Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

25 847

Evaluatie Wet voorzieningen gehandicapten

Nr. 123

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 december 2013
Tijdens het AO Valys/doelgroepenvervoer van 14 november jl. heb ik
toegezegd met een schriftelijke reactie te komen op de mogelijkheid van
het afschaffen van de kilometerbegrenzing in het Valysvervoer. Met deze
brief waarin ik de beleidsmatige uitgangspunten met betrekking tot het
Valysvervoer nader toelicht, kom ik deze toezegging na.
Dit kabinet streeft naar een inclusieve samenleving, waaraan iedereen
ongeacht zijn of haar beperkingen kan deelnemen. Hierbij beoogt zij
mensen waar nodig te ondersteunen in hun zelfredzaamheid en hun
participatie in de samenleving. Mensen moeten zoveel mogelijk gebruik
kunnen maken van de algemene vervoersvoorzieningen, maar daar waar
dat gegeven de (mobiliteits)beperking van mensen niet mogelijk is,
worden specifieke voorzieningen aangeboden. Het Valysvervoer is één
van de mogelijkheden om hierin te voorzien. Op basis van de voortdurende investeringen in de toegankelijkheid en de kwaliteit van het
openbaar vervoer (OV) is de verwachting gerechtvaardigd, dat het
specifieke doelgroepenvervoer in omvang en kosten steeds verder zal
afnemen.
Binnen het Valysvervoer onderscheid ik twee soorten reizigersgroepen.
Een grote meerderheid van de reizigers wordt gevormd door pashouders
die in principe ook van het OV gebruik kunnen maken als dit toegankelijk
is. Dit zijn de pashouders met standaard pkb (persoonlijk kilometerbudget), dat is vastgesteld op 600 kilometer per kalenderjaar. De overige
pashouders zijn zodanig beperkt dat voor het merendeel van deze groep
niet verwacht mag worden dat zij ooit van het OV gebruik zullen kunnen
maken. Dit zijn de pashouders met een zogenaamd «hoog pkb», dat is
vastgesteld op 2.250 km per kalenderjaar. Momenteel zijn er

kst-25847-123
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 25 847, nr. 123

1

395.000 pashouders met het standaard pkb en 10.200 pashouders met het
hoog pkb.1
Een groot deel van de huidige (Valys) pashouders (ca. 60%) maakt geen
gebruik (meer) van het Valysvervoer omdat zij bijvoorbeeld alternatief
vervoer hebben gevonden of geen reizen buiten de regio (meer) maken.
Vanaf 1 januari 2014 zal de geldigheid van de Valyspas periodiek worden
gecontroleerd. Hierbij wordt bezien of de pashouders nog steeds aan de
aanvraagcriteria voor Valys voldoen.
Jaarlijks is binnen de begroting van VWS ca. € 60 mln beschikbaar voor
het Valysvervoer. Met de uitvoerder is een prijs per kilometer overeengekomen, waarmee de gehele uitvoering van het Valysvervoer wordt
bekostigd. Alleen de daadwerkelijk gereden ritten, volgens de kortste
route, hebben invloed op de uitputting van het budget. Voor pashouders
die geen gebruik maken van het vervoer worden dus geen kosten
gemaakt en/of in rekening gebracht.
Daarnaast is er met de uitvoerder een bonus-malus regeling overeengekomen met betrekking tot klanttevredenheid en punctualiteit. Ten slotte
worden er binnen het beschikbare budget jaarlijks kosten ten bedrage van
ca. € 1 mln. gemaakt voor het op aanvraag indiceren van pashouders
voor het hoog-pkb en het afhandelen van alle daarop betrekking
hebbende bezwaar en beroepprocedures. De toegang tot Valys is nu op
indirecte wijze georganiseerd; het beschikken over een mobiliteitsvoorziening op grond van de Wmo, een gehandicaptenparkeerkaart of een
OV-begeleiderskaart geeft toegang tot Valys. Als gevolg daarvan zijn er
thans geen kosten verbonden aan de indicatie voor pashouders met het
standaard pkb en wordt het beschikbare budget hiervoor dan ook niet
belast. Daarnaast wil ik opmerken dat de registratie van gebruikte
kilometers een geautomatiseerd proces betreft welke gezamenlijk met de
facturatie door de vervoerder wordt uitgevoerd. Hiervoor worden geen
afzonderlijke kosten in rekening gebracht.
De gedane suggestie om de kilometerbegrenzing (het pkb) in het
Valysvervoer los te laten, ondersteun ik niet. Tot en met 2011 is het
gebruik van het Valysvervoer jaarlijks toegenomen, waardoor de
voorziening niet meer binnen de budgettaire kaders van de begroting
bleef. Dit leidde tot de ingreep om het standaard pkb te verlagen. Deze
maatregel heeft er voor gezorgd dat de voorziening sindsdien binnen het
budget is gebleven. Wanneer er geen kilometerbegrenzing zou zijn,
ontstaat er als het ware een openeinderegeling met mogelijke forse
overschrijdingen op het budget. Hiervoor ontbreekt de dekking. Het pkb is
op dit moment een noodzakelijk beheersingsinstrument om overschrijdingen te voorkomen.
In de motie Agema2 is gesuggereerd dat slechts 3% van de gebruikers aan
heeft gegeven meer kilometers te gebruiken. Naar mijn mening is dit een
onterechte vaststelling. Van de gebruikers van het standaard pkb heeft
een kleine 10% in 2012 het gehele pkb verbruikt3. Het gebruik door de
pashouders van Valys bij het ontbreken van een kilometerbegrenzing laat
zich hieruit naar mijn mening overigens niet afleiden. Mijn veronderstelling is dat een groot deel van de pashouders voor wat betreft het
gebruik van Valys oog heeft voor het (nog) beschikbare pkb. Tijdens het
debat heb ik erkend dat als gevolg van de gekozen uitgangspunten een
deel van de pashouders tegen de grenzen van de voorziening zal
aanlopen, terwijl een ander deel van de pashouders mogelijk (meer)

1

november 2013.
Kamerstuk 25 847, 122.
3
MuConsult: «Krachten bundelen voor een toekomstvast doelgroepenvervoer» (2013).
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 25 847, nr. 123

2

gebruik kan maken van algemene vervoersvoorzieningen. Tot op heden
hebben pogingen
om tot een scherpere indicatiestelling bij de toegang tot Valys te komen,
onvoldoende resultaat opgeleverd. Dit neemt niet weg dat ik de lopende
verkenning met cliëntorganisaties op dit thema zal voortzetten, omdat ook
ik van mening ben dat de Valys-regeling zoveel mogelijk zou moeten
aansluiten op de daadwerkelijke behoefte. Vanzelfsprekend houd ik uw
Kamer op de hoogte van de ontwikkelingen op dit vlak.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 25 847, nr. 123

3