Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 932

Verlenging van de termijn gedurende welke
aanwijzingen krachtens de Luchtvaartwet van
militaire luchtvaartterreinen hun geldigheid
behouden

Nr. 4 HERDRUK1

VERSLAG
Vastgesteld 1 juni 2018
De vaste commissie voor Defensie, belast met het voorbereidend
onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag uit te
brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet
genoegzaam voorbereid.
Inleiding
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Deze leden zien de noodzaak om de overgangstermijn met drie jaar te verlengen om zorgvuldige totstandkoming van de
luchtvaartbesluiten te borgen. Zij spreken wel de wens uit dat dit tevens
de laatste verlenging is. De leden van de CDA-fractie hebben nog enkele
vragen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
ter verlenging van de termijn gedurende welke aanwijzingen krachtens de
Luchtvaartwet militaire luchtvaartterreinen hun geldigheid behouden.
Graag willen zij de regering nog enkele vragen voorleggen.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren hebben met verbazing
kennis genomen van voorliggend voorstel tot verlenging van de termijn
gedurende welke aanwijzingen krachtens de Luchtvaartwet van militaire
luchtvaartterreinen hun geldigheid behouden.
Strekking van het wetsvoorstel
De leden van de CDA-fractie melden dat de regering in 2016, bij de vorige
verlenging van de overgangstermijn, verwachtte nog met twee jaar extra
tijdig voor alle acht militaire luchthavens een luchthavenbesluit tot stand
te brengen. Op pagina 5 van de toenmalige memorie van toelichting was
1

kst-34932-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

I.v.m. het toevoegen van een inbreng van een fractie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 932, nr. 4

1

de Minister stellig: «Die verlengde termijn is toereikend om de vereiste
luchthavenbesluiten tot stand te brengen». Het bleek te optimistisch; deze
regering ziet zich genoodzaakt de termijn nogmaals te verlengen, nu zelfs
met drie jaar. Gebrek aan personele capaciteit bij Defensie was een van de
redenen voor de opgetreden vertragingen in 2016. Dat blijkt nu opnieuw
het geval te zijn. De Staatssecretaris spreekt van «schaarse capaciteit voor
het tot stand brengen van luchthavenbesluiten». De leden van de
CDA-fractie vragen wat er de afgelopen jaren aan is gedaan om die
schaarse capaciteit te versterken? Wat gaat de regering hier de komende
jaren aan doen?
Voorts willen de leden van de CDA-fractie weten of de activiteiten die nu
voor de luchtvaartbesluiten ondernomen worden gevolgen hebben voor
andere lopende processen zoals de luchtruimherziening aangezien er veel
claims op het luchtruim zijn en de samenwerking tussen Luchtmacht en
civiele luchtvaart van belang is om het leefklimaat voor inwoners op een
goed peil te krijgen of te houden.
Nu het in tien jaar tijd niet is gelukt om de vereiste luchthavenbesluiten tot
stand te brengen, vragen de leden van de fractie van de Partij van de
Dieren of dit het gevolg is van het grote verlies van inhoudelijke expertise
bij het Ministerie van Defensie of van het feit dat de grenzen op het gebied
van milieu, klimaat en leefomgeving geen verdere uitbreiding van de
activiteiten op militaire luchthavens toestaan. Of is dit het gevolg van een
combinatie van beiden, zo vragen deze leden.
Stand van zaken luchthavenbesluiten
De leden van de CDA-fractie melden dat in de memorie van toelichting
wordt opgemerkt dat komende tijd ook veel personeelscapaciteit
noodzakelijk is voor tussentijds onderhoud aan reeds tot stand gebrachte
luchthavenbesluiten. Dan gaat het onder meer over de noodzakelijke
aanpassing van het Luchthavenbesluit Deelen en het feit dat het burgermedegebruik van de militaire luchthaven Eindhoven nader moet worden
bezien, in verband met het aflopen van de vigerende medegebruiksvergunning. De leden van de CDA-fractie vragen wanneer de vigerende
medegebruiksvergunning van Eindhoven gaat aflopen en hoe het verdere
proces zijn beslag krijgt.
De leden van de D66-fractie constateren dat de regering de vertragingen
deels verklaart doordat de start van een nieuwe fase in het luchthavenbesluit conditioneel voor het afronden van de voorgaande fase is. Deze
leden verzoeken de regering toe te lichten hoe dit in de toekomst ofwel
verholpen, dan wel geminimaliseerd kan worden.
De leden van fractie van de Partij voor de Dieren vragen om een overzicht
van het aantal vliegbewegingen op jaarbasis op de acht terreinen,
uitgesplitst naar militair luchtverkeer en burgerluchtverkeer, gelet op het
gestelde in de memorie van toelichting dat dit, wanneer geen gebruik
meer zou kunnen worden gemaakt van de luchthavens, grote gevolgen
heeft voor zowel de militaire luchtvaart als ook voor het civiel medegebruik van de luchthavens.
Deze leden vragen wat de plannen zijn voor eventuele uitbreiding van de
capaciteit in de komende jaren. Voorts vragen zij de regering toe te lichten
waarom deze totale capaciteit van acht luchthavens al dan niet noodzakelijk is in relatie tot het beoogde doel.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vragen of de regering
de mening van deze leden deelt dat een uitbreiding van het aantal
vluchten niet mogelijk is zolang de herindeling van het luchtruim nog niet
is voltooid. Zo niet, kan de regering dat toelichten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 932, nr. 4

