Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

90
Vragen van het lid Marijnissen (SP) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de toegang tot de Wet langdurige zorg
(Wlz) (ingezonden 15 september 2017).
Mededeling van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 3 oktober 2017)
Vraag 1
Herinnert u zich de alarmerende berichten dat honderden mensen met een
beperking in combinatie met een complexe zorgvraag wachten op een plek in
een zorginstelling, maar dat er forse wachtlijsten zijn? Wat is op dit moment
de stand van zaken hiervan? Hebben uw verbeterplannen tot nu toe tot
succes gehad?1 2
Vraag 2
Herinnert u zich eerdere Kamervragen over de wonderlijke herindicatie van
Maartje? Kunt u reageren op de bevindingen van medewerkers van het
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ), die het lastig vinden vast te stellen in
hoeverre kinderen, jongeren en jongvolwassenen blijvend behoefte hebben
aan 24 uurszorg, maar het CIZ geen indicatie geeft als niet vast is te stellen of
de beperkingen blijvend zijn?3 4
Vraag 3
Kunt u reageren op de bevindingen van medewerkers van het CIZ die
aangeven dat tijdelijke toegang tot de Wet langdurige zorg (Wlz) voor
kinderen, jongeren en jongvolwassenen een uitkomst zou zijn?5
Vraag 4
Waarom kunnen personen met een verstandelijke beperking in combinatie
met een psychiatrische aandoening geen beroep doen op de Wlz als de
verstandelijke beperking niet met zekerheid kan worden vastgesteld? Waarom
heeft u deze beleidsregels zo bepaald dat bureaucratische regeltjes belangrij1

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2165250-bij-deze-mensen-durft-familie-niet-eens-in-de-buurt-tekomen.html
Kamerstuk 24 170/34 104 nr. 162
3
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 1071
4
Kamerstuk 34 104, nr. 170
5
Kamerstuk 34 104, nr. 170
2

ah-tk-20172018-90
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

ker lijken dan de zorg aan kwetsbare (jong)volwassen mensen? Kunt u uw
antwoord toelichten?6
Vraag 5
Kunt u ingaan op antwoorden op eerder gestelde vragen waarin u stelde dat
als er beperkingen in het functioneren voor het achttiende levensjaar zijn
ontstaan, die moeten worden vastgesteld om toegang te krijgen tot de Wlz en
daarmee veel ouders en jongeren worden opgezadeld met een onmogelijke
bewijslast? Deelt u de mening dat dit leidt tot willekeur omdat zij moeten
bewijzen dat er sprake was van een verstandelijke beperking voor het
achttiende levensjaar en zij dan volledig afhankelijk zijn van wat hier (al dan
niet) door scholen en/artsen is vastgelegd? Waarom is deze eis precies
gesteld en door wie is deze eis gesteld? Kunt u uw antwoord toelichten?7
Vraag 6
Vindt u het wenselijk dat in situaties waarin kinderen nooit zijn getest of zij
een verstandelijke beperking hebben gehad in hun jeugd, er geen indicatie
afgegeven worden bij het CIZ voor toegang tot de Wlz? Hoe gaat u dit
oplossen?8
Vraag 7
Aangezien het niet altijd mogelijk is een verstandelijke beperking en/of
psychische aandoening voor het achttiende jaar aan te tonen omdat dit soms
pas later wordt vastgesteld, vindt u het wenselijk dat deze (jong)volwassen
geen toegang hebben tot de Wlz als de verstandelijke beperking niet goed
kan worden vastgesteld of als daar discussie over ontstaat tussen artsen van
het CIZ en behandelaars? Waarom is hiermee geen rekening gehouden bij het
vaststellen van de toegangscriteria voor de Wlz? Wie heeft de leeftijdsgrens
van achttien jaar vastgesteld? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 8
Deelt u de mening dat de actuele zorgbehoefte van een persoon leidend moet
zijn bij het bepalen of iemand toegang tot de Wlz heeft? Met andere
woorden, deelt u de mening dat als iemand 24-uurs Verstandelijk Gehandicaptenzorg (VG) nodig heeft – en ook aan de andere voorwaarden vanuit de
Wlz voldoet – het niet uitmaakt of die persoon voor of na zijn achttiende
levensjaar de beperking heeft opgelopen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 9
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat de groep (jong)volwassenen die
niet kunnen aantonen dat zij voor hun achttiende levensjaar een verstandelijke beperking hadden, enkelen uit de groep alsnog worden geïndiceerd op
basis van een andere grondslag, zoals de grondslag Lichamelijke Gehandicapt (LG), en dat in de praktijk blijkt dat zij met een Wlz-indicatie op basis van
een LG-cliëntprofiel niet in een VG-setting opgenomen kunnen worden,
waardoor zij alsnog niet de zorg ontvangen die zij nodig hebben? Deelt u de
mening dat het CIZ – bij een positieve Wlz-indicatie – altijd moeten kijken
naar de actuele zorgbehoefte, ook als dat inhoudt dat iemand in een andere
cliëntprofiel wordt geïndiceerd dan de (dominante) grondslag?
Vraag 10
Hoe vaak wijst het CIZ indicaties af bij(jong)volwassenen waarvan de
verstandelijke beperking niet voor het achttiende levensjaar aangetoond kan
worden? Vindt u het wenselijk dat jongvolwassenen hiermee geen toegang
krijgen tot de Wlz, gezien de Wet maatschappelijke oondersteuning (Wmo) en
de Zorgverzekeringswet (Zvw) niet altijd toereikend zijn voor de zorg en
ondersteuning die nodig is? Kunt u uw antwoord toelichten?

