Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

29 665

Evaluatie Schipholbeleid

Nr. 433

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 juli 2022
Via deze brief informeer ik uw Kamer, naar aanleiding van mijn eerdere
toezegging in het Commissiedebat Luchtvaart van 1 juni jl. (Kamerstukken
29 665 en 31 936, nr. 430) over de belangrijkste uitkomsten van de
wekelijkse rapportages die Schiphol met mij deelt. In deze rapportages
deelt Schiphol een overzicht van de maatregelen die de luchthaven neemt
langs de vier actielijnen, alsmede feiten en cijfers ten aanzien van het
verkeersbeeld.
In de vorige brief bent u op de hoogte gebracht van de belangrijkste
bevindingen over week 22–23 en 23–24.1 In deze brief informeer ik u over
de belangrijkste bevindingen uit de laatste twee weekrapportages (week
24–25 en week 25–26). De rapportages bevatten informatie die door
Schiphol als bedrijfsvertrouwelijk is aangemerkt en kunnen daarom niet
integraal aan de Kamer worden verzonden.
Ook informeer ik u over mijn inventarisatie van de mogelijkheden tot
tijdelijke inzet van militaire steun door Defensie en de Koninklijke
Marechaussee en over de toezegging uit het Commissiedebat Duurzame
luchtvaart van 16 juni jl. om u te informeren op basis van welke criteria
deze zomerperiode vluchten worden geschrapt.
Terugblik en verkeersbeeld Schiphol afgelopen weken
Aantallen vluchten en passagiers
Het aantal vluchten en passagiers is vergelijkbaar met de vorige
rapportage. In week 24 had Schiphol dagelijks tussen de 1,155–1,281
vluchten te verwerken en dagelijks tussen de ca. 164,000–179,000
inkomende, uitgaande en transferpassagiers. In week 25 had Schiphol

1

kst-29665-433
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 29 665, nr. 427.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 433

1

dagelijks tussen de 1,140–1,264 vluchten te verwerken en dagelijks tussen
de ca. 128,000–183,000 inkomende, uitgaande en transferpassagiers.
On-time performance voor inkomende en uitgaande vluchten
Het aantal vluchten dat op tijd vertrok, oftewel de on-time performance,
voor inkomende vluchten lag tussen de 51–81% in week 24 en tussen de
47–71% in week 25. De on-time performance voor uitgaande vluchten lag
tussen de 36–55% in week 24 en tussen de 23–48% in week 25.
Maximale totale wachttijden
Met ingang van de rapportage van deze week kan Schiphol mij ook over
de totale wachttijd bij de vier verschillende beveiligingsvertrekfilters
informeren. De totale wachttijd omvat de tijd die voor passagiers is
verstreken tussen de bagage check-in en de beveiligingscontrole. In de
vorige brief is uw Kamer nog geïnformeerd over wachttijden zoals
gemeten binnen de banklining, oftewel bij de securityfilters zelf.
Over week 24 rapporteerde Schiphol nog niet over de totale wachttijden.
In week 25 was maandag 20 juni met afstand de dag met de langste totale
wachttijd voor vertrekfilter 1. Met name voor het middaguur, maar ook op
enkele momenten erna, bedroeg de totale wachttijd meer dan
180 minuten. Dit valt samen met de lage on-time performance voor
uitgaande vluchten van 23% op maandag 20 juni. Op de andere dagen in
week 25 lag de totale wachttijd beduidend lager, te weten tussen de circa
0–100 minuten. De totale wachttijd bij vertrekfilters 2, 3 en 4 bedroeg
tussen de 4–150 minuten.
Vooruitblik en voortgang maatregelen Schiphol langs de vier
actielijnen
Hieronder worden per actielijn de meest relevante voortgang en ontwikkelingen vermeld.
1. Aantrekken personeel
In de vorige brief is uw Kamer geïnformeerd over het feit dat op 7 juni de
eerste lichting ZZP’ers gestart is met de securityopleiding. Inmiddels
hebben de eerste tientallen ZZP’ers hun AIVD veiligheidsonderzoek
doorlopen. Zij kunnen naar verwachting deze week worden ingezet. Een
aantal anderen dient de benodigde opleidingen eerst nog af te ronden.
De luchthaven heeft eveneens geïnventariseerd of personeel van
beveiligingsbedrijven uit andere EU-landen kan worden ingezet. Dit lijkt
echter niet haalbaar te zijn door een gebrek aan de benodigde certificatie.
2. Operational excellence
Uw Kamer is in de vorige brief geïnformeerd dat de luchthaven een aparte
doorgang heeft gecreëerd voor passagiers die mogelijk hun vlucht gaan
missen. Deze pilot wordt wegens succes doorgetrokken voor onbepaalde
tijd. Passagiers wordt gevraagd maximaal één koffer per persoon mee te
nemen. Security coaches worden ingezet om passagiers die in de rij staan
te informeren en te helpen waar nodig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 433

