Nationale Commissie Sectorplannen
Secretariaat: Winthontlaan 2, 3526 KV Utrecht

Onderwerp: Adviesbrief aan Minister Dijkgraaf

Datum en kenmerk: 14 september 2022 / NCSP-2022-0028
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Minister R.H. Dijkgraaf
Postbus 16375
2500 BJ ‘s-Gravenhage

Hooggeachte heer Dijkgraaf,

In de beleidsbrief hoger onderwijs en wetenschap van 17 juni jl. kondigde u een structurele investering
van jaarlijks €200 miljoen aan voor de nationale sectorplannen. Deze gelden zijn bestemd voor alle
sectoren/disciplines verdeeld over vier domeinen (bèta, techniek, sociale en geesteswetenschappen en
medische en gezondheidswetenschappen). De investeringen zijn bedoeld om de basis voor
wetenschappelijk onderwijs en onderzoek duurzaam te versterken vanuit een overkoepelend nationaal
perspectief om daarmee bij te dragen aan het toekomstbestendig maken van het stelsel van hoger
onderwijs en onderzoek.
Voor het beoordelen van de sectorplannen met bijbehorende investeringen is de Nationale Commissie
Sectorplannen (NCSP) geïnstalleerd. Wij als commissie hebben tot taak u te adviseren op de volgende
gebieden met inachtneming van de kaderstelling van 15 juli jl.:
 de kwaliteit van de domeinbeelden en daaruit voortvloeiende sectorplannen en de inzet van de
sectorplanmiddelen in landelijk gekozen zwaartepunten,
 de aanpak van de monitoring van de sectorplannen en het instrument sectorplannen als geheel.
De commissie kan bovendien naar eigen inzicht adviseren over andere aandachtspunten die voor de rol
van sectorplannen binnen het wetenschapsbeleid van belang zijn. Het schriftelijk advies wordt
uitgebracht op twee momenten. Dit is het eerste advies, waarin de beoogde investering van €60 miljoen
aan structurele middelen voor 2022 wordt behandeld.
Algemeen beeld
In onze gesprekken met de domeinen hebben we gemerkt dat er grote behoefte is aan meer rust en
ruimte en dat er veel waardering is voor de plannen van het kabinet op dit punt. De middelen voor de
sectorplannen stimuleren landelijke samenwerking en het maken van scherpe keuzes tussen en binnen

1

de universiteiten. De investeringen zijn gericht op het versterken van de onderzoeks- en
onderwijskwaliteit. Hiermee ontstaat ruimte voor studenten, docenten en onderzoekers, voor
wetenschappelijke doorbraken en voor het aangaan van maatschappelijke uitdagingen. Tegelijkertijd
is duidelijk dat de sectorplannen niet los gezien kunnen worden van het totaalpakket aan investeringen
die u in de beleidsbrief van juni presenteerde. De commissie onderzoekt in fase 2 het verband van het
sectorplannen instrument met de andere OCW onderwijs- en onderzoekinvesteringen. Zodat
samenhang ontstaat tussen de scherpe keuzes in de sectorplannen en de uitwerking van de overige
investeringsmiddelen.
Om de meest dominante knelpunten zo snel mogelijk te adresseren heeft u voorgesteld om al in 2022
€ 60 miljoen beschikbaar te stellen conform het beleidskader sectorplannen. U vroeg de domeinen om
vóór 29 juli de domeinbeelden en daaruit voortvloeiende sectorplannen te delen met de commissie, en
in die plannen kenbaar te maken welke plannen vanaf 2022 direct vertaald zouden kunnen worden in
facultaire bestedingsplannen. Nadat de commissie deze stukken heeft ontvangen, heeft zij op 15 en 16
augustus gesproken met de domeinvoorzitters en sectorplanvertegenwoordigers. Deze gesprekken
hebben vervolgens geleid tot een nadere uitwerking van de plannen, voor zover dat mogelijk was in de
zeer korte periode die hiervoor beschikbaar was.
De commissie is zeer onder de indruk van hetgeen de domeinen in dit korte tijdsbestek hebben
gerealiseerd. Het instrument sectorplannen wordt in ieder domein succesvol ingezet om te komen tot
landelijke keuzes en strategische afstemming. In alle domeinen zien we nu al dat de organisatiegraad
van het veld door het opstellen van sectorplannen wordt versterkt. De keuzes die worden gemaakt
leiden tot landelijke taakverdelingen en specialisaties op het gebied van onderzoek en onderwijs en
dragen daarmee bij aan het toekomstbestendig maken van het Nederlandse universitaire bestel.
Binnen de kaders van de beleidsnota en in wisselwerking met de andere instrumenten wordt de
gegeven vrijheid om het maximale te realiseren zeer op prijs gesteld. Het daarin gestelde wederzijdse
vertrouwen wordt zeer gewaardeerd. Deze inzet van landelijke sectorplannen is uniek in de wereld en
zal de internationale positie van de Nederlandse wetenschap verder versterken. Ook draagt dit
instrument bij aan een structurele verbinding van onderwijs en onderzoek met maatschappelijke
vraagstukken.
Uiteraard heeft de commissie ook punten voor verdere ontwikkeling geïdentificeerd. Gezien de zeer
korte tijd tussen het beschikbaar komen van het beleidskader en de uitwerking van deze eerste tranche,
is het voor de domeinen nog niet mogelijk om alle onderdelen van het kader al recht te doen. De
commissie heeft er alle vertrouwen in dat bij de definitieve uitwerking van de plannen in maart 2023 alle
sectorplannen aan de in het kader gestelde voorwaarden zullen voldoen. Wij gaan daarover in de
komende maanden intensief in gesprek met de domeinvoorzitters en sectorplanvertegenwoordigers.
Punten van aandacht in de komende maanden zijn bijvoorbeeld de ontwikkeling van landelijke en sector
brede kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) en de koppeling van onderzoek en onderwijs. Profilering in
de sectorplannen werkt door in de samenhang onderzoek en onderwijs. Voor het bachelor onderwijs zal
dat leiden tot een grotere macrodoelmatigheid en in het masteronderwijs kan de relatie met het
onderzoek worden versterkt. Er zijn diverse disciplines zoals informatica, die vanwege hun domeinoverschrijdende karakter nog niet voldoende zijn meegenomen in de domeinbeelden of waarbij meer
afstemming tussen de domeinen wenselijk is. De aansluiting op nationale onderzoeksprogramma’s,
zoals de nationale wetenschapsagenda (NWA), het kennis- en innovatieconvenant (KIC) en het
nationaal groeifonds (NGF), kan in de sectorplannen worden versterkt. De commissie heeft deze punten
uiteraard besproken met de domeinvoorzitters. De kwaliteit van de domeinbeelden en sectorplannen
en de gesprekken met domeinvoorzitters en vertegenwoordigers van de verschillende sectoren bieden
voldoende vertrouwen voor de verdere uitwerking van de sectorplannen voor het voorjaar van 2023.

2

Hieronder gaan wij per domein uitvoeriger in op zowel de positieve elementen van ieder sectorplan als
ook de belangrijkste aandachtspunten voor uitwerking in de komende maanden. Per domein geeft de
commissie de beoordeling van het specifieke sectorplan en de voorgestelde bestedingen. Tenslotte
delen we in het laatste gedeelte van dit eerste sectorplannenadvies graag met u een aantal algemene
observaties over de doorontwikkeling van het instrument sectorplannen.
I.

