Halfjaarrapportage
College financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten

januari 2016 – juni 2016

Inleiding
Artikel 4, lid 2 van de Rijkswet financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten (Rft) bepaalt dat het
College financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten (Cft) eens per halfjaar, door tussenkomst van de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), schriftelijk verslag uitbrengt over zijn
werkzaamheden aan de Rijksministerraad (RMR), de besturen van de landen, de Staten van Curaçao
en Sint Maarten en aan beide Kamers der Staten-Generaal van Nederland. In voorliggende
halfjaarrapportage wordt ingegaan op de werkzaamheden van het Cft gedurende de periode van
januari tot en met juni 2016.
Na een algemeen deel wordt de stand van zaken over de landen Curaçao en Sint Maarten toegelicht
voor wat betreft de begrotingscyclus 2015-2017 en overige gerelateerde onderwerpen. Aan het slot
wordt ingegaan op de stand van zaken rond de vereffening; het Cft dringt aan op spoedige
afronding.

Algemeen
Het eerste halfjaar van 2016 stond voor Sint Maarten in het teken van de vertraagde vaststelling van
de begroting voor 2016, die uiteindelijk van een positief advies is voorzien. Niettemin vielen de
inkomstencijfers over het eerste kwartaal tegen. De tegenvallende inkomsten worden deels
gecompenseerd doordat uitgaven minder zijn dan begroot. Verder is er aanhoudende
onderuitputting op de kapitaaldienst. Het Cft heeft aangedrongen om in de rest van het jaar de
opgelopen achterstand bij de overheidsinkomsten in te lopen. Daarbij loopt als een rode draad door
dit begrotingsjaar het voldoen aan de punten van de aanwijzing die in september 2015 door de RMR
aan het bestuur van Sint Maarten is gegeven, waaronder het voor het einde van 2016 nemen van
maatregelen ten behoeve van een houdbaar pensioen- en sociale zekerheidsstelsel. In Curaçao is
het eerste halfjaar veel aandacht geschonken aan het afwikkelen van de besluitvorming over een
groot aantal financiële onderwerpen, waaronder de vaststelling van de jaarrekening 2011 en van de
Wet Beperking Export Uitkeringen (Wet BEU). Het Cft heeft gedurende het eerste halfjaar de vinger
aan de pols gehouden voor wat betreft de sociale fondsen, de bouw van het nieuwe ziekenhuis en
de noodlijdende overheidsentiteiten, waar de plannen van aanpak en de inzet van de regering
vruchten afwerpen.
Het College heeft in het eerste halfjaar van 2016 zowel in maart als in juni een bezoek gebracht aan
Curaçao en Sint Maarten. In Curaçao bracht het Cft een bezoek aan de Gouverneur, de Raad van
Ministers, de Minister van Financiën, de financiële commissie van de Staten en de Algemene
Rekenkamer. Ook heeft het Cft een werkbezoek gebracht aan het Multidisciplinair Projectteam
toekomst van de raffinaderij en aan Cpost, en heeft het Cft gesproken met de directie van het St.
Elisabeth Hospitaal (SEHOS). In Sint Maarten is onder meer gesproken met de Minister van
Financiën, de Raad van Ministers en de financiële commissie van de Staten. Ook heeft het Cft in april
een bezoek aan Nederland gebracht om daar met de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK), de Secretaris-Generaal en de afdeling Koninkrijksrelaties uitvoerig te
spreken over de stand van zaken met betrekking tot Curaçao en Sint Maarten. Daarbij werden ook
Commissies van de Eerste en Tweede Kamer bezocht, het ministerie van Financiën alsook de Raad
van State en de Algemene Rekenkamer. Het bezoek werd afgesloten met een gezamenlijk overleg
met de gevolmachtigde ministers.

