Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

33 529

Gaswinning

Nr. 330

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 april 2017
Op vrijdag 31 maart heeft de Nationaal Coördinator Groningen (NCG)
aangekondigd dat er versneld een nieuwe procedure komt voor de
afhandeling van schademeldingen van bewoners als gevolg van de
gaswinning uit het Groningenveld, waarbij NAM zal terugtreden uit de
schadeafhandeling. Voor de overgang naar deze nieuwe procedure heeft
NAM aangegeven dat er een aanbod komt aan bewoners voor de
schadegevallen die op dit moment in procedure zijn of van de zijde van
het Centrum Veilig Wonen (CVW) of NAM zijn beëindigd. Bij de totstandkoming van de nieuwe procedure wordt intensief samengewerkt met de
bestuurlijke en maatschappelijke stuurgroepen van de NCG. Ook wordt
gebruikgemaakt van de aanbevelingen van de begeleidingscommissie van
de «proef buitengebied», die zijn opgesteld naar aanleiding van de
inspectie en beoordeling van schades aan circa 1.600 woningen in het
gebied buiten de voormalige contouren van het aardbevingsgebied in
Groningen. Het CVW heeft, naar aanleiding van een rapport van TU Delft
terzake, de schades aan deze woningen laten beoordelen onder begeleiding van een door de NCG ingestelde commissie. Conform mijn
toezegging in mijn brief van 24 maart 20171 bericht ik uw Kamer hierbij
over het verloop en de resultaten van deze inspecties en beoordelingen,
inclusief het oordeel van de begeleidingscommissie.
NAM treedt terug uit proces schadeafhandeling
De huidige manier van de afhandeling van schade in Groningen leidt tot
onvrede onder bewoners. Het feit dat NAM als veroorzaker van de schade
ook opsteller is van het huidige schadeprotocol en -handboek en
opdrachtgever van het CVW, draagt bij aan het beeld dat NAM grote
invloed heeft op de schadeafhandeling. Daarnaast leidt de inrichting van
de huidige schadeafhandelingsprocedure tot voor bewoners onbevredi-

1

kst-33529-330
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Kamerstuk 33 529, nr. 326

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 330

1

gende resultaten. In het meerjarenprogramma (MJP) van de NCG2 is
aangegeven dat de schadeafhandelingsprocedure meer onafhankelijk van
NAM gaat plaatsvinden en de schadeafhandeling vereenvoudigd en
versneld dient te worden. In mijn brief van 24 maart jl. (Kamerstuk 33 529,
nr. 326) heb ik aangegeven te verwachten dat het nieuwe schadeprotocol
per 1 januari 2018 in werking zou treden. Dit proces wordt versneld. Het
huidige schadeprotocol van 2 november 2016 wordt per 1 juli 2017
vervangen door een nieuw schadeprotocol. In dit nieuwe protocol wordt
een versnelde en vereenvoudigde schadeafhandeling beschreven.
Belangrijke elementen van het nieuwe schadeprotocol zijn onder andere:
– Een verbeterde methode voor de opname en de beoordeling van
schademeldingen. Bij de inrichting van deze methode wordt het
evaluatierapport van de «proef buitengebied» en het oordeel van de
begeleidingscommissie betrokken. In deze methode worden schades
onafhankelijk opgenomen en beoordeeld.
– Een Onafhankelijke Commissie Schadeafhandeling (OCS). De OCS
beslist over de schadeoorzaken en het schadebedrag; NAM heeft
daarbij geen betrokkenheid meer en treedt dus volledig uit het proces.
De OCS wordt door de Minister van Economische Zaken ingesteld.
Hiermee komen de second opinion en de Arbiter te vervallen,
waardoor het proces efficiënter wordt ingericht.
– Een werkwijze voor versneld herstel van kleine schades. Met deze
werkwijze worden bewoners binnen het effectgebied van een beving
proactief op de hoogte gesteld van het optreden van een beving en
gevraagd om hun woning te controleren op schades. Het effectgebied
wordt per beving vastgesteld op basis van meetgegevens van het
KNMI. Indien er sprake is van kleine schades, worden deze versneld
hersteld door erkende aannemers.
– Kwaliteitseisen voor de opnemers en beoordelaars van schade. Om
ervoor te zorgen dat alle betrokken technisch experts kwalitatief
hoogstaand werk leveren, moeten zij voldoen aan kwaliteitseisen. Deze
kwaliteitseisen worden door een externe partij ontwikkeld.
Het nieuwe schadeprotocol zal niet door NAM, maar door de NCG worden
vastgesteld. Dit gegeven, in combinatie met het feit dat de OCS de
schadevergoeding gaat vaststellen, betekent dat NAM met betrekking tot
de afhandeling van schademeldingen volledig naar de achtergrond
verdwijnt.
Het oude schadeproces is op 31 maart jl. om 12.00 uur gesloten. Het
nieuwe schadeproces zal op 1 juli 2017 operationeel zijn. Om op deze
termijn tot een nieuw schadeprotocol te komen is een intensief traject
nodig dat medewerking vraagt van maatschappelijke partijen en bestuurders van provincie en gemeenten. Over de nieuwe onderdelen van de
schadeafhandeling heeft de NCG ook met NAM gesproken. Alle partijen
hebben hun medewerking toegezegd om per 1 juli 2017 te komen tot een
nieuw schadeprotocol. Schadegevallen die worden gemeld in de periode
tussen 31 maart 12.00 uur en 30 juni zullen worden geregistreerd en vanaf
1 juli 2017 via de nieuwe procedure worden afgehandeld.
Lopende schademeldingen en «schone lei»
De invoering van een nieuw schadeprotocol betekent dat er afspraken met
NAM nodig zijn over de wijze waarop moet worden omgegaan met
schademeldingen die op dit moment in behandeling zijn bij het CVW.
NAM heeft aangegeven het nieuwe systeem niet te willen belasten met
openstaande gevallen en met een «schone lei» te willen beginnen. Naast
het vergoeden of herstellen van alle erkende schades (A- en B-schades)
2

