Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

33 835

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA)

Nr. 118

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 april 2019
Mede namens de Minister voor Medische Zorg en Sport (MZS) bied ik de
onderzoeksrapporten van de Auditdienst Rijk (ADR) over de Nederlandse
Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) aan1. In het regeerakkoord (bijlage bij
Kamerstuk 34 700, nr. 34) staat de afspraak dat ik een onderzoek laat
uitvoeren naar de kosteneffectiviteit en efficiëntie. Ik heb dit onderzoek in
overleg met uw Kamer uitgebreid met een onderzoek naar de kostenopbouw van de tarieven van de NVWA.
De ADR-rapporten geven nog niet op alle vragen van uw Kamer en mijzelf
voldoende helderheid. Het gaat dan onder andere om de vergelijking
middels de benchmark, de mate waarin de tarieven kostendekkend zijn en
de mogelijkheid om gemeenschappelijke prikkels in te voeren in het
systeem voor het bedrijfsleven en de NVWA samen. Met de ADR zal ik
evalueren hoe het zo gelopen is dat de onderzoeken niet de resultaten
hebben opgeleverd die we er van verwacht hadden. Om de openstaande
punten beantwoord te krijgen, stel ik een vervolgonderzoek in. Hieronder
treft u hierop een toelichting.
Vervolgens ga ik in op de aanbevelingen uit de ADR-rapporten. Voor deze
aanbevelingen geldt dat ik hierop zo snel mogelijk acties zet om tot
verdere verbeteringen te komen.
Vervolgonderzoek
Onderdeel van de ADR-onderzoeken was het uitvoeren van een
benchmark. De ADR constateert dat het dienstenpakket van de NVWA, de
omvang en de schaalgrootte en daarvoor benodigde ondersteunende
staforganisatie en ICT, zeer beperkt te vergelijken is met andere organisaties. Desondanks houd ik de behoefte om het kostenniveau in
1

kst-33835-118
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 835, nr. 118

1

perspectief te zien tot zowel andere organisaties als tot het geheel van de
taken waar de NVWA voor staat gesteld. Een integrale benchmark van de
NVWA als organisatie blijkt niet mogelijk. Ik wil een benchmark laten
uitvoeren op componenten als de bedrijfsvoering(-processen) en
overhead. Naast de benchmark op de bedrijfsvoering ga ik na in hoeverre
een extern onderzoek een objectief beeld kan geven over de kosten van de
NVWA in relatie tot haar takenpakket.
De ADR constateert dat de tarieven van de NVWA niet kostendekkend zijn.
Zo zijn onder andere de kosten van ICT niet volledig in de kostprijs
opgenomen. Dit is het gevolg van politieke keuzes om de tarieven niet te
veel te laten stijgen. De ADR-rapporten geven wat betreft de verdeling van
de kosten tussen bedrijven en overheid onvoldoende helderheid. Het
vervolgonderzoek zal expliciet ingaan op de verdeling tussen de kosten
gedragen door het bedrijfsleven en de overheid. Onderdeel hiervan zijn de
eventuele aanpassingen die volgen uit de invoering van de nieuwe
Europese Controle Verordening.
Het ADR-onderzoek naar de kostenopbouw van de retributies laat zien dat
er bij de tariefstelling weliswaar onderscheid wordt gemaakt naar
branches of sectoren, maar dat dit nog verder uitgewerkt kan worden. Het
bedrijfsleven heeft hier behoefte aan. Met een vervolgonderzoek wil ik
nagaan of een dergelijke verdeling verder is te specificeren en tegen
welke administratieve lasten. Bij voorgaande wijzigingen is – mede op
verzoek van het bedrijfsleven – juist gestreefd naar versimpeling. Ook wil
ik onderzoek naar meer efficiëntie in de processen tussen het bedrijfsleven en de NVWA en welke prikkels daarvoor het meest geschikt zijn.
Zowel bij de opzet als bij de uitvoering van het vervolgtraject zal ik nauw
optrekken met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. Om tot een
afgewogen totaalbeeld te komen verwacht ik op zijn vroegst in het najaar
van 2019 de onderzoeksresultaten van het vervolgonderzoek met uw
Kamer te kunnen delen.
Aanbevelingen ADR-rapporten
De aanbevelingen van de ADR dragen bij aan het verbeteren van de
sturing van de NVWA en het inzichtelijk maken van de opbouw van de
tarieven. Hieronder ga ik specifiek in op de aanbevelingen over het
resultaatgerichte model en het overleg met het bedrijfsleven.
De ADR adviseert om het resultaatgerichte sturingsmodel met opdrachtgever en eigenaar nader in te vullen en met de NVWA meerjarige
afspraken te maken. Belangrijk hierbij is het maken van verdere afspraken
over de inrichting van de informatievoorziening, waaronder de gewenste
stuur- en managementinformatie. Het afgelopen jaar zijn hiertoe al acties
ondernomen. Deze worden de komende tijd verder uitgewerkt zodat de
resultaatgerichte sturing verder gestalte krijgt. De opvolging van het
BIT-advies2 kan gevolgen hebben voor het tempo waarin de aanbevelingen geïmplementeerd worden. Dit is onder andere het geval bij de
ontwikkeling van de Kritische Prestatie Indicatoren.
De NVWA voert periodiek overleg met het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties in de zogenaamde keten- en thema-overleggen. Ik
constateer dat naast deze bestaande overleggen het bedrijfsleven meer
betrokken wil zijn bij onder andere het proces van de totstandkoming van
de tarieven. Naast een intensivering van de reeds bestaande overleggen
met het bedrijfsleven richt ik onder voorzitterschap van de eigenaar (SG
2

Het BIT-advies is separaat aan uw Kamer toegezonden, Kamerstuk 33 835, nr. 117.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 835, nr. 118

2

LNV) een platform met het bedrijfsleven in. Ik zie de invulling van de
overleggen als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid en
bedrijfsleven.
Uitwerking bestedingenplan NVWA
Bij de Begrotingsbehandeling 2019 (Handelingen II 2018/19, nr. 18,
item 10) heb ik toegezegd om na de afronding van de ADR-onderzoeken
uw Kamer te informeren over de besteding van de overige middelen uit
het regeerakkoord. Momenteel ben ik met het Ministerie van Financiën in
gesprek over de uitwerking van het bestedingenplan tweede tranche voor
de NVWA.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 835, nr. 118

3