Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1679
Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over de pretoetredingssteun van de Europese Unie aan Turkije (ingezonden
13 maart 2018).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 4 april 2018)
Vraag 1
Bent u ervan op de hoogte dat uw ambtsvoorganger tijdens het algemeen
overleg op 24 januari 2018 over onder andere de uitbreiding van de Europese
Unie toezegde om bij de Europese Commissie te gaan informeren naar de
besteding van pretoetredingssteun aan Turkije? (Kamerstuk 23 987, nr. 215)
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wanneer heeft het kabinet zich tot de Europese Commissie gewend met de
uitstaande vragen en wanneer heeft de Europese Commissie een antwoord
gestuurd?
Antwoord 2
Nederland voert een voortdurende dialoog met de Commissie over de
pretoetredingssteun aan Turkije. Het kabinet heeft zich met onderstaande
specifieke vragen op 22 maart jl. tot de Commissie gewend. De antwoorden
van de Commissie werden op 23 maart jl. ontvangen.
Vraag 3
Kunt u aangeven hoeveel pretoetredingssteun Turkije in elk van de jaren
2014–2020 ontvangen heeft (cq gaat ontvangen) en het bedrag per jaar
uitsplitsen naar deelterreinen?

ah-tk-20172018-1679
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De (indicatieve) programmering voor de jaren 2014–2020 is vastgelegd in het
Indicative Strategy Paper for Turkey uit augustus 2014 (voor bedragen zie
tabel op p. 46).1 De financiering voor 2017 werd op verzoek van de Raad
aangepast. Het jaarprogramma werd met ongeveer 50% gekort en geheroriënteerd naar fundamentele rechten en het maatschappelijk middenveld. Het
beheer van EUR 18 miljoen voor projecten voor organisaties uit het maatschappelijk middenveld werd door de Commissie overgenomen van de
Turkse autoriteiten. Tot slot werden de meerjarenprogramma’s voor 2014–
2017 met ongeveer 30% gekort. De programma’s zijn beschikbaar op de
website van de Commissie.2
De Commissie werkt momenteel aan aangepaste Indicative Strategy Papers
2018–2020 voor alle IPA-begunstigden. Deze zullen later in het jaar worden
voorgelegd aan de lidstaten, waarna de Commissie de programmering voor
2018 uitwerkt. In het licht van de achteruitgang op het gebied van de
rechtsstaat en fundamentele rechten, alsmede de lage absorptiecapaciteit van
Turkije, zullen de allocaties voor 2018–2020 significant worden verlaagd en
verder worden geheroriënteerd naar het maatschappelijk middenveld,
democratie en de rechtsstaat.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoeveel uitgegeven is aan «a. Reforms in preparation for
Union membership» onderverdeeld in «Democracy and governance» en
«Rule of law and fundamental rights» in elk van de jaren 2014 tot en met
2020?
Antwoord 4
Bovengenoemde tabel geeft aan dat in 2014 werd voorzien dat EUR 956,5
miljoen zou worden besteed aan «Democracy and governance» en EUR 624,9
miljoen aan «Rule of law and fundamental rights» in deze periode. De
Commissie verwacht dat, zodra de herziening van het Indicative Strategy
Paper is voltooid, deze bedragen naar beneden worden bijgesteld. Het
kabinet deelt deze verwachting.
Vraag 5
Kunt u aangeven hoeveel geld er in 2017 en 2018 uitgegeven is/wordt en
hoeveel van dat geld aan de Turkse regering overgemaakt wordt?
Antwoord 5
De programmering voor 2017 is beschikbaar op de website van de Commissie.3 Deze bestaat uit een jaarprogramma van EUR 123 miljoen, een
programma gericht op het maatschappelijk middenveld en media van EUR 18
miljoen en meerjarenprogramma’s op de thema’s werkgelegenheid, onderwijs
en sociaal beleid (EUR 68,9 miljoen), transport (EUR 10 miljoen), concurrentievermogen en innovatie (EUR 58 miljoen), en milieu en klimaat (EUR 84,6
miljoen). De programmering is daarmee met EUR 362,5 miljoen fors lager
dan de voor 2017 gealloceerde EUR 636,4 miljoen.
Het jaarprogramma bestaat uit twee componenten. De co-financiering van
Turkse deelname aan Unieprogramma’s en agentschappen zoals Horizon 2020
en Erasmus+ bedraagt EUR 110 miljoen. Het aandeel van de Turkse overheid
zelf bedraagt EUR 189,9 miljoen. De steun aan fundamentele rechten van EUR
13 miljoen wordt besteed via rechtstreekse subsidie aan de UNDP en Raad
van Europa. Daarnaast wordt technische assistentie geboden aan Turkse
ministeries.
De fondsen voor het maatschappelijk middenveld en media worden zonder
tussenkomst van de Turkse overheid besteed. De meerjarenprogramma’s
worden gezien de thema’s logischerwijs voor een groot deel uitgevoerd door
de Turkse overheid. De fondsen worden daarbij besteed via indirect management door Turkse ministeries. In reactie op Nederlandse vragen aan de
Commissie bij goedkeuring van deze programma’s heeft de Commissie

