Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3859

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 december 2023
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 7 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Mededeling Talent Mobility Package (Kamerstuk 22 112, nr. 3856)
Fiche: Aanbeveling leermobiliteitsmogelijkheden (Kamerstuk 22 112,
nr. 3857)
Fiche: Commissieaanbeveling erkenning kwalificaties van derdelanders
(Kamerstuk 22 112, nr. 3858)
Fiche: Verordening EU-talentenpool
Fiche: Verordening welzijn en traceerbaarheid van honden en katten
(Kamerstuk 22 112, nr. 3860)
Fiche: Herziening verordening dierenwelzijn tijdens transport (Kamerstuk
22 112, nr. 3861)
Fiche: Herziening kader buitengerechtelijke geschillenbeslechting
consumenten (Kamerstuk 22 112, nr. 3862)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H.G.J. Bruins Slot

kst-22112-3859
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

1

Fiche: Verordening EU-talentenpool
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad
om een EU-talentenpool op te zetten
b) Datum ontvangst Commissiedocument
15 november 2023
c) Nr. Commissiedocument
COM(2023) 716
d) EUR-Lex
eur-lex.Europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/
?uri=CELEX:52023PC0716
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
SWD(2023) 716–718, SEC(2023) 716
f) Behandelingstraject Raad
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
h) Rechtsbasis
Artikel 79, lid 2, sub a, Verdrag betreffende de Werking van de
Europese Unie (VWEU)
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
De Europese Commissie (hierna: Commissie) stelt een verordening voor
over de oprichting van een EU-talentenpool, om de strategische internationale rekrutering van werkzoekenden van buiten de EU in knelpuntberoepen die relevant zijn voor de EU te vergemakkelijken. De Commissie
stelt de verordening voor als onderdeel van het talentmobiliteitspakket.1
Het aantrekken van talent en vaardigheden van buiten de EU is volgens de
Commissie een essentieel onderdeel van de aanpak van bestaande en
toekomstige tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden, inclusief
tekorten die verband houden met de groene en digitale transities en die
worden ingegeven door demografische ontwikkelingen. Daarbij stelt de
Commissie dat hoewel enkele lidstaten op nationaal niveau reeds inzetten
op digitale platforms en hulpmiddelen om internationaal talent aan te
trekken, een geharmoniseerde aanpak in de vorm van een EU-platform
kan bijdragen om de EU aantrekkelijker te maken voor internationaal
talent.
De EU-talentenpool heeft tot doel de algehele aantrekkelijkheid van de EU
te vergroten door het opzetten van het eerste EU-brede IT-platform dat
openstaat voor onderdanen van derde landen die in de EU willen werken
en voor werkgevers die niet in staat zijn om binnenlands of binnen de EU
het talent te vinden dat ze nodig hebben op de arbeidsmarkt. De
Commissie stelt dat deelname aan de EU-talentenpool vrijwillig zal zijn
voor de lidstaten.

1

COM(2023) 715, COM(2023) 719, COM(2023) 7700.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

2

Het platform zal zich richten op specifieke beroepen op alle vaardigheidsniveaus (laag-, midden-, en hoogopgeleiden) op basis van de meest
voorkomende knelpuntberoepen in de Unie, en op beroepen die een
directe bijdrage leveren aan de groene en digitale transities. De
Commissie heeft daartoe een lijst met 42 knelpuntberoepen in de EU
opgesteld. Het betreft ofwel beroepen waarvoor sprake is van grote
tekorten, ofwel beroepen die bijdragen aan de groene en digitale
transities.2 Om snel te kunnen inspelen op de veranderende behoeften
van de arbeidsmarkt, stelt de Commissie voor de lijst per gedelegeerde
handeling te kunnen wijzigen. De lidstaten kunnen zelf bepalen of ze op
het platform specifieke knelpuntberoepen willen toevoegen of schrappen
op basis van de eigen arbeidsmarktbehoeften. Alleen vacatures voor deze
knelpuntberoepen kunnen in de EU-talentenpool geplaatst worden. De
Commissie stelt dat het platform tegemoet moet komen aan behoeften op
de arbeidsmarkt en niet mag dienen als middel om de bestaande
beroepsbevolking te verdringen of negatief te beïnvloeden, of om op een
andere manier fatsoenlijk werk of eerlijke concurrentie te ondermijnen.
Werkgevers die deelnemen aan het platform, kunnen via het platform
zoeken naar geregistreerde werkzoekenden uit derde landen. Het platform
voorziet in een automatische matchingtool, die voor deelnemende
werkgevers en geregistreerde werkzoekenden uit derde landen een lijst
genereert met relevante profielen en vacatures. Daarnaast zal het platform
zowel werkzoekenden als werkgevers informatie verstrekken over onder
andere wervings- en immigratieprocedures, de erkenning van kwalificaties, de rechten van derdelanders en de leef- en werkomstandigheden in
deelnemende EU-lidstaten.
De Commissie benadrukt dat het voorstel de bevoegdheid van de
lidstaten om de toelatingsvolumes van onderdanen van derde landen te
bepalen volledig in tact houdt. Bovendien beoogt het voorstel bestaande
instrumenten voor het aantrekken van talent op nationaal niveau enkel
aan te vullen, en niet te vervangen. Het ontwerp van de EU-talentenpool
bouwt voort op de ervaringen van de Commissie met het EURESnetwerk.3
Lidstaten die ervoor kiezen om deel te nemen aan de EU-talentenpool
ondersteunen het beheer van het talentenpoolsysteem via hun relevante
nationale autoriteiten. De autoriteiten in de deelnemende lidstaten zullen
nauw betrokken worden bij de implementatie van het instrument, en
alleen in deelnemende lidstaten gevestigde werkgevers (waaronder
intermediairs en uitzendbureaus) zullen vacatures op het portaal kunnen
registreren en daar naar kandidaten kunnen zoeken.
De Commissie stelt dat werkgevers die deelnemen aan de
EU-talentenpool moeten voldoen aan de relevante Unie- en nationale
wetgeving om derdelanders te beschermen tegen oneerlijke werving en
om ontoereikende arbeidsomstandigheden te voorkomen. Deelnemende
lidstaten kunnen aanvullende voorwaarden invoeren voor de deelname
van werkgevers om de naleving van andere relevante nationale
wetgeving, collectieve overeenkomsten en principes en richtlijnen als
uiteengezet door de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) te garanderen.

