Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 150

EU-trendrapport 2015

Nr. 2

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 mei 2015
Namens het kabinet bied ik u hierbij de Nationale Verklaring 2015 over het
financieel beheer van de Europese fondsen in gedeeld beheer aan. Deze
Nationale Verklaring is eveneens aan de Europese Commissie aangeboden ten behoeve van haar verantwoording over de Europese begroting
aan het Europese parlement.
Het betreft de verantwoording van de volgende fondsen:
• De Landbouwfondsen: Europees Landbouw Garantiefonds (ELGF) en
het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO)
over het begrotingsjaar 16 oktober 2013 tot en met 15 oktober 2014.
• De Structuurfondsen: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling
(EFRO) en Europees Sociaal Fonds (ESF) over de periode januari 2013
tot en met december 2013.
• Het Europees Visserij Fonds (EVF) over de periode 1 juli 2013 tot en
met 30 juni 2014.
• De Migratiefondsen inzake de Jaarprogramma’s 2011 voor het
Europees buitengrenzenfonds (EBF), het Europees vluchtelingenfonds
(EVF), Europees integratiefonds (EIB) en Europees terugkeerfonds
(ETF).
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

kst-34150-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

1

Betreft: Nationale Verklaring 2015
Op grond van het besluit van de ministerraad d.d. 6 maart, verklaar ik
hierbij namens het Nederlandse kabinet, vanuit mijn positie en verantwoordelijkheid als Minister van Financiën inzake het financieel beheer van
middelen voor de hierna genoemde fondsen in gedeeld beheer en op
basis van de mij ter beschikking staande informatie dat:
Verklaring inzake het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB):
het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees
Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO):
1.

2.

3.

het functioneren van de door Nederland opgezette systemen en
daarin vervatte maatregelen voor het beheer en de controle van de
gelden inzake het ELGF en het ELFPO over het begrotingsjaar
16 oktober 2013 tot en met 15 oktober 2014 naar mijn beste weten
een redelijke mate van zekerheid bieden voor de wettigheid en
regelmatigheid van de onderliggende transacties alsmede voor de
subsidiabiliteit van de desbetreffende subsidieaanvragen;
de uitgaven en ontvangsten tot een totaalbedrag van € 930.864.473
ten laste respectievelijk ten gunste van het ELGF en het ELFPO die
zijn opgenomen in bijbehorende consolidatiestaat van door het
Nederlandse betaalorgaan over het begrotingsjaar 16 oktober 2013
tot en met 15 oktober 2014 opgestelde en bij de Europese Commissie
ingediende rekeningen, naar mijn beste weten, wettig, regelmatig,
juist en volledig zijn tot op het niveau van eindbegunstigden;
openstaande vorderingen per 15 oktober 2014 tot een totaalbedrag
van € 96.513.883 inzake het ELGF en het ELFPO, die zijn opgenomen
in bijbehorende consolidatiestaat van door het Nederlandse
betaalorgaan bij de Europese Commissie ingediende rekeningen,
naar mijn beste weten, wettig, regelmatig, juist en volledig zijn.

Verklaring inzake het Europees Sociaal Fonds (ESF):
1.

2.

3.

het functioneren van de door Nederland opgezette systemen en
daarin vervatte maatregelen voor het beheer en de controle van de
gelden inzake het programma ESF Doelstelling 2 2007–2013, over de
periode 1 januari 2013 tot en met 31 december 2013, naar mijn beste
weten een redelijke mate van zekerheid bieden voor de wettigheid en
regelmatigheid van de onderliggende transacties alsmede voor de
subsidiabiliteit van de desbetreffende subsidieaanvragen;
de uitgaven en ontvangsten tot een totaalbedrag van € 391.013.046
(aandeel ESF € 160.385.982) ten laste respectievelijk ten gunste van
het ESF die zijn opgenomen in bijbehorende consolidatiestaat van
door de Nederlandse Certificeringautoriteit over de periode 1 januari
2013 tot en met 31 december 2013 opgestelde en bij de Europese
Commissie ingediende betalingsaanvragen, in de context van
bovengenoemde informatie naar mijn beste weten, juist, volledig en
wettig en regelmatig zijn tot op het niveau van eindbegunstigden,
met uitzondering van een foutpercentage van maximaal 4,64%. Door
verwerking in de betaalaanvragen van 2014 vóór indiening van het
jaarlijks controleverslag van de werkelijk geconstateerde fouten, de
onzekerheden en een additionele correctie is het foutpercentage
teruggebracht tot 1,99%;
openstaande vorderingen tot een totaalbedrag van € 168.000 inzake
het ESF, die zijn opgenomen in bijbehorende consolidatiestaat per
31 december 2013 naar mijn beste weten, wettig, regelmatig, juist en
volledig zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

2

Verklaring inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO):
1.

2.

