Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 891

Regels inzake de verzekering van zorg aan
mensen die zijn aangewezen op langdurige zorg
(Wet langdurige zorg)

Nr. 11

NADER VERSLAG
Vastgesteld 26 juni 2014
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, belast met
het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel, heeft naar
aanleiding van de op 5 juni 2014 ontvangen nota naar aanleiding van het
verslag en nota van wijziging (Kamerstukken 33 891, nrs. 9 en 10) besloten
tot het uitbrengen van een nader verslag. De commissie heeft de eer als
volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de in het nader verslag opgenomen vragen en
opmerkingen afdoende door de regering worden beantwoord acht de
commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende
voorbereid.
INHOUDSOPGAVE
Blz.

kst-33891-11
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

ALGEMEEN

2

1. Inleiding
2. De verzekering
3. Kwaliteit
4. Betrokkenheid
5. Wie is waarvoor verantwoordelijk?
6. Samenhang tussen de Wlz en andere domeinen
7. Financiële houdbaarheid
8. Regeldruk
9. Fraude en oneigenlijk gebruik
10. Gegevensuitwisseling
11. Innovatie door te experimenteren
12. Internationaalrechtelijke aspecten
13. Juridisch kader en rechtsbescherming
14. Toekomstperspectief
15. Overgangssituatie, inwerkingtreding en transitie
16. Nota van wijziging

3
9
26
29
30
31
34
36
37
38
39
39
40
40
40
41

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

1

ARTIKELSGEWIJS

44

ALGEMEEN
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de Wet langdurige zorg (Wlz). Genoemde leden hebben nog een
aantal vragen en opmerkingen hierbij.
De regering benoemt op verschillende momenten in de nota naar
aanleiding van het verslag de stapsgewijze invoeringsstrategie, waarbij
2015 geldt als overgangsjaar. Kan de regering schematisch weergeven
wat deze stapsgewijze invoeringsstrategie inhoudt voor 2015, specifiek
ten aanzien van de verschillende onderdelen van de invoering en ten
aanzien van de betrokkenen (cliënten, zorgaanbieders, zorgverzekeraars)?
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de nota naar aanleiding van het verslag over het wetsvoorstel
Regels inzake de verzekering van zorg aan mensen die zijn aangewezen
op langdurige zorg (Wet langdurige zorg). Genoemde leden willen de
mogelijkheden die zij in de vernieuwing van de langdurige zorg zien
opnieuw benadrukken in dit nader verslag. De vier uitgangspunten die de
regering hanteert bij de herziening van de langdurige zorg, namelijk de
kwaliteit van leven, een systeem waarin we meer voor elkaar zorgen,
passende zorg en ondersteuning wanneer iemand niet (meer) zelfredzaam
is en het feit dat de meest zorgbehoevenden recht hebben op passende
zorg en verblijf binnen de Wet langdurige zorg, onderschrijven deze leden
zeer. Kleinschalige en persoonlijke zorg moet de norm worden van de
langdurige zorg, waarbij zorgmedewerkers niet meer gebukt gaan onder
hoge regeldruk, maar waarbij zij hun tijd zoveel mogelijk aan contact met
hun cliënten kunnen besteden.
Toch resteren bij de leden van PvdA-fractie de twijfels of deze voorliggende wet voldoende sturend is om de beoogde vernieuwingsslag te
maken. Deze leden hebben in hun eerste schriftelijke inbreng hier al
vragen over gesteld. De regering heeft hierop geantwoord dat het huidige
wetsvoorstel al ruimte biedt voor deze zorgvernieuwing, maar dat het
vooral aan het veld is om de uitdaging aan te gaan om deze vernieuwing
te realiseren. Genoemde leden zijn teleurgesteld over deze opvatting van
de regering en hopen dat het streven tot vernieuwing ook een plek zal
krijgen in de voorliggende wet.
De leden van de PvdA-fractie moeten hiernaast tot hun spijt constateren
dat niet al hun vragen tot volle tevredenheid zijn beantwoord in de nota
naar aanleiding van het verslag. Om deze reden zullen zij enkele onderwerpen die zij in hun eerdere schriftelijke inbreng al hebben aangedragen,
tijdens dit verslag nogmaals aan de orde brengen. Zij zullen hun vragen in
de volgorde van de hoofdstukken van de memorie van toelichting stellen.
De leden van de SP-fractie hebben met zorgen kennisgenomen van de
beantwoording van de regering van de vragen van de leden van de Kamer
over de Wet langdurige zorg. Zoals bekend zijn deze leden het niet eens
met de splitsing van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) in
verschillende andere wetten en met de enorme bezuinigingsagenda die
daar onder ligt. Deze leden maken zich grote zorgen over de gevolgen die
dit vanaf 2015 met zich mee zal brengen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de nota naar
aanleiding van het verslag en de nota van wijziging inzake het wetsvoorstel Wet langdurige zorg. Deze leden zijn positief over het feit dat de Wlz
voorlopig een volksverzekering blijft, maar zij hebben nog wel een aantal
vragen over de financiële randvoorwaarden die de regering stelt. Daarbij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

2

vragen zij of de samenhang en de afstemming met de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de
Jeugdwet wel zo helder zijn. Ook de nota naar aanleiding van het verslag
geeft hier op een aantal punten geen duidelijkheid over. Nog steeds kan
de regering niet helder maken welke premie zij gaat vragen voor de Wlz.
Genoemde leden verwijzen naar een eerdere brief waarin ook geen
duidelijkheid werd gegeven. Ook vragen deze leden of deze wet financieel
houdbaar is, gezien de financiële randvoorwaarden die de regering op dit
moment kan geven. Daarnaast willen de leden van de CDA-fractie meer
duidelijkheid over de positie van de cliënt, de familie en de mantelzorger.
Deze leden zijn verder van mening dat de regering onvoldoende werk
maakt van de persoonsvolgende financiering en het verder extramuraliseren van de zorg door woonkosten uit de zorg te halen.
De leden van de PVV-fractie hebben met verbazing kennisgenomen van
de nota naar aanleiding van het verslag en wensen voorafgaand aan de
verdere inbreng eerst op te merken dat er op heel veel concrete vragen
gewoon geen antwoord is gegeven. Genoemde leden vinden dit op zijn
minst niet netjes en menen dat er sprake is van de schijn van het bewust
niet of niet volledig beantwoorden van vragen.
De Wlz biedt een wettelijke verankering van het persoonsgebonden
budget (pgb) en het volledig pakket thuis (vpt). Hiermee ontstaat een
wettelijk recht op het scheiden van wonen en zorg. Waarom is er niet voor
gekozen om in plaats van de huidige botte bezuinigingen, in te zetten op
het totaal scheiden van wonen en zorg, zoals in eerste instantie de
bedoeling was? Wat zou het financieel opleveren in 2018 en structureel,
als het oorspronkelijke plan van scheiden van wonen en zorg was
ingevoerd met gebruikmaking van de normatieve huisvestingscomponent?
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
de nota naar aanleiding van het verslag. Zij willen de regering hartelijk
danken voor de uitgebreide beantwoording. Er leven bij hen nog enkele
vragen, die zij de regering hierbij voorleggen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van de beantwoording van de vragen in de nota naar
aanleiding van het verslag. Zij willen nog een aantal aanvullende vragen
stellen.
De leden van de GroenLinks-fractie danken de regering voor de beantwoording van de vragen in de nota naar aanleiding van het verslag. Veel
van de zorgen van deze leden zijn echter nog niet weggenomen en
daarom hebben zij behoefte aan het stellen van nadere vragen.
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de nota naar aanleiding van het verslag en de nota van wijziging. Zij
voelen de behoefte tot het stellen van nadere vragen.
Het lid van de fractie van 50PLUS/Baay heeft met belangstelling
kennisgenomen van de nota naar aanleiding van het verslag en de nota
van wijziging. Dit lid heeft nog enkele aanvullende vragen.
1. Inleiding
De regering geeft aan dat doordat vernieuwing wordt gestimuleerd, ook
gestimuleerd wordt dat nieuwe innovatieve aanbieders kunnen toetreden.
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering in dit licht nader kan
ingaan op de verbeterde mogelijkheden die zij ziet voor nieuwe innovatieve aanbieders om in de Wlz gecontracteerd te worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

3

De leden van de VVD-fractie hebben de regering gevraagd of iedereen die
toegang krijgt tot de Wlz erop kan rekenen dat hij of zij de benodigde zorg
ook kan krijgen. In haar beantwoording gaat de regering in op de
wettelijke mogelijkheden van het pgb en het vpt. Echter, de vraag van
deze leden had betrekking op passende zorg in natura. Dit mede naar
aanleiding van het feit dat in de AWBZ tot op heden nog steeds een aantal
mensen niet terecht kan bij passend aanbod in natura. Genoemde leden
willen graag weten of deze problematiek in de Wlz wordt opgelost. Kan de
regering nogmaals antwoord geven op deze vraag, specifiek ten aanzien
van zorg in natura?
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering hierbij kan betrekken
dat naar schatting van het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE) er
op dit moment jaarlijks 60 tot 70 cliënten met een complexe zorgvraag zijn
die te lang moeten wachten op een plaats of waarvoor geen passende
plek is. In hoeverre is er contact (geweest) met het CCE om een dergelijke
situatie onder de Wlz te voorkomen?
De regering geeft aan dat, net als in de AWBZ, een pgb-plafond wordt
ingesteld. Wie stelt dit plafond vast? Welk deel van de beschikbare
middelen wordt op deze manier «gereserveerd» voor het pgb?
Ook geeft de regering aan dat onbenutte middelen voor naturazorg
gebruikt kunnen worden om het pgb-plafond op te hogen. Is dit andersom
ook mogelijk: mogen zorgkantoren onbenutte pgb-middelen inzetten om
zorg in natura te kopen? Zo nee, waarom niet? Op welk moment in de tijd
/ in het jaar mogen zorgkantoren besluiten middelen «over te hevelen»
van zorg in natura naar het pgb? De leden van de VVD-fractie vragen hoe
zorgkantoren op dat moment al kunnen weten of er sprake is van
«onbenutte» middelen.
In de nota naar aanleiding van het verslag lezen de leden van
PvdA-fractie dat volgens de regering de ambitie om de zorg te veranderen, niet klaar is met deze wet. Met de Wlz in de hand kan volgens de
regering een stap verder worden gekomen. Genoemde leden willen
hierbij nogmaals hun teleurstelling benadrukken over deze koers van de
regering. De hervormingen in de langdurige zorg bieden volgens deze
leden inderdaad een mogelijkheid tot vernieuwing, transparantie en
minder bureaucratie, maar met deze Wlz wordt de bal vervolgens bij de
partijen in het veld neergelegd. De leden van de PvdA-fractie hadden
echter liever gezien dat de Wlz geen ruimte zou kunnen bieden om deze
mogelijkheid verder niet op te pakken, maar dat de Wlz de stok achter de
deur bij de partijen in het veld zou zijn om zorginnovatie te realiseren. Kan
de regering aangeven welke doelstellingen zij verwacht te behalen na het
invoeren van dit voorliggende wetsvoorstel? Hoe ziet zij de vernieuwing,
en daarmee de verbetering van de zorg, voor zich, die de cliënten na het
eerste jaar van de invoering van de Wlz zullen ervaren? Kan de regering
aangeven welke van deze vernieuwingen door de invoering van de Wlz
zullen worden bereikt, en welke vernieuwingen door het veld zullen
moeten worden ingezet?
De leden van de SP-fractie hebben een vraag over de toegankelijkheid
van de Wlz. De regering stelt dat mensen een levenslange zorgvraag
dienen te hebben om zorg te kunnen ontvangen uit de Wlz. Echter vragen
deze leden wat de regering hier nu precies beoogt. Geldt dat voor mensen
die 24-uurs toezicht nodig hebben of geldt dit voor alle mensen die
aangewezen zijn op levenslange zorg en ondersteuning? Kan de regering
daarover duidelijkheid geven?
De leden van de SP-fractie vinden het onacceptabel dat de regering geen
gegevens paraat heeft over het aantal mensen dat gedwongen moet
verhuizen, doordat zorginstellingen sluiten. De regering bezuinigt fors op
de toegang voor zorg in instellingen, huishoudelijke verzorging en de
dagbesteding en heeft daar kennelijk geen enkel cijfer over paraat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

4

Genoemde leden vragen de regering de gevraagde gegevens in kaart te
brengen en de Kamer voor de plenaire behandeling hierover te informeren.
De regering heeft grote woorden over het belang van de continuïteit van
zorg bij de overgang van AWBZ-zorg naar de Wmo, Zvw en de Wlz. Maar
hoe gaat de regering hiervoor zorgen, zo vragen de leden van de
SP-fractie. Indien dergelijke goede voorzieningen, zoals bijvoorbeeld een
casemanager dementie niet wordt ingezet, hoe kan de continuïteit van
zorg dan gewaarborgd worden? En hoe kan een overdracht professioneel
verlopen, als dergelijke belangrijke voorzieningen wegbezuinigd worden?
Kan de regering dat uitleggen? Kan de regering tevens toelichten waarom
de casemanager dementie geen onderdeel meer is van de Wlz? Waar
krijgt deze dan een plek?
De leden van de SP-fractie maken zich grote zorgen over de samenwerking tussen de verschillende professionals in de zorg. Zij nemen als
voorbeeld dat de specialist ouderengeneeskunde, de geriater en de
huisarts niet geborgd worden in de Wlz. Op welke wijze ziet de regering
een goede samenwerking tussen deze verschillende disciplines, kan de
regering daar meer duidelijkheid over geven? Hoe worden deze functies
geborgd?
De regering geeft aan dat er nu een groter beroep wordt gedaan op
formele zorg dan nodig is. Kan de regering dat nader toelichten, zo vragen
genoemde leden.
De leden van de SP-fractie constateren dat de regering geen cijfers paraat
heeft van de kosten die de bureaucratie en verspilling in de zorg met zich
mee brengen. Is de regering voornemens dit wel inzichtelijk te maken?
Voorts vinden de leden het niet acceptabel dat de bezoldiging van
bestuurders op macroniveau niet bekend is. Waarom brengt de regering
dit niet in kaart? Kan de regering dat nader toelichten?
Voorts zijn de leden van mening dat de regering onvoldoende antwoord
heeft gegeven op de vraag hoe de mensen straks nog kunnen overzien
voor welke zorg zij waar naartoe moeten. Hoe gaat de regering nu regelen
dat mensen niet van het kastje naar de muur gestuurd gaan worden? En
hoe gaat de regering voorkomen dat gemeenten en zorgverzekeraars niet
naar elkaar gaan verwijzen, simpelweg om de kosten te drukken? Kan de
regering daar een nadere toelichting op geven?
De regering geeft in haar beantwoording aan dat zij geen reden ziet om te
verwachten dat de decentralisaties op een fiasco uitdraaien. De leden van
de SP-fractie vrezen daar wel voor. Hoe is de regering voornemens om
ervoor te zorgen dat de overheveling van zorg vanuit de AWBZ naar de
Wlz niet op een dergelijk waardeloze voorbereiding uitloopt, zoals dat
momenteel wel gebeurt met de overheveling van jeugdzorgtaken naar de
gemeenten? De regering heeft voor deze overheveling van de jeugdzorg
inmiddels allerlei lapmiddelen ingesteld, terwijl meerdere rapportages
aangeven dat gemeenten vanaf 2015 de continuïteit van zorg niet kunnen
waarborgen. Wat is de regering precies voornemens om dergelijke
problemen te voorkomen bij de overheveling van zorg naar de Wlz, Wmo
en Zvw?
De regering stelt dat in verband met de eigen bijdrage voor de persoonsgebonden budgetten wordt aangesloten bij de lage intramurale bijdrage
conform het vpt. Zodoende krijgen de laagste inkomens een korting van
€ 136 en betalen zij € 20 per maand. De leden van de CDA-fractie willen
graag meer inzicht in deze keuze van de regering en vragen of de lage
intramurale eigen bijdrage ook rekening houdt met de situatie dat mensen
die een pgb hebben een andere gezinssamenstelling hebben. Bijvoorbeeld opgroeiende kinderen in huis et cetera. Is hier rekening mee
gehouden? Genoemde leden herkennen een mogelijk perverse prikkel van
deze keuze van de regering namelijk dat een persoonsgebonden budget
erg aantrekkelijk wordt. Ziet de regering dit ook? De regering stelt dat zij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