2

Beroepen die in de lijst zijn opgenomen zijn o.a.: elektrotechnici, artsen, verpleegkundigen,
accountants, softwareontwikkelaars, applicatieprogrammeurs, dakdekkers, koks, obers, bus- en
trambestuurders, werktuigbouwkundige ingenieurs, loodgieters en timmerlieden.
3
EURES staat voor European Employment Services, een Europees netwerk dat werken en
werven over grenzen heen bevordert. Vanuit het EURES-netwerk worden in heel Europa
werkzoekenden aan een baan geholpen en werkgevers aan personeel. EURES is actief in de 30
landen van de EER en Zwitserland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

3

De Commissie beoogt de EU-talentenpool actief bij te laten dragen aan de
ontwikkeling van de EU-Talentpartnerschappen door de introductie van
een Talentpartnerschapspas.4 Derdelanders die in het kader van een
Talentpartnerschap hun vaardigheden hebben ontwikkeld en/of gevalideerd zouden als bewijs een dergelijke pas moeten ontvangen van de
lidstaat die, bijvoorbeeld, de training verzorgde. De Commissie voorziet
een uitvoeringshandeling om de vormgeving van de pas vast te stellen.
Zodra derdelanders zich in de EU-talentenpool registreren met het oog op
het vinden van werk in de EU, zal voor werkgevers zichtbaar zijn of zij al
dan niet een Talentpartnerschapspas bezitten. Bovendien mogen lidstaten,
voor zover zij aan een Talentpartnerschap deelnemen, de zichtbaarheid
van de profielen van werkzoekende derdelanders in het bezit van deze pas
voor de duur van maximaal één jaar beperken tot werkgevers die in de
lidstaat gevestigd zijn én zelf ook deelnemen dan wel medewerking
verlenen aan datzelfde Talentpartnerschap.
Ook zal registratie in de EU-talentenpool openstaan voor ontheemden in
derde landen die internationale bescherming nodig hebben, waarbij wordt
gesteund op eerdere ervaringen uit een pilot van de Commissie voor
Oekraïense ontheemden.5 Daarnaast stelt de Commissie dat de
EU-talentenpool zou kunnen bijdragen aan het tegengaan van irreguliere
migratie, door het faciliteren van toegang tot reguliere kanalen voor
migratie. Dit wordt versterkt door het feit dat personen aan wie een
inreisverbod is opgelegd, bijvoorbeeld na een terugkeerbesluit op grond
van de Terugkeerrichtlijn6, niet in aanmerking komen voor registratie bij
de talentenpool.
b) Impact assessment Commissie
In de effectbeoordeling worden drie beleidsopties geëvalueerd, die
allemaal vrijwillig zijn voor de lidstaten. Optie 1 bestaat uit een reeks
niet-wetgevende maatregelen die gericht zijn op de verbetering van
informatievoorziening en het faciliteren van identificatie en matching,
zoals het verbeteren van het EU-immigratieportaal, evenementen voor het
matchen van werkgevers en werkzoekenden, en een online catalogus met
profielen van werkzoekenden uit derde landen gekoppeld aan een netwerk
van nationale coördinatoren die de verbinding tussen geïnteresseerde
werkgevers en kandidaten zouden vergemakkelijken. Optie 2 voorziet in
wetgevende maatregelen voor de ontwikkeling van een EU-talentenpool
die voor alle vaardigheidsniveaus toegankelijk is, terwijl het tegelijkertijd
gericht is op het aanpakken van knelpuntberoepen in de EU en tekorten
die in de nationale context relevant zijn. Zo zou een EU-breed platform
voor het matchen van werkzoekenden en werkgevers worden ontwikkeld.
Bepaalde onderdelen van de IT-infrastructuur van EURES zouden bij deze
optie hergebruikt worden. Optie 3 voorziet in een EU-talentenpool zonder
zich op een specifiek tekortberoep te richten. Dit zou een open en volledig
marktgestuurd instrument zijn. Het zou zijn gedreven door de behoeften
van werkgevers in plaats van deze te integreren in een brede strategie met
aandacht voor de arbeidsmarkt en andere beleidsdoelstellingen op EU- en
nationaal niveau. De EU-talentenpool zou in geval van optie 3 gebruik
maken van een totaal nieuw IT-systeem, met op kunstmatige intelligentie
gebaseerde algoritmen.

4

Kamerstukken II, 2021/22, 22 112, nr. 3443. Met de Talentpartnerschappen wordt beoogd
ondersteuning te bieden aan lidstaten voor het opzetten van vrijwillige migratieafspraken
tussen EU-lidstaten en prioritaire migratielanden in het kader van werk of training en met
capaciteitsopbouw en investeringen in menselijk kapitaal in partnerlanden.
5
https://ec.europa.eu/migrant-integration/news/european-commission-launches-eu-talent-poolpilot-initiative_en
6
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52018PC0634&from=EN#

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

4

Volgens de effectbeoordeling geniet optie 2 de voorkeur, omdat deze over
het geheel genomen de meest positieve impact heeft op het ondersteunen
van internationale rekrutering van werkzoekenden uit derde landen via
legale trajecten, om tegemoet te komen aan het tekort aan arbeidskrachten en vaardigheden in de EU. Ook is deze optie economisch gezien
het meest gepast om de doelen van het initiatief te bereiken. Deze optie is
door de Commissie vervolgens uitgewerkt tot het voorliggende voorstel.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het kabinet ziet evenals de Commissie dat vrijwel alle sectoren in alle
EU-lidstaten momenteel te maken hebben met een historische krapte op
de arbeidsmarkt. Die krapte is mede problematisch als gekeken wordt
naar de grote maatschappelijke opgaven van deze tijd. Er is goed opgeleid
en genoeg personeel nodig om te werken aan noodzakelijke transities en
de prioriteiten die het kabinet heeft gesteld. Het kabinet ziet een duidelijke
rol voor de overheid om krapte aan te pakken, naast de essentiële rol van
werkgevers en werkenden zelf. Daarom werkt het kabinet op dit moment
aan de verschillende mogelijkheden om de krapte op de arbeidsmarkt aan
te pakken via drie pijlers: het verminderen van de vraag naar arbeid, het
vergroten van het binnenlandse arbeidsaanbod en het verbeteren van de
match tussen vraag en aanbod. Het kabinet zet daarbij in op zes gebieden
om de krapte op de arbeidsmarkt aan te pakken: het stimuleren van
technologie- en procesinnovatie, het vergroten van het arbeidsaanbod,
het verbeteren van de match, mensen stimuleren om meer uren te
werken, het stimuleren van een leven lang ontwikkelen, en het verbeteren
van de aansluiting tussen initieel onderwijs en de arbeidsmarkt.7 Het
kabinet ziet arbeidsmigratie van buiten de EU, met uitzondering van
kennismigratie, als sluitstuk voor de aanpak van tekorten op de arbeidsmarkt.8
In Nederland is toegang tot de arbeidsmarkt voor arbeidsmigranten van
buiten de EU geregeld in de Wet arbeid vreemdelingen (Wav). Het
uitgangspunt is dat aan de vraag naar arbeid in eerste instantie moet
worden voldaan door het arbeidsaanbod dat in Nederland, de Europese
Economische Ruimte (EER) en Zwitserland aanwezig is in te zetten. Het
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) toetst per
individuele aanvraag voor een tewerkstellingsvergunning of er prioriteitgenietend aanbod is.
Bij het aanvragen van een tewerkstellingsvergunning zijn werkgevers in
Nederland momenteel verplicht voor onderdanen van derde landen om
diploma’s, certificaten en cv’s te delen om aan te tonen hoe aan de
vereiste kwalificaties van de vacature wordt voldaan. Verder heeft de
werkgever de verantwoordelijkheid om de waarde van het diploma of
andere documenten te verifiëren, met een verklaring van bevoegde
autoriteiten in Nederland zoals de NUFFIC (de Nederlandse organisatie
voor internationalisering in het onderwijs), waaruit blijkt in hoeverre deze
documenten vergelijkbaar zijn met Nederlandse diploma’s of certificaten.
Daarnaast streeft het kabinet ernaar om internationaal talent dat een
bijdrage levert aan de Nederlandse kenniseconomie, innovatie- en
concurrentiekracht en het vestigingsklimaat te faciliteren, bijvoorbeeld via