1

Begrotingscyclus 2015-2017 Curaçao
Verantwoording jaarrekening 2015
Het ministerie van Financiën is bezig met de begrotingsafsluiting over het boekjaar 2015. De
prognose van het resultaat voor 2015 is op moment van schrijven een overschot van circa ANG 12
miljoen. Op 22 juni 2016 is de tweede begrotingswijziging 2015 door de Staten goedgekeurd.
Hiermee liggen de afsluitende werkzaamheden van het ministerie van Financiën vooralsnog op koers
om tijdig, uiterlijk op 31 augustus 2016, de jaarrekening 2015 aan de Staten en het Cft te verzenden.
Het Cft heeft de regering wel gewezen op de forse vertraging die de vaststelling van de
begrotingswijzigingen heeft opgelopen.
De jaarrekening 2014 is tijdig aangeleverd door de Raad van Ministers, maar de controle door de
Stichting Overheidsaccountantsbureau (SOAB) heeft vertraging opgelopen en de controle door de
Algemene Rekenkamer Curaçao (ARC) is op het moment van schrijven nog niet afgerond. Pas na
afronding van voormelde controles, zal het Cft in staat zijn om de compensatie van de tekorten op
de gewone dienst in de periode 2010 tot 2012 te bevestigen. Vooralsnog blijft het beeld dat de
tekortcompensatie in 2014 vanwege het positieve resultaat van ANG 42 miljoen volledig is
ingelopen. Na publicatie van de controlebevindingen van de SOAB en de ARC, zullen deze
bevindingen nader worden geanalyseerd door het Cft. In dit kader dient te worden opgemerkt dat
indien er financiële correcties moeten worden gemaakt, deze zullen worden meegenomen in de
berekening voor het eventueel compenseren van tekorten.
Uitvoering begroting 2016
De begroting 2016 is op 21 december 2015 tijdig vastgesteld en op 15 januari 2016 door het Cft
voorzien van een positief advies. Op 12 mei jl. heeft het Cft de eerste uitvoeringsrapportage (UR)
tijdig ontvangen van Curaçao. De gewone dienst 2016 sluit op jaarbasis conform de prognose met
een voordelig resultaat van ANG 10,4 miljoen. Het Cft heeft geconstateerd dat de
belastingopbrengsten tot en met maart tegenvielen ten opzichte van de prognose. Uit recente
uitvoeringsgegevens blijkt echter dat deze achterstand in het tweede kwartaal 2016 weer is
ingelopen. Aangezien de prognose over heel 2016 erg dicht tegen de begroting aanzit, is er door
Curaçao geen gebruik gemaakt van het eerste moment voor het indienen van een
begrotingswijziging.
Op 16 maart 2016 heeft het Cft een leenverzoek van ANG 60 miljoen (1% bbp) van de regering
ontvangen. De lening is aangegaan ten behoeve van de financiering van wegeninfrastructuur,
nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen, zonnepanelen ten behoeve van scholen en de
aanschaf van software voor het project herstructurering belastingstelsel. Aangezien de
voorgenomen investeringen voldoen aan de criteria van System of National Accounts (SNA) en de
begroting voldoet aan de normen, heeft het Cft dit leenverzoek van een positief advies voorzien.
Daarbij is overwogen dat met dit leenvolume de schuldquote stabiel blijft. Het land Curaçao heeft
het leningsverzoek via de centrale bank uitgezet in het kader van een open biedingprocedure cf.
artikel 16 Rft. De lening is aangegaan per 6 juni 2016 middels de lopende inschrijving bij Nederland
voor een periode van 30 jaar tegen een rente van 1% die halfjaarlijks wordt verwerkt. Het betreft
een bullet lening waarbij aan het einde van de looptijd aflossing in één keer plaatsvindt. Curaçao
kent aan het einde van het eerste kwartaal van 2016 een liquiditeitspositie van circa ANG 423
miljoen, inclusief ANG 276 miljoen voor HNO.
2

