Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 918

Wijziging van de Wet op de accijns en enkele
andere wetten in verband met implementatie
van de horizontale accijnsrichtlijn (EU)
2020/262, richtlijn alcoholaccijns (EU)
2020/1151 en richtlijn btw en accijns bij
defensie-inspanningen (EU) 2019/2235 (Wet
implementatie richtlijnen accijns 2022)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 18 oktober 2021
De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend
onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen tijdig en
genoegzaam zal hebben geantwoord, acht de commissie de openbare
beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid
De fungerend voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Schukkink

kst-35918-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

1

INLEIDING
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Deze leden zijn kritisch ten aanzien van de maatregelen die
kleine brouwerijen hard zullen treffen en vragen de regering om de
maatregelen die specifiek die sector hard raken te heroverwegen.
De leden van de fractie van D66 hebben met interesse kennisgenomen
van de Wet implementatie richtlijnen accijns 2022. Zij vinden het goed dat
er een harmonisering en uniformering van begrippen plaatsvindt en dat er
verbeteringen worden doorgevoerd die een positief effect hebben op de
uitvoering van de wet voor bedrijven en de Douane. Zij maken zich wel
zorgen over de concurrentiepositie van kleine brouwerijen. Deze leden
hebben daarom nog enige vragen.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de stukken.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het voorstel tot
implementatie van de Richtlijnen tot aanpassing van de horizontale
accijnsrichtlijn, de herziene alcoholaccijnsrichtlijn en de richtlijn defensieinspanningen binnen het Unie-kader.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
dat enkele richtlijnen inzake accijnsheffing implementeert. Zij hebben
hierover enkele vragen, voornamelijk over de gevolgen voor kleine
brouwerijen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Het voorstel is grotendeels een implementatie van
Europese wetgeving en bevat maatregelen die fraude en misbruik
tegengaan, maar ook regels beter uitvoerbaar maken. De leden van de
PvdA-fractie steunen deze maatregelen op hoofdlijnen. Tevens bevat het
wetsvoorstel enkele materiele wijzigingen op het gebied van accijnzen. De
leden van de PvdA-fractie maken zich zorgen over de uitwerking hiervan
op kleine ondernemers. Zij hebben hierbij dan ook enkele vragen en
opmerkingen.
De leden van de fractie van GroenLinks hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Zij hebben nog een klein aantal vragen hierbij.
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennisgenomen van
het wetsvoorstel en hebben hierover enkele aanvullende vragen.
De leden van de Groep Van Haga hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel.
Het lid van de BBB-fractie heeft kennisgenomen van het wetsvoorstel.
I. ALGEMEEN
1. Inleiding
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat het op zich goed is dat de
voorstellen een positieve uitvoeringstoets laten zien en leiden tot
complexiteitsreductie, maar deze leden hebben wel een aantal vragen,
met name over het deel van de alcoholaccijnsrichtlijn waarbij beleidsruimte is met betrekking tot de heffing op alcoholpercentage in plaats van
extractgehalte en het afschaffen van het verlaagd tarief voor kleine
brouwerijen. Deze leden hebben zorgen over de effecten van deze
maatregelen op kleine brouwerijen en vragen daarom nadere toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

