Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 925 III

Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie
van Algemene Zaken (IIIA), de begrotingsstaat van het
Kabinet van de Koning (IIIB) en de begrotingsstaat van
de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten (IIIC) voor het jaar 2022

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

1

INHOUDSOPGAVE
Geraamde uitgaven en ontvangsten

3

A.

Artikelsgewijze toelichting bij het begrotingswetsvoorstel

4

B.
1.
2.
3.
4.
5.

Artikelsgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen
Leeswijzer
Ministerie van Algemene Zaken
Kabinet van de Koning
Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
Bijlagen

5
5
6
20
22
24

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

2

GERAAMDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
Figuur 1 Geraamde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en nietbeleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.). Totaal € 84.457.000,-

1. Eenheid van het
algemeen regeringsbeleid

79,2

2. Kabinet van de Koning

2,7

3. Commissie van
Toezicht op de
Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten

2,5

0

25

50

75

100

Figuur 2 Geraamde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en nietbeleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.). Totaal € 7.247.000,-

1. Eenheid van het
algemeen regeringsbeleid

4,5

2. Kabinet van de Koning

2,7

3. Commissie van
Toezicht op de
Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten

0

0

1

2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

3

4

5

3

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET
BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzon­
derlijk bij de wet vastgesteld.
Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaten voor
het aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijks­
begroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is
opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaten opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van
toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
Wetsartikel 2
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en de lasten, het
saldo van de baten en de lasten en de kapitaaluitgaven en -ontvangsten van
de in de staat opgenomen baten-lastenagentschappen voor het
onderhavige jaar vastgesteld en worden de verplichtingen, ontvangsten en
uitgaven van verplichtingen-kasagentschappen voor het onderhavige jaar
vastgesteld. De in die begrotingen opgenomen begrotingsartikelen worden
toegelicht in onderdeel B (Begrotingstoelichting) van deze memorie van
toelichting en wel in de paragraaf inzake de agentschappen.
De Minister-President, Minister van Algemene Zaken

M. Rutte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

4

B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
1. Leeswijzer
Deze memorie van toelichting betreft de begrotingsstaten voor het jaar 2022
van het Ministerie van Algemene Zaken (inclusief die van het agentschap
Dienst Publiek en Communicatie), van het Kabinet van de Koning en van
de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.
Bedoelde begrotingen komen in de hoofdstukken 2 tot en met 4 aan de orde.
Achtereenvolgens wordt aandacht besteed aan het beleid van het ministerie
(paragraaf 2.2) en het agentschap Dienst Publiek en Communicatie
(paragraaf 2.5). Daarna wordt in paragraaf 3 ingegaan op het Kabinet van
de Koning en in paragraaf 4 op de Commissie van Toezicht op de Inlich­
tingen- en Veiligheidsdiensten. Voor wat betreft het verstrekken van beleids­
informatie wordt opgemerkt dat de begroting van het Ministerie van
Algemene Zaken, gelet op de aard van de werkzaamheden en het ontbreken
van een specifiek beleidsveld, beperkt aanknopingspunten biedt tot het
verstrekken van beleidsinformatie. Dit neemt niet weg, dat in de AZbegroting ieder jaar zo goed en zo concreet als mogelijk inzicht wordt
gegeven in de activiteiten. Waar mogelijk en zinvol zijn deze gevat in outputindicatoren. In deze begroting zijn alle begrotingsartikelen ingevuld volgens
de actuele Rijksbegrotingsvoorschriften, exclusief het voorschrift voor een
centraal apparaatsartikel. De apparaatsuitgaven maken – met instemming
van de Minister van Financiën – onderdeel uit van de programma-artikelen.
Motie Schouw
In juni 2011 is de motie Schouw ingediend en aangenomen. Deze motie zorgt
er voor dat de landenspecifieke aanbevelingen van de Raad op grond van
de nationale hervormingsprogramma's een eigenstandige plaats krijgen in
de departementale begrotingen. In de begroting van het Ministerie van
Algemene Zaken wordt niet ingegaan op de motie-Schouw omdat het een
beleidsarme departementale begroting betreft.
Groeiparagraaf
Ten opzichte van vorig jaar zijn er geen significante wijzigingen opgenomen
in de begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

5

2. Ministerie van Algemene Zaken
2.1 Beleidsagenda
Beleidsprioriteiten
Voor het Ministerie van Algemene Zaken en de Minister-President staan,
overeenkomstig artikel 45 van de Grondwet, het algemene regeringsbeleid
en de bevordering van de eenheid daarvan, centraal. In 2022 zijn in dat kader
onder andere de volgende onderwerpen relevant.
Economie en overheidsfinanciën
De COVID-19-crisis heeft een aanzienlijke impact op de economie en de
overheidsfinanciën gehad. De nodige steunpakketten om de schade te
beperken zijn ten laste van het overheidstekort gegaan. In de loop van 2021
blijkt economisch herstel echter spoedig te verlopen, en de vooruitzichten
van verder herstel zijn gunstig. Huishoudens hebben gemiddeld genomen
ruimte voor extra consumptie bij het opengaan van de samenleving, en
bedrijven anticiperen op het herstel met investeringen. Het beleid is onder­
steunend en faciliterend aan de inherente veerkracht van de Nederlandse
economie.
Veiligheid
Ook ten aanzien van de nationale veiligheid heeft het virus zijn spoor
getrokken. Het heeft bijgedragen aan de complexiteit en veranderlijkheid
van de dreigingen. Het virus heeft kwetsbaarheden en afhankelijkheden in
onze samenleving, economie en digitale infrastructuur blootgelegd die ook
van belang zijn voor onze nationale veiligheid. Tegelijk zijn bestaande
dreigingen onverminderd aanwezig: aan de buitengrenzen van Europa,
voortvloeiend uit de conflicten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, maar
ook op het gebied van economische veiligheid. Zij houden alle een directe
en indirecte weerslag op de veiligheidssituatie in Nederland.
Een terroristische aanslag in Nederland blijft voorstelbaar, want de dreiging
is aanzienlijk. Een gezamenlijk overheidsoptreden blijft daarom essentieel.
Dat reikt van strafvervolging, detentie tot begeleiding, deradicalisering en
re-integratie.
Digitale processen zijn tegenwoordig onmisbaar voor het ongestoord en
naar behoren functioneren van onze maatschappij. De digitale en fysieke
wereld zijn meer dan ooit met elkaar verweven. Cyberaanvallen op onze
digitale infrastructuur tasten het functioneren van onze samenleving dan
ook aan en kunnen zelfs leiden tot verlamming ervan. Digitale weerbaarheid
is dus ook voor onze nationale veiligheid van groot belang.
Op het gebied van economische veiligheid is het ons nationale belang om
de verworvenheden van de interne markt, het multilaterale handelsstelsel
en de vrijheid van onderwijs en onderzoek overeind te houden, maar tegelij­
kertijd te werken aan onze weerbaarheid ten aanzien van de kwetsbaar­
heden die een open economie en vrije kenniscultuur met zich meebrengen.
Misbruik daarvan mag niet leiden tot aantasting van onze nationale
veiligheid. Ongewenst kennisverlies, oneigenlijke concurrentie en
ongewenste strategische afhankelijkheden moeten waar mogelijk worden
voorkomen. Daartoe wegen we economische en veiligheidsbelangen zowel
op nationaal, Europees als mondiaal niveau.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

