Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3252
Vragen van de leden Agema, Van Aalst en Madlener (allen PVV) aan de
Ministers voor Medische Zorg en van Infrastructuur en Waterstaat over de
acute zorg op Voorne-Putten met het oog op aankomende wegwerkzaamheden
(en afsluitingen) en de wens in de regio om het Spijkenisse Medisch Centrum
op te waarderen tot een volwaardig ziekenhuis met onder meer heropening
van de spoedeisendehulppost, afdeling acute verloskunde en weekendverblijf
(ingezonden 16 mei 2019).
Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg), mede namens de Minister
van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 28 juni 2019). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2900.
Vraag 1
Bent u bekend met het gegeven dat het Spijkenisse Medisch Centrum sinds
het faillissement van het Ruwaard van Putten ziekenhuis goede zaken doet in
Spijkenisse en winst maakt?
Antwoord 1
Ja. Ik heb daarover de berichtgeving in de media gelezen1.
Vraag 2
Bent u bekend met de wens van een groot deel van de 150.000 bewoners en
additioneel 90.000 werknemers op Voorne-Putten om het ziekenhuis weer op
te waarderen tot een volwaardig ziekenhuis inclusief onder meer een
spoedeisend hulppost, afdeling acute verloskunde en weekendverblijf?
Antwoord 2
Ik kan mij indenken dat elke inwoner in Nederland, dus ook op Voorne-Putten,
een volwaardig ziekenhuis in de buurt wil hebben. Waar ik naar streef is dat
de juiste zorg op de juiste plek wordt geboden. Het Spijkenisse Medisch
Centrum heeft in het verleden complexe zorg afgestoten, maar heeft
bijvoorbeeld voor oudere patiënten het Buurtzorgpension geopend. Hier
kunnen patiënten terecht die anders onnodig op de SEH waren ingestroomd.
De bestuurders van het Spijkenisse Medisch Centrum geven aan dat de
huidige positie van het ziekenhuis een voorbeeld bij uitstek is van zorg op de

1

ah-tk-20182019-3252
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.zorgvisie.nl/spijkenisse-medisch-centrum-maakt-meer-van-minder/, https://
www.skipr.nl/actueel/id38500-spijkenisse-mc-opnieuw-miljoenen-in-de-plus.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

juiste plek, met complexe en dure zorg in het Maasstad Ziekenhuis, minder
complexe in Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis en nog minder complexe
electieve zorg in het Spijkenisse Medisch Centrum.2
Het is van belang dat in een regio een gedeeld beeld van de gezamenlijke
opgave bestaat. Zorgverzekeraars Nederland (ZN) heeft aangegeven dat
zorgverzekeraars het voortouw gaan nemen bij het opstellen van deze
regiobeelden, als een andere partij in de regio dat niet oppakt. Zij zijn vanuit
hun zorgplicht verantwoordelijk voor goede, betaalbare en toegankelijke zorg
voor hun verzekerden. Het is dus primair aan de bestuurder van het
Spijkenisse Medisch Centrum om te besluiten dat het Spijkenisse Medisch
Centrum complexere zorg moet gaan leveren. Voor de zomer zal ik u nader
informeren over mijn visie op de ontwikkelingen in het ziekenhuislandschap
en mijn rol hierin.
Vraag 3
Deelt u de zorgen van de bewoners van het eiland Voorne-Putten over de
bereikbaarheid van de ziekenhuizen in Dirksland en Rotterdam als zij
afhankelijk mochten worden van een ambulance? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Voor een inwoner op Voorne-Putten die met een ambulance naar een
ziekenhuis moet worden gebracht, is het van belang dat 1) de responstijd tot
het krijgen van initiële zorg bij een levensbedreigende zorgvraag niet te lang
is en 2) dat er vervolgens een adequaat zorg-vervolgtraject is. Ik kan mij
voorstellen dat inwoners van Voorne-Putten zich over het eerste punt zorgen
maken. Zoals u weet staat de tijdigheid van de ambulancezorg in heel
Nederland onder druk, zo ook die in de regio Rotterdam-Rijnmond. Dat komt
onder meer door een tekort aan ambulancepersoneel. Ambulancezorg
Rotterdam-Rijnmond (AZRR) heeft vorig jaar naar aanleiding van een
gezamenlijk onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en
de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)3 maatregelen genomen om de responstijden in de regio te verbeteren door de beschikbare capaciteit optimaal te
verdelen over de regio. Zo heeft AZRR begin april een nieuwe ambulancepost
in gebruik genomen op Voorne-Putten, als opvolger van het ambulancestation bij de Haringvlietdam. Over de bereikbaarheid van de acute zorg in de
gehele regio wordt in het ROAZ Zuidwest-Nederland gesproken. Begin dit
jaar zijn de knelpunten met betrekking tot de ambulancezorg in de gehele
ROAZ-regio besproken en zijn er verbeterafspraken gemaakt. Er is veel
progressie geboekt. Ik noem onder andere de invoering van de medium care
ambulance, waardoor er een substantiële vermindering van de druk op de
spoed-capaciteit te zien is. Het introduceren van de combinatie functie van
personeel werkzaam bij AZRR en het Erasmus MC, het IJsselland ziekenhuis
en het Maasstad ziekenhuis. Ook is er een overeenkomst gesloten tussen
AZRR en RAV Zuid Holland Zuid over burenhulp. De ambulancezorg in de
regio blijft een onderwerp dat terug komt in de reguliere ROAZ vergaderingen. AZRR en de zorgverzekeraars zorgen er samen voor dat de capaciteit zo
goed mogelijk wordt ingezet in de gehele (veiligheids)regio, zodat met de
beschikbare mensen en middelen het grootst aantal inwoners binnen een
responstijd van 15 minuten bereikt kan worden.
Vraag 4
Bent u bekend met het feit dat de afstand van de Maasvlakte tot het
ziekenhuis in Rotterdam al gauw zo’n 40 kilometer is? Vindt u dit net als wij
niet een erg lange afstand indien acute zorg noodzakelijk is?
Antwoord 4
In de Rotterdamse regio zijn verschillende ziekenhuizen aanwezig. Uw vraag
of de afstand van de Maasvlakte tot het ziekenhuis in Rotterdam 40 km is, kan
ik daarom niet bevestigend beantwoorden. Wel ben ik bekend met het feit dat
de afstand van de Maasvlakte tot het Spijkenisse MC ongeveer 35 km is, tot