3.

het functioneren van de door Nederland opgezette systemen en
daarin vervatte maatregelen voor het beheer en de controle van de
gelden inzake het EFRO over de periode 1 januari 2013 tot en met
31 december 2013, naar mijn beste weten een redelijke mate van
zekerheid bieden voor de wettigheid en regelmatigheid van de
onderliggende transacties alsmede voor de subsidiabiliteit van de
desbetreffende subsidieaanvragen;
de uitgaven en ontvangsten tot een totaalbedrag van € 380.151.462
(aandeel EFRO € 157.282.030) ten laste respectievelijk ten gunste van
het EFRO die zijn opgenomen in bijbehorende consolidatiestaat van
door de Nederlandse Certificeringautoriteit over de periode 1 januari
2013 tot en met 31 december 2013 opgestelde en bij de Europese
Commissie ingediende betalingsaanvragen, naar mijn beste weten,
wettig, regelmatig, juist en volledig zijn tot op het niveau van
eindbegunstigden;
openstaande vorderingen per 31 december 2013 tot een totaalbedrag
van € 6.117.989, die zijn opgenomen in bijbehorende consolidatiestaat, naar mijn beste weten, wettig, regelmatig, juist en volledig zijn.

Verklaring inzake het Europees Visserij Fonds (EVF):
1.

2.

3.

het functioneren van de door Nederland opgezette systemen en
daarin vervatte maatregelen voor het beheer en de controle van de
gelden inzake het EVF over de periode 1 juli 2013 tot en met 30 juni
2014 naar mijn beste weten een redelijke mate van zekerheid bieden
voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende
transacties alsmede voor de subsidiabiliteit van de desbetreffende
subsidieaanvragen, met uitzondering van de managementverificaties,
welke gedeeltelijk functioneren en waarvoor nog substantiële
verbeteringen nodig zijn;
de uitgaven en ontvangsten tot een totaalbedrag van € 28.248.218
(aandeel EVF € 13.484.921) ten laste respectievelijk ten gunste van
het EVF die zijn opgenomen in bijbehorende consolidatiestaat van
door de Nederlandse Certificeringautoriteit over de periode 1 januari
2013 tot en met 31 december 2013 opgestelde en bij de Europese
Commissie ingediende betalingsaanvragen, naar mijn beste weten,
wettig, regelmatig, juist en volledig zijn tot op het niveau van
eindbegunstigden, met uitzondering van een totaalbedrag van
€ 3.289.595 (10,40%) aan onregelmatige uitgaven en onder voorbehoud van een bedrag van € 5.705.263 waarover nog onzekerheid
bestaat;
openstaande vorderingen per 31 december 2013 tot een totaalbedrag
van € 130.518 (aandeel EVF € 50.136) die zijn opgenomen in
bijbehorende consolidatiestaat, naar mijn beste weten, niet wettig,
regelmatig, juist en volledig zijn, omdat de opgenomen vorderingen
voor de genoemde bedragen onjuist zijn en omdat er onzekerheid is
over de volledigheid van de vorderingen.

Verklaring inzake de Migratiefondsen: het Europees Vluchtelingenfonds (EVF), het Europees Terugkeerfonds (ETF), het Europese
Buitengrenzenfonds (EBF) en het Europees Integratiefonds (EIF):
1.

het functioneren van de door Nederland opgezette systemen en
daarin vervatte maatregelen voor het beheer en de controle van de
gelden inzake het Jaarprogramma EVF 2011, ETF 2011, EBF 2011, en
het EIF 2011 naar mijn beste weten een redelijke mate van zekerheid
bieden voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

3

2.

3.

transacties, alsmede voor de subsidiabiliteit van de desbetreffende
subsidieaanvragen;
de totale subsidiabele kosten tot een bedrag van:
€ 6.328.279 (aandeel EVF € 4.113.019) ten laste van het Jaarprogramma EVF 2011,
€ 6.893.406 (aandeel ETF € 3.907.070) ten laste van het Jaarprogramma ETF 2011,
€ 4.921.729 (aandeel EBF € 3.757.629) ten laste van het Jaarprogramma EBF 2011,
€ 3.348.111 (aandeel EIF € 1.895.355) ten laste van het Jaarprogramma EIF 2011
opgestelde en door de Verantwoordelijke Autoriteit bij de Europese
Commissie ingediende rekeningen (ontvangsten en uitgaven), in de
context van bovengenoemde informatie naar mijn beste weten
wettig, regelmatig, juist, en volledig zijn tot op het niveau van
eindbegunstigden;
er geen vorderingen van de Verantwoordelijke Autoriteit op de
begunstigden zijn die gevolgen kunnen hebben voor de financiële
positie van de lidstaat Nederland ten opzichte van de Europese
Commissie.

De mij bekende lopende onderzoeken of correctievoorstellen in verband
met de goedkeuring van de ingediende rekeningen door de Europese
Commissie, zijn verantwoord in de bijgevoegde toelichting. De bevestigingen en eventuele punten van voorbehoud in deze verklaring zijn
beperkt tot zaken van materieel belang en vloeien direct voort uit audits
en laten onverlet inherente interpretatie van Europese regelgeving.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

4

Toelichting algemeen
In de onderstaande tabel is een overzicht van de systeemoordelen en de
foutpercentages per fonds in de Nationale Verklaring weergegeven.
Fonds

Systeemoordeel

Foutpercentage

Totale
subsidiabele
kosten

Periode

ELGF en ELFPO

Functioneert

<2%1

€ 930.864.473

ESF

Functioneert

4,64%

€ 391.013.046

EFRO

Functioneert

<2%

€ 380.151.462

EVF

Functioneert
gedeeltelijk
Functioneert

10,40%

€ 28.248.218

<2%

€ 21.491.525

16 oktober 2013 t/m
15 oktober 2014
1 januari 2013 t/m
31 december 2013
1 januari 2013 t/m
31 december 2013
1 juli 2013 t/m
30 juni 2014
2011

Migratiefondsen
1

Het foutpercentage voor ELFPO is boven de 2%, maar valt samen met ELGF binnen de
tolerantie. Nadere uitleg volgt in de toelichting GLB.