Sectorplan bètawetenschappen II

Het domein bètawetenschappen heeft sinds 2008 ervaring opgebouwd met het werken met
sectorplannen voor de disciplines scheikunde en natuurkunde, gevolgd in 2018 met het zogenaamde
bètawetenschappen I waarbij ook wiskunde en informatica zijn opgenomen. In een overkoepeld
sectorbeeld zijn destijds alle disciplines van de bètawetenschappen genoemd voor toekomstige
plannen. De huidige sectorplannen van het domein bètawetenschappen beschrijven de vier andere
sectoren, te weten Aard- en Milieuwetenschappen, Astronomie, Biologie en Farmaceutische
Wetenschappen. De plannen zijn verbonden aan maatschappelijke uitdagingen en thema’s en daarmee
wordt de verbinding gelegd met het wetenschappelijk werk. De gekozen sector verbindende thema’s
zijn klimaat, energie, gezondheid en biodiversiteit. Bovendien wordt geïnvesteerd in samenwerking op
het gebied van public engagement en human capital en methodologie zoals data Science. De sectoren
maken eigen keuzes voor relevante focusgebieden en duidelijke zwaartepunten. Deze keuzes
versterken de positie van een sector in de samenleving en geven focus aan de werkzaamheden voor het
onderwijs en onderzoek. De commissie vindt de gekozen thema’s, focusgebieden en zwaartepunten
logisch. De onderwerpen zijn in lijn met de knelpunten en kansen uit het sectorbeeld van het bèta
domein.
Binnen de Aard- en Milieuwetenschappen (AMW) wordt cross- en interdisciplinaire samenwerking (IDS)
bevorderd, waarbij voor een duidelijke afbakening is gezorgd. De commissie stimuleert de brede inzet
van IDS in de wetenschapsgebieden. De commissie adviseert dan ook om voor AMW de aansluiting te
zoeken bij de nationale wetenschap agenda (NWA). De gekozen focusgebieden zijn verdeeld over 11
universiteiten met gemiddeld 4-5 universiteiten per focusgebied die gezamenlijk actief zijn in
onderwerpen gerelateerd aan o.a. koolstofcyclus, watercyclus, voedselvoorziening, ruimtelijke
vraagstukken en circulariteit (zie bijlage 1). Binnen de Astronomie wordt de sterke landelijke
samenwerking van sterrenkundigen van 4 universiteiten verder uitgebouwd. Naast de focus op
kosmische ecosystemen, astrofysica verre werelden en sterren is er aandacht voor de gezamenlijk
instrumentatie en innovatieve methoden. De grote sector biologie heeft een zwaartepuntentabel
opgesteld voor de biologiesector Nederland, met gekozen zwaartepunten die nauw samenhangen met
de ambities van de samenwerkende universiteiten met onderwerpen zoals gezondheid, duurzame
landbouw en visserij, klimaatveranderingen, leefomgeving en biodiversiteit. Tenslotte is binnen de
Farmaceutische wetenschappen gekozen voor een sectorplan voor 3 universiteiten die actief zijn in deze
discipline, waarbij samenwerkingen met andere sectoren en domeinen is gezocht. De gekozen
focusgebieden zijn door de samenwerkende universiteiten gebundeld (zie bijlage 1).
De sector informatica is vanaf 2018 ondersteund in de sectorplannen I waarbij, gelet op de snelle groei
van het aantal studenten en de beperkte beschikbare middelen, destijds melding werd gemaakt van
een mogelijke deelname in een toekomstig sectorplan. De commissie heeft nu het domein gevraagd
om in de fase tot maart aandacht te besteden aan het verder versterken van de discipline informatica in
deze sectorplanexercitie. Deze discipline is sterk in ontwikkeling, hetgeen zich uit in het feit dat
toepassingen met informatica in de sectorplannen van alle vier de domeinen terugkomen. Het is dan
ook van wezenlijk belang dat ook de fundamentele informatica zich kan blijven ontwikkelen. Het Bèta
sectorplan II reserveert hiervoor € 5 miljoen. Afstemming vindt plaats met het sectorplan Techniek en

3

het Informatica Platform Nederland (IPN). Het sectorplan informatica is in ontwikkeling om in de
volgende fase te worden afgerond.
Het bestedingsoverzicht van de sectorplanmiddelen geeft de koppeling van doelen en prioriteiten met
de financiële inzet per faculteit (discipline). Dit bestedingsoverzicht is opgenomen in bijlage 1 a. t/m d.
De commissie oordeelt dat de voorgestelde investeringen in lijn zijn met de sectorplandoelen en
prioriteiten. Het merendeel van de sectorgelden wordt besteed aan vast wetenschappelijk personeel,
technische of onderwijskrachten, startup packages en specifieke appratuur om de gekozen
zwaartepunten te versterken. De aandachtspunten met een sectorplan overstijgend karakter, zoals
monitoring & rapportage (KPI’s), versterking van het onderwijs, macrodoelmatigheid en aanpalende
stimuleringsmaatregelen, zijn benoemd in het onderdeel conclusies en aanbevelingen. Met
inachtneming van genoemde aandachtspunten, adviseert de commissie de aangevraagde middelen
voor 2022 (€ 15 M) beschikbaar te stellen in overeenstemming met de specificaties in bijlage 1.
II.

Sectorplan Techniek II

De commissie ziet in het nieuwe sectorplan Techniek II een logische doorontwikkeling van het eerste
sectorplan uit 2018 (Techniek I). Het opnemen van de ontwerpende ingenieurswetenschappen binnen
de construerende technische wetenschappen ervaart de commissie als een duidelijke meerwaarde.
Daarmee kiest de sector voor zowel een inhoudelijke als landelijke samenwerking tussen disciplines en
faculteiten. De gekozen disciplines in de construerende technische wetenschappen (CTW) en de
ontwerpende ingenieurswetenschappen (OIW) zijn logisch en relevant. Waar in 2018 is gekozen voor
werktuigbouwkunde, elektrotechniek en civiele techniek, wordt nu het gehele domein van de
technische wetenschappen in landelijk verband gecoördineerd. De disciplines in de CTW zijn Civiele
techniek, Werktuigbouwkunde, Agrotechnologie en Voedingswetenschappen, Biomedische en
medische technologie, Lucht- en ruimtevaarttechniek, Maritieme techniek, Elektrotechniek, en
Technische informatica. De disciplines in OIW omvatten Industrieel ontwerpen, Ontwerp gebouwde
omgeving, Technische bestuurs- en bedrijfskunde. Het domein Techniek stelt complexe
maatschappelijke vraagstukken en thema’s centraal in de aanpak. Deze thema’s zijn energie en
duurzaamheid, landbouw, water en voedsel, gezondheid en zorg en sleuteltechnologieën. Hiermee is
de sector sterk verbonden met maatschappelijke opgaven. Waar Delft als grootste technische
universiteit actief is op alle thema’s, zet deze universiteit in het sectorplan met name in op energie en
duurzaamheid. Wageningen focust zich op landbouw, water en voedsel met duidelijke
aanknopingspunten met Delft. Eindhoven heeft naast aandacht voor energie, duurzaamheid en
gezondheid, een focus op sleuteltechnologieën voor de hightechindustrie. Groningen kiest voor
gebieden die aansluiten bij de bètawetenschappen van de universiteit. Twente kiest met name voor de
thema’s energie en duurzaamheid, gezondheid en zorg en sleuteltechnologieën. Details staan
opgenomen in bijlage 2. De commissie beoordeelt de gekozen disciplines, prioriteiten en thema’s als
een logische aansluiting op de knelpunten en kansen uit de sectorbeelden. Ook is de landelijke
afstemming helder weergegeven en de noodzaak om de belangrijke disciplines te versterken is op de
juiste wijze vormgegeven.
De Technische Informatica is vanaf het begin onderdeel geweest van de sectorplannen Techniek II. De
commissie adviseert deze activiteit te koppelen met de toegezegde versterking van de funderende
informatica in het bèta domein en zo samen met Informatica Platform Nederland (IPN) tot een
overkoepelend sectorplan Informatica te komen voor fase 2. Het sectorplan techniek II reserveert € 4
miljoen voor deze discipline, zodat samen met de bijdrage van het bèta domein een totaalbedrag van €
9 miljoen beschikbaar komt.

4

De commissie vraagt in de tweede fase van het proces een uitwerking van de voorgestelde bestedingen
van het sectorplan OIW. Waar de overall uitdagingen en plannen helder staan weergegeven, is op dit
moment nog niet geheel duidelijk welk focusgebied, met de daaraan verbonden zwaartepunten, bij
welke faculteit of universiteit wordt versterkt. Ook vraagt de commissie aandacht voor de
samenwerking en interactie van de technische wetenschappen met de disciplines uit andere
sectorplannen, zoals bijvoorbeeld de Aard- en Milieuwetenschappen van de bètawetenschappen.
Synergie en samenwerking tussen verschillende wetenschaps- en toepassingsgebieden draagt bij aan
het creëren van baanbrekende oplossingen voor complexe maatschappelijke opgaven. Synergie is
aanwezig tussen de bèta en technische wetenschappen. Zo kan bijvoorbeeld de samenwerking tussen
de Wageningen Universiteit en de technische universiteiten verder worden uitgebouwd. De commissie
adviseert dergelijke samenwerkingsverbanden te versterken, zowel op het gebied van onderzoeks- als
onderwijssamenwerking. Dit draagt bij aan interdisciplinaire samenwerking (IDS), dat een onderdeel is
van het sectorplan. De commissie verzoekt het domein de IDS-activiteiten nader uit te werken in fase 2
van het sectorplan techniek. De commissie adviseert de aansluiting op de nationale programma’s NWA,
KIC en NGF te versterken.
De aandachtspunten met een sectorplan-overstijgend karakter, zoals monitoring & rapportage (KPI’s),
versterking van het onderwijs, macrodoelmatigheid en aanpalende stimuleringsmaatregelen, zijn
benoemd in het onderdeel conclusies en aanbevelingen aan het slot van dit advies. De commissie vraagt
in het bijzonder aandacht voor het versterken van het onderwijs in de technieksector. Welke
maatregelen kunnen worden genomen om de studenten in-, door- en uitstroom te versterken? Op
welke manier kan het onderwijs beter worden gevoed door het onderzoek? De commissie vraagt
bovendien aandacht voor het bevorderen van de macrodoelmatigheid van het onderwijs.
Het bestedingsoverzicht van de sectorplanmiddelen koppelt de doelen aan de financiële inzet per
faculteit (discipline). Dit bestedingsoverzicht is opgenomen in bijlage 2. Het domein heeft een
gebalanceerde verdeling van de gelden gemaakt, waarbij met name vast wetenschappelijk personeel
wordt aangenomen in samenhang met technische ondersteunend personeel en appratuur ter
versterking van de gekozen zwaartepunten. De commissie oordeelt dat de voorgestelde investeringen
in lijn zijn met de sectorplandoelen en prioriteiten. De commissie verzoekt een nadere detaillering van
sectorplanbestedingen voor de 2e fase. Met inachtneming van genoemde aandachtspunten adviseert
de commissie de aangevraagde middelen voor 2022 (€ 12 Miljoen) beschikbaar te stellen in
overeenstemming met de specificering in bijlage 2.

