Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

490
Vragen van het lid Voordewind (ChristenUnie) aan de Staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie over de beperking van de persvrijheid door justitie
(ingezonden 6 oktober 2014).
Antwoord van Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
6 november 2014). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 367.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het kort geding welke fotograaf Robert Glas
tegen het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft aangespannen om de
mogelijkheid af te dwingen toegang te krijgen tot het Justitieel Complex
Schiphol voor een fotorapportage?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u aangeven waarom er wel veel beeldmateriaal van «gewone»
gevangenissen is, blijkens documentaires over de long-stayafdeling van
TBS-ers, de PPC in de Bijlmerbajes of een serie als «Buch in de Bajes», terwijl
diverse verzoeken van Amnesty International en nu Robert Glas tot het filmen
en fotograferen in detentiecentra zijn afgewezen? Kunt u aangeven of er
plekken en voorwerpen vermeld zijn in de dagvaarding waarvan u vindt dat
daarvan geen beeldmateriaal voor de publieke opinie beschikbaar hoeft te
zijn? Zo ja, om welke plekken of voorwerpen gaat het dan en om wat voor
redenen zou daarvan geen beeldmateriaal beschikbaar moeten zijn?
Antwoord 2
Wanneer een journalist of tv-producent verzoekt om in een bepaalde
inrichting te mogen filmen of fotograferen, wordt op basis van de inhoud van
zijn verzoek een beslissing genomen over het al dan niet geven van
toestemming voor de opname. Het feit dat er meer beeldmateriaal beschikbaar zou zijn van penitentiaire inrichtingen dan van inrichtingen voor
vreemdelingenbewaring komt dan ook vooral doordat journalisten en
tv-producenten kennelijk daar meer belangstelling voor hebben getoond.
Verzoeken voor opnames in inrichtingen voor vreemdelingenbewaring
worden regelmatig goedgekeurd. Zo hebben in 2013 journalisten van Trouw,
De Groene Amsterdammer, Telegraaf en het NOS journaal inrichtingen voor

ah-tk-20142015-490
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

vreemdelingenbewaring bezocht. Bij die gelegenheden is ook beeldmateriaal
gemaakt. Binnenkort start HUMAN met de opnamen voor een documentaire
over Detentiecentrum Rotterdam.
Van alle plekken en voorwerpen die in de dagvaarding worden vermeld, kan
beeldmateriaal voor de publieke opinie beschikbaar worden gesteld. Dat
beeldmateriaal is ten dele al beschikbaar en onder meer te vinden op de
website van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI).
Vraag 3
Deelt u de mening dat de persvrijheid behoort tot een van de meest
fundamentele vrijheden in onze rechtstaat en dat deze slechts wegens
zwaarwegende redenen beperkt mag worden? Zo ja, welke zwaarwegende
redenen leiden ertoe dat er geen toestemming voor een fotorapportage
verleend kan worden? Klopt het dat dergelijke afwijzingen tot op heden nooit
inhoudelijk zijn gemotiveerd? Zo ja, waarom niet?
Antwoord 3
Ik deel de mening dat het beginsel van persvrijheid een fundamenteel recht is
in onze rechtsstaat. Het beginsel van persvrijheid brengt evenwel nog geen
ongeclausuleerd recht op toegang tot elke plaats met zich. Een penitentiaire
inrichting of inrichting voor vreemdelingenbewaring betreft een gesloten
omgeving in welke setting op grond van de Penitentiaire beginselenwet
beperkingen aan bezoek kunnen worden gesteld. De achtergrond van deze
beperkingen is onder meer gelegen in het belang van de orde en veiligheid in
de inrichting en de bescherming van de privacy van personeel, alsook de
gedetineerden of vreemdelingen. Er kan medewerking worden verleend aan
een fotoreportage, mits daarbij wordt voldaan aan een aantal randvoorwaarden dat in zijn algemeenheid geldt voor mediaverzoeken. Het verzoek van de
heer Glas voldeed daaraan niet en is om die reden afgewezen.
Vraag 4
Maakt het nog verschil dat deze fotorapportage wordt gemaakt voor Vrij
Nederland, het blad «Wordt vervolgd», Defence for Children en Kerk in Actie,
met andere woorden, dat het gaat om de media en Non Governmental
Organisation (NGO’s)? Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de
Mens hebben de media en NGO’s namelijk een zogeheten waakhondenfunctie
als het gaat om de vrijheid van nieuwsgaring. Vindt u dat het belang van de
staat om toestemming te weigeren hier groter is dan het maatschappelijk
belang dat de media en NGO’s hebben om hierover beeldmateriaal beschikbaar te hebben?
Antwoord 4
Zoals ik heb aangegeven in het antwoord op vraag 3, is DJI beginsel bereid
om medewerking te verlenen aan een fotoreportage, mits wordt voldaan aan
een aantal randvoorwaarden. Welk blad of welke organisatie tot publicatie
overgaat, is daarbij niet relevant. Voor de media geldt dat het moet gaan om
personen of organisaties die zich daadwerkelijk beroepshalve met het
onderwerp bezig houden.
Vraag 5
Bent u bereid opnieuw in overweging te nemen om Robert Glas toestemming
te geven voor zijn reportage in de detentiecentra te fotograferen en te filmen?
Antwoord 5
Op 3 oktober jl. heeft de Hoofddirectie van DJI een brief verstuurd aan de
heer Glas waarin deze wordt uitgenodigd om zijn verzoek aan te passen zodat
wordt voldaan aan de geldende randvoorwaarden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2