Het Cft heeft in de eerste helft van 2016 wederom gewezen op de noodzaak van een omvang van de
kapitaaldienst die redelijkerwijs kan worden uitgevoerd binnen het jaar. In het verleden is door
Curaçao een te optimistische inschatting gemaakt van de duur van de noodzakelijke voorbereidingen
voor het doen van investeringen. Hierdoor werd elk jaar het op de kapitaaldienst begrote
investeringsbedrag niet uitgegeven. Er kon derhalve reeds bij het opstellen van de begroting
redelijkerwijs worden aangenomen dat de op de kapitaaldienst begrote investeringen in het
betreffende boekjaar niet daadwerkelijk tot uitgaven zouden leiden. Doordat de uitputting van de
kapitaaldienst zodoende niet haalbaar is gebleken, is dit onderdeel van de begroting niet in
overeenstemming met de Rft. Alhoewel in de begroting 2016 een slag is gemaakt met het
realistischer begroten van de kapitaaldienst, beoordeelt het Cft dit nog niet als voldoende. Het Cft
heeft een voorbehoud gemaakt op de kapitaaldienst. Het Cft wil samen met Curaçao bezien hoe dit
voorbehoud in de toekomst kan worden omgezet in een positief oordeel.
Voorbereiding begroting 2017
Curaçao is inmiddels begonnen met de begrotingsvoorbereiding 2017 en is voornemens om
wederom tijdig de begroting vast te stellen. Het Cft zal worden gevraagd om een artikel 11 advies uit
te brengen over de ontwerpbegroting. In juni heeft het Cft aangegeven bij het beoordelen van de
begroting, naast de gebruikelijke volledigheid en ordentelijkheid van de begroting, de begroting in
het bijzonder te beoordelen op het weerstandsvermogen, de problematiek bij de sociale fondsen, de
kapitaaldienst inclusief de verwachte financieringsbronnen, de bouw van het nieuwe ziekenhuis en
de te verwachte dividenduitkeringen. Het Cft heeft in het bijzonder aangegeven dat er belangrijke
stappen moeten worden gezet om het financieel beheer op een voldoende niveau te krijgen en daar
graag over in gesprek te willen gaan. Dit met oog op een volgende evaluatie van de Rft, waarbij het
financieel beheer mede bepalend zal zijn voor de uitkomst daarvan.

Overige onderwerpen Curaçao
Sociale fondsen
De ontwikkeling van de sociale fondsen blijft voor het Cft een punt van aandacht. Vanaf begin 2013
zijn er diverse maatregelen getroffen, als onderdeel van het saneringspad, om de sociale fondsen op
orde te brengen. Na de introductie van de Basisverzekering Ziektekosten (BVZ), de verbreding van de
doelgroep van de BVZ en getroffen maatregelen aan de ontvangstenkant, is de BVZ kostendekkend
geworden. De Algemene Ouderdomsverzekering (AOV) blijft echter een punt van zorg. Vooralsnog
zijn de tekorten in het AOV-fonds niet noemenswaardig afgenomen. De verwachting is dat de
verhoging van de AOV-leeftijd op termijn wel zal leiden tot een daling van de tekorten in de AOV,
maar dit moet zich dus nog materialiseren. Daarnaast is in de eerste helft van 2016 de Wet BEU
aangenomen door de Staten. Deze maatregel betekent een korting van 10% op uitkeringen van nietingezetenen plus een korting op de kerstbonus van niet-ingezetenen, en zal daarmee naar
verwachting vanaf december 2016 de uitgaven van het AOV-fonds beperken.
Het schommelfonds zal naar verwachting in 2017 vrijwel worden uitgeput. In 2015 waren
aanvullende dotaties aan het schommelfonds nodig om dit fonds op peil te houden. Aanvullende
dotaties blijven ook de komende jaren nodig om dit fonds niet onder de minimale wettelijke reserve
van ANG 153 miljoen te laten komen. Indien de eerder genomen maatregelen in de sociale fondsen
onvoldoende effect sorteren, zullen additionele tekorten bij de sociale fondsen rechtstreekse
gevolgen hebben voor de begroting van Curaçao. De prognose van de regering is dat vanaf 2019 het
saldo van het schommelfonds weer zal toenemen. Dit is nodig om eventuele incidentele tegenvallers
3