2

De leden van de fractie van GroenLinks lezen dat er wordt verwezen naar
de bouwstenen voor een beter belastingstelsel waar veel suggesties
worden gedaan voor vereenvoudigingen. Wanneer kan de Kamer de
overige voorgestelde vereenvoudigingen verwachten uit dit rapport?
2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel
Kan de regering aan de leden van de PVV-fractie aangeven wat de
gevolgen zijn voor de Nederlandse concurrentiepositie ten opzichte van
onze directe buurlanden en de overige Europese landen in meer
algemene zin? Kan de regering hierbij specifiek ingaan op de hoogte en
verschillen van de accijnzen en de kortingsregelingen voor kleine
brouwers in Duitsland en in België op dit moment alsmede na invoering
van het wetsvoorstel?
Kan de regering aan de leden van de PVV-fractie aangeven welke andere
Europese landen allemaal een kortingsregeling kennen voor kleine
brouwerijen, en of die kortingsregeling hoger dan wel lager is dan de
kortingsregeling zoals die tot nu toe geldt in Nederland? Hoe wordt de
verhouding ten opzichte van andere Europese landen indien de kortingsregeling voor kleine brouwerijen wordt afgeschaft, zo vragen deze leden.
Vanuit een perspectief van vereenvoudiging begrijpen de leden van de
CDA-fractie dat wordt gekozen voor aanpassing van de maatstaf van
heffing van accijns op bier, door hiervoor te kijken naar het alcoholpercentage in bier in plaats van het extractgehalte, en te kijken naar
afschaffing van het verlaagd tarief voor kleine bierbrouwerijen. Toch
willen zij daar enigszins een pas op de plaats maken, omdat het deze
leden niet helemaal helder is wat het effect van deze twee maatregelen op
kleine brouwerijen zal zijn. Vooral omdat kleine brouwerijen doorgaans
meer speciaalbieren produceren met een hoger alcoholpercentage dan de
grote brouwerijen die hun omzet veelal uit bier met een gemiddeld tarief
halen. Als zij dan ook nog een regulier tarief moeten betalen, worden zij
dubbel geraakt. De leden van de CDA-fractie zijn daarom benieuwd naar
de effecten van de voorstellen op kleinere brouwerijen, op de middelgrote
en grote brouwerijen. Kan de regering cijfermatig uitwerken waar de
wijziging op basis van extractgehalte naar alcoholpercentage, gemiddeld
op uit zal komen voor Nederlandse kleine, middelgrote en grote brouwerijen? Kan de regering daarin ook weergeven wat de wijziging van een
verlaagd naar het regulier tarief gemiddeld voor effect heeft op de
categorie kleine brouwers?
Kan de regering een voorbeeld uitwerken van de samenloop van de
wijzigingen (dus heffing op basis van alcoholpercentage en vervallen van
het verlaagde tarief) voor een kleine brouwer die 200.000 liter bier per jaar
brouwt, in tien verschillende bieren waarvan twee met een alcoholpercentage van 5 procent, vier van 7,5 procent en vier van 9 procent, ten
opzichte van wat zij in de huidige situatie (naar schatting) aan accijns
moeten betalen? En kan de regering ook een voorbeeld uitwerken van de
accijnsverandering voor een grotere brouwer die per jaar tien miljoen liter
bier brouwt, in vier verschillende bieren waarvan drie met een alcoholpercentage van 5 procent en één van 6 procent?
Deze leden hopen uit de cijfermatige uitwerkingen meer inzicht te krijgen
in de effecten van de maatregelen voor kleine en grote brouwerijen, zodat
dit ook in de overweging kan worden meegenomen. Zij vinden dat de vele
kleine brouwers in Nederland een belangrijke maatschappelijke en sociale
rol vervullen. Deze brouwers mogen niet zo hard geraakt worden dat het
voortbestaan van hun bedrijven onzeker wordt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

3

Verder begrijpen de leden van de CDA-fractie dat veel andere EU-lidstaten
een verlaagd tarief voor kleine brouwerijen hanteren. Zij vragen de
regering daarom in hoeveel andere EU-lidstaten het verlaagde tarief voor
kleine brouwerijen wel geldt (en blijft gelden), en hoe hoog dit verlaagde
tarief is ten opzichte van het reguliere tarief. Graag ontvangen deze leden
daarvan een overzicht per land. Zij vragen de regering waarom gekozen
wordt voor het afschaffen van de regeling die kleine brouwerijen lijkt de
benadelen, terwijl andere EU-lidstaten hierin andere keuzes maken.
Kan de regering verder ook toelichten wat de voordelen zijn voor
Nederlandse brouwerijen van het certificaat van erkenning als tegelijkertijd wordt voorgesteld om het lage tarief in Nederland af te schaffen, zo
vragen de leden van de CDA-fractie.
Allereerst vragen de leden van de SP-fractie of de regering werkelijk een
gelijk speelveld voor kleine en grote brouwerijen wil realiseren. Is dit geen
ijdele hoop, vragen zij? Grote, multinationaal opererende brouwerijen
hebben immers grote voordelen die kleine brouwerijen niet hebben. Zo
valt te denken aan het optimaliseren van financieringsstromen, belastingplanning en marktmacht. Denkt de regering werkelijk dat het schrappen
van het verlaagde tarief voor kleine brouwers leidt tot een gelijker
speelveld? Denkt de regering niet dat het al ongelijke speelveld alleen nog
maar ongelijker zal worden? De leden van de SP-fractie ontvangen graag
een toelichting.
Klopt het, zo vragen de leden van de SP-fractie, dat vrijwel alle
EU-lidstaten een verlaagd tarief kennen voor kleine brouwers (productie
tot maximaal 200.000 hl per jaar)? Kan de regering een overzicht
verschaffen van landen die wel en landen die niet een lager tarief voor
kleine brouwers kennen? Hoe zit dit buiten de EU? In hoeverre is een
verlaagd tarief voor kleine brouwers gebruikelijk?
De Nederlandse brouwers hebben Ernst & Young (EY)1 opdracht gegeven
te onderzoeken wat het accijnstarief zou moeten zijn om een budgettair
neutrale overgang naar het ABV-systeem (alcohol by volume, de
alcoholpercentagemethode) te bewerkstelligen. Volgens EY zou het tarief
per hectoliter 7,12 euro per procent alcohol moeten bedragen voor een
neutrale overgang. De regering stelt echter 7,49 euro voor, merken de
leden van de SP-fractie op. Zij vragen de regering hierop in te gaan en uit
te leggen waarom niet is gekozen voor 7,12 euro.
De leden van de SP-fractie vragen de regering wat het effect op de
werkgelegenheid bij kleine en bij grote brouwers is van het wetsvoorstel.
Kan de regering hierop ingaan, zo vragen zij.
De leden van de Groep Van Haga merken op dat binnen de Europese
markt grote verschillen in de biermarkt zitten en het daarom onwenselijk
is om de accijnsbepaling gelijk te trekken binnen Europa volgens het
principe van de alcoholpercentagebepaling. Nederland telt circa 900 kleine
brouwerijen. Hieronder vallen ook de kleine brouwerijen voor speciaal
bier en kleine regionale spelers. Dit is iets waar we hier in Nederland trots
op moeten zijn. De Groep Van Haga wil ondernemerschap en innovatie
stimuleren en dat begint vaak klein met de nodige imperfecties in het
productieproces. Door de verschuiving van de graden Plato-methode naar
de alcoholpercentagemethode worden de imperfecties in het productieproces niet meer getolereerd zonder nadelige gevolgen voor de brouwerij.

