Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

32 864

Academische zorg

Nr. 7

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 15 juli 2019
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister voor Medische
Zorg over de brief van 29 april 2019 over de hervorming van de beschikbaarheidbijdrage academische zorg (BBAZ) vanaf 2020 (Kamerstuk 32 864,
nr. 6).
De vragen en opmerkingen zijn op 7 juni 2019 aan de Minister voor
Medische Zorg voorgelegd. Bij brief van 12 juli 2019 zijn de vragen
beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
Adjunct-griffier van de commissie,
Bakker

kst-32864-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister Bruno Bruins

2
4

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister over de hervorming van de beschikbaarheidbijdrage academische zorg (BBAZ) vanaf 2020. Deze leden hebben hier enkele vragen bij.
De leden van de CDA-fractie vragen wie vaststelt (en op welke wijze) of
een patiënt geclassificeerd kan worden als een topreferente patiënt. Wat is
op dit moment het percentage topreferente patiënten in de medisch
specialistische zorg in totaal, en wat is het percentage topreferente
patiënten in academische ziekenhuizen? Genoemde leden lezen dat een
van de toegangscriteria om in aanmerking te komen voor de BBAZ is, dat
op jaarbasis minimaal 35% van het totaal aantal patiënten een topreferente patiënt is. Deze leden vragen of de Minister een lijst van zorginstellingen kan geven die op dit moment aan deze voorwaarden voldoen.
Genoemde leden vragen welk percentage van het totaal aantal patiënten
in de medisch specialistische zorg hiermee in een zorginstelling komt die
in aanmerking voor de BBAZ komt. Kan de Minister onderbouwen dat
deze eis, waarbij maximaal 65% van de patiënten niet topreferent hoeft te
zijn, er niet toe leidt dat overige (algemene) ziekenhuizen worden
leeggegeten door zorginstellingen die in aanmerking komen voor de
BBAZ?
De Minister geeft aan dat de verdeling tussen het (variabele) gedeelte
voor topreferente patiëntenzorg en het (vaste) gedeelte voor ontwikkeling
en innovatie (O&I) op basis van ervaring wordt verdeeld in 70% en
respectievelijk 30%. De leden van de CDA-fractie vragen of de Minister
een historisch staatje kan geven van deze verdeling en de ontwikkeling
daarin over de jaren heen. Bij de hervorming van de BBAZ wordt
uitgegaan van het niveau van de huidige beschikbare middelen, zo schrijft
de Minister. Genoemde leden vragen of de Minister kan aangeven wat de
huidige beschikbare middelen zijn. Blijven deze middelen ook de komende
jaren hetzelfde, ook wanneer de verdeling tussen het (variabele) gedeelte
voor topreferente patiëntenzorg en het (vaste) gedeelte voor O&I gaat
verschuiven (nu: 70% / 30%)? De leden van de CDA-fractie vragen
wanneer de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de verantwoordingsregel
voor het wijzigen van de verhouding tussen het (variabele) gedeelte voor
topreferente patiëntenzorg en het (vaste) gedeelte voor ontwikkeling en
innovatie zal publiceren.
De bijdrage voor het O&I-gedeelte wordt verantwoord aan de hand van
acht kostencategorieën. Bij de tweede categorie vermeldt de Minister dat
ongedekte investeringen ten bate van IT in aanmerking kunnen komen. De
leden van de CDA-fractie vragen of de Minister dit nader kan onderbouwen. Betekent dit dat een instelling geld voor O&I kan gebruiken voor
ongedekte kosten voor IT-projecten binnen de instelling? De achtste
categorie vormt de databankfunctie en big data ontwikkeling. Genoemde
leden vragen of bij deze kostencategorie als voorwaarde wordt gesteld dat
hierin wordt samengewerkt met andere zorginstellingen die wellicht
dezelfde databanken en big data ontwikkelen. Zo nee, waarom niet? Deze
leden vragen of er op basis van deze acht kostencategorieën een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