III.

Sectorplan Social Sciences and Humanities (SSH II)

De commissie heeft veel waardering voor het feit dat het brede en diverse SSH-domein erin geslaagd is
om uitgewerkte plannen te presenteren waarin scherpe landelijke keuzes worden gemaakt. Het domein
presenteert niet alleen sectorplannen voor Maatschappij en Gedragswetenschappen en voor
Geesteswetenschappen, maar ook een SSH-breed dwarsdoorsnijdend thema. Met het sectorplan
Maatschappij en Gedragswetenschappen kiest SSH voor een versterking van open science en
methodologische innovatie en zet het in op vijf interdisciplinaire onderzoek speerpunten, te weten (1)
veerkracht bij de jeugd, (2) psychische aandoeningen, (3) de menselijke factor in nieuwe technologieën,
(4) maatschappelijke transitie en gedragsverandering en (5) maatschappelijke ongelijkheid en
diversiteit. Het sectorplan Geesteswetenschappen kiest voor een versterking van de basis van het
onderzoek en onderwijs, inclusief lerarenopleidingen, in de moderne vreemde talen en het Nederlands.
Daarnaast zet het in op twee interdisciplinaire thema’s: humane artificiële intelligentie (AI) en cultureel
erfgoed en identiteit. Het dwarsdoorsnijdende thema is welvaart, participatie en burgerschap in een
digitale wereld.

5

De commissie is van mening dat de sectorplannen zich richten op belangrijke maatschappelijke
uitdagingen, en op een adequate manier actuele knelpunten in het SSH-domein adresseren en kansen
creëren voor de toekomst. Het SSH-domein kent maar liefst 52 faculteiten. Het is bepaald geen
vanzelfsprekendheid dat zij zich allen kunnen scharen achter de landelijke en scherpe keuzes die
gemaakt zijn in de sectorplannen. De uitwerking van de sectorplannen laat echter zien dat de plannen
niet alleen breed gedragen zijn, maar ook dat er meer dan ooit gezocht wordt naar samenwerking over
de grenzen van de disciplines heen om de SSH duurzaam te versterken.
De commissie heeft waardering voor de detaillering van het domeinbeeld en de sectorplannen en voor
de versterking van de organisatiegraad. Na de eerste ervaringen met het sectorplan Rechtsgeleerdheid
is het domein hierin voortvarend te werk gegaan. Qua begroting zijn de sectorplannen al zeer
gedetailleerd uitgewerkt. De SWOT-analyse in het domeinbeeld laat bovendien helder en overtuigend
zien welke knelpunten er liggen die opgelost moeten worden om de basis te versterken en welke kansen
er zijn om vanuit die basis te werken aan wetenschappelijke doorbraken in maatschappelijk relevant
onderzoek. De commissie observeert dat de landelijke organisatiegraad in de laatste drie jaar enorm is
versterkt. De 52 SSH-faculteiten zijn nu verenigd binnen de SSH Raad. Gezien het belang hiervan voor
de toekomst vindt de commissie het zeer te prijzen dat er gekozen is om de organisatiegraad verder te
versterken door een investering in de SSH Raad.
In het gesprek met de domeinvoorzitter en sectorplanvertegenwoordigers heeft de commissie het
domein een aantal aandachtspunten meegegeven voor de nadere uitwerking van de sectorplannen in
de volgende fase. De commissie zou graag zien hoe sommige keuzes aansluiten bij onderzoeksroutes
in de NWA, en vraagt zich ook af hoe ze zich verhouden tot onlangs toegekende
zwaartekrachtprojecten. Bij het sectorplan Maatschappij en Gedragswetenschappen ziet de commissie
graag een meer sectorplangerichte aanpak van het onderdeel onderwijswetenschappen, bijvoorbeeld
met een knelpunten analyse voor het onderwijs en een overzicht van hoe de voorgestelde maatregelen
bijdragen aan het oplossen van deze knelpunten. In het sectorplan Geesteswetenschappen zou de
commissie graag een verdere explicatie zien van het thema humane AI. Het thema AI wordt ook door
de drie andere domeinen funderend en grondig opgepakt en de commissie zou graag zien welke
synergie er ontstaat met deze en al bestaande programma’s. Een overweging zou hier kunnen zijn de
formulering aan te passen zodat deze beter aansluit bij de GW-eigen thematiek (digitale samenleving,
digitale methodes, big data, ethische kwesties). Eveneens is een verdere uitwerking van de kleine talen
in het onderzoek en onderwijs van belang. De commissie ziet in deze uitwerking graag terugkomen hoe
de gemaakte keuzes, in combinatie met de inzet van de flankerende instrumenten, bijdragen aan het
oplossen of matigen van de in het domeinbeeld geschetste knelpunten. Het domein geeft daarnaast
zelf aan graag verder te willen praten over de bijdrage van de SSH-sectorplannen aan de
macrodoelmatigheid van het onderwijsaanbod, de aansluiting op de lerarenopleidingen en de balans
tussen internationalisering en groei van studentenaantallen. De verdere aandachtspunten met een
sectorplan overstijgend karakter, zoals monitoring & rapportage (KPI’s), versterking van het onderwijs,
macrodoelmatigheid en aanpalende stimuleringsmaatregelen, zijn benoemd in het onderdeel
conclusies en aanbevelingen.
Gezien de grote uitdagingen in het SSH-veld op het gebied van werkdruk, systeemdruk en de
hoeveelheid tijdelijke contracten meent de commissie dat het bewaken van onderzoeks- en
onderwijskwaliteit een belangrijk punt van aandacht is. De commissie heeft dan ook met genoegen
kennisgenomen van het voornemen om in 2022 te inventariseren welke docenten met een tijdelijke
aanstelling in aanmerking komen voor een vaste UD-aanstelling. De commissie gaat in fase 2 graag in
gesprek met het domein over de systematiek van bevorderingen zodat deze ook aansluiten bij de
inhoudelijke keuzes die worden gemaakt voor onderwijs en onderzoek.

6

Het bestedingsoverzicht van de sectorplanmiddelen geeft de koppeling van doelen en prioriteiten met
de financiële inzet per faculteit (discipline). Dit bestedingsoverzicht is opgenomen in bijlage 3. De
commissie oordeelt dat de voorgestelde investeringen in lijn zijn met de sectorplandoelen en
prioriteiten. Met inachtneming van deze aandachtspunten, adviseert de commissie de aangevraagde
middelen voor 2022 (€ 21 M) beschikbaar te stellen volgens de specificering in bijlage 3.

IV.

Sectorplan Medische en Gezondheidswetenschappen

De NFU heeft het voortouw genomen in de ontwikkeling van het domeinbeeld medische en
gezondheidswetenschappen en daarmee een belangrijke stap gezet in de verdere organisatie van dit
brede domein. De commissie heeft met genoegen geconstateerd dat het domein daarbij het belang
inziet van het betrekken van alle disciplines in het medische domein, inclusief de disciplines die aan
andere (niet UMC) faculteiten worden onderwezen en verwacht dat dit in de toekomst nog meer vorm
zal krijgen. Het sectorplan geeft hiervoor goede aanknopingspunten. Het richt zich op drie
interdisciplinaire speerpunten: 1) preventie, 2) data gedreven innovatie en 3) de keten van
fundamenteel onderzoek tot kliniek en praktijk. Bij het speerpunt preventie staat o.a. het terugdringen
van de sociaaleconomische gezondheidsverschillen centraal, een belangrijke en grote
maatschappelijke opgave die bij uitstek een multidisciplinaire benadering vereist voor het in kaart
brengen van de complexe wisselwerking tussen individuele biologische achtergrond, fysieke en sociale
leefomgeving, gedrag en gezondheid en het vervolgens ontwikkelen van optimale interventies. Het
tweede speerpunt hangt nauw samen met het eerste speerpunt, omdat een optimaal gebruik van de
diverse beschikbare databestanden een belangrijke bijdrage kan leveren in het inzicht krijgen in die
complexe wisselwerking. Het richt zich ook op data-gedreven innovaties in de zorg die ertoe leiden dat
de zorg efficiënt en zo veel mogelijk in de eigen omgeving van de burger geleverd kan worden. Een
derde thema binnen dit tweede speerpunt is de ontwikkeling en toepassing van AI technieken in zowel
diagnostiek als behandeling. Het derde speerpunt betreft het optimaliseren van de keten ‘from bench
to bedside’. Van alle potentieel bruikbare kennis in het medische domein wordt helaas slechts een deel
daadwerkelijk toegepast in de zorgpraktijk. In het derde speerpunt staan drie thema’s centraal:
translationeel en klinisch onderzoek en onderwijs, valorisatie en geneesmiddelen, en Advanced
Therapy Medicinal Products (ATMP’s).
Voor alle drie de speerpunten geldt dat ze ook nadrukkelijk in het onderwijs terugkomen, aansluitend
bij het nieuwe Raamplan Geneeskunde waarin bijvoorbeeld veel meer aandacht is voor preventie, maar
ook voor het gebruik van AI-technieken. Een belangrijk gesignaleerd knelpunt in het domeinbeeld is dat
onderwijsvernieuwing in de knel komt door de veelheid van taken van UMC-stafleden. De commissie
heeft met interesse kennisgenomen van de voorbeelden van hoe knelpunten in het onderwijs worden
opgepakt en kijkt het ernaar uit om deze in de periode tot maart vertaald te zien in een landelijke
analyse. De commissie vindt de keuze voor de drie speerpunten goed navolgbaar uit de analyse van
knelpunten, maar vraagt in de uitwerking wel aandacht voor de hele breedte van het domein, inclusief
disciplines als biomedische wetenschappen, gezondheidswetenschappen, technische geneeskunde,
tandheelkunde, dierengeneeskunde en bewegingswetenschappen.
In een gesprek met de domeinvoorzitter en sectorplanvertegenwoordigers heeft de commissie een
aantal aandachtspunten meegegeven voor de verdere uitwerking richting maart 2023. De commissie
heeft het vertrouwen dat het domein in nog meer detail kan laten zien hoe alle disciplines in het hele
domein zijn meegenomen in de domein brede analyse. Ook ziet de commissie graag een nadere
uitwerking van de landelijke knelpunten in de gehele keten van onderwijs en onderzoek en de keuze van
prioriteiten. Daarnaast zal gewerkt moeten worden aan SMART geformuleerde doelen en landelijke

