Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 459

Wijziging van enige belastingwetten
(Belastingheffing excessieve
beloningsbestanddelen)

Nr. 23

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 december 2008
Via deze brief wordt uitvoering gegeven aan de motie Cramer c.s. inzake
TechnoPartners1. Tevens wordt ingegaan op de vraag, geparafraseerd
weergegeven, of de praktijk zich al richt op de wet, doordat belanghebbenden box 2 «opzoeken» door hun lucratief belang in een BV onder te
brengen. Met dit laatste doe ik mijn toezegging gestand, zoals gedaan
tijdens de plenaire behandeling van wetsontwerp 31 459 Wijziging van
enige belastingwetten (Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen) in Uw Kamer naar aanleiding van vragen hierover van de
heer Omtzigt (CDA)2.
TechnoPartners
In de motie Cramer wordt aandacht gevraagd voor de TechnoPartners in
relatie tot het wetsontwerp belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen met de vraag hoe de maatregelen uitwerken voor de investeringen van TechnoPartners, welke een reëel risico dragen.
Bij TechnoPartners gaat het om kleine venture capital fondsen en buy-out
fondsen die met gebruikmaking van de regeling voor «Seed Capital Technostarters3» zijn opgezet (hierna te noemen: Technopartner-fondsen).

Kamerstukken II 2007/08, 31 459, nr. 18.
Kamerstukken II 2007/08, 31 459, handelingen 107–7876.
3
Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 24 maart 2005, nr. WJZ
5 017 251, houdende regels inzake het
verstrekken van middelen in verband met de
verschaffing van risico-kapitaal aan bedrijven
van technostarters.

Als gevolg van de inwerkingtreding per 1 januari 2009 van de wet Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen bestaat de mogelijkheid
dat participanten in Technopartner-fondsen, maar ook participanten in
andere kleine durfkapitaalfondsen, vanaf 1 januari 2009 onder het regime
van resultaat uit overige werkzaamheden worden belast, uiteraard met de
mogelijkheid om onder voorwaarden effectief het box 2-tarief te benutten
(artikel 3.95b, vijfde lid, Wet inkomstenbelasting 2001, zoals dat artikel per
1 januari 2009 van kracht wordt). Het regime van resultaat uit overige
werkzaamheden hoeft echter niet van toepassing te zijn. Als rendementen
ten behoeve van participanten in Technopartner-fondsen zuiver een
vergoeding betreffen voor reëel risicodragend ter beschikking gesteld
kapitaal, is het regime voor lucratieve belangen uiteraard niet van toepas-

KST126699
0809tkkst31459-23
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 459, nr. 23

1
2

1

sing. Vanzelfsprekend geldt dit ook voor participanten in andere venture
capital fondsen en buy-out fondsen.
Op 23 oktober 2008 hebben de ministeries van Financiën en van Economische Zaken een bespreking gehad met vertegenwoordigers van TechnoPartners en de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen
(hierna: NVP), mede naar aanleiding van de voornoemde motie Cramer
c.s. Naar aanleiding van dat overleg is specifiek voor de Technopartnerfondsen bij de Belastingdienst een vast aanspreekpunt ingesteld, waar
deze fondsen de bij hen levende vragen en problematiek kunnen aankaarten. Deze mogelijkheid zou breed gecommuniceerd worden door
vertegenwoordigers van TechnoPartners en de NVP, aangezien er op korte
termijn toch al een bijeenkomst voor de fondsen gepland stond.
Tot op heden is slechts zeer spaarzaam contact opgenomen met het
aanspreekpunt. Het is dan ook erg lastig om naar aanleiding daarvan een
algemene conclusie te trekken. Wel kan naar mijn mening hieruit worden
afgeleid dat het geringe aantal zaken die TechnoPartner-fondsen bij de
Belastingdienst hebben aangekaart op zijn minst een indicatie is dat er
geen sprake van een op bredere schaal voorkomende problematiek,
waarmee de praktijk niet uit de voeten zou kunnen. Het aanspreekpunt bij
de Belastingdienst blijft evenwel ook de komende tijd beschikbaar voor
vragen en knelpunten van de TechnoPartner-fondsen.
Ik wil nog wel de problematiek noemen van vermogenstitels die tussentijds de status van lucratief belang verliezen. Dit zou een fiscale afrekening
tot gevolg hebben, nog voordat de voordelen daadwerkelijk worden
gerealiseerd («phantom income»). De NVP heeft hier aandacht voor
gevraagd bij brief van 4 december 2008. In de nota naar aanleiding van
het nadere verslag1 en tijdens de plenaire behandeling van het wetsontwerp Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen in de Eerste
Kamer is daarover het een en ander gewisseld, waarnaar ik kortheidshalve
verwijs. De specifieke toezeggingen die ik hierbij heb gedaan, zullen
hierna nog kort worden weergegeven.
Allereerst heb ik toegezegd dat voor bestaande posities van participaties
in TechnoPartner-fondsen in de beleidssfeer een regeling zal worden
getroffen op grond waarvan belanghebbenden met contractuele clausules
van latere substantiële terugbetalingen van het preferente aandelenkapitaal kunnen opteren voor een doorschuifregeling in het geval dat een
dergelijke terugbetaling ertoe leidt dat een participatie de status van lucratief belang verliest. Daarbij komt deze doorschuifregeling qua strekking
overeen met de regeling van het fictieve aanmerkelijk belang. Vervolgens
heb ik tijdens de plenaire behandeling in de Eerste Kamer van het wetsontwerp deze toezegging nog verder uitgebreid naar andere venture
capital-fondsen, indien die met diezelfde problematiek te maken zouden
krijgen. Een dergelijke regeling zal worden uitgewerkt als voldoende
casuïstiek zich heeft aangediend.
Ik ben van mening dat met deze toezeggingen de mogelijke «scherpe
kantjes» van het regime voor lucratieve belangen al voor een belangrijk
deel zijn weggenomen, zeker in de sfeer van de kleinere venture capitalfondsen, waaronder eventueel ook de TechnoPartner-fondsen.
De overgang naar een aanmerkelijk belangpositie
1

