2023/24

Voorwoord

Colofon

4
8
12

Werkprogramma 2023-2024

1. Positie, visie en werkwijze
2. Adviesagenda 2023-2024

3

Inhoud
2

Voorwoord

Werkprogramma 2023-2024

Voor u ligt het Werkprogramma 2023-2024 van de Raad voor Cultuur.
De raad adviseert de regering en het parlement gevraagd en op
eigen initiatief over het kunst-, ontwerp-, erfgoed- en mediabeleid.
Hij doet dat met beleidsadviezen, instellingsadviezen en uitvoeringsadviezen. Ook publiceert de raad verkenningen en sectoradviezen,
waarin de stand van zaken in een bepaalde sector wordt doorgelicht
of een maatschappelijk thema wordt onderzocht dat van belang is
voor toekomstig beleid.
De raad is een netwerkorganisatie. Raadsleden en medewerkers
werken samen met adviseurs uit het veld, die hun kennis en ervaring
inbrengen in commissies, designteams, het JongerenPlatform en
het JongeMakersPlatform. Met de inzet van deze zeer gevarieerde
groep mensen streeft de raad naar kwalitatief hoogwaardige en
leesbare adviezen, die bijdragen aan een rijk cultureel leven,
richting geven aan het cultuur- en mediabeleid en het veld uitdagen
en aanmoedigen.

Voorwoord

De raad gaat regelmatig op werkbezoek in de vorm van ‘residencies’:
wij verblijven dan enkele dagen in een stad/regio, bezoeken culturele
instellingen, praten met makers en kunstenaars, gaan in gesprek
met bestuurders en debatteren over beleidsvraagstukken die in zo’n
regio spelen.
De raad zal ook het komende jaar – waar mogelijk en wenselijk –
adviestrajecten initiëren in samenwerking met andere adviesraden.
Dit werkprogramma is tot stand gekomen in overleg met het ministerie
van OCW, dat verantwoordelijk is voor het cultuur- en mediabeleid.

3

Positie, visie en werkwijze

1.1

Taken en taakopvatting

De Wet op het specifiek cultuurbeleid bepaalt dat de Raad voor Cultuur
‘tot taak heeft de regering en de beide kamers der Staten-Generaal te adviseren
over algemeen verbindende voorschriften en/of te voeren beleid van het Rijk
op het terrein van cultuur’. Het werkterrein van de Raad voor Cultuur omvat
kunst, ontwerp, erfgoed en media.
De Raad voor Cultuur wil adviezen geven die bijdragen aan een rijk cultureel
leven, richting geven aan het cultuurbeleid en het culturele veld uitdagen en
aanmoedigen. Wij geven deze adviezen vanuit een bijzondere positie. De raad is
namelijk enerzijds onderdeel van het staatsbestel, maar functioneert anderzijds
volledig onafhankelijk. Vanuit deze ‘tussenpositie’ adviseert de raad aan de hand
van de volgende drie uitgangspunten:

2.
De raad adviseert met visie en durf
De raad prikkelt waar het kan, moedigt aan waar nodig en wijst op nieuwe
perspectieven. We zoeken de grenzen van het cultuur- en mediadebat op en
anticiperen op ontwikkelingen of dilemma’s.

Positie, visie en werkwijze

1.
De raad is onafhankelijk
In zijn positie tussen politiek, maatschappij, media en departementen bewaakt de
raad zijn onafhankelijke positie. Dat gaat verder dan alleen het principe dat hij
‘zonder last of ruggenspraak’ opereert. De raad oriënteert en informeert zich breed
en baseert zijn adviezen op uiteenlopende bronnen. Zulke bronnen kunnen zowel
feitelijke gegevens zijn (evidence based), wetenschappelijk onderzoek (theory based)
als meningen van kunstenaars, deskundigen en leken (opinion based). We moeten
weten wat er speelt en zoeken daarom verbindingen met culturele instellingen,
media, wetenschap en overheid. De raad staat dus niet boven de partijen,
maar ertussen. Bij onze advisering maken we zo goed mogelijk duidelijk hoe we
tot conclusies zijn gekomen en welke afwegingen we daarbij hebben gemaakt.

Werkprogramma 2023-2024

1.