5

de premiegevolgen en de verdere gevolgen voor de burger in de brief van
4 maart 2014 heeft toegelicht.1 Maar hierin geeft de regering juist allerlei
varianten aan, waardoor de Wlz-premie tussen de 9 en 11% kan uitkomen.
Daarom stellen de leden van de CDA-fractie deze vraag opnieuw. Zij willen
voor de plenaire behandeling van de Wlz weten wat de premie precies
gaat doen, welke premie de burger gaat betalen en welke zorg hij
daarvoor krijgt. Genoemde leden willen opnieuw weten waarom de
regering van mening is dat er een groter beroep wordt gedaan op formele
zorg dan nodig is. Zeker gezien de extramuralisering van de lagere
zorgzwaartepakketten begrijpen deze leden dit standpunt van de regering
niet. Zoals zij eerder stelden: niemand kiest voor zijn plezier om in een
instelling te wonen. Dat doen mensen omdat het niet anders meer kan.De
leden van de CDA-fractie vragen of de wens van maximaal 200.000
mensen in de intramurale zorg reëel is. Zij horen graag een nadere uitleg
en concrete doelstellingen van de regering hoe zij dit doel wil bereiken.De
regering geeft in de nota naar aanleiding van het verslag geen duidelijk
antwoord op de vraag wat de meerwaarde van een Wlz-uitvoerder is ten
opzichte van de bestaande zorgkantorenconstructie. Het oprichten van
een speciale rechtspersoon hiervoor, noodzakelijk als de zorgverzekeraar
geen zorgkantoorfunctie uitvoert, brengt extra administratieve lasten met
zich mee, zonder dat hier kwaliteits- of andere voordelen tegenover lijken
te staan. De leden van de CDA-fractie willen weten waarom een Wlz-uitvoerder dan toch nodig is. En als dat zo is: welke instrumenten heeft een
Wlz-uitvoerder dan om de verantwoordelijkheid waar te maken met
betrekking tot opdrachtverlening aan zorgkantoren? Deze leden vragen of
het de bedoeling is dat alle taken gemandateerd worden aan de zorgkantoren.
Voordeel van de nieuwe Wlz-systematiek is dat zorgkantoren de
mogelijkheid hebben om onbenutte ruimte bij zorg in natura ook in te
zetten voor het verhogen van het pgb-plafond. Hoe groot acht de regering
die kans? Wat gebeurt er anders met die onbenutte ruimte?
De regering verwijst meerdere malen naar de ons omringende landen die
minder geld uitgeven aan de langdurige zorg (onder andere OECD en
SCP). Wanneer er echter naar de totale uitgaven aan zorg wordt gekeken,
exclusief de kapitaallasten, geven bijvoorbeeld Nederland en Frankrijk
evenveel uit aan zorg (beide 11,2% van het bbp). De leden van de
PVV-fractie vragen waarom de regering nu een ander beeld schetst dan
in haar brief van 27 mei 2013.2
Wel kan worden gesteld dat Nederland in vergelijking met de ons
omringende landen een vrij laagdrempelig systeem van langdurige zorg
heeft, vooral voor de verblijfszorg, zo stelt de regering. Is het niet zo, dat
dit geen geval is van laagdrempelige toegang, maar het niet scheiden van
wonen en zorg, zoals in ons omringende landen, zo vragen genoemde
leden.
Ook het maatschappelijke veld onderkent dat de langdurige zorg anders
moet. Zo hebben onder meer cliënten- en patiëntenorganisaties, ActiZ en
de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) hun toekomstvisie
kenbaar gemaakt. Hoe verklaart de regering dan het collectieve «nee» van
dit maatschappelijke veld, tijdens de rondetafelgesprekken over deze wet,
zo vragen de leden van de PVV-fractie.
De regering is van mening dat de AWBZ vastloopt in steeds ingewikkeldere regelgeving. Verdere aanpassingen binnen de AWBZ zijn
ontoereikend om aan die situatie een einde te maken. De genoemde
regelgeving is ooit ingevoerd, dus waarom kan daar niet in geschrapt
worden, zonder een heel systeem omver te werpen?

1
2

Kamerstukken II, 2013–2014, 30 597, nr. 424
Kamerstukken II, 2012–2013, 30 597, nr. 299

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

6

De concrete meldingen binnen het experiment regelarm werken hadden
veelal te maken met de extramurale productindeling van de AWBZ
(functies/klassen) waarop werd ingekocht, tijdgeschreven, gedeclareerd
en verantwoord en die onvoldoende aansluit op de aan de cliënt te
leveren zorg. Volgens de regering kan dit niet geregeld worden binnen de
AWBZ. De leden van de PVV-fractie vragen dan toch, waarom een
organisatie als buurtzorg dit wel kan binnen de huidige AWBZ. Is hier niet
gewoon sprake van onwil en de drang om te bezuinigen?
Op het gebied van kwaliteit waren er diverse meldingen die betrekking
hadden op regels en toezicht die verhinderden dat de cliënt «net als thuis»
binnen de instelling kan wonen. Met versoepeling van deze regels is
binnen de AWBZ via het experiment regelarme instellingen (ERAI)
verkend welke mogelijkheden bestaan om deze regeldruk weg te nemen.
Waarom is hier niet op gewacht, zo vragen deze leden, in plaats van een
rigoureuze stelselwijziging?
Nederland heeft in vergelijking met de ons omringende landen een
laagdrempelig systeem van langdurige zorg. Welke drempels hebben de
ons omringende landen die Nederland niet heeft?
Een laagdrempelige collectieve verzekering nodigt zowel cliënten als
zorgaanbieders uit om te kiezen voor inzet van langdurige AWBZ-zorg
terwijl er buiten de aansprakensfeer van de AWBZ ook alternatieve,
mogelijk tijdelijke en goedkopere oplossingen mogelijk zijn om problemen
op te lossen. Hoezo laagdrempelig? De leden van de PVV-fractie vragen
waarom de regering toch keer op keer uitgaat van de aanname dat
mensen ten onrechte aanspraak maken op de AWBZ. Denkt de regering
nu echt, dat iemand voor zijn plezier in een instelling gaat wonen? Denkt
de regering niet dat als het mogelijk is mensen zo lang mogelijk thuis
blijven wonen?
De instelling kan niet verplichten hand- en spandiensten te verrichten. Kan
de regering dit garanderen, zo vragen genoemde leden. Er zijn al
voorbeelden van zorginstellingen die dit wel doen, welke acties gaat de
regering hierop nemen?
De hervorming van de langdurige zorg is juist ingegeven om de solidariteit te behouden, zowel voor bestaande cliënten als voor toekomstige
generaties. Kan de regering dit nader toelichten?
Op de vraag «De leden van de PVV-fractie willen een uitgebreide
berekening zien waaruit blijkt dat de uitgaven voor de langdurige zorg als
percentage van het bruto binnenlands product zullen verdubbelen bij
ongewijzigd beleid» hebben deze leden geen antwoord gekregen, maar
alleen een grafiek. Genoemde leden willen alsnog deze uitgebreide
berekening.
Ook op de vraag van de leden van de PVV-fractie waarom er niet binnen
de huidige AWBZ is gekeken naar alternatieven, die de kosten omlaag
brengen zonder de mensen hun zorg af te pakken, is geen antwoord
gegeven, dus stellen genoemde leden hierbij nogmaals deze vraag.
De regering stelt in antwoord op een vraag van de leden van de
PVV-fractie dat het niet zo is dat 600.000 mensen de zorg kwijtraken die ze
nu hebben. Velen zullen zorg krijgen uit een ander domein (Jeugdwet,
Wmo, Zvw). Deze leden zijn van mening dat mensen de zorg die ze nu
hebben dus wel kwijt raken. De «zorg» vanuit de Wmo is niet zeker, het
recht op zorg is geschrapt, en die zorg is al helemaal niet te vergelijken
met de huidige AWBZ-zorg, dus kan de regering nogmaals antwoord
geven en dan eerlijk?
Door de hervorming in de langdurige zorg krijgen mensen vanaf 2015
zorg en ondersteuning uit een ander domein. Dat is dus niet dezelfde zorg,
zo vinden genoemde leden.
De Raad van State merkt in zijn advies op dat hij, gezien een aantal
lopende wetsvoorstellen en de wens om bestaande regelgeving te
actualiseren en om enkele veranderingen in het stelsel aan te brengen
met het oog op de nieuwe situatie, begrijpt dat is gekozen voor een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

7

geheel nieuwe wet. De Raad begrijpt dat hiervoor gekozen is, maar heeft
niet beoordeeld of er geen wijzigingen in de huidige AWBZ mogelijk
zouden zijn geweest. Nogmaals de vraag van de leden van de PVV-fractie,
waarop zij nu wel antwoord hopen te krijgen, waarom er niet gekeken is
naar aanpassing van de huidige wet als het gaat om regelgeving,
toegangscriteria et cetera.
De regering acht deze inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, (dat voor de
verstrekking van de medische gegevens van de verzekerde de hulpverleners aan het CIZ geen expliciete toestemming van de patiënt nodig is),
van de verzekerde gerechtvaardigd. Dit op basis van wantrouwen in de
mensen die zorg nodig hebben. De leden van de PVV-fractie blijven van
mening dat iedere overdracht van medische gegevens alleen met
toestemming van de cliënt mag plaatsvinden. Graag ontvangen zij een
reactie.
De leden van de D66-fractie houden ook na de beantwoording van de
regering in de nota naar aanleiding van het verslag hun teleurstelling dat
daadwerkelijke zorgvernieuwing en innovatie met voorliggend wetsvoorstel mogelijk uitblijft. Zij constateren dat de stap van een stelsel van
een aanbodgerichte zorg naar een meer op de cliënt gerichte zorg met
onderhavig wetsvoorstel slechts in beperkte mate wordt gezet. Het
centraal stellen van de eigen regie van de zorgbehoevende kan bijvoorbeeld worden bereikt door een systeem van persoonsgebonden en
persoonsvolgende budgetten, zoals voorgesteld door organisaties van
zowel cliënten als zorgaanbieders. Deze leden vragen de regering op dit
voorstel te reflecteren. Hoe kan en zal de organisatie en financiering van
de zorg verbonden worden aan de indicatiestelling en wat betekent dit
voor de eigen regie van mensen?
De leden van de D66-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat de zorgplanbespreking en het opstellen van het zorgplan een
cruciaal onderdeel is van de Wlz. Op welke wijze wordt geborgd dat dit
ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd, zo vragen deze leden. Zij merken
daarbij op dat in de praktijk van alledag zorgverleners geen of slechts zeer
beperkt de tijd krijgen om het zorgplan bij te houden en het te bespreken.
De leden van de D66-fractie constateren dat in de Wlz wordt geïndiceerd
in een zorgprofiel. Dit geeft meer ruimte voor maatwerk voor zowel cliënt
als professional. Het zorgzwaartepakket (zzp) blijft vooralsnog bestaan
voor de bekostiging. Voor 2015 zal het aantal zorgprofielen nagenoeg
hetzelfde zijn als de huidige zorgzwaartepakketten. Het kabinet streeft
ernaar om vanaf 2016 het aantal zorgprofielen te beperken. Genoemde
leden merken naar aanleiding hiervan op dat in de huidige zzp-systematiek sprake is van een dominante grondslag, zoals een verstandelijke
beperking. Komt er in de nieuwe profielen meer aandacht voor
comorbiditeit/meervoudige beperkingen? En hoe wordt maatwerk
gegarandeerd bij een beperkter aantal profielen?
De regering geeft aan dat er de komende tijd wordt geëxperimenteerd
met persoonsvolgende bekostiging, zo constateren de leden van de
ChristenUnie-fractie. Kan de regering de Kamer een overzicht doen
toekomen van deze experimenten? Wat is de looptijd van deze experimenten en wanneer worden deze geëvalueerd? Wanneer verwacht de
regering naar aanleiding van deze experimenten beleidsconclusies te
kunnen trekken?
ActiZ, CSO, Ieder(in), Landelijk Platform GGz, LOC, LSR, MEE Nederland
en Per Saldo hebben een brief aan de Kamer geschreven, zo constateren
genoemde leden, waarin ze de Wlz een gemiste kans noemen. Ze zouden
graag zien dat er scherper wordt gekozen voor eigen regie door de cliënt.
Wat is de reactie van de regering op de zorgen van deze organisaties?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

8

Deelt de regering de mening van deze leden dat persoonsvolgende
financiering kan bijdragen aan de gewenste omslag in de zorg, waarbij de
zorgvraag van cliënten en de kwaliteit van zorg centraal staan?
In het verslag vroegen de leden van de fractie van de ChristenUnie al naar
de wijze waarop de Wlz bijdraagt aan de omslag naar een persoonsvolgende financiering. Kan de regering deze vraag alsnog beantwoorden?
Voor de leden van de GroenLinks-fractie staat voorop dat de tijd dat voor
mensen bepaald wordt wat goed voor hen is, voorbij is. Hervormingen in
de zorg moeten daarom bijdragen aan meer eigen regie en die eigen regie
vergemakkelijken. Eigen regie hoort zelfs het uitgangspunt te zijn. Echter,
deze leden moeten constateren dat het huidige voorstel op veel punten
belemmerend is voor meer eigen regie en dat het uitgangspunt nog
steeds ligt bij het systeem, het inkoopbeleid van zorgkantoren en
instellingszorg in plaats van echt zorg op maat.
In antwoord op een vraag van leden van de GroenLinks-fractie wordt in de
nota naar aanleiding van het verslag gesteld dat met partijen gekeken
wordt naar de gevolgen van een mogelijk uitstel van invoering van de Wlz
naar 2016, ook gezien het parlementaire traject dat nog gevolgd moet
worden. Het lid van de fractie van 50PLUS/Baay vraagt met welke
partijen gekeken wordt naar uitstel. Welke overwegingen passeren
daarbij? Wat zou de doorslag geven om de beslissing tot uitstel te nemen?
Wanneer wordt duidelijk of er daadwerkelijk uitstel gaat plaatsvinden of
niet? Waarom wordt hier pas nu over nagedacht?
2. De verzekering
De regering geeft aan dat eventuele overschotten in zorgkosten worden
afgeroomd. De leden van de VVD-fractie vragen welke prikkel
Wlz-uitvoerders in dat geval hebben om doelmatigheid te bevorderen en
slim in te kopen, als eventuele voordelen daarvan worden afgeroomd.
Ten aanzien van verschillende, specifieke vormen van zorg geeft de
regering aan op korte termijn met een nadere uitwerking te komen,
bijvoorbeeld de zorg voor mensen die tijdelijk niet thuis kunnen zijn. Kan
de regering een overzicht geven van al deze punten die op dit moment
nog nader worden uitgewerkt, inclusief een indicatie van het moment
waarop zij de Kamer hierover verwacht te informeren?
De regering spreekt over het moderniseren van het vpt (flexibiliseren)
waarmee de huidige nadelen kunnen worden aangepakt. Kan zij aangeven
op welke manier het vpt wordt gemoderniseerd en op welke wijze
hiermee de huidige nadelen worden aangepakt?
De leden van PvdA-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat de uitwerking van het afwegingskader plaatsvindt in de
«Beleidsregels indicatiestelling Wlz». In deze beleidsregels worden
belangrijke voorwaarden uitgewerkt die van groot belang zijn voor de
toelating tot de Wlz-zorg, en daarmee voor de werking van de Wlz.
Genoemde leden zien deze beleidsregels graag zo spoedig mogelijk
tegemoet. Op welke termijn kunnen zij deze «Beleidsregels indicatiestelling Wlz» verwachten? De beleidsregels worden opgesteld in
samenwerking met het Zorginstituut Nederland en het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ). Deze leden zijn benieuwd of andere partijen zoals
cliëntenorganisaties ook worden betrokken bij dit proces. Zo nee, waarom
is ervoor gekozen hen niet bij deze totstandkoming te betrekken?
Binnen de Wmo 2015 dient het voor de cliënt duidelijk te zijn dat de
cliëntondersteuning onafhankelijk is en in het belang van de cliënt
handelt. De leden van de PvdA-fractie zien deze onafhankelijke cliëntondersteuning ook graag terug in de Wlz. Waarom heeft de regering ervoor
gekozen om deze onafhankelijkheid niet op te nemen in de Wet langdurige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

