Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 168

Wijziging van het Wetboek van Strafvordering
en de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden in
verband met de introductie van
DNA-verwantschapsonderzoek en
DNA-onderzoek naar uiterlijk waarneembare
persoonskenmerken van het onbekende
slachtoffer en de regeling van enige andere
onderwerpen

Nr. 7

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 29 april 2010
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel I, onder F, komt het voorgestelde artikel 151da, tweede lid, te
luiden:
2. Celmateriaal dat ingevolge dit wetboek, de Wet bescherming
persoonsgegevens of de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden is
afgenomen ten behoeve van het bepalen en verwerken van een
DNA-profiel, mag worden gebruikt voor het vaststellen van verwantschap.
Celmateriaal van een derde, kan, behoudens het geval, bedoeld in de
volgende volzin, slechts met zijn schriftelijke toestemming worden
afgenomen en gebruikt voor het vaststellen van verwantschap. Ingeval
een derde minderjarig is en vermoed wordt dat hij voorwerp is van een
misdrijf als omschreven in artikel 197a, 256, 273f, 278, 287, 289, 290 of 291
van het Wetboek van Strafrecht, kan in het belang van het onderzoek
celmateriaal bij de derde op bevel van de officier van justitie na schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris worden afgenomen en
gebruikt voor het vaststellen van verwantschap.
B
In artikel I, onder L, komt het voorgestelde artikel 195g, tweede lid, te
luiden:
2. Celmateriaal dat ingevolge dit wetboek, de Wet bescherming
persoonsgegevens of de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden is
afgenomen ten behoeve van het bepalen en verwerken van een
DNA-profiel, mag worden gebruikt voor het vaststellen van verwantschap.
Celmateriaal van een derde kan, behoudens het geval, bedoeld in de
volgende volzin, slechts met zijn schriftelijke toestemming worden
afgenomen en gebruikt voor het vaststellen van verwantschap. Ingeval
een derde minderjarig is en vermoed wordt dat hij voorwerp is van een
misdrijf als omschreven in artikel 197a, 256, 273f, 278, 287, 289, 290 of 291

kst-32168-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 168, nr. 7

1

van het Wetboek van Strafrecht, kan in het belang van het onderzoek
celmateriaal bij de derde op bevel van de rechter-commissaris worden
afgenomen en gebruikt voor het vaststellen van verwantschap.
Toelichting
Deze nota van wijziging heeft tot doel het mogelijk te maken dat
celmateriaal van een persoon die niet wordt verdacht van een misdrijf
zonder zijn toestemming kan worden afgenomen en gebruikt ten behoeve
van DNA-verwantschapsonderzoek. Indien de niet-verdachte minderjarig
is en vermoed wordt dat hij voorwerp is van mensensmokkel (artikel 197a
van het Wetboek van Strafrecht), te vondeling leggen van een kind (artikel
256 van het Wetboek van Strafrecht), mensenhandel (artikel 273f van het
Wetboek van Strafrecht), mensenroof (artikel 278 van het Wetboek van
Strafrecht) of kindermoord of -doodslag (290, 291, 292 juncto 287 of 289
van het Wetboek van Strafrecht) kan het in het belang van het onderzoek
relevant zijn te weten of de minderjarige een kind of familielid van de
verdachte van dat misdrijf is. DNA-verwantschapsonderzoek kan
bijvoorbeeld van belang zijn om te kunnen achterhalen of de minderjarige
die de verdachte van mensenhandel bij zich heeft, een bloedverwant van
hem is of een mogelijk slachtoffer van mensenhandel. Ook kan het in het
belang van een onderzoek relevant zijn om met behulp van de minderjarige zijn ouders op het spoor te komen en
DNA-verwantschapsonderzoek toe te passen. Die laatste situatie doet zich
bijvoorbeeld voor in het geval er een babylijkje gevonden is waarvan de
identiteit onbekend is. In deze specifieke situaties waarin onduidelijk of
onbekend is in welke betrekking de meerderjarige tot de minderjarige
staat of de ouders van de minderjarige onbekend zijn, acht ik het
gerechtvaardigd dat een uitzondering wordt gemaakt op het strafvorderlijk uitgangspunt dat gedwongen toepassing van een dwangmiddel dat
een beperking oplevert op het recht op iemands onaantastbaarheid van
het lichaam, beperkt is tot personen op wie een verdenking rust. Het
DNA-verwantschapsonderzoek kan in deze situaties namelijk van groot
belang zijn voor de bewijsvoering en wordt bovendien in het voordeel van
de minderjarige ingezet. Zo is een minderjarige die zich in gezelschap
bevindt van iemand die ervan verdacht wordt dat hij die minderjarige
uitbuit en beweert dat hij de ouder of een ander familielid van de
minderjarige is, gebaat bij het onthullen van «de ware identiteit» van zijn
uitbuiter. Door de druk van de positie waarin de minderjarige verkeert, zijn
jeugdige leeftijd of de relatie waarin hij tot de verdachte staat, zal hij in
zo’n situatie zijn toestemming voor afname van zijn celmateriaal niet in
vrijheid kunnen verlenen. Door de officier van justitie of de rechtercommissaris de beslissing van afname van zijn celmateriaal voor hem te
laten nemen is de minderjarige ontlast van die druk en mogelijk ook
beschermd tegen de mogelijke rancune van degene die beweert een
bloedverwant van hem te zijn. Die persoon kan de minderjarige
naderhand niet verwijten dat hij heeft meegewerkt aan het bevestigen van
de verdenking die op hem rust. De officier van justitie of de rechtercommissaris heeft hem immers bevolen om zijn celmateriaal af te staan.
Vandaar dat de voorgestelde wijziging van de artikelen 151da, tweede lid,
en 195g, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering erin voorziet dat
het afnemen van het celmateriaal van de betrokken minderjarige in geval
van de zeer ernstige misdrijven, die in deze artikelleden genoemd worden,
op bevel van de officier van justitie of de rechter-commissaris geschieden
kan en niet afhankelijk is van de toestemming van de minderjarige. De
officier van justitie kan deze vorm van DNA-verwantschapsonderzoek
alleen maar bevelen na schriftelijke machtiging van de rechter-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 168, nr. 7

2

commissaris. Deze extra waarborg is opgenomen omdat het hier gaat om
gedwongen toepassing van een dwangmiddel dat een beperking oplevert
op de onaantastbaarheid van het lichaam van een niet-verdachte.
De minister van Justitie,
E. M. H. Hirsch Ballin

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 168, nr. 7

3