in de toekomst op te kunnen vangen zonder dat dit direct gevolgen heeft voor de landsbegroting.
Vooralsnog lijkt de begroting uit te gaan van voldoende dotaties aan het schommelfonds om dit
fonds in 2016 boven de wettelijke reserve te houden. Het Cft zal dit nauwgezet blijven monitoren.
Collectieve sector en rentelastnorm
Het totaal aan leningen en betalingsachterstanden van Curaçao bedraagt ultimo 2015 ANG 2.284
miljoen (41% bbp). De rentelastnorm is in 2013 bepaald op ANG 109,59 miljoen. De rentelasten
bedroegen in 2015 circa ANG 59 miljoen, 54% van deze rentelastnorm. Een update van de
rentelastnorm heeft in de eerste helft van 2016 nog niet plaatsgevonden. De collectieve sector 2015
is namelijk nog niet vastgesteld door de minister BZK en de regering van Curaçao, ondanks het feit
dat er vorig jaar slechts uitstel is verleend tot 1 september 2015. Vooralsnog hanteert het Cft
daarom het rapport over de vaststelling van de collectieve sector uit 2013, inclusief de betreffende
inkomsten van de collectieve sector en de daarbij behorende rentelastnorm. Curaçao heeft in juni
2016 een nieuwe lening opgenomen van ANG 60 miljoen. Inclusief deze lening komt het beslag van
de rentelasten op de ruimte onder de rentelastnorm in totaal op 56%.
HNO / SEHOS
Het Cft volgt de financiële ontwikkelingen bij de realisatie van het nieuwe ziekenhuis Hospital Nobo
Otrobanda (HNO) vanwege de omvang van het project en de mogelijke meerjarige budgettaire
risico’s voor de begroting van het land Curaçao. De aannemer, Ballast Nedam Infra, is overgenomen
door Renaissance Construction AG, een onderdeel van Rӧnesans Holding. Voor zover bij het Cft
bekend hebben de bouwactiviteiten bij het HNO hierdoor geen hinder ondervonden. Er is een
transitieplan opgesteld om van Sehos naar HNO te gaan. Dit plan is inmiddels in uitvoering genomen
en moet leiden tot de inrichting van state of the art ziekenhuisfuncties in het nieuwe
ziekenhuisgebouw, waarbij drie doelen gerealiseerd dienen te worden tussen nu en de opening van
het nieuwe ziekenhuis. Deze zijn dat de organisatie is ingericht, er afspraken met de omgeving zijn
gemaakt en dat medewerkers zijn geëquipeerd zodat HNO kan functioneren.
Recentelijk is de door de Raad van Ministers van Curaçao aangekondigde evaluatie van het HNO
project van start gegaan die naar verwachting in augustus zal zijn afgerond. Daarbij zal naar
verwachting ook duidelijk worden of sprake is van meerkosten. Indien dat het geval is zal het Cft
monitoren hoe deze worden verwerkt. Begin 2015 is er een Quick Scan uitgevoerd welke een
oplossingsrichting heeft opgeleverd voor de exploitatietekorten bij het Sehos. Aanbevelingen om de
organisatie efficiënter te maken zijn in uitvoering. Hiermee kan de exploitatie van het Sehos binnen
twee tot drie jaar weer kostendekkend gemaakt worden.
Financieel beheer
Het Cft heeft aangegeven graag in gesprek te gaan over de stappen die gezet moeten worden om
het financieel beheer op orde te hebben bij het volgende evaluatiemoment van de Rft. Dit mede
bezien in het licht van de beslissing door de Raad van State van het Koninkrijk op het bij de Raad
ingediende beroep van het land Curaçao, waarmee het belang van goed financieel beheer nogmaals
is onderschreven. Een goedkeurende controleverklaring van de accountant geeft aan dat het
financieel beheer in opzet, bestaan en werking adequaat functioneert. Daar zou de inspanning van
Curaçao op gericht moeten zijn. De jaarrekening 2011 is op 12 april 2016 door de Staten
goedgekeurd. Alhoewel de centrale commissie de jaarrekeningen 2012 en 2013 heeft behandeld,

