Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 725 IX

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Financiën
en Nationale Schuld 2016

Nr. 7

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 7 juni 2017
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Financiën over de brief van 17 mei 2017 van de
Algemene Rekenkamer inzake aanbieding van het rapport Resultaten
verantwoordingsonderzoek 2016 bij het Ministerie van Financiën en
Nationale Schuld 2016 (IX) (Kamerstuk 34 725 IX, nr. 2).
De Minister van Financiën heeft deze vragen beantwoord bij brief van
6 juni 2017. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Duisenberg
De adjunct-griffier van de commissie,
Bartman

kst-34725-IX-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

1

Vraag 1
Kan een uitsplitsing worden gemaakt van het gebruik van de 30%-regeling
per sector en inkomenscategorie?
Antwoord
De gevraagde uitsplitsing wordt op korte termijn gepresenteerd in het
evaluatierapport van de 30%-regeling.
Vraag 2
Hoeveel mensen werken momenteel met een payrollconstructie?
Antwoord
Uit informatie van UWV en Belastingdienst blijkt dat het aantal arbeidsverhoudingen waarvan inhoudingsplichtigen in de loonaangifte als
aanduiding «payrolling» aangeven, rond de 50.000 ligt. De mogelijkheid
om dit in de loonaangifte te vermelden bestaat vanaf 2017. Het is mogelijk
dat (nog) niet in alle payroll-gevallen de aanduiding «payrolling» is
gegeven. Om die reden kan niet worden uitgesloten dat het aantal groter
is.
Vraag 3
Hoeveel personen hebben in het afgelopen jaar gebruik gemaakt van
aftrek voor extraterritoriale kosten (niet zijnde 30%-regeling)? Wat was het
gemiddelde bedrag van de aftrek?
Antwoord
Werkgevers kunnen de in redelijkheid door een werknemer gemaakte
extra kosten van tijdelijk verblijf buiten het land van herkomst in het kader
van de dienstbetrekking, de zogenoemde extraterritoriale kosten, onbelast
vergoeden.1 Uit de loonaangifte valt niet af te leiden aan hoeveel
werknemers en voor welke bedragen (gemiddeld) per werknemer
extraterritoriale kosten door werkgevers zijn vergoed.
Wat is de ontwikkeling van de inkomsten uit Box 2 in de afgelopen vijf
jaren?
Antwoord
De tabel hier beneden bevat aantallen en bedragen inkomen box 2 voor
de jaren 2011 tot en met 2015. Het jaar 2016 is niet opgenomen, omdat het
bestand met gegevens inkomstenbelasting 2016 nog onvoldoende is
gevuld.
Inkomen box 2 2011–2015
jaar

aantal x 1.000

bedrag x € mln

2011
2012
2013
2014
2015

69
70
55
123
59

8.116
9.066
6.221
16.209
7.407

Vraag 5
Hoeveel inkomen uit gebruikelijk loon is er in de afgelopen vijf jaren
aangegeven?
Antwoord
De tabel hier beneden bevat voor de jaren 2012 tot en met 2016 aantallen
en bedragen van loon uit dienstbetrekkingen die in de loonbelastingbe1

Artikel 31a, lid 2, onderdeel e, van de Wet op de loonbelasting 1964.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

2

standen zijn gecodeerd als loon of salaris van directeuren van een NV of
BV, die niet verzekerd zijn voor de werknemersverzekeringen.
Loon dga’s 2012–2016
jaar

aantal x 1000

bedrag x € mln

2012
2013
2014
2015
2016

260
260
262
266
268

13.846
13.977
13.958
14.275
14.591

Vraag 6
Wat is de ontwikkeling van het mediane inkomen in de afgelopen vijf
jaren?
Antwoord
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van het mediane gestandaardiseerde inkomen over de meest recente vijf jaren waarover cijfers
beschikbaar zijn. Het gestandaardiseerd inkomen is het besteedbaar
inkomen gecorrigeerd voor verschillen in grootte en samenstelling van
het huishouden.
Tabel Ontwikkeling mediaan gestandaardiseerd inkomen in duizenden euro’s (bron:
CBS: Statline)1
Mediaan gestandaardiseerd
inkomen

2010

2011

2012

2013

2014

Particuliere huishoudens incl.
studenten

20,8

20,9

21,1

21,1

21,6

Particuliere huishoudens excl.
studenten

21,2

21,4

21,5

21,6

22,1

1

http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=80594NED&D1=0-1,3,5&D2=a&D3=
0&D4=0&D5=5–10&HDR=G2,G1,T&STB=G3,G4&VW=T.