9

zorg? Is de regering bereid dit te wijzigen, zodat de cliënt er zeker van kan
zijn dat degene die de cliëntondersteuning biedt, niet degene is die de
uiteindelijke beslissing maakt over het indicatiebesluit?
De leden van de PvdA-fractie zijn zeer verontrust bij het lezen van de gang
van zaken rondom het aanvragen van medische gegevens door het CIZ.
Deze leden hebben in hun eerdere inbreng over de Wlz al hun zorgen
geuit over de privacy van de verzekerden met betrekking tot de medische
gegevens die door het CIZ kunnen worden opgevraagd. Welke geheimhoudingsplicht kent de persoon die de informatie kan opvragen? Op welke
manier worden deze gegevens bewaard en opgeslagen? Het CIZ moet
nagaan of de verzekerde toestemming geeft tot het raadplegen van
behandelende beroepsbeoefenaren en hun gegevens. Genoemde leden
vragen zich de waarde hiervan af, wanneer bij een weigering van deze
toestemming door de verzekerde, het CIZ deze alsnog kan opvragen. Het
feit dat de medische gegevens in dat geval zonder toestemming en
eventueel met een doorbreking van het beroepsgeheim aan het CIZ
kunnen worden vertrekt, baart deze leden veel zorgen en zij vragen op
welke manier de verzekerde hiertegen bezwaar kan maken. De leden van
de PvdA-fractie erkennen het belang van het voorkomen van de
zorgfraude aan het begin van de zorgketen, maar zij vinden dat de
verzekerden met deze doorbreking van het beroepsgeheim hier een hoge
prijs voor betalen. Welke invloed denkt de regering dat deze mogelijkheid
heeft op de vertrouwensrelatie tussen de arts en de patiënt? Bestaan er
geen alternatieven voor deze informatie-uitwisseling? Bestaat er geen
andere manier van zorgtoewijzing?
Het CIZ zal indicaties afgeven voor een onbepaalde tijd. De leden van de
PvdA-fractie vinden dit in principe een cliëntvriendelijke wijze. Ondanks
het feit dat zij beseffen dat iedereen die in aanmerking komt voor
Wlz-zorg, een cliënt is die een blijvende behoefte heeft aan zorg, willen
genoemde leden wel het belang benadrukken van zelfzorg, revalidatie en
een eventuele afbouw van de zorg wanneer dit nodig is. Hoe brengt men
het revaliderend karakter terug in de zorg zodat de cliënten die hierbij baat
zouden hebben, gestimuleerd worden te revalideren en zelfzorg toe te
passen? Bestaat er voor de zorgaanbieders binnen de wet een prikkel
hierop te letten? Hoe zou deze (financiële) prikkel kunnen worden
ingebouwd binnen de wet waardoor het voor zorgaanbieders aantrekkelijk
wordt het revaliderend karakter in de Wlz-zorg te bevorderen?
De leden van de PvdA-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat de regering stelt dat LVG-ers (licht verstandelijk gehandicapten) niet aan het criterium «blijvend» voldoen, en dat daarom het
indicatiebesluit voor LVG-ers een maximale geldigheidsduur heeft van
drie jaar. Deze leden hebben in hun eerdere schriftelijke inbreng over de
Wlz aan de regering een nadere toelichting op deze kortlopende indicaties
gevraagd, alsook op de eventuele rechtsongelijkheid die een dergelijke
kortlopende indicatie mogelijk met zich meebrengt. Genoemde leden
lezen in het antwoord hierop dat naar de mening van de regering dit geen
rechtsongelijkheid met zich meebrengt, maar dat dit volgens de regering
juist raakt aan verschillende behoeften van cliënten. De leden van de
PvdA-fractie kunnen zich echter niet aan de indruk onttrekken dat een
kortlopende indicatie voor LVG-ers bijdraagt aan een zekere mate van
rechtsongelijkheid, daar na de behandelperiode opnieuw wordt bezien of
iemand in aanmerking komt voor de zorg vanuit de Wlz, of dat de cliënt
ook ondersteund kan worden door de gemeente en/of zorgverzekeraar.
Genoemde leden erkennen zeker het belang van een mogelijkheid voor
zorg uit de Wmo en/of de Zvw na de behandelperiode vanuit de Wlz, maar
hechten ook groot belang aan de zekerheid van de cliënt. Graag
ontvangen zij hierop nogmaals een toelichting van de regering.
De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen over de gebruikelijke
zorg. Onder gebruikelijke zorg valt volgens de regering de verzorging,
opvoeding en het bieden van toezicht welke redelijkerwijs door ouders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

10

aan kinderen wordt geboden. Genoemde leden vinden dit vrij brede
termen en zij willen graag meer duidelijkheid over de invulling van deze
termen. Wat houdt dit volgens de regering precies in? Worden deze
termen verder nog concreet uitgewerkt met het CIZ? Wat gebeurt er bij
onduidelijkheid over deze, redelijkerwijs geboden, gebruikelijke zorg?
De leden van de PvdA-fractie kregen in de nota naar aanleiding van het
verslag antwoord op hun vragen over de mogelijkheid tot een combinatie
van zorg in natura en een persoonsgebonden budget. De regering heeft
hierin aangegeven dat binnen de Wlz de combinatie niet mogelijk is,
aangezien uit kwaliteitsoverwegingen wordt vereist dat één aanbieder
verantwoordelijk is voor het gehele pakket aan zorg in natura. De
argumenten van de regering overtuigen genoemde leden echter niet. Kan
de regering aangeven wat deze kwaliteitsoverwegingen inhouden en op
welke manier deze in gevaar zouden komen bij zorg die zowel uit zorg in
natura als een pgb zou worden geleverd? Waarom is de combinatie niet
mogelijk? Hoeveel mensen maken nu gebruik van de combinatie van zorg
in natura en een persoonsgebonden budget? Wat gebeurt er met het
budgetrecht van deze cliënten wanneer de combinatie niet meer mogelijk
is? Waarom kiest de regering er niet voor om door een combinatie van
zorg in natura en een pgb, de scheiding van wonen en zorg te stimuleren?
Acht de regering deze scheiding niet ook als een van de prikkels tot
innovatie?
Hiernaast wordt de toegang tot een pgb bij de Wlz anders geformuleerd
dan binnen de Wmo. De leden van de PvdA-fractie geven echter de
voorkeur aan dezelfde terminologie als die wordt gebruikt binnen de Wmo
2015. Deze terminologie is tijdens de behandeling van de Wmo 2015 door
het amendement Voortman c.s. gewijzigd (mede ondertekend door een lid
van de PvdA-fractie).3 Door dit amendement wordt de keuzevrijheid van
de cliënt gewaarborgd en is er sprake van een gelijkwaardige toegang tot
het persoonsgebonden budget. Kan de regering aangeven waarom er niet
voor deze terminologie is gekozen, waarmee er tegelijkertijd is gekozen
om de toegang tot het pgb niet gelijkwaardig te stellen aan dat van zorg in
natura? Ook zouden genoemde leden het op prijs stellen wanneer een
meer uitgebreide omschrijving kan worden gegeven van de bepaling
waarmee de keuze voor het pgb in de Wlz komt te staan. Betreft de
pgb-bepaling een kan- of een moet-bepaling? Graag ontvangen deze
leden een uitgebreide toelichting van de regering.
De leden van de PvdA-fractie hebben na het lezen van de antwoorden van
de regering in de nota naar aanleiding van het verslag nog enkele vragen
over de overbruggingszorg. Genoemde leden hebben in hun eerste
inbreng gevraagd waarop de regering het vertrouwen baseert dat er
voldoende diversiteit gaat ontstaan in het gecontracteerde aanbod. De
regering gaf aan dat zij dit verwacht van de zorgkantoren en dat deze
hiertoe worden geprikkeld omdat de regering met nadere regels ingrijpt
indien de zorgkantoren hier te weinig werk van maken. Deze leden zien
graag een toelichting op deze nadere regels tegemoet. Wat houden deze
regels in? Waarom is ervoor gekozen om in te grijpen wanneer zorgkantoren hier te weinig werk van maken, in plaats van vooraf regelgeving met
een sturende werking op te stellen, waardoor zorgkantoren hiertoe
worden gedwongen? Hiernaast merken de leden van de PvdA-fractie op
dat zij het betreuren dat de mogelijkheden van de overbruggingszorg
worden ingeperkt ten opzichte van de huidige mogelijkheden in de AWBZ.
Passen de huidige mogelijkheden zoals men die nu kent niet veel beter
binnen het systeem waarbij de scheidslijnen tussen de curatieve en de
langdurige zorg steeds meer vervagen? Genoemde leden vernemen op dit
punt graag een visie van de regering.
Een andere zaak waarbij de scheidslijn tussen de curatieve en de
langdurige zorg een rol speelt, is de intramurale Wlz-behandeling. De
3

Kamerstukken II, 2013–2014, 33 841, nr. 103

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

11

leden van de fractie van de PvdA vragen waarom er niet voor is gekozen
om deze behandeling onder te brengen bij de Zorgverzekeringswet.
Genoemde leden vragen of dit niet logischer is, aangezien dit immers ook
bij het pgb en het vpt geldt, en het om curatieve zorg gaat.
De leden van de PvdA-fractie hebben enkele resterende vragen omtrent
de bekostiging en de bekostigingssystematiek. Volgens deze leden valt op
dit gebied nog veel te behalen wat betreft de versimpeling van het
systeem. Hoe verhouden de zorgprofielen, waarbij de toegang tot de Wlz
en de indicatie een rol spelen, en de zzp’s, die worden gebruikt om de
bekostiging aan te duiden, zich tot elkaar? Hiernaast speelt het zorgplan
én het uiteindelijke indicatiebesluit ook een rol. Is dit niet wat
vier-dubbelop? Draagt deze werkwijze volgens de regering bij aan een
overzichtelijk en helder overzicht van de te ontvangen zorg voor de cliënt?
Bestaat een alternatief voor dit web van zorgprofielen, zorgzwaartepakketten, zorgindicaties, en zorgplannen? De leden van de PvdA-fractie
vragen of het niet mogelijk is dat het zorgplan leidend is voor zowel de
indicatiestelling, als het contract, als de bekostiging? Biedt een dergelijk
meeromvattend zorgplan niet meer mogelijkheden om de zorgvraag van
een cliënt vast te stellen, zonder deze tegelijkertijd aan vaste, gevestigde
zorgzwaartepakketten te verbinden? Genoemde leden zouden op deze
manier veel meer ruimte zien ontstaan voor meer en beter cliëntgericht
maatwerk. Is de regering dit met hen eens?
De leden van de fractie van de PvdA vragen of er al meer zicht is op de
definitieve uitwerking van de nieuwe zorgprofielen. Kan er al meer
worden gezegd over het tijdstip waarop deze uitwerking afgerond is?
Welke instanties worden bij deze uitwerking op dit moment betrokken? In
de nota naar aanleiding van het verslag heeft de regering aangegeven het
signaal van genoemde leden, met betrekking tot cliënten die mogelijk niet
goed in een profiel passen, onder de aandacht te brengen van het
Zorginstituut Nederland. Wat heeft dit tot nu toe opgeleverd? In hoeverre
is de verwachting dat sommige mensen niet in een zorgprofiel passen?
Heeft de regering hier oplossingen voor achter de hand? Blijft voor de
cliënten met een hogere urenindicatie dan het hoogste zorgzwaartepakket
de meerzorgprocedure mogelijk? Wordt de meerzorgprocedure, zoals men
die nu kent, onderdeel van de nieuwe zorgprofielen? Kunnen de functies
en klassen worden gehandhaafd voor de zorg thuis? Op die manier kan
passende zorg en toereikend budget worden gegarandeerd voor mensen
met meervoudige beperkingen. In hoeverre zal de groep cliënten die van
meerzorg gebruik zal maken, worden geïnformeerd over deze mogelijkheid? Zal ondersteuning worden geboden bij het proces omtrent het
aanvragen van meerzorg?
Hiernaast hebben de leden van de PvdA-fractie aanvullende vragen over
het bekostigingsmodel. Klopt het dat het «Zweeds model» bij de
langdurige zorg lijkt op het «Zeeuws Wmo-model», waarbij er niet op prijs
geconcurreerd wordt maar op kwaliteit? Wanneer dit het geval is, vragen
deze leden of de afweging kan worden gemaakt om dit bekostigingsmodel
in te voeren bij de Wet langdurige zorg. Welke voor- en nadelen ziet de
regering in dit bekostigingsmodel? Op welke manier zou de regering
willen stimuleren op kwaliteit in te kopen? Hoe wordt ervoor gezorgd dat
nieuwe en innovatieve aanbieders een kans krijgen om toe te treden? De
leden van de PvdA-fractie lazen in de memorie van toelichting dat nader
(juridisch) onderzoek nodig was om te onderzoeken of het Zweeds model
juridisch haal- en houdbaar is. Zijn hier de resultaten al van bekend? Is de
pilot al gestart, en wat zijn hiervan de bevindingen tot nu toe? Zal de pilot
worden verbreed naar zorg met verblijf?
Ook zijn de leden van de fractie van de PvdA benieuwd naar de visie van
de regering met betrekking tot het werken met meerjarencontracten. Dit
zou een bijdrage kunnen leveren aan het verminderen van de regeldruk
betreffende de zorginkoop. In hoeverre stimuleert de regering het werken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

12

van zorgkantoren met deze meerjarencontracten? Op welke manier zal het
werken met deze contracten worden bevorderd?
De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen over de uitvoering
van de Wet langdurige zorg. De regering heeft op eerdere vragen van
genoemde leden geantwoord dat zij ervoor heeft gekozen de bestaande
uitvoeringsstructuur grotendeels te handhaven, aangezien het veld voor
een forse veranderingsopgave staat. Deze leden vragen of in deze situatie
een ander optreden van de regering niet meer gewenst is. Hoe rijmt de
ambitie de zorg te willen vernieuwen met de keuze van de regering om de
uitvoeringsstructuur grotendeels hetzelfde te houden? Zou het niet
innovatiever zijn de uitvoeringsstructuur aan te passen, maar hier meer
tijd voor uit te trekken zodat het veld hier naartoe kan werken?
Hiernaast vinden de leden van de fractie van de PvdA het een gemiste
kans dat de regering door de huidige uitvoeringsstructuur te behouden,
niet voor een systeem kiest dat bijdraagt aan een vermindering van de
bureaucratie. Deze leden vragen namelijk of de uitvoeringsorganisatie met
zowel zorgverzekeraars, als zorgkantoren, als Wlz-uitvoerders, niet een
tikkeltje over de top is. Vanwaar deze ingewikkelde aansturingsstructuur?
Wat is het voordeel van het creëren van een extra partij binnen de
structuur? Wat levert deze uitbreiding concreet op, en hoe past de
uitbreiding van het systeem bij de ambitie van het versimpelen van het
systeem? Ook zien genoemde leden dat intramurale zorginstellingen een
rol kunnen spelen in de lokale zorginfrastructuur. Hoe ziet de regering het
samenspel tussen de zorgaanbieder, zorgverzekeraar, gemeente,
zorgkantoor en de Wlz-uitvoering? Hoe zal dit concreet worden ingevuld
door de verschillende partijen? Wat zijn de mogelijke alternatieven voor
deze uitvoeringsstructuur? Zou één centraal zorgkantoor voor alle
Wlz-cliënten denkbaar zijn, waarbij er zowel minder regionale verschillen
kunnen voorkomen als waarbij er wordt bijgedragen aan de vermindering
van regeldruk en overheadkosten?
Bij de behandeling van de Wmo 2015 is door de leden Voortman en Otwin
van Dijk een amendement ingediend dat het mogelijk maakt voor
betrokkenen uit de buurt, ouders of bijvoorbeeld zorgmedewerkers om
samen een initiatief op te zetten.4 Genoemde leden zien graag de visie
van de regering op deze mogelijkheid tot een «right to challenge» binnen
de Wlz.
De leden van de fractie van de PvdA lezen in de memorie van toelichting
dat voor cliënten met verblijf of een vpt, het mogelijk is om extra
producten en diensten af te nemen, al dan niet tegen extra kosten. In
hoeverre is dit ook mogelijk wanneer iemand meer, of andere zorg wenst?
Hoe kan worden gezorgd dat de basis op orde is van wat een cliënt kan
verwachten zonder deze eigen bijdragen? Wie ziet hierop toe? Vallen de
eigen bijdragen die door cliënten worden betaald, voor bijvoorbeeld een
dagje uit, onder een bepaalde anticumulatieregeling?
De leden van de SP-fractie hebben nog een aantal vragen over de wijze
waarop partneropname in de Wlz is geregeld. Zij hebben eerder hun
zorgen kenbaar gemaakt wat er gebeurt indien een gemeente weigert een
partner van zorg te voorzien, indien deze persoon in een zorginstelling wil
verblijven bij zijn of haar geliefde. Deze leden begrijpen niet waarom de
regering niet de vrees deelt dat gemeenten deze zorg kunnen weigeren.
De regering stelt er vertrouwen in dat een zorginstelling de gemeente wel
op de vingers tikt, maar dat is wel heel vrijblijvend. Waar is de zorgplicht
dan gebleven die gemeenten hebben, indien zij wel een partneropname
weigeren op basis van de Wmo? Wie toetst daarop? Kan de regering dat
nader toelichten?
De leden van de SP-fractie hebben eerder een aantal vragen gesteld over
de Wlz-uitvoerder en de rol van de zorgkantoren. Genoemde leden vinden
4