2

Start aanvullend programma kantoorpersoneel
In week 24 heeft Schiphol intern een programma gestart waarbij
kantoorpersoneel gedurende de zomermaanden structureel en tegen een
vergoeding ondersteuning kan bieden in de luchthavenoperatie. Dit
programma is een aanvulling op een al langer bestaand programma
waarbij personeel van Schiphol incidenteel ondersteuning kan bieden in
de operatie.
3. Aantrekkelijk werken op Schiphol
In aanvulling op het door Schiphol, FNV en CNV gesloten sociaal akkoord
op 1 juni jl. en de banenmarkt van 11 juni jl. is Schiphol op 24 juni jl.
gestart met een aanvullende campagne voor de werving van extra
beveiligingspersoneel in samenwerking met vijf beveiligingsbedrijven.
Deze campagne loopt tot eind augustus.
4. Maakbaarheid operatie
Verplichte beperking van vertrekkende passagiers
Na aankondiging van de verplichte beperking van vertrekkende passagiers
in juli, is in goed overleg met de luchtvaartmaatschappijen en de
slotcoördinator besloten om eveneens vervroegd stappen te zetten met
betrekking tot het beperken van vertrekkende passagiers in de eerste week
van augustus. Door nu al te besluiten over deze beperking in augustus
kunnen luchtvaartmaatschappijen zich beter voorbereiden op deze
periode, waardoor de impact op passagiers naar verwachting beperkt
blijft. In de laatste drie weken van augustus hoeft het aantal lokaal
vertrekkende passagiers volgens de luchthaven niet omlaag, omdat de
capaciteit van de luchthavenbeveiliging in die weken meer in evenwicht is
met het verwachte aanbod. Schiphol heeft mij meegegeven grote
waardering te hebben voor de inzet van de luchtvaartmaatschappijen ten
aanzien van de verplichte beperking. De luchthaven stelt dat, mede door
het harde werk en de creativiteit van de luchtvaartmaatschappijen, de
effecten van de ingrijpende maatregel beperkt lijken te blijven.
Spreiding van vluchten
In de motie van het lid Koerhuis c.s. (Kamerstuk 31 936, nr. 941) van 9 juni
2022, is verzocht om de Kamer te informeren over de vakantievluchten die
Groningen Airport Eelde en Maastricht Aachen Airport van Schiphol
hebben overgenomen. In de vorige brief is uw Kamer medegedeeld dat de
regionale luchthavens, waaronder Groningen, Maastricht, Rotterdam en
Eindhoven, inderdaad capaciteit beschikbaar hebben om vluchten over te
nemen van Schiphol. Het is aan luchtvaartmaatschappijen om te bepalen
of ze vluchten al dan niet uit zullen plaatsen, Schiphol en de rijksoverheid
hebben geen instrumenten om uitplaatsing te verplichten.
Diverse luchtvaartmaatschappijen hebben gebruik gemaakt van de
mogelijkheid om vluchten uit te plaatsen naar regionale luchthavens.
Toezegging op basis van welke criteria vluchten worden
geschrapt
In het Commissiedebat Duurzame luchtvaart van 16 juni jl. heb ik
toegezegd uw Kamer te informeren op basis van welke criteria deze zomer
vluchten worden geschrapt. Het criterium dat gekozen is voor het
reduceren van capaciteit betreft «het aantal stoelen van vertrekkende
vluchten» voor de periode van 7 juli tot en met 31 juli en voor de periode