De raad heeft kennis van zaken of weet deze kennis te ontsluiten. We staan open
voor nieuwe geluiden en dwarse zienswijzen, maar hebben ook oog voor traditie
en het culturele verleden. We benaderen problemen waar het kan interdisciplinair
en betrekken waar nodig deskundigen uit andere sectoren. De raad werkt vanuit
een consistente visie op cultuur en herijkt deze ook met enige regelmaat.

4

3.
Adviezen hebben impact
In het begrippenkader van adviesraden is ‘doorwerking’ een belangrijk begrip
dat wordt gebruikt om het effect van een advies te duiden. Die effecten kunnen
zowel gaan om concrete maatregelen die direct in beleid te vertalen zijn als om
de impact op de lange termijn. De doorwerking van adviezen wordt niet alleen
bepaald door de inhoud ervan, maar ook door de manier waarop er wordt
geadviseerd. Aandacht voor proces en vorm is van belang.

De raad zoekt het debat en de dialoog op. Discussies over cultuur- en mediabeleid
vergroten de aandacht, beïnvloeden (publieke of politieke) opinies en brengen
beweging. Na afronding van een advies zorgt de raad ervoor dat het voor iedereen
toegankelijk is en brengen we het onder de aandacht van de media en het veld.

1.2		Visie
Werkprogramma 2023-2024

Visie op cultuur [1]
In de visie van de raad is aan cultuur een breed palet aan waarden verbonden.
Het kan gaan om kunstzinnige of kunsthistorische waarden: de beleving van
schoonheid, de reflectie op de wereld om ons heen. Het kan ook gaan om maatschappelijke opbrengsten: culturele voorzieningen kunnen het onderwijs verrijken,
kunnen positieve effecten hebben op de gezondheid, een actieve deelname van
burgers aan de samenleving stimuleren of bijdragen aan de gemeenschapszin van
(groepen) burgers. Het kan eveneens gaan om economische waarden: culturele
voorzieningen in de buurt leiden tot meer opbrengsten in de horeca, hogere
huizenprijzen of een aantrekkelijker vestigingsklimaat voor bedrijven. [2]
Of het nu om een individu, een instelling, een bedrijf of een overheidsinstelling
gaat, er is voor elk wat wils in het waardenpalet. [3] De coronacrisis maakte
de economische en maatschappelijke waarde van cultuur eens te meer zichtbaar.
Enorme aantallen medewerkers en zzp-ers zaten van de ene op de andere dag
thuis en zonder cultuur verdween het ‘samen’ uit de samenleving.

2.
Marlet 2009 en Marlet 2010.
3.
Boogaard 2014. Boogaard
visualiseert dit handzaam in
een betekenissencirkel voor
kunst en cultuur.

4.
Van Maanen 2009, Bartelse
en Weggeman 2013, Gielen
2014.
5.
Simons 2014: 1.

5

Dat wil niet zeggen dat cultuur is losgezongen van de werkelijkheid en alleen
maar ‘mooi’ is. De culturele en creatieve sector staat midden in de maatschappij,
draagt bij aan het verbeelden en oplossen van maatschappelijke vraagstukken,
verbindt en kan direct of indirect zeer geëngageerd zijn. Zij kan de wereld waarin
wij leven becommentariëren en er (soms radicale) kritiek op leveren. Zoals toneelregisseur Johan Simons enige jaren geleden zei: “Kunst kan een samenleving
helpen over zichzelf te reflecteren, nieuwe denkpistes te openen, het ondenkbare
te denken, afgronden zichtbaar te maken, en ja, ook troost te bieden.” [5]
Voor erfgoed geldt dat evenzeer; de objecten en gebruiken die uit de historie
voortkomen, laten zien hoe onze of andere samenlevingen waren – en dat kan heel
confronterend zijn. Ook in de architectuur worden niet alleen comfortabele en
eenvoudig toegankelijke gebouwen ontworpen. Maar zulke, soms confronterende
plekken laten je een andere blik op de ruimte werpen, en zorgen ervoor dat je op
een andere manier tot je eigen leefomgeving verhoudt.