1

2021004_-_nederlandse_brouwers_-_gevolgen_bij_overstap_van_plato-_naar_abv-systeem__final.pdf (0,97 MB).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

4

2.1. Implementatie Horizontale accijnsrichtlijn 2020 – Richtlijn (EU)
2020/262
De leden van de fractie van D66 vragen wat naar verwachting door de
Commissie in de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen zal worden
opgenomen.
Dit onderdeel van het wetsvoorstel bevat regelgeving die uitvoering van
de accijnsrichtlijn eenvoudiger maakt. De leden van de PvdA-fractie
vragen op welke categorieën goederen deze maatregelen betrekking
hebben. De leden van de PvdA-fractie achten het wenselijk dat bepaalde
activiteiten eenvoudiger worden. Men kan hierbij bijvoorbeeld denken aan
het eenvoudiger exporteren van lokaal gebrouwen bier of op kleine schaal
vervaardigde limoncello. Zij vragen of ook de export van goedkope
sterkedrank bijvoorbeeld eenvoudiger kan worden en wat dit betekent
voor de volksgezondheid.
De leden van de ChristenUnie-fractie onderstrepen de ambitie tot het
creëren van een gelijk speelveld door zoveel mogelijk dezelfde regels te
hanteren, maar hechten er tegelijkertijd aan oog te houden voor de positie
van juist de kleinere brouwerijen die hierdoor geraakt worden. Zij
constateren een spanning tussen enerzijds het afschaffen van het lage
tarief voor kleine brouwerijen en anderzijds het ter compensatie verkrijgen
van een certificaat. Met dit certificaat kan in heel Europa immers alsnog
gebruik gemaakt worden van mogelijke verlaagde tarieven, waarmee dit
op z’n minst overkomt als een stimulans voor kleine bierbrouwerijen om
naar een land te gaan met een laag accijnstarief. Kan de regering
reflecteren op dit mogelijke gedragseffect en deze potentiële «weglek»?
Waarom is hiervoor gekozen en wordt gepoogd dit te voorkomen? Ziet de
regering een dergelijk certificaat als een faire compensatie?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen in het verlengde hiervan hoe
de regels voor deze certificaten van erkenning van kleine brouwerijen
eruit zullen zien. Gaat het hier om zelfcertificering en hoe gaat dat in zijn
werk?
De leden van de fractie van de ChristenUnie constateren dat de regering
voorstelt om één tarief te hanteren op basis van het alcoholgehalte in
plaats van de huidige vier accijnstarieven voor bier, die afhankelijk zijn
van het extractgehalte, uitgedrukt in graden Plato – voortkomend uit
Europese jurisprudentie. Zij ondersteunen deze verandering, aangezien de
schade als gevolg van biergebruik grotendeels causaal is te verbinden aan
de hoeveelheid alcohol in de drank. Bovendien staan de maatschappelijke
kosten – zoals berekend door verschillende onderzoeksinstituten – van
alcoholgebruik op dit moment nog geenszins in verhouding tot de
accijnsopbrengsten.
De gecertificeerde afzender en de gecertificeerde geadresseerde
De leden van de VVD-fractie vragen de regering om het bedrag waarmee
de kosten van de marktdeelnemers worden teruggebracht door de
automatisering en het onderbrengen in het systeem voor toezicht op het
verkeer van accijnsgoederen (EMCS) van de genoemde overbrengingen
toe te lichten. Op basis van welk onderzoek of welke berekeningen is dit
tot stand gekomen?
Daarnaast vragen de leden van de VVD-fractie de regering om een nadere
toelichting op de verwachting dat de fraude wordt teruggedrongen met
deze wijziging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