6

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 1071
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 1071
8
Kamerstuk 34 104, nr. 177
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 11
Herinnert u zich de volgende passage uit de memorie van toelichting van de
Wlz: «Mensen die naast een somatische aandoening, een psychogeriatrische
aandoening of beperking of naast een verstandelijke, lichamelijke en/of
zintuiglijke handicap bijkomende psychische problemen hebben, kunnen wel
al op basis van voorliggend wetsvoorstel voor de Wlz in aanmerking
komen»? Hoe verklaart u de meldingen die de SP-fractie in de Tweede
Kamerfractie heeft ontvangen dat veel mensen die te maken hebben met
deze zorgvragen toch niet in aanmerking komen voor zorg uit de Wlz?9
Vraag 12
Waarom bent u van mening dat (jong)volwassenen met een verstandelijke
beperking en die vaak te maken hebben met psychische problemen, wel
uitkunnen met zorg uit de Zvw en de Wmo terwijl die juist gericht zijn op
behandeling en begeleidend wonen in de maatschappij, en veel (jong)volwassen juist gebaat zijn met (tijdelijk) verblijf in een instelling? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Vraag 13
Erkent u dat (jong)volwassenen met een verstandelijke beperking en/of
psychische stoornissen die levenslang of levensbreed zijn, baat hebben met
zorg uit de Wlz maar dit niet mogelijk is omdat in de Wlz de zorgvraag
levenslang en levensbreed moet zijn? Bent u bereid de grondslag psychiatrie
weer te laten opnemen in de Wlz, zodat meer zorg op maat mogelijk gemaakt
wordt? Zo nee, waarom niet?
Vraag 14
Kunt u de Kamer de tarieven van budgetten voor zorg in natura voor alle
verschillende Wlz indicaties doen toekomen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 15
Gezien in de Wmo 2015 is opgenomen dat gemeenten een onderzoeksplicht
hebben naar de zorgvraag die iemand heeft die vraagt om zorg en ondersteuning en het CIZ echter geen onderzoeksplicht heeft naar de zorgvraag die
iemand heeft en die een indicatie aanvraagt, waarom zijn hierin verschillen
opgenomen? Deelt u de mening dat juist in het kader van goede rechtsbescherming het CIZ ook een verdergaande onderzoeks- en motiveringsplicht bij
de indicatiestelling behoort te hebben? Zo ja, gaat u dit regelen? Zo nee,
waarom niet?10
Mededeling
De vragen van het Kamerlid Marijnissen (SP) over de toegang tot de Wet
langdurige zorg (Wlz) (2017Z12165) kunnen tot mijn spijt niet binnen de
gebruikelijke termijn worden beantwoord.
De reden van het uitstel is dat afstemming met onder meer het CIZ nodig is.
Ik zal u zo spoedig mogelijk de antwoorden op de Kamervragen doen
toekomen.

9
10

Kamerstuk 33 891, nr. 3
Kamerstuk 33 841, nr. 3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3