Weging en verantwoordingstolerantie
Voor de weging van te rapporteren aandachtspunten in de verklaring
gelden de volgende criteria:
• vormt het aandachtspunt een substantieel financieel en/of politiek
risico?
• gaat het om een belangrijke kwaliteitsverbetering in de uitvoering van
de Europese subsidieregelingen?
• speelt het aandachtspunt voldoende breed in respectievelijk de
uitvoering van het GLB, de Europese Structuurfondsen het EVF, en de
Migratiefondsen binnen Nederland?
Voor uiteindelijke verantwoording van belangrijke aandachtspunten of
tekortkomingen in de Nationale Verklaring gelden de volgende criteria:
• uit onderzoek naar kwalitatieve aspecten blijkt dat een belangrijke
tekortkoming bestaat in nationale controlesystemen en
• de hieruit voortkomende onrechtmatigheid wordt voor de betrokken
deelpopulatie van de jaardeclaratie geschat op meer dan 2% (verantwoordingstolerantie) en
• het effect kon niet worden tenietgedaan door corrigerende
maatregelen.
Voor balansposten geldt een verantwoordingstolerantie van 2% van het
verantwoorde eindsaldo, voor zover nog niet gecorrigeerd op balansdatum.
Indien er op fondsniveau sprake is van overschrijding van de verantwoordingstolerantie wordt dit vermeld.
Goedkeuring Europese Commissie
De Europese Commissie bepaalt uiteindelijk de EU-conformiteit van de
nationale implementatie en uitvoering van EU-regelgeving. Daardoor
bestaat er altijd onzekerheid over aard en omvang van financiële
correcties die de Europese Commissie kan opleggen.
Meldingen antifraude Directoraat-generaal OLAF Europese Commissie
Het antifraude Directoraat-generaal van de Europese Commissie, Office
Européen de la Lutte Antifraude (OLAF), kan onderzoeken starten naar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

5

onregelmatigheden, waaronder vermoedens van fraude met
EU-subsidies. In deze Nationale Verklaring worden per fonds (eventuele)
bijzonderheden genoemd.
Vorderingen
In deze Nationale Verklaring is een eenduidige definitie van vorderingen
voor alle fondsen toegepast. Vorderingen worden in de Nationale
Verklaring opgenomen indien er sprake is van «vorderingen van de
Management/Verantwoordelijke Autoriteit op de begunstigden voor zover
deze gevolgen kunnen hebben voor de financiële positie van de lidstaat
Nederland ten opzichte van de Europese Commissie».
Toelichting Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB):
Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees
Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO)
Verklaring betaalorgaan
Het betaalorgaan Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft
overeenkomstig artikel 3 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 908/2014
van de Europese Commissie van 6 augustus 2014 bij de over de periode
16 oktober 2013 tot en met 15 oktober 2014 bij de Europese Commissie
ingediende rekeningen verklaard dat deze een waarheidsgetrouw, volledig
en nauwkeurig beeld geven en dat de beheers- en controlesystemen een
redelijke zekerheid bieden dat de onderliggende transacties wettig en
regelmatig zijn.
Bij administratieve controles door het betaalorgaan en bij controles ter
plaatse bij eindbegunstigden door de technische diensten zijn bij het
ELFPO ten opzichte van vorig jaar meer fouten (door de begunstigden ten
onrechte gedeclareerde bedragen) geconstateerd bij ELFPO Geïntegreerd
Beheers- en Controle Systeem-regelingen en minder fouten bij ELFPO niet
Geïntegreerd Beheers- en Controle Systeem-regelingen1. Het foutpercentage is voor Geïntegreerd Beheers- en Controle Systeem regelingen
6,30% (vorig jaar: 5,19%) van het aangevraagde bedrag en voor niet
Geïntegreerd Beheers- en Controle Systeem-regelingen 4,30% (vorig jaar:
10,78%).
Het foutenpercentage Geïntegreerd Beheers- en Controle Systeemregelingen wordt veroorzaakt doordat begunstigden zich niet aan
beheersvoorschriften (bijvoorbeeld onkruidbestrijding) hebben gehouden.
Bij niet Geïntegreerd Beheers- en Controle Systeem-regelingen betreffen
de fouten vooral niet (tijdig) gerealiseerde investeringen. Voor de uitgaven
en ontvangsten voor het GLB als geheel (ELFPO en het ELGF samen)
blijven de fouten evenwel onder de toegestane verantwoordingstolerantie
van 2%.
Om tot een duurzame EU-conforme uitvoering van de Gemeenschappelijke Marktordening «groenten en fruit» te komen is het betaalorgaan
bezig de interne procedures en de werkafspraken met de dienst belast met
de controles ter plaatse aan te passen. Hiervoor is, mede op verzoek van
de Europese Commissie een actieplan opgesteld, dat in november 2014
naar de Europese Commissie is gestuurd. In dit plan zijn de volgende
onderwerpen opgenomen:
1

Volgens de GBCS regeling moet er voorafgaand aan de subsidieaanvraag een controle
plaatsvinden op oppervlakte en dier gerelateerde subsidieaanvragen. Volgens de niet GBCS
regeling moet een 100% administratieve controle en een (a)selecte controle ter plaatse worden
uitgevoerd. De subsidieaanvrager moet daarvoor alle bewijsstukken over de gemaakte en
betaalde kosten overleggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

6

•
•

•
•

controles op de erkenningseisen van de EU erkende producentenorganisaties;
procedures bij het niet voldoen van producentenorganisaties aan de
EU erkenningseisen (aanmanen, schorsen, intrekken, terugvorderen
subsidie);
rol van het betaalorgaan (goedkeuring, monitoring, behandeling van
steunaanvragen en controles);
aantal controles ter plaatse.