2

benchmark wordt gemaakt, zodat onderling vergelijkbaar is waarin
zorginstellingen met een BBAZ hun middelen voor O&I in investeren.
De Minister schrijft dat er drie compartimenten zijn te onderscheiden
binnen de BBAZ. De leden van de CDA-fractie vragen of de Minister een
overzicht kan geven van welke instellingen hij schaart onder de zorgaanbieders, niet zijnde academische ziekenhuizen, waarbij topreferente zorg
niet volledig wordt bekostigd via prestaties en tarieven. Deze leden vragen
tevens of de Minister ook voorbeelden kan geven van zorgaanbieders
waarbij de topreferente zorg volledig wordt bekostigd via prestaties en
tarieven, en waarbij de BBAZ wordt gebruikt voor het financieren van de
infrastructuur, kennisontwikkeling en innovatie die nodig is voor zorggerelateerde research in het kader van de topreferente functie.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister waarin hij de Kamer informeert over de hervorming van de
beschikbaarheidbijdrage academische zorg vanaf 2020 en de aanwijzing
die hij in dit verband van plan is om aan de NZa te geven. Deze leden zijn
verheugd dat de toegang, verdeling en verantwoording van de beschikbaarheidbijdrage dankzij de geplande hervorming objectiever en
transparanter zal worden. Zij hebben nog enkele vragen over de toegankelijkheid, de hoogte van de beschikbaarheidbijdrage en de keuze om een
patiëntkenmerk uit de labelsystematiek te verwijderen.
De leden van de D66-fractie constateren dat in het onderhandelaarsakkoord tussen het Ministerie van VWS en partijen in de medischspecialistische zorg voor de jaren 2019–2022 is vastgelegd dat de BBAZ tot
en met 2022 alleen toegankelijk is voor de universitair medisch centra
(umc’s) het Antoni van Leeuwenhoek en het Prinses Máxima Centrum. Tot
die tijd maken andere zorgaanbieders geen aanspraak op de BBAZ, ook
niet als zij topreferente zorg verlenen en wetenschappelijk onderzoek
verrichten. In de hiervoor genoemde brief lezen deze leden dat de Minister
toegangscriteria heeft opgesteld die de BBAZ in theorie wél toegankelijk
maken voor andere zorgaanbieders. Verwacht de Minister dat op basis
van deze toegangscriteria na 2022 ook andere zorgaanbieders een
beschikbaarheidbijdrage zullen ontvangen? Zo niet, zou de Minister
kunnen toelichten op grond waarvan hij tot deze criteria is gekomen? Zou
de Minister in dat geval tevens kunnen toelichten hoe deze criteria zich
volgens hem verhouden tot de conclusie van de onderzoekers van het
programma TopZorg, dat het maatschappelijke meerwaarde heeft zeer
specialistische zorg en onderzoek ook buiten universitaire ziekenhuizen te
bekostigen?
Genoemde leden lezen voorts dat bij de hervorming van de BBAZ wordt
uitgegaan van het niveau van de huidige beschikbare middelen. In het
Interdepartementaal Beleidsonderzoek naar de verdeling van de BBAZ uit
2012 werd geconcludeerd dat de umc’s minder middelen nodig zouden
hebben. Kan de Minister aangeven of hij van plan is het niveau van de
huidige beschikbare middelen ook de opvolgende jaren te handhaven?
De leden van de D66-fractie constateren dat de Minister voor de definitie
van een «topreferente patiënt» een labelsystematiek gebruikt, waarbij een
patiënt als zodanig wordt geclassificeerd als zijn of haar patiëntkenmerken
met ten minste één van de acht gekozen labels overeenkomt. Het
Bestuurlijk Akkoord Plan van Aanpak ROBIJN uit 2017 bevatte nog negen
labels, daaronder inbegrepen het label «patiënten die off-label dure
medicatie nodig hebben». In de brief van de Minister is dit label inmiddels