6

De secretaris-generaal van AZ is aangewezen als coördinator van de inlich­
tingen- en veiligheidsdiensten als bedoeld in artikel 4 van de Wet op de
Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv2017).
Buitenland
Nederland is een relatief klein en open land en investeren in internationale
samenwerking is voor ons daarom van cruciaal belang. Ten eerste is dit van
financieel-economisch belang, gezien de nauwe handelsbanden die
Nederland wereldwijd onderhoudt. Daarnaast heeft Nederland interna­
tionaal een boodschap uit te dragen op het gebied van rechtsstaat en
mensenrechten. Tot slot heeft Nederland als klein welvarend land belang bij
een stabiele wereldorde, gebaseerd op goed functionerende multilaterale
instellingen. Vanuit deze uitgangspunten zet Nederland in op een construc­
tieve houding in de VN, de NAVO, de EU en in andere multi- en bilaterale
samenwerkingsverbanden.
Bij veel van de vraagstukken waar Nederland de komende periode voor
staat, speelt de EU een essentiële rol. Denk aan klimaatverandering, digita­
lisering, migratie, interne veiligheid en defensie. Deze vraagstukken blijven
urgent, ook tijdens de COVID-19-crisis en de herstelfase. Het economisch en
werkgelegenheidsherstel moet gepaard gaan met verduurzaming en digita­
lisering. Voor al deze uitdagingen geldt dat een handelingsbekwame Unie
van groot belang is. Sterke lidstaten zijn de basis van een sterke Unie. In
2022 zit het tijdelijke Next Generation EU herstelinstrument en specifiek
de Recovery en Resilience Facility (RRF) in een volgende fase waarin
lidstaten uitvoering zullen geven aan goedgekeurde herstelplannen. Voor
Nederland blijft het belangrijk dat lidstaten de benodigde structurele hervor­
mingen daadwerkelijk doorvoeren om zo economisch sterker en
weerbaarder uit de crisis te komen. De Green Deal en de digitale strategie
van de Europese Commissie vormen de basis voor de versterking van de
concurrentie- en innovatiekracht van de Unie. De Unie is sterk als de
fundamenten van goed bestuur en de democratische rechtsstaat stevig zijn
verankerd in de lidstaten en de instellingen, en lidstaten gemaakte
afspraken nakomen.Tegen deze achtergrond zal Nederland zich ervoor
blijven inzetten dat voortgang wordt geboekt op de eigen prioriteiten. Het
gaat daarbij om het realiseren van een slagvaardige migratieaanpak, een
toekomstgerichte agenda voor veiligheid, een sterke en duurzame
economie, een effectief klimaatbeleid, en een EU die de eigen belangen en
waarden verdedigt in de wereld. Nederland zal eveneens aandacht blijven
vragen voor het functioneren van de EU, zowel wat betreft de instellingen
als de lidstaten, zodat concrete resultaten kunnen worden geboekt. Ook zal
Nederland zich inzetten voor nauwe samenwerking met het Verenigd
Koninkrijk, waar mogelijk.
Voor de begroting van het Ministerie van Algemene Zaken zijn de uitgaven
voor COVID-19 beperkt. Alleen door het agentschap Dienst Publiek en
Communicatie worden extra kosten gemaakt met name als gevolg van het
grote beroep dat wordt gedaan op het contactcenter in verband met
COVID-19 gerelateerde vragen en de beschikbaarheid van de website
www.rijksoverheid.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

7

2.2 Beleidsartikel Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
A. Algemene doelstelling
Het Ministerie van Algemene Zaken coördineert het algemene regerings­
beleid. Doel is de Minister-President en de ministerraad adequaat te onder­
steunen door beleidsinhoudelijke voorbereiding en afstemming en de
woordvoering en communicatie hierover.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister-President is als voorzitter van de ministerraad (artikel 45, lid 2 en
3 Grondwet) verantwoordelijk
voor 'het bevorderen van de eenheid van het algemene regeringsbeleid'.
Dat komt op verschillende manieren tot uitdrukking. Zo spreekt de MinisterPresident na afronding van het formatieproces namens het nieuwe kabinet
de regeringsverklaring uit en gaat hij daarover met de Tweede Kamer in
debat. Voorts verantwoordt de Minister-President zich jaarlijks over het
algemene regeringsbeleid tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen
na Prinsjesdag. De Minister-President is ook verantwoordelijk voor het in
stand houden en zo nodig aanpassen van het stelsel van overleg en besluit­
vorming, zoals dat vorm krijgt in de ministerraad en onderraden. Voorts is
de Minister-President verantwoordelijk voor coördinatie van het algemene
communicatiebeleid, zoals het bevorderen van de eenheid in presentatie en
adequate publiekscommunicatie. Daarnaast is de Minister-President verant­
woordelijk voor het in stand houden van de onafhankelijke positie van de
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) als adviesorgaan
voor de langetermijn-ontwikkelingen en vraagstukken die de samenleving
beïnvloeden. Het Ministerie van Algemene Zaken ondersteunt de MinisterPresident in zijn rol als voorzitter van de rijksministerraad, van de minis­
terraad en van de onderraden van de ministerraad alsmede in zijn rol als lid
van de Europese Raad en als verantwoordelijke voor de coördinatie van
de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Tevens heeft de Minister-President
de beheersmatige verantwoordelijkheid voor het onafhankelijk toezicht en
toetsing op de veiligheidsdiensten (Algemene Inlichtingen- en Veiligheids­
dienst en Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst) bestaande uit de
Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD)
en de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB). De Minister-President
heeft een aantal verantwoordelijkheden op het gebied van buitenlands
beleid. Deze houden onder meer verband met zijn lidmaatschap van de
Europese Raad. Voorts vertegenwoordigt de Minister-President Nederland
op diverse internationale bijeenkomsten, zoals topontmoetingen van de VN
en de NAVO. Ook brengt hij, in overleg met de Minister van Buitenlandse
Zaken, bezoeken aan landen en regio’s indien het bredere Nederlandse
belang daarmee is gediend. Verder heeft de Minister-President een
bijzondere verantwoordelijkheid ten aanzien van het Koninklijk Huis. Alle
ministers dragen op grond van artikel 42 van de Grondwet ministeriële
verantwoordelijkheid, maar in de praktijk is het in de eerste plaats de
Minister-President die daarover in de Kamer verantwoording aflegt,
eventueel met één of meer betrokken ministers.
C. Beleidswijzigingen
Niet van toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

8

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 1 Tabel Budgettaire gevolgen van beleid art. Eenheid van het algemeen regeringsbeleid (bedragen x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Verplichtingen

