Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3991
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Minister van Economische Zaken en
Klimaat over het bericht dat kleine gasvelden in Noord-Nederland versneld
worden leeggehaald (ingezonden 12 juli 2019).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
16 september 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «Kleine gasvelden in Noord-Nederland worden versneld
leeggehaald»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4 en 5
Klopt het dat er sneller en meer uit de zogenaamde kleine velden wordt
gewonnen dan afgesproken?
Worden velden versneld leeggehaald?
Wat is daarvoor de motivatie, proberen bedrijven zoals de Nederlandse
Aardolie Maatschappij (NAM) en Vermillion zo snel mogelijk nog zoveel
mogelijk te verdienen voordat het maatschappelijk verzet te groot wordt? Is
er een vergelijking met de schandalige 54 miljard kuub die in 2013 na de
beving in Huizinga door de NAM werd gewonnen?
Wordt er meer gas gewonnen dan de hoeveelheid waarvoor vergunningen
zijn afgegeven? Zo ja, hoe is dit mogelijk nu we weten wat de ontwrichtende
effecten van gaswinning kunnen zijn?
Antwoord 2, 3, 4 en 5
Nee, de veronderstelling dat de kleine gasvelden sneller worden leeggehaald
en dat er meer wordt gewonnen dan afgesproken, klopt niet. Sodm is
onafhankelijk toezichthouder op de door mij afgegeven vergunningen. SodM
heeft mij verzekerd dat er momenteel gewonnen wordt conform de volumes
in de vigerende winningsplannen.
Naast instemming met een winningsplan heeft een bovengrondse locatie een
omgevingsvergunning, waarin doorgaans ook een maximum winningsvo-

1

ah-tk-20182019-3991
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Rtvnoord, 11 juli