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

3

verdwenen. Kan de Minister nader toelichten waarom dit label niet langer
wordt gebruikt?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het voorstel voor
de hervorming van de beschikbaarheidbijdrage academische zorg. Zij
hebben naar aanleiding hiervan onderstaande opmerkingen en vragen.
In een interdepartementaal beleidsonderzoek is geconcludeerd dat de
transparantie en verantwoording van de BBAZ momenteel onvoldoende
is. Hoe zorgt het model, zoals dat is ontwikkeld binnen het ROBIJN traject,
ervoor dat het leidt tot meer transparantie en een betere verantwoording?
De leden van de SP-fractie benadrukken het belang van een transparante
regeling, maar horen graag wat er precies gaat veranderen. Is het
bijvoorbeeld mogelijk dat de nieuwe voorwaarden ertoe leiden dat
bepaalde partijen die nu gebruik maken van de BBAZ in de toekomst niet
meer in aanmerking komen voor de BBAZ, of dat bepaalde patiënten die
nu worden aangemerkt als topreferente patiënt, dit in de toekomst niet
meer zijn?
De leden van de SP-fractie begrijpen dat er door de gewijzigde BBAZ
naast de umc’s en het Antoni van Leeuwenhoek nu ook andere partijen in
aanmerking kunnen komen voor een BBAZ, zolang zij aan de geformuleerde criteria voldoen. Klopt de constatering van genoemde leden dat het
voor de BBAZ beschikbare budget tegelijkertijd echter niet verandert? Hoe
verhoudt de uitbreiding van het aantal partijen dat in aanmerking komt
voor de BBAZ zich tot een gelijkblijvend budget? Hoe wordt voorkomen
dat partijen onderling moeten gaan concurreren om in aanmerking te
komen voor de BBAZ en hoe wordt voorkomen dat de topreferente patiënt
daar indirect de dupe van wordt? Genoemde leden ontvangen hierop
graag een uitgebreide toelichting.
Wanneer, zo vragen de leden van de SP-fractie, kunnen zij de verantwoordingsregel van de NZa verwachten? Kan daarnaast nader worden
toegelicht wat deze leden moeten verstaan onder de zinsnede dat «een
zekere mate van substitutie tussen de twee delen acceptabel» is? Wie
beoordeelt precies wat acceptabel is? De leden van de SP-fractie vragen
hiernaast op welke wijze de registratiedruk door middel van het voorliggende voorstel wordt beïnvloedt.
II. Reactie van de Minister
Beantwoording van de vragen van de CDA-fractie
Wie stelt vast (en op welke wijze) of een patiënt geclassificeerd kan
worden als een topreferente patiënt?
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) berekent op basis van de zogeheten
DIS-data of een patiënt topreferent is. Het dbc-informatiesysteem (DIS)
van de NZa ontvangt en beheert informatie over alle behandeltrajecten in
onder andere de medisch-specialistische zorg. De NZa gebruikt het DIS
voor toekomstig beleid en regelgeving. In het geval van de BBAZ worden
de data door de NZa gebruikt om het aantal topreferente patiënten per
zorgaanbieder te identificeren. Dit wordt gedaan aan de hand van de
labelsystematiek die in het ROBIJN-traject is ontwikkeld. Deze systematiek
kent acht labels waarmee topreferente patiënten worden geclassificeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