5

De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan aangeven wanneer
de Europese Commissie in 2022 de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen zal vaststellen om dit daadwerkelijk onder het EMCS te brengen.
Waar hangt dit van af wanneer dit zal worden vastgesteld?
De leden van de fractie van D66 vragen welke bedragen gemoeid zijn met
fraude met accijns.
Afstandsverkopen
De leden van de VVD-fractie vragen de regering waar en hoe deze
wijziging van het toestaan dat de afzender ervoor kan kiezen om zelf de
verplichtingen in de lidstaat van bestemming af te handelen zal worden
gecommuniceerd/gepubliceerd buiten de wetswijziging om.
De leden van de fractie van D66 vragen welke voor- en nadelen kleven aan
het aanstellen van een fiscaal vertegenwoordiger. Deze leden vragen
waarom eerder gewenst was dat er een fiscaal vertegenwoordiger zou
worden aangesteld in de lidstaat van bestemming en waarom dit nu
anders is.
Vervaardigen en opslag
De leden van de Groep Van Haga vragen aan de regering hoe zij tegen het
probleem aankijkt voor wat betreft de imperfecties in het productieproces,
wat resulteert in een wisselend alcoholpercentage.
Overig
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan aangeven wanneer
de Europese Commissie de drempelwaarden zal vaststellen in een
gedelegeerde handeling.
Voorts vragen deze leden of de behandeling van toegestane verliezen in
de richtlijn, inclusief de gemeenschappelijke drempelwaarden in gevallen
waarin geen sprake is van een onregelmatigheid, afwijkt van de huidige
behandeling van toegestane verliezen in Nederland.
De leden van de VVD-fractie vragen of de ontheffing van zekerheidsstelling voor de overbrenging van energieproducten via vaste pijpleidingen, als opgenomen in de richtlijn, overeenkomt met de ontheffing, als
toegepast in Nederland.
De leden van de fractie van D66 vragen wat toegestane verliezen zijn en
hoe die behandeling tussen lidstaten op dit moment verschilt en waarom.
De leden van de fractie van D66 vragen tevens wat de functie is van de
drempelwaarden en op welke wijze de Europese Commissie deze
drempelwaarden zal vaststellen. Daarnaast vragen deze leden welk type
ontheffing van zekerheidsstelling Nederland toestaat voor de
overbrenging van energieproducten via vaste pijpleidingen en hoe die
ontheffing praktisch uitwerkt. Deze leden vragen wat de functie van die
ontheffing is en of die ontheffing leidt tot een budgettaire derving.
2.2. Implementatie herziene alcoholaccijnsrichtlijn – Richtlijn (EU)
2020/1151
De leden van de PvdA-fractie vinden het een maf voorstel. Waarom kiest
de regering ervoor het verlaagde tarief voor kleine bierbrouwers af te
schaffen, terwijl dit niet vereist wordt door de richtlijn, en bovendien niet
in de geest is van de richtlijn? Waarom kiest de regering ervoor kleine

