Verordening 182/2011 (de Comitologieverordening)).
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De verordening zal op 1 januari 2020 in werking treden. Gezien de
verwachting dat flankerende uitvoeringsmaatregelen dienen te worden
opgesteld en markttoezicht autoriteiten hun werkwijze mogelijk op een
aantal punten moeten aanpassen, is minimaal een uitvoeringstermijn van
18 maanden vereist. Nederland zal derhalve bij de onderhandelingen over
de verordening inzetten op een uitvoeringstermijn van ten minste 18
maanden.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
De verordening bevat een evaluatiebepaling. In deze bepaling staat dat de
Commissie elke vijf jaar na de inwerkingtreding een rapport zal aanbieden
aan het Europees Parlement en de Raad over de werking van deze
verordening. Nederland vindt dit wenselijk.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
a) Uitvoerbaarheid
De verordening ziet op de uitvoering van markttoezicht op producten door
alle nationale markttoezichthouders die gaan over productregelgeving
binnen de reikwijdte van deze verordening. In Nederland gaat het om:
Agentschap Telecom, Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Inspectie
Leefomgeving en Transport, Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit. Doordat het systeem van
toezicht in de voorgestelde verordening overeenkomt met het systeem
zoals het onder het bestaande regime van verordening 765/2008 en de
bestaande sectorale richtlijnen bestaat, beoordeelt Nederland de
verordening als goed uitvoerbaar.
Belangrijk aandachtspunt is daarbij echter de voorstellen voor
(vergaande) samenwerking tussen toezichthouders en marktdeelnemers
in een partnerschap. Nederland zet vraagtekens bij de uitvoerbaarheid
hiervan omdat de voorgestelde samenwerking slecht samengaat met
onafhankelijk en deskundig markttoezicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

12

b) Handhaafbaarheid
Nederland kan zelf bepalen welke instanties het markttoezicht uitvoeren.
Op basis van de reikwijdte van de verordening is helder welke instanties
in Nederland te maken hebben met de verordening. In de verordening
worden de taken van markttoezichthouders en hun rechten en plichten
duidelijk omschreven. Het feit dat de verordening voorschrijft dat de
beoordeling van producten op een risico gebaseerde wijze dient plaats te
vinden, sluit goed aan bij het Nederlandse beleid voor de uitvoering van
toezicht.
De handhaafbaarheid van de verplichting voor marktdeelnemers uit derde
landen om een persoon die verantwoordelijk is voor conformiteitsinformatie in de EU te hebben, vindt Nederland een aandachtspunt. Deze
verplichting dient nader uitgewerkt te worden in de verordening.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Het voorstel ziet op handhaving en toezicht van bestaande eisen ten
aanzien van producten en er worden geen nieuwe eisen aan producten
gesteld. Het voorstel heeft wat dat betreft dan ook geen implicaties voor
ontwikkelingslanden. De eis voor marktdeelnemers uit derde landen om
een persoon verantwoordelijk voor de conformiteitsinformatie in de EU te
hebben zal ook gelden voor marktdeelnemers uit ontwikkelingslanden.
Deze eis betekent voor marktdeelnemers uit ontwikkelingslanden die nog
geen contactpersoon in de EU hebben een extra last.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2482

13