Kamerstukken II, 2013–2014, 33 841, nr. 158

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

13

het nog steeds onduidelijk wie de Wlz-uitvoerder is en welke taken deze
Wlz-uitvoerder nu precies krijgt. Kan de regering dat nader uitleggen? Kan
de regering tevens een overzicht sturen aan welke verantwoordelijkheden
een Wlz-uitvoerder gehouden kan worden en aan welke eisen en
voorwaarden zorgkantoren moeten voldoen?
De leden van de SP-fractie hebben er moeite mee dat de regering ervoor
kiest om de indicatiestelling te laten uitvoeren door het Centrum
indicatiestelling zorg. De regering geeft in haar beantwoording aan dat
om over de aspecten van de indicatiestelling te kunnen oordelen, de
kennis en ervaring doorgaans niet aanwezig is, of hoeft te zijn bij
professionals, zoals wijkverpleegkundigen en huisartsen. Genoemde
leden vinden dit een regelrechte schoffering van deze professionals die
juist alle kennis en expertise in huis hebben om te oordelen welke zorg
iemand nodig heeft. Zo begrijpen deze leden ook niet waarom de regering
daarmee de mandatering van indicatiestelling en de standaardindicatieprotocollen (sip’s) afschaft in het huidige wetsvoorstel. Waarom kiest de
regering voor de indicatiestelling door het CIZ, gezien daar in de
afgelopen jaren veel problemen mee zijn geweest, als het gaat om te
strenge indicaties en telefonische indicaties? Kan de regering tevens
toelichten waarop het wantrouwen tegenover de kennis en expertise van
professionals, zoals wijkverpleegkundigen, huisartsen en verpleeghuisartsen, gebaseerd is? Voorts vragen zij of het overzicht van de bezwaar- en
beroepszaken tegen de indicatiebesluiten van het CIZ voor de plenaire
wetsbehandeling naar de Kamer gestuurd kan worden.
De leden van de SP-fractie constateren dat de zorgprofielen waarover de
regering in het voorliggende wetsvoorstel spreekt, pas in het najaar
gepubliceerd zullen worden. Waarom wordt de uitwerking van de
zorgprofielen niet voor de plenaire wetsbehandeling naar de Kamer
gestuurd en is de regering bereid dit alsnog te doen? Kan de regering ook
toelichten of de meerzorg betrokken wordt bij de totstandkoming van de
zorgprofielen? Zo ja, blijft het CCE betrokken bij deze vorm van zorg?
Voorts willen deze leden vragen in hoeverre er in de zorgprofielen
rekening wordt gehouden met personen die een pgb aanvragen. Tevens
hebben genoemde leden een aantal vragen over de zorgzwaartepakketen.
De regering erkent dat een zorgzwaartepakket niet kan voorschrijven waar
iemand behoefte aan heeft en welke zorg geboden moet worden. Waarom
schaft de regering dan de zorgzwaartepakketten niet af? Kan de regering
dat toelichten?
De regering geeft in haar beantwoording aan dat de 10-uursmaatregel
voor begeleiding komt te vervallen vanaf 1 januari 2015. De leden van de
SP-fractie zijn verheugd dit te horen. Kan de regering tevens garanderen
dat gemeenten niet de 10-uursgrens in hun verordeningen gaan
opnemen, om onwenselijke gevolgen te voorkomen? Kan de regering de
gemeenten daarop aanspreken? Deze leden verlangen een toelichting op
dit punt.
De leden van de SP-fractie zijn ontdaan over het feit dat de regering geen
contracteerplicht wil instellen in de Wlz. Op welke gronden is de regering
deze mening toegedaan en is het niet zo dat de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IGZ) en professionals zelf dienen te controleren op
kwaliteit en niet het zorgkantoor met als het om kwaliteit gaat onvoldoende gevalideerde inkoopregels? Kan de regering hierop reageren?
De leden van de SP-fractie zijn blij dat de regering de roerige voorgeschiedenis van het Centraal Administratie Kantoor (CAK) niet ontkent. Toch
hebben genoemde leden er problemen mee dat het CAK de verantwoordelijkheid houdt voor het innen van de eigen bijdragen. Is de regering
voornemens om extra maatregelen te treffen om te voorkomen dat het
CAK eerder gemaakte fouten opnieuw maakt? Wil de regering hiernaar
kijken? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie begrijpen niet waarom mensen die een
zorgzwaartepakket GGZ-C hebben, geen garantie krijgen voor een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

14

wooninitiatief. Kan de regering aangeven waarom zij hiervoor gekozen
heeft en is zij bereid deze mensen wel een garantie te geven? Genoemde
leden verlangen een toelichting op dit punt.
De leden van de SP-fractie vinden het onbegrijpelijk dat de herstelgerichte
tijdelijke opname na een ziekenhuisopname niet in de Wlz geregeld wordt.
Dit is tegenstrijdig met de eerder aangekondigde maatregelen van de
regering, om dit wel in de AWBZ te regelen. Wanneer is de regering
voornemens om de Kamer te informeren over het beleid dat zij hierop wil
maken in de Zvw?
De regering geeft aan dat er jaarlijks 60 tot 70 mensen zijn met een
complexe zorgvraag die te lang moeten wachten op een plaats of
waarvoor geen passende plek gevonden kan worden. De leden van de
SP-fractie hebben eerder al aangegeven dat voor jongeren zoals Brandon
of Dexter passende zorg van groot belang is. Kan de regering aangeven
welk beleid zij gaat hanteren in het voorliggende wetsvoorstel om te
regelen dat de zorg voor deze kinderen goed geregeld gaat worden? Kan
de regering tevens aangeven welke maatregelen zij treft voor voldoende
passende plekken voor deze mensen? Tot slot willen genoemde leden
weten waarom het de regering nog steeds niet gelukt is, voor veel
mensen passende zorg of een passende plek te regelen. Kan de regering
aangeven wat de oorzaak daarvan is en wat de regering van plan is
daaraan te gaan doen?
De leden van de SP-fractie hebben in de vorige schriftelijke inbreng een
aantal vragen gesteld over het vervoer van en naar de dagbesteding. De
regering heeft deze vragen niet beantwoord, kan de regering dit alsnog
doen?
In de eerdere inbreng hebben de leden van de CDA-fractie een vraag
gesteld over het therapeutische leefklimaat als indicator. Deze vraag
kunnen zij helaas niet terugvinden in de beantwoording van de regering.
Daarom stellen zij deze opnieuw. De toegangscriteria voor de Wlz zijn in
dit wetsvoorstel uitgewerkt en zwaarder dan in de huidige AWBZ. Centraal
staat het permanent toezicht en 24 uur per dag zorg in de nabijheid.
Waarom is ervoor gekozen het zogenaamde therapeutische leefklimaat
niet meer als indicator op te nemen?
De regering is van mening dat mensen met een Wlz-indicatie een dermate
zware zorgvraag hebben, dat gestreefd moet worden naar één integraal
pakket met één zorgaanbieder als eindverantwoordelijke. De regering
geeft hierbij aan dat zij het Zorginstituut Nederland om een uitvoeringstoets zal vragen. De leden van de CDA-fractie willen weten of dit betekent
– als alle medische zorg onder de Wlz valt – dat de zorgaanbieder
verantwoordelijk zal zijn voor de organisatie van de algemene medische
zorg voor alle mensen met een Wlz-indicatie. Ook bij mensen die thuis
verblijven met een volledig pakket thuis of pgb?
De leden van de CDA-fractie worden graag betrokken bij de vaststelling
van de zorgprofielen. Is de regering bereid om de adviesaanvraag aan het
Zorginstituut aan de Kamer te sturen en de uiteindelijke advisering ter
bespreking voor te leggen aan de Kamer?Begrijpen de leden van de
CDA-fractie het goed dat als men een vpt heeft de laagste inkomens wel
€ 156 per vier weken betalen? Indien de regering hierop bevestigend
antwoordt, vragen deze leden of dit voor de gebruiker een duidelijk
verschil is. En maakt de regering hiermee het pgb niet financieel aantrekkelijker dan het vpt? Hoeveel mensen verwacht de regering dat er in de
Wlz gebruik zullen maken van het pgb? Zij vallen ook onder de groep van
200.000 mensen. De leden van de CDA-fractie lezen in de nota naar
aanleiding van het verslag dat het pgb onder de Wlz een afgeleide wordt
van het natura-tarief. In de memorie van toelichting van het wetsvoorstel
is een zinsnede opgenomen dat het natura-tarief wellicht te hoog was,
omdat instellingen in de AWBZ hoge reserves hebben. Betekent dit dat het
natura-tarief gaat dalen? Kan de regering aangeven met hoeveel? En blijft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

15

de verdeelsleutel van het pgb 75/100 intact? De leden van de CDA-fractie
lezen dat de regering ervan uitgaat dat niet-Wlz geïndiceerde cliënten
automatisch onder de verantwoordelijkheid van de gemeente vallen, en
gemeenten hiervan op de hoogte zijn. Daar hebben deze leden twijfels
over. Is de regering niet bang dat de druk op de Wlz zal toenemen, omdat
cliënten geen zekerheden kunnen ontlenen aan de Wmo, waardoor de
door de regering gewenste bezuinigingen en terugdringing van het aantal
cliënten in de Wlz niet reëel zal zijn? Genoemde leden vragen tevens of er
zo niet een zorgvacuüm gaat ontstaan daar waar gemeenten de zorg niet
kunnen of willen leveren en het CIZ de toegang tot de Wlz weigert.Ook op
pagina 47 lezen de leden van de CDA-fractie dat de regering van
gemeenten en verzekeraars verwacht dat voor intramurale opname
extramurale zorg geleverd wordt, zodat de continuïteit van zorg gewaarborgd is. Het probleem dat genoemde leden zien is dat dit voor individuele burgers aangaande de Wmo en de Zvw geen afdwingbaar recht is.
Deze leden zijn van mening dat er voor de cliënten onvoldoende
waarborgen zijn om dit goed te regelen. Waarom is de regering van
mening dat die er wel zijn, en is dit voor hen wettelijk goed geborgd?De
leden van de CDA-fractie lezen op pagina 50 van de nota naar aanleiding
van het verslag dat een instelling wel te zien krijgt hoeveel budget er aan
de cliënt wordt toegewezen, maar de cliënt zelf niet. Op die manier wordt
een onderscheid gemaakt tussen de voor- en achterkant van het systeem.
Deze leden betwijfelen of een zorgplan helder genoeg maakt voor de
cliënt of hij/zij de zorg krijgt waar hij/zij op basis van de bekostiging recht
op heeft. Waarom maakt de regering dit onderscheid? De leden van de
CDA-fractie zijn bang dat dit afbreuk doet aan de positie van de cliënt en
zijn familie. Waarom kiest de regering er niet voor (in overeenstemming
met het pleidooi van o.a. ActiZ, VGN en Ieder(in) om te komen tot een
daadwerkelijk persoonsvolgende financiering? De toegang tot de Wlz blijft
dan via de laag-middel-hoog-systematiek maar vervolgens wordt in het
zorgplan afgesproken welke zorg een persoon nodig heeft. Dit zorgplan
bepaalt dan de hoeveelheid geld die benodigd is. Zo ontstaat ook de
mogelijkheid om te komen tot een flexibel vpt/pgb. Hierdoor kan
bijvoorbeeld de huishoudelijke verzorging als vaste component van het
vpt komen te vervallen. Hierdoor kan bijvoorbeeld ook voor een persoon
met een hoog-indicatie die door de familie thuis verzorgd wordt daadwerkelijk gekomen worden tot zorg die echt nodig is, in plaats van zorg die
voorgeschreven staat in het vpt. Dit alles onder de noemer «Zorgplan is
realisatie». Is de regering bereid in overeenstemming met het pleidooi
van de branche- en cliëntenorganisaties zoals neergelegd in de brief van
19 juni 2014 een artikel in de Wlz op te nemen dat voor de cliënt de
mogelijkheid biedt tot het nemen van eigen regie in termen van persoonsvolgende bekostiging? De regering is momenteel bezig met het zo goed
mogelijk vormgeven van «de eerste fase», in het kader van het risicodragend maken van zorgverzekeraars en de overdracht van de AWBZ naar
de Wlz. De leden van de CDA-fractie vragen waarom er nu al wordt
gesproken van twee fasen. Deze leden kijken al kritisch naar de huidige
overheveling, omdat de financiële consequenties en randvoorwaarden
nog niet helder zijn. Genoemde leden zijn van mening dat zware
langdurige zorg niet thuishoort in de Zvw. Een zogenoemde «tweede
fase» is in de ogen van de leden van de CDA-fractie niet in het belang van
de cliënt, omdat deze zal komen te vallen onder een schadeverzekering in
plaats van een volksverzekering. De regering gaat in haar uitleg enkel en
alleen in op de voordelen, maar zegt niets over de nadelen van het
risicodragend maken van zorgverzekeraars. Dit geeft volgens deze leden
geen reëel beeld. Om te komen tot een compleet beeld vragen zij hier een
uitgebreide toelichting op het punt dat de Wlz overgedragen wordt naar
de Zvw, waarbij met name ingegaan wordt op de risicodragendheid van
deze verzekering met ingang van 1 januari 2017 alsmede de financiering
van deze verzekering via de werkgeverslasten en het effect daarvan op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

16

premies.De leden van de CDA-fractie lezen dat mantelzorgers en andere
niet-professionele hulpverleners kunnen worden vergoed uit het pgb
conform de maximale tarieven die aan professionals vergoed kunnen
worden. Voor nieuwe budgethouders geldt sinds 2014 dat er gedifferentieerde tarieven gelden. Deze leden willen weten welk onderscheid de
regering hierbij maakt tussen verschillende soorten zorg. Daarna stelt de
regering te gaan onderzoeken of «deze maatregel echt effect sorteert om
deze op termijn in te voeren voor alle budgethouders». Genoemde leden
willen graag duidelijker horen hoe de regering dit precies wil doen en wat
zij gaat onderzoeken.De regering heeft een overzicht gegeven van het
aantal zzp-geïndiceerde mensen dat er niet voor kiest om in een instelling
te verblijven. Daarin wordt duidelijk dat circa 85.000 mensen in 2012 met
een indicatie voor langdurig verblijf niet in een instelling verbleven. De
leden van de CDA-fractie merken op dat het aantal personen met de
indicatie zorg met verblijf elk jaar toeneemt. Deze leden stelden eerder dat
de druk op de Wlz zal toenemen, omdat cliënten geen rechten kunnen
ontlenen aan de Wmo en de Zvw. Zij verwachten daarom dat dit zal leiden
tot een flinke stijging van het aantal personen met een indicatie zorg met
verblijf. Met de doelstelling van de regering om te werken naar een
maximum van 200.000 mensen in de Wlz in het achterhoofd, ontvangen
deze leden graag een uitgebreide reactie hierop van de regering.De
regering stelt dat de inkomensafhankelijke premie Wlz lager zal zijn dan
bij de AWBZ, en de verhoging van belastingtarieven in de 1e en 2e schijf
ervoor zorgt dat er geen inkomensgevolgen zijn. De leden van de
CDA-fractie constateren hier dat de regering vanuit de Wlz redeneert. Men
heeft het vaak over één cliënt en één gezin. Denk hierbij aan de hogere
premie van de Zorgverzekeringswet en het hogere eigen risico.
Genoemde leden vragen daarom waarom de regering niet bereid is een
nader onderzoek uit te voeren naar specifiek deze effecten.In de nota naar
aanleiding van het verslag wordt gesteld dat de regering ervoor kiest om
de extramurale verpleging en verzorging onder te brengen in de Zvw,
omdat deze zorg daardoor dichterbij andere zorg, zoals huisartsenzorg
wordt gepositioneerd. Inmiddels hebben deze leden vernomen dat een
zorgverzekeraar de Persoonlijke Verzorging en Verpleging gaat opsplitsen
in zeker meer dan 10 producten.
Is dit niet in strijd met het door de regering beoogde doel, namelijk ruimte
aan de professionals om dicht naast de zorgbehoevende mens vast te
stellen wat hij/zij nodig heeft? Vervolgens wordt aangegeven dat
overheveling naar de Zvw zonder adequate risicoverevening, kan leiden
tot risicoselectie. Wanneer kan volgens de regering worden gesproken
van een «adequaat» functionerend risicovereveningsmodel? Is de
regering het met de leden van de CDA-fractie eens dat het afbouwen van
het ex-post model een prikkel kan zijn voor risicoselectie door zorgverzekeraars? En welke gevolgen voorziet de regering voor de kleine zorgverzekeraars bij een volledig risicodragende uitvoering? Daarnaast wordt
erover gesproken dat zorgverzekeraars de komende tijd moeten aantonen
dat deze stap leidt tot aanvullende doelmatigheid. Als dat zo is kunnen zij
volgens de regering overgaan tot risicodragende uitvoering. Genoemde
leden horen hier niets over de kwaliteit van zorg, en wat de gevolgen van
deze politieke keuze zijn voor de patiënt/cliënt. Graag ontvangen zij meer
duidelijkheid op dit punt. De regering stelt dat indien een mantelzorger
zich onvoldoende gesteund voelt door de gemeente, hij daarover in
gesprek kan gaan met zijn gemeente. Dit is volgens de regering geen
reden om toegang te krijgen tot de Wlz. De leden van de CDA-fractie
denken dat het voor mensen juist wel een reden is om een Wlz-indicatie te
vragen. Erkent de regering dat er sprake is van een schemergebied tussen
de Wmo 2015 en de Wlz, waar bepaalde mensen wellicht gebruik van
gaan maken als zij zich onvoldoende gesteund voelen door de gemeente,
waardoor de kosten van de Wlz zullen oplopen? De leden van de
CDA-fractie lezen dat een kind eerst zoveel mogelijk geholpen wordt in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