2

https://www.zorgvisie.nl/spijkenisse-medisch-centrum-maakt-meer-van-minder/, https://
www.skipr.nl/actueel/id38500-spijkenisse-mc-opnieuw-miljoenen-in-de-plus.html
3
https://www.igj.nl/actueel/nieuws/2018/08/10/igj-en-nza-azrr-te-vaak-niet-snel-genoeg-bij-meestdringende-patienten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

het Franciscus Vlietland ongeveer 40 km, tot Het Van Weel-Bethesda
Ziekenhuis ongeveer 43 km en tot het Erasmus MC ongeveer 47,5 km is.
De zorgverzekeraars zijn vanuit hun zorgplicht verantwoordelijk voor goede,
betaalbare en toegankelijke zorg. In Nederland zijn er (vooralsnog) geen
afstandsnormen vastgesteld waarbinnen acute ziekenhuiszorg beschikbaar
moet zijn. Wel geldt voor een afdeling voor spoedeisende hulp (SEH) of acute
verloskunde (AV) van een ziekenhuis de 45-minutennorm. Deze norm houdt
overigensnietin dat iedere inwoner in Nederland binnen 45 minuten in een
ziekenhuis moet kunnen zijn. De 45-minutennorm ziet op de spreiding en
beschikbaarheid van SEH’s en afdelingen voor acute verloskunde over
Nederland. Het is een berekende modelmatige spreidingsnorm. Een SEH of
AV-afdeling mag op grond van de 45-minutennorm alleen sluiten als het
aantal inwoners dat in spoedgevallen (met een ambulance) niet binnen 45
minuten op deze afdeling kan zijn, door deze sluiting niet toeneemt. De
45-minutennorm laat ik zoals u weet momenteel onderzoeken.
De bereikbaarheid van acute zorg is momenteel dus niet in afstand uitgedrukt. Wat goede bereikbaarheid is, hangt tevens van een heleboel factoren
af. Als iemand een hartstilstand krijgt, dient er binnen 6 minuten begonnen te
worden met reanimeren en het inzetten van een AED. Aan de andere kant kan
soms verder (dan 40 km) rijden naar een gespecialiseerd ziekenhuis vanuit
medisch behandeloogpunt logisch en noodzakelijk zijn en gezondheidswinst
opleveren voor de patiënt. Bovendien is de ambulance niet slechts een
vervoermiddel meer; door het ambulancepersoneel kan steeds meer
gespecialiseerde zorg worden verleend, thuis en tijdens het vervoer.
Vraag 5
Ziet u de kwetsbaarheid voor de bewoners van Voorne-Putten inzake de
bereikbaarheid van acute ziekenhuiszorg omdat het eiland ontsloten wordt
door 3 bruggen die te kampen hebben met veel storingen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Het voormalige eiland Voorne-Putten wordt ontsloten door verschillende
verbindingen. In het Noordoosten liggen de Hartelbrug en de Spijkenisserbrug.
Rijkswaterstaat geeft aan dat deze bruggen in de regel niet tegelijkertijd
worden bediend. De aanrijmogelijkheden van de ziekenhuizen in de omgeving Rotterdam wordt daardoor geborgd. Meer naar het westen ligt de
Harmsenbrug. En ook zuidwestelijk, via de Haringvlietsluizen/Goereesebrug
kan Voorne-Putten bereikt worden. Daarnaast is er een vaste oeververbinding
tussen de rijksweg A15 en Oostvoorne op Voorne-Putten via de provinciale
weg N218. Richting de N218 is ook nog de niet-beweegbare Suurhoffbrug in
de A15. De Botlekbrug en de Botlektunnel zijn geen directe ontsluiting voor
Voorne-Putten, maar wel een belangrijke verbinding in de rijksweg A15
richting Voorne-Putten.
In geval van onverwachte stremmingen zijn er door de infrastructuurbeheerders en de omgeving scenario’s afgesproken die in werking treden om hinder
zoveel mogelijk te beperken. Onverwachte stremmingen kunnen veroorzaakt
worden door storingen of door externe oorzaken, zoals het afrijden van
slagbomen. In uw vraag noemt u 3 bruggen die te kampen hebben met veel
storingen. Ik ga er vanuit dat u hiermee de Hartel-, de Botlek,- en de
Spijkenisserbrug bedoelt.
Vraag 6
Kunt u per brug aangeven hoeveel storingen zij dit jaar tot nu toe hebben
gehad? Hoe lang duurt zo’n storing gemiddeld? Voor hoeveel extra reistijd
zorgt zo’n storing gemiddeld?
Antwoord 6
Rijkswaterstaat laat het volgende weten:
De Hartelbrug wordt beheerd door de provincie Zuid-Holland. Van deze brug
zijn bij de beheerder dit jaar geen stremmingen voor het wegverkeer bekend.
