Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

21 501-20

Europese Raad

Nr. 475

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 juni 2010
Graag bied ik u hierbij, mede namens de minister-president, het verslag
aan van de Europese Raaddie op 17 juni 2010 te Brussel plaatsvond.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

kst-21501-20-475
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-20, nr. 475

1

Verslag van de Europese Raad op 16 juni 2010 in Brussel
Deze Europese Raad stond in het teken van de financieel-economische en
verwante vraagstukken: de nieuwe EU-strategie voor slimme, duurzame
en inclusieve groei (Europa 2020-strategie), het toezicht op de financiële
sector, de versterking van het Stabiliteits- en Groeipact en de voorbereiding van de G20-top in Toronto. Ter voorbereiding van de VN MDG-top
in september spraken de regeringsleiders over de millennium ontwikkelingsdoelen (MDG’s) en naar aanleiding van een recent verschenen
Commissiemededeling over de reductiedoelstelling en de klimaatfinanciering.
Zoals te doen gebruikelijk, gaf de voorzitter van het Europees Parlement
de heer Jerzy Buzek zijn visie op actuele ontwikkelingen (toespraak
bijgesloten)1.
Europa 2020-strategie
De Europese Raad bereikte overeenstemming over de kwantitatieve
invulling van de laatste twee kerndoelen, voor onderwijs respectievelijk
sociale uitsluiting. Minister-president Balkenende verwelkomde de
gekozen bredere benadering van de sociale uitsluitingsdoelstelling. Die
past goed bij het Nederlandse uitgangspunt dat armoede een gebrek aan
kansen is om deel te nemen aan de arbeidsmarkt en maatschappelijke
activiteiten. Hij merkte op dat onderwijs een terrein blijft dat behoort tot
de nationale bevoegdheden.
De Europese Raad verwelkomde het eerste vlaggenschipinitiatief van de
Europa 2020-strategie; de Digitale Agenda voor Europa. Minister-president
Balkenende schreef hier een brief over aan de Europese Raad, samen met
zijn Deense, Estse en Finse ambtgenoten. Vervolgens stelde de Europese
Raad de Europa 2020-strategie vast.
Van Rompuy Groep
De voorzitter van de Europese Raad deed verslag van de voortgang van
de besprekingen in de werkgroep die zich buigt over de versterking van de
economische en budgettaire coördinatie in de EU en over crisismanagement. De Europese Raad bereikte overeenstemming over richtsnoeren voor de aanscherping van de begrotingsdiscipline en het
macro-economisch toezicht. Zo is er in de Europese Raad overeenstemming over het feit dat de preventieve en correctieve instrumenten
van het SGP versterkt moeten worden; er meer aandacht binnen het Pact
moet komen voor de ontwikkeling van de staatsschuld; dat er in het
voorjaar informatie wordt verschaft aan de Commissie over de basiscijfers
van de nationale begrotingen, rekening houdend met de nationale
begrotingsprocedures; dat de nationale begrotingsregels worden versterkt
en dat de kwaliteit van de statistische gegevens over de begrotingstekorten moet worden verbeterd.
Minister-president Balkenende gaf aan dat het SGP versterkt moet worden
door een meer «rules based» karakter en meer automatismen in te
bouwen en dat binnen het Pact ook meer aandacht moet komen voor
macro-economische onevenwichtigheden in de lidstaten. De Commissie
moet gebruik maken van de mogelijkheden om waarschuwingen en
advies af te geven.
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

De Europese Raad verzocht de werkgroep om haar werkzaamheden voort
te zetten en in oktober het eindrapport in te dienen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-20, nr. 475

2

Hervorming van de financiële sector
De Europese Raad riep de Raad en het Europees Parlement op om het
toezichtpakket zo snel mogelijk aan te nemen. Transparantie in de
banksector werd van belang geacht om het vertrouwen in de sector te
bestendigen. De Europese Raad kwam overeen dat de resultaten van de
stresstests die de bankentoezichthouders momenteel uitvoeren, uiterlijk in
de tweede helft van juli bekend worden gemaakt. Ook vroeg hij de Raad
en de Commissie om een bankenheffing of bankenbelasting (inclusief een
mogelijke mondiale transactiebelasting) die door de lidstaten moet
worden ingevoerd, verder uit te werken. Hierbij moet goed gelet worden
op onder andere zaken als een gelijk speelveld binnen de EU en ten
opzichte van derde landen. De Europese Unie zal dit idee ook opbrengen
tijdens de G20-top in Toronto en met de uitkomst van die bespreking zal
rekening worden gehouden bij de uitwerking van het idee voor de EU.
Minister-president Balkenende gaf aan dat hij geen voorstander is van een
algeheel verbod op «naked short selling» omdat dat de obligatiemarkten
kan verzwakken. Hij bepleitte ook om bij de ontwikkeling van het kader
voor een bankenbelasting goed te kijken naar het gelijke speelveld en de
totale lastenverzwaring voor de banken die bijvoorbeeld ook zwaardere
kapitaaleisen opgelegd krijgen. Deze elementen zijn in de ER-conclusies
opgenomen.
Voorbereiding G20-top in Toronto
De Europese Raad nam zonder veel discussie de inzet aan van de
Europese Unie voor de G20-top in Toronto, die was voorbereid door de
ministers van Financiën.
Minister-president Balkenende onderstreepte dat Europa door begrotingsdiscipline het signaal aan de markten moet afgeven dat Europa zijn zaken
op orde brengt en hierbij ook rekening moet houden bij het landenspecifieke stimuleringsbeleid.
Millennium Development Goals
De Europese Raad bevestigde de inzet van de Europese Unie voor de VN
MDG-top in september aanstaande in New York, die de Raad Buitenlandse
Zaken (deel Ontwikkelingssamenwerking) had voorbereid. Ministerpresident Balkenende wees op de afspraak dat alle EU-lidstaten in 2015
tenminste 0,7% BNI voor officiële hulp (ODA) reserveren en ondersteunde
het idee om dit jaarlijks in de Europese Raad aan de orde te stellen. Dit is
in de conclusies opgenomen. Hiermee geeft de Europese Raad een
krachtig signaal af, ook aan de EU-lidstaten die niet aan de norm van 0,7%
BNI/ODA voldoen.
Klimaatverandering
Commissievoorzitter Barroso presenteerde de Commissiemededeling
over de implicaties van zowel het bestaande EU-doel van 20% emissiereductie in 2020, als van een eventuele ophoging naar 30%. De Europese
Raad nam daar kennis van. De Commissie zal nadere analyses maken van
de kosten en baten van een 30% reductiedoelstelling in 2020, ook op het
niveau van lidstaten, van het gelijke speelveld voor de industrie en van de
financieringsmogelijkheden voor duurzame technologie. In verband met
de volgende ronde van klimaatonderhandelingen in Cancún, zal de
Europese Raad in het najaar op het onderwerp terugkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-20, nr. 475