4

heeft vaststelling in de Staten op het moment van schrijven nog niet plaatsgevonden. Het Cft heeft
in de eerste helft van 2016 er op aangedrongen deze jaarrekeningen op korte termijn vast te stellen.
Overheidsentiteiten
Het afgelopen halfjaar is er veel aandacht vanuit het Cft geweest voor een aantal
overheidsvennootschappen gezien de mogelijke financiële risico’s die deze vennootschappen
kunnen vormen voor de begroting van Curaçao.
Er vinden nadere analyses en gesprekken plaats om vast te stellen of de opgenomen dividenden
door de overheidsvennootschappen opgebracht kunnen/gaan worden. Verder beginnen de
verbeterplannen van de noodlijdende overheidsentiteiten effect te sorteren. Zo blijkt uit de
jaarrekening 2015 van Aqualectra dat er wederom een positief resultaat is behaald en dat het eigen
vermogen aan het herstellen is naar het niveau van het oorspronkelijke aandelenkapitaal. Alle
maatregelen uit het plan van aanpak zijn inmiddels opgepakt, op een paar maatregelen na die nog
niet afgerond zijn. Zodoende wordt Aqualectra niet meer als noodlijdend gekwalificeerd maar als
een overheidsentiteit in herstel. Het Cft zal wel de komende periode bij Aqualectra vinger aan de
pols houden.
Curaçao Dok Maatschappij (CDM) is momenteel bezig met een verbetertraject. De plannen om een
strategische partner te vinden lopen voorspoedig en mogelijk dat binnenkort een deal zal worden
getekend met een strategische partner. Naast de schikking inzake de claim van oud-werknemers is
dit een volgende mijlpaal voor CDM op het pad van herstel.
Uit de jaarrekening 2015 blijkt dat Cpost wederom een negatief resultaat heeft behaald en dat het
eigen vermogen verder is verslechterd. Hieruit blijkt dat de genomen maatregelen om de exploitatie
sluitend te krijgen nog niet volledig zijn geïmplementeerd dan wel niet de verwachte resultaten
opleveren. Het Cft heeft daarom in juni wederom een bezoek gebracht aan Cpost. Duidelijk is dat
Cpost structureel niet kostendekkend is en dat de postbezorging niet mogelijk is zonder financiële
steun van de overheid. De regering onderkent dat postbezorging een primaire taak is van de
overheid en heeft besloten om een netto vergoedingsysteem met terugwerkende kracht per 1
januari 2015 in te voeren. Dit betekent dat de verliezen van Cpost direct door de overheid zullen
worden gedekt. De financiële consequenties hiervan zijn nog niet in de begroting van het land
verwerkt.