1.
Ontleend aan ‘Agenda
Cultuur 2017-2020
en verder’, die de raad
in april 2015 heeft
gepubliceerd.

Positie, visie en werkwijze

Volgens de raad zal elke discussie over de waarde van cultuur rekening moeten
houden met die ene eigenschap waarmee cultuur zich onderscheidt van al
het andere. Dat is de esthetische waarde van de kunsten en de intrinsieke waarde
van het erfgoed. Geen enkel ander onderdeel van onze samenleving – sport,
economie, wetenschap, religie – doet zo’n expliciet beroep op deze esthetische en
intrinsieke waarde. Deze waarden ontstaan doordat een persoon zich ‘mentaal
verbindt’ aan kunst en erfgoed. [4] In de kunsten gebeurt dat doordat een lezer,
luisteraar of toeschouwer wordt aangesproken door de esthetische kwaliteiten van
een kunstwerk. Op die manier kan het bijvoorbeeld schoonheid, ontroering of
contemplatie bieden. Maar evengoed kan het een schok, afkeer, verdriet, discussie
en confrontatie veroorzaken. In het erfgoed legt een object of handeling een
persoonlijke verbinding tussen mensen en (hun eigen of een andere) geschiedenis,
tradities en verhalen.

Deze onderscheidende waarden van cultuur kunnen dus ook choqueren of
beledigen. Dat wordt niet altijd door iedereen geaccepteerd. Door de eeuwen
heen – ook in deze tijd – is het een reden voor uiteenlopende regimes en maatschappelijke groepen om het geluid van kunstenaars te smoren of te vernietigen.
Des te belangrijker is het dat die aspecten van cultuur hoog in het vaandel worden
gehouden. De functie van cultuur als vrijplaats van kritische, onconventionele
opvattingen en visies moet worden gekoesterd en bewaakt.
Werkprogramma 2023-2024

Een onafhankelijk en betrouwbaar, publiek mediabestel – op landelijk, regionaal
en lokaal niveau – is evenzeer een groot goed. De programma’s, artikelen, websites en livestreams die ons bereiken, becommentariëren en verbeelden gebeurtenissen en cultuur in Nederland en daarbuiten. Zij verbinden bevolkingsgroepen,
informeren, leren en vermaken ons. Zij verrijken ons leven. Het mediabestel vormt
met zijn kwalitatief hoogwaardige en onafhankelijke nieuwsvoorziening een
dragende pijler onder onze democratische rechtstaat, en dat zou ook in de
toekomst zo moeten zijn. Geen eenvoudige opdracht, want er verandert veel en
de ontwikkelingen rond de soms noodzakelijke beveiliging van journalisten en
de wijze waarop zij worden gehinderd en lastig gevallen in en tijdens hun werk
zijn alarmerend.
Hoofdlijnen adviesagenda
In zijn advies Beweging in het bestel (2022) constateert de raad dat er een
unieke kans ligt om de culturele en creatieve sector weerbaarder en wendbaarder
te maken én gelijktijdig in te zetten op ruimte voor herstel van de sector na
corona. Dat vergt wel een brede blik op het cultuurbestel als geheel en voldoende
tijd om het gesprek hierover te voeren. De raad is dan ook verheugd dat in 2023
op verzoek van de staatssecretaris van Cultuur en Media een grootschalig traject
in gang is gezet om te adviseren over het bestel vanaf 2029 en verder.

Deze knelpunten stonden voor de pandemie ook al op de agenda, maar kwamen
door de opeenvolgende lockdowns nadrukkelijker aan de oppervlakte. Dit beeld
werd nog eens bevestigd in een inventarisatie van 30 jaar cultuurbeleid. Om de
structurele knelpunten aan te pakken, heeft de raad een breed traject opgezet.
Daarin wordt onder andere de denkkracht van vele betrokkenen in het veld benut
door middel van ‘designthinking’, en gesprekken met een brede groep van stakeholders. Daarnaast laat de raad zich nadrukkelijk voeden met ervaringen uit het
buitenland. De raad gaat hiermee de komende tijd verder aan de slag, in samenspraak met de (rijks-)cultuurfondsen, provincies, gemeenten, culturele en
ondersteunende instellingen en natuurlijk met makers en andere werkenden
in de sector.

6

Op het terrein van de media heeft de raad de afgelopen jaren twee adviezen over
de toekomst van de publieke omroep uitgebracht: De tijd staat open en Zicht op
zo veel meer. In 2019 heeft de raad briefadviezen uitgebracht over de toekomst
van de publieke omroep en de organisatie en financiering van lokale publieke
omroepen (in samenwerking met de Raad voor het Openbaar Bestuur). In 2020
en 2021 volgden adviezen over de functie van lokale media, de toekomstplannen

