Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

22 026

Nederlands deel van een
hogesnelheidsspoorverbinding
Amsterdam-Brussel-Parijs en
Utrecht-Arnhem-Duitse grens

Nr. 455

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 maart 2014
Deze brief informeert u over twee zaken: i) uw verzoek tijdens het
notaoverleg op 4 november 2013 (Kamerstuk 22 026, nr. 451) over het
alternatief voor de Fyra (V250), om in overleg te treden met de NS om te
bezien of een pakket aan efficiencymaatregelen te realiseren is waarmee
de schade kan worden opgevangen, en ii) de onlangs tussen NS en
Ansaldobreda gesloten overeenkomst over het V250-materieel.
i) Efficiencymaatregelen
Uw Kamer heeft mij verzocht om in overleg te treden met de NS om te
bezien of een pakket aan efficiencymaatregelen te realiseren is waarmee
niet alleen de € 221 mln verminderde vermogensopbouw wordt gemitigeerd, maar ook de € 119 mln dividendschade weg wordt genomen. Zie
hiervoor ook de motie van het lid Van Veldhoven (Kamerstuk 22 026 nr.
442).
Uit gesprekken met de NS is mij gebleken dat een totaal van € 340 mln
aan extra kostenbesparingen door efficiencymaatregelen over de jaren
2016–2024 volgens de NS-directie uitdagend is, maar bij de huidige
inzichten wel haalbaar zou moeten zijn zonder dat dit leidt tot operationele
risico’s of directe gevolgen voor de reiziger. Externe studies naar het
potentieel tot kostenbesparingen bij de NS onderschrijven deze conclusie
van de directie.
De NS heeft vorig jaar een efficiencyprogramma bij de onderneming in
gang gezet dat vanaf 2017 leidt tot een kostenbesparing van € 100 mln
per jaar. Cumulatief over de periode tot en met 2024 is dat € 800 mln.
Daar bovenop komt nu een aanvullend bedrag van € 340 mln aan
kostenbesparingen (ofwel € 42,5 mln per jaar), zodat vanaf 2017 per jaar
€ 142,5 mln efficiënter gewerkt wordt.

kst-22026-455
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 026, nr. 455

1

Gelet op de al eerder ingeprijsde langetermijnprognoses van NS en ook
gezien alle andere doel- en taakstellingen waarmee de NS wordt
geconfronteerd, wordt hiermee een zeer aanzienlijke inspanning van de
NS gevraagd.
De voortgang van deze kostenbesparing zal ik als aandeelhouder
monitoren. De NS zal mij in rapportages over de voortgang en realisatie
van de besparingen gaan informeren. Zo kan ik als aandeelhouder het
gesprek met de NS aangaan wanneer de voortgang van de efficiencymaatregelen achterloopt op schema. Dit betekent dat zowel de € 119 mln.
dividendderving en de verminderde vermogensopbouw als gevolg van
het gekozen alternatief voor de Fyra V250 worden gemitigeerd door
additionele efficiency bij de NS en er geen compensatie uit het Infrafonds
hoeft plaats te vinden.
ii) De overeenkomst tussen NS en Ansaldobreda
De overeenkomst tussen NS en Ansaldobreda gaat over de 16
V250-treinen van NS. Voor deze treinen betaalt Ansaldobreda aan NS
€ 125 mln. Omdat NS al € 213 mln. betaald heeft aan Ansaldobreda én
omdat NS in 2013 een voorziening van € 125 mln. heeft genomen voor de
afwikkeling, leidt deze transactie tot een boekwinst van € 37 mln. in 2014.
Zie onderstaande tabel:
Betaald door NS
Al eerder afgeboekt door NS

– € 213 mln.
€ 125 mln.

Subtotaal
Ansaldobreda betaalt NS terug

– € 88 mln.
€ 125 mln.

Eenmalige bate bedrijfsresultaat 2014

+ € 37 mln.

De door NS te ontvangen € 125 mln. wordt volledig gedekt door een
bankgarantie. Verder is met Ansaldobreda overeengekomen dat bij
verkoop van de treinen NS meedeelt in de opbrengst; in het meest
gunstige scenario levert dat een additionele bate op van € 21 mln.
NS en Ansaldobreda zijn het met elkaar eens over het feit dat de treinen
op termijn te herstellen zijn voor commerciële inzet. Partijen verschillen
van mening over de inschatting van de voorwaarden waaronder dit
herstel mogelijk zou zijn. Fundamenteel ging het meningsverschil niet
over de robuustheid van het ontwerp van de trein, maar vooral over
aanvaardbare deadlines voor reparatie en inzetbaarheid die niet voldeden
aan de behoeften van NS en over de financiële consequenties.
Zoals ik u al in de Kamer aangaf heeft NS mij van tevoren geconsulteerd
over de onderhandelingen met Ansaldobreda om mogelijkerwijs tot een
schikking te komen en op die manier te voorkomen dat partijen nog
jarenlang vast zouden zitten in juridische procedures met onzekere
(financiële) uitkomst. Aan NS heb ik mijn instemming gegeven om deze
gesprekken te voeren mits de uitkomst van een eventuele overeenkomst
niet zou zijn dat er voor de onderneming aanvullende schade zou
ontstaan. Aan die voorwaarde is met deze overeenkomst voldaan.
Eerder in 2013 had NS aangegeven dat de mogelijke bandbreedte van de
financiële gevolgen van de afwikkeling van het contract tussen de € 0 en
€ 300 mln negatief voor de onderneming zouden kunnen zijn. In de
afweging tussen jarenlange juridische procedures met ongewisse
(financiële) uitkomst en nu een overeenkomst sluiten die voor beide
partijen en diens aandeelhouders aanvaardbaar is, steun ik het besluit van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 026, nr. 455

2

NS. Het valt sterk te betwijfelen of langslepende juridische procedures tot
een betere uitkomst zouden hebben geleid; het is dan beter een eind te
maken aan onzekerheid. Daarom is dit naar mijn mening, gelet op de
bovenstaande omstandigheden, een verdedigbare overeenkomst.
Deze overeenkomst leidt tot een eenmalige bate van € 37 mln. voor het
bedrijfsresultaat van NS over 2014. Of er sprake zal zijn van een hoger
dividend voor de Staat hangt af van de algehele ontwikkeling van het
nettoresultaat van NS, deze eenmalige bate is slechts één van de
bepalende factoren. De overeenkomst heeft verder geen consequenties
voor de begroting.
Deze overeenkomst heeft geen invloed op de in paragraaf i genoemde
afspraken over efficiency met de NS. De overeenkomst tussen NS en
Ansaldobreda gaat immers over de afwikkeling van het V250-materieel.
De afspraken over efficiencyverbeteringen met de NS betreffen het
mitigeren van de verminderde vermogensopbouw ad € 340 mln. over de
jaren 2013–2025 als gevolg van niet gerealiseerde omzet en kosten van
inzet van alternatief vervoersaanbod.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 026, nr. 455

3