Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 931

EU-voorstel: Herziening van de richtlijn over
regels voor bedrijfspensioenfondsen (IORP) COM
(2014) 167

Nr. 9

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 januari 2015
Tijdens het VAO in uw Kamer van 9 december 2014 (Handelingen II
2014/15, nr. 34, item 9) heb ik uw Kamer toegezegd u te informeren
omtrent de verdere voortgang van de behandeling van het voorstel tot
herziening van de IORP-richtlijn en de mogelijkheden die uw Kamer heeft
om daarop invloed uit te oefenen. Op verzoek van uw Kamer stuur ik
hierbij, mede namens de Minister van Financiën, deze nadere informatie
voor het AO pensioenonderwerpen van 28 januari a.s. Van de gelegenheid
maak ik tevens gebruik om, mede namens de Staatssecretaris van
Financiën, te reageren gaan op de motie Omtzigt (Kamerstuk 33 931, nr. 3)
over de effecten van het verhuizen van pensioenfondsen naar een andere
lidstaat met betrekking tot de belastingclaim en het Hogan-arrest.
Voortgang herziening IORP-richtlijn
Met betrekking tot de Nederlandse inzet rond IORP is een onderhandelingsmandaat opgesteld naar aanleiding van hetgeen werd afgesproken
met uw Kamer bij het AO van 26 april 2014 (Kamerstuk 32 043, nr. 217).
Vervolgens werd in de raadswerkgroepen die eind 2014 plaatsvonden een
compromis bereikt onder het Italiaanse voorzitterschap. Over de inhoud
van dat compromis en hoe dit zich verhoudt tot het oorspronkelijke
voorstel heb ik u op 4 december geïnformeerd (Kamerstuk 33 931, nr. 8).
Op 9 december heb ik dit met uw Kamer besproken. Bij die gelegenheid
heb ik toegezegd u te zullen informeren over de uitkomst van de onderhandelingen in het Europees parlement en, vervolgens voordat de Raad er
uit eindelijk over beslist, weer terug te komen in de Tweede Kamer. Op
10 december 2014 is Coreper akkoord gegaan met een zogenaamde
general approach ten aanzien van het richtlijnvoorstel.
Inmiddels is naast de Raad ook het Europese parlement (EP) gestart met
de positiebepaling ten opzichte van het richtlijnvoorstel van de Europese

kst-33931-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 931, nr. 9

1

Commissie. Als eerste stap in de behandeling van het voorstel door het
EP, is bepaald dat de Commissie Economische en monetaire zaken (ECON)
binnen het parlement de leidende commissie zal zijn. De heer Brian Hayes
(Ierland/EVP) is tot rapporteur benoemd voor ECON. Als schaduwrapporteurs binnen de commissie zijn aangewezen de Nederlanders Bas
Eickhout (Groenen), Paul Tang (S&D), en Sophie in ’t Veld (ALDE). De
behandeling in ECON wordt voorafgegaan door behandeling in twee
medebetrokken commissies van het EP, de Commissie Werkgelegenheid
en sociale zaken (EMPL) en de Commissie Rechten van de vrouw en
gendergelijkheid (FEMM). Beide commissies zullen een opinie voorbereiden. Rapporteur voor EMPL is de heer Jeroen Lenaers (Nederland/EVP).
Voor FEMM is de rapporteur Sirpa Pietikainen (Finland/EVP). De planning
van de commissies EMPL en FEMM is om begin mei 2015 de adviezen
over het richtlijnvoorstel af te ronden. Deze adviezen zullen ter kennisneming achter het verslag van ECON worden toegevoegd. ECON
verwacht klaar te zijn in het najaar van 2015.
Nadat het EP zijn uiteindelijke standpunt heeft bepaald kunnen de trilogen
tussen het Europees parlement, de Europese Commissie en de Raad
worden gestart. Op basis van de hierboven beschreven planning zal de
triloog dus waarschijnlijk starten in het laatste deel van het Luxemburgse
Voorzitterschap (laatste halfjaar 2015) of aan het begin van het Nederlands
Voorzitterschap (eerste halfjaar 2016).
Voordat de triloog een aanvang neemt vindt een voorbereidende meeting
plaats waarbij de lidstaten de gelegenheid hebben hun oordeel te vellen
over het voorstel van het EP. Op basis daarvan krijgt het voorzitterschap
het mandaat om in overleg te treden met de Europese Commissie en het
EP. Startmandaat is de eerder overeengekomen general approach. Daarbij
zal tijdens de triloog gepoogd worden de verschillende versies van het
voorstel (het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, de general
approach van de Raad en het dan voorliggende EP-voorstel) met elkaar in
overeenstemming te bereiken. Namens het EP is de voorzitter van ECON
aanwezig, de rapporteur en de schaduwrapporteurs. In onderling overleg
kunnen ook de rapporteurs van EMPL en FEMM deelnemen.
Het voorzitterschap geeft een terugkoppeling van de gevoerde gesprekken
in Coreper en/of in de Raadswerkgroep en komt – indien nodig – met een
voorstel voor een aangepast onderhandelingsmandaat. Als uiteindelijk in
de triloog tussen partijen overeenstemming wordt bereikt, zal het voorstel
ter behandeling worden voorgelegd aan Coreper of de ECOFIN-raad.
Besluitvorming over het voorstel zal plaatsvinden bij gekwalificeerde
meerderheid. Vanwege het streven naar consensus en het feit dat er maar
een beperkt aantal lidstaten is met grote tweedepijlerpensioenstelsels, is
de verwachting dat de opvatting van deze groep landen (waaronder
Nederland) zwaar wordt meegewogen.
Zoals uit deze schets van een mogelijke procedure moge blijken is er in dit
proces op een tweetal momenten voor uw Kamer de gelegenheid haar
opvatting over het richtlijnvoorstel kenbaar te maken. De eerste keer is dat
bij het begin van de trilogen, wanneer het Nederlandse oordeel over het
door het EP aangepaste richtlijnvoorstel wordt opgesteld. Een tweede
moment is na afloop van de triloog, voorafgaand aan het moment waarop
het in de triloog aangepaste voorstel in Coreper of de ECOFIN-raad
behandeld gaat worden. Dat is het moment waarop bezien kan worden op
de Nederlandse inzet in de triloog voldoende tot zijn recht is gekomen. Ik
zal uw Kamer voor deze twee momenten tijdig informeren over de stand
van zaken op dat moment.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 931, nr. 9