70.313

79.684

79.243

75.558

77.703

77.319

80.009

Uitgaven

70.313

79.684

79.243

75.558

77.703

77.319

80.009

1.1 Coördinatie van het algemeen
communicatie- en regeringsbeleid

1.436

2.242

2.425

2.425

2.425

2.440

5.115

1.2 Bijdrage aan de lange termijn
beleidsontwikkeling

625

594

594

594

594

594

594

38.982

47.347

46.454

42.769

44.914

45.047

45.062

652

1.160

1.360

1.360

1.360

1.360

1.360

Dienst Publiek en Communicatie

28.618

28.341

28.410

28.410

28.410

27.878

27.878

Ontvangsten

3.963

4.535

4.535

4.535

4.535

4.535

4.535

1.3 Apparaatsuitgaven
1.4 Toetsingscommissie Inzet
Bevoegdheden (TIB)
Bijdrage aan agentschap

E. Toelichting
De hogere uitgaven in 2021 en 2022 hangen samen met het project AZ-Next
en de niet-huisvestingkosten die het Ministerie van Algemene Zaken maakt
voor de tijdelijke huisvesting op het Catshuisterrein.
De bijdrage voor het categoriemanagement vakliteratuur en abonnementen
voor de periode 2021-2025 is overgeheveld naar de begroting van het
Ministerie van Financiën: in 2021 € 0,6 miljoen en vanaf 2022 t/m 2025
€ 2,7 miljoen. Dit verklaart het verschil tussen het budget in de jaren 2025
en 2026.
1.1 Coördinatie van het algemene communicatie- en regeringsbeleid
Algemeen Regeringsbeleid
Beraadslaging en besluitvorming over het algemene regeringsbeleid en
de bevordering van de eenheid van beleid is de taak van de ministerraad.
Deze staat onder voorzitterschap van de Minister-President. Het Kabinet van
de Minister-President ondersteunt de Minister-President in deze taak in
nauwe samenwerking met de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD).
Uit het oogpunt van taakverdeling en efficiënte besluitvorming worden
voorstellen waarover de ministerraad dient te besluiten veelal eerst
voorgelegd aan een onderraad van de ministerraad. Een dekkend stelsel van
onderraden bestrijkt het gehele terrein van rijksbeleid. De Minister-President
is voorzitter van alle onderraden. Naast de ministerraad functioneert de
ministerraad van het Koninkrijk (de zogeheten rijksministerraad). Aan de
vergaderingen van de rijksministerraad nemen naast de leden van de minis­
terraad gevolmachtigde ministers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten deel.
In de vergadering van de rijksministerraad komen alle aangelegenheden
van het Koninkrijk aan de orde die meer dan één van de landen raken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

9

Gemeenschappelijk Communicatiebeleid
De woordvoering van de Minister-President en de ministerraad is een taak
van de RVD. Daarnaast werkt de RVD intensief samen met de directies
Communicatie van de ministeries om het gemeenschappelijke communi­
catiebeleid van de Rijksoverheid vorm te geven en uit te voeren. De
directeuren Communicatie komen hiertoe normaliter tweewekelijks samen
in de Voorlichtingsraad (VoRa). Sinds de uitbraak van de coronacrisis komt
de VoRa wekelijks bijeen.
De VoRa ontwikkelt initiatieven op het vlak van overheidscommunicatie, is
verantwoordelijk voor de coördinatie en uitvoering van interdeparte­
mentale communicatie-activiteiten en bundelt de uitvoering via het
agentschap Dienst Publiek en Communicatie (DPC). De RVD coördineert
het algemeen communicatiebeleid van de Rijksoverheid.
Rijks- en kabinetsbrede communicatie
Het communicatiebeleid is geënt op drie kernbegrippen: eenduidigheid (in
vorm en inhoud), herkenbaarheid en toegankelijkheid. Deze kernbegrippen
krijgen concreet vorm in bijvoorbeeld de afstemming tussen publieks- en
persvoorlichters, persberichten over ministerraadsbesluiten, het beheer
van de rijksbrede huisstijl, het informeren van het algemeen publiek en
specifieke doelgroepen via publiekscampagnes en de verdere ontwikkeling
en het beheer van de rijksbrede website Rijksoverheid.nl.
De VoRa stelt elk jaar een gemeenschappelijk jaarprogramma op voor
efficiënte en effectieve communicatie van kabinet en rijksoverheid. In het
jaarprogramma staan drie meerjarige ambities op het gebied van gemeen­
schappelijke communicatie: duidelijke communicatie over kabinetsbeleid,
een behulpzame overheid die informatiebehoeften van mensen centraal zet
en een participerende en minder hiërarchische rijksoverheid die vaker naast
andere partijen staat en minder erboven en maatschappelijke initiatieven
de ruimte geeft.
Binnen de meerjarige ambities worden jaarlijks projecten vastgesteld die
onder de verantwoordelijkheid van de VoRa en via daaronder ressorterende
werkgroepen worden uitgevoerd. Denk hierbij aan netwerkcommunicatie,
inclusieve communicatie en meer communiceren vanuit levensgebeurte­
nissen. Ook issuemanagement en het systematisch in kaart brengen van
de omgeving, bijvoorbeeld door signalen uit de samenleving eerder op te
vangen en beschikbaar te stellen voor beleidsontwikkeling zijn hier
voorbeelden van. In het licht van het thuiswerken van de afgelopen periode
en de mogelijkheid dat het hybride werken de norm wordt, is ook de
versterking van de interne communicatie komend jaar een belangrijk
speerpunt.
1.2 Bijdrage aan de langetermijnbeleidsontwikkeling
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) geeft de
regering gevraagd en ongevraagd advies over maatschappelijke vraag­
stukken die onderwerp zijn of kunnen worden van het regeringsbeleid.
Het regeringsbeleid is gebaat bij inzichten in ontwikkelingen en vraag­
stukken die op langere termijn de samenleving beïnvloeden. De WRR draagt
op een wetenschappelijk gefundeerde manier bij aan dergelijke inzichten.
De WRR heeft de taak complexe, weerbarstige onderwerpen en beleidsdi­
lemma’s te agenderen. Soms ‘leeft’ een onderwerp al bij de start van een
WRR-project en hebben de bijdragen van de raad direct en meetbaar
invloed, soms gaat er geruime tijd overheen voordat ze doorwerking
hebben in het beleid of het maatschappelijke debat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