4

Deze labels staan in de voorhangbrief van 29 april jl. genoemd.1 Voor elk
label heeft de NZa, samen met enkele huidige ontvangers van de BBAZ,
van elk label een functionele omschrijving ontwikkeld.
Wat is op dit moment het percentage topreferente patiënten in de
medisch specialistische zorg in totaal, en wat is het percentage topreferente patiënten in academische ziekenhuizen?
Het percentage topreferente patiënten in de medisch specialistische zorg
bedraagt in totaal 30% (gemiddeld gerekend over 2015–2017). Het
percentage topreferente patiënten in academische ziekenhuizen bedraagt
63% (gemiddeld gerekend over 2015–2017).
Kan de Minister een lijst van zorginstellingen geven waarbij op dit
moment op jaarbasis minimaal 35% van het totaal aantal patiënten een
topreferente patiënt is?
Momenteel zijn dit in ieder geval de acht universitair medisch centra
(umc’s), het Antoni van Leeuwenhoek (AvL) en het Prinses Máxima
Centrum (PMC).
Welk percentage van het totaal aantal patiënten in de medisch specialistische zorg komt hiermee in een zorginstelling die in aanmerking voor de
BBAZ komt?
Op basis van het toegangscriterium dat het totaal aantal patiënten van
een Nederlandse zorgaanbieder op jaarbasis minimaal 35% een topreferente patiënt is, en uitgaande van de acht umc’s, het AvL en het PMC,
komt 12,85% van het totaal aantal patiënten in de medisch specialistische
zorg in een zorginstelling die in aanmerking voor de BBAZ komt.
Kan de Minister onderbouwen dat deze eis, waarbij maximaal 65% van de
patiënten niet topreferent hoeft te zijn, er niet toe leidt dat overige
(algemene) ziekenhuizen worden leeggegeten door zorginstellingen die in
aanmerking komen voor de BBAZ?
In het bestuurlijk overleg ROBIJN met de NZa, VWS en de Nederlandse
Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) als vertegenwoordiging
van de umc’s, is afgesproken dat umc’s zich gaan inspannen dat basiszorg
patiënten in het umc zoveel mogelijk worden verwezen naar een ander
(algemeen) ziekenhuis. Patiënten kunnen voor topreferente zorg in de
umc’s terecht en voor basiszorg in een ander (algemeen) ziekenhuis. Dit
hoort ook bij de beweging «de juiste zorg op de juiste plek».
De Minister geeft aan dat de verdeling tussen het (variabele) gedeelte
voor topreferente patiëntenzorg en het (vaste) gedeelte voor ontwikkeling
en innovatie (O&I) op basis van ervaring wordt verdeeld in 70% en
respectievelijk 30%.
Kan de Minister een historisch staatje geven van de verdeling en de
ontwikkeling van de verdeling tussen het (variabele) gedeelte voor
topreferente patiëntenzorg en het (vaste) gedeelte voor ontwikkeling en
innovatie (O&I) over de jaren heen?
Een overzicht van deze historische verdeling kan niet voorgelegd worden
omdat nog niet op deze wijze door de ontvangers van de BBAZ verantwoord is.
Kan de Minister aangeven wat de huidige beschikbare middelen zijn?
1

