Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 300 V

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2016

Nr. 53

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 januari 2016
In de Kamerbrief «personen met een diplomatieke immuniteit – aanpak bij
overtredingen» van 8 september jl. (Kamerstuk 34 000 V, nr. 81) maakte
het Kabinet melding van enkele onvoorziene omstandigheden waardoor
het niet mogelijk is gebleken om de door het Kabinet in haar brief van
23 april 2014 geschetste aanpak van overtredingen door personen met
diplomatieke immuniteit te realiseren. Met deze brief wordt uw Kamer
geïnformeerd over de wijze waarop het Kabinet thans voornemens is deze
kwestie te benaderen.
Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 26 september 2014
geoordeeld dat aan personen met een diplomatieke immuniteit geen
administratiefrechtelijke sancties, zoals boetes voor verkeersovertredingen, mogen worden opgelegd. Dit omdat het opleggen van boetes in
strijd is met het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer, op basis
waarvan immuniteit van rechtsmacht van diplomaten geldt ten aanzien
van zowel strafzaken als civielrechtelijke en administratiefrechtelijke
zaken. Het Kabinet heeft zich beraden op een alternatief systeem voor het
aanspreken van diplomaten. Een dergelijk systeem dient niet alleen
verenigbaar te zijn met de Nederlandse verplichtingen onder het Verdrag
van Wenen inzake diplomatiek verkeer, het dient ook te voorzien in
prikkels om personen die immuniteit genieten te stimuleren zich aan de
Nederlandse wet- en regelgeving te houden. Want hoewel buitenlandse
diplomaten zich in het overgrote deel van de gevallen aan de Nederlandse
wet houden, is het belangrijk een duidelijk signaal af te geven aan
diplomaten die dit niet doen.
Het Kabinet staat voor wat betreft verkeersovertredingen de volgende
aanpak voor: indien blijkt dat een verkeersovertreding is begaan door een
persoon met diplomatieke immuniteit, is het voornemen om in plaats van
de gebruikelijke beschikking een notificatiebrief te verzenden. Door middel

kst-34300-V-53
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 V, nr. 53

1

van die brief wordt de diplomaat er op gewezen dat, wanneer en op welke
wijze de Nederlandse wet is overtreden. Tevens wordt uitgelegd dat
personen die geen diplomatieke immuniteit genieten in vergelijkbare
omstandigheden een boete krijgen opgelegd. De hoogte van deze boete
wordt in de brief genoemd.
De diplomaat wordt vervolgens uitgenodigd dit bedrag over te maken
naar een in de brief genoemd rekeningnummer. Aan de brief kunnen geen
rechtsgevolgen verbonden worden. De diplomaat wordt er wel op
gewezen dat hij zich aan de Nederlandse regelgeving dient te houden en
dat dit in een concreet geval niet lijkt te zijn gebeurd. Het Ministerie van
Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Veiligheid en Justitie werken
aan een projectplan gericht op invoering van voornoemde aanpak.
Hoewel de onderliggende principes van de nieuwe opzet helder zijn, is de
implementatie in de praktijk complex. Voor het verzenden en beheren van
de notificatiebrieven moet een nieuw (IT) systeem worden opgezet en
dienen koppelingen tussen de verschillende betrokken organisaties te
worden gerealiseerd. Zo dienen gegevens over geconstateerde verkeersovertredingen, wanneer deze binnenkomen, te worden verrijkt met
NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats). Daarna moeten alle overtredingen waarbij een diplomaat lijkt te zijn betrokken worden afgevangen.
De lijst van afgevangen overtredingen moet vervolgens worden overgebracht naar het nieuw te ontwerpen systeem. Omdat de systematiek van
notificaties en betaalvoorstellen, anders dan bij reguliere boetes, niet
volgt uit een bestaand wettelijk kader, wordt onderzocht welke partij de
nieuwe aanpak op de meest effectieve en efficiënte wijze kan opzetten en
implementeren. Afhankelijk van de gekozen opzet zullen eventuele
noodzakelijke aanpassingen in wetgeving moeten worden doorgevoerd.
Ook moet worden bezien voor welke doeleinden ontvangen betalingen
kunnen worden aangewend. Zodra duidelijk is wat de precieze financiële
consequenties van de voorgestelde aanpak zijn, zal worden besloten of
deze in verhouding staan tot het te verwachten nut.
Uit het voorgaande blijkt dat het inrichten van een systeem voor het
verzenden van notificatiebrieven aan diplomaten complex is, dat het
kosten met zich meebrengt en dat het enige tijd zal duren voordat een
dergelijk systeem gereed is.
In 2016 zal worden gewerkt aan de uitwerking van de beschreven
oplossingsrichting. In de tussenliggende periode wordt alert gereageerd
op eventuele ernstige incidenten in het verkeer waarbij diplomaten
betrokken zijn. Diplomaten die een ernstige overtreding begaan, zoals het
rijden onder invloed, worden door het Ministerie van Buitenlandse Zaken
aangesproken. In uitzonderlijke gevallen, die dermate ernstig zijn dat de
desbetreffende diplomaat in Nederland niet meer gewenst is, wordt aan
de zendstaat gevraagd betrokkene terug te roepen.
Naar verwachting zal het met de hierboven beschreven nieuwe aanpak
mogelijk worden de maatregelen ten aanzien van verkeersovertredingen
begaan door diplomaten, aangekondigd in de brief van 23 april 2014, in
belangrijke mate alsnog te effectueren. Er kan per diplomatieke missie of
internationale organisatie worden bijgehouden in hoeverre de Nederlandse wet wordt gerespecteerd, er kan jaarlijks worden gerapporteerd
over het aantal verkeersovertredingen, er kan in gesprek worden gegaan
met ambassades en organisaties waarvan de stafleden relatief vaak de
fout ingaan en er kan alsnog worden overgegaan tot het blokkeren van
tankpassen indien daartoe aanleiding is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 V, nr. 53

2

Daarbij wordt het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer volledig
gerespecteerd.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 V, nr. 53

3