Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 936

Luchtvaartbeleid

Nr. 267

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU

Ontvangen ter Griffie op 27 mei 2015.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

De voordracht voor de vast te stellen
algemene maatregel van bestuur is aan de
Kamer overgelegd tot en met 24 juni 2015.

Den Haag, 27 mei 2015

De voordracht voor de vast te stellen
algemene maatregel van bestuur kan niet
eerder worden gedaan dan op 25 juni 2015.

Op 17 juli 2014 is uw Kamer per brief geïnformeerd over het staken van de
inspanningen van de gemeente Enschede en de provincie Overijssel om
te komen tot een commerciële burgerluchthaven Twente (Aanhangsel
Handelingen II 2013/14, nr. 2578). In mijn brief van 18 november 2014
(Kamerstuk 31 936, nr. 232) bent u vervolgens geïnformeerd over de
gesprekken met de regio over het voorziene vervolg van de gebiedsontwikkeling en de mogelijke rol van het Rijk daarbij. Dit in het licht van het
op 30 oktober 2014 verschenen advies van de Commissie van Wijzen
(onder leiding van de heer Wientjes), waarin is aangegeven: «Maak van de
luchthaven Twente een iconische internationale ontwikkel-, demonstratieen productiezone voor «Advanced Materials and Manufacturing»:
Technology Base Twente». Binnen dit concept zou volgens de Commissie
ruimte moeten zijn voor luchtvaartgerelateerde bedrijvigheid en General
en Business Aviation.
Area Development Twente (ADT) heeft mij recent geïnformeerd, dat de
provincie Overijssel en de gemeente Enschede het advies van de
Commissie van Wijzen ondersteunen en dat inmiddels door de regio een
plan van aanpak is vastgesteld om het advies te realiseren. Onderdeel van
dat plan van aanpak is om een vliegfunctie op de luchthaven Twente
mogelijk te maken voor General Aviation, Business Aviation en activiteiten
op het gebied van Maintenance Repair en Overhaul (MRO). ADT heeft aan
het Rijk gevraagd om duidelijkheid te geven over de rol van het Rijk bij het
vervolg van de luchthaven Twente. Hieronder ga ik daar nader op in,
mede namens de Minister van Defensie.
Bevoegd gezag luchthavenbesluit
ADT heeft het Rijk verzocht het eerste luchthavenbesluit voor luchthaven
Twente vast te stellen.

kst-31936-267
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 936, nr. 267

1

Het Rijk is bevoegd gezag voor luchthavens van nationale betekenis. De
positie van deze luchthavens is volgens de Luchtvaartnota te relateren aan
de faciliteiten om groot handelsverkeer te ontvangen. Deze luchthavens
leveren verder een bijdrage aan de internationale bereikbaarheid van
Nederland en van stedelijke netwerken. Uit het door de regio vastgestelde
plan van aanpak blijkt dat de regio een vliegfunctie op de luchthaven
Twente mogelijk wil maken voor General Aviation, Business Aviation en
activiteiten op het gebied van Maintenance Repair en Overhaul (MRO).
Deze activiteiten passen niet bij de criteria om luchthaven van nationale
betekenis te zijn. Daarom zal het bevoegd gezag voor de luchthaven
Twente worden gedecentraliseerd naar de provincie Overijssel. De regio is
hierover geïnformeerd.
Om de decentralisatie van het bevoegd gezag te realiseren bereidt mijn
ministerie een koninklijk besluit voor tot inwerkingtreding van artikel IG
uit de Wet van 18 december 2008, houdende wijziging van de Wet
luchtvaart inzake vernieuwing van de regelgeving voor burgerluchthavens
en militaire luchthavens en de decentralisatie van bevoegdheden voor
burgerluchthavens naar het provinciaal bestuur (Regelgeving burgerluchthavens en militaire luchthavens) (hierna: Wet RBML). Dit artikel bepaalt
dat artikel 8.1, zevende lid, van de Wet luchtvaart vervalt. Hiermee wordt
geregeld dat de luchthaven Twente, na het intrekken van de militaire
aanwijzing, geen burgerluchthaven van nationale betekenis wordt, maar
een luchthaven van regionale betekenis. Op grond van artikel XXV van de
Wet RBML geldt dat inwerkingtreding van de artikelen IA, IB, IC en IG niet
eerder wordt gedaan dan vier weken nadat het ontwerp aan beide kamers
der Staten-Generaal is overgelegd. In het licht daarvan ontvangt u het
ontwerp (bijlage 1)1.
Het Rijk vindt het van belang dat de continuïteit van de huidige vliegfunctie van de luchthaven niet in gevaar komt als de militaire aanwijzing
wordt ingetrokken dan wel met ingang van 1 november 2016 vervalt en er
op dat moment nog geen provinciaal luchthavenbesluit is vastgesteld. Als
het nodig is om de tussenliggende periode te overbruggen, is mijn
ministerie bereid om daarvoor – op grond van artikel 8a.50, tweede lid,
van de Wet luchtvaart – een procedure te starten om te komen tot een
vrijstelling van de verplichting om een luchthavenbesluit te hebben.
Bedrijfsvestiging korte termijn
ADT heeft aangegeven dat het gesprekken voert met geïnteresseerde
bedrijven, die mogelijk eerder gebruik van de luchthaven willen maken
dan dat een luchthavenbesluit is vastgesteld. ADT heeft gevraagd of het
Rijk – vooruitlopend op een vast te stellen luchthavenbesluit – dit gebruik
mogelijk wil maken op de luchthaven Twente, bovenop het reeds
bestaande gebruik.
Het Rijk is bereid om een procedure te starten om dit beperkt extra
gebruik mogelijk te maken op de luchthaven Twente, voordat een
luchthavenbesluit door de provincie is vastgesteld. Dit vanwege de
economische kansen van dit extra verkeer voor de regio (werkgelegenheid). Het Rijk ziet twee mogelijkheden om het extra gebruik mogelijk
te maken, ofwel via een ontheffing van het Ministerie van Defensie op de
militaire aanwijzing ofwel via een vrijstelling van mijn Ministerie van de
verplichting om een luchthavenbesluit te hebben (op grond van artikel
8a.50, tweede lid, van de Wet luchtvaart). In dat laatste geval zal parallel
aan vaststelling van een eventueel vrijstellingsbesluit de militaire
aanwijzing door het Ministerie van Defensie moeten worden ingetrokken.
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 936, nr. 267