3

IJsland
De Europese Raad ging akkoord met het openen van de EU-toetredingsonderhandelingen met IJsland, maar onder stevige conditionaliteiten. De
Europese Raad onderstreepte dat IJsland de bestaande verplichtingen
onder het Verdrag inzake de Europese Economische Ruimte moet
nakomen, waarop ook de EFTA Surveillance Authority heeft geattendeerd
(met betrekking tot de richtlijn inzake het depositogarantiestelsel en het
non-discriminatiebeginsel). IJsland moet alle uitstaande kwesties (in casu,
de leenovereenkomst inzake Icesave met het Verenigd Koninkrijk en
Nederland) oplossen. In het onderhandelingsraamwerk dat de Raad zal
gaan vaststellen, zullen deze zaken worden opgenomen. Door het besluit
van de Europese Raad zal de druk op IJsland toenemen om tot een
akkoord te komen over Icesave.
Minister-president Balkenende herinnerde aan de uitstaande verplichtingen van IJsland ten opzichte van het Verenigd Koninkrijk en Nederland.
De voortgang in het onderhandelingsproces zal hierdoor worden bepaald.
Zoals toegezegd in het Algemeen Overleg met de Tweede Kamer op
16 juni jl. gaf minister-president Balkenende aan dat het nakomen van
deze verplichtingen een voorwaarde moet zijn voor het afsluiten van de
onderhandelingen over hoofdstuk 9 (financiële diensten).
Iran
De Europese Raad nam een verklaring aan over het Iraanse nucleaire
programma. Daarin wordt geconstateerd dat een bevredigende overeenkomst over de uraniumvoorziening van de Teheran Research Reactor
weliswaar een vertrouwenwekkende maatregel zou zijn, maar niet de kern
van de zorg over Iran’s nucleaire programma zou kunnen wegnemen. Iran
werd nogmaals opgeroepen besprekingen over het nucleaire programma
aan te gaan. De wil van de Europese Unie om een diplomatieke oplossing
voor het geschil over Iran’s nucleaire programma te vinden, werd
nogmaals bevestigd. Iran werd opgeroepen zich bereid te tonen om het
vertrouwen van de internationale gemeenschap te herstellen en positief te
antwoorden op de uitnodiging tot hervatting van onderhandelingen. De
voorstellen voor onderhandelingen die de permanente leden van de
VN-Veiligheidsraad en Duitsland in juni 2008 hebben gedaan, gelden nog
steeds. De bereidheid van Hoge Vertegenwoordiger Ashton tot het
aangaan van gesprekken werd door de Europese Raad onderstreept.
De Europese Raad verwelkomde de op 9 juni jl. aangenomen VN-Veiligheidsraadsresolutie over Iran en nodigde de Raad Buitenlandse Zaken uit
bij zijn volgende zitting, die op 26 juli a.s. zal plaatsvinden, een besluit te
nemen ter implementatie van de maatregelen die zijn opgenomen in de
resolutie. Ook nodigde hij de Raad Buitenlandse Zaken uit in dezelfde
zitting over begeleidende maatregelen te besluiten, met het doel een
onderhandelde oplossing te bevorderen van alle uitstaande discussiepunten over Iran’s nucleaire programma. De begeleidende maatregelen
zullen betrekking hebben op de handels-, financiële, transport- en
energiesectoren. Tot slot nodigde de Europese Raad de Raad Buitenlandse
Zaken uit een besluit te nemen over verdere bevriezing van tegoeden en
verboden op visumverlening, in het bijzonder voor (leden van) het
Islamitische Revolutionaire Garde Korps.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-20, nr. 475

4