Vraag 7
Hoeveel mensen werken er in het APA/ATR-team? Hoeveel mensen
werken bij Grote Ondernemingen? Hoeveel mensen werken op de
afdeling inkomstenbelasting?
Antwoord
Bezetting per januari 2017:
– APA/ATR: 70,8 FTE (74 medewerkers).
– Totaal GO: 2.260 FTE (2.392 medewerkers).
De Belastingdienst kent geen specifieke afdeling inkomstenbelasting. De
handhaving is ingericht op subject (particulieren, bedrijven) en niet op
belastingmiddel. Op basis van tijdschrijven kan een inschatting worden
gegeven van de ingezette capaciteit in fte’s voor de segmenten Particulieren en MKB. In 2016 betrof dit circa 1.200 fte. Het gaat hier uitsluitend
om toezichtscapaciteit. Capaciteit voor bijvoorbeeld de behandeling van
bezwaarschriften en administratieve werkzaamheden is hierin niet
opgenomen.
Vraag 8
Kan een overzicht worden gegeven van alle maatregelen die zijn genomen
om de Belastingdienst op orde te krijgen en de status ervan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

3

Antwoord
De belangrijkste maatregelen om het functioneren van de Belastingdienst
op orde te krijgen zijn:
• de opvolging van de aanbevelingen van de Commissie onderzoek
Belastingdienst2
• het onder verscherpt toezicht stellen van de financiële besluitvorming
van de Belastingdienst,
• de aansturing van de Belastingdienst terugbrengen naar een
DG-model,
• een projectplaatsvervangend SG aanstellen om de ophanging van de
Belastingdienst onder het kerndepartement versneld aan te passen.
De status van deze maatregelen is als volgt. Het verscherpt toezicht op de
financiële besluitvorming van de Belastingdienst op artikel 1 Belastingdienst van de begroting van Financiën (IX) geldt tot de verbetering van de
besluitvorming, inclusief verankering van de politieke verantwoordelijkheid, binnen de Belastingdienst is zeker gesteld. Dit betekent
voldoende implementatie van de aanbevelingen van de Commissie
onderzoek Belastingdienst, er sprake is van een transparant begrotingsproces en een sluitende meerjarenbegroting. Onder leiding van de
project-plaatsvervangend secretaris-generaal wordt gewerkt aan de
implementatie van de verschillende aanbevelingen van de Commissie
onderzoek Belastingdienst. Waar mogelijk zijn de aanbevelingen
onmiddellijk geïmplementeerd, terwijl voor de implementatie van andere
aanbevelingen verdere uitwerking nodig is. Zo worden op korte termijn
keuzes op hoofdlijnen gemaakt voor belangrijke thema’s als de
topstructuur van de Belastingdienst, de aansturing van de Belastingdienst
vanuit het departement door het inregelen van het opdrachtgeverschap
en het eigenaarschap en de inrichting en vormgeving van de controlfunctie binnen het kerndepartement en ten aanzien van de Belastingdienst. In de kabinetreactie op het rapport van de Commissie onderzoek
Belastingdienst is aangegeven dat het kabinet uw Kamer voor de zomer
verslag doet over de voortgang.
Vraag 9
Kan per onvolkomenheid worden aangegeven hoe deze worden
weggenomen?
Antwoord
De volgende activiteiten vinden plaats om een oplossing te bieden voor
de geconstateerde onvolkomenheden in de bedrijfsvoering van de
Belastingdienst:
1. Aansturing van en toezicht op de Belastingdienst
In het najaar van 2016 zijn stappen gezet om de grip op de Belastingdienst te versterken. Deze maatregelen betroffen het instellen van een
project-plaatsvervangend secretaris-generaal (ppSG), het instellen van
de Commissie onderzoek Belastingdienst en het onder verscherpt
toezicht stellen van de financiële besluitvorming van de Belastingdienst. Ter verbetering van de checks and balances worden het
eigenaarschap en het opdrachtgeverschap, de bekostiging, en
structuren en mandaten in- en aangepast. Met de invoering van het
DG-model is een eerste stap gezet naar een andere topstructuur,
waarmee de bestuurbaarheid van de Belastingdienst en de verhouding
tussen de Belastingdienst en het kerndepartement worden verbeterd.
Ook wordt de directie Financieel-economische Zaken (FEZ) versterkt op
het gebied van de control ten aanzien van zowel het kerndepartement
als de Belastingdienst.

