Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3260
Vragen van het lid Peters (CDA) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de hoge werkdruk van jeugdbeschermers (ingezonden
14 juni 2021).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming), mede namens de
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 21 juni
2021).
Vraag 1
Kent u het artikel «De jeugdbescherming bezwijkt onder de hoge werkdruk»
van Follow the Money d.d. 5 juni 2021?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kent u het artikel «We willen niet meer met de kinderen leuren» van Follow
the Money d.d. 6 juni 2021?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Herkent u de bevindingen van Follow the Money, onder andere over de
wachttijden, het verloop van personeel, de werkdruk en het gebrek aan
vervolghulp?
Antwoord 3
De problematiek die in de artikelen geschetst wordt herken ik. Het is een
zorgelijke situatie die volop mijn aandacht heeft.
Vraag 4
Wat is uw reactie op de in deze artikelen opgesomde problemen?

1

Follow the Money, 5 juni 2021, «De jeugdbescherming bezwijkt onder de hoge werkdruk»
https://www.ftm.nl/artikelen/uittocht-jeugdbeschermers
2
Follow the Money, 6 juni 2021, «We willen niet meer met de kinderen leuren» https://
www.ftm.nl/artikelen/leuren-met-kinderen-jeugdbescherming

ah-tk-20202021-3260
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 4
De arbeidsmarktproblematiek kent verschillende oorzaken. Vanuit de sector
wordt aangegeven dat dit te maken heeft met relatief meer kinderen en
gezinnen waar sprake is van meerdere en/of ernstige problemen, toenemende
agressie en geweld naar jeugdbeschermers en de moeite die jeugdbeschermers hebben om passende jeugdhulp te organiseren. Daarmee is dit
vraagstuk ook complex in de oplossing, die naast korte termijn oplossingen
ook om structurele verbeteringen vraagt. In mijn antwoord op vraag 7 ga ik
hier nader op in.
Vraag 5
Wat vindt u van de stelling van Jeugdzorg Nederland en de gecertificeerde
instellingen (GI’s) dat er sprake moet zijn van een weerstandsvermogen en
dat de recente ontwikkelingen rond Intervence en Briedis aantonen dat de
jeugdbeschermers risico’s lopen die horen bij marktwerking?
Antwoord 5
Zoals de Staatssecretaris van VWS en ik u onlangs hebben aangegeven in het
kader van een schriftelijk overleg inzake de stand van zaken over Intervence
beogen we met het jeugdstelsel te komen tot goede toegankelijkheid,
kwaliteit en betaalbaarheid van zorg voor de meest kwetsbare kinderen.
Daarbij zoeken we continu naar de optimale balans tussen enerzijds de
publieke randvoorwaarden toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid die
aan de zorg worden gesteld en anderzijds de prikkels die op verschillende
onderdelen in het jeugdstelsel zitten.
Ik onderschrijf het belang van voldoende weerstandsvermogen. Er kunnen
zich immers altijd (financiële) tegenvallers voordoen. Weerstandsvermogen
helpt te voorkomen dat een organisatie meteen in financiële problemen komt
bij een financiële tegenvaller. De ervaring leert dat er bij instellingen die in de
problemen komen veelal sprake is van meerdere oorzaken. De directe
aanleiding voor de ontstane situatie bij Briedis is dat het Keurmerkinstituut
het kwaliteitscertificaat heeft ingetrokken, omdat deze organisatie niet langer
kon voldoen aan de kwaliteitseisen zoals opgenomen voor de certificering
van de gecertificeerde instellingen. Met deze certificering wordt beoogd dat
een organisatie voldoet aan de basale eisen voor het borgen van de kwaliteit
van de uitvoering van jeugdbescherming en jeugdreclassering en worden
instellingen gestimuleerd om de kwaliteit van de organisatie continu te
verbeteren.
Ook bij Intervence was sprake van meerdere oorzaken voor de ontstane
situatie. Intervence verkeerde al meerdere jaren in een moeilijke situatie, die
mede het gevolg was van de daling van het aantal cliënten dat Intervence
begeleidt in het kader van jeugdbescherming, jeugdreclassering en de
preventieve jeugdbescherming. De financiële positie was precair en er was
sprake van personele problemen (hoog verloop en verzuim). Het hoge
verzuim en verloop hebben negatieve consequenties op de kwaliteit en de
continuïteit van de uitvoering. Hierdoor moeten bijvoorbeeld kinderen tussen
jeugdbeschermers worden overgedragen en moeten relatief veel nieuwe
medewerkers ingewerkt worden wat ook een wissel trekt op de organisatie.
De gemeenten zijn daarom ruim voor de zomer van 2020 een intensief traject
gestart met Intervence om verschillende scenario’s uit te werken voor een
duurzame inrichting van de jeugdbescherming en jeugdreclassering in
Zeeland. Inmiddels is duidelijk dat dit traject leidt tot overname van Intervence door Jeugdbescherming West. De bestuurlijke fusie van deze twee
instellingen is naar verwachting op 1 juli een feit. Jeugdbescherming West zal
de komende jaren, naast de landelijke GI’s, zorgdragen voor de jeugdbescherming in Zeeland.
Vanuit het oogpunt van toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van zorg
werken we aan het verbeteren van deze publieke randvoorwaarden. Daarbij
zijn de Staatssecretaris van VWS en ik gestart met de voorbereiding van
aanpassing van wet- en regelgeving waar een nieuw kabinet definitief over
moet besluiten. Zo hebben we wetgeving in voorbereiding om de regionale
samenwerking te versterken, het opdrachtnemerschap van aanbieders te
verstevigen (waaronder een betere bedrijfsvoering en een verbetering van het
intern toezicht) en zowel inzicht in als toezicht op het jeugdstelsel te
versterken. Voor een belangrijk deel bouwen we daarbij voort op zeven
leerpunten uit de casuïstiek rond jeugdzorgaanbieders in financiële proble-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