7
8

Kamerstukken II, 2021–22, 29 544, nr. 1115.
Kamerstukken II, 2021–22, 22 112, nr. 3442.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

5

de kennismigrantenregeling.9 Ten aanzien van deze specifieke doelgroep
voert het kabinet uitnodigend beleid.
Het kabinet erkent dat arbeidsmigranten een belangrijke bijdrage leveren
aan de Nederlandse economie, en dat zij werken in voor Nederland
belangrijke sectoren. Echter, arbeidsmigratie heeft ook korte- en langetermijneffecten op tal van beleidsterreinen en publieke voorzieningen, zoals
de effecten op huisvesting, zorg, onderwijs, openbare orde en veiligheid,
en ook op sociale cohesie in wijken en buurten. Het kabinet kijkt uit naar
het aankomende adviesrapport van de Staatscommissie Demografische
Ontwikkelingen 205010 en naar het adviesrapport van de Adviesraad
Migratie waarin arbeidsmigratie vanuit een brede welvaartsperspectief zal
worden belicht.11 Daarnaast zijn de afgelopen jaren ook de schaduwkanten van arbeidsmigratie duidelijk naar voren gekomen op brede
schaal. Met name laaggeschoolde arbeidsmigranten zijn kwetsbaar voor
misstanden. Zij werken vaak in lager betaalde banen met onzekere
contracten. Om uitbuiting van arbeidsmigranten tegen te gaan, slechte
huisvesting aan te pakken, en oneerlijke concurrentie en verdringing op
de arbeidsmarkt te voorkomen, voert het kabinet de aanbevelingen uit het
rapport van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten (commissie
Roemer) onverkort en met urgentie uit en wordt onder andere de
strafbaarstelling van mensenhandel gemoderniseerd en uitgebreid.12 13
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet erkent, evenals de Commissie, dat er sprake is van krapte op
de arbeidsmarkt, onder andere veroorzaakt door demografische ontwikkelingen (vergrijzing), de noodzakelijke groene en digitale transities. Er is
sprake van een mismatch ten aanzien van kwalificaties en een minder snel
groeiend / afnemend arbeidsaanbod. Volgens de Commissie is het
mobiliseren van binnenlandse arbeidskrachten en inzet van intra-EU
mobiliteit niet langer voldoende en dient daarom gekeken te worden naar
het aantrekken van vaardigheden en talent van buiten de EU. Het kabinet
is, anders dan de Commissie, van mening dat er nog aanzienlijk binnenlands en EU-potentieel bestaat om aan te boren bij het oplossen van de
arbeidsmarktkrapte. De hoge prevalentie van deeltijdwerkers in tekortsectoren, zoals het onderwijs, is hier een sterke indicatie van. Het kabinet ziet
arbeidsmigratie van buiten de EU, met uitzondering van kennismigratie,
als sluitstuk voor de aanpak van tekorten op de arbeidsmarkt. Daarnaast
kan toegang tot arbeidsmigratie de prikkel voor werkgevers verkleinen om
zich in te zetten voor het activeren van binnenlands potentieel, via
verbetering van arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden, en om te
investeren in innovatiekracht, waaronder robotisering. Verder moet
arbeidsmigratie, als inzet op demografische ontwikkelingen en arbeidsmarktkrapte, onderdeel zijn van een bredere visie op de Nederlandse
economie, de samenleving en welke banen daarbij horen. Het kabinet is
van mening dat er ook oog moet zijn voor de effecten op beleidsterreinen
zoals huisvesting, zorg, onderwijs, openbare orde en veiligheid, (irregu9

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/buitenlandse-werknemers/vraag-en-antwoord/
wanneer-mag-een-kennismigrant-in-nederland-werken
10
https://www.staatscommissie2050.nl/ De Staatscommissie zal naar verwachting haar
adviesrapport in januari 2024 aan het kabinet aanbieden, waarna een reactie met appreciatie
vanuit het kabinet zal volgen.
11
https://www.adviesraadmigratie.nl/publicaties/publicaties/2023/12/11/verkenningarbeidsmigratie-oplossing-voor-economie-en-demografie. Publicatie van het adviesrapport
van de Adviesraad Migratie is voorzien in het voorjaar van 2024.
12
Kamerstukken II, 2022–23, 29 861, nr. 99.
13
Zie documenten van de internetconsultatie van het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek
van Strafrecht: Overheid.nl | Consultatie Wetsvoorstel modernisering en uitbreiding strafbaarstelling mensenhandel (internetconsultatie.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

6

liere) migratie, terugkeer en overname. Daarbij is het van belang oog te
hebben voor het brede welvaartsperspectief en grote maatschappelijke en
sociaaleconomische vraagstukken, waaronder integratie en sociale
cohesie Het kabinet heeft hiervoor stevig aandacht gevraagd in de Raad
en bij de Commissie en zal dit tijdens de onderhandelingen over de
EU-talentenpool blijven doen.14 In het huidige Commissievoorstel wordt
geen aandacht besteed aan de druk op voorzieningen, terwijl dit volgens
het kabinet wel een belangrijk vraagstuk is met het oog op draagvlak voor
migratie. Juist ook omdat steeds pregnanter naar voren komt dat sprake
is van private baten voor ondernemingen die arbeidsmigranten te werk
stellen (bijvoorbeeld door de lage kosten van arbeid), terwijl de lasten,
zoals het gebruik van zorg en onderwijs, publiek zijn, dus door de
maatschappij worden gedragen. Het is daarom belangrijk om met een
brede blik naar arbeidsmigratie te kijken, en welke invloed het heeft op de
brede welvaart. Het kabinet zal tijdens de onderhandelingen aandacht
vragen voor het belang van een brede welvaartsbenadering ten aanzien
van arbeidsmigratie.
Het kabinet heeft verschillende serieuze bezwaren en vragen bij het
voorstel. Allereerst is voor het kabinet niet helder welke concrete
waarborgen het voorstel bevat om misstanden te voorkomen. In het
voorstel staat genoemd dat werkgevers die deelnemen aan de
EU-talentenpool moeten voldoen aan de relevantie Unie- en nationale
wetgeving om derdelanders te beschermen. Onduidelijk is hoe dit aan de
voorkant gecontroleerd zal worden. Het kabinet vraagt zich af in hoeverre
het bijvoorbeeld mogelijk is voor een lidstaat werkgevers uit te sluiten van
deelname aan de EU-talentenpool. Het kabinet zal tijdens de onderhandelingen inzetten op concrete waarborgen om misstanden te voorkomen. In
dit verband is voor het kabinet in het bijzonder onwenselijk dat onder de
definitie van «werkgever» in het voorstel ook intermediairs en uitzendbureaus vallen. Intermediairs en uitzendbureaus in lidstaten die deelnemen
aan de EU-talentenpool kunnen dus gebruik maken van het online portaal.
In de praktijk is gebleken dat rekrutering door private intermediairs en
uitzendbureaus regelmatig tot situaties van uitbuiting en andere arbeidsmisstanden van arbeidsmigranten heeft geleid. De mate van vluchtigheid
onder malafide uitleners versterkt deze problematiek en maakt het lastig
om hen van de markt te weren en misstanden te bestrijden. Omdat vooraf
lastig is vast te stellen welke uitleners betrouwbaar zijn, zet het kabinet
zich ervoor in dat alle private intermediairs en uitzendbureaus aan de
voorkant worden uitgesloten van de EU-talentenpool. Daarnaast zet het
kabinet zich ervoor in dat er daadwerkelijk sprake moet zijn van een
concrete vacature alvorens een werkgever een werknemer kan werven via
de EU-talentenpool.
Het kabinet wil onderstrepen het van wezenlijk belang te vinden dat een
persoon uit een derde land niet zomaar toegang kan krijgen tot de
arbeidsmarkt in een lidstaat: er moet nog steeds worden voldaan aan de
aanvraagprocedures van die lidstaat. Deze nationale arbeidsmarkttoetsen,
indien van toepassing, en de nationale verdeling van verantwoordelijkheden zijn voor het kabinet leidend. Hieraan wordt in het voorstel van de
Commissie voldaan: deelname aan de EU-talentenpool wordt volledig
vrijwillig, en nationale (juridische) kaders met betrekking tot (arbeids)migratie blijven geheel intact. Dit acht het kabinet positief. Ongeacht of
een lidstaat besluit deel te nemen aan de EU-talentenpool, kan het
initiatief toch impact hebben op deze lidstaat. Derdelanders die door
werkgevers uit lidstaten die wél deelnemen worden gerekruteerd via het
online portaal, kunnen immers op grond van het vrij verkeer van diensten
worden gedetacheerd naar een andere lidstaat. Hiervan wordt in de
14