5

Begrotingscyclus 2015-2017 Sint Maarten
Verantwoording jaarrekening 2015
De jaarrekeningen 2012, 2013 en 2014 zijn nog steeds niet behandeld door de Staten ondanks het
streven van het ministerie van Financiën deze jaarrekeningen eind maart 2016 behandeld te krijgen.
Het Cft heeft gewezen op de noodzaak van het doorlopen van de gehele begrotingscyclus, inclusief
verantwoording, zodat voldoende informatie kan worden verkregen door de Staten over de
budgetuitputting en realisaties in de afgelopen begrotingsjaren. Op die manier kan het budgetrecht
van de Staten ten volle worden uitgeoefend. Momenteel is er nog geen zicht op een afschrift van de
vastgestelde jaarrekening 2015, welke uiterlijk 31 augustus aan het Cft dient te worden verstrekt.
Uitvoering begroting 2016
Op 1 april heeft het Cft de vastgestelde begroting voor 2016 ontvangen en is tot de conclusie
gekomen dat deze voldoet aan de normen zoals deze in de Rijkswet financieel toezicht (Rft) zijn
opgenomen. In de begroting is rekening gehouden met ANG 20 mln compensatie voor tekorten uit
de periode 2010-2014. Daarnaast wordt een positief saldo gepresenteerd van ANG 5,3 mln. De
eerste uitvoeringsrapportage (UR) laat een beeld zien dat afwijkt van de vastgestelde begroting. Het
saldo over het eerste kwartaal is verslechterd met ongeveer ANG 8,6 mln. Het Cft verwacht op basis
van de realisaties tot en met mei, dat bij gelijkblijvend beleid er sprake zal zijn van een verslechtering
aan de inkomstenzijde ultimo 2016 van ANG 19-29 mln. Dit komt ook doordat begrote incidentele
inkomsten niet zijn gerealiseerd in de eerste helft van 2016. Ondanks dat de gerealiseerde uitgaven
ook lager zijn dan begroot, komt hiermee ook het voldoen aan de eerste twee punten van de
aanwijzing1 in het gedrang.
Tot op heden is er nog steeds geen duidelijkheid over de pensioenpremie over de periode 20102015 en of deze retroactief aangepast gaat worden van 25% naar 22% voor een bedrag van circa
ANG 20 mln. Zolang de premie niet wordt aangepast maakt dit verschil deel uit van de totale
betalingsachterstanden. Daarbij komt dat als de inkomsten zoals begroot niet worden gerealiseerd
het mogelijk ook niet lukt om aan het aflossen van de betalingsachterstanden te voldoen, waarmee
aan het tweede punt uit de aanwijzing niet wordt voldaan.
Het Cft heeft tijdens het bezoek aan Sint Maarten in juni uitvoerig met de regering gesproken en zijn
zorgen geuit over de realisaties over de eerste maanden van 2016. Hierbij is het belang onderstreept
van het realiseren van begrote inkomsten, waaronder bijvoorbeeld het innen van circa ANG 12,3 mln
aan casino fees inclusief indexatie en het realiseren van dividenden en concessie fees van
overheidsentiteiten. Het realiseren van de begroting wordt gezien de achterblijvende
belastinginkomsten, in steeds grotere mate afhankelijk van incidentele inkomsten zoals de casino
fees. De overheid zal dus structurele maatregelen moeten nemen om de inkomstenkant van de
begroting robuuster te maken. Daartoe behoort versterking van de belastingdienst.
Voor het resterende deel van 2016 staat Sint Maarten nog voor de nodige uitdagingen. Het
voornemen bestaat om te investeren in de belastingdienst maar ook in een nieuw ziekenhuis.
1 Besluit van 8 september 2015, houdende het besluit van de Raad van ministers van het Koninkrijk

betreffende het geven van een aanwijzing aan het bestuur van Sint Maarten tot het oplossen van de ontstane
betalingsachterstanden, de compensatie van gerealiseerde tekorten op de gewone dienst in periode 2010–
2014, het in de begroting 2015 en de meerjarenbegroting volledig opnemen van de zorg- en pensioenuitgaven
en het nemen van maatregelen ten behoeve van een houdbaar pensioen- en sociale zekerheidsstelsel om
nieuwe betalingsachterstanden te voorkomen

6

Daarnaast moet conform het vierde punt van de aanwijzing het zorg- en pensioenstelsel hervormd
worden voor het eind van 2016. Definitieve hervormingsmaatregelen zijn in het eerste halfjaar nog
niet genomen. Het Cft heeft hierop aangegeven dat de hervorming van het zorgstelsel niet los kan
worden gezien van de bouw van een nieuw ziekenhuis. Dit dient in een parallel traject uitgevoerd te
worden zodat verzekerd wordt dat de zorg duurzaam betaalbaar blijft.
Voorbereiding begroting 2017
Tijdens het bezoek van het Cft aan Sint Maarten in juni 2016, is uitgebreid gesproken over de
begroting 2017. Al zes opeenvolgende jaren is Sint Maarten er niet in geslaagd om tijdig, dat wil
zeggen voor aanvang van het begrotingsjaar, een begroting te hebben vastgesteld. De eerste
maanden van 2016 is daarom, conform regelgeving, de begroting 2015 als uitgangspunt gehanteerd.
Het Cft heeft Sint Maarten geadviseerd een beleidsarme begroting op te stellen voor 2017 en de
daarop volgende jaren. Een dergelijke beleidsarme begroting is noodzakelijk voor het oplossen van
de financiële problematiek uit voorgaande jaren, conform de aanwijzing. De begroting 2016, met
een aantal aanpassingen naar aanleiding van de realisaties in het eerste en tweede kwartaal van
2016, zou daarbij als uitgangspunt kunnen dienen.

