Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

282
Vragen van lid Langkamp (SP) aan
de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat
de verloskundige spoedzorg in
Nederland een ramp is. (Ingezonden
22 september 2009)
1
Wat is uw reactie op de uitspraak van
de heer Bruijnse, hoogleraar
gynaecologie en verloskunde te
Utrecht, dat de verloskundige
spoedzorg in Nederland een ramp
is?1
2
Deelt u de mening dat de
verloskundige spoedzorg in
Nederland verbeterd moet worden?
Zo ja, welke maatregelen gaat u
treffen?
3
Is het waar dat er in Nederland
gemiddeld per jaar twee baby’s
onnodig sterven? Zo ja, wat gaat u
doen om dit te voorkomen?
4
Wat is het oordeel van de Inspectie
voor de Gezondheidszorg over deze
ontwikkeling?
5
Vindt u het een wenselijke
ontwikkeling dat er, door het tekort
aan gynaecologen en anesthesisten,
steeds meer ziekenhuizen zijn waar
de afdeling verloskunde verdwijnt?

KVR37932
2009Z16948
0910tkkvr282
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Zo nee, wat gaat u eraan doen om te
voorkomen dat er in de toekomst nog
meer afdelingen verloskunde uit
ziekenhuizen verdwijnen?
6
Hoe gaat u ervoor zorgen dat
toekomstige moeders in Nederland
dicht bij huis kunnen bevallen en dat
er ook voldoende specialistische zorg
in het ziekenhuis aanwezig is?
7
Geeft deze ontwikkeling voldoende
aanleiding om te concluderen dat er
meer opleidingsplaatsen nodig zijn
voor gynaecologen? Zo nee, waarom
niet?
8
Bent u bereid deze vragen vóór het
algemeen overleg over ketenzorg
verloskunde op 15 oktober a.s. te
beantwoorden?
1

Website Medicalfacts, 21 september 2009:
«Verloskundige spoedzorg in Nederland is een
ramp».
http://www.medicalfacts.nl/2009/09/21/
verloskundige-spoedzorg-in-nederland-iseen-ramp/

Antwoord
Antwoord van minister Klink
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 8 oktober 2009)
1
In het artikel staat dat de heer
Bruijnse «woorden van deze
strekking» gebruikt heeft. Ik vind de

opmerking ongenuanceerd en neem
er afstand van.
2
Een van de maatregelen die ik heb
genomen is het faciliteren van de
zogenaamde perinatale audit.
Met dit instrument beoordelen
gynaecologen, kinderartsen en
verloskundigen de verleende zorg op
een kritische en gestructureerde
manier en gaan na welke
verbeteringen kunnen worden
uitgevoerd. Dit jaar is vanuit het RIVM
de Stichting Perinatale Audit
Nederland opgericht. Deze stichting
gaat de perinatale audits op landelijk
niveau faciliteren en wordt door mij
bekostigd.
3
Zoals ik bij verschillende
gelegenheden schriftelijk en
mondeling aan uw Kamer heb laten
weten, maak ik mij zorgen over de
bovengemiddelde babysterfte in
Nederland. Om die reden heb ik een
onafhankelijke stuurgroep ingesteld
om mij over mogelijke aanpakken te
adviseren. Ik verwacht voor 1 januari
2010 het eindrapport van deze
stuurgroep en zal u daarop dan
spoedig mijn reactie geven.
Zie ook mijn antwoord op vraag 2.
4
Dit jaar en volgend jaar voert de
Inspectie voor de Gezondheidszorg
een onderzoek uit naar de kwaliteit
van zorg in ziekenhuizen tijdens de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

611

avond, de nacht en het weekenduren.
De oorzaak van de bovengemiddelde
babysterfte in avond-, nacht- en
weekenduren zal daar deel van
uitmaken. Ik verwacht begin 2011 het
definitieve rapport te ontvangen. Dit
onderzoek komt bovenop het
onderzoek dat de inspectie eerder
heeft uitgevoerd naar de kwaliteit van
verloskundige zorg op grond van
meldingen die zijn gedaan in de
periode van 2006 tot 2008. De
bevindingen uit dit onderzoek worden
door de inspectie in haar reguliere
contacten met het veld besproken.
5
Het is te simpel om dit terug te
brengen tot een tekort aan medisch
professionals. Waar het ook om gaat
is dat de professionals een zodanig
patiëntenaanbod hebben dat zij hun
vaardigheden voldoende op peil
kunnen houden zodat er ook in dat
opzicht sprake is van verantwoorde
zorg. Dat kan niet overal.
6
Vrouwen in Nederland kunnen – als
zij dat willen en als het medisch kan –
gewoon thuis bevallen. Dat is dicht
bij huis. Het prikkelende betoog van
de heer Bruijnse weerlegt de
opvatting als zou het altijd mogelijk
zijn de randvoorwaarden van
verantwoorde verloskundige zorg in
ziekenhuizen én beschikbaarheid op
(bijna) iedere plaats in Nederland te
combineren. Zijn getallen op de
Nederlandse situatie toepassend
resteren er circa 25 ziekenhuizen met
verloskundige zorg (180000
bevallingen gedeeld door 7000).
Het is de beroepsgroep die de
voorwaarden voor verantwoorde zorg
vaststelt en vastlegt in
behandelrichtlijnen. Daarmee wordt
richting gegeven aan de manier
waarop verloskundige zorg in
ziekenhuizen georganiseerd moet
zijn. Dat resulteert in mijn ogen nu
niet in het beeld dat heer Bruijnse
schetst. Ik acht het echter niet
uitgesloten dat we in de nabije
toekomst daar wel naar toe gaan
ontwikkelen. Bij mij komt kwaliteit
van zorg altijd op de eerste plaats,
ook als dat – met inachtneming van
minimale bereikbaarheidsnormen –
ten koste van de bereikbaarheid gaat.

worden. Het Capaciteitsorgaan heeft
in 2008 een advies uitgebracht vanuit
een lange termijn perspectief (2019)
voor de jaarlijkse instroom van
medisch specialisten, waaronder
gynaecologen. Op basis van dat
advies heb ik een jaarlijkse instroom
van 50 assistenten in opleiding tot
gynaecoloog vastgesteld, waarmee ik
aan de bovenkant van het advies ben
gaan zitten. Daarbij merk ik op, dat in
het advies een totaal van bijna 1000
geregistreerde gynaecologen wordt
genoemd. Het Capaciteitsorgaan
wordt geacht een zorgvuldig advies
op te stellen. Wetenschappelijke
verenigingen worden daarbij
betrokken en om hun inbreng
gevraagd. Het Capaciteitsorgaan, in
het bijzonder het plenair orgaan
waarin de medisch specialisten
worden vertegenwoordigd, maakt
een afweging van de relevante feiten
en belangen die spelen. Daarmee
mag worden verwacht, dat een
afgewogen advies tot stand komt.
Mocht er vervolgens voortschrijdend
inzicht ontstaan, dan kan dat door het
Capaciteitsorgaan ook tussentijds aan
VWS worden gemeld. Het
Capaciteitsorgaan heeft mij
desgevraagd in het voorjaar
meegedeeld, dat er geen enkele
aanleiding is voor het tussentijds
bijstellen van het opgestelde advies.
8
Ja.

7
Nee, het Capaciteitsorgaan betrekt
veel meer gegevens bij het
beantwoorden van de vraag welk
aantal specialisten (in dit geval:
gynaecologen) opgeleid moet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

612