Kamerstukken II 2007/08, 31 459, nr. 9,
blz. 14.
2
Kamerstukken II 2007/08, 31 459, handelingen 107–7876.

Naar aanleiding van vragen van de heer Omtzigt tijdens de plenaire
behandeling van het wetsontwerp Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen in de Tweede Kamer2 geef ik hierna een toelichting op de
praktijk dat belanghebbenden box 2 opzoeken door het onderbrengen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 459, nr. 23

2

hun lucratief belang in een BV, waarin de belastingplichtige een aanmerkelijk belang in de zin van hoofdstuk 4 van de Wet inkomstenbelasting
2001 (hierna: Wet IB 2001) bezit.
Bij de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer1 is een concept
beleidsbesluit gevoegd. Na plenaire behandeling en stemming over het
wetsontwerp in de Eerste Kamer is het beleidsbesluit definitief gemaakt
(Besluit van 9 december 2008, nr. CPP2008/2412M). In dit beleidsbesluit
wordt het belanghebbenden toegestaan bestaande lucratieve belangen –
of die nu een aanmerkelijk belang vormen of niet – nog tot 1 april 2009 in
te brengen in een BV waarin de belastingplichtige een aanmerkelijk
belang in de zin van hoofdstuk 4 van de Wet IB 2001 bezit, zonder fiscale
afrekening voor het aanmerkelijk belang respectievelijk het resultaat uit
overige werkzaamheden. Aldus heb ik met het oog op een soepele invoering van de wet aan belanghebbenden een ruime overgangsperiode van
drie maanden – van 1 januari tot 1 april 2009 – gegund, zulks tevens naar
aanleiding van het verzoek van de NVP en wensen uit de fiscale praktijk.
Op deze wijze wordt aan belanghebbenden voldoende gelegenheid
geboden om tijdig de route van het aanmerkelijk belang op te zoeken,
zodat te zijner tijd bij de daadwerkelijke realisatie van de voordelen effectief van het aanmerkelijk belangtarief gebruik kan worden gemaakt, uiteraard indien aan de in de wet gestelde voorwaarden wordt voldaan (in het
bijzonder de voorwaarden van artikel 3.95b, vijfde lid, Wet IB 2001).
Het wetsontwerp in combinatie met het voornoemde beleidsbesluit (en de
in dat besluit opgenomen voorwaarde dat belastingplichtigen hun zaak
voor 1 januari 2009 bij de Belastingdienst dienen te melden) heeft ertoe
geleid dat bij de Belastingdienst zich nieuwe gevallen hebben aangediend
van belastingplichtigen die het door hen gehouden lucratieve belang
wensen in te brengen in een BV waarin men (de belastingplichtige) een
aanmerkelijk belang bezit. Naar verwachting zullen daar de komende
periode nog zaken bijkomen; op dit moment bestaat derhalve nog geen
volledig beeld. Bij gelegenheid van de toegezegde evaluatie van het lucratieve belangenregime (vergelijk de nota naar aanleiding van het verslag
en mijn toezegging bij de plenaire behandeling in de Tweede Kamer2) zal
ik nog kort op dit onderwerp terugkomen. Streven van die evaluatie is in
eerste aanleg om een beeld te geven van mogelijke constructies om de
bedoeling van de wet Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen
te ontgaan – de evaluatie zal derhalve een kwalitatieve analyse worden en
geen kwantitatieve – maar het ontmoet geen bezwaar om ook het onderwerp van de overgang naar de aanmerkelijk belangvariant daarin mee te
nemen.
Ik vertrouw erop u hiermede voldoende te hebben geïnformeerd.
De staatssecretaris van Financiën,
J. C. de Jager

1

Kamerstukken I, 2008/09, 31 459, C.
Kamerstukken II 2007/08, 31 459, nr. 6, blz. 7
en Kamerstukken II 2007/08, 31 459, handelingen 107–7876.

2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 459, nr. 23

3