Overige onderwerpen Sint Maarten
Sint Maarten Medical Center (SMMC)
Het SMMC fungeert als algemeen ziekenhuis voor Sint Maarten en omgeving en is al geruime tijd
verlieslijdend. Dit komt onder andere omdat de vergoedingen voor behandelingen al jaren niet zijn
geïndexeerd en niet meer toereikend zijn om de toename en de verandering van de verleende zorg
te dekken. In een recente studie is een inschatting gemaakt wat de zorgbehoefte is op Sint Maarten.
Op grond hiervan is een businessplan opgesteld met als uitgangspunten betaalbare zorg, dicht bij
huis en van een kwaliteit die voldoet aan de Europese standaarden. Uit de studie volgt ook de
behoefte aan een nieuw ziekenhuisgebouw, waarbij vooralsnog van een DBM (design, build,
maintain) constructie wordt uitgegaan. Voor de financiering daarvan bestaan verschillende opties.
Het streven is om het nieuwe ziekenhuis in het najaar van 2019 te openen. SMMC zal de exploitant
zijn van het nieuwe ziekenhuisgebouw. Het Cft volgt deze ontwikkeling nauwgezet met het oog op
potentiële risico’s voor de landsbegroting.
Leningen
Op 10 juni heeft het Cft een leenaanvraag van Sint Maarten ontvangen ter beoordeling. Het Cft heeft
niet ingestemd met de leenaanvraag zoals deze voorlag en heeft aangegeven dat het gevraagde
bedrag niet op redelijke en verantwoorde wijze kan worden besteed gedurende de periode die nog
resteert in 2016. Reden hiervoor is de geringe uitputting op de kapitaaldienst en het sterk
achterblijven van reeds aangegane committeringen. Daarnaast is er nog circa ANG 30 mln
beschikbaar van de in 2014 geleende gelden. Het Cft heeft Sint Maarten verzocht te herprioriteren
binnen de geplande kapitaalinvesteringen om zodoende een nieuwe realistische leenaanvraag in te
kunnen dienen. Een additionele lening en besteding van circa ANG 20 mln (1% bbp) wordt hierbij
realistisch geacht; bij een lening van deze omvang blijft de schuldquote stabiel. Sint Maarten heeft
aangegeven ook te willen investeren in de Belastingdienst. Het Cft heeft aangegeven dat voor
dergelijke investeringen ook geherprioriteerd dient te worden binnen de kapitaaldienst. Indien Sint
Maarten voor het SMMC zou willen lenen dan is het Cft bereid dit mogelijk als een aparte casus te
behandelen waarbij, naast een sluitende business case, hervorming van het zorgstelsel conform de
aanwijzing voorwaarde zal zijn.
7

