Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

30 072

Internationale kinderontvoering

Nr. 33

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 april 2014
Tijdens het algemeen overleg op 16 januari jl. (Kamerstuk 30 072, nr. 32)
heb ik met uw Kamer van gedachten gewisseld over een aantal onderwerpen aangaande internationale kinderontvoering. Tijdens dit overleg
heb ik toegezegd u op de volgende punten nader te informeren. Het
betreft:
– de mogelijkheid om de Koninklijke Marechaussee toegang te geven tot
het Centraal Gezagsregister;
– het aan de hoofden van de parketten aangeven dat signalering en
aangifte worden geconcentreerd bij één of twee parketten;
– de uitkomst van het gesprek met de PG’s en de Nationale Politie over
het aspect van de baliekaart in het kader van uniformiteit;
– de uitkomst van het gesprek met de Minister van BZK over de
uitschrijving uit de GBA (thans BRP) door een van de ouders;
– de kinderbijslag.
Toegang Koninklijke Marechaussee tot het Centraal gezagsregister
De wens van uw Kamer om de Koninklijke Marechaussee toegang te
verschaffen tot het Centraal Gezagsregister heb ik onder de aandacht
gebracht van de Raad voor de Rechtspraak, de beheerder van dit register.
De Raad voor de Rechtspraak heeft mij medegedeeld dat er vanuit
verschillende organisaties interesse is om aangesloten te worden op het
gezagsregister. De Raad beziet thans op welke wijze aan de wens van deze
organisaties, waaronder de Koninklijke Marechaussee, tegemoet kan
worden gekomen. De Raad zal daarbij sterk rekening houden met de
bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de minderjarigen van
wie de gegevens in het register voorkomen. Naar verwachting zal dit in de
loop van de maand april zijn beslag krijgen.

kst-30072-33
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 072, nr. 33

1

Concentreren internationale signalering en aangifte bij één of twee
parketten
In het algemeen overleg kwam aan de orde dat het regelmatig voorkomt
dat een internationale signalering van een ontvoerende ouder niet wordt
ingetrokken als daar aanleiding voor is. Ik heb aangegeven dat het steeds
aan de officier van justitie is om daarin een afweging te maken en om
daarover te beslissen op basis van relevante informatie. De officier van
justitie kan de Centrale autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden
vragen hem van de relevante informatie te voorzien. Op uw verzoek heb ik
dit onderwerp onder de aandacht gebracht van het College van
procureurs-generaal met het verzoek de hoofden van de parketten
daarover te informeren, zodat er meer aandacht voor is. Daarnaast heb ik
bij het College van procureurs-generaal de vraag aan de orde gesteld over
de mogelijkheid van concentratie van internationale signalering en
aangifte bij één of twee parketten, dan wel of het niet wenselijk is dat er
bij ieder arrondissement een officier van justitie is met internationale
kinderontvoering in zijn pakket. Het Openbaar Ministerie heeft aangegeven meer te zien in het vooralsnog beleggen van dit onderwerp bij de
officieren van justitie die belast zijn met internationale rechtshulp. Deze
officieren van justitie zullen hiertoe een korte opleiding krijgen, waarin het
onderwerp van het intrekken van een internationale signalering zal
worden meegenomen.
Bekendheid van de baliekaart op de werkvloer bij de politie.
In het algemeen overleg sprak de Kamer haar zorg uit over de bekendheid
van de baliekaart internationale kinderontvoering bij de politie. De
baliekaart is geactualiseerd en verspreid onder alle specialisten en
Coördinatoren Vermiste Personen binnen de Nationale Politie. Ook is de
baliekaart bekend gemaakt bij de Politieacademie, zodat die kan worden
meegenomen in de opleidingen, en staat de kaart op de website van de
rijksoverheid, zodat deze goed vindbaar is.
Niettemin heeft de Kamer verzocht de baliekaart ook en vooral bekend te
maken op de werkvloer om te zorgen dat ook de agent achter de balie hier
daadwerkelijk bekend mee is. Ik heb de zorg van de Kamer over de
bekendheid van de baliekaart op de werkvloer onder de aandacht
gebracht van de Nationale Politie. Die heeft de Baliekaart opnieuw onder
de aandacht gebracht van de medewerkers intake en service, zodat zij
weten hoe zij moeten handelen in geval van een (dreigende) internationale kinderontvoering.
Het uitschrijven uit de Basisregistratie Personen door een van de ouders
Voorts heeft u mij gevraagd u te informeren over de mogelijkheid van het
geven van toestemming door beide ouders bij het uitschrijven van
kinderen naar het buitenland uit de Basisregistratie Personen (BRP,
voorheen de GBA).
Ik heb hierover overleg gevoerd met de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties die de BRP in portefeuille heeft.
Vanaf 6 januari 2014 is de Nederlandse bevolkingsadministratie wettelijk
geregeld in de Wet basisregistratie personen (Wet BRP). Deze wet
vervangt de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens
(Wet GBA). In een bevolkingsadministratie wordt door de overheid een
aantal feitelijke gegevens van personen geregistreerd. Voor zover het gaat
om ingezetenen (personen met een bestendig adres in een gemeente) is
deze registratie altijd dwingend. Dit betekent dat een ingezetene verplicht
is bij vertrek uit Nederland daarvan aangifte te doen. Blijft de aangifte van
vertrek achterwege dan zal het vertrek, indien dit feitelijk heeft plaatsge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 072, nr. 33