2

Overigens zal de inbreng van Nederland vanzelfsprekend niet beperkt
blijven tot de formele gelegenheden daartoe. Gedurende het proces
kunnen technische of beleidsmatige punten opkomen waarover informeel
overleg met de lidstaten plaats kan hebben. Waar nodig zal ook contact
worden gezocht met de relevante vertegenwoordigers in de
EP-commissies. Ik zal mij actief blijven inzetten om lopende het gehele
proces het Nederlandse standpunt onder de aandacht van de onderhandelingspartners te brengen. Indien er tussentijdse ontwikkelingen plaatsvinden zal uw Kamer hierover worden geïnformeerd.
Motie Omtzigt effecten uitvoering Nederlandse pensioenregeling
in het buitenland
De heer Omtzigt (CDA) heeft gevraagd naar de mogelijke effecten van het
verhuizen van pensioenfondsen naar een andere lidstaat met betrekking
tot de belastingclaim en het Hogan-arrest (Kamerstuk 33 931, nr. 3).
In een eerdere brief van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid van 3 december 2013 (Kamerstuk 32 043, nr. 187) is
reeds een analyse gemaakt van de gevolgen van het arrest van het
Europees Hof van Justitie in zaak C-398/11 (Hogan-arrest). Deze brief
concludeert dat voor Nederland het arrest geen directe gevolgen heeft en
aanvullende maatregelen niet noodzakelijk zijn. In het geval dat een
Nederlandse pensioenregeling grensoverschrijdend wordt uitgevoerd, is
het prudentiële kader van het land waar de regeling wordt uitgevoerd van
toepassing. Aangezien Nederland geen mogelijkheden heeft om daarop in
te grijpen ligt het niet in de rede dat de Nederlandse Staat aansprakelijk
kan worden gesteld in het geval dat de werknemers in kwestie niet meer
dan 49% ontvangen van de waarde van de door hen opgebouwde rechten
op pensioenuitkeringen.
In de motie wordt eveneens verzocht om een appreciatie te geven van de
effecten van het verhuizen van pensioenfondsen op de mogelijkheid om
de uitgestelde belastingclaim te innen. Een in Nederland gevestigd
pensioenfonds dat verhuist naar een andere lidstaat van de EU/EER en
vervolgens in die lidstaat is gevestigd, kan kwalificeren als een toegelaten
aanbieder in Nederland. Hieraan worden wel bepaalde voorwaarden
gesteld. Deze voorwaarden zijn opgenomen in artikel 19a, eerste lid,
onder f, van de Wet op de loonbelasting 1964. De voorwaarden dienen er
toe de inning van de uitgestelde belastingclaim te waarborgen. Zo moet
het pensioenfonds zich ertoe verplichten informatie te verstrekken aan de
(inspecteur van de) Belastingdienst over de afwikkeling van de pensioenregelingen die bij het fonds zijn afgesloten. Ook dient een overeenkomst
te worden gesloten met (de ontvanger van) de Belastingdienst, waarin
aansprakelijkheid wordt aanvaard voor de belasting die verschuldigd
wordt als handelingen met het pensioen worden verricht die niet
overeenstemmen met het pensioenkarakter. Deze voorwaarden zijn
overigens niet zwaarder dan de voorwaarden die aan een in Nederland
gevestigd pensioenfonds worden gesteld. Naar de mening van het kabinet
zijn er met de te stellen voorwaarden voldoende mogelijkheden om de
uitgestelde belastingclaim te innen.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 931, nr. 9

3