Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

289
Vragen van de leden Cegerek en Jacobi (beiden PvdA) aan de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over het gebruik van
Dimethylaceetamide (DMAc) door DuPont (ingezonden 8 september 2016).
Antwoord van Minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede
namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu (ontvangen 26 oktober
2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 42.
Vraag 1
Bent u bekend met de berichten «Ook gif bij DuPont in Kerkrade» en «De
gifwerkers van DuPont»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Klopt het dat onder andere de Heerlense arbodienst BGD in de jaren ’80
onderzoek heeft gedaan naar de concentraties DMAc in de DuPont fabriek bij
Kerkrade? Klopt het dat hieruit bleek dat de concentraties DMAc in de
binnenlucht van de fabriek op dat moment bijna twee keer de maximale
norm waren? Hoe is het mogelijk dat DuPont tijdelijk maatregelen nam en die
vervolgens terugdraaide, zonder dat de arbodienst dit doorhad? Is er
regelmatig controle door de arbodienst geweest? Zo ja, hoe kan dit dan
onopgemerkt zijn gebleven? Zo nee, waarom niet? Is er destijds verdere actie
ondernomen om DuPont te bewegen of, indien nodig, te dwingen de
hoeveelheid DMAc en andere giftige stoffen te verlagen? Zo ja, welke acties
zijn dit geweest en waarom werkten ze niet? Zo nee, waarom niet? Is er later
nog onderzoek gedaan naar DMAc in de DuPont fabriek? Zo ja, wat kwam er
uit deze onderzoeken? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid verder onderzoek te doen naar de ziektebeelden en het
overlijden van een groot aantal medewerkers van DuPont in Kerkrade, om
definitief vast te stellen of er een verband is met het gebruik van DMAc of
andere stoffen in deze fabriek?
Waren er nog andere redenen tot zorgen naar aanleiding van onderzoek bij
deze of andere DuPont fabrieken? Wat waren deze redenen en welke

1

ah-tk-20162017-289
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

De Volkskrant, pagina 1 en pagina 10–11, 2 september 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

maatregelen zijn destijds genomen? Is hierbij wel gecontroleerd dat deze
maatregelen ook op de langere termijn werden toegepast?
Antwoord 2, 3 en 4
De berichten over de ervaringen van diverse oud-werknemers van de fabriek
van DuPont in Kerkrade zijn indringend en roepen veel vragen op. Ik heb daar
alle begrip voor. Het beantwoorden van de vragen over de situatie bij Dupont
Kerkrade in het verleden zou diepgaand onderzoek vergen. Naar aanleiding
van mogelijk schadelijke gevolgen voor (oud-)werknemers van DuPont in
Dordrecht heb ik eerder toegezegd eenmalig diepgaand feitenonderzoek te
verrichten om lessen te kunnen trekken uit het verleden. 2 Bij DuPont in
Kerkrade ging het om dezelfde stof als in Dordrecht, DMAC, en om een
vergelijkbare blootstellingssituatie. Het heeft in het kader van het trekken van
lessen daarom geen meerwaarde om het onderzoek naar het verleden uit te
breiden met de locatie Kerkrade.
Wel kan ik in algemene zin aangeven hoe de verantwoordelijkheden bij
situaties als deze zijn bepaald. Onderzoeken door een arbodienst worden in
opdracht van of met medeweten van de werkgever gedaan. Het betreffende
bedrijf is zelf verantwoordelijk voor hoe het om gaat met de resultaten van
een dergelijk onderzoek, en indien nodig voor het treffen van de noodzakelijke maatregelen en het monitoren daarvan. Het is, met inachtneming van de
wettelijke voorschriften, primair de verantwoordelijkheid van werkgevers om
met ondersteuning van arbodeskundigen, ervoor te zorgen dat werknemers
beschermd worden tegen mogelijke gezondheidsschade. Bij de uitvoering van
het arbeidsomstandighedenbeleid werken werkgever en werknemer samen.
Ook de ondernemingsraad, personeelsvertegenwoordiging dan wel belanghebbende werknemers zijn hierbij betrokken. De Inspectie SZW houdt
toezicht.
Als werknemers aantoonbaar ziek worden door hun werk kunnen ze middels
een civielrechtelijke aansprakelijkheidsprocedure de schade verhalen op hun
werkgever. Een belangrijk knelpunt bij de beoordeling van de gezondheidsschade is het vaststellen van het causale verband tussen de ziekte en het
werk. Een onafhankelijke beoordeling bijvoorbeeld, uitgevoerd door een
hiertoe toegerust instituut, zou een bijdrage kunnen leveren aan een betere
en vlottere behandeling. Omdat ik er belang aan hecht dat er voor individuele
werknemers meer duidelijkheid komt over de causaliteit tussen de blootstelling en gezondheidsklachten, bekijk ik vanuit mijn verantwoordelijkheid voor
het stelsel de juridische mogelijkheden hiertoe en onderzoek ik het draagvlak
voor een dergelijke instantie bij de betrokken stakeholders. Ik verwacht de
Kamer begin 2017 hier nader over te informeren. 3
Vraag 5
Worden bij controles tegenwoordig wel één of meerdere hercontroles gedaan
om vast te stellen dat de maatregelen ook gehandhaafd worden en niet
worden teruggedraaid? Zo ja, sinds wanneer gebeurt dit? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Het handhavingsbeleid van de Inspectie SZW voorziet sinds 2015 in een
herinspectie tenminste een jaar na geconstateerde overtredingen.
Vraag 6
Zijn de resultaten van de urinetests die werden afgenomen bij de werknemers maar waarvan zij nooit de uitslag kregen nog te achterhalen? Zo ja, wat
blijkt hieruit? Zo nee, is dan tenminste te achterhalen wat de reden was dat
deze resultaten destijds niet met de werknemers werden gedeeld? Werden de
slechte omstandigheden op deze manier opzettelijk verduisterd?
Antwoord 6
Het is de verantwoordelijkheid van het bedrijf om resultaten van onderzoeken, waaronder urinetesten, te delen indien daar aanleiding toe is. Uit
privacyoverwegingen en vanwege het medisch beroepsgeheim van de