2

Kamerstuk 31 066, nr. 307.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

4

2. Legacy-problematiek IT Belastingdienst
De Rekenkamer stelt vast dat de Belastingdienst in 2016 belangrijke
vooruitgang heeft geboekt bij de aanpak van de IT-legacy. De Belastingdienst heeft de regie op de aanpak van de IT-legacy versterkt en
inzicht gekregen in de samenhang van de verschillende systemen die
samen het totale IV-landschap vormen. De integrale planning voor
modernisering IV-landschap die in 2016 is opgeleverd, voorziet in een
aanpak waarbij de IT legacy-problematiek stap-voor-stap wordt
weggewerkt. Als de herijking van de Investeringsagenda is afgerond,
zal ook de afstemming op het programma modernisering IV-landschap
opnieuw worden bezien.
3. Inzicht in kosten beheer en onderhoud IT Belastingdienst
De Belastingdienst heeft inmiddels een volledig inzicht in de
IT-systemen die hij in gebruik heeft en in de onderlinge samenhang
tussen de systemen. Een volgende stap is de toerekening van de
kosten aan de systemen. Verder wordt gewerkt aan een beschrijving
van het IV-landschap in drie lagen: bedrijfsprocessen, applicaties en
infrastructuur. De IT-uitgaven worden vervolgens aan de primaire
processen van de Belastingdienst gekoppeld. De implementatie van de
toerekening van kosten aan systemen gebeurt vanaf 2017.
4. Managementinformatie Belastingdienst
De Belastingdienst is in 2016 op basis van de aanbevelingen van de
commissie Managementinformatie en Bekostigingssystematiek
Belastingdienst (Commissie De Jong) gestart met een project voor de
inrichting van zowel een uitgavenmodel als een budgetmodel. In mei
is het uitgavenmodel 2016 opgeleverd. Rond de zomer komt de eerste
versie van het budgetmodel. Om de noodzakelijke gegevens te leveren
voor deze modellen worden de financiële administraties de komende
jaren aangepast, waaronder het huidige systeem voor de apparaatsuitgaven. Daarnaast zal met behulp van een processenmodel inzichtelijk
worden gemaakt welke activiteiten op welk belastingdienstproces
leiden tot bepaalde resultaten (lagere kosten, hogere kwaliteit en/of
hogere opbrengsten).
5. Sturing en beheer Investeringsagenda
De Staatssecretaris van Financiën heeft begin 2017 aan de Tweede
Kamer toegezegd de Investeringsagenda te zullen herijken en de
uitkomsten daarvan vóór het zomerreces toe te sturen. De herijking
omvat optimalisatie van de primaire processen en verbetering van de
bedrijfsvoering, met behulp van data-analyse en informatievoorziening.
6. Strategisch personeelbeleid
Gewerkt wordt aan een Meerjarige personeelsplanning (MPP). De
oplevering daarvan staat gepland rond de zomer van 2017. De
bedrijfsonderdelen maken een eigen meerjarig personeelsplan. Om
goede bestuurlijke informatie te verkrijgen ten behoeve sturing en
verantwoording is het project HR Data in het leven geroepen. De
verwachting is dat eind 2017 de belangrijkste stuur- en verantwoordingsinformatie op voldoende niveau ontsloten kan worden.
7. M&O kleine belastingmiddelen
De Rekenkamer constateert dat de Belastingdienst er onvoldoende in
slaagt om helder te maken welke keuzen er worden gemaakt in de
handhaving. Dit geldt evenzeer voor de grote als de kleine belastingmiddelen. De belastingmiddelen zullen alle een plek krijgen in het
handhavingsplan van de Belastingdienst. Bij de 19e halfjaarsrapportage Belastingdienst3 is een voorstel gedaan voor de opzet, vorm en
inhoud van een jaarlijks uit te brengen handhavingsbrief die dit
keuzeproces beter inzichtelijk maakt.