7

KPI’s. De commissie adviseert u om die reden op korte termijn een Sectorplancommissie medische en
gezondheidswetenschappen te formeren die hierover mee kan denken. De aandachtspunten met een
sectorplan overstijgend karakter, zoals monitoring & rapportage (KPI’s), versterking van het onderwijs,
macrodoelmatigheid en aanpalende stimuleringsmaatregelen, zijn benoemd in het onderdeel
conclusies en aanbevelingen.
Het bestedingsoverzicht van de sectorplanmiddelen geeft de koppeling van doelen en prioriteiten met
de financiële inzet per UMC. De bijlage bij het bestedingsoverzicht geeft bovendien een overzicht van
de concrete maatregelen per UMC Dit bestedingsoverzicht is opgenomen in bijlage 4. De commissie
oordeelt dat de voorgestelde investeringen in lijn zijn met de sectorplandoelen en prioriteiten. Met
inachtneming van deze aandachtspunten, adviseert de commissie de aangevraagde middelen voor
2022 (€ 12M) beschikbaar te stellen volgens de specificering in bijlage 4.

V.

Conclusies en aanbevelingen

De commissie heeft grote waardering voor het werk dat de vier domeinen hebben verricht. In een korte
tijd zijn hoogwaardige plannen tot stand gekomen voor het aanvragen van sectorplanmiddelen. Het
sectorplanproces toont aan dat decanen, faculteiten en instellingen inhoudelijke keuzes maken en
actief samenwerken voor het opstellen van bij die keuzes passende onderzoek- en
onderwijsactiviteiten. De commissie constateert dat men erin is geslaagd om op drie verschillende
niveaus keuzes te maken. Op het niveau van de domeinen heeft men ervoor gekozen om vanuit een
domein brede analyse bepaalde sectoren en disciplines te prioriteren. Vervolgens heeft men binnen de
geprioriteerde sectoren scherpe keuzes gemaakt voor strategische thema’s. Tot slot is men erin
geslaagd om binnen deze inhoudelijke thema’s te komen tot landelijke afstemming en taakverdeling
tussen faculteiten. Elk van de keuzes draagt in belangrijke mate bij aan het versterken van het nationale
universitaire bestel.
Het instrument sectorplan versterkt zo de organisatiegraad van de sector en bevordert het maken van
landelijke keuzes voor prioritaire disciplines en maatschappelijke thema’s. De voorgestelde middelen
voor de 1e tranche dragen bij aan het creëren van rust en ruimte binnen de faculteiten. Aandachtspunt
vormen de wetenschapsgebieden die door de scherpe sectorkeuzes op dit moment buiten de
sectorplaninvesteringen vallen. Denk bijvoorbeeld aan de biomedische wetenschappen, tandheelkunde
of econometrie. Interdisciplinaire samenwerking (IDS) en de overlap tussen wetenschapsgebieden zijn
eveneens belangrijke aandachtspunten. De medische wetenschappen en technologie leveren
bijvoorbeeld grensverleggende resultaten in onderzoek en innovatie. Juist overlappende
wetenschapsgebieden dragen bij aan impact in de samenleving en kunnen nog beter worden
ondersteund.
De commissie ziet de grootte en het bereik van de sectorplannen toenemen. Deze groei vraagt om
aandacht voor de manier waarop evaluatie en monitoring van de sectorplannen wordt ingericht. Zoals
bijvoorbeeld het identificeren en ontwikkelen van landelijke en sector brede KPI’s en het versterken van
de organisatiegraad en de landelijke samenwerking binnen domeinen en sectoren.
De
doorontwikkeling van KPI’s zal o.a. plaatsvinden aan de hand van ervaringen uit het wetenschappelijke
veld en de huidige en nieuwe op te richten sectorplancommissies. Harmonisering van de
monitoringsystematiek op landelijk en sectoraal niveau is gewenst. In fase 2 van dit proces zal de NCSP
dit onderwerp nader uitwerken met betrokkenen.

8

Het koppelen van onderzoek en onderwijs verdient eveneens nadere uitwerking. Het doorwerken van
de profileringskeuzes in masteropleidingen en opleidingsprofielen en macrodoelmatigheid verdient
daarbij nog meer aandacht. Opleidingen vormen binnen de organisaties van kennisinstellingen vaak
een separate afdeling. De commissie vraagt de sectoren de verbinding onderzoek en onderwijs te
versterken in de 2e fase van het NCSP-proces.
Zoals in de inleiding opgemerkt vraagt de commissie aandacht voor de synergie met de aanvullende
investeringen in de wetenschap, zoals de middelen voor starters- en stimuleringsbeurzen,
onderwijsmiddelen en extra investeringen in de NWO-talentlijn. De uitwerking van deze investeringen
in uitvoeringsprogramma’s behoeft nadere afstemming met het sectorplaninstrument, zodat de
middelen optimaal bijdragen aan de gestelde beleidsdoelen.
Tenslotte, de commissie is ervan overtuigd dat met de eerste impuls van € 60 M een goede start wordt
gemaakt met het realiseren van meer rust en ruimte. De domeinen maken scherpe keuzes die de
samenwerking en taakverdeling tussen en binnen de universiteiten en UMC’s stimuleren. Met
waardering ziet de commissie het onderling vertrouwen groeien tussen instellingen, CvB’s,
domeinvoorzitters en decanen bij de verder implementatie van het sectorplaninstrument. Dit draagt bij
aan het realiseren van succesvol uitgevoerde sectorplannen, waardoor de landelijke samenwerking
wordt versterkt. De commissie zal erop toezien dat de plannen in de tweede fase verder geconcretiseerd
worden en heeft er alle vertrouwen in dat dit zal gebeuren en dat de inzet van het instrument
sectorplannen zal leiden tot een toekomstbestendig universitair bestel.
Hoogachtend,

Namens de leden van de Nationale Commissie Sectorplannen ondertekend door
Voorzitter prof. dr. E.W. Meijer

Voorzitter prof.dr. M.A.P Bovens.

Bijlagen
1. Bestedingstabel bètawetenschappen
2. Bestedingstabel technische wetenschappen
3. Bestedingstabel medische wetenschappen
4. Bestedingstabel social sciences and humanities
5. Brondocumenten
6. Overzicht NCSP commissieleden en staf

9

Samenstelling Nationale commissie sectorplannen (NCSP) Kenmerk: NCSP-2022-0022
Commissie
Prof. dr. E.W. (Bert) Meijer (co-voorzitter)
Prof. dr. mr. M.A.P. (Mark) Bovens (co-voorzitter)
Em. prof. dr. H.E. (Henriëtte) van der Horst (lid)
Em. prof. dr. L.E.M. (Louise) Vet (lid)
Prof. dr. B.A. (Beatrice) de Graaf (lid)
Staf
Rolf Bossert
Lydia Langerwerf
Béatrice Bullinga

10

Bestedingstabel sectorplan AMW: eerste tranche
Universiteit Zwaartepunt
UM

Positie / Infrastructuur

Budget (k€) Fte

Gezondheid en omgeving Wetenschappelijke positie

112

1

Totaal UM / AMW
Voedselvoorziening
Wetenschappelijke positie
Totaal RUG / AMW
Ecosysteemdiensten
Wetenschappelijke positie
Totaal RUN / AMW
Duurzame energie
Wetenschappelijke positie
Totaal TUE / AMW
Duurzame energie
Wetenschappelijke positie