Kamerstuk 32 864, nr. 6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

5

Voor de huidige ontvangers bedragen de totale beschikbare middelen
voor de academische zorg € 779 miljoen (prijsniveau 2019).
Blijven deze middelen ook de komende jaren hetzelfde, ook wanneer de
verdeling tussen het (variabele) gedeelte voor topreferente patiëntenzorg
en het (vaste) gedeelte voor O&I gaat verschuiven (nu: 70%/30%)?
Ja, de huidige financiële middelen voor de BBAZ blijven in beginsel
structureel beschikbaar. Dit laat onverlet dat eventuele toekomstige
parlementaire besluitvorming kan leiden tot aanpassingen in de BBAZ.
Een verschuiving van de verhouding 70%/30% heeft daar geen invloed op.
Wanneer zal de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de verantwoordingsregel voor het wijzigen van de verhouding tussen het (variabele) gedeelte
voor topreferente patiëntenzorg en het (vaste) gedeelte voor ontwikkeling
en innovatie publiceren?
De NZa streeft ernaar om in september 2019 de nieuwe beleidsregel vast
te stellen. In die beleidsregel zijn de toegangscriteria, de verdelingssystematiek en de verantwoordingssystematiek opgenomen. De verantwoordingssystematiek is technisch nog niet volledig uitontwikkeld maar de
lijnen waarbinnen dit moet gebeuren zijn wel al duidelijk. Of de
verhouding tussen het vaste en variabele deel te zijner tijd verandert zal
afhangen van een evaluatie van de verantwoordingen die in de periode
tot en met 2022 worden ingediend. De NZa loopt hier nog niet op vooruit
door in deze fase al een beleidsregel op te stellen voor het wijzigen van de
verhouding.
De bijdrage voor het O&I-gedeelte wordt verantwoord aan de hand van
acht kostencategorieën. Bij de tweede categorie vermeldt de Minister dat
ongedekte investeringen ten bate van IT in aanmerking kunnen komen.
Kan de Minister dit nader onderbouwen? Betekent dit dat een instelling
geld voor O&I kan gebruiken voor ongedekte kosten voor IT-projecten
binnen de instelling?
Nee, de kosten moeten wel te maken hebben met ICT voor onderzoek en
infrastructuur ten behoeve van topreferente zorg en innovatie en
ontwikkeling. Er worden instructies vastgesteld door de NZa waarmee
wordt bewerkstelligd dat alleen die investeringen in ICT als kosten voor de
O&I ondergebracht worden die er ook daadwerkelijk toe behoren. Een
onafhankelijk accountant zal hierover rapporteren aan de zorgaanbieder
die vervolgens de verantwoording met accountantsverklaring toestuurt
aan de NZa.
De achtste categorie vormt de databankfunctie en big dataontwikkeling.
Kan bij de achtste kostencategorie als voorwaarde worden gesteld dat
hierin wordt samengewerkt met andere zorginstellingen die wellicht
dezelfde databanken en big data ontwikkelen. Zo nee, waarom niet?
De BBAZ is niet bedoeld om direct dan wel indirect samenwerking af te
dwingen. De verantwoording over de BBAZ is niet bedoeld om samenwerking te toetsen. Overigens blijkt dat er wel degelijk op meerdere
gebieden wat betreft databanken wordt samengewerkt. Goed voorbeeld is
het Parelsnoer Instituut. Parelsnoer biedt onderzoekers binnen de acht
umc’s én externe onderzoekers een infrastructuur en standaardprocedures
voor het opzetten, uitbreiden en optimaliseren van klinische biobanken
ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek.
Wordt er op basis van deze acht kostencategorieën een benchmark
gemaakt, zodat onderling vergelijkbaar is waarin zorginstellingen met een
BBAZ hun middelen voor O&I in investeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

6

Er wordt geen benchmark gemaakt. Daar is tot nu toe geen reden toe. De
verantwoording wordt niet gebruikt om te normeren. Daarnaast kunnen
instellingen onderling zeer verschillen in bijvoorbeeld de samenstelling
van de patiëntenpopulatie, speerpunten en organisatie.
Kan de Minister een overzicht geven van welke instellingen hij schaart
onder de zorgaanbieders, niet zijnde academische ziekenhuizen, waarbij
topreferente zorg niet volledig wordt bekostigd via prestaties en tarieven?
Van alle instellingen in 2020 is dit alleen het AvL.
Kan de Minister ook voorbeelden geven van zorgaanbieders waarbij de
topreferente zorg volledig wordt bekostigd via prestaties en tarieven, en
waarbij de BBAZ wordt gebruikt voor het financieren van de infrastructuur, kennisontwikkeling en innovatie die nodig is voor zorggerelateerde research in het kader van de topreferente functie?
Van alle instellingen in 2020 is dit alleen het PMC.
Beantwoording van de vragen van de D66-fractie
Verwacht de Minister dat op basis van deze toegangscriteria na 2022 ook
andere zorgaanbieders een beschikbaarheidbijdrage zullen ontvangen? Zo
niet, zou de Minister kunnen toelichten op grond waarvan hij tot deze
criteria is gekomen? Zou de Minister in dat geval tevens kunnen toelichten
hoe deze criteria zich volgens hem verhouden tot de conclusie van de
onderzoekers van het programma TopZorg, dat het maatschappelijke
meerwaarde heeft zeer specialistische zorg en onderzoek ook buiten
universitaire ziekenhuizen te bekostigen?
De BBAZ is bedoeld voor zorgaanbieders in de medisch specialistische
zorg. Het is mogelijk dat ook andere zorgaanbieders in aanmerking komen
voor de BBAZ. Hiervoor dient echter wel te worden voldaan aan de
toegangscriteria zoals genoemd in de voorhangbrief van 29 april 2019.2
Daarnaast loopt er tot en met 2022 een programma Topspecialistische
zorg en onderzoek. Dit programma is een vervolg op Topzorg. Op basis
van de tussenevaluatie3 is in het HLA MSZ 2019–2022 afgesproken dat het
TopZorg-programma wordt voortgezet. Het programma Topspecialistische
zorg en onderzoek (TZO) heeft als doel om, binnen de bestaande kaders
van het zorgstelsel, topspecialistische zorg gecombineerd met toegepast
klinisch wetenschappelijk onderzoek en onderwijs te continueren en te
verbeteren en qua bekostiging tot een duurzame oplossing te komen.
Partijen die hiervoor in aanmerking kunnen komen zijn alle ziekenhuizen
en categorale instellingen in Nederland die niet in aanmerking komen
voor de BBAZ en die specifieke zorgfuncties op zeer hoog niveau
uitvoeren. Op dit moment worden de aanvragen hiervoor beoordeeld.
Kan de Minister aangeven of hij van plan is het niveau van de huidige
beschikbare middelen ook de opvolgende jaren te handhaven?
Het voornemen is om het niveau van de huidige beschikbare middelen
ook de opvolgende jaren te handhaven. Het ROBIJN-traject heeft niet tot
doel om te bezuinigen maar het ontwikkelen van een objectief en
transparant model voor de toelating tot, verdeling en verantwoording van
de BBAZ.