Collectieve sector en rentelastnorm
Het totaal aan leningen en betalingsachterstanden van Sint Maarten bedraagt ultimo 2015 circa ANG
626 miljoen (33% bbp). De rentelastnorm is in het rapport van SOAB over 2015 bepaald op ANG 31,9
miljoen (in rapport 2013 ANG 30,7 miljoen). Sint Maarten heeft in het eerste halfjaar geen nieuwe
leningen opgenomen. Indien geen nieuwe leningen worden aangetrokken in de tweede helft van
2016 zal naar verwachting het totaal aan rentelasten van de collectieve sector eind december 2016
circa ANG 14 miljoen bedragen. Dit komt neer op 43% van de rentelastnorm.
Corporate Governance
Het onderwerp Corporate Governance lijkt in toenemende mate aandacht van de pers en het
publiek te krijgen op Sint Maarten. Toch worden de adviezen van de Corporate Governance Council
(Council) bij voorgenomen benoemingen niet altijd gevolgd. Wanneer de Council van oordeel is dat
de voorgelegde kandidaten, op basis van zwaarwegende argumenten een negatief advies krijgen,
kan de overheid alsnog schriftelijk en gemotiveerd van dit negatieve advies afwijken. Wanneer er
afgeweken lijkt te worden van een advies van de Council wordt hier in de media vaak uitgebreid
aandacht aan besteed, recentelijk nog bij de voorgenomen benoeming van zowel directeuren als
commissarissen bij enkele nutsbedrijven.
Hoewel het proces rond benoemingen en ontslagen bij overheidsentiteiten nog niet optimaal
functioneert, kan het feit dat hierover in de media wordt bericht, als een kleine verbetering worden
gezien. Er lijkt binnen de samenleving van Sint Maarten in toenemende mate aandacht voor het
onderwerp te komen, maar er is nog een lange weg te gaan. Het Cft blijft van mening dat de Council
voor de regering een goede ondersteuning is in de uitvoering van haar taken ten aanzien van
overheidsentiteiten. De overheid dient haar rol als aandeelhouder in de overheidsbedrijven echter
beter in de hand te krijgen, onder meer zodat proactief en tijdig gestuurd kan worden op werving en
selectie voor openvallende vacatures.
Financieel beheer
De aandacht voor en de vooruitgang in het financieel beheer van Sint Maarten lijkt de afgelopen
periode beperkt te zijn geweest. Het Cft heeft bij het overleg in juni de noodzakelijke aandacht
hiervoor gevraagd. Zo zijn de jaarrekeningen 2012, 2013 en 2014 nog steeds niet behandeld door de
Staten ondanks het streven van het ministerie van Financiën deze jaarrekeningen eind maart 2016
behandeld te krijgen. Daarnaast zijn in het eerste halfjaar de 12 deelprojecten, welke in het kader
van het Plan van Aanpak Verbetering Financieel Beheer voor de periode 2015-2018 zijn beschreven,
niet door de Raad van Ministers vastgesteld en wachten zij nog op uitvoering. Het Cft zal de stand
van zaken bij financieel beheer nauwgezet monitoren en met praktische aanbevelingen komen hoe
de verbetering sneller kan worden geëffectueerd.
Overheidsentiteiten
Het Cft heeft een lijst opgesteld met betrekking tot de overheidsentiteiten en komt uit op circa 40
entiteiten. Dit betreffen overheidsdeelnemingen, ZBO’s en overheidsstichtingen. Het secretariaat
beschikt bij een krappe meerderheid over een jaarrekening 2013, 2014 en incidenteel (concept)
2015. Uit een eerste analyse blijkt dat het risico van de overheidsdeelnemingen voor de begroting
vooralsnog beperkt lijkt. Een nadere verdieping door het Cft is gewenst en zal worden geïnitieerd.

Stand van zaken Vereffening
8

Bij de ontbinding van het Land Nederlandse Antillen per 10 oktober 2010, is de noodzaak ontstaan
de boedel van het betreffende Land, op een redelijke en voor betrokken partijen acceptabele wijze,
te verdelen (vereffening). Daarvoor is een tripartiete Commissie gevormd om tot een redelijk en
evenwichtig voorstel te komen. Na het uitbrengen van het advies van de Commissie zijn op sommige
onderdelen opnieuw discussies ontstaan. Deze discussie speelt reeds lange tijd en vergt veel energie
en capaciteit van de betrokken partijen.
Het tot een spoedig einde brengen van dit lastige dossier is naar mening van het Cft voor alle
partijen wenselijk. De Landen kunnen zich dan richten op zaken die van belang zijn om tot
vooruitgang op andere terreinen te komen. Daarmee kan de oplossing bijdragen aan een gezonde
financiële positie van Curaçao en St. Maarten. Daarnaast is een (zeer) lange bedoelscheiding
onwenselijk omdat dit ook aanzienlijke negatieve gevolgen kan hebben voor dossiers die afhankelijk
zijn van deze vereffening. Een snelle vereffening is noodzakelijk voor Sint Maarten om te kunnen
voldoen aan de aanwijzing, omdat beschikbare gelden worden ingezet voor het terugdringen van
betalingsachterstanden. Om die reden dringt het Cft aan bij de betrokken ministers om zo spoedig
mogelijk tot een vergelijk te komen.

9