-SjtAAi) £)X,\<L

%

%o

Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties

Nota bevat informatie die niet openbaar gemaakt kan worden:

TER BESLISSING

IZI NEE □ JA, ONDER BETREFFEND KOPJE □ JA, VERSPREID OVER NOTA (MARKEER) □ JA, GEHEEL
Datum

6 September 2021

Aan

Stas BZK

Van

DGOO

Onze referentie
2021-0000433468

Opgesteld door

nota

Nota n.a.v. het verslag wetsvoorstel BRP LAA (35772)

Uiterlijk bij
Bijlage(n)
1
Aan
Stas BZK

Aanleidins^
•

De Tweede Kamer heeft verslag uitgebracht over het voorstel tot wljziging van
de Wet baslsregistratle personen (Wet BRP) t.b.v. de Landelljke Aanpak
Adreskwallteit (LAA). Het wetsvoorstel is noodzakelijk voor de structurele

Van
DGOQ

Met opmerkingen
9

inbedding van LAA bij BZK/RvIG. Het wetsvoorstel is niet controversieel
•

verklaard waardoor de behandeling kan worden voortgezet.
De nota naar aanleiding van het verslag en een nota van wljziging zijn gereed
voor aanbieding aan de Tweede Kamer.

Geadviseerd besluit

• Instemmen met de nota naar aanleiding van het verslag (inclusief bijiage 1) en
de nota van wljziging. Geadviseerd wordt om samenvattinoen van alle
oebruikte LAA-risicoorofielen met de TK te delen.
•

Ondertekenen van:

-

de nota naar aanleiding van het verslag;
de toelichtinq bij de nota van wljziging; en
de aanbiedingsbrief aan de Tweede Kamer.

Kernpunten

VVD, D65, CPA, SP, CU en BIJl hebben inbreng geleverd. De 43 vragen in het
verslag zien met name op (A) de privacyaspecten van LAA:
• Bij LAA worden grote hoeveelheden persoonsgegevens geautomatiseerd
geanalyseerd om signalen voor adresonderzoek te ontwikkelen. Daarbij
wordt gebruikgemaakt van risicoprofielen, zodat op basis van statistische
kenmerken personen worden uitgelicht voor nader onderzoek. Pit soort
verwerkingen ligt onder een vergrootglas (vgl. SyRI-discussie en
Toeslagenaffaire).

•

De vragen m.b.t. privacy zien op (1) wijze waarop menselijke
tussenkomst bij adresonderzoek gewaarborgd is, (2) de proportionaliteit
van de aanpak, (3) mogelijke discriminatoire werking van LAA en (4)
verzoek om inzicht in selectiefactoren en drempelwaarden van
risicoprofielen.

•

M.b.t. (4) wordt geadviseerd om samenvattinoen van alle oebruikte LAArisicoorofielen met de TK te delen. Pit gaat ook om profielen met een

relatie tot toeslagen, waaronder kinderopvangtoeslag. In het PO met de
DGOO op 6-9 jl. heeft u ingestemd met het delen van deze
samenvattingen.

Pagina 1 van 4

Nota openbaar

: 16/

•

Alternatief is om hieraan ook de volledige technische beschrijvlngen van

Datum

rislcoprofielen toe te voegen fniet oeadviseerd. zie ook toelichtlna

6 September 2021

verderoo).

Onze referentie
2021-0000433468

Overlge vragen (B) zlen op (1) de resultaten van het project LAA (djfers),(2) de
wijze waarop LAA bijdraagt aan de opiossing van soclale problematiek
(schuldhulpverlening, hulsvesting),(3) de wijze waarop gemeenten uitvoering
dienen te geven aan het wetsvoorstei en (4) de financiering van LAA.
Onder (C) wordt de inhoud van de nota van wijziging toegelicht. Het betreft
wijzigingen in het wetsvoorstei van technische aard.
Toelichting
A Vragen m.b.t. privacyaspecten LAA

Het wetsvoorstei voorziet in de noodzakeiijke waarborgen (o.a. op het gebied van
transparantie) voor een rechtmatige gegevensverwerking en inzet van profieien
daarbij. Zowei de Raad van State (dictum b) ais de Autoriteit Persoonsgegevens
(een enkeie - meer wetstechnische opmerking) hebben positief geadviseerd over
het wetsvoorstei.