2

Welke optie de voorkeur heeft wordt de komende weken in overleg met
ADT nader verkend. In beide gevallen gelden voorwaarden om het
beperkt extra gebruik mogelijk te maken. Zo wordt het gebruik gemaximeerd (zodanig dat de contouren voor geluid (56 Lden) en externe
veiligheid (PR 10-6) niet buiten het toekomstige luchthavengebied vallen),
dient er zekerheid te bestaan over de aan/uitvliegroutes, over luchtverkeersdienstverlening en over het waarborgen van de veiligheid op de
luchthaven. Over de invulling van de voorwaarden zal nog overleg met
ADT plaatsvinden.
Financiële bijdragen
Vanuit het Rijk zijn in het verleden onder voorwaarden bijdragen
toegezegd in het kader van de ontwikkeling van een burgerluchthaven
voor groot commercieel verkeer, te weten:
– Investeringsbijdrage voor luchtzijdige investeringen: € 1,8 miljoen2
– Bijdrage in de exploitatie van luchtverkeersleiding op de luchthaven:
€ 4,6 miljoen3.
– Bijdrage om participatiemaatschappij PPM Oost te laten participeren in
de op te richten luchthavenonderneming: € 2,5 miljoen4.
ADT heeft gevraagd om duidelijkheid hoe het Rijk met deze bijdragen
omgaat. Aan ADT is aangegeven dat – met het stoppen van de regionale
inspanningen om te komen tot een burgerluchthaven voor groot
commercieel verkeer – de onder voorwaarden toegezegde bijdragen voor
de exploitatie van luchtverkeersleiding en om participatiemaatschappij
PPM Oost te laten participeren in de op te richten luchthavenonderneming
zijn komen te vervallen. De bijdrage van € 1,8 miljoen is opgenomen in de
Bestuursovereenkomst Gebiedsontwikkeling Vliegveld Twente5, waarin
ook is bepaald dat partijen met elkaar in overleg gaan als de voorgenomen gebiedsontwikkeling met burgerluchthaven voor groot commercieel verkeer niet tot stand zou komen. In het licht van de afspraken uit de
Bestuursovereenkomst is aan ADT gemeld dat op een later moment een
definitief besluit zal worden genomen over het al dan niet beschikbaar
stellen van (een deel van) de bijdrage van € 1,8 miljoen. Hiervoor is
ondermeer duidelijkheid nodig over de concrete invulling van de
ontwikkeling van de luchthaven op basis van het vastgestelde plan van
aanpak.
Betrokkenheid Ministerie van Economische Zaken
ADT heeft verzocht om een overleg met het Rijk over de beoogde
economische ontwikkeling van de regio Twente. Het Ministerie van
Economische Zaken is bereid om met de regionale partijen in gesprek te
gaan over dit onderwerp.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

Deze bijdrage maakt onderdeel uit van de bijdrage van € 3,0 miljoen, die met een amendement
van het lid Koopmans (Kamerstuk 31 200 XII, nr. 60) is vrijgemaakt voor de ontwikkeling van de
luchthaven Twente. Een deel van deze bijdrage (€ 1,2 miljoen) is besteed.
3
Kamerstuk 31 936, nr. 141
4
Kamerstuk 31 936, nr. 141
5
Bijlage bij Kamerstuk 31 936, nr. 17
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 936, nr. 267

3