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

6

brouwerijen op te zadelen met een hoger tarief, terwijl veel kleine
brouwers zware klappen hebben gehad door terugvallende omzetten als
gevolg van de coronacrisis? Onderkent de regering dat de biermarkt lang
werd gedomineerd door enkele zeer grote spelers, en dat een lager tarief
meer mogelijkheden biedt om toe te treden tot de markt? Waarom helpt
de regering lokaal ondernemerschap zo om zeep? Wat rechtvaardigt de
keuze voor grote conglomeraten en tegen kleinere brouwers?
Wijziging maatstaf van heffing accijns op bier
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan onderbouwen op
basis van welk onderzoek of analyse is bepaald dat de wijziging van de
maatstaf van heffing van accijns op bier ten goede komt aan de uitvoerbaarheid. Is deze conclusie besproken met (vertegenwoordigers van) het
bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties? Zo ja, wat zijn hun
bevindingen?
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten of er
andere beweegredenen zijn om over te stappen naar alcoholgehalte als
maatstaf van heffing van bieraccijns in plaats van extractgehalte, afgezien
van het terugbrengen naar één tarief (tarief per volumeprocent alcohol) en
een vereenvoudiging voor de Douane omdat het alcoholgehalte eenvoudiger te achterhalen is dan het Platogehalte. Waarom is dit voor de
Douane eenvoudiger te achterhalen? Kan de regering een lijst overleggen
met welke EU-landen heffen op basis van Platogehalte versus alcoholpercentage, met daarbij een toelichting waarom daarvoor gekozen is?
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering in detail en financieel
kan toelichten of en voor welke biersoorten deze wijziging naar heffing op
basis van alcoholgehalte een daling of stijging van de accijnzen kan
veroorzaken. Is een budgetneutraal accijnstarief voor alle biersoorten
hierbij overwogen? Zo nee, waarom niet? Kan de regering een inschatting
geven van welke additionele kosten bedrijven moeten maken (met daarbij
speciale aandacht voor kleine brouwerijen) om tegemoet te kunnen
komen aan de voorgestelde wijzigingen, bijvoorbeeld investeringen in
bedrijfsapparatuur?
De leden van de fractie van D66 vragen in welke mate zwaardere bieren
nu meer worden belast. Hoeveel cent meer wordt een zwaar bier en kan
een range van minimaal en maximaal mogelijke prijsstijging worden
gegeven? Deze leden vragen tevens of het klopt dat accijns nu van een in
de praktijk degressief tarief naar een vlak tarief gaat. Deze leden vragen
tevens waarom de Europese Commissie voorstander is van het alcoholpercentage als maatstaf van heffing. Ook vragen deze leden waarom in
Nederland ooit gekozen is om het aantal graden Plato aan te houden als
maatstaf van heffing. De leden van de fractie van D66 vragen wat in het
oude stelsel leidde tot een maximumtarief.
Kleine producenten van alcoholhoudende dranken
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten waarom
geen gebruik zal worden gemaakt van de uitbreiding van de mogelijkheid
van een verlaagd tarief voor kleine producenten van andere alcoholhoudende dranken dan bier en ethylalcohol.
Daarnaast vragen de leden van de VVD-fractie of de regering verder kan
expliceren waarom zij het huidige verlaagde tarief voor kleine bierbrouwerijen in zijn geheel wenst af te schaffen. Kan de regering een overzicht
geven van hoe het verlaagde tarief voor kleine bierbrouwerijen in de
andere EU-landen is geregeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