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 433

3

van 1 augustus tot en met 28 augustus. Schiphol heeft de maximaal
beschikbare capaciteit voor de security controle van vertrekkende
passagiers doorgerekend naar «het aantal stoelen van vertrekkende
vluchten» per dag. Die capaciteit is als addendum toegevoegd aan de
capaciteitsdeclaratie van het zomerseizoen 2022.
De slotcoördinator heeft na vaststelling van het addendum de beschikbare
capaciteit (per dag) vergeleken met het aantal vertrekkende stoelen zoals
opgenomen in de initiële gealloceerde slots (per dag). De slotcoördinator
heeft het verschil daartussen – bij een tekort aan capaciteit – vervolgens
als reductieopgave neergelegd bij luchtvaartmaatschappijen. Die
reductieopgave is gelijkmatig verdeeld over de luchtvaartmaatschappijen
die slots toegewezen hebben gekregen voor de betreffende dag. Als een
luchtvaartmaatschappij op donderdag 7 juli 50% van het totaal aantal
vertrekkende stoelen bij de initiële allocatie gealloceerd heeft gekregen,
dan behouden ze – na de reductieopgave – 50% van de beschikbare
gereduceerde capaciteit.
De slotcoördinator heeft iedere luchtvaartmaatschappij direct na
publicatie van het addendum van de beschikbare capaciteit geïnformeerd
over de dagelijkse reductieopgave voor de vastgestelde periode. Daarna
bepalen de luchtvaartmaatschappijen hoe ze de reductieopgave in aantal
vertrekkende stoelen gaan realiseren. Dat kan onder meer door boekingen
stop te zetten, het aantal vertrekkende passagiers te verminderen,
vluchten te verplaatsen naar een andere luchthaven en vluchten te
annuleren. Luchtvaartmaatschappijen beslissen zelf welke bestemmingen
geraakt worden. Diverse luchtvaartmaatschappijen hebben dit al bekend
gemaakt. Ik heb er veel waardering voor om te zien dat het grootste
gedeelte van de luchtvaartmaatschappijen meewerkt aan de opgave.
Deze reductiemethodiek is gebaseerd op mondiale afspraken die tijdens
de Covid-19 pandemie zijn gemaakt voor tijdelijke capaciteitsbeperkingen.
Deze werkwijze wordt gesteund door de grote koepelorganisaties van
luchthavens, luchtvaartmaatschappijen en slotcoördinatoren.
Tijdelijke inzet van militaire steun door Defensie
Mede op verzoek van de luchthaven Schiphol is er contact geweest met
de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en
het Ministerie van Defensie over de vraag of de tijdelijke inzet van
militaire steun op Schiphol een mogelijkheid is. Hiervoor werd beroep
gedaan op de Regeling militaire steunverlening in het openbaar belang,
welke uitsluitend gebruikt kan worden indien er sprake is van een
openbaar belang van de aanvrager. De NCTV heeft vastgesteld dat daar in
dit geval onvoldoende sprake van is. Inzet van militairen dient in dit geval
de belangen van Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen, maar is geen
openbaar belang zoals bedoeld in de Regeling militaire steunverlening in
het openbaar belang.
Vanuit het Ministerie van Defensie is hierop aangevuld dat de situatie in
Oekraïne op dit moment een grote personeelsinzet vergt voor Defensie.
Verder heeft langdurige inzet van defensiepersoneel gevolgen voor de
geoefendheid en gereedheid van de krijgsmacht in een tijd waar die van
doorslaggevend belang kan zijn, gezien de huidige geopolitieke situatie.
Inzet van de Koninklijke Marechaussee
Voor wat betreft de inzet van de Koninklijke Marechaussee geldt dat de
tijdelijke inzet van de Koninklijke Marechaussee, alsmede personeel van
de politie en de douane, voor beveiligingscontroles wordt geregeld door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 433

4

de Luchtvaartwet. De Minister van Justitie en Veiligheid is de aangewezen
autoriteit om dergelijk personeel aan te wijzen. Van de zijde van de
Koninklijke Marechaussee is aangegeven dat zij permanent volledig zijn
ingezet en geen extra capaciteit beschikbaar hebben. Wel heeft op 28 juni
jl. een overleg plaatsgevonden binnen het Nationaal Taakvelden Beraad,
waarin is gesproken over een mogelijke optimalisatie van de inzet van de
Koninklijke Marechaussee bij piekmomenten in het aanbod van passagiers. In de komende twee weken vinden hierover nadere gesprekken
plaats met het Ministerie van Justitie en Veiligheid, de Koninklijke
Marechaussee, Schiphol en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Ik ga ervan uit dat ik uw Kamer op deze wijze voldoende heb geïnformeerd over de voortgang die Schiphol de afgelopen twee weken heeft
gemaakt met de zomeraanpak en de maatregelen die de komende tijd
genomen zullen worden. U zult de komende maanden schriftelijk
geïnformeerd blijven worden over relevante nieuwe informatie en/of grote
updates.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 433

5