(1) Menselijke tussenkomst adresonderzoek

•

De ieden hechten, onder verwijzing naar het advies van de Raad van

Stated groot beiang aan wezenlijke menseiijke tussenkomst bij het BRPadresonderzoek. Dit is van beiang om te voorkomen dat burgers met
gebruik van risicoprofieien worden onderworpen aan geautomatiseerde
besiuitvorming.

•

In de beantwoording^ wordt benadrukt dat een adresonderzoek, laat
staan een adreswijziging in de BRP, uberhaupt niet mogeiijk is zonder
menseiijke tussenkomst. Ook niet in de werkwijze van LAA, waarbij
onderzoek wordt gedaan met behuip van automatisch gegenereerde

•

Een adresonderzoek wordt per definitie door een mens uitgevoerd en een
gegeven in de BRP wordt pas gewijzigd wanneer een coiiege van B&W
daartoe beslist. Deze besiissing geschiedt op basis van de informatie uit
het adresonderzoek (over de feiteiijke situatie op het adres) of op aangifte
van de burger zeif. In de beantwoording wordt nader ingegaan op deze
verschiiiende momenten in het adresonderzoek waarop menseiijke

risicosignaien.

tussenkomst piaatsvindt.
(2) Proportionaliteit en effectiviteit

•

•

Een aantai vragen ziet op de proportionaliteit van LAA. Staat de privacyinbreuk (verwerking persoonsgegevens en inzet risicoprofieien) in
redeiijke verhouding tot het doei (verbeteren adreskwaiiteit BRP)? Tevens
wordt daarbij gevraagd naar cijfers over de effectiviteit van LAA.
Kern van de beantwoording is dat de inzet van risicoprofieien
proportioneel is geiet op (a) het beiang van juiste inschrijving in de BRP

^ De Raad van State adviseerde het verbod op geautomatiseerde besiuitvorming expliciet in
het wetsvoorstei op te nemen. Dit advies is niet opgevoigd omdat dit verbod reeds geidt
(AVG). Wei is de memorie van toelichting aangevuid met een uitgebreide uiteenzetting van
de wijze waarop menseiijke tussenkomst bij LAA-onderzoeken piaatsvindt.
^ Zie m.n. antwoorden op vragen 1, 29 t/m 32, 34 t/m 36 en 38.
Pagina 2 van 4

voor zowel de burger als de overheid en (b) de waarborgen transparantie, dataminimalisatie, menselijke tussenkomst - die het

Datum

6 September 2021

wetsvoorstel biedt. Hiernaast worden cljfers over de resultaten van LAA

Onze referentie

sinds 2015 gedeeld. De aanpak blljkt in de praktijk effectief: een LAAsignaal ieidt in 50% van de onderzochte gevaiien tot een correctie in de
BRP. Dat is beduidend vaker dan wanneer volstrekt wiiiekeurig (niet
risico-gestuurd) adresonderzoek gedaan wordt.^

2021-0000433468

(3) Discriminatoire werking
• Gevraagd wordt hoe discriminatoire werking van profielen wordt
voorkomen.

•

In de beantwoording wordt aangegeven dat op grond van het
wetsvoorstel iimitatief wordt vastgelegd weike categorieen

persoonsgegevens, zoais naam, adres, BSN, verwerkt mogen worden.
Daarbuiten is gegevensverwerking niet toegestaan. Op die manier wordt
uitgesloten dat adressen van personen op basis van discriminatoire
gegevens worden geseiecteerd. In iijn met de motie Kiaver c.s." zuilen
binnen geen van deze profielen gegevens over nationaliteit, etniciteit en
geboorteplaats worden gebruikt.
•

Hiernaast wordt in de beantwoording ingegaan op het

totstandkomingsproces van risicoprofieien, waar een toets op nondiscriminatie onderdeei van uitmaakt.

(4) Inzlcht in profielen (seiectiefactoren en drempelwaarden)
•

Leden van de VVD-, 066- en CU-fractie vragen om inzicht in de
risicoprofieien die tijdens het project LAA oebruikt ziln en die gebruikt
oaan worden door BZK. Daarbij wordt gevraagd naar seiectiefactoren en
drempeiwaarden. Eenvoudig gezegd gaat het daarbij om de vraag: waar
(weike aspecten/ gedragingen) wordt naar gekeken bij de seiectie van
een adres?