Positie, visie en werkwijze

De raad heeft in de afgelopen jaren veel gesproken met jonge makers, werkenden
in de sector, culturele instellingen en brancheorganisaties, gemeenten, provincies
en fondsen om een beeld te krijgen van het effect van de pandemie op de cultuursector. Tijdens die gesprekken kwamen steeds weer dezelfde structurele knelpunten terug.

van de NPO (Concessiebeleidsplan 2022-2026), de omroeperkenningen en
NPO Start. In 2022 reflecteerde de raad fundamenteel op de mogelijkheid
om legitimatiecriteria op te stellen voor de erkenning van landelijke publieke
omroepen. Deze adviezen, en de daaropvolgende beleidsontwikkelingen die de
verantwoordelijke bewindspersonen voor Media hebben ingezet, zijn leidend
voor het deel van de adviesagenda dat zich richt op het mediabestel.
Werkprogramma 2023-2024

Technologische vernieuwingen buitelen over elkaar heen, het mediagebruik
verandert onder onze handen. Inmiddels krijgen, maken en delen mensen –
consumenten en producenten – informatie en belevenissen overal, onmiddellijk
en op iedere plek. Kunstmatige intelligentie ontwikkelt zich razendsnel en heeft
effect op alle delen van de sector. De raad zal zich daar het komend werkjaar
een beeld van vormen.

Positie, visie en werkwijze
7

2.

Adviesagenda 2023-2024

Beleidsadviezen
Die betrekking hebben op een bepaalde sector (sectoraal) of van algemeen
belang zijn (sectoroverstijgend).
Verkenningen of sectoradviezen
Daarin licht de raad de stand van zaken in een culturele sector door of
een maatschappelijk thema onderzoekt dat van belang is voor toekomstig
cultuurbeleid.

Werkprogramma 2023-2024

De raad brengt vier typen adviezen uit:

Instellingsadviezen
Die betrekking hebben op de beleidsplannen of het functioneren van culturele
instellingen, of van instellingen op het gebied van de media.
Uitvoeringsadviezen
Die betrekking hebben op de uitvoering van wet- en regelgeving op het
gebied van professionele organisaties voor monumentenbehoud, het Europees
Erfgoedlabel, aanwijzingsprogramma’s in het kader van de Erfgoedwet,
immaterieel erfgoed bij UNESCO, billijke vergoedingen voor de exploitatie van
auteursrechten en aanvragen rond aanbodkanalen voor de landelijke en regionale
publieke omroep.

2.1

Beleidsadviezen en verkenningen 2023-2024

Adviesagenda 2023-2024

Hieronder staan de verwachte activiteiten van de raad voor de periode 2023-2024.
De opsomming is ingedeeld naar beleidsadviezen en verkenningen, instellingsadviezen en uitvoeringsadviezen – en daarbinnen naar de verwachte opleverdatum.

Het werkprogramma voor 2023-2024 is voor de raad bijzonder uitdagend en
inspirerend. Enerzijds werkt de raad aan de (voorbereiding van de) beoordeling
van subsidieaanvragen voor de culturele basisinfrastructuur voor 2025-2028.
Anderzijds werkt de raad aan een advies over een fundamentele herziening van
het cultuurbestel voor de periode vanaf 2029. Daarnaast zijn beleidsadviezen
opgenomen op twee wezenlijke en actuele thema’s: cultuureducatie en de
omgang met koloniale archieven.

8

Vernieuwing cultuurbestel: op weg naar 2029
December 2023
De Raad voor Cultuur werkt aan een advies over de vernieuwing van het
cultuurbestel in 2029. Dit biedt ruimte om het stelsel fundamenteel te doordenken
en daar vervolg aan te geven. De raad doet aanbevelingen voor de hoofdlijnen
ervan. We geven daarbij invulling aan de beleidsopgaven die we in de verkenning
Beweging in het bestel hebben geïdentificeerd. Om tot dit advies te komen,
betrekt de raad een brede waaier aan professionals uit alle delen van het culturele

en creatieve veld. Zij buigen zich in veelzijdig samengestelde teams over concrete
vraagstukken en oplossingen. Daarnaast betrekt de raad inzichten en ervaringen
uit het buitenland bij de totstandkoming van dit advies.

Koloniale archieven
Eind 2023
In 2020 bracht de Raad voor Cultuur het advies Koloniale collecties en Erkenning
van Onrecht uit. Dit advies gaat primair over museale collecties. In het advies over
koloniale archieven zoomt de Raad in het verlengde hiervan in op vraagstukken
rond eigenaarschap, zeggenschap, toegang en restitutie.

