Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2028
Vragen van het lid Çelik (PvdA) aan de minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over een constructie waarbij een ROC diverse extra studiekosten
op de schouders van leerlingen legt (ingezonden 24 februari 2012).
Antwoord van minister Van Bijsterveldt-Vliegenthart (Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap) (ontvangen 29 maart 2012).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u het dat een regionaal opleidingencenrum (ROC) de
administratie voor het innen van diverse studiekosten (inclusief incassoregelingen) in zijn geheel overlaat aan een private onderneming, zoals Van Dijk
Educatie, waarbij de mbo’ers verplicht worden het gehele basispakket af te
nemen bij die onderneming? Hoe beoordeelt u dat daarbij per leermiddel
10% extra voor administratiekosten in rekening wordt gebracht?1
Antwoord 1
Het is aan de school om de administratie in te richten en bij inning van
schoolkosten gebruik te maken van uitbesteding of inkoop bij een private
onderneming, mits voldaan is aan de regels van aanbesteding. De school
mag niet verplichten tot afname van het basispakket bij deze onderneming;
dat zou in strijd zijn met de wet. De school kan aangeven, dat de student
bepaalde leermiddelen zelf dient aan te schaffen maar mag niet bepalen waar
deze aangeschaft worden. Het doorberekenen van administratiekosten aan de
student is alleen geoorloofd, als de student de vrije keuze heeft om dat
specifieke product tegen betaling af te nemen én transparant is dat deze
kosten in het bedrag opgenomen zijn. De student kan verplicht worden om de
leermiddelen ter beschikking te hebben maar niet om deze leermiddelen bij
de school of een specifiek bedrijf te kopen.
Vraag 2
Acht u het aanvaardbaar dat bijvoorbeeld een entreekaartje voor een schoolreis naar een pretpark voor de betrokken mbo’ers zo’n 10% duurder wordt
dan bij de kassa van het betreffende pretpark? Acht u het aanvaardbaar
dat mbo’ers, als er geen kluisje op school beschikbaar is, dit kluisje toch
verplicht op de bestellijst moeten meenemen, omdat zij anders geen toegang
krijgen tot de lessen?
1

ah-tk-20112012-2028
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Zie onder meer het instructiedocument Leermiddelen en Schoolnota, ondershands meegezonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Normaliter leidt collectieve aanschaf via school tot korting op de prijs van het
product of de dienst. Het is in alle gevallen aan de student om wel of niet
gebruik te maken van deze collectieve aanschaf c.q. gebruik te maken van
extra faciliteiten via de vrijwillige bijdrage. De school dient transparant te zijn
over de aanschaf van leermiddelen, de extra faciliteiten, de bijbehorende
kosten en het vrijwillige karakter daarvan.
Wat betreft de kluisjes is het gebruikelijk, dat scholen deze tegen een
vergoeding beschikbaar stellen. Daarbij is de keuze aan de student om
hiervan gebruik te maken. Als deze faciliteit niet daadwerkelijk voorhanden is,
kan de school daarvoor vanzelfsprekend geen bijdrage vragen en zal zo nodig
dit bedrag geretourneerd moeten worden aan de student. De toegang tot de
lessen kan niet ontzegd worden enkel en alleen omdat de student geen
gebruik heeft gemaakt van deze faciliteit.
Vraag 3
Vindt u het acceptabel als de facturen zo slecht inzichtelijk zijn dat geen
enkele leerling of ouder kan ontcijferen waarvoor ze eigenlijk betalen? Vindt u
het acceptabel dat leerlingen, die bijvoorbeeld een half jaar stage lopen ,en
dus in die periode geen gebruik maken van schoolse faciliteiten, alle
schoolkosten voor het geheel jaar moeten betalen?
Antwoord 3
Nee, ik vind dat de facturen helder en inzichtelijk moeten zijn zodat een
student of ouder een weloverwogen keuze kan maken of hij gebruik wil
maken van de geboden extra faciliteiten. De zorgplicht, bedoeld in artikel
7.4.8. van de WEB, houdt in dat de studenten tijdig en volledig geïnformeerd
moeten worden over het programma. De verplichte leermiddelen horen
daarbij. De school mag van studenten verwachten, dat zij zelf over bepaalde
noodzakelijke leermiddelen beschikken. Dat noemen we de verplichte
leermiddelen. Daarnaast kan de school de faciliteit bieden deze leermiddelen
collectief via de school aan te schaffen. Ingeval van aanschaf via de school
gaat het altijd om een vrijwillige keuze van student/ouder.
Studenten die stage gaan lopen, betalen jaarlijks les- of cursusgeld. Als het
gaat om extra schoolse faciliteiten, geldt ook hierbij dat het om een vrijwillige
bijdrage gaat. Dan is het aan de student om te bepalen of hij de extra
faciliteit wil afnemen. De student heeft dus een vrije keuze daarin.
Vraag 4
Bent u bereid om dit ROC aan te spreken op deze gedwongen winkelnering,
waarbij de rekening voor de extra kosten geheel bij de mbo’ers wordt
gelegd?
Antwoord 4
Vrijwillige bijdragen mogen niet verplicht worden gesteld. De student dient te
allen tijde een vrije keus daarin te hebben.
Dergelijke gedwongen winkelnering is niet toegestaan, omdat de student
altijd de gelegenheid moet krijgen aan te geven dat hij/zij niet de extra
faciliteiten wenst af te nemen.
De Inspectie van het Onderwijs heeft contact opgenomen met de betreffende
instelling en haar is gebleken dat het de bedoeling is dat een student altijd de
keuze heeft om aan te geven dat hij/zij deze extra faciliteiten niet afneemt.
Waar op dit punt de informatie op de website tekortschiet zal dit worden
gecorrigeerd. Ook zal de betreffende instelling op de website duidelijker
maken dat van gedwongen winkelnering geen sprake is.
Vraag 5
Bent u bereid ROC’s in het algemeen erop te wijzen dat zulke constructies
niet door de beugel kunnen? Zo ja, hoe gaat u optreden?
Antwoord 5
Ja, er komt een richtlijn voor de bve-instellingen over wat wel en niet is
geoorloofd inzake (extra) schoolkosten. Deze vormt een handvat voor de
instellingen en een basis voor het inspectietoezicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2