7

De leden van de VVD-fractie vragen of de regering de (zelf)certificering
van kleine producenten van alcoholhoudende dranken, zoals opgenomen
in de herziene alcoholaccijnsrichtlijn, zal overnemen zoals opgenomen in
deze richtlijn of dat zij voornemens is certificering die op verzoek door de
autoriteiten wordt afgegeven hierbij uit te sluiten.
De leden van de fractie van D66 vragen wat de ratio is achter het
verlaagde accijnstarief voor kleine producten. Hoeveel andere EU-landen
maken hier gebruik van en hoe hebben andere EU-landen dit vormgegeven? De leden van de fractie van D66 vragen om een overzicht van de
populatie aan kleine bierbrouwers (oplopend naar het aantal hl en aantal
bierbrouwers). Daarnaast vragen deze leden of inzicht bestaat in de vraag
hoeveel omzet en winst deze kleine bierbrouwers jaarlijks maken. De
leden van de fractie van D66 vragen of het klopt dat de samenloop van de
materiele tariefsverhoging voor het zware bier en de aanpassing van de
vrijstelling voor kleine producenten ertoe kan leiden dat voor een flesje
bier de accijns met meer stijgt dan 0,0.085 euro. Deze leden vragen wat de
maximale prijsstijging kan zijn als gevolg van deze samenloop. De leden
van de fractie van D66 spreken hun zorgen uit over signalen vanuit de
sector dat het afschaffen van het verlaagde accijnstarief voor kleine
brouwerijen een negatief effect heeft op de concurrentiepositie van kleine
brouwerijen, ook in de Europese Unie, en dat dit zelfs tot faillissementen
kan leiden. Deze leden vragen op die signalen te reageren en vragen
tevens of de regering de mening deelt dat dit een onwenselijk effect van
deze wetgeving zou zijn.
Op drie Europese landen na werken alle landen met accijnskortingen voor
kleinere brouwerijen, zo stelt het lid van de BBB-fractie vast. Met name
brouwerijen in grensgebieden (we kennen 1.027 kilometer landsgrens)
krijgen door gebrek aan een gelijk speelveld te maken met verplaatsingen
van omzet naar bijvoorbeeld Duitse brouwerijen die vier keer zo weinig
accijns betalen als onze brouwers. Wanneer de omzet van kleine brouwers
zo naar het buitenland verhuist is er niet eens sprake van een budgetneutrale aanpak maar betekent dit de facto lagere accijnsopbrengsten voor
onze staatskas, zo concludeert het lid van de BBB-fractie.
Het lid van de fractie van BBB is van mening dat de afschaffing van het
verlaagde accijnstarief voor kleine brouwerijen, de kortingsregeling, een
beperkte invloed heeft op de totale bieraccijnsinkomsten voor de
overheid, maar een enorme klap betekent voor individuele kleine
brouwerijen. Voor deze kleine brouwerijen betekent de afschaffing van de
kortingsregeling (7,5 procent) namelijk een forse verhoging van de kosten
voor het gebrouwen volume bier. Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Dat
is in ieder geval niet de bedoeling van het lid van de BBB-fractie.
Nagenoeg alle landen in Europa hanteren een kortingsregeling voor kleine
brouwerijen, die vaak hoger (tot 50 procent) en ingewikkelder (met staffels
gebaseerd op productievolume) is dan de kortingsregeling in Nederland.
Alleen Spanje, Zweden en Litouwen hebben geen kortingsregeling voor
kleine brouwerijen. De kortingsregeling in Nederland is eenvoudig in
vergelijking met andere Europese landen. De regeling leidt niet tot extra
werkzaamheden voor de Douane. Ook niet in de nieuwe, onlangs
ingevoerde, MijnDouane-software. De afschaffing van de kortingsregeling
dient dan ook geen enkel doel, en lost geen enkel reëel bestaand
probleem op, zo stelt het lid van de BBB-fractie vast. Afschaffing van de
kortingsregeling heeft wel een grote negatieve invloed op de winstgevendheid, innovatiekracht en investeringscapaciteit van kleine brouwerijen, zo concludeert dit lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

8

2.3. Implementatie richtlijn defensie-inspanningen binnen het Uniekader –
Richtlijn (EU) 2019/2235
De leden van de fractie van GroenLinks vragen nog iets meer duiding bij
de gevolgen van dit onderdeel. Gaat het hier inderdaad om belastingvrije
alcohol en tabak? Wat is daar de onderbouwing achter?
De leden van de fractie van GroenLinks constateren uit de beslisnota dat
het Nederland niet is gelukt om privégebruik uit te sluiten van de
vrijstelling. Zij begrijpen dat Nederland niet altijd volledig zijn zin kan
krijgen in Europees verband, maar zijn benieuwd naar het verloop van
deze discussie. Waarom is het niet gelukt? En waarom staat niet in de
memorie van toelichting benoemd dat de regering het eigenlijk liever
anders had gezien?
3. Budgettaire aspecten
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten op basis
van welk onderzoek of (financiële) analyse is geconcludeerd dat de
wijziging van de heffingsgrondslag budgettair neutraal is vormgegeven.
Heeft de regering kennisgenomen van het rapport van EY over de
gevolgen bij overstap van het Plato- naar het ABV-systeem, waaruit o.a.
zou blijken dat brouwerijen, waaronder relatief veel kleine, gemiddeld
25 procent meer gaan betalen aan accijnzen voor hun speciaalbieren? Zo
ja, kan de regering inhoudelijk op de conclusies van dat rapport reageren?
Voorts vragen deze leden of de regering deze analyse reeds heeft
besproken met (vertegenwoordigers van) het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Zo ja, wat zijn hun bevindingen hierbij?
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan aangeven wanneer
de berekening van de budgettaire derving ontstaan door de uitbreiding
van het toepassingsgebied van de btw- en accijnsvrijstellingen in het
kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB)
bekend is. En op welke wijze wordt met deze budgettaire derving rekening
gehouden in de Nederlandse begroting?
De leden van de fractie van D66 vragen wat de gevolgen zijn van de
maatregel accijns- en btw-vrijstelling voor defensie-inspanningen waar
wel budgettaire gevolgen aan kleven maar geen inschatting van wordt
gemaakt. De leden van de fractie van D66 vragen waarom deze vrijstelling
niet wordt genoemd in de ramingstoelichting.
Kan de regering aan de leden van de PVV-fractie aangeven waarom het
relatief geringe budgettaire voordeel (2 miljoen euro structureel) opweegt
tegen de aanzienlijke extra administratieve lasten en kosten voor het
bedrijfsleven?
De leden van de PVV-fractie vragen of de regering kennisgenomen heeft
van het onderzoek van EY dat in opdracht van diverse bierbrouwers is
gehouden naar de budgettaire aspecten voor bierbrouwers.
Zo ja, kan de regering de Kamer het onderzoek van EY doen toekomen en
voorzien van een toelichting aangaande het uiteenlopen omtrent
mogelijke budgettaire aspecten?
Kan de regering aan de leden van de PVV-fractie aangeven of het klopt dat
EY tot de conclusie komt dat de voorgestelde maatregelen niet budgettair
neutraal zijn vormgegeven?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