3

Kamerstuk 31 066, nr. 355.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

5

8. Continuïteitsbeheer en teststrategie uitwijk IT-systemen
In 2017 zal de Belastingdienst zich inzetten om het basisniveau
beveiliging (als omschreven in Handboek Beveiliging Belastingdienst
2017) voor de kritische bedrijfsprocessen (te weten uitbetalingsprocessen burgers/bedrijven, communicatie burgers/bedrijven/eigen
personeel, stopfunctie Douane, fysiek toezicht Douane, vervoer
Douane, toeslagen) te verbeteren door het maken van Business Impact
Analyses en het opstellen van teststrategieën voor de uitwijk van
systemen.
Vraag 10
Klopt het dat niet met zekerheid kan worden gezegd of de continuïteit van
de Belastingdienst in gevaar is of komt?
Antwoord
In de continuïteitsrapportage die op 27 januari 2017 naar de Tweede
Kamer is gestuurd4 is een opsomming gegeven van de risico’s voor de
continuïteit van de Belastingdienst. De conclusie is dat door de getroffen
beheersmaatregelen de continuïteit op dit moment is geborgd. De vraag
naar capaciteit is echter niet statisch en externe en interne ontwikkelingen
kunnen het beeld altijd doen omslaan. Continuïteit vraagt steeds om
bijsturen. Het is in de eerste plaats aan het management van de Belastingdienst en ultiem aan de Staatssecretaris om al het nodige te doen om de
continuïteit van de Belastingdienst steeds te borgen. Om de continuïteit
op de langere termijn te borgen is de Belastingdienst bezig om de
Investeringsagenda te herijken, waarbij continuïteit van de processen van
de Belastingdienst voorop staat. De herijking zal voor het zomerreces aan
uw Kamer worden aangeboden. Hoe dan ook zullen de Staatssecretaris en
ik te allen tijde de benodigde maatregelen nemen om de continuïteit van
de Belastingdienst te waarborgen.
Vraag 11
Wat betekenen de nog te realiseren taakstellingen (543 miljoen euro) op
de Belastingdienst voor de continuïteit van het functioneren van de
Belastingdienst?
Antwoord
De taakstellingen Rutte I en II (en voorgaande kabinetten) ad € 543 mln.
vanaf 2018 zijn reeds meerjarig ingevuld en belegd met maatregelen.
Vraag 12
Kunt u reageren op de eerste conclusie: «De onder het Ministerie van
Financiën vallende Belastingdienst is er de afgelopen twee jaar niet in
geslaagd om de aangekondigde en noodzakelijk geachte modernisering
van de primaire processen, de dienstverlening aan burgers en bedrijven
en van het toezicht en de inning van de grond te krijgen.»?
Antwoord
De Algemene Rekenkamer constateert dat de Belastingdienst sinds vorig
jaar weliswaar werk heeft gemaakt van de ontwikkeling van het sturingsen beheersingsinstrumentarium voor de Investeringsagenda, maar dat de
echte voortgang lastig is gebleken. Dit is mede veroorzaakt door de
managementaandacht die nodig was om de gevolgen van de uitstroom
vanwege de vertrekregeling te beheersen, maar ook doordat niemand
verantwoordelijk is gemaakt voor de implementatie van producten die de
experimentele fase waren ontstegen. De aanleiding voor de Investeringsagenda is echter onverminderd urgent, zoals de Commissie onderzoek
Belastingdienst in januari 2017 heeft geconstateerd. Daarom heeft de
4