17

zijn eigen omgeving vanuit de Jeugdwet, om binnen zijn mogelijkheden
kansen te krijgen zich te ontwikkelen. In theorie begrijpen deze leden dit
uitgangspunt. Begrijpen de leden van de CDA-fractie goed dat een kind
onder de 18 jaar, ondanks zeer intensieve kindzorg, moet rekenen op zorg
via de Jeugdwet? Deze leden vragen de regering het begrip «ontwikkelperspectief» beter te duiden. Het is toch zo dat kinderen in een instelling
ook ontwikkelperspectief kunnen hebben? Genoemde leden lezen het zo
dat kinderen onder de 18 jaar nauwelijks in aanmerking kunnen komen
voor de Wlz. Zij vrezen dat er op die manier bij ouders «het water tot aan
de lippen» komt te staan. De leden van de CDA-fractie hebben een vraag
gesteld over tijdelijke opnames in een verpleeginstelling. Zij vroegen wie
vaststelt of de zorgbehoefte overgaat of minder wordt, en daarnaast of het
voor de gemeente en verzekeraar volstrekt helder is dat zij dit soort zorg
moeten bieden. In haar antwoord gaat de regering hier niet op in. Daarom
ontvangen deze leden graag alsnog een reactie op bovengenoemde
vragen.Daarbij wordt door de regering gesteld dat wanneer geen sprake is
van geneeskundige zorg, mensen die «tijdelijk niet thuis kunnen zijn» een
beroep kunnen doen op respijtzorg vanuit de Wmo 2015. Bij een
versterking van de positie van de mantelzorger, moeten zij ook kunnen
rekenen op deze ondersteuning van de gemeente. Zijn gemeenten hiervan
op de hoogte en welke (minimale) criteria hanteren zij voor inzet van
respijtzorg? Dit om te voorkomen dat de verschillen tussen gemeenten te
ver uiteenlopen en daardoor weer een grotere druk komt op de Wlz.De
leden van de CDA-fractie zijn niet tevreden over het antwoord op de vraag
hoe zzp VV4 en VG3 aanspraak kunnen blijven maken op intramurale zorg
via de Wlz. Het feit dat er extra geld geraamd is, snijdt totdat de regering
uiteengezet heeft wat de financiële houdbaarheid van deze wet is geen
hout. Daarnaast maken de leden van de CDA-fractie zich zorgen over de
rechtspositie van mensen. Anders gezegd: hoe kan het dat de criteria
»24-uurszorg in nabijheid» en «permanent toezicht» voordat het begrotingsoverleg gevoerd is geen aanspraak geven op een Wlz-plek en na het
begrotingsoverleg wel aanspraak geven op een Wlz-plek? De leden van de
CDA-fractie lezen dat rekening gehouden gaat worden met de beperkingenbeelden en zorgbehoeften van de groepen cliënten. De vraag van deze
leden is dan ook: hoe?De regering stelt dat «momenteel wordt bezien op
welke wijze geneeskundige zorg voor mensen die tijdelijk niet thuis
kunnen zijn wordt vormgegeven». De leden van de CDA-fractie horen
graag of hierover al duidelijkheid is, en anders wanneer deze wordt
gegeven. Tevens vernemen zij graag wat de «bijzondere omstandigheden» zijn waarin het CIZ binnen twee weken moet beslissen. De
regering stelt dat 18-plussers met een LVB-handicap net als 18-plussers
met een ggz-behandeling zorgzwaartepakket een perspectief op verbetering hebben. Daarna stelt de regering dat mensen met een LVB-handicap wel tijdelijk toegang krijgen tot de Wlz, in tegenstelling tot ggz-ers. De
leden van de CDA-fractie zijn het met de regering eens dat beide groepen
niet volledig met elkaar te vergelijken zijn, maar zij begrijpen niet waarom
een ggz-er eerst drie jaar onder een schadeverzekering moet vallen. Deze
leden vinden de periode van drie jaar onder de Zvw veel te lang. Zij
vragen hoe de regering erbij komt dat er pas na drie jaar intramurale
ggz-behandeling met zekerheid gezegd kan worden dat iemand blijvend is
aangewezen op zware zorg uit hoofde van de Wlz. De leden van de
CDA-fractie zien hierover graag een duidelijke verklaring. De leden van de
CDA-fractie lezen dat zzp’s niet bedoeld zijn voor het gesprek tussen
zorgverlener en cliënt over de te verlenen zorg. De regering stelt dat er,
om fixatie op uren te voorkomen, geïndiceerd zal gaan worden op
zorgprofiel. Het recht op zorg van de verzekerde wordt vastgelegd in het
indicatiebesluit. Begrijpen deze leden dit goed dat dit te vergelijken is met
de zorgplicht die zorgverzekeraars hebben? Er komt dus alleen op het
indicatiebesluit te staan dat een cliënt recht op zorg heeft. Genoemde
leden blijven van mening dat dit ten koste gaat van de rechtspositie van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

18

de cliënt. Deze leden willen weten welke rechten een verzekerde kan
ontlenen aan het zorgprofiel, als er minder nadruk ligt op omvang en uren
van zorg. Zeker gezien de conclusies van het recente inspectierapport over
de verpleeghuizen waar de zorg bij sommige instellingen onder de maat
is. De cliënt heeft in het door de regering voorgestelde systeem minder in
handen. Wat is in dit systeem de rechtspositie van de cliënt en zijn familie
wanneer de zorg ondoelmatig wordt verleend? Hebben zij het recht om
inzage te hebben in de financiering door het zorgkantoor?De regering
erkent, in antwoord op een vraag van de leden van de CDA-fractie, dat de
zorgvraag bij huisartsen alleen maar zal toenemen. Met deze toename is
rekening gehouden bij het vaststellen van de budgettaire groeiruimte voor
huisartsenzorg (1,0% demografische groei plus 1,5% groei om substitutie
van zorg op te vangen), zo lezen deze leden. Daarna stelt de regering dat
ook de wijkverpleegkundige veel zorgvragen kan behandelen. Gezien het
huidige tekort van het aantal wijkverpleegkundigen, vragen genoemde
leden of er hier ook rekening mee gehouden is bij de vaststelling van de
groeiruimte. Kan de regering inmiddels inzage verschaffen in het aantal
wijkverpleegkundigen dat momenteel in het laatste opleidingsjaar zit en
hoeveel er zij-instromen? Wanneer zijn deze wijkverpleegkundigen klaar
voor de arbeidsmarkt?De leden van de CDA-fractie willen opmerken dat zij
de uitleg van de regering omtrent de overbruggingszorg nog niet
helemaal helder vinden.Moeten genoemde leden dit zo lezen dat de
overbruggingszorg voordat er een indicatie Wlz is afgegeven onder de
verantwoordelijkheid van de gemeente en zorgverzekeraars valt en na de
indicatiestelling onder de Wlz-uitvoerder indien er geen zorg voorhanden
is? Zo ja, dan is dit een heldere scheiding waar deze leden om vragen. Zo
niet, dan vragen deze leden of de regering het onderscheid duidelijker kan
aangeven. Wanneer zijn gemeenten en zorgverzekeraars verantwoordelijk
en wanneer zorgaanbieders in de Wlz in het kader van de «overbruggingszorg» tussen verschillende systemen in? En hoeveel financiële
middelen ontvangen zorgverzekeraars en gemeenten hiervoor aangezien
dit tot heden uit de AWBZ wordt gefinancierd?De regering herkent zich in
het geluid van de leden van de CDA-fractie dat het vpt eigenlijk alleen in
de directe nabijheid van zorgaanbieders gegeven kan worden. Daarbij
geeft de regering aan dat zij dit herkent onder de huidige AWBZ.
Genoemde leden vragen wat er dan gaat gebeuren onder de Wlz met deze
vorm van zorg. Temeer daar de komende jaren nogal wat verzorgingshuizen sluiten van waaruit nu het vpt gegeven wordt. Denkt de regering
dat er dan meer mensen gebruik kunnen maken van het vpt; hoeveel
mensen zullen gebruik gaan maken van het vpt volgens de regering? Zal
dit aantal gaan stijgen onder de Wlz? Of denkt de regering dat zorgaanbieders deze naturazorg thuis alleen kunnen leveren in de nabijheid van
de zorginstelling? En hoe duidt de regering «in de nabijheid van» aan?
Nogmaals vragen de leden van de CDA-fractie in dit licht aandacht voor
persoonsvolgende financiering zoals voorgesteld door o.a. ActiZ, VGN en
Ieder(in) en de mogelijkheid niet het volledige vpt af te hoeven nemen.
Concreet vragen deze leden of een familie die vader of moeder weer thuis
haalt vanuit een instelling ook combinaties van zorg kan kiezen. Nu
hebben mensen combinaties van zorg in natura en soms pgb. Kan dat na
invoering van de Wlz ook nog?De regering gaat uit van de aanname dat
een strenger lokaal beleid of inzet van informele zorg met een pgb er niet
toe zal leiden dat meer mensen aanspraak willen maken op de Wlz. De
leden van de CDA-fractie delen deze aanname van de regering niet omdat
zij de afbakening tussen alle zorgwetten en de Jeugdwet momenteel niet
helder genoeg vinden. Kan de regering aangeven waarom zij wel van deze
aanname uitgaat? Ziet de regering niet het risico, dat de inrichting van de
Wmo en de Wlz ertoe kan leiden dat mensen (eerder dan nu toe) aanspraak proberen te maken op de Wlz omdat zij bij gemeenten en
zorgverzekeraars het zogenaamde «recht» niet kunnen afdwingen?Dan
hebben deze leden nog een concrete vraag over de eigenbijdragerege-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

19

ling.De regering stelt dat de eigen bijdragen in 2017 € 1,6 miljard zullen
bedragen. De daling van 2016–2017 is € 100 miljoen. De leden van de
CDA-fractie vragen waarop de regering deze verlaging baseert. Graag
ontvangen zij een duidelijke uiteenzetting op dit punt.
Er moet bij het indiceren al rekening worden gehouden met het verdere
verloop van de aandoening of beperking van de cliënt. Om al deze
aspecten te kunnen beoordelen is niet alleen kennis van de aandoening of
beperking nodig, maar ook kennis van en overzicht over het verloop van
de aandoening of beperking en de daaruit voortvloeiende zorgbehoefte op
verschillende terreinen, en kennis van wet- en regelgeving. Dit vereist
kennis en ervaring die doorgaans niet aanwezig is (en hoeft te zijn) bij een
wijkverpleegkundige of huisarts. De leden van de PVV-fractie vragen
waarop deze gedachte is gebaseerd. Medewerkers van het CIZ hebben
niet echt bewezen kennis van zaken te hebben, de afgelopen jaren.
Of een beginnend dementerende cliënt die niet 24 uur per dag zorg nodig
heeft, maar wel zeer regelmatig op een dag en die niet de beschikking
heeft over een sociaal netwerk, aanspraak heeft op Wlz-zorg hangt ervan
af of er bij deze cliënt sprake is van risico op ernstig nadeel, of hij in staat
is om op relevante momenten hulp in te roepen c.q. zijn behoefte aan zorg
kan inschatten, en of er vaak op ongeplande momenten zorg nodig is.
Komt hier het criterium «op de knop kunnen drukken» weer boven tafel?
Is de regering van mening dat een medewerker van het CIZ in dezen een
goede afweging kan maken, zo vragen de leden van de PVV-fractie.
De regering verwacht dat gemeenten en zorgverzekeraars en zorgkantoren in de toekomst goed met elkaar gaan afstemmen hoe goede
Wmo-ondersteuning een te snel beroep op zware zorg kan voorkomen.
Op welke aannames is deze verwachting gebaseerd, zo vragen genoemde
leden.
De maatschappelijke opvattingen over gebruikelijke zorg kunnen
veranderen en om deze reden wordt de richtlijn gebruikelijke zorg
vastgelegd in de Beleidsregels Indicatiestelling Wlz. Kan het dus ook zo
zijn dat er in de toekomst minder tot de gebruikelijke zorg kan worden
gerekend?
De regering merkt op dat het beleid niet inhoudt dat mensen uit een
instelling worden gezet. Iemand die nu in een instelling woont, ongeacht
de hoogte van het zorgzwaartepakket, behoudt de indicatie en dus recht
op een plek in een instelling. In het onverhoopte geval dat een verzorgingshuis sluit, heeft het zorgkantoor de plicht een passende oplossing te
bieden. Iedereen heeft de afgelopen maanden kunnen zien wat de
gevolgen zijn geweest, zo stellen de leden van de PVV-fractie. Ook vragen
zij wat deze maatregel nu helemaal opgeleverd heeft en wat deze in de
toekomst zal opleveren, met al die akkoorden en compensatiemaatregelen. De antwoorden op vragen over het jaarverslag zijn ook niet
afdoende beantwoord en de leden van de PVV-fractie vragen de regering
dan ook nogmaals en nu via een tabel om hierover duidelijkheid te geven.
Ook zien zij graag dat aangegeven wordt waar de compensatiegelden
heen gaan, herfinanciering zzp 1–3 of naar gemeenten?
Maatregel/akkoord

Kunduz/begroting 2013
extramuraliseren zzp 1 t/m 3
Begroting 2014
RA extramuraliseren zzp 4
Begroting 2014
compensatie extramuraliseren zzp’s

2013

2014

2015

2016

2017

2018

– 20

– 50

– 100

– 200

?

– 400

?

– 35

– 70

– 110

31,3

45

55,6

?

18,9

68,9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

Wie
ontvangt
dit?

Wordt
hiermee
de
financiering
herstart?

20

Maatregel/akkoord

Zorgakkoord 2013
verzachten extramuraliseren
Begrotingsoverleg 2014:
extra middelen zorg instelling
Compensatie Wmo extramuraliseren zzp‘s
Totaal aan opbrengst bezuiniging
Maatregel extramuraliseren zzp‘s
Totaal aan verzachtingen/compensaties
e.d.

2013

2014

2015

2016

2017

2018

30

130

280

300

15

?

5
?

35
?

50
?

60
?

?

?

?

?

?

?

?

?

?

?

?

?

Wie
ontvangt
dit?

Wordt
hiermee
de
financiering
herstart?

Het is nooit helemaal volledig uit te sluiten dat er nu cliënten zijn die op
basis van fraude een indicatiebesluit voor verblijf hebben gekregen.
Fraude onttrekt zich naar zijn aard immers aan de waarneming. In het
verleden is achteraf gebleken dat door het niet beschikbaar stellen van
medische dossiers ten onrechte aanvragen voor AWBZ-zorg zijn gehonoreerd. De leden van de PVV-fractie kunnen zich niet voorstellen dat er
mensen zijn, die voor de lol een indicatie aanvragen; kan de regering dit
met concrete voorbeelden en cijfers onderbouwen?
Er is gebleken dat in die gevallen sprake was geweest van fraude, ook
door behandelend artsen van cliënten. Het gaat uiteraard in die gevallen
om zaken die uiteindelijk ook tot vervolging en veroordeling hebben
geleid. Om door die weigerachtige houding van behandelend artsen te
kunnen breken is de huidige regeling opgenomen. Om hoeveel gevallen
gaat het hier? Zijn dat er zoveel dat dit deze drastische maatregel
rechtvaardigt? Waarom de goeden straffen?
In de loop van de komende maanden zal meer helderheid ontstaan over
functieomschrijvingen, scholingsprogramma en aanstelling van personeel
van het zelfstandig bestuursorgaan (zbo) CIZ. Is dat niet rijkelijk laat?
Vanuit de filosofie van de Wlz staat de regering voor een integraal pakket
voor alle mensen die een indicatiebesluit voor de Wlz hebben, ongeacht
voor welke leveringsvorm zij kiezen; zorg in natura met verblijf, vpt of
pgb. Het Zorginstituut Nederland zal om een uitvoeringstoets verzocht
worden om te bezien onder welke voorwaarden en per wanneer tot
aanpassing van het verzekerd pakket kan worden overgegaan. Begrijpen
de leden van de PVV-fractie het goed, dat het er hier omgaat ook mensen
met een pgb en vpt medische zorg vanuit de Wlz te laten krijgen? Waarom
wordt er niet een uitvoeringstoets gevraagd om het verzekerd pakket zo te
wijzigen dat mensen met een Wlz-indicatie medische zorg vanuit de
Zorgverzekeringswet krijgen?
De leden van de PVV-fractie hebben in het verslag de vraag gesteld of het
uit de AWBZ halen van onder andere neonatale hielprikscreening,
vaccinatieprogramma, abortusklinieken, doventolken en kortdurend
verblijf, niet zonder een hele nieuwe wet had gekund. Deze leden hebben
niet gevraagd om genoemde zaken ook binnen de Wlz te houden. Dus
graag ontvangen genoemde leden alsnog een reactie.
De regering is van mening dat de Wlz risicoloos uitgevoerd moet worden.
Dat is precies de reden waarom de leden van de PVV-fractie in het verslag
gevraagd hebben of de regering wil toelichten waarom zij niet de
mogelijkheid tot het niet laten uitvoeren van de Wlz door de verzekeraars
in overweging neemt. De opbrengst hiervan is volgens het Centraal
Planbureau (CPB) € 460 miljoen. Graag ontvangen deze leden alsnog een
antwoord.
De leden van de D66-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat de cliënt of zijn vertegenwoordiger afspraken maakt over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

