Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 620 IV

Wijziging van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)
voor het jaar 2016 (wijziging samenhangende
met de Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

2

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

3

1.

Leeswijzer

3

2.
2.1

Het beleid Koninkrijksrelaties
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties

3

2.2
De beleidsartikelen Koninkrijksrelaties
Artikel 1. Waarborgfunctie
Artikel 2. Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners (vervallen)
Artikel 4. Bevorderen sociaal-economische structuur
Artikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen

4
4
5
5
6

2.3
De niet-beleidsartikelen Koninkrijksrelaties
Artikel 3. Nominaal en onvoorzien (vervallen)
Artikel 6. Apparaat
Artikel 7. Nominaal en onvoorzien

7
7
7
7

3.
3.1

8

3.2

kst-34620-IV-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Het beleid BES-fonds
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Het beleidsartikel BES fonds

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

3

8
8

1

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2016 wijzigingen
aan te brengen in de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties en het
BES-fonds.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

2

B. Begrotingstoelichting
1. Leeswijzer
De tweede suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de
begroting 2016. De stand van de tweede suppletoire begroting wordt
vanaf de stand van de ontwerp begroting 2016 opgebouwd.
Het begrotingshoofdstuk Koninkrijksrelaties valt onder het regime voor
«kleine begrotingen». De apparaatsuitgaven zijn opgenomen onder artikel
6.
Tabel budgettaire gevolgen van beleid
In de tabel budgettaire gevolgen van beleid worden per artikelonderdeel
op het niveau van de financiële documenten de beleidsmatige en
technische mutaties toegelicht groter dan of gelijk aan de ondergrens
zoals deze in de Rijksbegrotingvoorschriften (RBV) zijn opgenomen (de
zgn. staffel).
De in de tabel budgettaire gevolgen van beleid gepresenteerde budgetflexibiliteit (juridisch verplicht) is de stand per 21 oktober 2016.
2. Het beleid Koninkrijksrelaties
2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Opbouw uitgaven (x € 1.000)
Art.nr.
Stand ontwerpbegroting 2016

2016
257.466

Mutaties 1e suppletoire begroting

5.029

Nieuwe mutaties:
Mutaties OW 2017
Wisselkoersreserve
Lopende inschrijving
Wisselkoersproblematiek BES fonds
RCN

41.485
11.500
5.948
29.702
– 8.043
2.636

1,4,5
5
7
6

Overige mutaties

– 258

Stand 2e suppletoire 2016

303.980

Opbouw ontvangsten (x € 1.000)
Art.nr.

2016

Stand ontwerpbegroting 2016

36.475

Mutaties 1e suppletoire begroting

6.300

Nieuwe mutaties:
Rente inkomsten verstrekte leningen
Meerontvangsten wisselkoers
Overige mutaties
Stand 2e suppletoire 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

5
1,4,5

7.712
1.800
5.948
– 36
50.487

3

Toelichting
Uitgaven
Wisselkoersreserve
Er is sprake van een tekort op het BES-fonds als gevolg van de wisselkoers. Dit tekort wordt vanuit de wisselkoersreserve gecompenseerd. De
wisselkoersreserve wordt aangevuld vanuit de Waarborgfunctie (artikel 1),
Bevorderen sociaaleconomische structuur (artikel 4) en Schuldsanering/
lopende inschrijving/leningen (artikel 5), waar sprake is van meerontvangsten door de huidige wisselkoers op renteontvangsten van verstrekte
leningen en bijdragen vanuit de Caribische landen.
Lopende inschrijving
Curaçao is op 6 juni 2016 een lening aangegaan middels de lopende
inschrijving bij Nederland. De lening is ten behoeve van de financiering
van onder andere wegeninfrastructuur en de nieuwbouw en renovatie van
schoolgebouwen.
RCN
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN) wordt betaald vanuit hoofdstuk IV
(Koninkrijksrelaties). Alle departementen hebben hiervoor in 2015
structureel geld overgeheveld. De Belastingdienst boekt jaarlijks de
bijdrage van € 2,6 mln. over naar de begroting van Koninkrijksrelaties.
Ontvangsten
Rente inkomsten
Dit betreffen hogere rente ontvangsten (€ 1,8 mln.) als gevolg van
leningen die de landen via lopende inschrijving hebben afgesloten.
Meerontvangsten
Op de rente-inkomsten op uitstaande leningen (in dollars) aan de landen
in het Koninkrijk zijn wisselkoersmeevallers. Deze worden gebruikt om de
wisselkoerstegenvallers op het BES-fonds op te vangen.
2.2 De beleidsartikelen Koninkrijksrelaties
Artikel 1 Waarborgfunctie
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