2

Kan een deel van de oefeningen vervangen worden door te werken met
simulatoren? In de burgerluchtvaart is de Boeing 787 simulator bijvoorbeeld zo geavanceerd dat piloten direct vanuit de training met een
vliegtuig met passagiers gaan vliegen. Zo niet, kan de regering dat
toelichten?
Voorts vragen deze leden naar het aantal meldingen van overlast door
omwonenden per luchthaven over de afgelopen tien jaar. Wat zijn op dit
moment de mogelijkheden voor de omwonenden om bezwaar te maken
tegen de ervaren overlast? Welke mogelijkheden zijn er voor handhaving
zolang er geen luchthavenbesluit is? Zullen in de te ontwikkelen luchthavenbesluiten de aantallen vliegbewegingen worden vastgelegd, zodat hier
op kan worden gehandhaafd? Zo niet, waarom niet, zo vragen de leden
van de fractie van de Partij voor de Dieren.
Luchthaven de Kooy
De leden van de D66-fractie constateren dat de vertraging in het luchthavenbesluit deels verklaard kan worden door het opnieuw uitvoeren van
metingen na «twijfel [...] omtrent de juistheid van invoergegevens voor de
geluidsberekeningen». Deze leden constateren dat eenzelfde situatie zich
voordeed bij de MER van Lelystad Airport. Gezien deze feiten vragen de
genoemde leden zich af hoe de regering dit bij de openstaande luchthavenbesluiten tracht te voorkomen. Aansluitend willen deze leden graag
weten of met een eventuele herberekening in de MER is rekening
gehouden in het termijn van 3 jaar.
Luchthaven Woensdrecht
De leden van de D66-fractie vernemen met genoegen de positieve
economische effecten van de bouw van een motorentestcel en een
motorenhal en een distributiecentrum voor reserveonderdelen voor F-35
vliegtuigen. Deze leden vragen of de regering, gezien het veronderstelde
economische belang, contingency-plannen heeft mocht er geen
vergunning worden verleend voor de geluidsoverlast en het aantal
transportbewegingen, zeker gezien de ligging nabij Natura 2000-gebieden.
De nadruk op het grote economische belang van de ontwikkelingen op en
rond de luchthaven Woensdrecht baart de leden van de Partij voor de
Dieren zorgen, mede omdat deze luchthaven in een Natura 2000 gebied
ligt. Deze leden vragen wat de ontwikkelingen voor de belasting op de
omliggende natuurgebieden betekenen.
Luchthaven Gilze-Rijen
De leden van de CDA-fractie melden dat de commissie voor de mileueffectrapportage (m.e.r.) voor Gilze Rijen onlangs heeft geadviseerd om de
milieueffectrapportage te laten aanpassen. De commissie voor de m.e.r.
adviseert dit, omdat veel informatie over de luchthaven niet beschikbaar
is. Daardoor zijn conclusies over geluidhinder en veiligheid door de
commissie niet goed te toetsen. Bovendien is volgens de commissie niet
in te schatten in hoeverre de activiteiten met minder hinder dan wel
veiliger voor de omgeving uitgevoerd kunnen worden. De leden van de
CDA-fractie vragen hoe de procedure nu verder verloopt en welke
vervolgstappen de regering gaat ondernemen.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren stellen dat er rond de
luchthaven Gilze-Rijen veel zorgen zijn van omwonenden over de
geluidsoverlast, alsmede over de zwaardere belasting voor de nabijgelegen natuur- en stiltegebieden. Gedeputeerde staten van Noord-Brabant
zijn van mening dat in de m.e.r. te weinig aandacht is besteed aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 932, nr. 4

3

alternatieve oplossingen die de geluidsoverlast voor omwonenden
zouden kunnen verminderen. De leden van de fractie van de Partij voor de
Dieren willen graag weten hoe de regering dit ziet.
De leden van de D66-fractie vernemen graag wat de regering tracht te
doen met het breed gedragen verzet van de bevolking en de gemeenteraad tegen verhoogde geluidsoverlast als gevolg van de eventuele
ingebruikname van de training-faciliteiten. Overweegt de regering
alternatieve trainingsmethoden?
Verlenging overgangstermijn met drie jaar
De leden van de D66-fractie constateren dat de regering deze paragraaf
afsluit met «De verlengde termijn is toereikend om de vereiste luchthavenbesluiten tot stand te brengen». Aangezien de regering tot twee maal
toe de termijn heeft moeten verlengen, vernemen genoemde leden dit
met enige scepsis. Zij vragen hoe waarschijnlijk de regering het acht dat
zich bij de openstaande luchthavenbesluiten geen vertragingen zullen
voordoen, zoals dit wel het geval was bij de luchthavens De Kooy en
Woensdrecht.
De voorzitter van de commissie,
Ten Broeke
De adjunct-griffier van de commissie,
Mittendorff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 932, nr. 4

4