Werkprogramma 2023-2024

Cultuureducatie
Eind 2023
Cultuureducatie staat aan de basis van twee hoofddoelstellingen van het cultuurbeleid: ieder kind en iedere jongere moet de kans krijgen om zich artistiek te
ontplooien en iedereen in Nederland moet toegang hebben tot cultuur, ongeacht
leeftijd, culturele achtergrond, inkomen en woonplaats. De raad wil hier de
komende periode graag op reflecteren.

Media
In de hoofdlijnenbrief media heeft het kabinet aangegeven dat een tijdelijk
adviescollege werkt aan de uitwerking van het voornemen uit het regeerakkoord
om naast de voorwaarden voor de ledenaantallen nieuwe toelatings- en
verantwoordingscriteria vast te stellen om de maatschappelijke worteling en
kwaliteit van omroepen beter te borgen. De raad heeft hier in 2022 advies over
uitgebracht en zal de ontwikkelingen de komende periode nauwgezet volgen
en waar aan de orde advies uitbrengen.

2.2

Instellingsadviezen 2023-2024

Adviesagenda 2023-2024

Follow-up eerdere adviezen
Daarnaast volgt de raad de beleidsontwikkeling op de thema’s waarop hij eerder
heeft geadviseerd, denk bijvoorbeeld aan de advisering over koloniale roofkunst,
Naziroofkunst, de Collectie Nederland en het Slavernijmuseum, maar ook aan
de adviezen over digitalisering, grensoverschrijdend gedrag en duurzaamheid in
de culturele en creatieve sector.

Culturele Basisinfrastructuur 2025-2028
Halverwege 2024 zal de raad advies uitbrengen over de Culturele Basisinfrastructuur 2025-2028 (BIS). In 2023 vinden de voorbereidingen plaats voor
deze BIS-beoordelingsronde, in navolging op politieke besluitvorming over de
uitgangspuntennotitie en de regeling op het specifiek cultuurbeleid. Het betreft
hierbij onder meer het opstellen van een beoordelingskader, dat in het najaar
van 2023 zal worden gepubliceerd en het samenstellen van de verschillende
beoordelingscommissies.

9

Advisering publieke omroep
Een keer in de vijf jaar adviseert de Raad over het concessiebeleidsplan van de
NPO en over de aanvragen van omroeperkenningen door individuele omroepen,
laatstelijk in 2021. De raad heeft in 2022 gereflecteerd op de mogelijkheid om
juridisch toetsbare legitimatiecriteria te vinden voor de beoordeling van de maatschappelijke binding van publieke omroepen. In 2023-2024 zal de Raad blijven

bijdragen aan de voorbereiding van de beoordeling van de omroeperkenningen
voor de volgende vijfjaarperiode.

2.3

Uitvoeringsadviezen 2023-2024

Werkprogramma 2023-2024

Europees Erfgoedlabel
Met het Europees Erfgoedlabel wordt de zichtbaarheid van de Europese,
historische en symbolische waarde van erfgoedsites (gebouwen en locaties)
vergroot. De raad heeft in 2012 geadviseerd over de thema’s waarbinnen
aanvragen voor een Europees Erfgoedlabel kunnen worden ingediend en
adviseert periodiek over het voordragen van sites. Voor 2023-2024 zijn geen
adviesaanvragen op dit terrein voorzien.
Professionele Organisaties voor Monumentenbehoud
Vanaf 2013 adviseert de raad jaarlijks over aanvragen voor de status van
professionele organisatie voor monumentenbehoud (POM). Organisaties met
minimaal twintig rijksmonumenten in hun bezit en minimaal vijf jaar ervaring
kunnen een aanvraag indienen. De aangewezen POM’s hebben voorrang bij
subsidieverlening en krijgen meer ruimte om de subsidie naar eigen inzicht te
verdelen over hun monumentenbestand. In 2023 zal in het najaar weer de
jaarlijkse beoordelingsronde plaatsvinden.