Het betaalorgaan is samen met het Ministerie van Economische Zaken in
overleg met de beleids- en controleafdeling van de Europese Commissie
over interpretatievragen waarover verschil van inzicht bestaat.
Rapportage certificerende instantie
De Auditdienst Rijk heeft, in de functie van Certificerende Instantie,
geoordeeld dat:
• de aan de Europese Commissie over het begrotingsjaar 2014 te
overleggen rekeningen ELGF en ELFPO in elk materieel opzicht een
waarheidsgetrouw, volledig en nauwkeurig beeld geven van de in
rekening gebrachte totale netto uitgaven, en
• uit de werkzaamheden om te onderzoeken of het betaalorgaan aan de
accreditatiecriteria voldoet, blijkt dat de interne controleprocedures
van het betaalorgaan naar tevredenheid hebben gefunctioneerd.
Controleverklaring rechtmatigheid
De Auditdienst Rijk heeft aanvullend op de Europese voorschriften
verklaard dat de consolidatiestaat GLB 2014 een getrouw beeld geeft van
de uitgaven, de ontvangsten en openstaande vorderingen en dat de in de
consolidatiestaat GLB 2014 verantwoorde uitgaven en ontvangsten
voldoen aan de eisen van rechtmatigheid tot op het niveau van
eindbegunstigden.
OLAF-onderzoeken
Bij ELGF en ELFPO zijn er geen lopende onderzoeken.
Toelichting Europees Sociaal Fonds (ESF)
Certificaat om tussentijdse betaling Europese Commissie d.d.
20 december 2013
De Dienst Regelingen heeft, in de functie van Certificeringautoriteit,
overeenkomstig artikel 61 van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad
van 27 juli 2006 over de periode van 1 januari 2013 tot en met
31 december 2013 bij de Europese Commissie ingediende uitgavenstaten
verklaard dat de beheersmaatregelen van de Managementautoriteit
voldoende effectief zijn en een redelijke zekerheid bieden over de
wettigheid en regelmatigheid van onderliggende transacties.
Rapportage Auditautoriteit
De Auditdienst Rijk heeft, in de functie van Auditautoriteit, geoordeeld dat
het beheers- en controlesysteem over de periode van 1 januari 2013 tot en
met 31 december 2013, dat is ingesteld voor het Operationeel Programma
ESF Doelstelling 2 2007–2013, beantwoordt aan de geldende voorschriften
van de artikelen 58 tot en met 62 van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van
de Raad en afdeling 2 van Verordening (EG) nr. 1828/2006 van de
Europese Commissie en voldoende effectief heeft gefunctioneerd om een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

7

redelijke mate van zekerheid te kunnen bieden over de juistheid van de
betaalaanvragen die bij de Europese Commissie zijn ingediend, alsmede
om, bij wijze van gevolgtrekking, een redelijke mate van zekerheid te
kunnen bieden over de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen.
Controleverklaring rechtmatigheid
De Auditdienst Rijk heeft, in de functie van Auditautoriteit, aanvullend
verklaard dat de bij de Europese Commissie in 2013 gedeclareerde
uitgaven tot op het niveau van eindbegunstigden, alsmede het door de
Europese Commissie berekende en uitbetaalde subsidiebedrag in alle
materiële opzichten wettig en regelmatig zijn op basis van de geldende
Europese en nationale wet- en regelgeving, onder voorbehoud van
constateringen bij twee projecten waarbij het thans onzeker is of de
gedeclareerde uitgaven met betrekking tot 2013 (geheel of gedeeltelijk)
subsidiabel zijn.
Uitgaande van het meest negatieve scenario bedraagt de bruto foutfractie
maximaal 4,64%. In dit percentage zit 3,45% aan onzekerheden samenhangend met twee projecten. De bruto foutfractie kan lager uitvallen als
uit nadere werkzaamheden doorlopend in 2015 betreffende de twee
projecten blijkt dat voor deze projecten de in 2013 gedeclareerde uitgaven
(geheel of gedeeltelijk) subsidiabel zijn.
Door verwerking in de betaalaanvragen van 2014 vóór indiening van het
jaarlijks controleverslag van de werkelijk geconstateerde fouten en de
hierboven vermelde onzekerheden als correctie, evenals een additionele
correctie bedraagt de netto foutfractie 1,99%. Deze netto foutfractie is
basis voor het aan de Europese Commissie af te geven jaarlijkse oordeel
uit hoofde van artikel 62, lid 1, onder d), punt ii), van de Verordening (EG)
nr. 1083/2006 en artikel 18, lid 2, van de Verordening (EG) nr. 1828/2006.
Dit oordeel is goedkeurend.
Project 1
Bij de controle op dit project zijn facturen en deelnemers vastgesteld die
ook bij andere projecten van andere begunstigden (gedeeltelijk)
voorkomen. De Auditautoriteit heeft nader onderzoek verricht en hierbij
alle uitgaven van het project als onzeker aangemerkt en daarbij de
beheersautoriteit geadviseerd om nader onderzoek te (laten) verrichten,
inclusief onderzoek naar relaties met andere projecten. Dit onderzoek zal
in 2015 plaatsvinden.
Het project is, als extra beheersmaatregel, voorlopig uit de uitgavenstaat
gehaald c.q. gecorrigeerd. Gezien de thans bestaande onzekerheid is het
volledige project door de Auditautoriteit als randomfout meegenomen.
Het effect van deze bevinding op de bruto foutfractie is 2,18%.
De beheersautoriteit beziet op dit moment hoe op structurele wijze de
controle op dubbelfinanciering op efficiënte wijze kan worden
vormgegeven.
Project 2
Voor een opleiding binnen dit project heeft de Inspectie van het Onderwijs
(ondergebracht bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
op 3 oktober 2013 een rapport uitgebracht, waarin de (kwalitatieve)
prestatie als onvoldoende wordt gekwalificeerd. Gezien de nog lopende
aanvullende werkzaamheden wordt de subsidiabiliteit van de uitgaven
voor deze opleiding thans als onzeker gekwalificeerd. Het rapport van de
Inspectie van het Onderwijs is pas verschenen na het moment waarop de
beheersautoriteit de managementverificatie heeft uitgevoerd. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

