Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 125

Defensie Industrie Strategie

Nr. 16

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 14 februari 2013
De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de minister van Defensie over de brief van 29 november 2012 inzake
aanvullende informatie over het uitbesteden van SAR-taken en de inhoud
van het overleg met de centrales van overheidspersoneel (Kamerstuk
31 125, nr. 15). De daarop door de minister gegeven antwoorden zijn
hierbij afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Ten Broeke
De adjunct-griffier van de commissie,
Dekker

kst-31125-16
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 125, nr. 16

1

1
Kunt u bevestigen dat, nu geen business case te maken valt voor
SAR-taken en patiëntenvervoer Waddeneilanden in het kader van
sourcing, de afspraken die gemaakt zijn met Veiligheidsregio
Fryslân ten aanzien van de inzet van Defensiehelikopters voor
patiëntenvervoer, steunverlening bij calamiteiten en bijstand bij
rampen- en ongevallen onverkort worden uitgevoerd?
Ja.
2
Kunt u toelichten wat er de oorzaak van is dat Defensie geen
overeenstemming weet te bereiken met het ministerie van
Infrastructuur en Milieu (Raad van de Kustwacht) en de directeur
Kustwacht, waardoor het protocol behorend bij het convenant
dat de inzet van Defensiehelikopters voor de Friese Waddeneilanden regelt, niet getekend kan worden? Welke stappen u gaat
zetten om die overeenstemming alsnog te bereiken? Op welke
termijn verwacht u dat dit gerealiseerd is?
Bij het convenant over het patiëntenvervoer behoort een protocol dat de
aanvraagprocedure voor de NH-90 voor patiëntenvervoer regelt. Op dit
moment is er constructief overleg gaande tussen Defensie, de Kustwacht,
de veiligheidsregio Friesland en het Ministerie van Infrastructuur en
Milieu over de beschikbaarheid en aanvraagprocedure van NH-90
helikopters. Waar voorheen de SAR-taken en het patiëntenvervoer door
verschillende helikopters werden uitgevoerd (de Lynx en de AB412), zal dit
in de toekomst door dezelfde NH-90 worden uitgevoerd. Een complicerende factor daarbij is dat patiëntenvervoer geen kustwachttaak is. Het
streven is hierover zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken, in ieder
geval voordat de NH-90 de taken overneemt. Ik zal de Kamer daarover dan
informeren.
3
Kunt u toelichten op welke termijn de NH-90 beschikbaar is voor
het uitvoeren van zowel de SAR-taken als de taken voor de Friese
Waddeneilanden?
5
Klopt het dat de inzetbaarheid van de NH-90 nu en in de nabije
toekomst erg laag is? Van welke inzetbaarheid van de NH-90 gaat
u uit in de toekomst, en hoe verhoudt zich dat tot het uitvoeren
van de SAR-taken en het patientenvervoer met twee NH-90’s?
De inzetbaarheid van de NH-90 nu en in de nabije toekomst is laag, maar
vertoont een stijgende lijn. De NH-90 zal waarschijnlijk in 2014 voor de
SAR-taak en het patiëntenvervoer worden ingezet. In dat jaar worden die
taken ook nog uitgevoerd door de AB-412 en Cougar helikopters. Vanaf
1 januari 2015 kan de NH-90 zowel de SAR-taak als het patiëntenvervoer
volledig uitvoeren. Defensie kan dan twee NH-90 helikopters gereedstellen
voor deze taken.
4
In hoeverre wordt de invoering van de NH-90 bemoeilijkt door
operationele druk en de SAR-taken en het patientenvervoer?
Klopt het dat het uitvoeren van deze taken het opleidings- en
OT&E schema verstoort, waardoor nog meer vertraging ontstaat?
De problemen met de invoering van de NH-90 worden veroorzaakt door
de beperkte beschikbaarheid van de helikopter en niet door operationele
druk, de SAR-taken of het patiëntenvervoer. Het transitiescenario dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 125, nr. 16