Kamerstukken II, 2023–24, 21 501-31, nr. 725.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

7

huidige situatie ook al gebruikt gemaakt, het voorliggende voorstel
verandert hier niets aan. De sterke toename in de detachering van
personen afkomstig uit landen buiten de EU onder het vrij verkeer van
diensten baart het kabinet evenwel grote zorgen. Het is onwenselijk als de
EU-talentenpool werkgevers de mogelijkheid biedt om te werven voor het
verrichten van werkzaamheden op detacheringsbasis in een andere
EU-lidstaat dan waarin de werkgever gevestigd is. Het kabinet is daarom
van mening dat werving en plaatsing alleen gericht mag zijn op functies in
de lidstaat waarin de werkgever gevestigd is. Het kabinet zal dit
benadrukken in de onderhandelingen. Het kabinet erkent dat het
vervolgens nog steeds mogelijk is dat een derdelander op een later
moment alsnog gedetacheerd wordt naar een andere EU-lidstaat onder
het vrij verkeer van diensten. Het kabinet gaat in dit kader in Brussel het
gesprek over dit onderwerp in den brede aan. Daarbij neemt het kabinet
actief deel aan de handhavingspraktijken van de Europese Arbeidsautoriteit (ELA). De aankomende evaluatie van de ELA in 2024 biedt de kans
om deze activiteiten verder te versterken.
Ten derde bevat het voorstel een automatische matchingstool. Het kabinet
vindt het positief als dit op basis van techniek mogelijk gemaakt kan
worden. Een aandachtspunt hierbij is wel dat hierdoor geen onjuiste
verwachtingen mogen worden gewekt. De verantwoordelijkheid om
ervoor te zorgen dat een bepaalde kandidaat een goede match is en aan
de nationale criteria voldoet, ligt, ook als de match gemaakt is door de
tool, nog steeds bij de werkgevers. Werkgevers blijven verantwoordelijk
voor een goede, non-discriminatoire selectie van kandidaten en verificatie
van cv en kwalificaties alsmede de toelatingsvereisten voor werk en
verblijf in het betreffende land.
Daarnaast is op basis van het voorstel voor het kabinet niet duidelijk of en
zo ja, welke screening er gedaan wordt of kan worden gedaan op
kandidaten. Dit is een afbreukrisico voor een succesvolle talentenpool.
Voorkomen moet worden dat sprake is van onjuiste informatie over cv en
kwalificaties. Verder is het voorkomen van ongewenste kennis- en
technologieoverdracht een belangrijk aandachtspunt van het kabinet.15
Het kabinet zal hier aandacht voor vragen tijdens de onderhandelingen.
Ten vierde kan het kabinet op basis van het voorstel niet volledig
beoordelen hoe het EU-talentenpool platform in de praktijk zal functioneren. Het kabinet merkt op dat de Commissie het voorstel (deels) wil
baseren op het bestaande IT-netwerk van EURES, maar lijkt voorbij te
gaan aan het gehele EURES-netwerk dat is opgezet. Een effectieve
talentenpool is volgens het kabinet veel meer dan alleen het opzetten van
en aansluiten bij een IT-infrastructuur. EURES maakt onderdeel uit van een
groot netwerk. Het EURES-netwerk is niet alleen het bij elkaar brengen
van vraag en aanbod, maar is ook sterk gericht op het bevorderen van
eerlijke arbeidsmobiliteit. De uitwerking van de talentenpool vraagt ook
meer uitwerking van het dienstverleningsmodel hierbij. Het kabinet zet
zich ervoor in dat beter gebruik gemaakt kan worden van de EUREServaringen. Deze strekken dus breder dan enkel de IT-infrastructuur. Zo
kan bijvoorbeeld (de structuur van) het EURES-netwerk van partners en
werkgevers worden geütiliseerd, inclusief de toelatingsprocedure voor
werkgevers.
Ten vijfde is in het huidige voorstel reeds opgenomen dat op het
IT-platform informatie beschikbaar zal zijn over onder andere wervings- en
immigratieprocedures, erkenning van kwalificaties en validatie van
vaardigheden en over de levens- en arbeidsomstandigheden in de
15

Kamerstukken II, 2022–23, 30 821, nr. 178 bijlage Veiligheidsstrategie, en nr. 175.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