8

beheersautoriteit beschikte daarom ten tijde van de managementverificatie niet over de informatie van de Inspectie van het Onderwijs. Het effect
van deze bevinding op de bruto foutfractie is 1,27%.
Rapporten van de Inspectie van het Onderwijs krijgen voortaan aandacht
in de controles van de beheersautoriteit.
De Auditautoriteit concludeert dat de beheersautoriteit naar aanleiding
van de bevindingen adequate maatregelen heeft genomen. Zij heeft
vervolgonderzoeken geïnitieerd en maatregelen getroffen met betrekking
tot de managementverificaties, die waarborgen dienen te geven ter
voorkoming van genoemde bevindingen in toekomstige declaraties aan
de Europese Commissie. Dit betreft onder meer het rekening houden met
openbare informatie van derden en het leggen van dwarsverbanden
tussen projecten.
Controleverklaring vorderingen
Het totaal aan openstaande vorderingen voor het ESF bedraagt per
31 december 2013 € 168.000. Deze vorderingen zijn opgenomen in het
«Jaarlijks overzicht van geschrapte en geïnde bedragen, hangende
terugvorderingen en oninbare bedragen», dat op 31 maart 2014 door de
Certificeringautoriteit aan de Europese Commissie is verstrekt. De nog
niet geïnde terugvorderingen zijn door de Auditautoriteit beoordeeld. Zij
oordeelt dat deze getrouw zijn weergegeven indien alle relevante
informatie is meegenomen over de positie per 31 december 2013 op het
moment van indiening (31 maart 2014) van het genoemde jaarlijks
overzicht door de Certificeringsautoriteit aan de Europese Commissie.
Daarbij merkt de Auditautoriteit op dat voor wat betreft dit bedrag er na
31 maart 2014 beslissingen op bezwaar hebben plaatsgevonden met als
gevolg dat op het moment van plaatsvinden van de controle een bedrag
van € 58.726 daadwerkelijk als vordering kan worden gekwalificeerd.
Voorts geldt dat een correctie ad € 1.646.624 inzake een project,
gebaseerd op bevindingen naar aanleiding van een in 2013 door de
Auditautoriteit uitgevoerde controle, in eerste instantie was verwerkt als
schrapping in de betaalaanvraag, die op 18 december 2013 aan de
Europese Commissie was verstrekt. Omdat sprake is van een faillissement
van de aanvrager van het project en het op het moment van plaatsvinden
van de controle nog onzeker is of dit bedrag kan worden geïnd, is in 2014
besloten dit bedrag alsnog als vordering in plaats van schrapping te
verwerken. Dit is in de betaalaanvraag d.d. 9 september 2014 verwerkt.
Lopende, Europese onderzoeken of correctievoorstellen:
Over de periode van 1 januari 2013 tot en met 31 december 2013 was er
geen sprake van correctievoorstellen door de Europese Commissie. De
Europese Commissie heeft geen onderzoeken lopen.
De Europese Rekenkamer heeft één onderzoek lopen naar een betaalaanvraag die 20 december 2013 is ingediend bij de Europese Commissie. Het
onderzoek is in 2014 opgestart.
OLAF-onderzoeken:
In 2013 heeft OLAF twee onderzoeken lopen. Er zijn geen onderzoeken
opgestart dan wel afgerond. Er zijn vier vermoedens van fraude door de
Managementautoriteit gemeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