Kamerstuk 31 066, nr. 331.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

6

Staatssecretaris begin 2017 aan de Tweede Kamer toegezegd de Investeringsagenda te zullen herijken. Doel is dat de Belastingdienst daadwerkelijk aan de slag kan met realistische, concrete stappen die binnen drie
jaar implementeerbaar zijn en tot zichtbaar resultaat leiden, waarbij de
continuïteit van de primaire processen vooropstaat.
Vraag 13
Wat vindt het kabinet van de constatering van de Algemene Rekenkamer
(ARK) dat de Belastingdienst op dit moment onvoldoende zicht heeft op
de gevolgen van de vertrekregeling voor de continuïteit van de dienstverlening aan burgers en bedrijven en op het toezicht op de naleving van de
belastingwetgeving?
Antwoord
Op dit moment is de continuïteit geborgd. Er wordt geworven voor
bedrijfskritische functies. Om de continuïteit op de langere termijn te
borgen, is de Belastingdienst bezig om de Investeringsagenda te herijken,
waarbij continuïteit van de processen van de Belastingdienst voorop staat.
Vraag 14
Bent u met de ARK eens dat de Belastingdienst onvoldoende zicht heeft
op de gevolgen van de vertrekregeling voor de continuïteit van de
dienstverlening een burgers en bedrijven en op het toezicht op de
naleving van de belastingwetgeving?
Antwoord
Voor het antwoord wordt verwezen naar het antwoord op vraag 13.
Vraag 15
Wanneer heeft de Belastingdienst een overkoepelend beeld van de
plaatsen in de organisatie waar eventueel risico’s worden gelopen voor de
continuïteit?
Antwoord
In de continuïteitsrapportage die de staatsecretaris op 27 januari jl. aan de
Tweede Kamer heeft gezonden5, zijn de overkoepelende risico’s en
beheersmaatregelen opgenomen. In de 19e Halfjaarsrapportage6 zijn deze
overkoepelende risico’s geüpdatet en zijn ook nieuwe risico’s opgenomen.
Vraag 16
In hoeverre zijn door de Investeringsagenda investeringen in het
aanpassen van de legacy-systemen achterhaald geraakt?
Antwoord
De Belastingdienst wil de huidige systemen voor de massale processen
omvormen naar een toekomstvast «slank» systemenlandschap, een
wendbare en robuuste informatievoorziening. Hiermee wordt beoogd de
continuïteit duurzaam te borgen en de wendbaarheid van de Belastingdienst te vergroten. Vermindering van onderhouds- en beheerlasten
creëert daarbij ruimte voor een stabiel groter aandeel aan inspanning
voor vernieuwing. Vorig jaar is een integrale planning opgesteld om in
samenhang regie te kunnen voeren over de modernisering van het
IV-landschap7. Deze integrale planning wordt periodiek bijgesteld.
Momenteel vindt herijking plaats van de Investeringsagenda. In het kader

5

Kamerstuk 31 066, nr. 331.
Kamerstuk 31 066, nr. 355.
7
Brief van de Staatssecretaris van Financiën aan de Tweede Kamer van 11 oktober 2016,
Kamerstuk 31 066, nr. 304.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

7

hiervan wordt ook de impact bepaald die de herijking heeft op de
integrale planning voor de modernisering van het IV-landschap.
Vraag 17
Wat doet het kabinet met de overweging van de ARK om de artikelen in
het Algemeen Rijksambtenarenreglement (ARAR) over het van-werk-naarwerk-beleid (VWNW-beleid), met name de regels over de remplaçantenregeling, aan te scherpen?
Antwoord
Naar aanleiding van de voorzieningen die de Belastingdienst in het kader
van het rijksbrede VWNW-beleid heeft aangeboden aan het personeel van
de Belastingdienst zal aan de bonden worden voorgesteld om het
ARAR-artikel waar de betreffende voorzieningen op gebaseerd waren,
(artikel 49xx van het ARAR) zodanig aan te passen dat duidelijker wordt
dat dit is bedoeld voor individuele casuïstiek en niet voor collectieve
regelingen. Bij de oorspronkelijke formulering was collectieve toepassing
daarvan niet voorzien, maar ook niet beoogd. Noodzakelijk is een
dergelijke verduidelijking echter niet want de departementen kunnen zich
in het vervolg ook onthouden van collectieve toepassing.
Vraag 18
Klopt het dat medewerkers van Belastingdienst met terugwerkende kracht
een verzoek voor een vertrekregeling konden indienen, zodat zij het volle
bedrag aan vertrekpremie kregen, in plaats van een gedeelte daarvan?
Antwoord
Medewerkers kunnen niet met terugwerkende kracht met ontslag en
kunnen derhalve niet met terugwerkende kracht een stimuleringspremie
aanvragen. Ik verwijs u naar mijn brief van 1 juni jl. op dit punt.
Vraag 19
Hoe beoordeelt u de constatering van de Algemene Rekenkamer dat een
groot aantal medewerkers geadviseerd is om een aanvraag van na 1 juli
opnieuw te doen met een datum vlak voor 1 juli? Is dit u bekend? Treedt
de Belastingdienst hiertegen op? Is er bij het herzien van de regeling
rekening mee gehouden dat dit zou kunnen gebeuren?
Antwoord
Uit de «Nadere toelichting op Verantwoordingsonderzoek Financiën»
zoals op 1 juni jl. is gepubliceerd op de site van de Algemene Rekenkamer
blijkt dat niet is geconstateerd dat dergelijke adviezen zijn gegeven.
Vraag 20
Zijn de problemen met betrekking tot het financieel beheer rond de
Investeringsagenda inmiddels opgelost? Zo nee, wanneer kunnen ze dan
opgelost worden?
Antwoord
De Algemene Rekenkamer concludeert dat het financieel beheer rond de
Investeringsagenda onvoldoende is. Specifiek gaat het om het niet
afzonderlijk kunnen identificeren van uitgaven die zijn gedaan in het kader
van de Investeringsagenda. De Belastingdienst heeft de afgelopen
maanden stappen gezet om de inrichting van de financiële administratie
te verbeteren. Verdere stappen op het gebied van de financiële administratie, beheersbaarheid en control worden gezet. Het verder borgen en
verbeteren hiervan is onderdeel van de herijking van de Investeringsagenda.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

