Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2019Z01414
Vragen van de leden Peters en Van der Molen (beiden CDA) aan de Ministers
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over
het bestaan van zogenaamde «spookburgers» (ingezonden 28 januari 2019).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de uitzending van het onderzoeksprogramma «De
Monitor», waarin wordt aangetoond dat aanvragen voor briefadressen van
dak- en thuislozen door gemeenten nog steeds met grote regelmaat worden
afgewezen?1
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat dak- en thuislozen zich niet kunnen inschrijven bij een
gemeente als zij geen identificatiedocumenten kunnen tonen, maar dat zij
deze identificatiedocumenten ook niet kunnen aanvragen omdat ze niet
ingeschreven zijn, waardoor zij zich in een vicieuze cirkel bevinden? Wat vindt
u van deze Kafkaëske situatie, waarin dak- en thuislozen zich bevinden?
Vraag 3
Kunt u tevens bevestigen dat het zonder inschrijving in de Basisregistratie
Personen (BRP) door middel van een brief- of woonadres niet mogelijk is om,
onder andere, een sociale uitkering, toeslagen, zoals voor huur en zorg, of
zorgverzekering te krijgen?
Vraag 4
Wat vindt u ervan dat dak- en thuislozen, die sowieso kwetsbaar zijn, geen
dak boven hun hoofd hebben en zonder enige middelen van bestaan aan hun
lot worden overgelaten en feitelijk tot «spookburgers» verworden?
Vraag 5
Deelt u de mening dat dak- en thuislozen die geen briefadres kunnen krijgen,
hierdoor in een neerwaartse spiraal terecht komen en de kans groot is dat zij
noodgedwongen op het verkeerde pad terecht komen en daardoor in onder
andere de criminaliteit en prostitutie belanden?

1

kv-tk-2019Z01414
’s-Gravenhage 2019

Onderzoeksprogramma «De Monitor», uitgezonden op 27 januari 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen

1

Vraag 6
Kunt u bevestigen dat eenieder die rechtmatig in Nederland verblijft, verplicht
is zich in te schrijven bij een gemeente?
Vraag 7
Zijn gemeenten op hun beurt niet (wettelijk) verplicht om dak- en thuislozen,
die zich daartoe (verplicht) melden, in te schrijven in de BRP?
Vraag 8
Hoe verklaart u deze discrepantie, waar de desbetreffende burger wel de
wettelijke verplichting heeft zich in te schrijven, maar gemeenten vervolgens
die daadwerkelijke inschrijving kunnen weigeren?
Vraag 9
Kunt u tevens bevestigen dat het kabinet in 2016 met de VNG/gemeenten
afspraken heeft gemaakt om aan dak- en thuislozen briefadressen te geven?
Moet vastgesteld worden dat door sommige gemeenten deze afspraken niet
worden nagekomen?
Vraag 10
Op grond van welke overwegingen wordt die inschrijving door gemeenten
geweigerd? Wat vindt u van die overwegingen? Welke gemeenten betreft
dat?
Vraag 11
Indien die gemeenten niet bekend zijn, wilt u daar dan onderzoek naar doen
en de lijst met namen van die gemeenten aan de Tweede Kamer overleggen
en publiceren? Zo nee, waarom niet?
Vraag 12
Wat vindt u van de houding van de gemeenten waar deze kwetsbare groep
mensen, zoals dak- en thuislozen, zich melden voor inschrijving, maar zij, in
strijd met de in 2016 gemaakte afspraken, worden geweigerd en zonder
inschrijving het gemeentehuis weer verlaten?
Vraag 13
Welke concrete maatregelen heeft u, al dan niet samen met de VNG, tot op
dit moment genomen om er voor te zorgen dat de gemeenten dak- en
thuislozen inschrijven en zich houden aan de in 2016 gemaakte afspraken?
Indien u geen maatregelen heeft genomen, waarom is dat niet gebeurd?
Vraag 14
Wat vindt u ervan dat de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken een
beleidsregel briefadres heeft gemaakt en een aanvraagformulier waarin eisen
zijn opgenomen die niet in de Wet BRP staan, zoals een maximum termijn en
de adressen waar de aanvrager de komende zes maanden slaapt?2 Wat is de
precieze status van deze beleidsregel briefadres, mede in het licht van de Wet
BRP?
Vraag 15
Kunt u aangeven welke voorwaarden wel of niet aan het verlenen van een
briefadres gesteld mogen worden volgens de Wet BRP, zoals bijvoorbeeld het
verplicht slapen op een locatie voor nachtopvang, ook als die daarvoor geen
plaats heeft?
Vraag 16
Welke (wettelijke) bevoegdheden en instrumenten heeft u om gemeenten,
waar inschrijving van dak- en thuislozen wordt geweigerd, zo nodig te
dwingen dat wel te doen?

2

Beleidsregel van de NVVB: https://nvvb.nl/nl/producten/handreikingen/beleidsregel-briefadres/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen

2

Vraag 17
Bent u bereid om deze (wettelijke) bevoegdheden en instrumenten ook direct
in te zetten tegen weerspannige gemeenten die dak- en thuislozen weigeren
in te schrijven en ook geen briefadres verstrekken? Zo nee, waarom niet?
Vraag 18
Indien u tegenover weigerachtige gemeenten geen (wettelijke) bevoegdheden
en instrumenten heeft, bent u bereid om daarin op korte termijn te voorzien
en wanneer kan de Tweede Kamer uw voorstellen daarvoor tegemoet zien?
Welke mogelijkheden staan u in afwachting daarvan ten dienste om aan deze
problematiek van dak- en thuislozen tegemoet te komen?
Vraag 19
Bent u bereid om tegelijkertijd in de wet op te nemen dat gemeenten
verplicht worden om mensen, zoals dak- en thuislozen, in te schrijven
(kortom, de spiegelbeeldige plicht voor gemeenten) zoals die nu op de burger
rust die wel de verplichting heeft om zich in te schrijven? Zo nee, waarom
niet en op welke (andere) wijze zult u dan tegemoet komen aan de in vraag 8
bedoelde discrepantie? Zo ja, zult u gemeenten tevens opdracht geven om
een aanvraag voor een briefadres bij dakloosheid integraal in behandeling te
nemen bij de afdelingen Burgerzaken en Sociaal Domein, zodat de achterliggende problematiek van de dakloosheid en (problematische) schulden,
integraal in kaart gebracht en aangepakt worden? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Vragen

3