112
140
140
140
140
140
140
83,75

1
1
1
1
1
1
1
1

Circulariteit en
leveringszekerheid
grondstoffen

Wetenschappelijke positie

83,75

1

UvA
UvA

Ecosysteemdiensten
Wetenschappelijke positie
Voedselvoorziening
Wetenschappelijke positie
Totaal UL / AMW
Koolstofcyclus
Wetenschappelijke positie
Watercyclus
Wetenschappelijke positie

83,75
83,75
335
121
121

1
1
3
1
1

UvA

Ruimtelijke vraagstukken Wetenschappelijke positie

121

1

VU
VU
VU

Totaal UvA / AMW
Koolstofcyclus
Wetenschappelijke positie
Klimaatverandering
Wetenschappelijke positie
Watercyclus
Wetenschappelijke positie

363
111,6
111,6
111,6

3
1
1
1

VU

Rampen en bedreigingen Wetenschappelijke positie

111,6

1

VU

Gezondheid en omgeving Wetenschappelijke positie

111,6

1

TUD
TUD

Totaal VU / AMW
Klimaatverandering
Wetenschappelijke positie
Watercyclus
Wetenschappelijke positie

558
135
135

5
1
1

TUD

Circulariteit en
leveringszekerheid
grondstoffen

Wetenschappelijke positie

135

1

TUD

Rampen en bedreigingen Wetenschappelijke positie

135

1

TUD

Ruimtelijke vraagstukken Wetenschappelijke positie

135

1

TUD

Gezondheid en omgeving Wetenschappelijke positie

135

1

Totaal TUD / AMW

810

6

RUG
RUN
TUE
UL
UL
UL
UL

11

UT

Koolstofcyclus

Wetenschappelijke positie

139,7

1

UT

Rampen en bedreigingen Wetenschappelijke positie

139,7

1

UT

Voedselvoorziening

Wetenschappelijke positie

139,7

1

UT

Ruimtelijke vraagstukken Wetenschappelijke posities

419

3

WUR
WUR
WUR
WUR

Totaal UT / AMW
Klimaatverandering
Wetenschappelijke positie
Watercyclus
Wetenschappelijke positie
Ecosysteemdiensten
Wetenschappelijke positie
Voedselvoorziening
Wetenschappelijke positie

838
172,2
172,2
172,2
172,2

6
1
1
1
1

WUR

Ruimtelijke vraagstukken Wetenschappelijke positie

172,2

1

WUR

Gezondheid en omgeving Wetenschappelijke positie

172,2

1

UU
UU

Totaal WUR / AMW
Koolstofcyclus
Wetenschappelijke positie
Klimaatverandering
Wetenschappelijke posities

1033
155,57
933,43
1089

7
1
6
7

Totaal UU / AMW

Noot: Deze posten zijn te terug te vinden in de bestedingstabellen in de volledige sectorplannen (p.
58). De bedragen kunnen afwijken omdat de middelen uit de eerste tranche in sommige gevallen niet
toereikend zijn om de post volledig te financieren. Het resterende bedrag zal door de universiteiten
zelf bekostigd worden, en/of, indien toegekend, uit de tweede tranche.

12

Bestedingstabel sectorplan Astronomie: eerste tranche
Universiteit

Zwaartepunt

Positie / Infrastructuur

Budget (k€) Fte

Alle
universiteiten Instrumentatie
samen

OIR en submm: OBP, hoog

849

7,7

Alle
universiteiten Instrumentatie
samen

OIR en submm: OBP, laag

303

3,8

Alle
universiteiten Instrumentatie
samen

OIR en submm: Materiaal

175

0

Alle
Valorisatie: outreach en
universiteiten
office
samen

NOVA informatie centrum: OBP,
hoog

286

2,6

Alle
Valorisatie: outreach en
universiteiten
office
samen

NOVA office: OBP, hoog

219

2

Alle
Valorisatie: outreach en
universiteiten
office
samen

NOVA office: OBP, laag

112

1,4

1944 17,5
Noot: Deze posten zijn te terug te vinden in de bestedingstabellen in de volledige sectorplannen (p.
87). De bedragen kunnen afwijken omdat de middelen uit de eerste tranche in sommige gevallen niet
toereikend zijn om de post volledig te financieren. Het resterende bedrag zal door de universiteiten
zelf bekostigd worden, en/of, indien toegekend, uit de tweede tranche.

13

Bestedingstabel sectorplan Biologie: eerste tranche
Universiteit Zwaartepunt
UU
UU

Bouwen met biologie

Positie / Infrastructuur
Hoogopgeleide technische
ondersteuning

Nieuwe imagingJunior posities (experimenteel) data
technieken
integration and image analysis
Totaal UU / Biologie

Budget (k€) Fte
101,79

1

592

4

694

5

RUG

Van genoom tot
individuele
eigenschappen

Junior positie (experimenteel)

160

1

RUG

Overgang naar duurzame
Junior positie (experimenteel)
landschappen

160

1

RUG

Van genoom tot
individuele
eigenschappen/
Aanpassing aan een snel
veranderende wereld/
Bouwen met biologie

291

0

611

2

Microscoop en bijbehorende analyse
faciliteit

Totaal RUG / Biologie
UL

Interacties tussen en
binnen cellen

Senior positie (experimenteel)

165

1

UL

Interactie tussen macro
en micro-organismen

Senior positie + technische /
analytische ondersteuning

214

2

UL

Interacties tussen en
binnen cellen/ Nieuwe
imaging technieken

Hoge resolutie
fluorescentiemicroscoop
+ apparatuur voor
elektronenmicroscocopie NeCEN

149

0

528

3

Totaal UL / Biologie
UM

Van genoom tot
individuele
eigenschappen

Senior positie (experimenteel)

173

1

UM

Voorspellen van de
veerkracht van
ecosystemen

Junior positie (experimenteel)

105

1

278

2

Totaal UM / Biologie

14

UvA

Interacties tussen en
binnen cellen

Basis technische / analytische
ondersteuning

80

1

UvA

Interactie tussen macro
en micro-organismen

Junior positie (experimenteel) + basis
technische / analytische
ondersteuning

240

2

UvA

Door de mens
gecreëerde
ecosystemenen en
populaties

Junior positie (experimenteel)

160

1

UvA

Interacties tussen en
binnen cellen / Van
genoom tot individuele
Leica Stellaris (confocale microscoop)
eigenschappen /
Interacties tussen macroen micro-organismen

187

0

667

4

Totaal UvA / Biologie
VU

Interacties tussen en
binnen cellen

Junior positie (experimenteel)

160

1

VU

Aanpassing aan een snel
veranderende wereld

Junior positie (experimenteel)

160

1

VU

Voorspellen van de
veerkracht van
ecosystemen

Junior positie (experimenteel)

160

1

VU

Single cell technologieën

Hoogopgeleide technische
ondersteuning

110

1

VU

Investering in apparatuur voor het
Single cell technologieën meten van moleculaire
veranderingen op single cell niveau

21

0

611

4

Totaal VU / Biologie
RU

Interacties tussen en
binnen cellen

1,0 fte senior positie (experimenteel)
+ 0,7 fte junior positie
(experimenteel)

351

1,7

RU

Voorspellen van de
veerkracht van
ecosystemen

Senior positie (theoretisch)

177

1

528

2,7

Totaal RU / Biologie

15

WUR

Bouwen met biologie

0,75 fte senior positie
(experimenteel) + 1,5 fte junior
onderzoeker (experimenteel) + 0,75
fte hoogopgeleide technische
ondersteuning + 1,5 fte basis
technische / analytische
ondersteuning

WUR

Van genoom tot
individuele
eigenschappen

0,75 fte senior onderzoeker
(experimenteel)

199 0,75

WUR

Aanpassing aan een snel
veranderende wereld

1,5 fte junior onderzoeker
(experimenteel)

240

1,5

WUR

0,75 fte senior onderzoeker
Door de mens
(experimenteel) + 0,75 junior
gecreëerde ecosystemen
onderzoeker (experimenteel)

319

1,5

WUR

Overgang naar duurzame 0,75 fte junior onderzoeker
landschappen
(experimenteel)

120 0,75

WUR

Bouwen met biologie/
Van genoom tot
individuele
eigenschappen /
Aanpassing aan een snel
Infrastructuur
veranderende wereld /
Door de mens
gecreëerde ecosystemen
/ Overgang naar
duurzame landschappen

120

0

1639

9

Totaal WUR/Biologie

641 4,75

Noot: Deze posten zijn te terug te vinden in de bestedingstabellen in de volledige sectorplannen (p.
131). De bedragen kunnen afwijken omdat de middelen uit de eerste tranche in sommige gevallen
niet toereikend zijn om de post volledig te financieren. Het resterende bedrag zal door de
universiteiten zelf bekostigd worden, en/of, indien toegekend, uit de tweede tranche.