1.1

Vastgestelde
begroting
2016

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:

70.252

71.752

900

0

72.652

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht
(percentage)

70.252

71.752

900

0

72.652
99%

Rechtshandhaving en deugdelijkheid van
bestuur
Bijdragen aan medeoverheden
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Duradero
Grensbewaking (Defensie)
Kustwacht Defensie)

70.252
0
70.252
769
6.100
39.502

71.752
0
71.752
769
6.100
37.802

900
0
900
0
0
0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

0
28
– 28
– 128
0
0

72.652
28
72.624
641
6.100
37.802

4

Vastgestelde
begroting
2016

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Recherchecapaciteit (Nationale Politie)
Rechterlijke macht (V&J)

20.568
3.313

23.768
3.313

900
0

100
0

24.768
3.313

Ontvangsten:

4.857

5.357

0

703

6.060

Artikel 2 Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners (vervallen)
Dit artikel is niet meer van toepassing. Bij de wijziging van de begrotingsstructuur in 2016 is dit artikel vervangen door artikel 4 (Bevorderen
sociaaleconomische structuur), artikel 5 (Schuldsanering/lopende
inschrijving/leningen) en artikel 6 (Apparaat).
Artikel 4 Bevorderen sociaal-economische structuur
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
2016

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:

14.559

16.966

2.161

1.042

20.169

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht
(percentage)

14.559

16.966

2.161

1.042

20.169

4.1

Curacao, Sint Maarten en Aruba
Opdrachten
Onderzoek, Kennisoverdracht en Comm.
Inkomensoverdracht
Toeslagen op pensioenen NA
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
Onderzoek, Kennisoverdracht en Comm.
Samenwerkingsprogramma′s

9.460
1.496
1.496
5.009
5.009
2.955
2.955
0

9.367
1.496
1.496
5.009
5.009
2.862
2.862
0

– 3.101
– 339
– 339
0
0
– 2.762
– 2.762
0

970
0
0
0
0
970
0
970

7.236
1.157
1.157
5.009
5.009
1.070
100
970

4.2

Caribisch Nederland
Subsidies
Subsidies Caribisch Nederland
Kinderrechten
Opdrachten
Kinderrechten
Onderzoek, Kennisoverdracht en Comm.
Inkomensoverdracht
Pensioenen en uitkeringen Politieke ambtsdragers
PCN
Bijdragen aan medeoverheden
Bijzondere uitkering sociaal-economische
initiatieven
Kinderrechten
Onderzoek, Kennisoverdracht en Comm.

5.099
60
60
0
1.693
0
1.693
0

7.599
60
60
0
1.693
0
1.693
0

5.262
0
0
0
2.406
1.000
1.406
1.100

72
546
96
450
– 3.346
– 1.000
– 2.346
2.610

12.933
606
156
450
753
0
753
3.710

0

0

1.100

3.346

5.846

1.756

400
2.210
262

1.500
2.210
7.864

1.846
0
1.500

4.346
0
1.500

2.356
0
– 600

0
550
500

5.914
550
1.400

Ontvangsten:

3.213

9.013

0

815

9.828

Art.nr.