9

Toelichting Europees Fonds Regionale Ontwikkeling (EFRO)
Verklaring Certificeringautoriteit
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft in de functie van
Certificeringautoriteit, overeenkomstig artikel 61 van Verordening (EG) nr.
1083/2006 van de Raad van 11 juli 2006 over de periode van 1 januari 2013
tot en met 31 december 2013 bij de Europese Commissie ingediende
betaalaanvragen gecertificeerd. De Certificeringautoriteit heeft verklaard
dat de betaalaanvragen uitsluitend uitgaven bevatten die conform
regelgeving en vereiste procedurele afwikkeling door de Certificeringautoriteit zijn geaccepteerd.
Rapportage Auditautoriteit
De Auditdienst Rijk heeft, in de functie van Auditautoriteit, overeenkomstig artikel 62 van genoemde Verordening, over de periode van
1 januari 2013 tot en met 31 december 2013 geoordeeld dat de beheersen controlesystemen van de Managementautoriteiten Noord, Zuid, Oost
en West en de Certificeringautoriteit voldoende effectief hebben gefunctioneerd om een redelijke mate van zekerheid te kunnen bieden over de
juistheid van de betaalaanvragen die bij de Europese Commissie zijn
ingediend, alsmede om, bij wijze van gevolgtrekking, een redelijke mate
van zekerheid te kunnen bieden over de wettigheid en de regelmatigheid
van de onderliggende verrichtingen.
De fouttolerantie van 2% is voor de 4 regionale programma’s tezamen niet
overschreden. De Auditautoriteit heeft een totaalbedrag van
€ 5.367.121,91 (1,40%) aan fouten geconstateerd. Doordat de Managementautoriteiten bepaalde fouten ook zelf hebben gevonden en gecorrigeerd voor het uitbrengen van het controleverslag, is de fout teruggebracht met € 35.049,14 naar € 5.332.072,77.
In onderstaande tabel zijn de gecorrigeerde (netto) foutpercentages in
relatie tot de gedeclareerde bedragen in totaal en per Managementautoriteit opgenomen.
Structuurfonds EFRO
Totaal
Managementautoriteit West
Managementautoriteit Zuid
Managementautoriteit Oost
Managementautoriteit Noord

Foutpercentage
1,39%
2,34%1
0,77%
0,31%
0,64%

1

De overschrijding van de fouttolerantie voor het regionale programma West is evenals vorig
jaar veroorzaakt door fouten in externe kosten, loonkosten en toepassing van aanbestedingsprocedures door begunstigden. Managementautoriteit West heeft met de betaalaanvragen 2014
deze fout deels gecorrigeerd. Na correcties in 2014 is de fout voor West 1,06%.

EFRO kent een meerjarig financieringssysteem. Budgetten komen
beschikbaar in zeven jaarlijkse tranches. De Managementautoriteiten
dienen daartoe tussentijdse betalingsaanvragen in van gecontroleerde
door begunstigden gemaakte en betaalde subsidiabele kosten. Na
afsluiting van het programma zijn de finale betalingsaanvraag en het
bijbehorende controlerapport van de Auditautoriteit de basis voor de
goedkeuring van de financiële verantwoording van het programma door
de Europese Commissie. Daardoor stelt de Europese Commissie dat de
Auditautoriteit, bij de beoordeling van de tussentijdse betalingsaanvragen
(bepaalde) al gecorrigeerde fouten buiten beschouwing kan laten. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

10

Europese Commissie baseert haar jaarlijkse goedkeuring dus op foutpercentages na correctie van die fouten. Nederland echter baseert haar
jaarlijkse Nationale Verklaring op de rechtmatigheid van de jaarlijkse
betalingsaanvraag.
Controleverklaring rechtmatigheid en vorderingen
De Auditdienst Rijk heeft in de functie van Auditautoriteit, aanvullend
verklaard dat de consolidatiestaat EFRO 2013 een getrouw beeld geeft van
de uitgaven en de openstaande vorderingen en dat de in de consolidatiestaat EFRO 2013 verantwoorde uitgaven voldoen aan de eisen van
rechtmatigheid tot op het niveau van eindbegunstigden.
OLAF-onderzoeken
Bij het EFRO zijn er twee lopende onderzoeken.
Toelichting Europees Visserij Fonds (EVF)
Verklaring Certificeringautoriteit
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft in de functie van
Certificeringautoriteit, overeenkomstig artikel 60 van Verordening (EG) nr.
1198/2006 van de Raad van 27 juli 2006 over de periode van 1 januari 2013
tot en met 31 december 2013 bij de Europese Commissie ingediende
betaalaanvragen gecertificeerd. De Certificeringautoriteit heeft verklaard
dat de betaalaanvragen uitsluitend uitgaven bevatten die conform
regelgeving en vereiste procedurele afwikkeling door de Certificeringautoriteit zijn geaccepteerd.
Rapportage Auditautoriteit
De Auditdienst Rijk heeft, in de functie van Auditautoriteit, overeenkomstig artikel 61 van genoemde Verordening over de periode van 1 juli
2013 tot en met 30 juni 2014 geoordeeld dat de beheers- en controlesystemen van de Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie en de
Certificeringautoriteit voldoende effectief hebben gefunctioneerd om een
redelijke mate van zekerheid te kunnen bieden over de juistheid van de
betaalaanvragen die bij de Europese Commissie zijn ingediend, alsmede
om, bij wijze van gevolgtrekking, een redelijke mate van zekerheid te
kunnen bieden over de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende transacties, met uitzondering van de beheerssystemen bij de
Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie, in het bijzonder ten
aanzien van adequate managementverificaties (eerstelijns controles),
welke gedeeltelijk functioneren. Substantiële verbeteringen zijn nodig in
de procedures die de wettigheid en regelmatigheid borgen.
De Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie heeft op basis van de
rapportage van de Auditautoriteit dan ook de volgende acties uitgevoerd
of gestart:
• Evaluatie van alle aanvragen: de Managementautoriteit/Bemiddelende
Instantie heeft een uitgebreide analyse op de compleetheid van de
checklists uitgevoerd, die de Managementautoriteit/Bemiddelende
Instantie gebruikt voor de beoordeling van subsidiedeclaraties. Deze
aangepaste checklists worden nu gebruikt;
• Administratieve verificatie van alle aanvragen voor betaling: verzoeken
om tussentijdse betalingen en eindafrekeningen van subsidiedeclaraties worden nu met dezelfde diepgang gecontroleerd;
• Betrouwbaarheid geautomatiseerde systemen: de
Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie neemt alle opmerkin-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