2

Defensie nu hanteert houdt rekening met een geleidelijk verbeterende
beschikbaarheid.
SAR en het patiëntenvervoer zijn taken waarvoor bemanningen ook ten
behoeve van de operationele taakuitvoering moeten worden opgeleid.
Door deze taken tijdens hun opleiding uit te voeren kunnen zij ervaringen
opdoen die tevens worden gebruikt om de opleidingen te verbeteren.
6
Klopt het dat met het uitbesteden van de SAR-taken een grote
belasting voor Defensie weg zou vallen, omdat deze taken de
meest ervaren vliegers vereisen, die daardoor weinig vlieguren
kunnen maken, en dat instructeurs en ervaren vliegers daardoor
niet inzetbaar zijn aan boord van marineschepen voor de
kerntaken van Defensie?
Nee, het opleiden voor en de uitvoering van SAR-taken zijn integraal
onderdeel van het takenpakket van een helikopterbemanning voor het
opereren aan boord van een marineschip. De uitvoering van de SAR-taken
op de Noordzee maakt deel uit van de opleiding tot boordvlieger, omdat
hiermee de benodigde vliegervaring kan worden opgedaan.
7
Bent u bereid om uitbesteding van de SAR-taken en patiëntenvervoer door de beleidsverantwoordelijke ministeries te
overwegen, aangezien u stelt deze uitbesteding onwenselijk te
vinden uit bestuurlijke overwegingen?
9
Klopt het dat bij uitbesteding van de SAR-taken en het patiëntenvervoer schaarse helikoptercapaciteit vrij wordt gemaakt voor
Defensie, waardoor er meer helikopters beschikbaar komen voor
de kerntaken, zoals anti-piraterij, onderzeebootbestrijding,
nationale taken en luchttransport voor infanterie-eenheden?
10
Kan door uitbesteding van de SAR-taken en het patiëntenvervoer
extra helikoptercapaciteit vrij worden gemaakt die hard nodig is,
gezien de «capability gap» op het gebied van transporthelikopters, mede als gevolg van het afstoten van alle Cougars?
Voor de SAR-taken geldt dat deze integraal onderdeel zijn van het
takenpakket van een helikopterbemanning voor het opereren aan boord
van een marineschip. De uitbesteding daarvan zal voor Defensie geen
besparingen opleveren.
Het patiëntenvervoer is geen kerntaak van Defensie en zou door een
marktpartij kunnen worden uitgevoerd. Omdat deze taak binnen de voor
de opleiding benodigde vlieguren kan worden uitgevoerd, levert
uitbesteding voor Defensie geen capaciteitsreductie op en daarmee ook
geen besparing. In mijn brief van 29 november 2012 (Kamerstuk 31 125,
nr. 15) heb ik gemeld dat het bijvoorbeeld de ANWB vrij staat de mogelijkheden te onderzoeken om het patiëntenvervoer en de SAR-taken uit te
voeren. Een dergelijk voorstel dient dan te worden gericht aan de
ondertekenaars van het convenant en, voor zover het voorstel betrekking
heeft op civiele SAR-taken, ook aan het ministerie van Infrastructuur &
Milieu. Defensie heeft hierover contact gehad met de ANWB. De ANWB
heeft laten weten het eigen onderzoek begin 2013 te willen presenteren
aan betrokken partijen. Ik wacht dat onderzoek met belangstelling af.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 125, nr. 16

3

8
Wat is uw oordeel over de huidige praktijk, waarbij Defensie als
niet-beleidsverantwoordelijk ministerie voor de Kustwacht
SAR-taken civiel uitbesteedt?
Defensie voert militaire SAR-taken uit ten behoeve van de oefeningen met
de F-16 jachtvliegtuigen en civiele SAR-taken ten behoeve van de
kustwacht. Defensie en de Kustwacht maken afspraken over de levering
en afname van middelen zodat de Kustwacht haar taken kan uitoefenen.
Helikopterondersteuning is daarvan een onderdeel. Vanaf juli 2011 is de
Lynx-helikopter van het Ministerie van Defensie echter niet langer
beschikbaar voor de SAR-taken van de Kustwacht. In afwachting van de
overname van deze taken door de NH-90 in de behoefte tijdelijk voorzien
door de inzet van de AB412-helikopters en de Cougar en door de inzet van
een door Defensie ingehuurde helikopter. De AB412-helikopters van
Leeuwarden worden ook ingezet voor patiëntenvervoer van de Waddeneilanden. Dit betreft een tijdelijke situatie die eindigt zodra Defensie
beschikt over voldoende NH-90’s en opgeleide bemanningen om deze
taken over te nemen. Op deze manier komt Defensie de afspraken met de
Kustwacht na.
11
Klopt het dat de inzetbaarheid van de Cougar en de Chinook
momenteel laag zijn? Is het nodig om in de toekomst het takenpakket van Defensie te versmallen, en daarmee ook de inzetbaarheid van de transporthelikopters te verbeteren voor de
kerntaken?
Op dit moment is de inzetbaarheid van de Cougar voldoende en de
inzetbaarheid van de Chinook laag. De problemen met de inzetbaarheid
van de helikopters houden niet direct verband met de breedte van het
takenpakket van Defensie, maar vloeien voort uit de beperkte materiële
gereedheid van de helikopters. In het kader van het op orde brengen van
de krijgsmacht, wordt gewerkt aan de verbetering van de materiële
gereedheid.
12
Waarom heeft het Verenigd Koninkrijk de SAR-taken wel uitbesteed en bent u hiertoe niet bereid? Bent u bereid de ervaringen
van de Britten mee te nemen in uw overwegingen?
De overwegingen van het Verenigd Koninkrijk om de SAR-taken uit te
besteden zijn mij niet bekend. De geografische situatie in het Verenigd
Koninkrijk verschilt in elk geval sterk van de Nederlandse situatie. Zo is
het in Nederland mogelijk vanaf één locatie de SAR-taken uit te voeren en
maakt de uitvoering van deze taak deel uit van de reguliere opleidingen
van helikopterbemanningen.
13
Klopt het dat de Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie
Associatie al sinds 2003 met een eigen helikopter opereert voor
SAR-taken ten behoeve van de boorplatformen in de Noordzee,
tegen lagere exploitatiekosten dan de transporthelikopters van
Defensie? Bent u bereid te erkennen dat uitbesteding door de
markt efficiënter en goedkoper is dan wat Defensie levert?
De Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie (NOGEPA)
voert deze taken uit voor bedrijven. Mij is niet bekend welke kosten
daarmee zijn gemoeid. Zoals in het antwoord op de vragen 7, 9 en 10 is
uiteengezet vormt de SAR-taak een integraal onderdeel van het taken-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 125, nr. 16