men.3 Ook ligt nu wetgeving bij uw Kamer waarmee regels gesteld gaan
worden voor het opstellen van een reëel tarief en waarmee bij AMvB
zorgvuldigheidseisen kunnen worden gesteld waar gemeenten bij de inkoop
van zorg voor jeugdigen rekening mee moeten houden. Dit komt ten goede
aan de continuïteit van de beschikbaarheid van de zorg in het algemeen en
de continuïteit van de zorgverlening aan individuele cliënten in het bijzonder.
Vraag 6
Wat is uw oordeel over de huidige weerstandsvermogens van de GI’s, zijn die
te hoog of juist laag?
Antwoord 6
Weerstandsvermogen is geen absoluut criterium en dient altijd te worden
gezien in combinatie met andere parameters. Het weerstandsvermogen dient
toereikend te zijn om zich voordoende incidentele risico’s te kunnen
opvangen. Bij de GI’s zijn dit met name risico’s als (bovenmatige) inzet van
personeel niet in loondienst, schommelingen in productie en het risico op het
niet verlengen van contracten.
Een belangrijke indicator voor het weerstandsvermogen is de solvabiliteit. De
Jeugdautoriteit geeft aan een solvabiliteitsnorm van 20% als voldoende te
beschouwen («Rapport Onderzoek financiële positie jeugdhulpaanbieders
2019» van februari 2021). Uit de jaarrekeningcijfers van 2019 blijkt dat ruim
70% van de GI’s voldoet aan deze norm.4 Verdiepend onderzoek van de
Jeugdautoriteit naar de financiële positie van GI’s op basis van actuele cijfers
moet uitwijzen in hoeverre er knelpunten zijn in de continuïteit van zorg. Ik
bericht uw Kamer naar verwachting dit najaar over de uitkomsten van het
onderzoek.
Vraag 7
Welke maatregelen gaat u nemen om de acute problematiek bij de jeugdbeschermingsorganisaties te verlichten, in afwachting van de met het «toekomstscenario kind- en gezinsbescherming» beoogde structurele verandering?
Antwoord 7
Met de hervormingsagenda en de vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen werken we aan structurele, lange termijn oplossingen. Op de
korte termijn wordt met de extra middelen die in 2021 beschikbaar worden
gesteld ingezet op verlenging van de doorbraakaanpak en op het aanpakken
van de wachtlijsten. Jeugdbeschermers die nu veel tijd kwijt zijn met het
zoeken van passende jeugdhulp worden hiermee ontlast.
Zoals ik in de recent aan uw Kamer gestuurde Voortgangsbrief Jeugd heb
aangegeven, wil ik de komende periode met alle betrokken partijen specifiek
voor de jeugdbescherming verkennen waar eventueel nog extra mogelijkheden zijn om de arbeidsmarktproblematiek aan te pakken.

3
4

Kamerstuk 31 839, nr. 768
Kamerstuk 31 839, nr. 768

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3