21

zorg met de zorgaanbieder, die worden vastgelegd in het zorgplan (het
maatwerk). Komen er concretere regels waaraan het zorgplan moet
voldoen? Wordt de verzekerde geholpen om zelf het zorgplan te kunnen
invullen (bijvoorbeeld naar Duits voorbeeld)?
De leden van de D66-fractie merken dat er onduidelijkheid bestaat over de
toegang tot de Wlz van meervoudig gehandicapte kinderen. Kan de
regering inzicht bieden wanneer er toegang bestaat tot de Wlz en wanneer
tot de Jeugdwet?
De leden van de D66-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat het begrip «gebruikelijke zorg» nader zal worden uitgewerkt.
Deze leden hebben echter reeds nu behoefte aan een nadere concretisering. Hoe gaan de normen voor gebruikelijke zorg er bijvoorbeeld uit
zien in de Wlz? Wat moet in de ogen van de regering worden verstaan
onder «bovengebruikelijke zorg»? Blijft voor kinderen met een meervoudige handicap de meerzorgregeling bestaan? Welke rol krijgt het CCE
in de toekomst bij de indicatiestelling voor deze groep? Ook vragen
genoemde leden op welke wijze ouders zullen worden geïnformeerd en in
hoeverre zij aanspraak kunnen maken op ondersteuning bij het aanvragen
van meerzorg.
De leden van de D66-fractie vragen of zij het goed zien dat de regering ook
dagbesteding als respijtzorg ziet. Kinderen die naar dagbesteding gaan,
hebben vanaf hun vijfde ontheffing van de leerplicht; het regulier naar
school gaan van kinderen zonder beperking is echter ook geen «respijtzorg» voor hun ouders. Genoemde leden vragen de regering op dit punt
nader te reflecteren. Deze leden vragen voorts of logeren, inclusief de
«hotelkosten» straks nog met behulp van een pgb kan worden ingekocht,
aangezien kortdurend verblijf geen onderdeel meer vormt van de
aanspraken van de Wlz. Op welke wijze blijft deze belangrijke vorm van
respijtzorg beschikbaar voor ouders van meervoudig gehandicapte
kinderen, als de verblijfskosten niet meer uit het pgb mogen worden
betaald? Ook vragen deze leden – mede in het licht van de motieBergkamp/Dik-Faber5 – of het vervoer van en naar kinderdagcentra wordt
bekostigd uit de Wlz. Waarom is er geen sprake van een integraal pakket
voor meervoudig gehandicapte kinderen, waarin ook logeren en vervoer
zijn opgenomen?
De leden van de D66-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat kiezen voor én naturazorg én pgb niet meer aan de orde is
onder de Wlz. In de huidige situatie is het zo dat veel ouders kiezen voor
dagbesteding in natura, de rest in de vorm van een pgb. Wat betekent de
Wlz voor de huidige praktijk? Zal dit er niet toe leiden dat er in de praktijk
gekozen zal worden voor een vpt, met voor de thuissituatie ambulante
zorg vanuit de zorgaanbieder? Wat betekent dat voor de eigen regie en
vrije keuze voor zorgverleners thuis? En wat betekenen deze aanpassingen, in geval van een pgb, voor de huidige budgetgarantie?
De leden van de D66-fractie constateren op grond van de beantwoording
van de regering in de nota naar aanleiding van het verslag dat de regering
het experiment met de tussenvariant van het Zweedse model beperkt tot
alleen het vpt. Waarom kiest de regering voor die afbakening? Heeft zij
ook overwogen om bij het experimenteren met deze tussenvariant
eveneens zorg in natura te betrekken? Zo nee, waarom niet?
De leden van de D66-fractie vragen waarom de regering ervoor kiest ook
de gehandicaptenzorg door Wlz-uitvoerders te laten uitvoeren. Wanneer
voorziet de regering de regionale opschaling van zorgkantoor-regio’s?
In artikel 10.1.3, eerste lid, van onderhavig wetsvoorstel is opgenomen dat
niet-planbare zorg op momenten dat iemand lichamelijke verzorging
nodig heeft kan worden toegekend door middel van een subsidie aan
instellingen. In de nota naar aanleiding van het verslag lezen de leden van
de D66-fractie dat het alleen gaat om de aanbieder Fokus. Door hier een
5

Kamerstukken II, 2012–2013, 30 597, nr. 328

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

22

algemene aanspraak van te maken wordt het clusterwonen voor de
toekomst ingeperkt. Deze leden verzoeken de regering om een nadere
toelichting op deze keuze.
De leden van de D66-fractie tonen zich verheugd dat met de (eerste) nota
van wijziging van onderhavig wetsvoorstel een grondslag voor
psychische stoornissen in de Wlz wordt opgenomen. Zij tonen zich wel
bezorgd of het kan voorkomen dat een ggz-cliënt in korte tijd tweemaal
wordt geconfronteerd met een overgang naar een andere wet: eerst van
de AWBZ naar de Zvw indien nog niet wordt voldaan aan het driejaarscriterium, en daarna van de Zvw naar de Wlz zodra dat wel het geval is. Is de
regering met deze leden van mening dat dit een onwenselijke situatie is
die bij voorkeur dient te worden voorkomen?
De leden van de ChristenUnie-fractie maken zich grote zorgen over de
positie van hen voor wie nu «enige ondoelmatigheid» toelaatbaar wordt
geacht. Zij zijn het met de regering eens dat die moet verdwijnen, maar zij
vrezen dat ook de juiste maatwerkinstrumenten verdwijnen als de
indicatie in functies en klassen voor deze groep wordt omgezet in een
zorgprofiel met een kop van meerzorg er bovenop. Dat lijkt deze leden
zeer onwenselijk. Is de regering dat met hen eens?
Begrijpen de leden van de fractie van de ChristenUnie goed dat voor de
meerzorg afspraken met het zorgkantoor moeten worden gemaakt?
Waarom wordt niet ook voor de meerzorg geïndiceerd door het CIZ?
Waarom is het niet mogelijk om voor deze groep op maat te indiceren en
ook de omvang meerzorg onafhankelijk te laten vaststellen?
De leden van de ChristenUnie-fractie willen voorts weten waarom het niet
mogelijk is voor deze groep om een deel van de zorg in natura en een deel
via een pgb in te kopen. Dat was onder de AWBZ wel mogelijk. Wat is de
reden om de keuzevrijheid op dit punt te verkleinen?
Genoemde leden willen weten of het ook mogelijk is om voor kinderen de
extra zorg die nodig is te financieren via de meerzorgregeling als er geen
indicatie in het hoogste zzp is.
De regering geeft in de beantwoording van vragen van de leden van de
fractie van de ChristenUnie aan dat in geval van spoedzorg in twee weken
een indicatie moet zijn afgegeven door het CIZ. Als blijkt dat van Wlz-zorg
sprake is, dan wordt met terugwerkende kracht vergoed. Wat gebeurt er
als er geen sprake is van Wlz-zorg? Hoe wordt voorkomen dat de periode
tot aan de daadwerkelijke indicatiestelling waaruit blijkt dat er geen
Wlz-toegang is, niet door zorgverzekeraar/gemeente wordt vergoed,
omdat zij bijvoorbeeld niet betrokken waren bij de spoedopname?
De leden van de fractie van de ChristenUnie constateren dat de regeling
van het pgb in de Wlz op punten verschilt met die van de Wmo. Wat is de
inhoudelijke betekenis van de verschillen in de wetstekst van respectievelijk de Wmo en de Wlz?
Voor de leden van de GroenLinks-fractie moet de keuze tussen het pgb,
het vpt of zorg in natura een gelijkwaardige keuze zijn. Helaas begrijpen zij
uit de beantwoording dat het van het inkoopbeleid van zorgkantoren af
blijft hangen of mensen bij de zorgaanbieder van hun keuze terecht
kunnen. Wat deze leden betreft horen mensen, wanneer zij voor een
bepaalde aanbieder kiezen en die aanbieder de zorg kan leveren, daar ook
hun zorg te kunnen krijgen. En hoort het inkoopbeleid van zorgkantoren
daaraan faciliterend te zijn en juist niet belemmerend.
Genoemde leden begrijpen uit de nota naar aanleiding van het verslag dat
de zorg vanuit de Wlz straks niet meer voor een deel in natura en voor het
andere deel via het pgb geregeld kan worden. Zij zien hierin meer
bevestiging dat niet de zorg die mensen nodig hebben en hoe zij die
willen regelen centraal staat, maar dat het systeem voorop staat. De leden
van de GroenLinks-fractie vinden dit een onnodige inperking van de eigen
regie, die bovendien belemmert dat instellingen echt de wens van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

23

cliënt voorop gaan stellen. Waarom zouden mensen in een instelling, die
bijvoorbeeld zelf de dagbesteding willen regelen, dat niet via een pgb
mogen doen, wanneer zij de instellingszorg via zorg in natura krijgen?
De leden van de GroenLinks-fractie zijn van mening dat de toegang tot het
persoonsgebonden budget in de verschillende zorgwetten zoveel mogelijk
gelijk moet zijn. Toch wijkt voorliggend wetsvoorstel op verschillende
punten nog af van het onlangs door de Tweede Kamer aangenomen
wetsvoorstel Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. Is de regering
voornemens een nota van wijziging in te dienen om de bepalingen met
betrekking tot het persoonsgebonden budget in beide wetsvoorstellen
zoveel mogelijk in overeenstemming te brengen?
De zorgwetten horen zoveel mogelijk samenhang te vertonen, niet alleen
op de toegang en voorwaarden voor het persoonsgebonden budget. De
Wlz wijkt op een aantal punten af van de Wmo 2015. De leden van de
GroenLinks-fractie krijgen graag meer uitleg waarom er in de Wmo wel de
mogelijkheid is om huisaanpassingen via het persoonsgebonden budget
te regelen, maar dat die keuze in voorliggend wetsvoorstel ontbreekt. Zou
het niet beter zijn de bepalingen rondom huisaanpassingen in beide
wetten gelijk te trekken?
De leden van de GroenLinks-fractie krijgen graag meer duidelijkheid over
de toekomst van kleinschalige wooninitiatieven en de mensen die nu
budgetgarantie hebben. Klopt het dat mensen die nu een pgb hebben,
maar hun dagbesteding via zorg in natura regelen, hun budgetgarantie
verliezen, wanneer het straks niet meer mogelijk is een pgb en zorg in
natura te combineren? Is de regering het met deze leden eens dat dit een
onwenselijk gevolg van deze wet zou zijn? Daarnaast vragen genoemde
leden aandacht voor wooninitiatieven waar mensen de zorg niet regelen
met een pgb, maar met zorg in natura. Klopt het dat de uitzondering niet
geldt voor mensen met een laag zzp, die in een wooninitiatief wonen en
de zorg in natura krijgen?
De leden van de GroenLinks-fractie maken zich zorgen over de wijze van
indicatiestelling en de beperkingen die het indiceren in een beperkt aantal
profielen met zich meebrengt. De beantwoording van de regering neemt
deze zorgen niet weg, zeker wanneer het gaat om de indicatiestelling voor
mensen die de zorg met een pgb willen regelen. Er is veel af te dingen op
het denken in profielen, immers niet elke zorgvraag zal exact in het hokje
passen. Op welke wijze wordt gegarandeerd dat het pgb toereikend is om
de zorg goed te kunnen regelen?
De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat voorliggend
wetsvoorstel op een aantal punten belemmerend kan werken op het
langer thuis kunnen blijven wonen. Bijvoorbeeld doordat kortdurend
verblijf niet in voorliggend voorstel is ondergebracht. Kortdurend verblijf
is voor veel mensen een voorwaarde om de zorg goed te kunnen regelen,
bijvoorbeeld ter ontlasting van de mantelzorger. Het verbaast deze leden
daarom dat de zorg die wordt geboden wel wordt bekostigd, maar het
verblijf (de woonlasten) niet. De woonlasten van de woning en dus van
een eventuele inwonende mantelzorger lopen immers gewoon door.
Wordt kortdurende verblijfszorg op die manier niet onnodig belemmerd?
Het gaat immers niet om vakantie, maar om zorg die noodzakelijk is voor
goede zorg op maat.
De leden van de SGP-fractie begrijpen dat veel cliënten en organisaties
zich zorgen maken over de vraag of de voorgestelde zorgprofielen
voldoende ruimte bieden voor meerkosten in complexe en zware
gevallen, zoals meervoudige beperkingen. Deze leden ontvangen graag de
reactie van de regering op genoemde zorgen.
De regering stelt dat uit kwaliteitsoverwegingen één aanbieder integraal
verantwoordelijk moet zijn voor zorg in natura. Onderkent de regering dat
het enkele feit dat meer dan één aanbieder betrokken is niet per definitie
een risico voor de kwaliteit hoeft te betekenen, zo vragen de leden van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

24

SGP-fractie. Zij vragen waarom de regering niet het flexibeler uitgangspunt kiest dat meer aanbieders ingezet kunnen worden wanneer en zolang
dat geen risico oplevert voor de kwaliteit of wanneer dat zelfs een
stimulans voor kwaliteit kan betekenen.
De leden van de SGP-fractie vragen hoe de stelling dat zorg in natura
onverenigbaar is met het pgb te verenigen is met de voorbeelden die door
de regering worden gegeven. De regering benoemt onder andere de
mogelijkheid van opname in een instelling in combinatie met verblijf thuis
gedurende vakantie of weekenden, waarbij de keuzes in het budgetplan
worden vastgelegd. Graag vernemen genoemde leden waarom deze
combinatie van een budgetplan met verblijf in een instelling niet als een
combinatie van pgb met zorg in natura gezien moet worden.
De leden van de SGP-fractie ontvangen graag een nadere toelichting
waarom het amendement van de leden Van der Staaij en Voortman bij de
Wmo 20156 niet toepasbaar zou zijn in de Wlz. Waarom is het onmogelijk
om voor het pgb vast te stellen tot welke hoogte betalingen worden
gedaan, bijvoorbeeld wanneer een vergelijking wordt gemaakt met de
kosten van een volledig pakket thuis?
De leden van de SGP-fractie vragen waarom het niet mogelijk is
aanspraken op afzonderlijke functies te laten bestaan wanneer voldaan is
aan het centrale criterium van de Wlz dat sprake moet zijn van permanent
toezicht of 24 uur zorg. Waarom is het met het oog op de gewenste
flexibiliteit niet wenselijk om bijvoorbeeld een groot deel van het volledig
pakket thuis te kunnen combineren met huishoudelijke zorg op grond van
het pgb?
De leden van de SGP-fractie lezen dat overbruggingszorg in de Wlz niet
langer inhoudt het wachten op een plek in een voorkeursinstelling. Deze
leden vragen wat dit betekent voor cliënten voor wie het niet langer
verantwoord is om op basis van extramurale zorg thuis te verblijven,
maar voor wie de voorkeursinstelling nog niet beschikbaar is. Betekent dit
dat zij niet meer naar een andere instelling kunnen verhuizen, ook niet
wanneer het verblijf naar verwachting nog jaren zal duren?
Genoemde leden vragen of de regering kan aangeven waar volgens haar
de verschillen zitten tussen het genoemde Zweedse model en het model
dat hier te lande bekend staat als het Zeeuws model. Op welke wijze
betrekt de regering de ervaringen van het Zeeuwse model bij de verdere
ontwikkeling met betrekking tot contracteren en de pilot dienaangaande,
zo vragen deze leden.
De leden van de SGP-fractie vinden het belangrijk dat de regering vormen
van tijdelijk verblijf binnen de Wlz mogelijk wil maken, ook voor een cliënt
die thuis woont met behulp van een pgb. Klopt echter het signaal dat het
pgb in deze gevallen niet aangewend zou mogen worden voor alle kosten
die direct uit het verblijf voortvloeien en dat budgethouders hierover al op
korte termijn zouden worden geïnformeerd, zo vragen deze leden. Deelt
de regering de visie van deze leden dat mogelijkheden van respijtzorg
door de Wlz in ieder geval niet beperkt, maar veeleer verruimd zouden
moeten worden?
De leden van de SGP-fractie constateren dat de regering het verbod op
uitbesteding van zorgbemiddeling in het Besluit langdurige zorg wil
regelen. Genoemde leden vragen waarom een dergelijk fundamenteel
beginsel volgens de regering niet in de formele wet thuishoort.
De leden van de SGP-fractie vragen of de regering kan aangeven hoe de
inkomensafhankelijkheid van de eigen bijdrage voor het pgb in de
toekomstige situatie zich verhoudt tot de opbouw die momenteel
gehanteerd wordt.
De leden van de SGP-fractie vragen hoe voorkomen wordt dat de
voorgestelde systematiek van eigen betaling van de eigen bijdrage door
de budgethouder tot extra betalingsproblemen leidt. Wordt in ieder geval
6