Toelichting
Caribisch Nederland Subsidies
Subsidies
De Fundashion Cas Bonairiano krijgt € 0,1 mln. voor het opknappen van
enkele buurtcentra. Deze zijn geschikte plekken voor allerhande wijkactiviteiten, zoals cursussen en bijeenkomsten van sociale wijkteams.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

5

Kinderrechten
Bij de behandeling van hoofdstuk IV (Koninkrijksrelaties) van de Rijksbegroting voor 2015 is een amendement van de leden Van Laar en Segers
aangenomen dat beoogt voor de periode van 2015–2017 € 3 mln. vrij te
maken voor de verbetering van de positie van kinderen in Caribisch
Nederland door de bestrijding van (de oorzaken en gevolgen van)
armoede en geweld en het verbeteren van de participatie van jongeren.
Jaarlijks is € 1 mln. beschikbaar gesteld en beheer en besteding van de
middelen vindt in afstemming met UNICEF plaats.
In 2016 zal € 0,55 mln. worden toegekend aan de openbare lichamen van
Saba en Sint Eustatius en € 0,45 mln. aan UNICEF. UNICEF zal met name
ondersteuning bieden op het gebied van kinderrechteneducatie, bewustwording en participatie.
Inkomensoverdracht
Pensioenen en uitkeringen Politieke ambtsdragers
Bij de overdracht van de pensioenadministratie van APNA aan PCN is
gebleken dat een deel van de werknemers die was toebedeeld aan PCN,
niet (goed) in de pensioenadministratie van APNA was opgenomen.
Daarop hebben APNA en PCN een oproep gedaan aan (voormalig)
werknemers om zich te melden. Momenteel zijn alle deelnemers die zich
gemeld hebben per werkgever in kaart gebracht. BZK/RCN zal als
werkgever voor haar werknemers die het betreft alsnog de verplichte
pensioenpremies (inclusief wettelijke rente) compenseren.
Artikel 5 Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

Vastgestelde
begroting
2016

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

0

0

0

29.702

29.702

149.929

149.929

0

29.702

179.631
100

149.929
149.929
149.929

149.929
149.929
149.929

0
0
0

0
0
0

149.929
149.929
149.929

0
0
0

0
0
0

0
0
0

29.702
29.702
29.702

29.702
29.702
29.702

28.405

28.405

0

6.194

34.599

Verplichtingen:
Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht
(percentage)

5.1

5.2

Schuldsanering landen Curacao en Sint
Maarten
Leningen
Schuldsanering
Leningen en/of garanties landen Curacao, Sint
Maarten en Aruba
Leningen
Lopende inschrijving Curacao en St Maarten
Ontvangsten:

Toelichting
Ontvangsten
Dit betreft extra rente inkomsten van circa € 6,2 mln. Hiervan is € 1,8 mln.
extra rente inkomsten als gevolg van het verstrekken van leningen in 2015
en 2016. € 4,4 mln. zijn meerontvangsten als gevolg van de huidige
Euro/dollar-koers. Deze ontvangsten worden overgeheveld naar de
wisselkoersreserve op artikel 7 (nominaal en onvoorzien).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

6

2.3 De niet-beleidsartikelen Koninkrijksrelaties
Artikel 3 Nominaal en onvoorzien (vervallen)
Dit artikel is niet meer van toepassing. Bij de wijziging van de begrotingsstructuur in 2016 is dit artikel vervangen door artikel 7 (Nominaal en
onvoorzien).
Artikel 6 Apparaat
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

6.1

Vastgestelde
begroting
2016

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:

21.466

19.882

– 3.561

2.124

18.445

Uitgaven:

21.466

19.882

– 3.561

2.124

18.445

Apparaat
Personele uitgaven
Eigen personeel
Externe inhuur
Overig personeel
Materiële uitgaven
Overig materieel