10

De raad kan zelfstandig en onafhankelijk onderwerpen agenderen die naar
zijn oordeel een grote mate van urgentie en maatschappelijke relevantie
bezitten. Tegelijkertijd staat de raad in nauwe verbinding met de ambtelijke
en politieke instanties die betrokken zijn bij de totstandkoming van het
regeringsbeleid. De raad stelt zijn voorgenomen activiteiten vast in een
werkprogramma, na overleg met de Minister-President, gehoord de minis­
terraad.
Door zijn oriëntatie op de langere termijn, multidisciplinaire aanpak en
focus op sector overstijgende vraagstukken vormt de WRR een verbindende
schakel tussen kennis en beleid en draagt daarmee bij aan de eenheid van
het regeringsbeleid. De WRR houdt zich vanuit dit perspectief bezig met
een aantal brede thema’s die als volgt kunnen worden geformuleerd: 1)
Welvaart en welzijn, 2) Burger en overheid, 3) Nederland in de wereld en 4)
Digitalisering. De WRR concretiseert deze thema’s in zijn werkprogramma.
Werkwijze
De WRR hanteert een werkwijze die uitgaat van productdifferentiatie en
maatwerk. Naast advisering via schriftelijke rapportages aan de regering,
verkennende studies, artikelen, essays en internetbijdragen organiseert de
raad ook mondelinge briefings en bijdragen aan een gerichte beleids­
dialoog met het kabinet en de beide Kamers. Behalve de regering, het
parlement, de ambtelijke en bestuurlijke wereld benutten ook andere
partijen in de samenleving de inzichten van de WRR, zoals non-profitorganisaties, de media en het bedrijfsleven. De raad organiseert expertmeetings,
conferenties, workshops en debatten, vaak ook in samenwerking met
universiteiten, onderzoeksinstellingen, andere adviesraden en de
planbureaus. Ter bevordering van de ‘netwerksynergie’ met de adviescol­
leges van de Kaderwet Adviescolleges en de planbureaus, voert de raad
regulier overleg met de voorzitters en secretarissen van deze instellingen.
Op deze wijze draagt de raad bij aan het verbinden van de werelden van
wetenschap, advisering en beleid, en aan het actief agenderen van
maatschappelijke vraagstukken in het publieke debat.
De WRR is continu in gesprek met relevante partijen over de agendering.
Opvallend daarbij is dat er, onder meer vanuit het parlement en de
ministeries, een toenemende vraag om advies is waar te nemen. De
capaciteit om vraagstukken adequaat aan te pakken, is daarbij een
belangrijke overweging bij de agendering voor 2022. Het bureau van de
WRR blijft inzetten op het versterken van de communicatie, gericht op
versterking van zijn strategische positionering en het vergroten van de
impact van externe communicatie. De basis hiervoor is de in 2020 vastge­
stelde communicatievisie voor de huidige raadsperiode.
Voorgenomen activiteiten
In 2022 verwacht de WRR twee adviesrapporten: ‘Onzekerheid en
onbehagen’ en ‘Onderneming en maatschappij’. Tevens zijn er in 2022
activiteiten voorzien in het kader van nazorg van de publicaties ‘Artificiële
Intelligentie en publieke waarden’ en ‘Houdbare zorg’, beiden verschenen
in 2021. Daarnaast zet de WRR zijn werkzaamheden met betrekking tot de
strategische en lange termijn gevolgen van de COVID-19-crisis voort. Dit
doet de WRR in samenspraak met onder meer de andere strategische
adviesraden, de planbureaus en de SER. In aanvulling hierop zet de raad
stappen tot het ontwikkelen van perspectieven en houvast voor de beleids­
opdracht die er ligt voor de langere termijn. Daarmee beoogt de raad
regering en parlement te ondersteunen bij het vormgeven van het
toekomstig beleid en het tegemoet treden van nu nog onvoorspelbare

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

11

effecten van de crisis. Voor de inhoudelijke beschrijvingen van de projecten
wordt verwezen naar de website van de WRR: www.WRR.nl. Tot slot viert
de WRR in 2022 zijn 50-jarig bestaan en zal een externe commissie een
evaluatie over de periode 2018-2022 schrijven.
Prestatiegegevens
Onderstaande tabel biedt een kwantitatief overzicht van de output. De
aantallen hieronder geven een indicatie van het aantal beoogde prestaties.
De realisatie zal deels afhangen van het verloop en de impact van de
COVID-19-crisis.
Tabel 2 Prestatiegegevens
2022
Rapporten, Verkenningen, Policy Briefs

5

Overige publicaties

4

Mondelinge briefings voor, en gesprekken met bewindslieden en Kamerleden

20

Overige briefings met beleidsmakers

15

Conferenties, workshops, expertmeetings

12

Lezingen en debatten

50

1.3 Apparaatsuitgaven
De apparaatsuitgaven van het Ministerie van Algemene Zaken bestaan uit
uitgaven ten behoeve van het bureau van de Wetenschappelijke Raad voor
het Regeringsbeleid, de Rijksvoorlichtingsdienst, het Kabinet van de
Minister-President, de directie Bedrijfsvoering en de directie FinancieelEconomische Zaken.
1.4 Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB)
Op grond van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv
2017) is er een Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB), die belast is
met het toetsen van de rechtmatigheid van de door de Minister van Binnen­
landse Zaken en Koninkrijksrelaties of de Minister van Defensie gegeven
toestemming tot het inzetten van bijzondere bevoegdheden door de
Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) respectievelijk de
Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). De Minister van
Algemene Zaken is verantwoordelijk voor het beheer van de TIB.
Per 15 juli 2021 is het door een wijziging van de Wiv 2017 mogelijk om ook
plaatsvervangend leden voor de TIB te benoemen. Naar verwachting zullen
de plaatsvervangend leden voor de TIB begin 2022 benoemd worden. Het
budget van de TIB is vanwege de aankomende benoeming van deze plaats­
vervangend leden en het in complexiteit en aantal toegenomen te
beoordelen toestemmingen reeds bij de begroting van 2021 structureel
verhoogd.
Het budget van de TIB zal in 2022 structureel met € 500.000 worden
verhoogd, om verdere uitbreiding van het secretariaat mogelijk te maken.
Met de TIB zal zoveel mogelijk worden omgegaan als een met de CTIVD
vergelijkbaar college.
Bijdrage aan agentschap Dienst Publiek en Communicatie
Dit betreft de bijdrage van het Ministerie van Algemene Zaken aan het
agentschap Dienst Publiek en Communicatie. Voor verdere toelichting zie
paragraaf 2.5 Begroting agentschap Dienst Publiek en Communicatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

12

2.3 Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven
Tabel 3 Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven en bestemming (bedragen x €1.000)
Art.nr

Naam artikel (€ tot. uitg. art.)

Juridisch verplichte
uitgaven

Bestemming van de niet
Niet-juridische verplichte
juridisch verplichte
uitgaven
uitgaven

1

Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
(€ 79.243)

€ 79.243

€0

Totaal aan niet
verplichte uitgaven

(100%)

(0%)

overig

€0

2.4 Planning Strategische Evaluatie Agenda
Tabel 4 Planning Strategische Evaluatie Agenda
Thema

Type onderzoek

Afronding

Toelichting onderzoek

Begrotingsartikel

Communitie: campagnes

Evaluatie onderzoek

2022

Jaarevaluatie campagnes 2021

1

Voor een verdere onderbouwing van de strategische evaluatie agenda zie
«Bijlage 3: Strategische Evaluatie Agenda».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

13

2.5 Dienst Publiek en Communicatie
2.5.1 Begroting van baten en lasten
Begroting van baten en lasten
De kwaliteit van het rijksbeleid staat of valt met de uitvoering ervan. De
uitvoering van de communicatiediscipline is belegd bij het agentschap DPC.
Het batenlastenagentschap DPC is belast met:
– ondersteunen van de rijksoverheid bij het gezamenlijk verbeteren van
de communicatie met publiek en professionals;
– ontwikkelen en in stand houden van gemeenschappelijke voorzieningen
ten behoeve van de overheidscommunicatie en
– rijksbreed adviseren, begeleiden en inkoop van communicatiebeste­
dingen als Inkoop Uitvoeringscentrum (IUC) en aankoopcentrale voor
de categorie communicatie.
Tabel 5 Begroting van baten-lastenagentschap voor het jaar 2022 (bedragen x € 1.000)
2020 Stand
Slotwet