Kamerstukken II, 2013–2014, 33 841, nr. 23

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

25

het bedrag van de te betalen eigen bijdrage als onderdeel van het pgb
geblokkeerd, zo vragen zij.
De leden van de SGP-fractie vinden het lovenswaardig dat de regering het
kostenbewustzijn bij budgethouders wil versterken. De voorgestelde
prikkels zijn volgens deze leden echter pas effectief wanneer budgethouders voordeel hebben bij het besparen van kosten. Graag vernemen
zij welke voordelen budgethouders krijgen. Welke prikkels zijn er voor hen
om kostenbesparende alternatieven te kiezen wanneer het netto resterende budget onverkort beschikbaar is?
In de nota naar aanleiding van het verslag wordt in antwoord op vragen
inzake partneropname gesteld: «De Wlz-uitvoerder wordt geacht bij de
toewijzing van de zorg met verblijf rekening te houden met het recht op
partneropname, en derhalve op de beschikbaarheid van een echtparenkamer in de gewenste gecontracteerde zorginstelling». Het lid van de
fractie van 50PLUS/Baay vraagt wat er moet worden verstaan onder
«rekening houden met». Hoe dwingend is dit? Hoe wordt dit nader
uitgewerkt? Er wordt immers aangegeven dat het in de rede ligt dat
Wlz-uitvoerders afspraken maken met zorgaanbieders in de regio. Moeten
Wlz-uitvoerders bijvoorbeeld één instelling met de mogelijkheid tot
partneropname per gemeente of regio beschikbaar hebben? Op grond van
dit wetsvoorstel hebben partners van een Wlz-geïndiceerde zorgvrager
recht op partneropname. Hoe kan een zorgvrager dit recht afdwingen?
Genoemd lid wijst er in dit kader op dat de komende jaren veel intramurale instellingen zullen sluiten, waardoor er mogelijk echtparenappartementen in de regio verdwijnen. Hoe wordt dit ondervangen? Hoe wordt
geborgd dat er altijd een echtparenappartement binnen redelijke afstand
beschikbaar is?
3. Kwaliteit
De leden van de PvdA-fractie merken tot hun spijt op dat hun vragen
over de persoonsvolgende bekostiging (PVB) nauwelijks zijn beantwoord.
Genoemde leden vragen nogmaals een uitgebreide toelichting op de
gevolgen voor de zorginfrastructuur, de aanbieders, de zorgmedewerkers,
de cliënten en de vernieuwing van het zorgaanbod. Deze leden lezen in de
nota naar aanleiding van het verslag dat ActiZ leerervaringen gaat opdoen
met vormen van persoonsvolgende bekostiging. De leden van de fractie
van de PvdA zijn benieuwd naar de opzet van het experiment en naar de
vormen van PVB die zij zullen verkennen. Zal het zorgplan van de cliënt de
basis vormen voor de persoonsvolgende bekostiging? Graag ontvangen
zij een toelichting van de regering.
De leden van de PvdA-fractie hebben afgelopen maand kennisgenomen
van de resultaten uit het rapport «Verbetering kwaliteit ouderenzorg gaat
langzaam» van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Graag zien zij een
visie van de regering op wat de uitkomsten van dit onderzoek betekenen
voor de hervorming van de langdurige zorg. Deze leden zijn geschrokken
van de resultaten; de kwaliteit is in veel instellingen onder de maat, terwijl
tegelijkertijd ook blijkt dat dit niet alleen een kwestie van geld is.
Genoemde leden vragen dan ook hoe het kan dat de ene zorgaanbieder
het echt heel goed doet met hetzelfde geld, en de andere aanbieder deze
goede kwaliteit niet kan leveren. De leden van de PvdA-fractie willen
graag concrete stappen zien van de regering; het is nu niet alleen meer
aan het veld om de kwaliteit te verhogen. Wat is volgens de regering haar
rol nu, en op welke manier hangt dit samen met de voorgenomen
hervormingen binnen de langdurige zorg? Zijn deze hervormingen
voldoende om in het volgende rapport een andere conclusie te kunnen
lezen over de kwaliteit in de instellingen? Graag ontvangen genoemde
leden een uitgebreide toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

26

De leden van de PvdA-fractie hebben ten slotte nog een vraag bij dit
hoofdstuk dat betrekking heeft op het productieplafond. Wat is de reden
dat zal worden gewerkt met een productieplafond per instelling? De
Wlz-zorg is voor iedereen die aan de toegangscriteria voldoet een
verzekerd recht. Genoemde leden achten het dan ook als vanzelfsprekend
dat cliënten moeten kunnen kiezen voor de door hun gewenste zorginstelling. Is het een mogelijkheid dat wanneer de door de cliënt gewenste
zorginstelling aan het productieplafond zit, de productieruimte van een
andere zorginstelling wordt ingezet? Graag zien deze leden een reactie op
deze mogelijkheid.
De leden van de SP-fractie constateren dat de regering de regeling van
arbeidsvoorwaarden nog steeds overlaat aan sociale partners. Deze leden
zien echter dat veel mensen ontslagen worden en anderzijds er te veel
bestuurders zijn die graaien. Kan de regering uitleggen waarom zij
hiertegen geen maatregelen treft in het voorliggende wetsvoorstel en
wegkijkt bij de gevolgen van enerzijds de ontslagen en anderzijds het
gegraai? Kan de regering aangeven wat de kosten zijn voor de samenleving als iemand uit de zorg zijn baan verliest en in de WW of bijstand
terecht komt of afhankelijk wordt van het inkomen van zijn partner? Welke
zijn bijvoorbeeld de kosten gemoeid met de groei van 20.000 mensen uit
de sector zorg, cultuur en welzijn die de afgelopen tijd extra in de WW zijn
beland (cijfers CBS)? Genoemde leden zien dat er op dit moment veel
massaontslagen aan de orde zijn. De sectorplannen van deze regering
vinden zij een doekje voor het bloeden. Naar welk werk worden deze
mensen begeleid, als vele functies nu worden geschrapt in de zorg? Kan
de regering dat uitleggen? Kan de regering dan meteen uitleggen hoe zij
scholing in het kader van de werk naar werktrajecten ziet? De leden van de
SP-fractie constateren dat het niet zo makkelijk is om een huishoudelijk
verzorgende om te scholen naar een wijkverpleegkundige. Kan de
regering een nadere toelichting hierop geven?
De leden van de SP-fractie hebben in hun eerder gestelde vragen aan de
regering gevraagd wat het onderliggend wetsvoorstel betekent voor het
vastgoed van zorginstellingen.
Zo hebben genoemde leden gevraagd of de regering inzicht kan
verschaffen in de extra rentekosten door een risico-opslag van de banken
nu de kapitaallasten zijn geprivatiseerd en of de regering een reële
schatting aan de Kamer kan doen toekomen. Deze leden zijn echter nog
niet tevreden met de gegeven antwoorden van de regering. De leden van
de SP-fractie vragen of de regering concreet kan uitleggen met welk
percentage de rente van het vastgoed in de zorg is gestegen. Kan de
regering dat nader toelichten en daarbij aangeven om welke bedragen het
in absolute zin precies gaat?
Op pagina 132 van de nota naar aanleiding van het verslag lezen de leden
van de CDA-fractie dat de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport zorgkantoren geen aanwijzing kan geven. Is dat in zijn algemeenheid zo of geldt dit alleen voor het pgb? Op pagina 153 staat dat de
Minister de bevoegdheid heeft om per regio een zorgkantoor aan te
wijzen die de administratie en/of controle uitvoert voor alle verzekerden.
In de aanwijzing kan de Minister instructies meegeven waar het
zorgkantoor zich aan moet houden. Deze leden vragen of deze instructies
ook kunnen inhouden dat voldoende zorg ingekocht wordt. Kan de
regering garanderen dat de angst van de VGN, opgeschreven in haar
position paper, namelijk dat zorgkantoren instellingen onder druk gaan
zetten om bestaande cliënten met een laag zzp uit te laten stromen zich
niet zal voordoen? Mocht dit onverhoopt wel gebeuren, kan de regering
dan ingrijpen?Net als de leden van de D66-fractie hebben de leden van de
CDA-fractie eerder vraagtekens gezet bij de regeldruk als gevolg van
artikel 8.1.1 Wlz. Daarom hebben deze leden de volgende nadere vragen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

27

Moeten alle punten opgenomen worden in het persoonlijke zorgplan of
kan in overleg afgesproken worden dat dit niet hoeft? Waarom kiest de
regering niet voor de persoonsvolgende financiering c.q. bekostiging op
basis van het zorgplan zoals afgesproken met de cliënt? Het is toch zo dat
het zorgplan moet voldoen aan «verantwoorde zorg» zoals bedoeld in de
Kwaliteitswet en de Wet BIG en dat daarmee geborgd is dat in het
persoonlijke zorgplan alle benodigde aspecten aan de orde komen? Kan
daarom niet volstaan worden met het opnemen van de bepaling dat
cliënten recht hebben op bespreking van hun persoonlijke zorgplan?De
leden van de CDA-fractie vragen of het wijsheid is mensen met een lage
intramurale indicatie ingevolge het overgangsrecht te vragen binnen één
jaar te kiezen. Het is zeer denkbaar dat deze mensen dan kiezen voor een
(duurdere) intramurale plek, terwijl als zij weten dat zij de toegang houden
zij wellicht langer thuis blijven wonen. Het voortschrijden van de
ouderdom zal er in veel gevallen toe leiden dat zij op enig moment toch in
aanmerking komen voor een intramurale indicatie onder de nieuwe wet.
Genoemde leden vragen de regering dan ook dit te heroverwegen.
De desbetreffende zorgorganisaties moeten nu al kwalitatief goede zorg
leveren op grond van de Kwaliteitswet zorginstellingen en het Besluit
zorgplanbespreking. Het flankerend beleid is erop gericht om een
kwaliteitsimpuls te geven aan de zorg. De leden van de PVV-fractie
maken de regering attent op het laatste rapport van de IGZ over de
kwaliteit van zorg- en verpleeghuizen en dat was niet echt positief te
noemen. Is de regering het met deze leden eens, dat eerst de kwaliteit op
orde moet zijn alvorens er een nieuw stelsel op losgelaten wordt?
Genoemde leden zitten niet te wachten op het antwoord dat met de
nieuwe wet de zorg beter wordt, want deze hele operatie gaat gepaard
met enorme bezuinigingen.
De leden van de D66-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat de IGZ zal gaan toezien op de naleving van de wettelijk
verankerde zorgplanbespreking. Dat betekent dat de IGZ erop toeziet dat
instellingen het zorgplan zorgvuldig en in nauw overleg met de cliënt en
zijn verwanten opstellen en uitvoeren. Mogen zorgaanbieders, zo vragen
deze leden, ervan uitgaan dat de IGZ haar toetsingscriteria gaat publiceren? En worden deze criteria ook afgestemd met andere domeinen als
de Jeugdwet en de Zvw?
De leden van de D66-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat per zorgkantoor op basis van het verleden geraamd en bekend
gemaakt zal worden hoeveel beschikbaar is voor zorg in natura en voor
het pgb. Worden er – met het loslaten van de afzonderlijke plafonds – in
het geheel geen verhoudingen aangegeven tussen enerzijds zorg in
natura en anderzijds het pgb? Is het denkbaar dat in het geval een
zorgkantoor ruim zorg in natura inkoopt, er weinig tot niets overblijft om
pgb-zorg te realiseren?
De leden van de D66-fractie vragen waarom de regering bij de zorgplanbespreking blijft vasthouden aan de gedetailleerde bepalingen in plaats
van aan te sluiten bij de acht domeinen die de uitwerking zijn van kwaliteit
van bestaan binnen de gehandicaptenzorg.
Zorgorganisaties hebben door alle veranderingen in het zorgbeleid steeds
meer moeite om hun vastgoed duurzaam gefinancierd te krijgen. Wat doet
de regering om aan deze problemen tegemoet te komen, zo vragen de
leden van de ChristenUnie-fractie.
Ook na beantwoording van de regering blijven bij de leden van de
GroenLinks-fractie zorgen bestaan dat door de wijze waarop het zorgplan
in de Wet langdurige zorg is ondergebracht, het zorgplan meer een
afvinklijst wordt dan een instrument dat de regie van de zorgvrager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

28

centraal stelt. Genoemde leden zijn het met de regering eens dat het
zorgplan een goede basis kan zijn voor goede afspraken tussen cliënt en
zorgverlener over hoe de zorg ingericht wordt. Is de regering het met deze
leden eens dat onafhankelijke cliëntondersteuning en goede informatievoorziening aan mensen die zorg nodig hebben minstens zo belangrijk is
als het zorgplan zelf?
De leden van de GroenLinks-fractie krijgen van de regering graag meer
duidelijkheid of cliëntondersteuning in de huidige opzet van de Wlz ook
echt onafhankelijk is. De Wlz-uitvoerder is volgens de regering verantwoordelijk voor het waarborgen van onafhankelijke cliëntondersteuning,
maar heeft zelf ook belangen bij een doelmatige uitvoering van de Wlz. Is
de regering bereid onafhankelijke cliëntondersteuning beter te borgen in
voorliggend wetsvoorstel, net als de onafhankelijkheid bij het
wetsvoorstel Wmo 2015 ook geborgd is?
Het lid van de fractie van 50PLUS/Baay constateert dat in het
wetsvoorstel en de nota naar aanleiding van het verslag de specialist
ouderengeneeskunde (SOG) niet wordt genoemd. Een SOG is gespecialiseerd in de zorg voor kwetsbare ouderen, met name bij complexe
problematiek en comorbiditeit binnen deze groep. Gezien het feit dat het
aantal ouderen met een dergelijke problematiek toeneemt en, belangrijker, onderhavige wet gericht is op deze ouderen, is het van belang de
positie van de SOG te borgen. Hoe ziet de regering de rol van de SOG?
Zou naast de algemeen medische zorg deze meer specialistische zorg aan
deze groep niet geborgd moeten worden? Kan de regering haar keuze
toelichten? Zou dit de kwaliteit van zorg aan deze groep niet doen stijgen?
Zou hier vanuit het oogpunt van preventie niet ook veel gezondheidswinst
én financiële winst te halen vallen? Waarom is ervoor gekozen deze
functie niet op te nemen in de wet?
Deze wet kent een flinke taakstelling. Zeer recent bleek uit onderzoek dat
veel zorgmedewerkers signaleren dat de kwaliteit van zorg de laatste tijd
achteruitgaat door met name personeelsgebrek, maar ook regeldruk. Het
lid van de fractie van 50PLUS/Baay vraagt hoe deze twee zaken zich
verhouden tot elkaar, met name met het oog op de toenemende
verwachte zorgzwaarte maar ook ten gevolge van regeldruk. Hoe kan
kwaliteitsverlies voorkomen worden? Hoe kan voorkomen worden dat de
kwaliteit van zorg aan ouderen lijdt onder de maatregelen, met (naast het
menselijke aspect) als mogelijk gevolg hogere zorgkosten, bijvoorbeeld
door een gebroken heup na een valpartij? Hoe kan voorkomen worden dat
zorgpersoneel opbrandt door een te hoge werkdruk, waardoor zij wellicht
verloren gaan voor de zorg, terwijl zij juist nu en in de toekomst zeer hard
nodig zijn?
4. Betrokkenheid
In de inbreng voor het verslag hebben de leden van de PvdA-fractie al
enkele vragen gesteld over de positie van mantelzorgers binnen de Wlz.
Hierbij gaf de regering aan het belangrijk te vinden dat de positie van de
mantelzorger in de instelling wordt versterkt. Genoemde leden missen
echter concrete stappen hiertoe in de beantwoording van de regering. Het
is volgens de regering aan de instelling om de mantelzorger in de
gelegenheid te stellen om aan te schuiven bij een zorgplanbespreking. Dit
is volgens deze leden echter niet voldoende. Mantelzorgers leveren een
grote bijdrage aan het welzijn van de cliënt, en de leden van de fractie van
de PvdA achten het niet voldoende om het aan de instellingen te laten om
hen wel of niet uit te nodigen voor de zorgplanbespreking. Hoe kan
worden gestimuleerd dat zorginstellingen de mantelzorger actief
betrekken bij het zorgplan, de evaluatie en de zorgplanbespreking? Welke
concrete acties zullen de Wlz-uitvoerders ondernemen wanneer de
instellingen de mantelzorgers onvoldoende betrekken bij deze bespre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