8

deelnemende lidstaten. Het bieden van specifieke informatie over de
rechten en plichten van derdelanders inclusief toegang tot sociale
uitkeringen, gezondheidszorg, onderwijs en huisvesting hoeft enkel
gedeeld te worden op verzoek van geregistreerde werkzoekenden. Het
kabinet zou graag zien dat dit laatste onderdeel ook verplicht wordt
opgenomen op het IT-platform, en ook toegankelijk is voor werkzoekenden vóórdat ze op het platform gematcht worden. Dit kan bijvoorbeeld
door hen in het geval van Nederland te verwijzen naar www.workinnl.nl of
door voorlichtingsmateriaal op andere wijzen beschikbaar te stellen. Het
kabinet zal zich ervoor inzetten dat het voorstel bijdraagt aan het geven
van een realistisch beeld over werken en wonen in het buitenland.
Kwetsbare personen reizen immers niet zelden naar het buitenland met
valse beloften of verkeerde verwachtingen.16
Ten zesde heeft het kabinet vragen bij de toegevoegde waarde van de
door de Commissie voorgestelde Talentpartnerschapspas, en is onduidelijk waar deze pas precies zicht op geeft. Het kabinet vraagt zich af of
een dergelijke pas nodig is om betreffende derdelanders te koppelen aan
werkgevers, als deze werkgevers zelf ook al aan het Talentpartnerschap
deelnemen. Daarnaast zouden lidstaten die aan een Talentpartnerschap
hebben deelgenomen, mede in het kader van het beperken van administratieve lasten, volledig vrij moeten zijn om te bepalen of ze derdelanders
wel of geen pas geven na afloop.
Tot slot vindt het kabinet het belangrijk dat arbeidsmigratie tijdelijk is en
dat brain drain in de landen van herkomst wordt voorkomen. Het is voor
het kabinet nog onvoldoende duidelijk hoe het voorstel dit risico wil
tegengaan. In het voorstel is bijvoorbeeld niet geregeld dat een persoon
pas naar de EU mag komen voor een bepaald beroep als er in het eigen
land geen tekorten zijn voor dat beroep of dat de arbeidsmigratie
tijdelijk/circulair van karakter moet zijn. Het kabinet zal hiervoor aandacht
vragen tijdens de onderhandelingen.
Deze bezwaren en vragen in ogenschouw nemend merkt het kabinet op
dat een EU-talentenpool alleen interessant kan zijn voor het aantrekken
van specifiek internationaal talent dat een bijdrage kan leveren aan de
Nederlandse kenniseconomie. Met name voor het MKB is internationale
werving soms een opgave: de EU-talentenpool kan deze groep
werkgevers wegwijs maken bij zowel het vinden van talent uit derde
landen, als ook de verdere te volgen (nationale) procedures, die onverkort
van kracht blijven. Het kabinet begrijpt eveneens de focus van het voorstel
op knelpuntberoepen en beroepen die een directe bijdrage leveren aan de
groene en digitale transities. Dit sluit aan bij de visie van het kabinet om
arbeidsmigratie van buiten de EU, met uitzondering van kennismigratie, te
zien als sluitstuk voor de aanpak van tekorten op de arbeidsmarkt. De
tekortberoepen die de Commissie noemt zijn niet allemaal relevant voor
de Nederlandse context. Daarom ziet het kabinet er meerwaarde in dat de
mogelijkheid bestaat voor de lidstaten om deze lijst desgewenst aan te
passen. In Nederland zijn verschillende sectoren die te kampen hebben
met aanzienlijke tekorten aan arbeidskrachten. Deze tekorten vormen
belangrijke belemmeringen voor bijvoorbeeld transities op het gebied van
klimaat en energie, digitalisering, sleuteltechnologieën en de circulaire
economie. De arbeidsmarkt is echter niet statisch, waardoor periodieke
evaluatie op basis van arbeidsmarktinformatie nodig is om knelpuntberoepen te identificeren en om na te gaan of de bestaande tekorten aan
arbeidskrachten en vaardigheden nog steeds aansluiten bij het ontwerp
van een potentiële EU-talentenpool. Het voorstel biedt daar wat het
kabinet betreft voldoende gelegenheid toe, onder meer door lidstaten de
16

https://nidi.nl/demos/verblijfsduur-van-arbeidsmigranten-in-nederland/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

9

mogelijkheid te geven nieuwe knelpuntberoepen aan te dragen en om
eerder aangedragen knelpuntberoepen weer van de lijst te verwijderen.
Verder is in het voorstel voldoende aandacht voor de juiste verwerking
van persoonsgegevens. Het kabinet vindt dit positief en zal tijdens de
onderhandelingen goed in de gaten houden dat de bescherming van
privacy en veilige uitwisseling van gegevens voldoende gegarandeerd
wordt.
De keuze of Nederland wel of niet zal deelnemen aan de EU-talentenpool
wordt overgelaten aan een nieuw kabinet. Het kabinet zet zich daarbij in
de onderhandelingen over het voorstel wel actief in om het instrument zo
vorm te geven dat de eerdergenoemde bezwaren en vragen zo goed als
mogelijk en adequaat worden geadresseerd.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Veel lidstaten hebben nog geen positie bepaald ten aanzien van het
voorstel. De lidstaten die zich al wel hebben uitgesproken, zijn gemiddeld
genomen voorzichtig positief over het voorstel. Lidstaten hechten aan het
vrijwillige karakter van de talentenpool en het in stand laten van eigen
nationale processen voor toelating. Het Europees Parlement heeft nog
geen positie bepaald, en evenmin besloten in welk comité het voorstel
behandeld zal worden. Naar verwachting zal het Europees Parlement zich
in algemene zin positief opstellen tegenover het voorstel, gelet op het feit
dat het parlement in 2021 een motie aannam waarin het opriep tot de
oprichting van een EU-talentenpool.17
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het oordeel van het kabinet is positief. Het voorstel is gebaseerd op
artikel 79, lid 2, onder a, VWEU. Dit artikel geeft de EU de bevoegdheid om
maatregelen vast te stellen over de voorwaarden voor toegang en verblijf
van onderdanen van derde landen, die legaal het grondgebied van een
lidstaat binnenkomen en er verblijven, en normen betreffende de afgifte
door de lidstaten van langlopende visa en verblijftitels, onder andere met
het oog op gezinshereniging. Het kabinet kan zich vinden in deze
rechtsgrondslag. Op het terrein van vrijheid, veiligheid en recht is op
grond van artikel 4, lid 2, onder j VWEU sprake van een gedeelde
bevoegdheid tussen de EU en haar lidstaten. Op basis van artikel 79, lid 5
VWEU wordt bepaald dat het aan de lidstaten zelf is om te bepalen
hoeveel derdelanders tot hun grondgebied worden toegelaten teneinde
daar in loondienst of als zelfstandige arbeid te verrichten. Het kabinet
hecht eraan dat deze bevoegdheid wordt gerespecteerd.
b) Subsidiariteit
Het oordeel van het kabinet is positief. De verordening heeft tot doel de
rekrutering van onderdanen van derde landen die in het buitenland
wonen en in de EU willen werken, te vergemakkelijken om krapte op de
arbeidsmarkt te verlichten. De Commissie stelt dat een geharmoniseerde
aanpak in de vorm van een EU-platform voor internationale werving kan
bijdragen aan het behalen van economische schaalvoordelen. Gelet op de
grensoverschrijdende aspecten van deze uitdagingen, kan het voorge17

European Parliament resolution of 20 May 2021 on new avenues for legal labour migration
(2020/2010(INI)); European Parliament resolution of 25 November 2021 with recommendations
to the Commission on legal migration policy and law.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