2021 Vastge­
stelde
begroting

2022

2023

2024

2025

2026

Omzet

127.849

83.548

107.937

108.866

108.715

108.182

108.182

waarvan omzet moederdepartement

29.093

27.272

28.410

28.410

28.410

27.878

27.878

waarvan omzet overige departementen

79.251

35.946

47.495

48.424

48.273

48.272

48.272

waarvan omzet derden

Baten

19.505

20.330

32.032

32.032

32.032

32.032

32.032

Vrijval voorzieningen

4

0

0

0

0

0

0

Bijzondere baten

22

0

0

0

0

0

0

Rentebaten

0

0

0

0

0

0

0

Totaal baten

127.875

83.548

107.937

108.866

108.715

108.182

108.182

Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten

17.244

17.029

18.883

19.723

19.398

18.941

18.941

waarvan eigen personeel

15.626

16.029

17.883

18.723

18.398

17.941

17.941

waarvan inhuur externen

836

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

waarvan overige personele kosten

782

0

0

0

0

0

0

109.214

66.520

89.662

89.751

89.925

89.849

89.849

5.606

7.013

8.733

8.733

8.733

8.733

8.733

0

0

0

0

0

0

0

103.608

59.507

80.929

81.018

81.192

81.116

81.116

Materieel

0

0

0

0

0

0

0

waarvan apparaat ICT

0

0

0

0

0

0

0

Immaterieel

0

0

0

0

0

0

0

Dotaties voorzieningen

19

0

0

0

0

0

0

Overige kosten

0

Bijzondere lasten

3

0

0

0

0

0

0

Rentelasten

0

0

0

0

0

0

0

Totaal lasten

126.480

83.548

108.545

109.474

109.323

108.790

108.790

1.395

0

‒ 608

‒ 608

‒ 608

‒ 608

‒ 608

0

0

0

0

0

0

0

1.395

0

‒ 608

‒ 608

‒ 608

‒ 608

‒ 608

Materiële kosten
waarvan apparaat ICT
waarvan bijdrage aan SSO's
waarvan overige materiële kosten
Afschrijvingskosten

Saldo van baten en lasten gewone
bedrijfsuitoefening
Agentschapsdeel Vpb-lasten
Saldo van baten en lasten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

14

Totaaloverzicht Baten/Lasten
De omzet stijgt in 2022 met 24 miljoen ten opzichte van 2021. DPC verwacht
op basis van de planningen van campagnes die ministeries hebben
opgesteld dat met name de mediabestedingen zullen stijgen. Net als in 2020
heeft DPC in 2021 nog extra kosten moeten maken in verband met COVID-19,
met name voor de vraagbeantwoording. Bij het opstellen van de begroting
voor 2022 en verder wordt er vanuit gegaan dat de activiteiten en bedrijfs­
voering weer grotendeels op het niveau van voor COVID-19 uit zullen
komen.
Baten
Omzet moederdepartement
Dit betreft de vergoeding c.q. bijdrage van het moederdepartement voor
opdrachten voortkomend uit de uitvoering van gemeenschappelijke taken
voor de (in de VoRa) samenwerkende departementen. Deze post bevat de
bijdrage voor producten die gefinancierd worden vanuit de zogenaamde
taakbijdrage voor de gemeenschappelijke communicatiediensten.
Tabel 6 Taakbijdrage per product (bedragen x €1.000)
Product

2022

Realisatie 2020

Professionalisering

2.174

1.283

Beeldadvies

1.228

1.205

Campagnes

2.093

1.483

Communicatiecapaciteit

782

830

Communicatieonderzoek

1.775

1.567

Inkoopadvies

1.495

1.570

Media-inkoop

0

0

Online advies

10.919

11.867

Redactie Rijksoverheid.nl

4.231

5.366

Rijksportaal

759

626

Vraagbeantwoording

2.954

2.821

Totaal

28.410

28.618

Omzet overige departementen
De omzet bevat tevens de media-inkoop van de overige departementen, die
via DPC plaatsvindt. Het gaat hierbij om een geraamd bedrag van
€ 47,5 miljoen in 2022. Dit betreft dus geen reguliere bijdragen van de depar­
tementen. De kosten die hiermee samenhangen zijn terug te vinden binnen
de materiële kosten.
Omzet derden
Naast de departementen en de daaronder ressorterende organisaties
kunnen ook zbo’s, rwt’s, staatsdeelnemingen en medeoverheden gebruik
maken van de complete mediadienstverlening. Het aandeel in de totale
mediaomzet van deze derden bedraagt ongeveer de helft van het totale
volume van circa € 64 miljoen.
Lasten
Personele kosten
De post personeelskosten omvat de kosten van ambtelijk personeel en
uitzendkrachten. De formatie van DPC zal naar verwachting in 2022 195 fte
bedragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

15

Materiële kosten
Het grootste deel van de materiële kosten worden bepaald door de inkoop
van mediaruimte. De dienst is grotendeels gehuisvest in panden van het
Ministerie van Algemene Zaken. De uitgaven voor de gebruikerszaken lopen
via de begroting van dit ministerie en worden voor een deel aan het
moederdepartement betaald via de vergoeding voor ontvangen diensten.
Saldo van baten en lasten
Voor de crisisvoorlichting rond COVID-19 op Rijksoverheid.nl zijn diverse
investeringen in de ICT-infrastructuur nodig geweest die structurele kosten
met zich mee brengen. Bij Voorjaarsnota 2022 wordt de Tweede Kamer
geïnformeerd over de dekking van de structurele kosten van de crisisvoor­
lichting van € 0,6 miljoen.
2.5.2 Kasstroomoverzicht
Tabel 7 Kasstroomoverzicht over het jaar 2021 (bedragen x € 1.000)

Rekening courant RHB 1 januari + stand
depositorekeningen

2020 Stand
Slotwet

2021 Vastge­
stelde
begroting

2022

2023

2024

2025

2026

27.272

26.664

26.056

25.448

24.840

27.669

27.272

+/+ totaal ontvangsten operationele
kasstroom

138.883

83.548

107.937

108.866

108.715

108.182

108.182

-/- totaal uitgaven operationele kasstroom

128.241

83.548

108.545

109.474

109.323

108.790

108.790

Totaal operationele kasstroom

10.643

0

‒ 608

‒ 608

‒ 608

‒ 608

‒ 608

-/- Totaal investeringen

0

0

0

0

0

0

0

+/+ Totaal boekwaarde desinvesteringen

0

0

0

0

0

0

0

Totaal investeringskasstroom

0

0

0

0

0

0

0

-/- eenmalige uitkering aan
moederdepartement

0

0

0

0

0

0

0

+/+ eenmalige storting door
moederdepartement

0

0

0

0

0

0

0

-/- aflossingen op leningen

0

0

0

0

0

0

0

+/+ beroep op leenfaciliteit

0

0

0

0

0

0

0

Totaal financieringskasstroom

0

0

0

0

0

0

0

38.312

27.272

26.664

26.056

25.448

24.840

24.232

Rekening courant RHB stand 31 december +
stand depositorekeningen (=1+2+3+4)