16

Bestedingstabel sectorplan Farmaceutische Wetenschappen: eerste tranche
Universiteit Zwaartepunt
RUG
Omics
RUG
Omics
RUG

Omics

RUG

Delivery

RUG

Pre-clinical and
translational models

Positie / Infrastructuur
1. Biomarker Discovery
2. Urgente Infrastructuur
3. Technische ondersteuning
Biomarker Discovery

Budget (k€) Fte
160
1
239
0
80

1

4. Technische ondersteuning
Advanced Pharmaceutics

80

1

5. Technische ondersteuning Preclinical Disease Models

80

1

639
150

4
1

UL

Totaal RUG / FW
Drug Discovery

UL

Drug Discovery

2. Technische ondersteuning gericht
voor innovatieve celtherapieën

110

1

UL

Drug Discovery

3. Nieuwe therapeutica voor
immunoregulatie

150

1

UL

Computational Drug
Safety

4. Bio-informatica van next
generation sequencing data

120

1

UL

Personalised
Pharmacotherapy

5. (gedistribueerde) Data-analyse en
machine learning/AI van real world
FAIR data.

109

1

639
160

5
1

1. Innovatieve celtherapieën

UU

Totaal UL / FW
Drug Discovery

UU

Drug Discovery

2. Technische ondersteuning gericht
voor innovatieve celtherapieën

110

1

UU

Drug Discovery

3. Nieuwe therapeutica voor
immunoregulatie

160

1

UU

Computational Drug
Safety

4. Bio-informatica van next
generation sequencing data

130

1

UU

Personalised
Pharmacotherapy

5. (gedistribueerde) Data-analyse en
machine learning/AI van real world
FAIR data.

106

1

666

5

Totaal UU / FW

1. Innovatieve celtherapieën

Noot: Deze posten zijn te terug te vinden in de bestedingstabellen in de volledige sectorplannen (p.
160). De bedragen kunnen afwijken omdat de middelen uit de eerste tranche in sommige gevallen
niet toereikend zijn om de post volledig te financieren. Het resterende bedrag zal door de
universiteiten zelf bekostigd worden, en/of, indien toegekend, uit de tweede tranche.

17

Betrokken faculteiten (aantal posities gefinancierd uit eerste tranche)
AMW
Astronomie*
Biologie
Faculteit der
Faculteit der
Faculteit der
Radboud
Natuurwetenschappen,
Natuurwetenschappen,
Natuurwetenschappen,
Universiteit
Wiskunde en Informatica
Wiskunde en
Wiskunde en
Nijmegen
(1)
Informatica
Informatica (2)
Rijksuniversiteit
Groningen
Technische
Universiteit Delft
Technische
Universiteit
Eindhoven
Universiteit
Maastricht
Universiteit Leiden

Universiteit
Twente
Universiteit
Utrecht
Universiteit van
Amsterdam
Vrije Universiteit
Amsterdam
Wageningen
University &
Research

Faculty of Science and
Engineering (1)

Faculty of Science and
Engineering

Faculty of Science and
Engineering (2)

FW

Faculty of Science and
Engineering (4)

Civiele Techniek en
Geowetenschappen (6)
Faculty of Mechanical
Engineering (1)
Faculty of Science and
Engineering (1)

Faculty of Science and
Engineering (2)

Faculteit der Wiskunde
en
Natuurwetenschappen
(4)
Faculty of Geoinformation Science &
Earth Observation (5) /
Faculty of Engineering
Technology (1)
Geowetenschappen (7)

Faculteit der Wiskunde
en
Natuurwetenschappen

Faculteit der
Natuurwetenschappen,
Wiskunde en Informatica
(3)
Faculteit der
Bètawetenschappen (5)

Faculteit der
Natuurwetenschappen,
Wiskunde en
Informatica

Faculteit der Landbouwen Milieuwetenschappen
(6)

Faculteit der Wiskunde
en
Natuurwetenschappen
(3)

Faculteit der Wiskunde
en Natuurwetenschappen
(5)

Bètawetenschappen (5)

Bètawetenschappen (3)

Faculteit der
Natuurwetenschappen,
Wiskunde en
Informatica (4)
Faculteit der
Bètawetenschappen (4)
Faculteit der
Landbouw- en
Milieuwetenschappen
(9)

*Astronomie financiert vanuit de eerste tranche enkel personeel t.b.v. de gezamenlijke behoeften van het veld:
11.5 fte technici t.b.v. instrumentatie, 2.6 fte t.b.v. outreach, en 3.4 fte t.b.v. coördinatie (NOVA office).

18

Eerste tranche (2022; 12 M€)

Totaal
TUD
TUD-WB
TUD-L&R
TUD-ET
TUD-TI
TUD-CT
TUD-IO
TUD-OGO
TUD-TBB
TU/e
TUe-WB
TUe-ET
TUe-TI
TUe-CT
TUe-IO
TUe-OGO
TUe-TBB
ntb
UT
UT-WB
UT-ET
UT-TI
UT-CT
UT-IO
UT-OGO
UT-TBB
WUR
WUR-WB
WUR-ET
WUR-TI
WUR-CT
WUR-IO
WUR-OGO
WUR-TBB
RUG
RUG-WB
RUG-TI
RUG-IO
RUG-OGO
RUG-TBB

Totaal
12,00
5,22
0,99
0,53
0,60
0,45
0,68
0,54
0,84
0,60
2,85
0,53
0,60
0,30
0,30
0,36
0,30
0,42
0,04
1,65
0,45
0,23
0,23
0,15
0,30
0,06
0,24
1,65
0,60
0,08
0,15
0,23
0,30
0,18
0,12
0,63
0,42
0,00
0,00
0,11
0,11

OIW
4,48
1,98

0,54
0,84
0,60
1,08

CTW
7,52
3,24
0,99
0,53
0,60
0,45
0,68

1,77
0,53
0,60
0,30
0,30

0,36
0,30
0,42
0,60

0,30
0,06
0,24
0,60

0,30
0,18
0,12
0,22

0,00
0,11
0,11

0,04
1,05
0,45
0,23
0,23
0,15

2,28
0,92
0,30

0,20
0,23
0,17
0,18
0,60
0,30
0,95
0,13
0,10

0,17
0,18

0,20
0,10
0,30
0,12
0,62
0,20

0,18
0,24
0,20
0,50
0,10
0,20
0,10
0,10

0,03

0,75

0,69
0,69

2,68
0,73
0,36

0,20
0,23
0,17

0,20
0,17

0,10
1,40
0,30
0,30
0,20
0,10
0,16
0,30
0,04
0,25
0,25

0,23
0,23
0,15
0,09
0,06
0,12

1,05
0,60
0,08
0,15
0,23

0,41
0,41
0,00

2,43
0,75
0,20

Sleuteltechnologieën

3,92
2,13
0,13
0,53

Veiligheid

Gezondheid en
Zorg

Bedragen in M€

Energie en
duurzaamheid
landbouw,
water en
voedsel

Domein Techniek

0,03

0,18
0,12

1,65
0,60
0,08
0,15
0,23
0,30
0,18
0,12
0,22

0,11
0,11

0,30
0,30

0,11
0,11
19

Bestedingstabel 2022 Sectorplan Medische en
Gezondheidswetenschappen Versnellen op gezondheid
Tabel 1 bevat de besteding in 2022 op thema per umc en het deel wat in 2023 wordt uitgegeven.
Tabel 2 bevat de concrete maatregelen die worden genomen.
Tabel 1. Bestedingstabel op hoofdlijnen 2022
UMC

THEMA

LUMC

Preventie
Datagedreven innovatie
Fundament tot praktijk
Totaal
Preventie
Datagedreven innovatie
Fundament tot praktijk
Totaal
Preventie
Datagedreven innovatie
Fundament tot praktijk
Totaal
Preventie
Datagedreven innovatie
Fundament tot praktijk
Totaal
Preventie
Datagedreven innovatie
Fundament tot praktijk
Totaal
Preventie
Datagedreven innovatie
Fundament tot praktijk
Totaal
Preventie
Datagedreven innovatie
Fundament tot praktijk
Totaal
Preventie
Datagedreven innovatie
Fundament tot praktijk
Totaal

UMCG

UMC UTRECHT

AMSTERDAM VU

AMSTERDAM UVA

ERASMUS MC

RADBOUDUMC

MUMC+

TOTAAL

2022 (€)
504.750
261.000
538.750
1.304.500
530.000
453.000
583.000
1.566.000
558.000
347.600
597.100
1.502.700
442.400
272.000
632.250
1.346.650
224.000
835.000
457.000
1.516.000
375.000
800.000
425.000
1.600.000
620.400
478.800
454.800
1.554.000
576.000
570.000
320.000
1.466.000
11.855.850

WAARVAN
IN 2023 (€)1
126.188
65.250
134.688
326.126
300.000
0
355.000
655.000
223.200
139.040
238.840
601.080
332.000
204.000
425.000
961.000
168.000
590.000
328.000
1.086.000
125.000
350.000
125.000
600.000
200.400
118.800
106.800
426.000
170.000
80.000
190.000
440.000
5.095.206

1 Doorschuif naar begin 2023. Kolom 2022 bevat het totaal, incl. het deel wat in 2023 wordt besteed.

11.49

1/4
20

Tabel 2. Maatregelen 2022
UMC

Thema

Concrete maatregelen 2022 - menskracht voor2

LUMC

Preventie

Aanpak preventie in cardiovasculaire onderzoekslijnen en onderwijs
Investering in onderwijs integratie infectieziekten e.a.
Datainfrastructuur doorontwikkelen en implementeren, koppelen diverse data