11

•

gen mee in het nieuwe IT-systeem voor het Europees Fonds voor
Maritieme Zaken en Visserij2 en kijkt tegelijkertijd welke mogelijkheden
er zijn om het EVF-systeem nog op kritieke punten te verbeteren;
Preventieve en correctieve maatregelen in geval van systematische
fouten: de Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie geeft door
alle verbeteracties (actieplan, herbeoordelingen, implementatieplan)
opvolging aan de aanbevelingen van de Auditautoriteit.

De Auditautoriteit zal de door de Managementautoriteit/Bemiddelende
Instantie genomen acties in 2015 beoordelen.
Het onderzoek van de Auditautoriteit heeft een totale geprojecteerde fout
opgeleverd van € 3.289.594,59 (10,40%). Belangrijke, door de Auditautoriteit geconstateerde fouten betreffen: niet-subsidiabele kosten,
goedkeuring van de aanvraag buiten openstellingstermijn en
niet-naleving van de instandhoudingspicht voor investeringen. De
Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie zal deze fouten met
toekomstige betaalaanvragen corrigeren.
Bij het foutpercentage van 10,40% is geen rekening gehouden met een
lopend onderzoek van de Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie.
Het hiermee gemoeide bedrag aan gedeclareerde uitgaven met betrekking
tot 2013 bedraagt € 2.699.697,64 (aandeel EVF € 1.754.803,47). Daarnaast
betwist de Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie een bedrag van
€ 3.005.565,66 (aandeel EVF € 570.989,53). Het totale bedrag dat als
onzeker in de deelverklaring is opgenomen bedraagt € 5.705.263,30
(aandeel EVF € 2,325.793).
Het hoge foutpercentage heeft betrekking op 2013. Daardoor komen de in
2014 ingezette verbeteracties, zoals doorlichting van alle projectdossiers
door de Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie en een intensivering van audits door de interne Auditsdienst van de
Managementautoriteit/Bemiddelende Instantie, nog niet tot uiting in het
foutpercentage. In de volgende Nationale Verklaring zullen naar
verwachting de verbeteringen wel zichtbaar zijn. Deze acties moeten
ervoor zorgen dat de fout in de financiële verantwoording over de gehele
periode 2007–2013 kleiner zal zijn dan 2%.
EVF kent een meerjarig financieringssysteem. Budgetten komen
beschikbaar in zeven jaarlijkse tranches. De Managementautoriteit dient
daartoe tussentijdse betalingsaanvragen in van gecontroleerde door
begunstigden gemaakte en betaalde subsidiabele kosten. Na afsluiting
van het programma zijn de finale betalingsaanvraag en het bijbehorende
controlerapport van de Auditautoriteit de basis voor de goedkeuring van
de financiële verantwoording van het programma door de Europese
Commissie. Daardoor stelt de Europese Commissie dat de Auditautoriteit,
bij de beoordeling van de tussentijdse betalingsaanvragen (bepaalde) al
gecorrigeerde fouten buiten beschouwing laten. De Europese Commissie
baseert haar jaarlijkse goedkeuring op foutpercentages na correctie van
die fouten. Nederland daarentegen baseert haar jaarlijkse Nationale
Verklaring op de rechtmatigheid van de jaarlijkse betalingsaanvraag.
Controleverklaring rechtmatigheid en vorderingen
De Auditdienst Rijk heeft, in de functie van de Auditautoriteit, aanvullend
op de Europese voorschriften ten behoeve van de deelverklaring EVF een
controleverklaring met beperking afgegeven over de rechtmatigheid
2

Het EVF gaat in de nieuwe programmaperiode 2014–2020 over naar het Europees Fonds voor
Maritieme Zaken en Visserij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