Toelichting
Het kasstroomoverzicht geeft inzicht in de kapitaaluitgaven- en ontvangsten
en geeft aan hoeveel kasmiddelen in de verslagperiode beschikbaar komen
c.q. zijn gekomen (de herkomst van middelen) en op welke wijze gebruik
wordt of is gemaakt van deze kasmiddelen (de besteding van middelen).
De ontvangsten operationele kasstroom en de uitgaven operationele
kasstroom hangen grotendeels samen met de media-inkopen en mediaverkopen van de departementen en derden die via DPC lopen. Hoewel DPC
hierop niet direct kan sturen, vormen zij een belangrijk onderdeel van de
totale omzet van DPC alsmede van de operationele kasstroom, die om die
reden gelijk wordt verondersteld aan de omzet. Het liquiditeitssaldo wordt
veroorzaakt doordat het saldo van de nog te betalen facturen aan mediaexploitanten neerslaat bij DPC als liquide middelen. Daarnaast leidt een
vaak relatief hoge media-omzet in het vierde kwartaal tot een hoger liqui­
diteitssaldo. Dit effect loopt echter weg in de eerste maand van het daarop
volgende jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

16

2.5.3 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
In onderstaande tabel is informatie weergegeven over de doelmatigheids­
indicatoren van DPC.
Tabel 8 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
2020 Slotwet

2021 Vastgestelde begroting

Begroting 2022

Saldo baten en lasten

1,1%

0,0%

‒ 0,6%

Fte-totaal (excl. externe inhuur)

176,8

182

195

Ziekteverzuimpercentage

3,3%

2,6%

2,6%

Omschrijving Generiek deel

Omschrijving Specifiek deel
Aantal beantwoorde vragen per telefoon
Service niveau telefonie
Burgertevredenheid telefonie
Aantal beantwoorde vragen per e-mail
Service niveau e-mail
Burgertevredenheid e-mail

159.617

190.000

190.000

73,8%

80% binnen 40 sec.

80% binnen 40 sec.

4,4

4,0

4,0

134.880

80.000

80.000

77,3%

95% binnen 2 werkdagen

95% binnen
2 werkdagen

3,4

3,0

3,0

Media-index RTV

44,5%

12,5%

25,0%

Media-index Interactieve Media

10,2%

8,0%

10,0%

Media-index Print

17,7%

14,0%

17,5%

Technisch-functionele toegankelijkheid Platform Rijksoverheid Online

84%

75%

75%

99,99%

99,99%

99,90%
74.000.000

Beschikbaarheid Platform Rijksoverheid Online
Aantal bezoeken Rijksoverheid.nl

204.518.917

76.000.000

Bezoekerstevredenheid Rijksoverheid.nl

7,1

7,0

7,0

Toegankelijkheid content Rijksoverheid.nl

78%

75%

75%

135.799.143

89.000.000

97.000.000

Aantal bezoeken platformwebsites

Toelichting
Naast de generieke indicatoren geven de specifieke indicatoren inzicht in
de dienstverlening van DPC met het grootste deel van de totale omzet.
Saldo van baten en lasten
Voor de crisisvoorlichting rond Covid-19 op Rijksoverheid.nl zijn diverse
investeringen in de ICT-infrastructuur nodig geweest die structurele kosten
met zich mee brengen. Omdat crisisvoorlichting geen structureel gefinancierde taak van DPC is, moet voor deze structurele kosten van circa
€ 0,6 miljoen nog dekking worden gevonden.
Fte-totaal (exclusief externe inhuur)
Deze indicator geeft aan hoe de ambtelijke formatie van DPC zich in fulltime
equivalenten (fte) ontwikkelt en geeft het maximum aantal in te zetten fte
weer. Naast inzet van ambtelijke fte’s is tevens sprake van externe inhuur.
Ziekteverzuimpercentage
Het ziekteverzuim wordt uitgedrukt in een voortschrijdend jaargemiddeld
percentage per kalenderjaar. DPC streeft ernaar om onder de Verbaannorm
te blijven.
Aantal beantwoorde vragen per telefoon
Deze indicator geeft het aantal beantwoorde vragen voor het kanaal
telefonie. Hiervoor geldt geen norm, alleen een verwachting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

17

Serviceniveau telefonie
Deze indicator geeft aan welk percentage van de telefonisch gesprekken
binnen 40 seconden is opgenomen.
Burgertevredenheid telefonie
Resultaat van het burgertevredenheidsonderzoek. In dit onderzoek wordt
de kwaliteit van de telefonische vraagbeantwoording vanuit burgerper­
spectief beoordeeld.
Aantal beantwoorde vragen per e-mail
Deze indicator geeft het aantal beantwoorde vragen voor het kanaal e-mail.
Hiervoor geldt geen norm, alleen een verwachting.
Service niveau e-mail
Deze indicator geeft aan welk percentage van de via e-mail gestelde vragen
binnen twee werkdagen correct afgehandeld dient te worden.
Burgertevredenheid e-mail
Resultaat van het burgertevredenheidsonderzoek. In dit onderzoek wordt
de kwaliteit van de vraagbeantwoording via e-mail vanuit burgerperspectief
beoordeeld.
Media-index RTV
Deze index geeft het netto inkoopvoordeel weer dat behaald wordt door
het collectief inkopen van mediaruimte op radio en televisie in plaats van
per individuele opdrachtgever. De tarieven voor individuele opdrachtgevers
worden bepaald op basis van een benchmark, waarover het rijksmedia­
bureau beschikt. Omdat er in 2021 een daling in de media-inkopen wordt
verwacht, zal dit leiden tot een daling in de kortingen.
Media-index Interactieve Media
De index interactieve media geeft het netto inkoopvoordeel weer dat
behaald wordt door het collectief inkopen van mediaruimte op alle interac­
tieve media. Er wordt geen inkoopvoordeel behaald wanneer mediaruimte
is verkregen door middel van een veiling, omdat het tarief in dit geval door
vraag en aanbod wordt bepaald.
Media-index Print
Deze index geeft het bruto inkoopvoordeel weer, dat behaald wordt door
het collectief inkopen van mediaruimte in alle printtitels en op out-of-home
elementen (o.a. muppie, billboard, abri) ten opzichte van de situatie waarbij
op individueel niveau media zou zijn ingekocht. Beide mediumtypen
hanteren nog steeds een (bruto-)tariefkaart als uitgangspunt voor de tarief
bepaling, waardoor het rijksmediabureau het behaalde voordeel kan
bepalen.
Technisch-functionele toegankelijkheid Platform Rijksoverheid
DPC laat het Platform Rijksoverheid Online jaarlijks, en bij significante
wijzigingen, op toegankelijkheid inspecteren door een kundige en onafhan­
kelijke partij. De bevindingen uit deze inspecties worden omgaand
verholpen. Een 100% score is in de praktijk niet mogelijk en niet iedere
webpagina kan getest worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

