Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1760

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 mei 2017
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Algemene Zaken, art. 50 van
22 mei 2017.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-21501-02-1760
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1760

1

VERSLAG RAAD ALGEMENE ZAKEN (RAZ art. 50) VAN 22 MEI
2017
De Raad Algemene Zaken kwam op 22 mei 2017 in de artikel 50 samenstelling met 27 lidstaten (RAZ art. 50) bijeen om twee besluiten te nemen
die, samen met de richtsnoeren van de Europese Raad van 29 april jl., de
basis vormen voor de Brexit-onderhandelingen met het Verenigd
Koninkrijk (VK).
Besluit mandateren Commissie als onderhandelaar
In het eerste besluit mandateert de RAZ art. 50 de Commissie om op basis
van gedetailleerde richtsnoeren, die als bijlage bij het besluit zijn
opgenomen, namens de EU met het VK te onderhandelen. De Commissie
heeft hiervoor als hoofdonderhandelaar dhr. Michel Barnier aangewezen.
De gedetailleerde richtsnoeren hebben betrekking op de onderwerpen die
volgens de EU in de eerste fase van de onderhandelingen aan bod
moeten komen: 1) de rechten van EU-burgers die in het VK wonen en
omgekeerd; 2) de afwikkeling van de lopende financiële verplichtingen; 3)
een passende oplossing voor de grens tussen Ierland en Noord-Ierland; 4)
de status van goederen die voor de datum waarop het VK de EU verlaat al
op de interne markt zijn gebracht; 5) gerechtelijke samenwerking tussen
lidstaten in lopende burgerlijke, straf- en handelszaken onder Unierecht; 6)
lopende procedures van samenwerking voor tenuitvoerlegging van
vonnissen onder Unierecht; en 7) lopende administratieve en gerechtelijke
procedures van de Unie zelf.
Besluit instellen Raadswerkgroep Art. 50
Met het tweede besluit wordt een ad hoc Raadswerkgroep (à 27 lidstaten)
ingesteld die de Commissie in de onderhandelingen bijstaat. Deze
Raadswerkgroep art. 50 wordt voorgezeten door een vaste voorzitter
vanuit het Raadssecretariaat.
Beide besluiten werden door de Raad zonder wijzigingen aangenomen. In
de tafelronde werd duidelijk dat er groot vertrouwen is dat de Commissie,
in casu het onderhandelingsteam van dhr. Barnier, de onderhandelingen
vakkundig en in het belang van zowel de lidstaten als de EU als geheel zal
voeren. Een aantal lidstaten benadrukte nog eens dat de EU eensgezindheid moet (blijven) tonen en dat geen ruimte bestaat voor bilaterale
onderhandelingen. Er werd eveneens gewaarschuwd dat de onderhandelingen mogelijk stuk kunnen lopen. In dat geval zal geen uittredingsakkoord kunnen worden gesloten. De EU zal zich ook op deze situatie
moeten voorbereiden.
Financiële afwikkeling
Een groot aantal lidstaten bracht de financiële afwikkeling van het vertrek
van het VK uit de EU ter sprake. Nederland onderstreepte zijn positie in
dezen. Enerzijds werd door veel lidstaten bezorgdheid geuit over de
continuïteit van m.n. de structuur- en cohesiefondsen. Een enkele lidstaat
gaf aan dat er wat betreft de EU-begroting voor geen enkele lidstaat
disproportionele gevolgen zouden moeten zijn. Dit sluit aan bij de
Nederlandse inzet dat het VK aan alle verplichtingen moet voldoen onder
het huidige Meerjarig Financieel Kader. In die situatie is ook het «Eigen
Middelen Besluit» van toepassing dat de afdrachten van lidstaten regelt.
Een aantal andere lidstaten stelde juist dat de EU-interne financiële
consequenties en discussies daarover niet van invloed mogen zijn op de
onderhandelingen met het VK.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1760

2

Dhr. Barnier onderstreepte dat het de EU er niet om te doen is het VK te
dwingen tot betaling van «losgeld» of een «boete». Van de kant van de EU
is het zaak dat benadrukt blijft worden dat het gaat – niet meer en ook niet
minder – om het afwikkelen van lopende financiële verplichtingen.
Werkwijze Commissie
Dhr. Barnier bedankte de lidstaten voor het in hem en zijn team gestelde
vertrouwen. Dhr. Barnier belichtte voorts de werkwijze en planning die de
Commissie voor ogen staat. De Commissie voorziet een onderhandelingscyclus van vier weken. Hierin vormt de derde week het daadwerkelijke
toneel voor onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk. In de eerste
week vindt de EU-interne voorbereiding plaats in de daarvoor aanwezen
gremia (Raadswerkgroep art. 50, Coreper art. 50 en indien nodig RAZ
art.50), in week twee worden documenten uitgewisseld met de Britten en
toegelicht, en in week vier is er ruimte voor terugkoppeling en reflectie.
De Commissie zal zo transparant mogelijk werken. Dhr. Barnier vraagt
geen informatie te lekken of eigen besprekingen met het VK te beginnen.
Alleen zo kan het proces efficiënt en zonder grote verstoringen verlopen.
Dhr. Barnier nodigde alle nationale parlementen uit om contact te hebben
over de Brexit en de onderhandelingen daarover. De Commissie wil de
onderhandelingen voeren op basis van cijfers, feiten, rechtsgrondslagen,
gezond verstand en met zoveel mogelijk uitsluiting van emoties en
provocaties. Het einddoel is dat er één artikel-50 uittredingsakkoord komt
met elementen die duidelijk en solide uitgewerkt zijn en dat later niet
opengebroken kan worden.
Gestart wordt met de belangrijkste onderwerpen nodig voor een ordelijke
uittreding. Daarna volgt een tweede fase waarin het kader van de
toekomstige relatie aan de orde komt. Dan zal onder meer ook over
overgangsmaatregelen worden gesproken. Het is de verwachting dat het
onderhandelingsmandaat tegen het einde van 2017 kan worden
aangepast om ook aan deze onderwerpen kaders te stellen. In lijn met
hetgeen het Nederland daarover stelde, beaamde dhr. Barnier dat reeds
nu voorbereidend werk kan en moet worden verricht voor de onderwerpen die in fase twee aan bod gaan komen.
Voorbereiding ER en objectieve criteria voor de plaatsing van
agentschappen
Tot slot besprak de RAZ art. 50 de geannoteerde agenda van de Europese
Raad (art.50) van 22 of 23 juni 2017. En marge van deze Europese Raad
zullen de objectieve criteria en de besluitvormingsprocedure voor de
verplaatsing van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) en de
Europese Bankautoriteit (EBA) worden vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1760

3