2
3

Kamerstuk 32 864, nr. 6.
Kamerstuk 33 278, nr. 6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

7

Kan de Minister nader toelichten waarom het label «patiënten die off-label
dure medicatie nodig hebben» niet langer wordt gebruikt?
Het label «patiënten die off-label dure medicatie nodig hebben» bleek niet
goed in staat om topreferente patiënten te onderscheiden en wordt
daarom niet langer gebruikt. In het bestuurlijk overleg is op basis van
onderzoek door de partijen overeengekomen dat dit label geen onderdeel
zou uitmaken van de ROBIJN-systematiek.
Beantwoording van de vragen van de SP-fractie
Hoe zorgt het model, zoals dat is ontwikkeld binnen het ROBIJN-traject,
ervoor dat het leidt tot meer transparantie en een betere verantwoording?
De verantwoording geeft een beeld waar de toegekende middelen aan
worden besteed. Dit kan zowel zijn voor duurdere patiëntenzorg vanwege
de topreferente zorg van de betreffende patiëntengroep, als het
beschikbaar hebben en houden van een infrastructuur (mensen en
middelen) hiervoor. Als er minder wordt verantwoord dan in eerste
instantie verleend is, wordt bij vaststelling door de NZa uiteindelijk een
lager bedrag toegekend aan de instelling die het betreft. Het gaat om
daadwerkelijke kosten die een instelling gemaakt heeft ten aanzien van de
topreferente functie.
De leden van de SP-fractie benadrukken het belang van een transparante
regeling, maar horen graag wat er precies gaat veranderen. Is het
bijvoorbeeld mogelijk dat de nieuwe voorwaarden ertoe leiden dat
bepaalde partijen die nu gebruik maken van de BBAZ in de toekomst niet
meer in aanmerking komen voor de BBAZ, of dat bepaalde patiënten die
nu worden aangemerkt als topreferente patiënt, dit in de toekomst niet
meer zijn?
De toegangscriteria voor de BBAZ staan vast. Ook de huidige ontvangers
zullen moeten blijven voldoen aan alle drie de criteria. Indien dit niet het
geval is, zal de betreffende instelling niet in aanmerking komen voor de
BBAZ.
De labelsystematiek staat vast maar de uitwerking van de labels zelf is
nog wel in ontwikkeling. Zo wordt er momenteel nog gewerkt aan het
label wetenschap omdat niet label nog niet volledig is uitontwikkeld. Dit
kan betekenen dat een patiënt niet meer als topreferent worden gelabeld.
Dit heeft overigens geen directe gevolgen voor de (behandeling van)
patiënten zelf. Of een patiënt topreferent is wordt pas achteraf bepaald als
de behandeling is afgerond en is slechts een theoretische wijze om
uiteindelijk te bepalen of een instelling voor de BBAZ in aanmerking komt.
De ontwikkeling van een label gebeurt altijd in samenwerking met de
betrokken instellingen. Mocht een label verder zijn doorontwikkeld, zal de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) bezien of aanpassing van de beleidsregel nodig is.
Klopt de constatering van genoemde leden dat het voor de BBAZ
beschikbare budget tegelijkertijd echter niet verandert?
Ja, het totale beschikbare budget blijft voor de umc’s en het AVL
gedurende deze kabinetsperiode op het huidige niveau. Vanaf 2020 is
PMC ook een van de rechthebbenden van de BBAZ en daarom wordt
eenmalig een extra bedrag toegevoegd aan de beschikbare middelen.
Hoe verhoudt de uitbreiding van het aantal partijen dat in aanmerking
komt voor de BBAZ zich tot een gelijkblijvend budget?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