Kamerstuk 33 529, nr. 321

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 330

2

zal NAM bewoners daarom een eenmalig aanbod doen om tot een
maximum van € 1.500,– niet-erkende schades (C-schades) te herstellen. Er
wordt met dit aanbod geen geld uitgekeerd, maar bewoners krijgen een
voucher waarmee ze de schade kunnen laten herstellen als zij voor
31 maart 12.00 uur een schademelding hebben gedaan bij het CVW. Dit
aanbod is geen erkenning dat de schade is veroorzaakt door bodembeweging als gevolg van gaswinning uit het Groningenveld. Omdat hier
geen sprake van is, is geen aanspraak mogelijk op de Regeling waardevermeerdering woningen gaswinning Groningenveld. Subsidie op grond van
deze regeling is immers alleen mogelijk als er sprake is van een door het
CVW erkende schade van € 1.000,– of meer.
Het aanbod van herstel tot een maximum van € 1.500,– betreft ongeveer
85% van alle betrokkenen. De overige 15% betreft meldingen waarbij
hogere schadebedragen dan € 1.000,– aan de orde zijn en complexe
schademeldingen waarvoor maatwerk vereist is. De NCG is in gesprek
met NAM en de bestuurlijke en maatschappelijke stuurgroepen over de
nadere invulling en uitwerking van deze «schone lei», zodat ook voor de
resterende 15% van de meldingen een passend aanbod geformuleerd kan
worden. Bewoners krijgen binnenkort een brief waarin het concrete
aanbod en de mogelijkheden en voorwaarden worden toegelicht.
Op 31 maart om 12.00 uur was een deel van de schademeldingen nog in
behandeling. Deze meldingen kunnen zich in verschillende fases van de
procedure bevinden. Iedere bewoner met nog niet afgehandelde schade
kan ervoor kiezen om deze procedure verder te doorlopen en niet in te
gaan op het eenmalige aanbod van NAM. Bewoners in die situatie
ontvangen een schaderapport en hebben conform de huidige procedure
de mogelijkheid voor een second opinion van een contra-expert en een
gang naar de Arbiter als er sprake blijkt van een geschil. Erkende schade
wordt hersteld of gecompenseerd.
De provincie Groningen en de betrokken gemeenten hebben de NCG laten
weten dat zij een versnelde overgang naar een nieuwe schadeafhandeling
in combinatie met het aanbod van NAM ondersteunen. De bestuurlijke
stuurgroep, waarin vertegenwoordigers van de aangesloten gemeenten,
de provincie Groningen en het Rijk verenigd zijn, heeft zich gecommitteerd aan het proces om op 1 juli 2017 een nieuw schadeprotocol in te
kunnen laten gaan. Ook de maatschappelijke stuurgroep heeft zich positief
uitgelaten over het gegeven dat NAM hiermee op afstand komt van de
schadeafhandeling.
Proef buitengebied
Op vrijdag 31 maart jl. zijn ook de resultaten van het onderzoek naar
schademeldingen in het gebied buiten de voormalige contouren gepresenteerd («proef buitengebied»). Als bijlage bij deze brief gaan de
technische rapportage3, het evaluatierapport en een brief van de
begeleidingscommissie4. De resultaten van de pilot waren mede
aanleiding voor de versnelde aanpassing van het schadeprotocol en deze
zullen worden betrokken bij het opstellen van de verbeterde methode
voor de opname en beoordeling van schademeldingen.
De «proef buitengebied» is voortgekomen uit de validatie door de TU
Delft5 op een onderzoek van Arcadis in opdracht van NAM. De TU Delft
3