10

stelde initiatief op EU-niveau toegevoegde waarde hebben. Optreden op
EU-niveau is daarom gerechtvaardigd.
c) Proportionaliteit
Het oordeel van het kabinet is deels positief, deels negatief. De verordening heeft tot doel de rekrutering van onderdanen van derde landen die
in het buitenland wonen en in de EU willen werken, te vergemakkelijken
om krapte op de arbeidsmarkt te verlichten. Het voorgestelde optreden is
geschikt om deze doelstelling te bereiken, omdat de EU-talentenpool een
nieuw platform behelst om internationale werving te vergemakkelijken en
kan zorgen voor meer zichtbaarheid van vacatures van EU-werkgevers op
mondiaal niveau. Het kabinet heeft echter een aantal serieuze bezwaren
en vragen, gezien het voorgestelde optreden in de ogen van het kabinet
op een aantal vlakken verder gaat dan noodzakelijk.
Het initiatief betreft een vrijwillig instrument en de nationale (juridische)
kaders met betrekking tot (arbeids-)migratie blijven geheel intact. Ook is
het kabinet positief over de mogelijkheid voor de lidstaten om nieuwe
knelpuntberoepen aan te dragen en om eerder aangedragen knelpuntberoepen weer van de lijst te verwijderen. Het voorstel gaat op deze punten
dan ook niet verder dan nodig om het gestelde doel te bereiken en laat
daarbij ook voldoende ruimte voor de lidstaten. Tegelijkertijd meent het
kabinet dat het voorstel mogelijk nadelen veroorzaakt die niet in
verhouding staan tot het doel om arbeidskrapte op te lossen. Vanwege de
mogelijkheid van detachering naar andere lidstaten op grond van het vrij
verkeer van diensten én doordat private intermediairs en uitzendbureaus
ook gebruik kunnen maken van het portaal voorziet het kabinet vergrote
risico’s op uitbuiting van arbeidsmigranten. Specifiek zijn arbeidsmigranten van buiten de EU sterk afhankelijk van hun werkgever en extra
kwetsbaar voor misbruik. Het kabinet ziet in het voorstel onvoldoende
waarborgen om uitbuiting van arbeidsmigranten te voorkomen. Het
kabinet is daarnaast van mening dat werving en plaatsing alleen gericht
mag zijn op functies in de lidstaat waarin de werkgever gevestigd is. Ook
is het kabinet van mening dat de Commissie onvoldoende toelicht
waarom niet wordt gekozen voor alternatieven die beter aansluiten bij de
sociaaleconomische situatie in de lidstaten.
Verder betreft het voorstel specifieke beroepen op alle vaardigheidsniveaus (laag-, midden-, en hoogopgeleiden). Ten aanzien van specifiek
internationaal talent dat een bijdrage kan leveren aan de Nederlandse
kenniseconomie voert het kabinet een uitnodigend beleid. Met specifiek
internationaal talent wordt gedoeld op kennismigranten. Voor kennismigranten geldt geen bepaald opleidingsniveau maar een salariscriterium en
dient de werkgever een erkend referent te zijn. Hoewel niet op opleiding(sniveau) wordt getoetst blijkt een overgrote meerderheid van deze
kennismigranten (ca. 95%) hoogopgeleid. Ten aanzien van het oplossen
van tekorten in de cohorten waar mensen minder dan het kennismigrantensalaris verdienen, is het kabinet van mening dat het voorstel voor
Nederland verder gaat dan noodzakelijk. Mensen die nu nog aan de kant
staan zouden eerst aan een baan moeten worden geholpen en mensen
zouden gestimuleerd moeten worden meer uren te werken. Ook zou
moeten worden ingezet op innovatie en automatisering. Het kabinet ziet
arbeidsmigratie van buiten de EU, met uitzondering van kennismigratie,
als sluitstuk voor de aanpak van tekorten op de arbeidsmarkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

11

5. Financiële consequenties, gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Consequenties EU-begroting
In het voorstel staat dat, gezien het een vrijwillig initiatief betreft,
bepaalde kosten afhangen van het aantal deelnemende lidstaten. Om een
inschatting te maken van de kosten is de Commissie er van uit gegaan dat
minimaal elf en maximaal twintig lidstaten zullen deelnemen.
Eenmalige kosten voor de IT-ontwikkeling (2026–2027) zijn gekoppeld aan
de ontwikkeling van een nieuw IT-platform. Financiering hiervan vanuit de
EU-begroting bedraagt circa 6,7 mln.–6,8 mln. euro. Daarnaast is er
financiering vanuit de EU-begroting voor de interoperabiliteit van de
nationale systemen van de lidstaten met de EU-talentenpool, die tussen
de 2,7 mln. en 4,2 mln. euro bedraagt.
Ook zijn terugkerende jaarlijkse kosten voorzien voor governance en
niet-IT-gerelateerde kwesties (vanaf 2026) voor onder andere extra
personeel. In het voorstel wordt op dit vlak gesteld dat 10 fte nodig zijn tot
en met 2027. Daarnaast moet de ontwikkeling van de administratieve
uitgaven in lijn zijn met de ER-conclusies van juli 2020 over het
MFK-akkoord. Het kabinet is kritisch over de stijging van het aantal
werknemers.
Voor deze jaarlijks terugkerende kosten bedraagt de financiering van de
EU-begroting tussen de 5,4 mln. en 6 mln. euro per jaar. De voorgestelde
financiering voor de lidstaten uit categorie 4 van de EU-begroting (te
financieren door het AMIF) is tussen de 9,4 mln. en 16 mln. euro. Daarvan
wordt tussen de 8 mln. en 14,5 mln. euro aangewezen voor de nationale
contactpunten (vanaf 2026) en 1,4 mln. euro (na 2027) voor de administratieve ondersteuning voor de afgifte van de «EU Talent Partnership
passen» (beide kostencategorieën moeten door het AMIF worden gedekt).
Verder zijn er terugkerende jaarlijkse kosten in verband met IT in de
exploitatiefase (na 2027). De consequentie voor de EU-begroting bedraagt
circa 1,9 mln. euro voor het onderhoud van het IT-platform van de
EU-talentenpool, waarbij de aanvullende functies en infrastructuur ervan,
tijdens de eerste fase worden ontwikkeld twee jaar na ingebruikname
(waarbij de kosten in de daaropvolgende jaren geleidelijk afnemen). Het
kabinet wil niet vooruit lopen op de integrale afweging van middelen na
2027.
Uit het voorstel blijkt niet of lidstaten die niet mee doen aan de
EU-talentenpool alsnog indirect betalen aan het voorstel, gezien een groot
gedeelte van de financiering uit het EU-budget komt. Ook is onduidelijk
hoe initiële kosten gedeeld worden over de lidstaten, indien een lidstaat
pas na een aantal jaren besluit deel te nemen. Het kabinet zal hierover
opheldering vragen bij de Europese Commissie.
Het kabinet is van mening dat de benodigde EU-middelen gevonden
dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van
de EU-begroting 2021–2027 en dat deze moeten passen bij een prudente
ontwikkeling van de jaarbegroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

