Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

30 806

Onbemande vliegtuigen (UAV)

Nr. 50

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 september 2019
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft een signaalrapportage
opgesteld over voorvallen met drones. In de signaalrapportage benoemt
de ILT dat met name het risico op botsingen tussen recreatieve drones en
de bemande luchtvaart gegroeid is. Het toenemende aantal recreatieve
drones dat in omloop is, brengt een verhoogd risico met zich mee.
De signaalrapportage is als bijlage bij deze brief gevoegd1. Ik schets u
hieronder kort de (juridische) achtergrond, de inhoud van het rapport en
mijn reactie daarop.
Achtergrond
In Nederland zijn momenteel twee ministeriële regelingen van toepassing
op het gebruik van drones, de Regeling modelvliegen voor recreatief
gebruikte drones en de Regeling op afstand bestuurde luchtvaartuigen
voor beroepsmatig gebruikte drones. Beide regelingen beperken het
vliegen met drones tot het vliegen binnen het zicht van de dronepiloot tot
een maximale hoogte van 120 meter. Er zijn voor beide operationele
beperkingen zoals op afstand blijven van aaneengesloten bebouwing,
kunstwerken, wegen en waterwegen. De ILT kan ontheffing verlenen van
deze vereisten voor het uitvoeren van beroepsmatige specifieke drone
operaties. Operators van beroepsmatig gebruikte drones hebben de plicht
om voorvallen te melden.
Omdat alle drones niet hoger dan 120 meter mogen vliegen en alleen
beroepsmatig met aanvullend certificaat in de omgeving van gecontroleerde luchthavens mag worden gevlogen (tot 45 meter hoogte) voor
bepaalde specifieke operaties betreffen de meldingen in de signaalrapportage van de ILT vermoedelijk overtredingen van deze regels. Indien
overtreders worden gezien dan wordt hierop gehandhaafd door de politie.
Op overtredingen staan hoge geldboetes tot maximaal 8.300 euro.
1

kst-30806-50
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 806, nr. 50

1

De nationale regelgeving zal per 1 juli 2020 op het gebied van bijvoorbeeld personeel, luchtwaardigheid en vluchtuitvoering grotendeels
worden vervangen door Europese regelgeving. Deze regelgeving maakt
geen onderscheid meer tussen recreatief en beroepsmatig gebruik van
drones en bevat geharmoniseerde voorschriften voor het veilig vliegen
met drones. De nationale luchtverkeersregels blijven wel gelden.
Bevindingen ILT
In de rapportage signaleert de ILT, middels het Analyse Bureau Luchtvaartvoorvallen (ABL), dat het risico op een botsing tussen recreatief
gebruikte drones en de bemande luchtvaart aan het toenemen is.
• In 2018 kwamen er zeven meldingen binnen van bijna-botsingen
tussen drones en bemande vliegtuigen.
• Drones, gebruikt voor recreatieve doeleinden, vliegen steeds hoger, tot
ver boven de toegestane grens van 120 meter.
• Er is een groeiend aantal meldingen van drones die waargenomen zijn
nabij landingsbanen van onder andere Schiphol.
Beleidsreactie
De toename van het aantal meldingen zoals gesignaleerd door de ILT is
zorgelijk.
Luchtvaartveiligheid en veiligheid op de grond staan altijd voorop.
Ik zet extra in op communicatie om het bewustzijn over wat wel en niet
mag met drones te vergroten. Een fotowedstrijd welke onlangs in
samenwerking met onder andere Dronewatch is gestart is bijvoorbeeld
aangegrepen om de nieuwe drone-regelgeving onder de aandacht te
brengen.
Ook laat ik de huidige statische dronekaart door ontwikkelen naar een
dynamische digitale dronekaart. Hiermee kan de piloot continue
beschikken over actuele informatie waar hij wel en niet mag vliegen.
De nieuwe Europese regelgeving bevat daarnaast verschillende eisen
waarmee naar verwachting de mogelijke risico’s en voorvallen op termijn
omlaag kan worden gebracht. Enkele voorbeelden van deze regels zijn:
• het stellen van eisen aan de opleiding van piloten, waarbij de zwaarte
van de opleiding is gekoppeld aan het risico van de drone operatie;
• het invoeren van een droneregister voor alle operators die vliegen met
een drone zwaarder dan 250 gram of vliegen met een drone die is
uitgerust met een sensor welke persoonsgegevens kan registreren;
• het in beginsel verplicht stellen van een locatie bepalingssysteem voor
nieuwe drones zwaarder dan 250 gram dat waarschuwingssignalen
geeft aan de piloot wanneer een potentiële inbreuk op luchtruimbeperkingen wordt gedetecteerd;
• het in beginsel verplicht stellen van het uitzenden van identificatie
informatie voor nieuwe drones zwaarder dan 250 gram, waarmee de
handhaving van de operationele regels wordt vereenvoudigd.
Daarnaast zet het ministerie met alle partijen die betrokken zijn bij de
veiligheid op en rond luchthavens in op de aanpak van mogelijke
verstoringen door drones. Naast de bestaande handhaving wordt onder
meer de inzet van aanvullende technische hulpmiddelen, zoals detectie
systemen en signaalverstoring, beproeft. Ook internationaal heeft dit
prioriteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 806, nr. 50

2

De inzet van drones biedt veel kansen. Daar waar het bijvoorbeeld gaat
om toezicht, smart logistics of inspectie van lastig toegankelijke punten,
kunnen drones snelle en efficiënte hulpmiddelen zijn. Drones zijn echter
relatief nieuw en er is nog veel te leren over de operatie van drones en de
betrouwbaarheid tijdens het vliegen. Het is daarom goed dat het ABL deze
belangrijke nieuwe sector in de luchtvaart actief monitort en dat er
meldingen gedaan worden. Om de analyse door het ABL robuuster te
maken zijn er meer data nodig. Hiervoor heb ik samen met het NLR een
project gestart om op structurele wijze operationele data uit de dronesector te kunnen verzamelen waarbij tegelijkertijd de last voor deze sector
minimaal is.
Ik zal de ILT verzoeken om door te gaan met het monitoren van de
meldingen en voorvallen met drones om de effecten van de hiervoor
geschetste maatregelen te kunnen meten. Daarnaast zal ik zal de
voortgang van de maatregelen en inspanningen, zoals in deze brief
benoemd, monitoren. Dit om te bezien of dit voldoende effect heeft om de
veiligheid in het luchtruim en op de grond te borgen.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 806, nr. 50

3