De Botlekbrug is dit jaar tot en met 8 juni 17x gestremd geweest voor het
wegverkeer, waarvan 10x veroorzaakt door een storing. De gemiddelde
stremmingsduur was 1:20 uur. Bij stremming van de Botlekbrug is als
alternatief voor het wegverkeer, de Botlektunnel beschikbaar. Dit levert bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

normale drukte geen extra reistijd op. Om het aantal storingen zo laag
mogelijk te houden wordt regelmatig onderhoud gepleegd en worden (indien
nodig) onderdelen preventief vervangen
De Spijkenisserbrug kende tot en met 25 mei dit jaar 5 stremmingen voor het
wegverkeer, waarvan 2x veroorzaakt door een storing. De gemiddelde
stremmingsduur was 1:40 uur. Bij een stremming wordt het wegverkeer
omgeleid via de Botlektunnel/brug in de A15. Afhankelijk van de verkeersdrukte levert dit een extra reistijd op van minimaal 15 minuten. De Spijkenisserbrug zal in de komende jaren binnen het programma Vervanging en
Renovatie worden gerenoveerd waarbij ook de storingsgevoelige onderdelen
worden aangepakt.
De Harmsenbrug in de N57 heeft dit jaar nog geen stremmingen voor het
verkeer gekend.
Bij de Goereesebrug zijn er 2 bruggen, zodat alternatief gebruik mogelijk is in
geval van een stremming van één van de bruggen. Er is dit jaar geen
stremming geweest van één van de bruggen noch van beide bruggen
tegelijkertijd.
De Botlektunnel heeft dit jaar geen stremmingen gekend. Bij stremming van
de Botlektunnel is de Botlekbrug het alternatief voor het wegverkeer. Dit
levert bij normale drukte geen extra reistijd op.
Vraag 7
Deelt u de zorgen over de nu al overbelaste infrastructuur in de regio
Rotterdam en de bereikbaarheid van acute ziekenhuiszorg voor de bewoners
van Voorne-Putten? Zo nee, waarom zijn die zorgen in uw ogen onterecht?
Antwoord 7
Met betrekking tot het eerste deel van de vraag kan ik u melden dat de
infrastructuur in de regio Rotterdam, wordt beheerd door gemeenten,
Havenbedrijf, Waterschappen, Provincie en Rijk. Al deze infrastructuur wordt
fors gebruikt vooral tijdens de spitsuren. Van tijd tot tijd is congestie niet te
voorkomen. Rijkswaterstaat zet zich blijvend in voor het veilig, bereikbaar en
leefbaar houden van de regio. Over de zorgen over de bereikbaarheid van
acute ziekenhuiszorg voor de bewoners van Voorne-Putten verwijs ik u naar
het antwoord op vraag 5.
Vraag 8
In hoeverre vergroten de aanwezigheid van de Rotterdamse haven en de
petrochemische industrie de risico’s met betrekking tot de bereikbaarheid van
acute ziekenhuiszorg voor de bewoners van Voorne-Putten? Kunt u dat
toelichten?
Antwoord 8
De Rotterdamse haven en de aanwezigheid van de petrochemische industrie
veroorzaken grote verkeersstromen door vrachtvervoer en woon-werkverkeer.
Deze situatie geldt feitelijk in de gehele Randstad. De verkeersdrukte die dit
met zich meebrengt wordt meegenomen in de modellen die het RIVM
gebruikt voor de gevoelige ziekenhuizen analyse en het referentiekader
spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg. Er is dus geen sprake van
vergrootte risico’s met betrekking tot de bereikbaarheid ten opzichte van de
rest van de Randstad. Daarnaast brengt de aanwezigheid van de petrochemische industrie een zeker veiligheidsrisico met zich mee. Hiervoor heeft de
Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond een regionaal crisisplan opgesteld,
waarin de aanpak van crisisbeheersing is vastgelegd voor alle partners uit het
veiligheidswerkveld. Bevolkingszorg (onder andere noodopvang, verzorging
en herstelzorg) en geneeskundige zorg (onder andere acute gezondheidszorg
en publieke gezondheidszorg) zijn hier onderdeel van.
Vraag 9
Kunt u een overzicht geven van alle wegwerkzaamheden, wegafsluitingen,
brugonderhoud, etc., welke van invloed zijn op de bereikbaarheid van, maar
met name ook het kunnen verlaten van het eiland Voorne-Putten in acute
situaties?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4