9

Kan de regering aan de leden van de PVV-fractie aangeven of uit het
onderzoek van EY inderdaad blijkt dat, met name kleine, brouwerijen
gemiddeld 25 procent meer accijns gaan betalen en dat er uitschieters zijn
die oplopen tot 80 procent? Hoe verklaart de regering dit verschil?
Kan de regering aan de leden van de PVV-fractie aangeven of het
financieel gunstiger wordt voor Nederlandse burgers om in Duitsland of
België alcoholhoudende dranken te kopen, en zo ja, waaruit dit voordeel
voor burgers bestaat en welke derving van accijnzen dit tot gevolg heeft?
De leden van de fractie van GroenLinks vragen of er al een bestemming is
gevonden voor de 2 miljoen euro structureel. Zo niet, kan dit geld
inderdaad worden gebruikt ten behoeve van amendementen voor de
begroting van 2022?
De leden van de Groep Van Haga vragen aan de regering in hoeverre de
wetswijziging budgetneutraal is voor kleine regionale brouwerijen met de
hun lage omzetten.
De voorgestelde wijziging is niet budgetneutraal, zo stelt het lid van de
BBB-fractie vast. In de memorie van toelichting staat dat het afschaffen
van het verlaagd tarief voor kleine brouwerijen de schatkist alleen al naar
verwachting jaarlijks 2 miljoen euro oplevert. Kleine brouwerijen krijgen te
maken met een gemiddelde accijnsstijging van 25 procent. En grotere
brouwerijen krijgen dan dus een korting. Dit terwijl de hectoliterproductie
per medewerker bij een kleinere brouwerij veel lager ligt dan bij een grote
en er dus per hectoliter in verhouding ook al meer loonbelasting en
andere heffingen worden afgerekend door kleine brouwerijen. Het lid van
de BBB-fractie geeft aan dat het wetsvoorstel voor de blijvers dus niets
anders is dan een regelrechte accijnsverhoging.
Kortom: de accijnsverhoging heeft grote negatieve gevolgen voor de
concurrentiepositie van kleine brouwerijen. Deze concurrentiepositie is in
de afgelopen jaren met veel geld, tijd en energie opgebouwd. Nederlands
ondernemerschap wordt door dit wetsvoorstel op een wrange manier
ernstig bedreigd. Dit is een onzalig plan waar het lid van de BBB-fractie
dan ook niet mee kan instemmen.
Is de regering het met dit lid eens dat het een slecht idee is om voor
slechts 2 miljoen euro op een totaal van ruim 1 miljard alcohol accijnsopbrengsten in Nederland (2 procent) 900 kleine brouwerijen te benadelen?
Het lid van de BBB-fractie stelt vast dat dit onderdeel van het wetsvoorstel
geen klein bier betreft en zal leiden tot een forse kater.
4. EU-aspecten
De leden van de Groep Van Haga vragen aan de regering wat het nut is
van het introduceren van een Europees geldend certificaat in ruil voor het
afschaffen van het laag tarief voor kleine brouwerijen als kleine brouwerijen toch vooral regionaal en soms nationaal verkopen.
5. Doelmatigheid en doeltreffendheid
De leden van de PVV-fractie verzoeken de regering het wetsvoorstel nader
te toetsen aan artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet.
De leden van de Groep Van Haga vragen aan de regering of de
opbrengsten van slechts 2 miljoen euro per jaar opwegen tegen het
verlies aan ondernemerschap en innovatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