•

•

De beantwoording bevat een aigemene toeiichting over de inzet van
profielen bij LAA. Verder wordt verwezen naar (1) bijiage met
profielsamenvattingen (aiie gebruikte profielen tot heden) en (2) de
consuitatieversie van de Regeling BRP LAA (voorgenomen profielen, reeds
openbaar^). Geadviseerd wordt om deze informatie met de TK te deien.
Geadviseerd wordt om hieraan aeen technische details frekenreaeisl toe

te voeaen. Met het delen van de samenvattingen wordt in leesbare vorm
het best voidaan aan de wens uit de TK; de leden vragen uitleg over en

inzicht in de werking van profielen en niet om technische details. De
technische details zijn niet in leesbare vorm voorhanden. Het opieveren
van technische beschrijvingen in een leesbare vorm van aile gebruikte
profielen sinds 2015 vergt een grote capaciteitsinspanning voor RvIG die
de wetsbehandeiing kan vertragen.

(5) Profielen Beiastingdienst met reiatie tot toeslagen

^ Uit CBS-onderzoek blljkt dat adresregistratle in BRP voor 94% correct Is.
Kamerstukken II 2020/21, 35 510, nr. 16
= De consuitatieversie van deze regeling Is te vinden op; Overheld.nl i Consultatle Wlizlalng
Reaellno BRP l.v.m. Landellike Aanoak Adreskwallteit flnternetconsuitatle.nij. De openbare
internetconsultatle Is op 1 juni 2021 afgerond.
Pagina 3 van 4

In 2015 heeft de Belastingdienst signalen aangeleverd voor onderzoek
door gemeenten. Deze signalen zijn gegenereerd op basis van diverse
proflelen, waaronder profielen waarin de aanwezigheld van toeslagen een
criterlum was (proflelen op basis van respectlevelijk huur-, zorg- en
kinderopvangtoeslag). Deze profielen worden op dit moment niet meer
gebrulkt. Wei worden In andere profielen van de Belastingdienst financiele
belangen van burgers meegewogen.
Geadviseerd wordt om samenvattingen van deze profielen openbaar te
maken (zie ad 4).

Datum

6 September 2021
Onze referentie
2021-0000433468

B Overige vragen

Overige vragen (B) zien op (1) de resultaten van het project LAA (cljfers),(2) de
wljze waarop l_AA bijdraagt aan de opiossing van soclale problematiek
(schuldhulpverlening, slechte hulsvesting),(3) de wljze waarop gemeenten
uitvoering dienen te geven aan het wetsvoorstel en (4) de financiering van LAA.
In de beantwoording wordt hoofdzakelijk aangesloten bij de rapportage over LAA
die u In maart jl. aan de TK zond.® Een aantal van deze vragen overstijgt de
reikwijdte van dIt wetsvoorstel, zo wordt In het voorstel geen regeling m.b.t. de
financiering van LAA getroffen. JenV, Fin, SZW en BZK/DGBRW dragen samen bij
in de kosten van de aanpak. Het huidige financiele arrangement van LAA,
waaronder de bijdrage van 70 euro voor het verrlchten van adresonderzoek, staat
vast tot en met 31 december 2023. Dit betekent dat ook gemeenten die na de
wetswijziging meedoen aan LAA - in ieder geval tot en met 2023 - aanspraak
maken op de bijdrage voor het verrlchten van adresonderzoeken. In 2022 zai

duidelijk worden of LAA na 2023 onderdeel wordt van de (nieuwe) BRPfinancieringssystematiek, of dat aparte financiering, al dan niet tijdeiijk, wordt
gecontinueerd.
C Nota van wijziging

Voortschrijdend inzicht heeft tot een nota van wijziging geleid. Hierin wordt 1)
verduideiijkt dat een bestuursorgaan dat een terugmelding binnen LAA heeft
gedaan dit gegeven niet ianger zeif hoeft te gebruiken omdat er twijfel bestaat
over de juistheid ervan en worden 2) enkele wetstechnische omissies hersteld.

Beide punten zijn kleine wijzigingen. De nota van wijziging bevat geen
inhoudelijke wijzigingen in het wetsvoorstel.
Krachtenveld

De beantwoording en de bijiage (profielsamenvattingen) zijn afgestemd met
betrokken departementen (Fin, SZW, VWS, J&V, OCW en I&W) en de aan LAA
deelnemende uitvoeringsorganisaties (Belastingdienst, UWV, RDW, CJIB).
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
N.v.t.

Bijiagen
Volgnummer

Naam

1

Profielsamenvattingen LAA

Informatie

'
Kamerstukken II, 17 050, nr. 597, met bijiage; 'Evaluatie Landelljke Aanpak Adreskwaliteit
(LAA) 2020'.

Pagina 4 van 4