2

vonden, ambtshalve worden opgenomen in de basisregistratie. In het
geval van minderjarigen legt de Wet BRP, net als de Wet GBA, de plicht tot
het doen van een aangifte bij ieder van de ouders. Aangezien het om
wettelijke aangifteverplichtingen (dan wel ambtshalve handelingen) gaat,
die inherent zijn aan het voeren van een bevolkingsadministratie, is het
geven van toestemming (door ouders, betrokkene zelf of wie dan ook) per
definitie niet aan de orde.
Binnen de kaders van de Wet BRP zijn er wel mogelijkheden voor een
ambtenaar, die bij een aangifte van vertrek vermoedt dat er iets mis zou
kunnen zijn, een signaal af te geven. De handelwijze is daarbij als volgt.
Hoewel de ambtenaar in het kader van de uitvoering van de Wet BRP geen
uitvraag mag doen naar redenen van vertrek naar het buitenland (het is
immers zijn taak de feitelijke situatie te registreren) kan het niettemin
gebeuren dat bij de betrokken ambtenaar, mede naar aanleiding van de
verschijning in persoon van degene die vertrekt, het vermoeden rijst of
wordt bevestigd dat er sprake is van huwelijksdwang of toekomstige
achterlating en in dat kader wellicht ook van kinderontvoering. Om die
reden is in het kader van de aangifte van vertrek in bepaalde gevallen een
persoonlijke verschijningsplicht in de Wet BRP vastgelegd. De regeling
houdt in dat, wanneer niet alle bewoners van hetzelfde adres tegelijkertijd
naar het buitenland vertrekken, degenen die wel vertrekken in persoon
moeten verschijnen bij de gemeente om in persoon aangifte van vertrek
te doen. Daarbij moeten minderjarige kinderen ook verschijnen. Indien de
ambtenaar, mede naar aanleiding van de persoonlijke verschijning,
huwelijksdwang of mogelijke achterlating vermoedt, mag hij op basis van
de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling, zijn
beroepsgeheim doorbreken en zijn vermoedens (doen) melden bij een
Steunpunt Huiselijk Geweld.
Deze handelwijze staat beschreven in een recente circulaire over
huwelijksdwang en achterlating die ik samen met de Minister van BZK aan
gemeenten heb verzonden. Deze circulaire is te vinden op de website van
het agentschap BPR van het Ministerie van BZK1. Er zal gekeken worden
of het mogelijk is de circulaire aan te passen en ook het vermoeden van
kinderontvoering daarin op te nemen als mogelijke aanleiding voor een
melding aan een Steunpunt Huiselijk Geweld of aan het Advies- en
Meldpunt Kindermishandeling. De verwachting is dat hier binnen drie
maanden duidelijkheid over zal komen.
Kinderbijslag
Er kan sprake zijn van een achtergebleven ouder, van wie het kind door de
andere ouder is meegenomen naar het buitenland, die alimentatie betaalt
voor het kind. Doorgaans is dan de procedure dat de achtergebleven
ouder in geval van gezamenlijk gezag, een verzoek indient om teruggeleiding van het kind. Het is dan aan de rechter in het land waarheen het
kind is meegenomen, om over de teruggeleiding te beslissen. U heeft
gevraagd of de ouder die alimentatie betaalt voor het kind, recht heeft en
behoudt op kinderbijslag, ook wanneer de rechter in het buitenland zou
besluiten dat het kind niet hoeft te worden teruggeleid naar Nederland. De
verblijfplaats van het kind is dan duidelijk maar de alimentatieverplichting
blijft wel in stand.
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft aangegeven
dat de alimentatieplichtige ouder in beginsel in aanmerking komt voor
kinderbijslag. Voorwaarde is onder andere dat het kind woont in een land
1

www.bprbzk.nl/BRP/Nieuws/
Update_Circulaires_aangepast_op_de_Wet_Basisregistratie_personen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 072, nr. 33

3

in de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland of
in een land waarmee een bilateraal verdrag is gesloten over sociale
zekerheid. De ouder moet, omdat het kind niet bij hem of haar woont,
voldoen aan de onderhoudseis.
Aprilbrief over de uitvoering van het Haags Kinderontvoeringsverdrag
Binnen het Ministerie van Veiligheid en Justitie is de uitvoering van het
Haags Kinderontvoeringsverdrag, het Haags Kinderbeschermingsverdrag
en het Haags Adoptieverdrag samengebracht bij de Centrale autoriteit
internationale kinderaangelegenheden. Gezien de samenhang tussen deze
drie verdragen zal de Centrale autoriteit – ter vervanging van de separate
aprilbrief inzake internationale kinderontvoering – in het vervolg een
geïntegreerd jaarbericht opstellen over de uitvoering van de genoemde
verdragen. Dit jaarbericht zal openbaar gemaakt worden op de website
van het ministerie.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 072, nr. 33

4