10

6. Gevolgen voor bedrijfsleven en burger
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten of
onderzoek is gedaan naar de toepassing van het verlaagde tarief voor
kleine brouwerijen in omringende landen in de EU in het licht van de
werking van de interne markt (bevordering uniformiteit), investeringsvermogen en concurrentiepositie van Nederlandse kleine brouwerijen hierbij.
Zo ja, kan de regering toelichten welke conclusies hieruit naar voren
komen?
Voorts vragen deze leden of de regering de administratieve en meetkosten
van deze wijzigingen heeft onderzocht. Zo ja, kan de regering deze
financiële analyse toelichten? En heeft de regering deze kosten reeds
besproken met (vertegenwoordigers van) het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties? Zo ja, wat zijn hun bevindingen hierbij?
Tot slot vragen deze leden of de regering kan toelichten hoe de uitspraak
dat het belasten van alcohol niet afhankelijk zou moeten zijn van het feit of
de alcohol afkomstig is van een grote of kleine producent zich verhoudt
tot de concurrentiepositie en het investeringsklimaat van de kleinere
bierbrouwerijen.
De leden van de fractie van D66 vragen wat de effecten van de accijnsverhoging zijn voor kleine brouwers. Met hoeveel cent per flesje bier of per
liter wordt de prijs gemiddeld verhoogd? En wat is de maximaal en
minimaal mogelijke prijsstijging voor kleine brouwers?
De leden van de fractie van D66 vragen of de EMCS leidt tot een lastenverlichting voor ondernemers. Is dit ook goed om fraudeaanpak beter te
kunnen detecteren?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering kan toelichten
waarom uit de implementatie van de overige richtlijnen geen of nauwelijks extra kosten voor de burger of het bedrijfsleven voortvloeien.
De leden van de fractie van GroenLinks lezen in de beslisnota dat de
groep die geraakt wordt geen sterke lobby heeft. Is dit relevant voor de
regering? Had zij een andere inhoudelijke afweging gemaakt als deze
groep wél een sterke lobby had? Hoe voorkomt de regering dat beleid
wordt gemaakt aan de hand van inschattingen van de lobbykracht
(waarbij het belang van grote bedrijven eerder wordt gediend dan kleine
bedrijven)?
Zoals verwoord in de memorie van toelichting is het doel om de vereenvoudiging budgettair neutraal vorm te geven, zo constateert het lid van de
BBB-fractie. Onderzoek toont echter aan dat kleine brouwerijen met het
huidige voorstel gemiddeld 25 procent meer accijns gaan betalen, met
uitschieters tot wel 80 procent! Dit betekent dat de voorgestelde wetswijziging een enorme impact gaat hebben op het overgrote deel van alle
brouwerijen in Nederland. Wat vooral opvalt is dat er óver de kleine
brouwerijen is gepraat maar niet mét hen, zo stelt het lid van de
BBB-fractie vast.
Graag hoort dit lid van de regering waarom niet is gepraat met CRAFT, de
vereniging van onafhankelijke brouwers in Nederland en met welke
vertegenwoordigers van brouwers de regering vanaf 2019 wel in contact
is geweest over deze nieuwe wetsvoorstellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

11

Een petitie die CRAFT over de wetswijziging is gestart, is binnen enkele
dagen al meer dan 6.500 keer getekend. Gezien het volgende citaat uit de
beslisnota blijkt dat de regering op de hoogte was van de mogelijke
weerstand: «Mogelijk leidt het voorstel tot afschaffen van het verlaagde
tarief voor kleine brouwerijen tot weerstand, dit betreft echter een kleine
groep (zonder sterke lobby)». Het lid van de BBB-fractie hoort graag van
de regering waarom het wel of niet sterk zijn van een lobby volgens haar
van invloed zou moeten zijn op het vaststellen van een wet en welke
lobby’s zij wel als sterk classificeert en welke invloed die lobby’s dan op
onderhavig wetsvoorstel hebben gehad of nog steeds hebben. Voor kleine
brouwers lijkt dit sterk op vechten tegen de bierkaai, zo stelt dit lid vast.
Hoewel de groep van kleine brouwerijen het overgrote deel van alle
brouwerijen in Nederland uitmaakt, laat de regering kennelijk de
beleidsvorming afhangen van een inschatting van de lobbykracht van
stakeholders. Hieruit kan voorts de conclusie worden getrokken dat de
regering een inschatting van de sterkte van een lobby zwaarder laat
wegen dan inhoudelijke argumenten tegen dit wetsvoorstel. Het lid van de
BBB-fractie vindt dat een zeer kwalijke zaak. Wil de regering haar reflectie
op deze conclusie met dit lid delen?
8. Advies en consultatie
Kan de regering aan de leden van de PVV-fractie aangeven welke partijen
geconsulteerd zijn ten behoeve van het wetsvoorstel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 918, nr. 5

12