Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

435
Vragen van de leden Fokke en Oosenbrug (beiden PvdA) aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht dat slechts een
kwart van de gemeenten de WOZ-inzage op orde heeft (ingezonden 13 oktober
2016).
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
mede namens de Ministers voor Wonen en Rijksdienst en van Veiligheid en
Justitie (ontvangen 8 november 2016)
Vraag 1
Kent u het bericht «Slechts kwart van gemeenten heeft WOZ-inzage op
orde»?1 2
Antwoord 1
Het bericht uit de Volkskrant omtrent de aansluiting van gemeenten op de
landelijke website WOZ-waardeloket is mij bekend.
Vraag 2, 3 en 4
Wat is uw reactie op de verklaring van een woordvoerder van de Vereniging
Nederlandse Gemeenten (VNG) dat het feit, dat slechts 103 van de 390
gemeenten hun gegevens via het WOZ Waardeloket openbaren, terug te
voeren is op «technische problemen»?
Welke technische problemen ervaren de gemeenten die (nog) niet aan de
wettelijke plicht voldoen?
Waar kunnen gemeenten terecht voor ondersteuning en advies als zij tegen
technische problemen bij de uitvoering van de wettelijke plicht aanlopen?
Antwoord 2, 3 en 4
Om de WOZ-waarden van woningen openbaar te kunnen maken via het
WOZ-waardeloket wordt gebruik gemaakt van de Landelijke voorziening WOZ
waar alle gemeenten op aangesloten dienen te worden. Doordat nog niet alle
gemeenten op deze landelijke voorziening aangesloten zijn kunnen nog niet
alle gemeenten via het WOZ-waardeloket hun WOZ-waarden van woningen
beschikbaar stellen via het genoemde landelijke loket.

1

http://www.volkskrant.nl/economie/slechts-kwart-van-gemeenten-heeft-woz-inzage-oporde~a4393677/ (11 oktober 2016)
2
WOZ: Wet waardering onroerende zaken

ah-tk-20162017-435
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

De Landelijke Voorziening WOZ is de overkoepelende voorziening waarvan
het Loket onderdeel uitmaakt. Via het Loket zijn de WOZ-waarden van
woningen beschikbaar voor geïnteresseerden. De Landelijke Voorziening WOZ
is niet primair bedoeld voor het openbaar maken van de WOZ-waarden. De
Landelijke Voorziening WOZ is primair bedoeld om de WOZ-gegevens te
delen met andere overheden en organisaties die geautoriseerd zijn om
WOZ-gegevens te gebruiken voor bijvoorbeeld belastingheffing en fraudebestrijding. De Landelijke Voorziening WOZ bevat daardoor een groot aantal
(persoons-)gegevens van eigenaren en gebruikers van onroerende zaken en
kent dan ook een groot aantal beveiligingsmaatregelen. Met het oog op de
informatieveiligheid maken deze voorzieningen het aansluiten door gemeenten op de Landelijke Voorziening WOZ complexer. Daarnaast is voor veel
gemeenten het aansluiten op de Landelijke Voorziening WOZ de eerste
massale toepassing van generieke standaarden voor veilige informatieuitwisseling volgens de voor de overheid verplichte standaard Digikoppeling.
Met het oog op een zorgvuldig gebruik van de gegevens door de afnemers
stelt de Landelijke Voorziening WOZ daarnaast ook eisen aan de consistentie
van de aangeleverde gegevens. Gemeenten moeten voor het aansluiten op
de Landelijke Voorziening WOZ dan ook eerst slagen voor een aansluittoets.
Voor de realisatie van de veilige informatie-uitwisseling met de Landelijke
Voorziening WOZ en het voldoen aan de consistentie-eisen van de aan te
leveren gegevens hebben gemeenten inderdaad te maken met technische
problemen vooral door het zeer specialistische karakter van dit werk. Onder
andere als gevolg van beperkte beschikbaarheid van deskundigen bij
softwareleveranciers voor deze specifieke werkterreinen (zowel informatieveiligheid met berichtenverkeer op basis van Digikoppeling als de WOZinhoudelijke consistentiebewaking van de Basisregistratie WOZ) kunnen niet
alle gemeenten tegelijk de noodzakelijke ondersteuning krijgen.
Er zijn slechts enkele softwareleveranciers die gemeenten met betrekking tot
deze software op terrein van de Basisregistratie WOZ en/of het veilig
berichtenverkeer op basis van Digikoppeling kunnen ondersteunen. Als
gevolg van de grote vraag in een betrekkelijk kort tijdsbestek levert dit een
kwalitatief capaciteitsprobleem op bij zowel gemeenten als softwareleveranciers.
Daarbij kan de aansluiting op de Landelijke Voorziening WOZ gezien worden
als een onderdeel van een veel bredere moderniseringslag van de ICTvoorzieningen in de Nederlandse Overheid. Gemeenten zijn daarbij bijvoorbeeld niet alleen bezig met de aansluiting op de LV WOZ, maar ook op de
modernisering van de informatie-uitwisseling van kadastrale gegevens
(BRK-levering), het optimaliseren van het gebruik van MijnOverheid en het
implementeren van de Baseline Informatieveiligheid. Deze andere trajecten
leggen veelal beslag op dezelfde groep deskundigen.
Door verschillende wijze van organisatie en verschillende implementaties in
het verleden zijn de problemen bij de ene gemeente niet altijd vergelijkbaar
met de problemen bij een andere gemeente. Soms is er in het verleden
onvoldoende aandacht geweest voor de genoemde modernisering en de
overgang naar de Landelijke Voorziening WOZ. Hierdoor dient er nu voor
ieder specifiek probleem, vaak ook buiten het directe domein van de
Basisregistratie WOZ, onder grote tijdsdruk een nieuwe oplossing gevonden
te worden.
Gemeenten kunnen zich allereerst wenden tot hun leverancier van WOZsoftware of de leverancier van de voorzieningen voor Digikoppeling en
informatieveiligheids-voorzieningen om deze technische problemen op te
lossen. Tijdens het bestuurlijk overleg WOZ op 14 september 2016 is aan de
VNG gevraagd te kijken naar kwalitatieve ondersteuning van gemeenten
onderling.
Voorts is de heer Geert Jansen (oud commissaris van de Koning van
Overijssel) vanaf 1 april jl. actief als aanjager om de gemeenten te ondersteunen bij de aansluiting op de Landelijke Voorziening WOZ. De aanjager
onderhoudt contact met de gemeenten zodat de problemen die zij ondervinden bij de aansluiting aan hem gerapporteerd kunnen worden. De aanjager is
er vooral ook om op bestuurlijk niveau meer aandacht te vragen voor de
problematiek en gemeenten te stimuleren zo spoedig mogelijk aan te sluiten.
De aanjager bekijkt samen met de betrokken partijen (waaronder softwareleveranciers, Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Waarderingskamer en
Kadaster) hoe deze problemen opgelost kunnen worden. Hierbij wordt tevens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

