Minister van Justitie en Veiligheid

Minister van Justitie en
Veiligheid
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Datum
12 december 2023

Beslisnota bij contourenbrief Versterkte Aanpak Online

Ons kenmerk
4991935

1.
Aanleiding
In diverse Kamerdebatten1 heeft u toegezegd om medio 2023 met een Versterkte
Aanpak Online (VAO) voor extremisme en terrorisme met speciale aandacht voor
preventie te komen. Er wordt via twee sporen invulling gegeven aan deze
toezegging: (1) er wordt een contourenbrief naar de Tweede Kamer gestuurd
waarin vier pijlers van de versterkte aanpak uiteen worden gezet en in (2) 2024
volgt de nadere uitwerking.
2.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd akkoord te gaan met de inhoud en verzending van de
contourenbrief Versterkte Aanpak Online inzake extremisme en terrorisme aan de
Tweede Kamer. NB: het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland december 2023
bevat een themahoofdstuk over online.
3.

Kernpunten
In de brief biedt u een overzicht van de huidige inzet om preventief en
repressief op te treden tegen online extremisme en terrorisme en een
aanzet om dit instrumentarium verder te versterken. Dit doet u aan de
hand van vier pijlers:
o Dialoog internetsector;
o Wettelijk instrumentarium;
o Lokale aanpak;
o Internationale inzet.
•
Op uw verzoek is tevens een passage in de contourenbrief opgenomen
welke ziet op de mogelijkheid om te komen tot afbakening van
ongewenste content – extremisme & terrorisme.
•
Op verzoek van de NCTV is een passage opgenomen over het onderzoek
van de Universiteit van Utrecht inzake relaties tussen het plenaire debat
in de Tweede Kamer en radicalisering in de onlinesfeer.2
•
Op verzoek van de SBZK is gekeken naar de scope van de content
en de waarborgen ten aanzien van de vrijheid van meningsuiting. Deze
waarborgen zijn in de brief verstevigd en worden meegenomen in de
uitwerking van de aanpak. De scope van de content in de brief (‘content
•

Toezegging TZ202306-154 gedaan in het Commissiedebat Terrorisme en Extremisme van
7 juni 2023. Zie verder ook Commissiedebat Extremisme & Terrorisme van 24 november
2022 en het plenaire debat over de uitvoeringswet TOI-Verordening van 22 december 2022.
2
Universiteit van Utrecht 2023 ‘Spelen met Vuur’. Via https://dataschool.nl/nieuws/spelenmet-vuur/.
1

Pagina 1 van 2

•

die de veiligheid van burgers en instituties ondermijnt’) is intact gebleven
gezien de urgentie van het online dreigingsniveau.
De contourenbrief is aangekondigd in de aanbiedingsbrief bij de
Themastudie Extremisme van het Analistennetwerk Nationale Veiligheid
van 17 oktober jl. en het DTN van 12 december 2023.

Ministerie van Justitie en
Veiligheid
Datum
12 december 2023
X

Ons kenmerk
4991935

4.
Toelichting
Zowel in de recente Dreigingsbeelden Terrorisme Nederland alsook de Nationale
contraterrorisme strategie (2022 – 2026) is de (versterking van de) online aanpak
in relatie tot extremisme en terrorisme als prioritair thema benoemd. Bijgaande
contourenbrief omvat de ambities/een eerste aanzet tot een Versterkte
Aanpak Online. Deze aanpak ziet op extremistische en terroristische content met
nadruk op de preventieve kant. De aanpak sluit aan bij de urgentie die in de
Tweede Kamer wordt gevoeld om te komen tot een overkoepelende en
interdepartementale aanpak op online extremisme en terrorisme. Bij de nadere
uitwerking worden enkele nieuwe ontwikkelingen meegenomen, zoals de rol van
videogames en artificial intelligence. Ook zullen aanbevelingen uit onlangs
afgeronde en nog lopende onderzoeken worden verwerkt in de concrete
handelingsperspectieven.
4.1 Politieke context
De inhoud van de brief raakt aan de dossiers desinformatie, digitalisering en de
dialoog met de internetsector (BZK), de uitwerking van de internationale pijler
i.s.m. BZ en het preventieve aspect van de toezegging en de rol die SZW hierin
heeft. De verantwoordelijkheid ten aanzien van de Digital Services Act is belegd
bij EZK. De brief wordt daarom medeondertekend door BZK, EZK, BZ en SZW.
5.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
De persoonsgegevens van de ambtenaren zijn niet openbaar ter bescherming van
de persoonlijke levenssfeer.

Pagina 2 van 2