18

Beschikbaarheid Platform Rijksoverheid Online
Deze indicator staat voor de beschikbaarheid van het Platform Rijksoverheid
Online en daarmee de toegang tot informatie voor de bezoekers op het
Platform. Hierop staan Rijksoverheid.nl en vele websites van de ministeries
inclusief uitvoeringsorganisaties.
Aantal bezoeken Rijksoverheid.nl
Deze indicator geeft het aantal bezoeken per jaar aan de website Rijks­
overheid.nl, de gemeenschappelijke website van de ministeries met uitleg
over beleid en wet- en regelgeving. Voor het aantal bezoeken geldt geen
norm, alleen een verwachting.
Bezoekerstevredenheid Rijksoverheid.nl
Resultaat van een onafhankelijke meting via het online Burgertevreden­
heidsonderzoek. In dit onderzoek wordt kwaliteit van de website Rijks­
overheid.nl vanuit het perspectief van de bezoeker beoordeeld.
Toegankelijkheid content Rijksoverheid.nl
DPC laat Rijksoverheid.nl jaarlijks, of bij significante wijzigingen, op toegan­
kelijkheid inspecteren door een kundige- en onafhankelijke partij. De
bevindingen uit deze inspecties worden omgaand verholpen. Een 100%
score is in de praktijk niet mogelijk en niet iedere webpagina kan getest
worden.
Aantal bezoeken platformwebsites
Deze indicator geeft het aantal bezoeken per jaar aan het Platform Rijks­
overheid Online exclusief de bezoeken aan de website Rijksoverheid. nl. Op
het Platform staat een groot aantal specifieke websites van ministeries
inclusief uitvoeringsorganisaties. Het Platform biedt de verschillende
websites veiligheid, voldoende toegankelijkheid en efficiency. Voor het
aantal bezoeken geldt geen norm, alleen een verwachting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

19

3. Kabinet van de Koning
A. Algemene doelstelling
Ondersteunen van de Koning ten behoeve van de uitoefening van diens
constitutionele taken en fungeren als schakel tussen de Koning en de
overige leden van de regering en bestuurlijke autoriteiten.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Algemene Zaken is verantwoordelijk voor het beheer van
de begroting van het Kabinet van de Koning. Tussen het Ministerie van
Algemene Zaken en het Kabinet van de Koning zijn afspraken gemaakt over
de dienstverlening op het gebied van de bedrijfsvoering door het ministerie
en de daarop van toepassing zijnde planning & controlcyclus. Het Kabinet
van de Koning valt onder de ministeriële verantwoordelijkheid van de
Minister-President, Minister van Algemene Zaken.
C. Beleidswijzigingen
Niet van toepassing.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 9 Tabel Budgettaire gevolgen art.1 Kabinet van de Koning (bedragen x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Verplichtingen

2.715

2.938

2.712

2.712

2.712

2.712

2.715

Uitgaven

2.715

2.938

2.712

2.712

2.712

2.712

2.715

Kabinet van de Koning

2.715

2.938

2.712

2.712

2.712

2.712

2.715

Ontvangsten

2.716

2.938

2.712

2.712

2.712

2.712

2.715

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Het Kabinet van de Koning is een kleine, eigenstandige overheidsorgani­
satie, die de Koning ondersteunt. De taken van het Kabinet van de Koning
omvatten met name:
• informeren van de Koning ten behoeve van zijn gesprekken met binnen­
landse en buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders, van staats- en
andere buitenlandse bezoeken, bezoeken aan andere landen van het
Koninkrijk en werkbezoeken. Voorbeelden van ontvangsten zijn het
aanbieden van geloofsbrieven door ambassadeurs van andere landen
en het beëdigen van hoge functionarissen waarvoor in de wet is
vastgelegd dat dit geschiedt ten overstaan van de Koning. Bezoeken van
de Koning omvatten, naast de genoemde buitenlandse bezoeken, onder
meer werkbezoeken met ministers en staatssecretarissen en streekbe­
zoeken;
• tijdig en in correcte vorm aan de Koning ter tekening voorleggen van alle
door de ministeries en de Staten-Generaal aangeboden stukken en het
verzorgen van de daarbij behorende correspondentie;
• opstellen en overbrengen van boodschappen aan andere staatshoofden
en aan internationale autoriteiten;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

20

•

•

behandelen en doorgeleiden van aan de Koning gerichte verzoek­
schriften. Deze brieven worden bij het Kabinet van de Koning aan de
hand van een analyse van de onderhavige problematiek overgedragen
aan de bewindspersoon die verantwoordelijk is voor het beleidsterrein
en
registreren, bewaren en aan het Nationaal Archief overdragen van
wetten en Koninklijke Besluiten.

De uitgaven van het Kabinet van de Koning worden rechtstreeks doorbelast
naar de begroting van de Koning. Deze doorbelasting leidt tot ontvangsten
op de begrotingsstaat van het Kabinet van de Koning.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

21

4. Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
A. Algemene doelstelling
Het in onafhankelijkheid toezicht houden op de rechtmatigheid van de
uitvoering van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv
2017) en de Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo) door middel van het doen
van onderzoeken en het publiceren van de uitkomsten daarvan, alsmede
het adviseren aan de betrokken ministers over zaken die voortvloeien uit
deze wetten, het behandelen van klachten, en van meldingen over
misstanden. Daarnaast is de CTIVD belast met het toezicht op de toepassing
van de bevoegdheid van artikel 14, vierde lid, van de Rijkswet op het Neder­
landerschap door de Minister van Justitie en Veiligheid.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Algemene Zaken is verantwoordelijk voor het beheer van
de begroting van de CTIVD. Tussen het Ministerie van Algemene Zaken en
de CTIVD zijn afspraken gemaakt over de dienstverlening op het gebied van
de bedrijfsvoering door het ministerie en de daarop van toepassing zijnde
planning & controlcyclus.
C. Beleidswijzigingen
Naar verwachting komt de taak om toezicht te houden op de toepassing van
de bevoegdheid van artikel 14, vierde lid, van de Rijkswet op het Nederlan­
derschap, door de Minister van Justitie en Veiligheid, met de komst van
de voorgenomen wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap, te
vervallen.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 10 Tabel Budgettaire gevolgen van art.1 Commissie van Toezicht op Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
(bedragen x € 1.000)
2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Verplichtingen

2.168

2.502

2.502

2.502

2.448

2.448

2.448

Uitgaven

2.168

2.502

2.502

2.502

2.448

2.448

2.448

Commissie van Toezicht op de Inlichtingenen Veiligheidsdiensten

2.168

2.502

2.502

2.502

2.448

2.448

2.448

1

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Op grond van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv
2017) is er een Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheids­
diensten (CTIVD). De CTIVD bestaat uit een afdeling toezicht en een afdeling
klachtbehandeling.
De afdeling toezicht is belast met:
• het onafhankelijk toezicht op de rechtmatigheid van de uitvoering van
hetgeen bij of krachtens de Wiv 2017 en de Wet veiligheidsonderzoeken
(Wvo) is gesteld;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

22

•

•

•

het gevraagd of ongevraagd inlichten en adviseren van de bij de Wiv
2017 betrokken ministers (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Defensie en Algemene Zaken) aangaande de door de commissie gecon­
stateerde bevindingen;
het ongevraagd adviseren van de betrokken ministers over het
uitbrengen van verslag aan personen, ten aanzien van wie bepaalde
bevoegdheden zijn uitgeoefend door de Algemene Inlichtingen- en
Veiligheidsdienst (AIVD) of de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
(MIVD) en
het onafhankelijk toezicht op de toepassing van de bevoegdheid van
artikel 14, vierde lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap door Onze
Minister van Justitie en Veiligheid, waarbij in het bijzonder aandacht
wordt geschonken aan de doelmatigheid en proportionaliteit van de
toepassing van deze bevoegdheid.