Datagedreven

Implementatie geavanceerd datagebruik t.b.v. zorg, onderzoek en onderwijs

innovatie

UMCG

Fundament tot

Onderwijs over klinische productontwikkeling in publieke sector, ontwikkeling en integratie

praktijk

Uitbreiden expertise translatie nieuwe producten

Preventie

Inrichten academische (opleidings)werkplaatsen rond Gezondheidshuizen
Leerlijn ontwikkelen voor alle curricula over leefstijl en preventie
Onderwijsontwikkeling extramuraal coschap Geneeskunde

Datagedreven

Structurele verankering data-infrastructuur cohorten/biobanken

innovatie

Inrichten vaste ELSI-infrastructuur
Duurzame inzet expert AI/machine learning en kennisontwikkeling
Leerlijn ontwikkelen omgaan met gezondheidsdata

UMC Utrecht

Fundament tot

Uitbreiding capaciteit succesvolle JSM-track (Junior Scientific Masterclass) en MD/PhD route

praktijk

(Doctor of Medicine)

Preventie

Living labs in de regio voor wijkgerichte aanpak sociaal-economische gezondheidsverschillen
Onderwijsinnovaties interdisciplinaire samenwerking, gezamenlijk opleiden, functiedifferentiatie
en leerplaatsleren
Inrichting ketenzorgtrajecten in 8 klinische thema’s

Datagedreven

Opzetten interoperabele datafaciliteit U-cloud

innovatie

Ontwikkelen, implementeren en valideren Open Science en community engaged learning
onderwijs

Fundament tot

Innovatieve core faciliteiten inrichten ter versnelling klinische implementatie

praktijk
Amsterdam

Preventie

VU

Borging academische werkplaatsen, menskracht regionale samenwerking
Beantwoording kennisvragen preventie gezondheidsproblemen samenhangend met andere
problemen (arbeidsparticipatie, sociale zekerheid)
Structurele menskracht regionale samenwerking, ontwikkeling methodologie real world
interventions
Preventie in onderwijs

Datagedreven

Verbetering benutting data cohorten en daaraan gekoppelde gegevens, uitvoeren onderzoek

innovatie

volgens state-of-the-art methoden data-analyse met expertise op specifieke thema’s

Fundament tot

Ondersteuning valorisatiestrategie en beleid, uitvoeren valorisatieplannen

praktijk
Amsterdam

Preventie

Ontwikkeling methodologie (complex adaptieve systemen)

Datagedreven

Docenten AI, E-Health, learning labs

UvA
innovatie
Fundament tot

Coördinatie nieuwe onderwijstracks in personalized medicine; docent met onderzoek en

praktijk

onderwijstijd
Opzetten en coördineren state-of-the-art core facility voor humane modelsystemen voor
translationeel onderzoek en toepassing in personalized medicine

2 Betreft inzet van structurele menskracht (hoogleraar, U(H)D, PhD en ondersteuning), dat wil zeggen vaste aanstellingen.

Het accent ligt hierbij niet op het aanstellen van hoogleraren.
11.49

2/4
21

Vertaling fundamenteel wetenschappelijke kennis naar klinische toepassing in de trial unit
Erasmus MC

Preventie

Software applicaties creëren om nieuwe methodologische ontwikkelingen in de praktijk en als
proof of principle toe te passen

Datagedreven

Bewijs leveren blended care and technische ondersteuning t.b.v. adequate financiering

innovatie

zorgverzekeraars
Uitvoering dataverzameling en -management
Duurzame financiering en organisatie bestaande cohorten
Harmoniseren data binnen de regio en tussen bestaande cohorten
Gestructureerde manier van dataverzameling zorgdata
AI/heatlh data science institute, opzetten fast track innovations centers
Medtech, AI en e-Health implementeren in onderwijsprogramma’s en (nog) meer integratie met
klinische technologie/technische geneeskunde-opleidingen

Radboudumc

Fundament tot

Verbeteren opbouw translationele onderzoeksgroepen, betere inrichting core faciliteiten

praktijk

Structurele ondersteuning multidisciplinair onderzoek

Preventie

Verkenning, verzameling en toepassing integrale dataset uit regionale bronnen
Onderzoeks- en expertisecentrum ‘Leefstijl en gedrag’ als infrastructuur voor onderzoek naar
behandelingen voor fysieke en mentale gezondheid. Hierbij vorming interdisciplinaire
community van hbo, universiteit en umc
Fieldlabs in wijken met SEGV; studenten en onderzoekers geneeskunde-, tandheelkunde en
biomedische wetenschappen e.a. werken hierin samen
Ontwikkelen transmurale leerlijn en “leefstijlpoli”
Interdisciplinaire afstudeerrichting preventie en behavioural medicine vanuit biomedische
wetenschappen, psychologie en pedagogiek.

Datagedreven

Ontwikkelen van AI en datagedreven innovaties die bijdragen aan preventie en

innovatie

waardegedreven zorg
Infrastructuur/ centrale data ondersteuning voor FAIR beschikbaar maken toekomstige
datasets/cohorten
Ontwikkelen technische masteropleiding Medical data science met diverse tracks
Ontwikkelen innovatieve bij- en nascholingsaanbod o.g.v. data

Fundament tot

Therapie-ontwikkeling voor ontwikkeling gen-, cel- en immuuntherapieën en op repurposing

praktijk

van geneesmiddelen voor zeldzame ziekten
Ontwikkeling en versterking infrastructuur preklinische ontwikkeling therapieën
Versterking researchmaster Molecular mechanisms of disease. Ontwikkeling track Therapy
Development binnen de master Biomedical Sciences

MUMC+

Preventie

Kennis en vaardigheden effectieve preventie in regio vergroten
Ontwikkelen domeinoverstijgende minor interprofessionele samenwerking (met hbo, mbo,
regio)
Uitbreiding en bestendiging onderzoeksexpertise (op het vlak van citizen science, dynamische
en contextuele onderzoeksmethoden, innovatieve methodieken epidemiologie, statistiek en
gezondheidseconomie), voor onderzoek en onderwijs
Onderzoekers met kennis van sociaal economische determinanten gedrag, systematische
gezondheidsbevordering, participatief onderzoek en co-creatie, implementatie en monitoring
Minor leefstijlgeneeskunde ontwikkelen, evaluatie leefstijlgeneeskundemodules
Extramurale coschappen opzetten

Datagedreven

Ondersteuning coördinatie, wet- en regelgeving, cohortmanagement en datastewardship

innovatie

Medisch specialisten voor verwerking inputdata en kwaliteitscontroles
Kennis uitbreiden clinical decision support en AI
Ontwikkelen domeinoverstijgende minor AI en datagedreven zorg

11.49

3/4
22

Ontwikkelen innovatieve masteropleiding health en digital transformation
Fundament tot

Ontwikkelen en evalueren onderwijs gericht op innovatieve ziektespecifieke modellen en

praktijk

testen
Doorontwikkeling AKO-opleiding (Arts Klinische Onderzoeker)
Uitbreiding infrastructuur en menskracht clinical research units
Instellen specialistenteam in op te richten therapie-specifieke impact sounding boards
Coördinator impact education voor borging implementatie en kwaliteit
Impact/valorisatieonderwijs in pre- en postgraduate onderwijs

11.49

4/4
23

Bijlage
Inzet SSH-sectorplanmiddelen 2022
Inzet van de SSH-sectorplanmiddelen in 2022, gebaseerd op de concrete
bestedingsplannen, met de verdeling over de gekozen prioriteiten per
faculteit/ instelling, uitgesplitst voor de sectorplannen Maatschappijen Gedragswetenschappen, Geesteswetenschappen en het dwarsdoorsnijdend thema.
Bestedingstabel Sectorplan Maatschappij- en Gedragswetenschappen: Middelenverdeling 2022 (in K€), gekoppeld aan prioriteit.
Universiteit

Faculteit

A: Methodologische
innovatie

B: Interdisciplinaire thema’s

Infrastructuur,
open science
en nieuwe
technieken

Veerkracht
bij jeugd

Psychische
aandoeningen

Erasmus Universiteit
Rotterdam (EUR)

Erasmus School of Social and
Behavioural Sciences (ESSB)

100

Open Universiteit (OU)

Faculteit psychologie
Faculteit onderwijswetenschappen

90

Radboud Universiteit
(RU)

Faculteit der Sociale
Wetenschappen

155

210

Rijksuniversiteit
Groningen (RUG)

Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen (FGM)

120

180

Tilburg University (TiU)

Tilburg School of Social and
Behavioral Sciences

95

Universiteit Leiden (LEI)

Faculteit voor Governance and
Global Affairs (FGGA)
Faculteit der Sociale
Wetenschappen (FSW)

100

Universiteit Maastricht
(UM)

Faculty of Arts and Social Sciences
(FASoS)
Faculty of Psychology and
Neuroscience (FPN)

62

Universiteit Twente
(UT)

Faculteit Behavioural, Management
and Social Sciences (BMS)

100

Universiteit Utrecht
(UU)

Faculteit Sociale Wetenschappen
(FSW)
Faculteit Geowetenschappen (GEO)
Faculteit Recht, Economie, Bestuurs& Organisatiewetenschappen (REBO)

90

Universiteit van
Amsterdam (UvA)

Faculteit der Maatschappij- en
Gedragswetenschappen (FMG)

150

Vrije Universiteit (VU)

Faculteit der Sociale Wetenschappen
(FSW)
Faculteit der Gedrags- en
Bewegingswetenschappen (FGB)

90

Wageningen
Universiteit (WUR)*

Faculteit der Landbouw- en Milieuwetenschappen: departement
Maatschappijwetenschappen (DMW)

50

Totaal

De menselijke
factor in
nieuwe
technologieën

175
93

303

Maatschappelijke transitie
en gedragsverandering

Maatschappelijke
ongelijkheid
en diversiteit

130

840

30

30

27

270

210

90

875

90

750

130

810

278

1.260

180

180

195

195

276

303

210

300

315
220

1.388

1.176

Onderwijswetenschappen

175

210

130

Totaal

260

283

78

1.280

C: Disciplinegerichte
investering

195

75

420

132

420
360

130

180

300

180

1.050

315

315

135

1.230

442

220

78

1.050

63

92

65

1.716

1.190

1.717

270

1.138

* Bestedingen WUR worden op grond van de UNL-verdeling niet gefinancierd uit de gelden van OCW, maar onder voorbehoud uit andere instrumenten van de WUR zelf.