Antwoord 9
Bij (grootschalige) afsluitingen ten behoeve van werkzaamheden maakt
Rijkswaterstaat afspraken met hulpdiensten over het garanderen van de
bereikbaarheid. Daarnaast heeft Rijkswaterstaat met zijn gecontracteerde
aannemers afgesproken dat zij van de hulpdiensten akkoord krijgen op hun
plan om hinder te beperken (het zogeheten «bereikbaarheidsplan»). Voor
2019 staan er vooralsnog geen grootschalige werkzaamheden aan de (oever)
verbindingen van Voorne-Putten gepland. Wel is er sprake van zogenaamd
regulier onderhoud, dit betreft nachtafsluitingen van één van de verbindingen
om noodzakelijke kleinschalige onderhoudswerkzaamheden uit te voeren.
Voor 2019 staan de volgende nachtafsluitingen op de planning voor de
oeververbindingen:
Spijkenisserbrug: 4 nachten.
Hartelbrug is in beheer van Provincie Zuid Holland, vooralsnog is er 1 nacht
bekend bij Rijkswaterstaat.
Suurhoffbrug: 4 nachten per rijrichting.
Daarnaast wordt er 8 nachten per rijrichting vast onderhoud aan de N57
gepleegd.
Hulpdiensten hebben tijdens al deze werkzaamheden doorgang, aldus
Rijkswaterstaat.
Vraag 10
Bent u op basis van bovenstaande argumenten bereid het Spijkenisse
Medisch Centrum aan te merken als systeemziekenhuis en deze middels een
beschikbaarheidsbijdrage weer een volwaardig ziekenhuis te laten worden
met spoedeisendehulppost, acute verloskunde en weekendverblijf? Zo nee,
kunt u een uitgebreide toelichting geven waarom niet?
Antwoord 10
Ik werk niet met de term «systeemziekenhuis». Dit is geen term die in wet- of
regelgeving is vastgelegd en de term is niet van recente datum. Waar het mij
om gaat is dat er voldoende toegankelijke zorg beschikbaar is en blijft. Om dit
te waarborgen is het in Nederland zo geregeld dat een afdeling voor SEH of
AV van een ziekenhuis op grond van de 45 minuten-norm alleen mag sluiten
als het aantal inwoners dat in spoedgevallen (met een ambulance) niet
binnen 45 minuten op deze afdeling kan zijn, door deze sluiting niet
toeneemt. Het Spijkenisse Medisch Centrum was voorafgaand aan het
faillissement van het Ruwaard van Putten ziekenhuis geen gevoelig ziekenhuis. Evenmin speelde het ziekenhuis een rol in de opvang van de hoogurgente spoedzorg, deze werd direct naar ziekenhuizen in Rotterdam
gebracht. Daarom maakte het ziekenhuis geen aanspraak op de beschikbaarheidbijdrage en was het voor de toegankelijkheid van de zorg niet noodzakelijk dat het ziekenhuis zijn SEH en AV-afdeling openhield.
Daarnaast is het goed om te benoemen dat in de bereikbaarheidsanalyses
voor de SEH en AV-afdelingen van ziekenhuizen gebruik wordt gemaakt van
het rijtijdenmodel voor ambulances die met A1-urgentie rijden. In het
rijtijdenmodel zijn de gemiddelde snelheden van ambulances die op
Voorne-Putten rijden meegenomen. Als er in de meetperiode bij genoemde
drie bruggen storingen waren, bruggen open stonden of sprake was van
forse verkeersdrukte, zijn de daadwerkelijke snelheden van ambulances
meegenomen in de set van metingen voor het rijtijdenmodel. Met behulp van
de bereikbaarheidsanalyse wordt in de gevoelige ziekenhuisanalyse van het
RIVM in kaart gebracht welke afdelingen op grond van de 45-minutennorm
niet mogen sluiten. De 45 minuten-norm ziet op de spreiding en beschikbaarheid van SEH’s en afdelingen voor acute verloskunde over Nederland. Het is
een berekende spreidingsnorm.
Vraag 11
Zo nee, bent u dan tenminste bereid om tijdens de periode van de wegwerkzaamheden en de te verwachten chaos op de weg een volwaardig ziekenhuis
te bewerkstelligen?
Antwoord 11
Nee. Werkzaamheden kunnen hinder veroorzaken. Zoals in vraag 9 aangegeven bereiden Rijkswaterstaat en haar aannemers alle werkzaamheden altijd
zodanig voor dat samen met de omgeving maatregelen worden getroffen om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

