Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 700 XIV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2009

Nr. 4

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 september 2008
Naar aanleiding van mijn brief van 14 juli 20081, en het verzoek van de
vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van
3 september 2008 (08-LNV-104), informeer ik u hierbij over de gevolgen
van de rechterlijke uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) betreffende private laboratoria in relatie tot fytosanitair onderzoek.
Tevens bericht ik u over de stand van zaken rond Plantkeur.
Rechterlijke uitspraak fytosanitaire laboratoria
In mijn brieven van onder meer 13 december 20072 en 11 februari 20083,
alsmede in het mondelinge overleg daarover, is vastgesteld dat de Richtlijn 2000/29/EG (Fytorichtlijn) geen ruimte laat voor betrokkenheid van
private, commercieel opererende laboratoria bij officieel fytosanitair
onderzoek.

1

Op grond van het verzoek van de Europese Commissie om de betrokkenheid van private laboratoria te beëindigen heb ik, na vooraankondigingen
daartoe in 2006 en 2007, besloten de aanwijzing van de betreffende
private laboratoria als instanties die aardappelmoeheid-vrijverklaringen
(AM-vrijverklaringen) mogen afgeven met ingang van 1 juli 2008, in te
trekken. U bent hiervan op 15 mei 20074 op de hoogte gesteld. Deze
intrekkingsbesluiten zijn genomen op 2 augustus 2007.
Zoals ik in eerdere correspondentie heb aangegeven, betreft de intrekking
de officiële monstername en de afgifte van officiële verklaringen door de
private laboratoria. Deze taken zijn sinds 1 juli 2008 voorbehouden aan de
vier plantaardige keuringsdiensten, onder toezicht van de Plantenziektenkundige Dienst. De private laboratoria mogen na 1 juli 2008 de officiële
laboratoriumanalyses vooralsnog blijven uitvoeren.

Kamerstukken II, 2007/08, 31 200 XIV, nr. 228.
Kamerstukken II, 2007/08, 31 200 XIV, nr. 158.
Kamerstukken II, 2007/08, 31 200 XIV, nr. 178.
4
Kamerstukken II, 2006/07, 30 800 XIV, nr. 103.

In een specifieke zaak waarin het fytosanitaire onderzoek een hoofdbestanddeel is van de onderneming, heeft deze onderneming tegen het

KST122486
0809tkkst31 700XIV-4
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 XIV, nr. 4

2
3

1

intrekkingsbesluit beroep ingesteld bij het CBb. Het CBb heeft in deze zaak
op 27 juni 2008 uitspraak gedaan. In mijn brief d.d. 14 juli 2008 heb ik uw
Kamer op de hoogte gesteld van deze uitspraak. Zoals in betreffende brief
is gemeld, heeft het CBb vastgesteld dat de overheid terecht heeft geconcludeerd dat de overdracht in Nederland van officiële fytosanitaire taken
aan commercieel opererende laboratoria, strijdig is met het communautaire recht (de Fytorichtlijn) en om die reden ongedaan moet worden
gemaakt. De intrekking is daarom rechtmatig, aldus het CBb.
Gelet echter op de omstandigheden van het geval, waaronder het feit dat
het fytosanitaire onderzoek een hoofdbestanddeel van deze onderneming
is, en daarmee de continuïteit van de onderneming in het geding is, is de
rechter wel van oordeel dat de onderneming onevenredig is getroffen
door de intrekking. Gelet op deze individuele situatie acht het CBb de door
de overheid getroffen overgangsperiode onvoldoende.
Het CBb heeft geoordeeld dat de overheid in deze individuele zaak vóór
1 november 2008 een nieuwe intrekkingsbeslissing moet nemen met een
intrekkingsdatum die niet vóór 1 juli 2009 mag liggen. Tevens zal in dat
intrekkingsbesluit een bepaling omtrent nadeelcompensatie moeten
worden opgenomen.
Ik heb besloten om onverkort uitvoering te geven aan de uitspraak van het
CBb. Overeenkomstig de uitspraak zal de intrekking in beginsel op 1 juli
2009 worden gezet en zal de nadeelcompensatie worden bepaald met
inachtneming van de geldende jurisprudentie.
Stand van zaken Plantkeur
Zoals ik uw Kamer per brief heb gemeld1, is Plantkeur per 1 september
2007 in werking getreden, waarbij de fytosanitaire importen exportinspecties, alsmede exportcertificering in mandaat zijn overgedragen aan
de vier plantaardige keuringsdiensten (NAK, Naktuinbouw, BKD en KCB).
De inwerkingtreding is soepel verlopen en het systeem functioneert naar
tevredenheid van zowel de betrokken diensten als het bedrijfsleven.
Met de Europese Commissie is vanaf 2006 intensief ambtelijk overleg
gevoerd over de voorgenomen wijzigingen in het fytosanitaire inspectiestelsel in Nederland. In de tweede helft van 2007 heeft Nederland via
ambtelijk overleg en correspondentie met name nadere toelichting
gegeven op zorgpunten van de Commissie ten aanzien van de onafhankelijkheid van keuringsdiensten en de rol van laboratoria in relatie tot Richtlijn 2000/29/EG. Eind 2007 heeft het Inspectoraat van de EU (Food and
Veterinary Office (FVO) een audit uitgevoerd op het nieuwe Nederlandse
inspectiestelsel. De FVO heeft daarbij geconstateerd dat het nieuwe
inspectiestelsel in de praktijk goed functioneert en heeft een positief
oordeel gegeven. De Europese Commissie kijkt op dezelfde wijze aan
tegen het nieuwe Nederlandse inspectiesysteem.
Wereldwijd is de nieuwe werkwijze geaccepteerd, alleen Rusland weigert
vooralsnog Plantkeur te accepteren. Daarom is er voor Rusland een tijdelijke overgangsregeling waarbinnen de fytosanitaire exportinspecties
plaatsvinden volgens het systeem van vóór Plantkeur.

1

Kamerstukken II, 2007/08, 31 200 XIV, nr. 181.

Dat houdt in dat bij de Plantenziektenkundige Dienst acht inspecteurs op
tijdelijke basis de Rusland-keuringen verrichten. Mede gezien het feit dat
de kosten voor deze overgangsregeling hoog zijn, geef ik hoge prioriteit
aan de acceptatie van Plantkeur door de Russische Federatie. Als resultaat
van overleg met mijn Russische ambtsgenoot in Moskou begin september
zal in de week van 1 oktober 2008 een Russische delegatie in Nederland
verblijven voor een audit van het inspectie- en certificeringssysteem.
Deze Russische missie is van cruciaal belang en ik reken erop dat deze bij
zal dragen aan een spoedige acceptatie van Plantkeur door Moskou.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 XIV, nr. 4

2

Nadat de resultaten van de missie bekend zijn, zal ik mij beraden over
verdere stappen.
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
G. Verburg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 XIV, nr. 4

3