8

Vraag 21
In hoeverre is er in 2017 en volgende jaren voldoende budget voor de
plannen voor het aanpassen van de IT-legacy-systemen?
Antwoord
Momenteel vindt er een herijking plaats van de Investeringsagenda. Dit
zal ook impact hebben op de integrale planning voor de modernisering
van het IV-landschap. Deze wordt meegenomen in de rapportage over de
herijking die vóór het zomerreces wordt aangeboden aan de Tweede
Kamer. Daarin wordt ook aangegeven wat het meerjarig kostenperspectief
is voor de herijkte Investeringsagenda inclusief het meerjarig kostenperspectief voor de modernisering van het IV-landschap. In de periodieke
bijstelling van de integrale planning voor de modernisering van het
IV-landschap per 1 oktober a.s. wordt de impact van de herijking verwerkt.
Vraag 22
Hoeveel budget trekt de regering uit om het aanpassen van de IT-legacysystemen te kunnen uitvoeren?
Antwoord
Specifiek voor het aanpassen van de IT-legacy-systemen is voor 2017 een
budget van € 30 miljoen toegekend vanuit de beschikbare middelen voor
de Investeringsagenda. Volgende budgetaanvragen op basis van
uitgewerkte plannen zullen de komende jaren beoordeeld worden op
financiering uit de middelen voor de Investeringsagenda. Daarnaast is in
de jaren 2015, 2016 en 2017 vanuit de reguliere meerjarige Financiënbegroting jaarlijks ad € 35 miljoen beschikbaar gesteld ten behoeve van
de aanpassing van de IT legacy (de zogenaamde rationalisatie van de
IT-systemen). Hiervoor is een proces ingericht waarmee in een stapsgewijze doorontwikkeling van het IV-landschap periodiek onderzocht wordt
wat nodig is en logisch onderbouwd kan worden in volgende budgetaanvragen. In het kader van de herijking van de Investeringsagenda wordt
ook de impact bepaald op het programma modernisering van het
IV-landschap.
Vraag 23
Het probleem van de managementinformatie is al drie jaar een onvolkomenheid, wanneer kan dit opgelost zijn/worden? Hoe wordt er gewerkt
aan het oplossen van deze onvolkomenheid?
Antwoord
De Belastingdienst is in 2016 op basis van de aanbevelingen van de
commissie Managementinformatie en Bekostigingssystematiek Belastingdienst (Commissie De Jong) gestart met een project voor de inrichting
van zowel een uitgavenmodel als een budgetmodel. In mei is het
uitgavenmodel met de realisaties van 2016 opgeleverd. Rond de zomer
komt de eerste versie van het budgetmodel. Om de noodzakelijke
gegevens te leveren voor deze modellen worden de financiële administraties de komende jaren aangepast, waaronder het huidige systeem voor
de apparaatsuitgaven. In de huidige systemen wordt de benodigde
sturings- en beheersingsinformatie vaak niet standaard geleverd en vergt
handmatig werk en query’s om informatie bij elkaar te brengen. Het
herontwerp van de bedrijfsprocessen en het aanpassen van de systemen
moet dit oplossen. Daarnaast zal met behulp van een processenmodel
inzichtelijk worden gemaakt welke activiteiten op welk belastingdienstproces leiden tot bepaalde resultaten (lagere kosten, hogere kwaliteit
en/of hogere opbrengsten).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