12

b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
medeoverheden
Financiering voor de lidstaten (uit de nationale begrotingen) bedraagt
circa 0,35 mln. en 0,54 mln. euro aan jaarlijkse kosten in verband met het
behoud van de interoperabiliteit tussen de nationale systemen van de
lidstaten en het IT-platform van de EU-talentenpool voor alle deelnemende lidstaten tijdens de eerste twee jaren van werking van het
systeem, ervan uitgaande dat tussen de elf en twintig lidstaten tegen 2030
zullen toetreden tot de EU-talentenpool (waarbij de kosten in de daaropvolgende jaren geleidelijk zullen afnemen). Het is op dit moment nog niet
te zeggen hoe hoog deze kosten voor Nederland uitvallen, indien
Nederland besluit deel te nemen aan de EU-Talentenpool.
Het voorstel heeft in geval niet wordt deelgenomen aan de Talentenpool
geen directe financiële consequenties voor de nationale begroting. Als
door een volgend kabinet wordt besloten tot deelname, volgen er kosten
voor de nationale begroting. Eventuele budgettaire gevolgen voor
Nederland worden ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels van de budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties en gevolgen voor regeldruk voor bedrijfsleven
en burger
Indien Nederland zou besluiten deel te gaan nemen aan de
EU-talentenpool zou het makkelijker moeten worden voor bepaalde
sectoren in het bedrijfsleven om personeel te vinden. Tegelijkertijd zijn er
ook drempels voor bedrijven om mee te doen omdat zij aan meer criteria
moeten voldoen en moeten voorzien in diverse informatie, zoals ook de
evaluatie van de EURES-Verordening heeft aangetoond.18 Aangezien de
nationale regelgeving van toepassing blijft, komen de extra voorwaarden
en processen bovenop de aanvraag van een tewerkstellingsvergunning of
een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid. Daarnaast zouden
er in de toekomst eventueel ook kennisnamekosten voor bedrijven kunnen
zijn. De verwachting is daarom dat de regeldruk voor deelnemende
bedrijven zal toenemen. Het is afhankelijk van de precieze uitwerking van
het voorstel hoe hoog die (extra) regeldruk gaat zijn.
Er zijn geen gevolgen voorzien voor regeldruk voor burgers.
d) Gevolgen voor concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
De effecten van het voorstel op de concurrentiekracht schat het kabinet in
beginsel neutraal in. Een doelstelling van het voorstel is dat de EU in
mondiaal opzicht kan blijven concurreren op het gebied van innovatie
door het tegengaan van arbeidsmarktkrapte. Hoewel het kabinet de
EU-talentenpool niet ziet als een lange termijn middel om de krapte op de
arbeidsmarkt in Nederland op te lossen, kan het op korte termijn wel een
bijdrage leveren aan het adresseren van krapte op de arbeidsmarkten
elders in de EU wanneer lidstaten die daar behoefte aan hebben gebruik
maken van de EU-instrumenten tot bevordering van legale migratie. De
EU-talentenpool kan echter ook prikkels voor bedrijven wegnemen om te
investeren in innovatie of betere arbeidsvoorwaarden en
-omstandigheden. Of het voorstel met de voorgestelde acties zal
bijdragen aan het bevorderen van de Europese concurrentiekracht is dus
onzeker.

18

Study supporting the ex-post EURES evaluation and the second biennial EURES report,
https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=en&pubId=8370&furtherPubs=yes.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

13

Op basis van contacten op bilateraal niveau en in EU-verband met
prioritaire migratielanden in Noord-Afrika, de Sahel en het Midden Oosten
blijkt dat er een grote behoefte bestaat aan mogelijkheden om langs
legale routes in Europa te verblijven, werken of studeren. Deze landen
brengen legale migratie geregeld op als onderdeel van bredere (migratie)samenwerking, waar afspraken over het bevorderen van terugkeer en
verminderen van irreguliere migratie ook onderdeel van zijn. Voor het
kabinet is het belangrijk dat het partnerland in de bilaterale dialoog zelf
over legale migratie begint omdat dit niet noodzakelijk een behoefte hoeft
te zijn van het partnerland. Als onderdeel van een integrale benadering op
bilaterale migratiesamenwerking met derde landen, waaronder het
tegengaan van irreguliere migratie en het verbeteren van effectieve
terugkeersamenwerking voor uitgeprocedeerde asielzoekers, kan
tijdelijke, kleinschalige legale en circulaire arbeidsmigratie via pilots/
stapsgewijs mogelijk worden gemaakt binnen strikte wederzijdse
afspraken. Het voorstel kan een bijdrage leveren aan de Europese dialoog
over migratie met derde landen, evenals de bredere diplomatieke en
politieke betrekkingen, aangezien derde landen geregeld de wens
uitspreken om samen te werken op het gebied van legale migratie. Het
kan meer duiding geven op wat derde landen precies willen met legale
migratie, bijvoorbeeld of het gaat om meer mogelijkheden voor werkvergunningen of juist om erkenning van beroepskwalificaties.
Daarnaast heeft het kabinet aandacht voor het risico van brain drain. In
het voorstel is bijvoorbeeld geen waarborg ingebouwd dat een derdelander pas naar de EU mag komen voor een bepaald beroep als er in het
eigen land geen tekorten zijn voor dat beroep of dat arbeidsmigratie
tijdelijk/circulair van karakter dient te zijn. Het kabinet zal hiervoor
aandacht vragen tijdens de onderhandelingen.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
Het voorstel heeft geen directe consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of sanctionering beleid.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
De Commissie stelt dat voor de implementatie van de verordening het
nodig zal zijn dat een aantal zaken binnen twee jaar na de datum van
toepassing van de verordening door middel van uitvoerings- of gedelegeerde handelingen wordt aangenomen.
Het voorstel bevat een gedelegeerde bevoegdheid in artikel 14, eerste lid,
voor de Commissie om de Europese lijst tekortberoepen aan te kunnen
passen. Het verlenen van de bevoegdheid aan de Commissie om op
grond van artikel 14, eerste lid, van het voorstel een gedelegeerde
handeling vast te stellen is mogelijk, aangezien het geen essentiële
onderdelen van de basishandeling betreft. Toekenning van deze
bevoegdheid is ook wenselijk, omdat periodieke evaluatie op basis van
arbeidsmarktinformatie nodig is om knelpuntberoepen te identificeren en
om na te gaan of de bestaande tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden nog steeds aansluiten bij het ontwerp van een potentiële
EU-talentenpool. De keuze voor een gedelegeerde bevoegdheid in plaats
van een uitvoeringsbevoegdheid ligt voor de hand, nu de bevoegdheid
ziet op het wijzigen van de bijlage. De gedelegeerde handeling is naar
doelstelling, inhoud, strekking en duur voldoende afgebakend. Voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

14

vaststelling van de gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de
door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april
2016 over beter wetgeven.
Tevens bevat het voorstel een uitvoeringsbevoegdheid voor de
Commissie in artikel 5, derde lid betreffende het vaststellen van
technische standaarden voor gegevensuitwisseling, dataformats,
vacatureformats en profielformats voor werkzoekenden. Het toekennen
van deze bevoegdheden is mogelijk, omdat het geen essentiële onderdelen van de basishandeling betreft. Toekenning van deze bevoegdheden
acht het kabinet wenselijk, omdat de uitvoeringsbevoegdheid ziet op
materie waarvan nadere uitwerking op lager niveau dan in een verordening wenselijk is gezien het hoge detailniveau van de technische
standaarden dat wordt nagestreefd. De keuze voor uitvoering in plaats
van delegatie ligt hier voor de hand, omdat het gaat om de technische
aspecten omtrent de uitvoering van de verordening volgens eenvormige
voorwaarden. De uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de
onderzoeksprocedure als bedoeld in artikel 5 van verordening 182/2011
(hierna: de Comitologieverordening). Toepassing van deze procedure is
hier volgens het kabinet op zijn plaats, omdat het gaat om de vaststelling
van handelingen van algemene strekking (artikel 2, lid 2, onder a van de
Comitologieverordening).
Daarnaast bevat het voorstel de uitvoeringsbevoegdheid voor de
Commissie in artikel 6, negende lid betreffende de verwerking van en
toegang tot persoonsgegevens. Het toekennen van deze bevoegdheden is
mogelijk, omdat het geen essentiële onderdelen van de basishandeling
betreft. Toekenning van deze bevoegdheden acht het kabinet wenselijk,
omdat de Commissie hiermee in staat wordt gesteld om de verwerking
van en toegang tot persoonsgegevens veilig te kunnen laten verlopen
zonder op dit punt onnodig de gewone wetgevingsprocedure te belasten.
De keuze voor uitvoering in plaats van delegatie ligt hier voor de hand,
omdat het gaat om de technische uitvoering van de verordening volgens
eenvormige voorwaarden omtrent de verwerking van en toegang tot
persoonsgegevens. De uitvoeringshandelingen worden vastgesteld
volgens de onderzoeksprocedure als bedoeld in artikel 5 van verordening
182/2011. Toepassing van deze procedure is hier volgens het kabinet op
zijn plaats, omdat het gaat om de vaststelling van handelingen van
algemene strekking (artikel 2, lid 2, onder a van de Comitologieverordening).
Ten slotte bevat het voorstel de uitvoeringsbevoegdheid voor de
Commissie in artikel 12, vierde lid betreffende sjablonen voor het format
van de EU-Talentpartnerschapspas. Het toekennen van deze bevoegdheden is mogelijk, omdat het geen essentiële onderdelen van de
basishandeling betreft. Toekenning van deze bevoegdheden acht het
kabinet wenselijk, omdat middels deze uitvoeringsbevoegdheid de
wetgevingsprocedure niet onnodig wordt belast. De keuze voor uitvoering
in plaats van delegatie ligt hier voor de hand, omdat het gaat om het
zorgen voor een eenvormig format van de pas en daarmee eenvormige
uitvoering van de verordening. De uitvoeringshandelingen worden
vastgesteld volgens de raadplegingsprocedure als bedoeld in artikel 4 van
verordening 182/2011. Toepassing van deze procedure is hier volgens het
kabinet op zijn plaats, omdat het niet gaat om de vaststelling van
handelingen van algemene strekking zoals gesteld in artikel 2, lid 2, onder
a van de Comitologieverordening, noch om handelingen die zien op de in
artikel 2, lid 2, onder b genoemde onderwerpen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