1

https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/key_documents/2014/
20140919-csp-turkey.pdf
2
https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/instruments/funding-by-country/turkey_en
3
https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/instruments/funding-by-country/turkey_en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

benadrukt dat de EU delegatie in Ankara nauw toeziet op de uitvoering van
projecten.
De Commissie werkt de programmering voor 2018 momenteel nog uit.
Vraag 6
Bent u bekend met het feit dat uw ambtsvoorganger in de Tweede Kamer zei
dat de Europese Unie speciale eenheden in gevangenissen financierde waar
kinderen konden verblijven wiens moeder gevangen genomen was: «Feit is
dat jonge kinderen op dit moment gewoon bij de ouders in de gevangenis
zitten. Wat gefinancierd is, is dat er aparte opvang en een speciale accommodatie voor moeders en kinderen is, om daarmee, in lijn met het Verdrag
inzake de rechten van het kind, het welzijn van het kind te garanderen. Daar
worden ze dus niet behandeld als gevangen. Dat is een voorbeeld van waar
het geld naartoe gegaan is»?
Antwoord 6
Ja.
Vraag 7
Kunt u voor 2017 en 2018 aangeven hoeveel geld voor politie/justitie en
gevangenissen uitgegeven is/wordt en alle projecten opnoemen, die
gefinancierd worden en voor elke project aangeven hoeveel geld het krijgt en
welke doelstellingen behaald moeten worden?
Antwoord 7
In 2017 zijn er geen projecten gefinancierd op dit gebied. De Commissie
werkt de programmering voor 2018 momenteel nog uit. Wel verwijs ik u
graag naar eerdere programma’s beschikbaar op de website van de Commissie voor 20144, 20155 en 20166. De programma’s voor 2016 omvatten ook het
justitiële project gericht op het financieren van speciale accommodatie voor
moeders en kinderen in de gevangenis. De Commissie heeft aangegeven dat
verschillende projecten met de Council of Judges and Prosecutors(CJP) zijn
stopgezet vanwege zorgen omtrent de onafhankelijkheid van deze instelling.
Vraag 8
Hoeveel van het geld voor politie/justitie/gevangeniswezen wordt in 2017 en
2018 direct door de Europese Unie aan/via de Turkse overheid betaald?
Antwoord 8
In 2017 zijn er geen projecten gefinancierd op dit gebied. De Commissie
werkt de programmering voor 2018 momenteel nog uit.
Vraag 9
Kunt u voor 2017 en 2018 aangeven hoeveel geld er voor pers en persvrijheid
uitgegeven is/wordt en alle projecten opnoemen, die gefinancierd worden?
Antwoord 9
In 2017 gaat het om twee projecten. Onder het jaarprogramma 2017
component gericht op fundamentele rechten wordt EUR 3 miljoen besteed
aan het verbeteren van vrijheid van meningsuiting en media door het geven
van trainingen op het gebied van de standaarden van de Raad van Europa
ten aanzien van de rechten van media en journalisten. Onder het programma
gericht op het maatschappelijk middenveld en media wordt EUR 1,75 miljoen
4

Home Affairs: https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/turkey/ipa/
2014/ipa2014-031-874.8-tr-home-affairs.pdf
Judiciary: https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/turkey/ipa/2014/
ipa2014-031-874.6-tr-judiciary.pdf
5
Home Affairs: https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/turkey/ipa/
2015/ipa2015-038-404.5-home_affairs_new.pdf
Judiciary: https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/turkey/ipa/2015/
ipa2015-038-404.3-judiciary.pdf
6
Home Affairs: https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/6ipa_2016_home_affairs_ad_-_final_for_ipa_committee_v2_clean.pdf
Judiciary: https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/4ipa_2016_judiciary_ad-_final_for_ipa_committee_v2_clean.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

besteed aan het verbeteren van de capaciteit van onafhankelijke media in het
uitvoeren van hun «watchdog» functie.
Vraag 10
Kunt u alle vragen die in het algemeen overleg niet beantwoord zijn hierbij
beantwoorden?
Antwoord 10
Er zijn mij geen nog openstaande vragen bekend.
Vraag 11
Kunt u deze vragen een voor een en binnen drie weken beantwoorden?
Antwoord 11
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4