9

Vraag 24
De ARK constateert dat de Belastingdienst in 2016 onvoldoende bruikbare
informatie had om zich een goed en overkoepelend beeld te kunnen
vormen van mensen die instromen doorstromen, is dat op dit moment
nog het geval?
Antwoord
Momenteel wordt samen met het Employability Center uitvoering
gegeven aan regie op alle instroom aan de hand van het wervingsplan
van de Belastingdienst en de prioritering daarbij op gebied van werving,
selectie en onboarding. Op het gebied van interne doorstroom en
doorgroei wordt thans een aantal voorstellen ter besluitvorming
voorgelegd om drempels hiervoor te verlagen en om tevens hier
doelstellingen voor vast te stellen. Hierbij zal ook gebruik gemaakt worden
van indicatoren die door een interdepartementale werkgroep («project
criteria mobiliteit») zijn uitgewerkt.
Vraag 25
Op welke onderdelen van de Belastingdienst zijn momenteel personeelstekorten?
Antwoord
In zijn brief van 27 januari 2017 heeft de Staatssecretaris aangegeven in
welke processen de uitstroom plaats heeft gevonden of nog plaatsvindt.
Als een van de maatregelen om de risico’s hiervan te ondervangen is de
werving van nieuwe medewerkers genoemd. Hiervoor is een
wervingsplan opgesteld8. Dit plan maakt duidelijk op welke wijze de
benodigde personele capaciteit wordt gerealiseerd die nodig is om de
continuïteit in het werk van de Belastingdienst te borgen. Het
wervingsplan is zoals aangegeven geen statisch document. Gedurende
het jaar zal telkens, op basis van onder meer de herijking van de Investeringsagenda en reguliere uitstroom, opnieuw bekeken worden hoeveel en
welke posities opengesteld moeten worden.
Vraag 26
Heeft de Belastingdienst inmiddels goede overkoepelende informatie over
de uitstroom, doorstroom en instroom van personeel? Zo nee, wanneer
heeft de Belastingdienst deze informatie?
Antwoord
Er wordt gewerkt aan een dashboard dat op basis van de beschikbare
informatie uit P-Direkt inzicht geeft in de gerealiseerde in- en uitstroom en
de verwachte uitstroom op basis van VWNW en AOW-leeftijd. Dit
dashboard is nu in de interne controlefase. Na goedkeuring zal het
dashboard opgeleverd en gebruikt worden. Doorstroom zal na
goedkeuring van dit dashboard opgepakt worden (medio 2017). De
dienstonderdelen gaan deze informatie verder uitdiepen in een Meerjarige
Personeelsplanning (MPP). Zodra alle informatie beschikbaar is zal deze
meegenomen worden in een volgende versie van het MPP van de
Belastingdienst.
Vraag 27
Volgens de Rekenkamer slaagt de Belastingdienst er onvoldoende in om
helder te maken welke handhavingsinstrumenten worden ingezet bij de
bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik bij de kleine belastingmiddelen. Kunt u deze informatie verstrekken?