8

Vanaf 2020 is PMC ook een van de rechthebbenden van de BBAZ en wordt
eenmalig een extra bedrag toegevoegd aan de beschikbare financiële
middelen.
Hoe wordt voorkomen dat partijen onderling moeten gaan concurreren
om in aanmerking te komen voor de BBAZ en hoe wordt voorkomen dat
de topreferente patiënt daar indirect de dupe van wordt? Genoemde leden
ontvangen hierop graag een uitgebreide toelichting.
Wanneer zorgaanbieders aan alle drie de toegangscriteria voldoen, komen
zij in aanmerking voor de BBAZ. Het is niet de bedoeling dat partijen
onderling gaan concurreren. Dit wordt ook niet beoogd met het ROBIJNtraject. Het ROBIJN-traject heeft juist het ontwikkelen van een objectief en
transparant model voor de toelating tot, verdeling en verantwoording van
de BBAZ tot doel.
De BBAZ is voor daadwerkelijke kosten en is juist voor het beschikbaar
houden van topreferente zorg. De zorg voor de topreferente patiënt is dan
ook niet in het geding.
Wanneer, zo vragen de leden van de SP-fractie, kunnen zij de verantwoordingsregel van de NZa verwachten?
De NZa streeft ernaar om in september 2019 de nieuwe beleidsregel vast
te stellen.
Kan daarnaast nader worden toegelicht wat deze leden moeten verstaan
onder de zinsnede dat «een zekere mate van substitutie tussen de twee
delen acceptabel» is? Wie beoordeelt precies wat acceptabel is?
De NZa beoordeelt of de substitutie tussen het vaste en variabele deel
binnen een instelling acceptabel is. Uitgangspunt is dat de kosten per deel
worden verantwoord op basis van de vastgestelde verantwoordingsinstructies en het accountantsprotocol. Onderdeel van de verantwoording is
een toelichting waarin de oorzaken van eventuele afwijking van de
algemene (verwachte) verdeling tussen het vaste en variabele deel
worden opgenomen. Indien er in hetzelfde jaar meer kosten zijn gemaakt
voor het variabele deel en tegelijkertijd minder kosten voor het vaste deel
(of andersom) biedt het accountantsprotocol de mogelijkheid om
gemotiveerd aan te tonen dat deze meerkosten alsnog kunnen worden
verantwoord als ze zijn gemaakt ten behoeve van het andere deel en voor
vergoeding in aanmerking moeten komen. De beschreven mogelijkheid
tot substitutie van kosten tussen het vaste en variabele deel maakt
integraal onderdeel uit van de verantwoording op basis van het accountantsprotocol.
Op welke wijze wordt de registratiedruk door middel van het voorliggende
voorstel beïnvloedt?
De registratiedruk wordt niet verhoogd. Er wordt namelijk gebruik
gemaakt van bestaande beschikbare data zoals DIS en de jaarrekening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 864, nr. 7

9