21.466
19.131
18.635
171
325
2.335
2.335

19.882
13.875
13.246
304
325
6.007
6.007

– 3.561
– 3.536
– 3.111
– 100
– 325
– 25
– 25

2.124
2.124
2.124
0
0
0
0

18.445
12.463
12.259
204
0
5.982
5.982

Toelichting
Personele uitgaven
Eigen personeel
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN) wordt betaald vanuit hoofdstuk IV
(Koninkrijksrelaties). Alle departementen hebben hiervoor in 2015
structureel geld overgeheveld. De Belastingdienst boekt jaarlijks de
bijdrage van € 2,6 mln. over naar hoofdstuk IV (Koninkrijksrelaties).
Artikel 7 Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

Vastgestelde
begroting
2016

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen:

1.260

3.966

12.000

– 2.883

13.083

Uitgaven:

1.260

3.966

12.000

– 2.883

13.083

7.1

Loonbijstelling

0

1.013

– 1.013

0

0

7.2

Prijsbijstelling

0

515

– 515

0

0

7.3

Onvoorzien

1.260

2.438

13.528

– 2.883

13.083

Toelichting
Onvoorzien
Voor het meerjarig opvangen van valutaschommelingen kent hoofdstuk IV
(Koninkrijksrelaties) en het BES-fonds een wisselkoersreserve. Wisselkoerstegenvallers worden vanuit deze reservering gedekt, wisselkoersmeevallers komen ten gunste van deze reservering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

7

De wisselkoersreserve wordt aangevuld vanuit artikel 1, 4 en 5 als gevolg
van meerontvangsten door de huidige wisselkoers op leningen aan en
bijdragen vanuit de Caribisch landen.
Vanwege wisselkoerstegenvallers is er een tekort op het BES-fonds. Dit
tekort wordt vanuit de wisselkoersreserve gecompenseerd.
Bij slotwet vindt de definitieve verrekening met de wisselkoersreserve
plaats over 2016 voor de wisselkoersverschillen op de gehele begroting
van Koninkrijksrelaties en het BES-fonds.
3. Het beleid BES-fonds
3.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Opbouw uitgaven (x € 1.000)
Art.nr.
Stand ontwerpbegroting 2016

2016
33.409

Mutaties 1e suppletoire begroting

0

Nieuwe mutaties:
Wisselkoersproblematiek

8.043
8.043

Overige mutaties

0

Stand 2e suppletoire 2016

41.452

Opbouw ontvangsten (x € 1.000)
Art.nr.
Stand ontwerpbegroting 2016

2016
33.409

Mutaties 1e suppletoire begroting

0

Nieuwe mutaties:
Wisselkoersproblematiek

8.043
8.043

Overige mutaties

0

Stand 2e suppletoire 2016

41.452

Toelichting
Bijdragen aan medeoverheden
Omdat de uitgaven voor het BES-fonds in euro’s worden geraamd maar
de daadwerkelijke uitgaven in dollars plaatsvinden is sprake van een
wisselkoerstegenvaller van € 8 mln.
Deze wordt gedekt vanuit de begroting Koninkrijksrelaties.
3.2 Het beleidsartikel
Artikel 1. BES-fonds
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

Verplichtingen:

Vastgestelde
begroting
2016

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

33.409

33.409

0

8.043

41.452

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

8

Vastgestelde
begroting
2016

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

33.409

33.409

0

8.043

41.452

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht (percentage)
1.1

100

BES-fonds
Opdrachten
Onderzoek
Bijdragen aan medeoverheden
Overige uitkering
Vrije uitkering

33.409
100
100
33.309
60
33.249

33.409
100
100
33.309
60
33.249

0
0
0
0
0
0

8.043
0
0
8.043
0
8.043

41.452
100
100
41.352
60
41.292

Ontvangsten:

33.409

33.409

0

8.043

41452

Toelichting
Bijdragen aan medeoverheden
Omdat de uitgaven voor het BES-fonds in euro’s worden geraamd maar
de daadwerkelijke uitgaven in dollars plaatsvinden is sprake van een
wisselkoerstegenvaller van € 8 mln.
Deze wordt gedekt vanuit de begroting Koninkrijksrelaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 620 IV, nr. 2

9