Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

37
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Minister voor Volkshuisvesting en
Ruimtelijke Ordening over het bericht «Woningcorporatiebazen privé actief als
vastgoedbelegger, sector scherpt integriteitscode aan» (ingezonden 28 juni
2023).
Antwoord van Minister De Jonge (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 22 september 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2022–2023, nr. 3262.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Woningcorporatiebazen privé actief
als vastgoedbelegger, sector scherpt integriteitscode aan»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het feit dat corporatiebazen zelf woningen verhuren voor
rendement?
Antwoord 2
Belangenverstrengeling (of de schijn daarvan) moet te allen tijde worden
voorkomen. Van topfunctionarissen van woningcorporaties, zowel bestuurders als commissarissen, mag worden verwacht dat zij de sensitiviteit hebben
dat commerciële verhuur door henzelf snel tot verstrengeling kan leiden met
de belangen van de woningcorporatie, ook al is de verhuur niet expliciet door
regelgeving verboden.
Bovendien hebben topfunctionarissen bij woningcorporaties een voorbeeldfunctie. Dat houdt ook in dat, voor zover zij eigenaar zijn van een eigen
vastgoedportefeuille waarvan is vastgesteld dat deze niet in strijd zijn met de
belangen van de woningcorporatie, zij geen onredelijke huurprijzen vragen en
zich te allen tijde als goed verhuurder gedragen.

1

ah-tk-20232024-37
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

NOS.nl, «Woningcorporatiebazen privé actief als vastgoedbelegger, sector scherpt integriteitscode aan», 22 juni 2023, https://nos.nl/collectie/13938/artikel/2479908woningcorporatiebazen-prive-actief-als-vastgoedbelegger-sector-scherpt-integriteitscode-aan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat vindt u ervan dat sommige van deze woningen op een steenworp
afstand liggen van grote herstructureringsprojecten in opdracht van de
corporatie waar deze bestuurders actief zijn?
Antwoord 3
Dit is onwenselijk: de kans op (de schijn van) belangenverstrengeling is dan
te groot.
Vraag 4
Wat vindt u ervan dat bij de bouw van sommige van deze woningen
aannemers betrokken zijn die ook opdrachtnemer zijn van de corporatie waar
deze bestuurders actief zijn?
Antwoord 4
Hiervoor geldt hetzelfde als voor de situatie in vraag 3, namelijk dat dit
onwenselijk is omdat de kans op (de schijn van) belangenverstrengeling
daarbij te groot is.
Vraag 5
Hoe kan mogelijke belangenverstrengeling in dergelijke situaties beter
worden voorkomen?
Antwoord 5
De sector is wat mij betreft primair zelf aan zet, omdat het belangrijk is dat
integriteit en maatschappelijke sensitiviteit kwaliteiten zijn die worden
geïnternaliseerd en niet extern afgedwongen. Topfunctionarissen moeten
elkaar daar op aanspreken zodat, ook in die gevallen dat de regelgeving
ruimte laat of onduidelijk is, beslissingen worden genomen vanuit de juiste
houding.
Ik zie dat de sector dit oppakt met de aanscherping van de governancecode
van Aedes en de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties
(VTW). Deze aanscherping, waarbij voor het verhuren van woningen met een
rendementsdoelstelling als uitgangspunt geldt «nee, tenzij», onderschrijf ik
volledig. Dit is een streng uitgangspunt, dat er in de praktijk naar verwachting
toe zal leiden dat er minder topfunctionarissen met een eigen commerciële
vastgoedportefeuille bij woningcorporaties werkzaam zullen zijn.
De Autoriteit woningcorporaties (Aw) heeft de casussen die naar voren zijn
gekomen ook tegen het licht gehouden en hierover met de betreffende
corporaties gesproken. Inmiddels heeft een aantal functionarissen zelf de
conclusies uit het onderzoek van Nieuwsuur getrokken door zich terug te
trekken uit hun functie of door hun vastgoedpositie te (gaan) verkopen. De
Aw beoordeelt of de RvC daar waar nodig passende maatregelen neemt.
Wanneer deze uitblijven kan de Aw gebruik maken van de interventies die
haar ter beschikking staan.
Ten aanzien van het voorkomen van soortgelijke problematiek in de toekomst
is de Aw als extern toezichthouder van mening dat de acties en maatregelen
die de sector zelf in reactie op het onderzoek van Nieuwsuur neemt voldoende vertrouwen bieden. Dit past bij de principle-based uitgangspunten in
de recent herziene Woningwet en het risicogericht toezicht door de Aw
hierop. Hierbij ligt de focus op het bredere belang van stevig intern toezicht
bij woningcorporaties om (de schijn van) belangenverstrengeling en
niet-integer handelen te voorkomen. De Aw zal de komende tijd die acties
blijven monitoren, maar ziet gegeven de reactie vanuit de sector vooralsnog
geen reden om zelf aanvullende maatregelen te nemen. Ik ondersteun deze
lijn.
Vraag 6
Deelt u de mening dat bestuurders en toezichthouders er voor de belangen
van huurders zitten, dus nooit zelf voor torenhoge huren mogen verhuren of
anderszins belangen mogen hebben die ook gespannen voet staan met de
doelstellingen van de sociale woningbouw? Deelt u de opvatting dat voor
deze mensen geen plaats is en we ze kunnen missen als kiespijn? Bent u
bereid de betreffende corporaties daarop aan te spreken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Zie hiervoor mijn antwoord op vragen 2 en 5.
Vraag 7
Gaat u met de Autoriteit Woningcorporaties in gesprek om te kijken hoe de
integriteitscode verder kan worden aangescherpt? Zo ja, kunt u de resultaten
hiervan terugkoppelen?
Antwoord 7
Zie mijn antwoord op vraag 5.
Toelichting
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Inge van Dijk (CDA) en Kuzu (DENK), ingezonden 28 juni 2023 (vraagnummer
2023Z12185).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3