12

omdat onderzoek naar concrete acties een fout heeft opgeleverd van
10,40%. In dit foutpercentage is nog geen rekening gehouden met de
hiervoor genoemde onzekerheid van € 5.705.263,30.
Voorts heeft de Auditdienst Rijk aanvullend een controleverklaring met
beperking afgegeven over de vorderingen. Er is onzekerheid over de
volledigheid van de vorderingen omdat nog niet duidelijk is welke
auditbevindingen tot vorderingen moeten leiden. Verder heeft de
Auditdienst Rijk geconcludeerd dat de opgenomen vorderingen per
31 december 2013 tot een totaalbedrag van € 130.518 (aandeel EVF
€ 50.136) onjuist zijn omdat deze in 2013 zijn vervallen wegens
oninbaarheid (€ 122.025) en wegens de uitkomst van een bezwaarprocedure (€ 8.493).
OLAF-onderzoeken
Bij het EVF is er één lopend onderzoek.
Toelichting Migratiefondsen: Het Europees Vluchtelingenfonds
(EVF), het Europees Terugkeerfonds (ETF), het Europese Buitengrenzenfonds (EBF) en het Europees Integratiefonds (EIF)
Auditautoriteit
Onder Auditautoriteit wordt verstaan de instantie genoemd in artikel 25,
lid 1, aanhef en sub c van de beschikking nr. 573/2007/EG van het
Europees parlement en de Raad van 23 mei 2007 tot instelling van het EVF
voor de periode 2008–2013 en in de dienovereenkomstige beschikkingen
tot instelling van het ETF en het EBF. Voor EIF wordt onder Auditautoriteit
verstaan de instantie genoemd in artikel 23, lid 1, aanhef en sub c van de
beschikking nr. 2007/435/EG van de Raad van 25 juni 2007 tot instelling
van het EIF.
Uitvoering Migratiefondsen
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie is sinds de vorming van het
huidige kabinet verantwoordelijk voor het beheer van het EVF, het ETF, en
het EBF in Nederland, de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
is sindsdien verantwoordelijk voor het EIF. De gedeclareerde uitgaven
hebben betrekking op de Jaarprogramma’s 2011 van deze fondsen. De
subsidiabiliteitsperiode van deze Jaarprogramma’s loopt van 1 januari
2011 tot en met 30 juni 2013.
Vorderingen
Bij de Migratiefondsen vindt controle van de projecten door de Auditautoriteit plaats voordat een declaratie bij de Europese Commissie wordt
ingediend. Eventuele kortingen die voortkomen uit de controles van de
Auditautoriteit worden door de Verantwoordelijke Autoriteit direct in
mindering gebracht op de bij de Europese Commissie te declareren
bedragen. Omdat de declaratie bij de Europese Commissie daardoor
uitsluitend gecontroleerde en vastgestelde bedragen bevat, kan er geen
situatie ontstaan waarbij de vorderingen op de begunstigden invloed
kunnen hebben op de financiële positie van de lidstaat Nederland ten
opzichte van de Europese Commissie.
In eerdere jaren zijn de vorderingen die de Verantwoordelijke Autoriteit op
begunstigden had wel opgenomen in de Nationale Verklaring. In het
streven naar een eenduidige manier van rapporteren conformeert de
Verantwoordelijke Autoriteit zich aan de definitie van vorderingen die per

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

13

2015 is vastgesteld. Dit is de reden dat in de deelverklaring 2015 geen
overzicht van openstaande vorderingen is opgenomen.
Te late indiening jaarverslagen 2011
De datum waarop de jaarverslagen 2011 hadden moeten worden
ingediend is 31 maart 2014. De datum van 31 maart 2014 is niet gehaald
door een aantal redenen. De directies Migratiebeleid (EBF, ETF, en EVF) en
Integratie & Samenleving (EIF) hebben er als Verantwoordelijke Autoriteit
voor gekozen om begunstigden maximaal ruimte te geven voor de
uitvoering van hun project. Daardoor was er beperkt tijd voor de
controlerende instanties om hun werkzaamheden af te ronden. Vanaf de
jaartranche 2012 is de ruimte voor subsidieontvangers met zes weken
ingekort door een aanpassing in de Algemene Voorwaarden van de
fondsen EBF, ETF, EVF en EIF.
Daarnaast is de gedelegeerde instantie organisatorisch ondergebracht bij
het Agentschap SZW. De fysieke en organisatorische verandering hebben
de nodige tijd gekost.
De jaarverslagen voor EBF, ETF, EVF, en EIF zijn tijdig ingediend bij de
Europese Commissie. Dit was vóór de door de Europese Commissie
gestelde decommiteringsdeadline.
Audit onderzoek Europese Commissie
De Europese Rekenkamer heeft een audit uitgevoerd bij een ETF 2011
project, en een EIF 2011 project. Hierover zijn geen bijzonderheden
gerapporteerd.
Opmerkingen Auditautoriteit bij deze fondsen
Uit de rapportage van de Auditautoriteit bij de jaarverslagen 2011 blijkt
een aantal bevindingen, allen zonder financiële consequenties. De
belangrijkste bevindingen zijn:
• een aantal vaststellingsbeschikkingen bevatten fouten;
• er is een beperkte monitoring van de projecten uitgevoerd.
Reeds ingezette beheersmaatregelen op deze punten worden
gecontinueerd.
Maatregelen
Naar aanleiding van de audits over de jaartranche 2008 en 2009 zijn de
nodige maatregelen getroffen met kwaliteitsverbetering als doel. In juli
2014 is het verbetertraject met betrekking tot de werkwijze van de
jaartranche 2011 geëvalueerd. Er is door de Verantwoordelijke Autoriteit,
de Auditautoriteit, Certificerende Autoriteit en de Gedelegeerde Instantie
geconcludeerd dat de maatregelen die in 2012 zijn genomen effectief zijn.
Dit is vastgelegd tijdens de evaluatiebijeenkomst met genoemde partijen
betreffende de jaartranche 2011. Er is daarom besloten om geen substantiële aanvullende maatregelen te nemen. Wel is de personeelscapaciteit
uitgebreid om de doorlooptijd van controles te versnellen.
OLAF-onderzoeken
Bij het EBF, ETF, EVF, en EIF zijn er geen lopende onderzoeken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

14

Bijlagen bij de Nationale Verklaring3
De bijlagen bij de NV worden op Verantwoordingsdag op de website
gepubliceerd:
http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/europese-unie/begrotingeuropese-unie/beheer-en-controle-europese-middelen

3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 150, nr. 2

15