2
3

Kamerstuk 25 883, nr. 275.
Kamerstuk 25 883, nr. 262, Kamerstuk 25 833, nr. 277.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

betrokken bedrijfsarts(en) mogen naar individuele werknemers herleidbare
uitslagen niet met de Inspectie SZW (of ieder ander overheidsorgaan) worden
gedeeld.
Vraag 7
Is er mogelijk gevaar voor omwonenden geweest door de hoge concentraties
DMAc? Zo ja, bent u bereid hier onderzoek naar te doen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 7
Bij de herziening van de vergunning voor het bedrijf in 1990 is dit punt aan
de orde geweest. Destijds is door de gemeente geconcludeerd dat er geen
redenen waren om een emissie-eis op te nemen ter bescherming van
omwonenden.
Het RIVM heeft op verzoek van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu
recentelijk gekeken naar de vraag of de emissie aan DMAc bij Dupont een
risico voor de omgeving gevormd kan hebben. Het RIVM heeft gemeld dat de
hoeveelheid DMAc die uit de lycraspoelen kon uitdampen dermate beperkt
was dat het zeer onwaarschijnlijk is dat er een risico voor omwonenden is
geweest.
Ik zie dan ook geen noodzaak tot verder onderzoek.
Vraag 8
Hoe beoordeelt u de reactie van DuPont dat dit bedrijf ervan overtuigd is
«steeds passend en verantwoordelijk te hebben gehandeld», terwijl maatregelen om de te grote DMAc hoeveelheden in de lucht te verminderen binnen
enkele weken werden teruggedraaid? Deelt u de mening dat dit in ieder geval
een ander beeld opwekt dan passend en verantwoordelijk handelen?
Antwoord 8
Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet hebben bedrijven de zorgplicht
richting werknemers om op basis van de beschikbare gegevens over de
gebruikte stoffen de juiste maatregelen te treffen om blootstelling aan
gevaarlijke stoffen zoveel mogelijk te voorkomen. De destijds door DuPont in
Dordrecht gehanteerde werkprocessen en de daarbij behorende risicobeheersingsmaatregelen in het kader van blootstelling van werknemers worden
meegenomen in het onderzoek waar ik eerder naar verwees (zie antwoord
vraag 3).
Vraag 9
Wanneer wordt naar verwachting het onderzoek van het Openbaar Ministerie
naar de omgang met DMAc door DuPont afgerond? Worden de nieuwe feiten
die uit onderzoek van De Volkskrant blijken hierin meegenomen? Kunt u deze
resultaten met de Kamer delen?
Antwoord 9
Alle signalen van mogelijke strafbare feiten worden door het Openbaar
Ministerie beoordeeld aan de hand van de vraag of een strafrechtelijk
onderzoek gerechtvaardigd is. Over strafrechtelijke onderzoeken kan ik, zoals
gebruikelijk, geen mededelingen doen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3