24

9.605

Bestedingstabel Sectorplan Geesteswetenschappen: Middelenverdeling 2022 (in K€), gekoppeld aan prioriteit.
A: Interdisciplinaire thema’s
Universiteit: Faculteit

Humane Artificiële
Intelligentie

Cultureel
Erfgoed & Identiteit

B:
Talen & Culturen

Labcoördinatie

Infrastructuur

Totaal

Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR)
Faculteit der Wijsbegeerte
Erasmus School of History, Culture and Communication

117

196

n.v.t

25

23

361

Open Universiteit (OU)
Faculteit Cultuur en rechtswetenschappen

31

32

n.v.t

4,5

n.v.t

68

Radboud Universiteit (RU)
Faculteit der Letteren
Faculteit der Filosofie, Theologie & Religiewetenschappen

195

195

156

49,5

124,5

720

Rijksuniversiteit Groningen (RUG)
Faculteit der Letteren
Faculteit Wijsbegeerte
Faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap

390

390

234

90

180

1.284

Tilburg University (TiU)
Tilburg School of Humanities and Digital Sciences
Tilburg School of Catholic Theology

234

234

156

52

17

693

Universiteit Leiden (LEI)
Faculteit der Archeologie
Faculteit Geesteswetenschappen

425

425

300

100,5

210

1.461

Universiteit Maastricht (UM)
Faculty of Arts and Social Sciences

39

39

39

10,5

31,5

159

Universiteit Utrecht (UU)
Faculteit Geesteswetenschappen

390

390

195

88

197

1.260

Universiteit van Amsterdam (UvA)
Faculteit der Geesteswetenschappen

441

441

304

103,5

210

1.500

Vrije Universiteit (VU)
Faculteit der Geesteswetenschappen
Faculteit Religie en Theologie

78

156

117

31,5

36

419

2.340

2.498

1.501

555

1.029

7.923

Totaal

25

Bestedingstabel Sectorplan Dwarsdoorsnijdend thema SSH: Middelenverdeling 2022 (in K€), gekoppeld aan prioriteit.
Universiteit

Faculteit

Interdisciplinaire thema: Welvaart, participatie en burgerschap
in een digitale wereld
Welvaart,
werk en
ondernemerschap

Erasmus Universiteit
Rotterdam (EUR)

Rotterdam School of Management, Erasmus University (RSM)
Erasmus School of Economics (ESE)
Erasmus School of Law (ESL)
Erasmus School of Social and Behavioural Sciences (ESSB)
Erasmus School of History, Culture and Communication (ESHCC)
Erasmus School of Philosophy (ESPhil)

Onderwijs,
burgerschap
en democratie

Communicatie,
informatie
en sociale
ongelijkheid

Recht, privacy
en veiligheid

Eigen
Totaal
bijdrage
Welzijn en
gezondheid

270
260
260
620
90
-

1.500

Open Universiteit (OU)

Faculteit Rechtswetenschappen
Faculteit Managementwetenschappen

Radboud Universiteit
(RU)

Faculteit Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen
Faculteit Managementwetenschappen
Faculteit Letteren
Faculteit Rechten

43
84
60
73

86
-

346

Rijksuniversiteit
Groningen (RUG)

Faculteit Gedrag en Maatschappijwetenschappen
Faculteit Economie en Bedrijfskunde
Faculteit Letteren
Faculteit Rechtswetenschappen
Faculteit Godgeleerdheid
Faculteit Wijsbegeerte

90
156
90
90
13
13

-

452

90

90

390

390

26
39
39
-

412,5

Technische Universiteit
Eindhoven (TU/e)

Faculty Industrial Engineering & Innovation Sciences

Tilburg University
(TiU)

Tilburg School of Economics and Management (TiSEM)
Tilburg Law School (TLS)
Tilburg School of Social and Behavioral Sciences (TSB)
Tilburg School of Humanities and Digital Sciences (TSHD)
Tilburg School of Catholic Theology (TST)

Universiteit Leiden
(LEI)

Faculteit der Rechtsgeleerdheid (FDR)
Faculteit der Geesteswetenschappenn (FGW)
Faculteit der Sociale Wetenschappen (FSW)
Faculty of Governance and Global Affairs (FGGA)

Universiteit Maastricht
(UM)

Faculty of Arts and Social Sciences (FASoS)
Faculty of Psychology and Neuroscience (FPN)
Faculty of Law
School of Business and Economics (SBE)
Labondersteuning

100

-

130
61,5
39
78
78
78
78
78
23

Universiteit Twente
(UT)

Technische Natuurwetenschappen en Behavioural, Management
and Social Sciences (BMS)

Universiteit Utrecht
(UU)

Faculteit Geesteswetenschappen (GW)
Faculteit Sociale Wetenschappen (SW)
Faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie (REBO)

Universiteit van
Amsterdam (UvA)

Faculteit der Rechtsgeleerdheid (FdR)
Faculteit Economie en Bedrijfskunde (FEB)
Faculteit der Geesteswetenschappen (FGw)
Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen (FMG)

73
82
150
195

Vrije Universiteit (VU)

Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen (FGB)
Faculteit der Geesteswetenschappen (FGW)
Faculteit Religie en Theologie (FRT)
Faculteit der Sociale Wetenschappen (FSW)
Faculteit der Rechtsgeleerdheid (RCH)
School of Business and Economics (SBE)

39
39
27
0
39

Wageningen
Universiteit (WUR)*
Totaal

100

-

100

335

-

100

130
130
130

390

500
39
39
39
78
78

-117

Faculteit der Landbouw- en Milieuwetenschappen:
departement Maatschappijwetenschappen (DMW)

30

30
1.600

979

1.180

603,5

700

300

-117

* Bestedingen WUR worden op grond van de UNL-verdeling niet gefinancierd uit de gelden van OCW, maar onder voorbehoud uit andere instrumenten van de WUR zelf.

26

4.946

Brondocumenten
Bètawetenschappen
 Domeinbeeld bètawetenschappen 261-22, 2 sept 2022, Knoester
 Aanbieding sectorplannen bètadomein 298-22, 5 sept 2022, Knoester
 Toelichting 1ste tranche def., bèta 5 sept 2022, Knoester
 Aanzet sectorplannen AMW astro bio farma, 5 sept 2022, Knoester
 Gecombineerde bestand bèta sectorplannen 1ste tranche Bèta, 6 sept 2022, Knoester
 Sectorbeelden bèta 2020 Voor een sterker fundament, 6 sept 2022, Knoester
 Sectorplannen beta_2022_def. 5juli22, 6 sept 2022, Knoester
Medische en gezondheidswetenschappen
 NFU-bestuur Sectorbeeld Medische en gezondheidswetenschappen 22.00352, 1 sept 2022, Polman
 Sectorplan Versnellen op gezondheid 22.01130 NFU , 1 sept 2022, Polman
 OCW Sectorplan Medische en gezondheidswetenschappen 22.020408, 1 sept 2022, Polman
 OCW Begroting incl. besteding Sectorplan Medische en Gezondheidswetenschappen 22.02052, 1 sept
2022 Polman
 NCSP Samenvatting en bestedingstabel 2022 Sectorplan Medisch 010922 22.02355, 2 sept 2022,
Polman
Social Sciences and Humanities (SSH)
 SSH_Sectorplan_2september_bijlagen, 2 sept 2022, Van Bavel
 SSH_Sectorplan_2 september2022_hoofddocument , 2 sept 2022, Van Bavel
 Brief SSH Raad-Aanbieding Sectorplannen SSH Minister OCW, 1 sept 2022, Van Bavel
 SSH_Sectorplan_2022_juli, 1 sept 2022, Van Bavel
Techniek
 Aanbiedingsbrief Sectorplannen, 19 aug 2022, Werij
 OIW Sectorplan, 19 aug 2022, Werij
 Sectorplan Techniek II inclusief posities, 19 aug 2022, Werij
 SPT2-eerste tranche-2-9-2022, 2 sept 2022,Werij

27