De bijlages bij het rapport zijn terug te vinden op de site van Centrum Veilig Wonen
(https://www.centrumveiligwonen.nl/buitengebied).
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
5
Kamerstuk 33 529, nr. 280

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 330

3

oordeelde dat het rapport van Arcadis onvoldoende grond bood voor de
conclusie dat in het buitengebied geen schades als gevolg van bevingen
konden optreden. Het CVW is daarop in augustus 2016 alsnog gestart met
de behandeling van schademeldingen uit het gebied buiten de voormalige
schadecontour. Het betreft ongeveer 1.600 meldingen die tot 15 augustus
2016 bij het CVW waren binnengekomen. Voor deze schademeldingen is
bij wijze van proef een nieuwe schadevaststellingswijze toegepast.
Schade door bevingen als gevolg van mijnbouwactiviteiten hebben de
onderzoekers niet kunnen vaststellen. De kans dat die relatie er wel is
wordt zeer klein geacht.
De NCG heeft een commissie ingesteld om deze proef te begeleiden. Deze
commissie had tot taak te adviseren over de opzet en uitvoering van de
proef en deze te evalueren, ook met het oog op de vraag of de hier
gehanteerde methode breder inzetbaar zou kunnen zijn. Over het geheel
concludeert de commissie dat de gehanteerde methode ten opzichte van
de huidige wijze van schadeafhandeling een objectievere en betere
duiding en onderbouwing oplevert van de oorzaken van schades aan
gebouwen. Zij adviseert de positieve elementen van de methodiek en de
aanbevelingen van de begeleidingscommissie te betrekken bij de
ontwikkeling van een nieuwe schadevaststellingsmethode.
De vertegenwoordigers van de bestuurlijke en maatschappelijke stuurgroepen in de begeleidingscommissie achten de stap naar een onafhankelijke schadeafhandeling en een verbeterde methodiek alleen haalbaar als
eerst ruimhartig wordt afgerekend met het verleden en met de schades
die in de afgelopen jaren zijn gemeld als gevolg van gaswinning in
Groningen. Zij pleiten in bijgevoegde brief6 voor een schone lei, snel
herstel van schades en onafhankelijke schadevaststelling voor (grotere)
schades als essentiële stappen voor een nieuw begin en een eerste stap in
het herstel van vertrouwen. Met het hierboven beschreven nieuwe
schadeproces en het aanbod van NAM om niet-erkende schades te
herstellen wordt hieraan voldaan.
Tot slot
Schades als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld worden
onder het nieuwe schadeprotocol onafhankelijk van NAM opgenomen,
beoordeeld en afgehandeld. Ik waardeer en ondersteun de snelle
invoering van de nieuwe schadeafhandelingsprocedure door de NCG en
het feit dat bestuurlijke partijen en NAM hiervoor de benodigde steun
leveren. Ik ben van mening dat NAM een serieus aanbod doet om de
overgang naar deze nieuwe schadeafhandelings-procedure te bevorderen.
Doordat het schadeprotocol door de NCG wordt vastgesteld en NAM zich
terugtrekt uit het proces, worden zorgen van de bewoners, bestuurders en
uw Kamer7 geadresseerd. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de
oproep van de begeleidingscommissie van de «proef buitengebied» en
wordt een belangrijke bijdrage gegeven aan het herstel van vertrouwen
onder de inwoners van Groningen.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

6
7

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Zie motie van het lid Jan Vos c.s., Kamerstuk 32 849, nr. 110; motie van het lid Dik-Faber,
Kamerstuk 33 529, nr. 261; motie van het lid Van Veldhoven, Kamerstuk 33 529, nr. 288.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 330

4