8

Kamerstuk 31 066, nr. 354.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

10

Antwoord
Bij de kleine belastingmiddelen wordt gebruik gemaakt van dezelfde
handhavingsinstrumenten als bij de grote belastingmiddelen. Deze lopen
van dienstverlening tot en met opsporing.
Het kabinet is het eens met de constatering dat duidelijk moet zijn wat de
afweging is die de Belastingdienst jaarlijks maakt over de inzet van
mensen en middelen voor de verschillende activiteiten. Dit geldt evenzeer
voor de grote als de kleine belastingmiddelen. Deze moeten alle uiteindelijk een plek krijgen in het totale overkoepelende handhavingsplan van
de Belastingdienst. Bij de 19e halfjaarsrapportage Belastingdienst9 is een
voorstel gedaan voor de opzet, vorm en inhoud van een jaarlijks uit te
brengen handhavingsbrief die dit keuzeproces beter inzichtelijk maakt.
Vraag 28
Waarom zijn er ten aanzien van de assurantiebelasting in 2016 vrijwel
geen boekenonderzoeken uitgevoerd, terwijl dit wel de bedoeling was?
Hoeveel boekenonderzoeken beoogde de belastingdienst uit te voeren ten
aanzien van de assurantiebelasting?
Antwoord
De Belastingdienst heeft een mix van preventieve en repressieve
handhavingsinstrumenten tot zijn beschikking. De Belastingdienst
probeert zoveel mogelijk proactief en in de actualiteit te handelen om
problemen te voorkomen in plaats van reactief te zijn. Dit geldt ook voor
de handhaving van de Assurantiebelasting. In 2016 is vooral gekozen voor
preventieve handhavingsinstrumenten: het geven van voorlichting bij
(twee) advieskantoren waarbij vertegenwoordigers van de branche
aanwezig waren en het gericht voeren van bedrijfsgesprekken. Repressieve instrumenten, zoals kantoortoetsen en boekenonderzoeken, leggen
het meeste beslag op de beschikbare capaciteit en worden ingezet als de
andere instrumenten niet toereikend zijn. In 2016 is het instrument van
boekenonderzoek enkele keren ingezet waarbij twee onderzoeken in dat
jaar zijn afgerond. Dit aantal is conform de planning over 2016.
Vraag 29
Wat gaat er gebeuren om de beheerprocessen bij de afdeling IT-Specials
op orde te brengen, ook bij uitbesteding?
Antwoord
Er zijn twee sporen om de problemen het hoofd te bieden. Allereerst is
een project «IT-S in control» gestart om opzet en bestaan te beschrijven.
Daartoe is ook een QA functionaris aangetrokken om dit proces te
begeleiden en de producten te toetsen. In het Change Advisory Board dat
elke 2 maanden wordt gehouden, wordt de voortgang gemonitord en
bijsturende besluiten genomen. De vervanging van de technische
infrastructuur is het tweede spoor.
Spoor 1 IT-S in control
Doelstelling van het project «IT-S in control dat IT-Specials aantoonbaar in
control is over de IT processen (deze worden ondersteund door de
applicaties 1. SWIFT, 2. Reuters, 3. LEDA, 4.RIS/IBOS, 5. SAS/Mimosi, 6.
Wall Street Suite en 7. FRP Treasury). Het project leidt tot het volgende:
• De IT processen zijn beschreven op een wijze die een beheerste
procesgang waarborgt.
• De beschrijving omvat beleid(uitspraken), procesgang, RASCI tabel,
procedures en een control framework.
• De beschreven processen en de daarbij behorende beheersmaatregelen zijn geïmplementeerd.
• Formulieren en tools zijn beschikbaar
9

Kamerstuk 31 066, nr. 355.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

11

•
•

Medewerkers zijn geïnstrueerd over de wijze van werken
De beschreven processen worden in de dagelijkse praktijk toegepast
en structureel gedocumenteerd.
Bij de uitwerking zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
• IT-Specials moet aantoonbaar in control zijn; flexibiliteit en snelheid
van handelen moet hier zo min mogelijk onder leiden.
• Bij opzet van de processen rekening houden met de beperkte omvang
van de afdeling, waardoor bijvoorbeeld niet alle functiescheidingen
goed mogelijk zijn.
• Ieder proces heeft een proceseigenaar die de eerstverantwoordelijke is
voor opzet, bestaan en werking van het betreffende proces.
• Het normenkader van de ADR wordt als leidraad gebruikt voor
monitoring en rapportage voortgang inzake de GITC’s.

Spoor 2: Vervanging van de technische infrastructuur
Om de tekortkomingen in de huidige infrastructuur op te vangen is
vervanging van de infrastructuur nodig. Financiën heeft het besluit
genomen de infrastructuur van een externe partij af te nemen. Technisch
gezien zal Financiën een moderne infrastructuur gaan afnemen, waarmee
een toekomstbestendige infrastructuur voor bestaande en nieuwe IT
wordt zekergesteld. Belangrijk hierbij is dat de eenheid Informatisering
van een beheerorganisatie verandert in een organisatie die innovaties zal
gaan initiëren en faciliteren en de brugfunctie zal gaan vervullen naar de
externe partner. Deze partner zal uit het topsegment uit de markt komen.
Daarbij is het belangrijk dat een regieorganisatie is ingericht die in staat is
de dienstverlening van deze externe partij goed af te nemen. Deskundigheid over business modellen rond exploitatie van IAAS/PAASomgevingen, innovatieprojecten en informatiebeveiligingstrajecten in
partnership oplopen zijn dan een vereiste. Een adequaat model zowel
intern Financiën als met de externe partij, is daarbij voorwaarde. In het
organisatie- en formatierapport worden de eisen aan organisatie en
functie opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IX, nr. 7

12