gebruik gemaakt van de ervaringen die andere (reeds aangesloten) gemeenten hebben opgedaan. Hij heeft hiertoe ook een hernieuwde concrete
opdracht gekregen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zoals medegedeeld in het bestuurlijk overleg WOZ dat op 14 september 2016 plaats vond.
Vraag 5
Kunt u garanderen dat de verwachting van de VNG, dat over vijf maanden
alle gemeenten aan de wettelijke plicht voldoen, wordt nagekomen?
Antwoord 5
Door alle betrokken partijen wordt intensief samengewerkt om aansluiting
van alle gemeenten op de Landelijke Voorziening WOZ zo spoedig mogelijk te
bewerkstelligen. De verantwoordelijkheid voor de aansluiting op de Landelijke
Voorziening WOZ ligt in dezen bij de gemeenten. Vanuit de systeemverantwoordelijkheid worden de gemeenten hierbij door het Rijk begeleid en
aangejaagd. Hiertoe is ook de aanjager actief. Zijn aanstelling was in eerste
instantie voorzien tot 1 oktober 2016, mede gezien de achterblijvende vulling
van de Landelijke Voorziening WOZ is besloten om zijn aanstelling te
verlengen tot 1 maart 2017. Het streven is om gemeenten zo spoedig
mogelijk aan te laten sluiten. Zodra gemeenten zijn aangesloten op de
Landelijke Voorziening WOZ zijn de WOZ-waarden van woningen voor deze
gemeente (met een vertraging van circa een week) ook beschikbaar in het
WOZ-waardeloket.
Hierbij is met name van belang dat de meeste gemeenten voor de nieuwe
aanslagronde voor de gemeentelijke belastingen in 2017 aangesloten zijn
(februari 2017), zodat inwoners met behulp van de landelijke website
www.wozwaardeloket.nl de WOZ-waarde van hun woning kunnen vergelijken
met andere woningen en dat de afnemers van de Landelijke Voorziening
WOZ aan overheidskant gebruik kunnen gaan maken van de nieuwe
voorziening
Vraag 6
Deelt u de mening dat de gemeenten die (nog) niet aan de wettelijke plicht
voldoen om de WOZ-gegevens te openbaren aan de inwoners moeten
communiceren waar zij de gegevens in de tussenliggende tijd kunnen
opvragen? Zo ja, gaat u de desbetreffende gemeenten daartoe aansporen? Zo
nee waarom niet?
Antwoord 6
Gemeenten hebben met ingang van 1 oktober de verplichting om WOZwaarden te openbaren. Indien gemeenten nog niet aangesloten zijn op het
landelijke WOZ-waardeloket dan past hierbij uiteraard een duidelijke
communicatie vanuit de gemeente over de wijze waarop zij tijdelijk op andere
wijze hierin voorziet. Gemeenten hebben inmiddels met behulp van enkele
beschikbare tools hiervoor tijdelijke voorzieningen getroffen. De keuze voor
een bepaalde voorziening hangt ook vaak samen met de termijn waarop de
gemeente de aansluiting op de Landelijke Voorziening WOZ en daarmee de
beschikbaarheid via het WOZwaardeloket operationeel heeft.
De betrokken partijen werken ook op dit vlak samen met de aanjager om
eventuele noodzakelijke verbeteringen door te voeren. Ik zal de aanjager
vragen in zijn contacten met de gemeenten dit nadrukkelijk mee te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3