Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 042

Wijziging van de Mediawet 2008 in verband met
aanscherping van de nieuwedienstenprocedure,
modernisering van procedures voor de
benoeming van raden van toezicht en besturen,
modernisering van het bestuur en
verduidelijking van de positie van de Ster,
alsmede technische verbeteringen onder meer in
verband met taken van het Commissariaat voor
de Media

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 12 juli 2018 en het nader rapport d.d. 18 september
2018, aangeboden aan de Koning door de Minister voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media. Het advies van de Afdeling advisering
van de Raad van State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 18 mei 2018, no. 2018000885, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister voor Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter
overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot wijziging van de
Mediawet 2008 in verband met aanscherping van de nieuwedienstenprocedure, modernisering van procedures voor de benoeming van raden van
toezicht en besturen, modernisering van het bestuur en verduidelijking
van de positie van de Ster, alsmede technische verbeteringen onder meer
in verband met taken van het Commissariaat voor de Media, met
memorie van toelichting.
Het voorstel bevat wijzigingen van de Mediawet in verband met een vijftal
onderwerpen.
De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het voorstel aan
de Tweede Kamer te zenden, maar acht op het punt van de benoemingsprocedure voor leden van het Commissariaat voor de Media aanpassing
van het voorstel aangewezen.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 18 mei 2018,
nr. 2018000885, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de

1

kst-35042-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 042, nr. 4

1

Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet
rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 12 juli 2018, nr. W05.18.0118/I, bied ik U hierbij aan.
Het voorstel geeft de Afdeling advisering van de Raad van State
aanleiding tot het maken van één inhoudelijke opmerking. Daarop wordt
hieronder ingegaan.
De Afdeling merkt met betrekking tot de benoeming van leden van het
Commissariaat voor de Media het volgende op.
Zoals de toelichting onderkent speelt bij het Commissariaat, anders dan
bij de meeste andere organisaties waarvan de benoemingsprocedure in
het wetsvoorstel wordt geregeld, het verzorgen van media-aanbod geen
rol. Het Commissariaat is uitsluitend onafhankelijk toezichthouder.2 De
toelichting bevat geen motivering waarom desondanks ook hier wordt
gekozen voor een aanpassing van de bestaande benoemingsprocedure.3
De Afdeling wijst erop dat bij de benoeming van leden van andere
onafhankelijke toezichthouders, zoals bijvoorbeeld de Autoriteit
Consument en Markt (ACM),4 de toezichthouder zelf weliswaar een rol
heeft in de benoemingsprocedure, maar het voorstel gaat op dit punt
verder. Door de Minister slechts een marginale toetsing te laten verrichten
van de zwaarwegende voordracht die door het Commissariaat zelf wordt
gedaan, heeft de Minister daarmee een beperktere rol dan gebruikelijk is
bij benoemingen van leden van andere toezichthouders. Nu het Commissariaat geen media-aanbod verzorgt, is er geen aanleiding om voor de
benoeming van bestuurders aan te knopen bij de benoemingsprocedures
voor bestuurders van instanties die media-aanbod verzorgen. Overigens
zij nog opgemerkt, dat het Commissariaat geen toezicht houdt op de
overheid of de Minister, zodat ook in dat opzicht geen redenen bestaan
voor de voorgestelde afwijkende aanpak.5 De Afdeling ziet derhalve geen
reden waarom bij de benoeming van bestuurders van het Commissariaat
de onafhankelijkheid van deze instantie ten opzichte van de Minister op dit
punt extra benadrukt zou moeten worden.
De Afdeling adviseert de voorgestelde wijziging van artikel 7.3 te
schrappen.
Inderdaad verzorgt het Commissariaat geen media-aanbod. Toch meent
de regering dat het Commissariaat als externe toezichthouder op grond
van de Mediawet 2008, mede in het licht van de grondwettelijke
bescherming van de media, een bijzondere positie inneemt. De
waarborging van de onafhankelijkheid van de media tegenover
beïnvloeding van de inhoud van programma’s, of die nu vanuit een
commercieel of politiek belang zou plaatsvinden, vereist een bij uitstek
onafhankelijke toezichthouder. Volgens de regering dient deze bijzondere
positie ertoe te leiden dat bij de benoeming van bestuurders van het
Commissariaat de onafhankelijkheid extra wordt benadrukt. Daarmee
volgt de regering ook het Advies Verkenning benoemingen én geeft zij
uitvoering aan de aangenomen motie-Paternotte/Van der Molen.6 Een en

2

Toelichting, paragraaf 2.2, Commissariaat voor de Media.
Opgenomen in de voorgestelde wijziging van artikel 7.3.
4
Zie het Relatiestatuut ACM en Ministers 2015, Stcrt. 2016, 41918.
5
Zie ook het standpunt van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hierover,
Kamerstukken II 2016/17, 32 827, nr. 114.
6
Advies Verkenning benoemingen, Kamerstukken I 2016/17, 34 264, bijlage bij Y; Kamerstukken II
2016/17, 32 827, nr. 119.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 042, nr. 4

2

ander betekent dat de regering het advies van de Afdeling om de
voorgestelde wijziging van artikel 7.3 te schrappen, niet overneemt. Wel is
in de memorie van toelichting verduidelijkt waarom volgens de regering
ook voor de leden van het Commissariaat aanpassing van de bestaande
benoemingsprocedure wenselijk is.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State,
J.P.H. Donner
Het wetsvoorstel is daarnaast, los van de opmerking van de Afdeling, op
twee punten aangevuld. De aanvullingen zijn ook verwerkt in de memorie
van toelichting. Het gaat daarbij om het volgende.
Toegevoegd is een experimenteerbepaling voor de regionale publieke
mediadienst (artikel 2.60m1 Mediawet 2008). Voor de landelijke publieke
mediadienst bestaat op grond van artikel 2.21a Mediawet 2008 de
mogelijkheid om te experimenteren met een nieuw aanbodkanaal zonder
dat daarvoor eerst de nieuwedienstenprocedure moet worden doorlopen.
Een dergelijke experimenteerbepaling wordt ook voorgesteld voor de
regionale publieke mediadienst. In een zich snel ontwikkelend medialandschap moet ook de stichting Regionale Publieke Omroep (RPO) flexibel
kunnen reageren op nieuwe ontwikkelingen en kansen. Het belang van
deze mogelijkheid voor de RPO is des te groter nu de voorgestelde
uitbreiding van de nieuwedienstenprocedure – met de kanttekening dat
het verzoek om een markteffectenanalyse door de ACM een discretionaire
bevoegdheid van de Minister van OCW is – ook geldt voor regionale
aanbodkanalen.
Verder wordt voorgesteld artikel 2.148a, tweede lid, Mediawet 2008 aan te
passen, om te verduidelijken dat de daar bedoelde indexering alleen
betrekking heeft op het aandeel rijksmediabijdrage in het bedrag dat is
toegekend aan de landelijke publieke mediadienst.
Ten slotte zijn in verband met de toevoegingen de onderdelen van artikel I
deels opnieuw geletterd.
Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 042, nr. 4

3