Adviesagenda 2023-2024

Immaterieel erfgoed
In 2012 werd het UNESCO-verdrag over de Bescherming van Immaterieel
Cultureel Erfgoed binnen het Koninkrijk der Nederlanden geratificeerd.
Naast de vijf domeinen waarin UNESCO immaterieel erfgoed indeelt, hanteert
de raad de volgende categorieën: beeld en geluid (inclusief taal als overdrachtsmiddel), eten en drinken, rituelen en gebruiken, ambacht en techniek en feest
en spel. De raad adviseerde tot nu toe drie keer over voordrachten; eenmaal voor
plaatsing op de representatieve lijst, eenmaal voor deelname aan een multinationale
lijst en eenmaal bracht de raad een verzameladvies uit, waarin een selectie van
vijf erfgoedelementen werd gepresenteerd om gedurende de periode tussen 2020
en 2025 vanuit het Koninkrijk der Nederlanden voor te dragen voor een plaatsing
op de representatieve lijst. Voor 2023-2024 is geen adviesaanvraag vanuit
Nederland voorzien. Mogelijk volgt een verzoek tot advisering indien Nederland
gevraagd wordt zich aan te sluiten bij een multinationale aanvraag.
Aanwijzingsprogramma’s
In de Beleidsregel aanwijzing rijksmonumenten en wijziging rijksmonumentenregister Erfgoedwet is terughoudend beleid geformuleerd voor het aanwijzen van
rijksmonumenten. [6] Over het algemeen gebeurt dit op basis van een aanwijzingsprogramma dat wordt vastgesteld nadat de raad hierover geadviseerd heeft.
In 2020 heeft de raad geadviseerd over het aanwijzingsprogramma Romeinse
Limes. Voor 2023-2024 is geen adviesaanvraag voorzien.

6.
Beleidsregel van de minister
van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap van 25 juni 2016,
nr. WJZ/1013167 (7544).

10

Vaststellen billijke auteursrechtvergoeding
Per 1 juli 2015 is de Wet Auteurscontractenrecht in werking getreden.
Deze wet heeft tot doel om de onderhandelingspositie van makers ten opzichte
van de exploitanten van auteursrechtelijk beschermde werken te versterken,
en voegt een aantal bepalingen aan de Auteurswet toe. Een van die bepalingen
(artikel 25c Auteurswet) is het recht van makers op een minimale billijke
vergoeding in ruil voor overdracht van hun auteursrecht of het verlenen van
een exclusieve licentie.

Op grond van de wet Auteurscontractenrecht kan de minister van OCW –
na advies van een onafhankelijk adviesorgaan – billijke auteursrechtvergoedingen
vaststellen voor een bepaalde periode, naar aanleiding van een gezamenlijke
aanvraag van een vereniging van makers en een vereniging van exploitanten.
Voor 2023-2024 is geen adviesaanvraag voorzien.

Werkprogramma 2023-2024

Aanbodkanalen nationale en regionale publieke omroep
De landelijke en regionale publieke omroep (NPO en RPO) hebben instemming
van de verantwoordelijk bewindspersoon van OCW nodig om aanbodkanalen
te starten, te wijzigen of op te heffen. De minister vraagt hierbij advies aan het
Commissariaat voor de Media en de Raad voor Cultuur. Bij de aanvraag van een
nieuw of significant gewijzigd aanbodkanaal van de landelijke publieke omroep
wordt ook aan de Autoriteit Consument en Markt (ACM) om een analyse
gevraagd. Voor 2023-2024 is nog niet te voorzien of aanvragen zullen worden
ingediend.

Adviesagenda 2023-2024
11

Colofon
De Raad voor Cultuur is het wettelijke adviesorgaan
van de regering en het parlement op het terrein van
cultuur en media. De raad is onafhankelijk en adviseert
gevraagd en op eigen initiatief over actuele beleidskwesties
en subsidieaanvragen.

Leden
Kristel Baele (voorzitter)
Stef Avezaat
Deirdre Carasso
Nancy Jouwe
Wilbert Mutsaers
John Olivieira
Edo Righini
Ellen Schindler

Werkprogramma 2023-2024

Werkprogramma 2023-2024
Deze publicatie is een uitgave van
de Raad voor Cultuur

Jakob van der Waarden is algemeen secretaris
van de raad en directeur van het bureau van
de Raad voor Cultuur.

Den Haag, september 2023

12

Het is toegestaan (delen van)
de inhoud van deze publicatie
te citeren of te verspreiden, mits
daarbij de Raad voor Cultuur
en deze publicatie als bronnen
worden vermeld.
Aan deze publicatie kunnen
geen rechten worden ontleend.

Colofon

Raad voor Cultuur
Prins Willem Alexanderhof 20
2595 BE Den Haag
070 – 3106686
info@cultuur.nl
www.raadvoorcultuur.nl