5

hinder zoveel mogelijk te beperken. Hierover vindt vooraf altijd overleg plaats
met de hulpdiensten. In geval van onverwachte stremmingen zijn er door de
infrastructuurbeheerders en de omgeving scenario’s afgesproken die in
werking treden om hinder zoveel mogelijk te beperken (bijv. alternatieve
routes, voorrangssituaties en informatievoorziening).
In het ROAZ kan de regionale ambulancevoorziening vervolgens agenderen
hoe de (acute) ziekenhuiszorg in de omgeving kan worden opgevangen
gezien de geplande wegwerkzaamheden. Ik heb, naar aanleiding van het VAO
stand van zaken ziekenhuisfaillissementen d.d. 28 mei 2019, dit onderwerp
onder de aandacht gebracht van het ROAZ Zuidwest-Nederland, zodat er
zekerheid is dat dit thema daar ter tafel komt. Daarnaast geldt dat de
zorgverzekeraar er vanuit zijn zorgplicht voor verantwoordelijk is om de
continuïteit van zorg voor zijn verzekerden te garanderen. Indien er extra geld
nodig is, zullen zorgverleners en zorgverzekeraars als contractpartijen het
gesprek hierover moeten aangaan. De NZa ziet toe op de zorgplicht van de
zorgverzekeraars. Ik heb geen signalen dat de beschikbaarheid en bereikbaarheid van de (acute) ziekenhuiszorg voor de regio Rotterdam-Rijnmond
ontoereikend is.
Vraag 12, 13
Vindt u het niet vreemd dat aan het werkbezoek van de PVV aan het
Spijkenisse Medisch Centrum, een communicatiemedewerker van de VVD
deelnam? Snapt u mijn verbazing daar ik dit in de 16 jaar dat ik volksvertegenwoordiger mag zijn nog nooit meegemaakt heb?
Heeft deze communicatiemedewerker van de VVD direct of indirect verslag
uitgebracht van ons werkbezoek aan VVD’ers of aan u of aan een medewerker van u?
Antwoord 12, 13
Ik heb begrepen dat het Spijkenisse Medisch Centrum een afvaardiging
vanuit de gemeente Nissewaard had uitgenodigd om aanwezig te zijn bij het
werkbezoek van de PVV. De vaste medewerker zorg van de gemeente was
verhinderd, waarop de burgemeester aan het hoofd communicatie van de
gemeente heeft gevraagd om als vertegenwoordiging namens de gemeente
deel te nemen aan het werkbezoek. Na het werkbezoek heeft deze medewerker verslag uitgebracht aan de wethouder zorg (Dhr. Struijk (PvdA)). Dit lijkt
mij een normale gang van zaken. Maar vooral vind ik dit een lokale aangelegenheid, die in de gemeenteraad geadresseerd dient te worden en niet op
landelijk niveau.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

6