De afdeling klachtbehandeling is belast met:
• het onderzoeken en beoordelen van klachten en
• het onderzoeken en beoordelen van een melding van een vermoeden
van een misstand.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

23

5. Bijlagen
Bijlage 1: Verdiepingshoofdstuk
Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
Tabel 11 Uitgaven beleidsartikel (bedragen x € 1.000)
2021

2022

2023

2024

2025

76.988

70.163

70.482

72.321

72.468

0

Mutatie Nota van Wijziging 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Mutatie amendement 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

2.825

11.201

7.216

7.523

7.526

7.526

‒

‒

‒

‒

‒

72.483

‒ 591

‒ 2.655

‒ 2.674

‒ 2.675

‒ 2.675

0

Stand ontwerpbegroting 2021

Mutatie 1e suppletoire
begroting 2021

2026

Nieuwe mutaties
Extrapolatie
Bijdrage categoriemanagement
vakliteratuur en abonnementen
Rijksbrede voorzieningen regie
en coördinatie

‒2

0

0

0

0

0

Campagnes VWS

304

534

534

534

0

0

Middelen
informatiehuishouding

160

0

0

0

0

0

79.684

79.243

75.558

77.703

77.319

80.009

2026

Stand ontwerpbegroting 2022

Tabel 12 Ontvangsten beleidsartikel (bedragen x € 1.000)
2021

2022

2023

2024

2025

4.433

4.433

4.433

4.433

4.433

0

Mutatie Nota van Wijziging 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Mutatie amendement 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

102

102

102

102

102

102

Stand ontwerpbegroting 2021

Mutatie 1e suppletoire
begroting 2021
Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

4.433

4.535

4.535

4.535

4.535

4.535

4.535

2026

Stand ontwerpbegroting 2022

Kabinet van de Koning
Tabel 13 Uitgaven beleidsartikel (bedragen x € 1.000)
Stand ontwerpbegroting 2021
Mutatie Nota van Wijziging 2021
Mutatie amendement 2021
Mutatie 1e suppletoire
begroting 2021

2021

2022

2023

2024

2025

2.653

2.653

2.654

2.654

2.654

0

‒

‒

‒

‒

‒

‒

‒

‒

‒

‒

‒

‒

287

61

61

61

61

61

Nieuwe mutaties
Extrapolatie

‒

‒

‒

‒

‒

2.654

Bijdrage categoriemanagement
vakliteratuur en abonnementen

‒2

‒2

‒3

‒3

‒3

0

Stand ontwerpbegroting 2022

2.938

2.712

2.712

2.712

2.712

2.715

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

24

Tabel 14 Ontvangsten beleidsartikel (bedragen x € 1.000)
2021

2022

2023

2024

2025

2.653

2.653

2.654

2.654

2.654

0

Mutatie Nota van Wijziging 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Mutatie amendement 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

287

61

61

61

61

61

Stand ontwerpbegroting 2021

Mutatie 1e suppletoire
begroting 2021
Nieuwe mutaties

2026

‒

‒

‒

‒

‒

2.654

Doorbelasting bijdrage
categoriemanagement
vakliteratuur en abonnementen

‒2

‒2

‒3

‒3

‒3

0

Stand ontwerpbegroting 2022

2.938

2.712

2.712

2.712

2.712

2.715

Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
Tabel 15 Uitgaven beleidsartikel (bedragen x € 1.000)
2021

2022

2023

2024

2025

2.446

2.446

2.446

2.393

2.393

0

Mutatie Nota van Wijziging 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Mutatie amendement 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Mutatie 1e suppletoire
begroting 2021

56

56

56

55

55

55

Stand ontwerpbegroting 2021

2026

Nieuwe mutaties
Extrapolatie
Stand ontwerpbegroting 2022

‒

‒

‒

‒

‒

2.393

2.502

2.502

2.502

2.448

2.448

2.448

2026

Tabel 16 Ontvangsten (bedragen x € 1.000)
2021

2022

2023

2024

2025

Stand ontwerpbegroting 2021

0

0

0

0

0

0

Mutatie Nota van Wijziging 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Mutatie amendement 2021

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Mutatie 1e suppletoire
begroting 2021

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

25

Bijlage 2: Moties en toezeggingen
Tabel 17 Door bewindslieden gedane toezeggingen
Omschrijving van de toezegging

Vindplaats

Stand van zaken

De Minister-President heeft toegezegd te bevorderen dat
Begrotingsbehandeling
de term «klant» zoveel mogelijk wordt vermeden in de
2021, 7 oktober 2020
overheidscommunicatie.

Een werkgroep ressorterend onder de Voorlichtingsraad heeft
geïnventariseerd in welke mate de term ‘klant’ wordt gebruikt
door een groot aantal uitvoeringsorganisaties (Rijkswaterstaat,
Belastingdienst, Toeslagen, DUO, RVO, RDW, DJI, CJIB, CIZ,
Justis, UWV, CBS, Douane, CBR en CAK). Uit deze inventarisatie
blijkt dat het woord klant niet (meer) gangbaar is in de directe
communicatie met het publiek (wel gebruikt worden termen als
student, gebruikers, kandidaten, veroordeelden, cliënten,
toeslaggerechtigde etc). Enkele organisaties gebruiken de term
klant in voorkomende gevallen wel in de externe communicatie
voor een afdeling Klantenservice of Klantcontactcentrum. De
werkgroep zal in contact treden met de Manifestgroep (het
netwerk van 16 grote uitvoeringsorganisaties die samen optrekt
t.b.v. betere dienstverlening aan burgers en bedrijven) om
blijvend aandacht te vragen voor de wenselijkheid het gebruik
van de term ‘klant’ zoveel mogelijk te beperken.

De Minister-President zegt toe het verzoek over
vertegenwoordiging van de Staten-Generaal bij de
Begrotingsbehandeling
Nationale Dodenherdenking door te geleiden naar het 2021, 7 oktober 2020
Comité 4 en 5 mei.

Het verzoek over vertegenwoordiging van de Staten-Generaal bij
de Nationale Dodenherdenking is doorgeleid naar het Comité
4 en 5 mei. Bij de dodenherdenking op 4 mei 2021 was de StatenGeneraal vertegenwoordigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

26

Bijlage 3: Strategische Evaluatie Agenda
Tabel 18 Artikel 1 - Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
Thema

Subthema

Type onderzoek

Afronding

Toelichting onderzoek

Begrotingsartikel

Communicatie

Campagnes

Evaluatie onderzoek

2022

Jaarevaluatie campagnes 2021

1

Het Ministerie van Algemene Zaken kent geen specifiek beleidsveld, de
begroting van Algemene Zaken is een beleidsarme begroting. Om deze
reden is er geen (uitgebreide) strategische evaluatieagenda opgenomen in
de begroting van Algemene Zaken. Wel wordt ieder jaar gekeken welke
evaluaties met betrekking tot de doeltreffendheid en doelmatigheid van
het uitgevoerde beleid zijn of worden uitgevoerd. Een voorbeeld hiervan is
de jaarlijkse evaluatie van de campagnes.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 III, nr. 2

27