15

c) Voorgestelde datum inwerkingtreding
De Verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de
bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. De
Commissie heeft toegelicht dat het platform vanaf 2028 operationeel moet
zijn. Het kabinet acht dit haalbaar.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Uiterlijk op 31 december 2031 en daarna om de vijf jaar dient de
Commissie een verslag in bij het Europees Parlement, de Raad, het
Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s
over de toepassing van deze verordening ten behoeve van de evaluatie
van de implementatie, het functioneren en de impact van de
EU-talentenpool. Het kabinet kan zich vinden in de voorgestelde
bepalingen. Wel merkt het kabinet op dat de Commissie enkel voorstelt
om een kwantitatieve evaluatie uit te voeren. Het kabinet denkt dat het
van toegevoegde waarde kan zijn ook ervaringen van deelnemers aan het
platform (zowel werkzoekenden als werkgevers) te monitoren.
e) Constitutionele toets
De verwerking van persoonsgegevens die voortvloeit uit het voorstel
dient plaats te vinden in overeenstemming met de Algemene verordening
gegevensbescherming, de richtlijn Gegevensbescherming, opsporing en
vervolging en met de grondrechten op eerbiediging van het privéleven en
de bescherming van persoonsgegevens (resp. artikel 7 en 8 van het
Handvest van de grondrechten van de EU). Het kabinet is van mening dat
het voorstel voldoende aandacht heeft voor de juiste verwerking van
persoonsgegevens. Het kabinet zal tijdens de onderhandelingen goed in
de gaten houden dat de bescherming van privacy en veilige uitwisseling
van gegevens voldoende gegarandeerd wordt.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
Indien het kabinet zou besluiten deel te willen nemen aan de
EU-talentenpool, lijkt dit uitvoerbaar voor het UWV. Daarbij kan voortgebouwd worden op de ervaringen met het EURES-portaal en de EURESdienstverlening. Het zal wel een separate inrichting vragen, zowel
organisatorisch als systeemtechnisch. De doelstelling en criteria zijn
anders voor de EU-talentenpool dan voor het EURES-portaal. Een
uitvoeringstoets zal nodig zijn om goed inzicht te krijgen in de impact voor
de uitvoering en tijdslijnen.
De benodigde implementatietijd wordt geschat op 1,5 tot 2 jaar voor het
UWV. In het voorstel staat dat een lidstaat negen maanden vóór participatie moet melden deel te willen gaan nemen aan de EU-talentenpool. Het
zal nodig zijn deze opdracht al eerder aan het UWV te geven, indien het
kabinet zou besluiten deel te nemen aan de EU-talentenpool.
Invoering van de EU-talentenpool kan gevolgen hebben voor het aantal
aanvragen voor gecombineerde vergunningen voor verblijf en arbeid,
tewerkstellingsvergunningen en de kennismigrantenregeling. Dit zal extra
capaciteit vergen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en UWV.
Ook zal deelname door Nederland impact hebben op Internationale
Diplomawaardering (IDW) voor de internationale diplomawaardering. Dit
is een kwetsbaar punt bij vakkrachten. De waardering van diploma’s bij
vakkrachten is namelijk complex.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

16

Tot slot zal deelname door Nederland gevolgen kunnen hebben voor de
Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) wat betreft toezicht op en
handhaving van de arbeidswetten, inclusief de Wet arbeid vreemdelingen.
De EU-talentenpool kan leiden tot een grotere instroom van (kwetsbare)
werkenden op de Nederlandse arbeidsmarkt. Dit vergroot de risico’s op
overtreding van de arbeidswetten en op arbeidsuitbuiting en andere
arbeidsmisstanden. Deze werknemers van buiten Europa zijn specifiek
kwetsbaar voor misbruik doordat zij onbekend zijn met de Nederlandse
taal en maatschappij in het algemeen en de rechten en plichten van
werkgevers en werknemers in het bijzonder en daarbij vaak in een zeer
afhankelijke relatie met hun werkgever terecht komen. Of dit extra
capaciteit zal vergen van de NLA, is op dit moment nog niet concreet aan
te geven. Dit geldt, in mindere mate, ook voor de IND, die vanuit de
Vreemdelingenwet 2000 een handhavende rol heeft richting (erkend)
referenten. Een uitvoerings- en handhavingstoets biedt bij voorstellen van
nieuwe wet- en regelgeving inzicht in de impact, benodigde capaciteit en
handhaafbaarheid ervan voor de betrokken organisaties. Een dergelijke
toets biedt ook de ruimte om verschillende soorten risico’s aan de orde te
stellen, bijvoorbeeld risico’s bij de implementatie en risico’s op fraude,
oneigenlijk gebruik en misbruik van de betreffende regeling. Op grond
van de ervaringen van de NLA met nationale regelingen waarmee mensen
van buiten de EU het recht krijgen om te werken in Nederland zoals de
regeling Aziatische horeca en de kennismigrantenregeling, geeft de NLA
aan dat zij ook de kwetsbaarheden van de EU-talentenpool kwetsbaar
vindt voor misbruik en oneigenlijk gebruik.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Een EU-talentenpool kan het risico op brain drain met zich mee brengen.
Voor ontwikkelingslanden kan dit risico relatief grote gevolgen hebben. In
het voorstel is bijvoorbeeld geen waarborg ingebouwd dat een derdelander pas naar de EU mag komen voor een bepaald beroep als er in
zijn/haar eigen land geen tekorten zijn voor dat beroep of dat arbeidsmigratie tijdelijk/circulair van karakter dient te zijn. Het kabinet zal hiervoor
aandacht vragen tijdens de onderhandelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 22 112, nr. 3859

17