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

lume per dag is bepaald. Dit is een snelheid (gemeten in volume per dag) per
winningslocatie.
SodM houdt zowel toezicht op de verloop van de winning conform het
winningsplan als ook toezicht op naleving van de omgevingsvergunningen
van locaties.
Vraag 6
Worden winperiodes ingekort? Hoe verhoudt dat zich tot de eerdere
pleidooien van vooral de NAM om omwille van het voorkomen van aardbevingen zo gelijkmatig mogelijk te winnen?
Antwoord 6
Nee, de winningsperiodes worden niet ingekort. Alleen als een mijnbouwbedrijf in een gewijzigd winningsplan zou aangeven dat de winning beëindigd
kan worden met een kortere productieduur, bijvoorbeeld als blijkt dat er
minder winbaar gas aanwezig is, en er is geen reden om die wijziging te
weigeren, kan ik instemmen met een korte productieperiode.
Het advies om vlak te produceren geldt voor Groningen en niet voor kleine
gasvelden. De snelheid van winnen voor kleine velden heeft namelijk geen
direct verband met de risico’s.
Vraag 7
Worden oude putten weer in gebruik genomen? Hoeveel zijn dat? Is er in alle
gevallen sprake van een geldige vergunning?
Antwoord 7
Bestaande productieputten worden afgesloten op het moment dat de putten
geen functie meer kunnen hebben. Wanneer er nog gas uit het gasveld
gewonnen kan worden, worden putten in stand gehouden om (her)gebruikt te
kunnen worden.
In de winningsplannen die momenteel in procedure zijn, is er in drie gevallen
sprake van het hergebruik van een put die tijdelijk (enkele jaren) niet in
gebruik is geweest en in een geval wordt de mogelijkheid opengehouden om
een put, indien nodig, in de toekomst te kunnen hergebruiken. Uiteraard ziet
SodM erop toe dat de integriteit van de (her)gebruikte putten gewaarborgd is.
Vraag 8
Wat zijn de extra risico’s van het meer winnen van gas? Is dat wel verantwoord, er zou toch juist minder gas gewonnen moeten worden nu we weten
wat de desastreuze effecten zijn?
Antwoord 8
Er is geen sprake van desastreuze effecten bij de gaswinning uit kleine
velden. De risico’s zijn niet vergelijkbaar met die van het Groningenveld. Ook
kan in algemene zin niet worden gesteld dat het meer winnen van gas leidt
tot extra risico’s. In een winningsplan worden de verwachte risico’s en
effecten van de gaswinning beschreven, die afhankelijk zijn van factoren zoals
de grootte van het veld, de ligging van het veld en de totale drukdaling in het
veld. De risico’s en effecten worden onder meer beoordeeld door SodM en de
Mijnraad. Alleen als ik de risico’s en de daarbij behorende effecten aanvaardbaar vind, stem ik in met het winningsplan.
Vraag 9
Waarom wordt de opmerking uit het artikel dat «Het opvoeren van de
productiesnelheid leidt tot grotere risico’s op het gebied van bodemdaling en
tot milieuschade. Ook kan het meer seismische activiteit in de bodem tot
gevolg hebben. Dat moeten we niet willen.» niet ter harte genomen?
Antwoord 9
De opmerking uit het artikel is onjuist en wordt daarom niet over genomen.
Vraag 10
Is er wel goed gekeken naar de risico’s als kleine gasvelden vlak bij elkaar of
zoals rondom Emmen in lagen onder elkaar liggen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 10
Bij het beoordelen van de effecten van een winningsplan worden de risico’s
goed bekeken in het licht van de reeds opgetreden en toekomstig vergunde
effecten (bodemdaling en seismisch risico) ten gevolge van de mijnbouwactiviteiten in dat gebied.
Voor wat betreft bodemdaling wordt de afzonderlijke daling die elk veld
veroorzaakt bij elkaar opgeteld. De cumulatieve effecten van de bodemdaling
worden beoordeeld. Het seismisch risico zoals bepaald voor de kleine velden
(kans op beven en de maximale beving) kan niet bij elkaar opgeteld worden.
Het veld met het grootste seismisch risico bepaalt wat de kans op een beving
is en wat de maximale beving kan zijn in dat gebied. We gaan dus altijd uit
van het scenario met de grootste risico’s.
Vraag 11
Klopt uw eerdere bewering wel dat de winning van gas uit kleinere velden
wordt afgebouwd nu bekend is dat die juist wordt opgevoerd? Waarom komt
u daar nu op terug?
Antwoord 11
De winning van aardgas uit kleine velden wordt niet opgevoerd. Ook uit de
jaarverslagen die TNO publiceert blijkt dat de totale gasproductie uit de kleine
velden elk jaar afneemt. Zo is er in 2018 er minder gas uit kleine velden
geproduceerd dan in 2017 en in 2016. Het verslag is te vinden op nlog:
https://www.nlog.nl/nieuws/jaarverslag-delfstoffen-en-aardwarmte-2018online.
In 2018 bedroeg de productie uit kleine velden op land 5,1 miljard Nm3 land
en is hiermee 0,9 Nm3 lager dan in 2017. De productie uit gasvelden op het
continentaal plat bedroeg in 2018 11,1 miljard Nm3 en is hiermee 1,2 miljard
Nm3.lager dan in 2017. De gasproductie op land en het continentaal plat
liggen hiermee in 2018 respectievelijk 14,6% en 9,5% lager dan in 2017.
Vraag 12
Snapt u dat nieuwe boringen en versneld gas winnen tot grote onrust, verzet
en moedeloosheid bij mensen leidt? Bent u bereid hiermee per direct op te
houden?
Antwoord 12
Er is geen sprake van versneld winnen van aardgas. De foutieve informatie
over de risico’s rondom gaswinning uit kleine velden en de vergelijking met
het Groningenveld leiden tot onrust. Zolang gaswinning uit de kleine velden
op een veilige manier kan plaatsvinden, heeft dit de voorkeur boven import.
Ik zie dan ook geen aanleiding om de gaswinning per direct te beëindigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3