4

pakket voor het opereren aan boord van een marineschip. De uitvoering
van de SAR-taken op de Noordzee maakt deel uit van de opleiding tot
boordvlieger. De uitbesteding van die taak levert daarom geen voordeel
op, omdat deze vaardigheden dan niet meer in de praktijk kunnen worden
beoefend terwijl de helikopterbemanningen nog steeds voor deze taken
moeten worden opgeleid (ten behoeve van de taken aan boord).
14
Houdt de geoefendheid van het SAR personeel te wensen over?
Zo nee, waarom zal Defensie de bij eventuele uitbesteding van
patiëntenvervoer vrijvallende vlieguren gebruiken voor
oefendoeleinden?
Nee. De bemanningen die deze taken uitvoeren zijn volledig gekwalificeerd. Dit geldt ook voor de bemanning van de ingehuurde helikopter die
in de nacht de SAR-taken uitvoert. Als SAR of patiëntenvervoer wordt
uitbesteed, zullen de bemanningen nog steeds hiervoor moeten worden
opgeleid en geoefend. Zij zullen de voor hun opleiding vereiste vlieguren
moeten maken. Er is daarom geen sprake van vrijval van vlieguren.
15
Hoeveel fte wordt vanuit Defensie ingezet om het patiëntenvervoer van en naar de Friese Waddeneilanden mogelijk te
maken? Wat zijn de personeelskosten die hieraan verbonden zijn?
Defensie zet geen extra personeel in voor het patiëntenvervoer omdat
deze taak wordt uitgevoerd met het personeel dat ook beschikbaar moet
zijn voor de uitvoering van de militaire en civiele SAR-taak. Tot de
geplande uitfasering worden deze taken uitgevoerd door het personeel
van de AB412-helikopter. In totaal betreft dat 41 fte’n waarvan de
personele kosten € 1,4 miljoen zijn. Zij worden nog ondersteund door
medisch personeel waarvoor SAR en patiëntenvervoer een neventaak is.
De Cougar helikopter vormt hiervoor de reservecapaciteit en voert deze
taken tijdelijk als neventaak uit waardoor de kosten daarvoor niet zijn te
onderscheiden van de totale kosten van de reguliere taken.
16
Kunt u toelichten wanneer de Kamer de uitkomsten van het
overleg met de centrales van overheidspersoneel kan
verwachten?
Als gevolg van de invoering van de Wet uniformering loonbegrip hebben
de centrales van overheidspersoneel het overleg met Defensie, inclusief
het (in)formele overleg over reorganisaties, opgeschort. Hierdoor ligt ook
het overleg over het Sociaal Statuut Uitbesteding stil. Zodra er met de
centrales van overheidspersoneel overeenstemming is bereikt over een
Sociaal Statuut Uitbesteding, zal ik u informeren over de uitkomst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 125, nr. 16

5