29

kingen? In hoeverre is de aandacht voor mantelzorgers nu al aan de orde
binnen instellingen? De regering vertrouwt erop dat instellingen en
Wlz-uitvoerders het niet op nadere regelgeving willen laten aankomen.
Welke eventuele regelgeving heeft de regering hierbij in gedachten
wanneer toch blijkt dat de instellingen en de Wlz-uitvoerders hun taak niet
naar behoren uitvoeren? Graag lezen deze leden een uitgebreide visie op
dit punt.
Uit een enquête van ActiZ bleek deze maand dat zorgorganisaties moeite
hebben om noodzakelijke investeringen gefinancierd te krijgen. Twintig
procent van de organisaties heeft plannen moeten uitstellen of afblazen.
Op welke manier kan worden gestimuleerd dat zorginstellingen vrijkomende woonruimtes geschikt kunnen maken om deze te verhuren?
Bestaan er barrières waardoor dit nu wordt bemoeilijkt? Welke oplossingen worden hier vanuit de regering voor geboden? Bestaan er andere
oplossingen zoals bijvoorbeeld mede-eigenaarschap? De leden van de
fractie van de PvdA zien graag dat de mogelijkheden tot zeggenschap en
zelfs mede-eigenaarschap worden versterkt. Hoe gebeurt dit op dit
moment? De instellingen hebben moeite met de financieringseisen van de
banken. Is het mogelijk dat cliënten, ouderen en familie zelf gedeeltelijk
voor deze financiering zorgen door mede-eigenaar te worden van een
zorginitiatief? Kunnen dergelijke mogelijkheden worden gestimuleerd?
Zorgt het mede-eigenaarschap volgens de regering tegelijkertijd ook voor
een grotere betrokkenheid van het zorginitiatief bij de buurt en andersom?
Zou dit een bijdrage aan een wederzijdse betrokkenheid kunnen leveren?
Wat zijn andere manieren waarop deze betrokkenheid kan worden
gestimuleerd? Hoe wordt een zorginitiatief een deel van de wijk of het
dorp, hoe kan interactie worden bevorderd? Genoemde leden hechten
veel belang aan deze interactie en betrokkenheid en zien graag concrete
plannen hiertoe van de regering.
De leden van de SP-fractie vragen de regering op welke wijze nu precies
de onafhankelijke cliëntondersteuning is geregeld voor mensen die zorg
nodig hebben uit de Wlz. Kan de regering dat nader toelichten?
Vrijwilligers die professionele zorg bieden, dienen net als zorgverleners
die betaalde zorg verlenen te voldoen aan de geldende kwaliteitseisen. Ze
moeten onder andere voldoen aan de vereisten in de Wet BIG wat betreft
het verrichten van voorbehouden handelingen. Vindt de regering dit
wenselijk, zo vragen de leden van de PVV-fractie.
De leden van de D66-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat vrijwilligers die professionele zorg bieden, net als zorgverleners die betaalde zorg verlenen, dienen te voldoen aan de geldende
kwaliteitseisen. Ze moeten onder andere voldoen aan de vereisten in de
Wet BIG wat betreft het verrichten van voorbehouden handelingen. Dit
betekent dat vrijwilligers alleen zelfstandig voorbehouden handelingen
mogen verrichten als ze tot een beroepsgroep behoren die hiertoe
zelfstandig bevoegd is. Leidt deze rol van vrijwilligers niet, zo vragen deze
leden, tot een grotere drempel om als vrijwilliger zorg te bieden?
5. Wie is waarvoor verantwoordelijk?
Ten aanzien van de geleidelijke overgang van bevoorschotting naar
declaraties geeft de regering aan dat in overleg met onder andere
zorgaanbieders vraagstukken op het gebied van declaratieverkeer worden
uitgewerkt. De leden van de VVD-fractie vragen of hierbij ook partijen
worden betrokken die een rol spelen bij de daadwerkelijke financiering
van de zorginstellingen. Wordt hierbij ook nagedacht over aanpassingen
die mogelijkheden bieden om andere investeerders in de langdurige zorg
aan te trekken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

30

De bevoorschotting blijft in 2015 en 2016 ongewijzigd, voor de periode
daarna is er nog geen besluit genomen. Wanneer verwacht de regering
hierover duidelijkheid te kunnen geven? Welke stappen is de regering
voornemens de komende tijd ten aanzien van dit onderwerp te zetten?
De leden van de PvdA-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat het maximumtarief dat wordt gehanteerd wanneer geen
overeenstemming wordt bereikt tussen de zorgaanbieders en het
zorgkantoor, een ongewenste prikkel betekent voor een zorgaanbieder om
niet akkoord te gaan met tarieven die lager liggen dan het maximumtarief.
Genoemde leden vragen op welke manier in de Wlz zal worden onderhandeld door zorgaanbieders en zorgkantoren, wanneer deze maximumtarieven verdwijnen. Op welke manier zullen de tarieven dan worden
bepaald? Hoe kan een «race to the bottom» worden voorkomen?
Binnen het totale budgettaire kader van de Wlz zullen twee deelkaders
worden gecreëerd. Een contracteerruimte voor zorg in natura en een
budgetplafond voor pgb. De leden van de PVV-fractie vragen wat de
consequenties zijn voor cliënten, wanneer het budgetplafond bereikt is.
Een andere vorm van zorg is niet voorhanden, anders komt iemand niet in
aanmerking voor een pgb, dus krijgt iemand dan gewoon geen zorg?
De leden van de D66-fractie lezen in de nota naar aanleiding van het
verslag dat het CIZ een andere wijze van indiceren zal gaan toepassen. Zal
dit al voor het jaar 2015 voor nieuwe instromers in de Wlz plaatsvinden?
De medewerkers van het CIZ zullen hierop moeten worden geschoold.
Hoe ziet deze bijscholing eruit en is dit haalbaar voor de uitvoering van
2015?
6. Samenhang tussen de Wlz en andere domeinen
De regering geeft aan dat nieuwe initiatieven ten aanzien van het «Fokus»
concept geen plaats krijgen binnen de voorstelde nieuwe subsidieregeling. Deze nieuwe initiatieven zouden binnen de Wlz vanuit een
integraal pakket moeten worden gerealiseerd, waarbij eventueel gebruik
kan worden gemaakt van een meerzorgregeling. De leden van de
VVD-fractie vragen waarom de regering kiest voor een andere
benadering van nieuwe initiatieven op dit vlak. In hoeverre zijn nieuwe
initiatieven, gegeven deze insteek van de regering, in staat om eenzelfde
zorgaanbod voor dezelfde voorwaarden te creëren vergeleken met de
bestaande aanbieders?
De regering geeft aan dat de kinderdagcentra (KDC’s) onder de Wlz gaan
vallen. In hoeverre is het voor de doelgroep van de KDC’s mogelijk om
onderwijs te volgen? In hoeverre verschilt de doelgroep van de KDC’s van
de medisch kinderdagverblijven?
De ketenzorg dementie lijkt door de opsplitsing gedeeltelijk naar de Zvw
en gedeeltelijk naar de Wlz uiteen te vallen. Zo bestaan er zorgen over de
continuïteit bij de overdracht vanuit de Zvw naar de Wlz, doordat de
functie casemanagement niet is opgenomen in de Wlz. Wat is de reactie
van de regering op deze zorgen?
De leden van de SP-fractie zijn blij dat de regering duidelijk gemaakt
heeft dat de zorgverzekeraar geen rol heeft in de indicatiestelling; dat was
in de memorie van toelichting onduidelijk omschreven, vonden deze
leden. Echter, de regering geeft wel aan dat de zorgverzekeraars een rol
hebben bij de beoordeling van het indicatiebesluit als het gaat om een
persoonsgebonden budget of een volledig pakket thuis. Kan de regering
toelichten welke rol de zorgverzekeraar dan precies hierin heeft?
Genoemde leden vinden dit onduidelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

31

De leden van de SP-fractie lezen in de beantwoording van de regering van
hun vragen dat mensen die een laag zorgzwaartepakket hebben, een jaar
de tijd krijgen om te kiezen voor zorg in een instelling. Deze leden willen
weten of mensen met een zorgzwaartepakket 1,2 of 3 daarmee de keuze
krijgen om naar een verzorgingshuis te gaan. Kan de regering dat nader
toelichten? Genoemde leden krijgen signalen binnen dat zorgkantoren
zorgaanbieders sneller aansturen op de afbouw van de intramurale
capaciteit, soms sneller dan de regering beoogt. Ontvangt de regering
deze signalen ook en wat is de reactie van de regering hierop? Vindt de
regering het wenselijk dat zorgverzekeraars vooruitlopen in het beleid en
strengere regels treffen dan de regering oplegt? De leden van de
SP-fractie vragen of de regering de Kamer een overzicht kan doen
toekomen, waarin aangegeven wordt welk beleid alle zorgkantoren
voeren als het gaat om de inkoop van capaciteit in de intramurale zorg.
Indien de regering geen overzicht wil sturen, verlangen deze leden een
toelichting waarom de regering dit verzuimt.
Elk jaar in mei brengt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een onderzoek
uit naar de uitgavenontwikkeling. Mocht daaruit blijken dat de beschikbare
middelen niet toereikend zijn, dan zal een nieuwe afweging worden
gemaakt of het nodig is extra middelen ter beschikking te stellen. Wordt
het recht op zorg gegarandeerd, zo willen de leden van de PVV-fractie
graag bevestigd zien.
De leden van de PVV-fractie hebben om een toelichting gevraagd bij de
mogelijke afwenteling vanuit de Wmo en de Zvw op de Wlz, maar hierop
geen antwoord gekregen. Als het allemaal beter wordt, zo stellen deze
leden, dan moet er toch ook geen prikkel zijn om af te wentelen? Vanwaar
dit wantrouwen? Graag ontvangen zij nu wel een antwoord.
Het CIZ is toegerust om op basis van kennis van wet- en regelgeving en
kennis van de verschillende doelgroepen binnen de Wlz te komen tot
onafhankelijke indicatiestelling. Daarmee heeft het CIZ vanaf zijn start in
2005 kennis en ervaring opgedaan. De regering wil daarvan graag gebruik
maken voor het bepalen van het recht op zorg op grond van de Wlz, mede
met het oog op het zoveel mogelijk voorkómen van afwenteling vanuit
andere domeinen. Kan de regering bovenstaande toelichten en onderbouwen waarom de huisarts en wijkverpleegkundige hier niet toe in staat
zouden zijn? Het CIZ heeft nou niet echt bewezen zorgvuldig met
indicatiebesluiten om te gaan.
De gemeente en verzekeraar beslissen uiteindelijk zelf of zij het nog
doelmatig en verantwoord vinden om de benodigde zorg en ondersteuning vanuit de Wmo 2015, de Jeugdwet en/of de Zvw voort te zetten.
De leden van de PVV-fractie hebben gevraagd wie bij de gemeente en
zorgverzekeraar dit gaan beslissen. Waarom zouden deze partijen zich
inspannen als zij de kosten op de Wlz kunnen afwentelen? Het antwoord
dat er strikte eisen aan een Wlz-indicatie worden gesteld, vinden deze
leden niet voldoende. De toestand van een zorgbehoevende kan bijzonder
snel achteruitgaan als er niet goed voor hem/haar gezorgd wordt.
Gemakzucht van gemeente en zorgverzekeraars kan dus sneller een
Wlz-opname tot gevolg hebben. Graag ontvangen deze leden een
toelichting.
Als een cliënt met een zware zorgbehoefte mogelijk recht heeft op
Wlz-zorg, maar geen Wlz-indicatie wil aanvragen, kan het nodig zijn dat er
een gesprek plaatsvindt met gemeente, mantelzorgers, het CIZ en de
zorgverzekeraar om te bespreken wat in de thuissituatie mogelijk en
verantwoord is. Doel van het gesprek is om te onderzoeken of alle
betrokkenen samen mogelijk kunnen maken wat de cliënt graag wil. De
gemeente en de verzekeraar beslissen uiteindelijk zelf of zij het nog
doelmatig vinden om de benodigde zorg en ondersteuning vanuit de
Wmo 2015, de Jeugdwet en/of de Zvw voort te zetten. De leden van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

32

PVV-fractie vragen of de regering werkelijk zo naïef is, dat zij denkt dat
verzekeraars hieraan actief gaan meewerken.
De leden van de D66-fractie tonen zich enigszins verbaasd dat het
casemanagement dementie in de Wlz niet langer is geborgd. Dit terwijl de
casemanager een belangrijke ondersteuning kan bieden aan aanbieders.
Naar aanleiding hiervan hebben zij enkele vragen. Hoe wordt een warme
overdracht geborgd als mensen overgaan van hulp gefinancierd uit de
Zvw naar de Wlz, bijvoorbeeld mensen met dementie? Kunnen zij wel de
casemanager dementie inzetten voor deze overdracht? En op welke
manier is deze continuïteit geborgd als de casemanager niet meer ingezet
mag worden in de Wlz?
Uit de beantwoording van vragen van de ChristenUnie-fractie blijkt dat
losse casemanagement dementie in de Wlz verdwijnt, omdat zorg die
onder de Wlz valt wordt geleverd als een compleet pakket. Vanuit
Alzheimer Nederland bestaan daar grote zorgen over, die door deze leden
worden gedeeld.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de regering het met
de stelling van Alzheimer Nederland eens is dat niet iedere zorgaanbieder
dezelfde capaciteiten en ervaringen heeft als de hbo-plus opgeleide
casemanager dementie. Zo ja, waarom kunnen mensen met dementie dan
geen casemanager inzetten op het moment dat zij thuis wonen met
behulp van het vpt of het pgb? Hoe hangt dit samen met de continuïteit
van zorg?
De leden van de ChristenUnie-fractie willen weten hoe de overdracht is
geborgd als mensen overgaan van hulp gefinancierd uit de Zvw naar de
Wlz, in het bijzonder voor mensen met dementie. Kunnen zij de casemanager dementie inzetten voor deze overdracht?
Deze leden lezen in de nota naar aanleiding van verslag dat in het geval
van dementie een nieuw indicatiebesluit aan de orde kan komen. Waarom
kan in de zorgprofielen geen rekening worden gehouden met het
ziekteverloop, zodat hier geen extra indicaties voor gedaan hoeven te
worden?
De leden van de fractie van de ChristenUnie willen weten op welke manier
de samenwerking tussen de verschillende disciplines rond dementie
wordt geborgd in de Wlz.
De regering verwacht dat het aantal aanvragers van een Wlz-indicatie zal
dalen vanwege de behoefte van burgers om thuis te wonen en op basis
van de Wmo en de Zvw hulp te ontvangen. Zolang er een verantwoorde
situatie van extramurale zorg is op basis van de Wmo en de Zvw zal men
geen Wlz-indicatie aanvragen, zo spreekt de regering uit. De leden van de
SGP-fractie vragen hoe reëel die verwachting is, gezien het feit dat veel
burgers die weliswaar met behulp van de Wmo en de Zvw thuis zouden
kunnen wonen ook voldoen aan de criteria van de Wlz. Is het niet
logischer te veronderstellen dat gemeenten – gelet op hun budgettaire
uitdagingen – zullen proberen deze groep naar de Wlz te verplaatsen,
ondanks het feit dat betrokkenen ook tevreden kunnen zijn met het
aanbod op grond van de Wmo en de Zvw?
De leden van de SGP-fractie vragen naar de samenloop tussen passend
onderwijs en de Wlz. Wordt gedurende schoolvakanties wel vergoeding
voor dagbesteding op basis van de Wlz verstrekt, zo vragen genoemde
leden.
De leden van de SGP-fractie hebben in de transitieagenda langer
zelfstandig wonen ondanks de aankondiging een reactie gemist op het
onderzoek van het Netwerk notarissen dat gemeenten onvoldoende
voorbereid zijn op de behoefte aan mantelzorg. Deze leden wijzen
bijvoorbeeld op de extra lasten die bij het creëren van een mantelzorgwoning kunnen ontstaan door eisen aan woningsplitsing. Welke inspan-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

33

ningen pleegt de regering om deze knelpunten op korte termijn te
verhelpen, zo vragen zij.
Het lid van de fractie van 50PLUS/Baay leest in de nota naar aanleiding
van het verslag «Een beperkte beschikbaarheid van specialistische
ondersteuning in een bepaald gebied ontslaat gemeenten niet van de taak
om een passend ondersteuningsaanbod te doen. Vervoer van en naar de
voorziening kan ook deel uitmaken van het aanbod.» Dat gemeenten
daarvoor verantwoordelijk worden gemaakt moge duidelijk zijn. Genoemd
lid vraagt echter hoe de afstemming gerealiseerd wordt. Het aantal
intramurale zorginstellingen zal immers afnemen, waarmee bovendien op
lokaal niveau voorzieningen als dagbesteding verdwijnen. Er zijn dan op
korte afstand geen Wlz-aanbieders meer beschikbaar. In steden is hier
veel makkelijker op in te spelen dan in dunbevolkte gebieden. Hoe is een
soepele overgang tussen de Wmo en de Wlz dan realiseerbaar?
In de nota naar aanleiding van het verslag wordt voorts op pagina 169
aangegeven dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor een «warme
overdracht» naar de Wlz. De inzet van onafhankelijke cliëntondersteuning
zou hieraan moeten bijdragen. De Wlz-uitvoerder wordt verantwoordelijk
voor cliëntondersteuning. Het lid van de fractie van 50PLUS/Baay vraagt
waarom er niet gekozen is voor onafhankelijke cliëntondersteuning over
de wetten heen. Is dat niet de beste manier om breed te kunnen kijken
welke behoefte aan zorg en/of ondersteuning iemand nodig heeft en daar
adequaat bij te kunnen ondersteunen? Graag ontvangt dit lid hierop een
reactie.
7. Financiële houdbaarheid
De regering gaat er vanuit dat de raming van de Wlz-uitgaven en de
instrumenten voor financiële beheersing in de komende jaren adequaat
zijn, wat de kans op tegenvallers beperkt. De leden van de VVD-fractie
vragen of de regering exact kan aangeven waarop deze verwachting is
gebaseerd.
Daarnaast is het aan een volgend kabinet of het de premie van de Wlz
aanpast. Mocht dit niet het geval zijn, of mocht de gemaakte raming niet
overeenkomen met de daadwerkelijke realisatie, dan kan een tekort in het
Wlz-fonds ontstaan. Op welke manier wordt met een dergelijk tekort
omgegaan? Welke gevolgen heeft een tekort in het Wlz-fonds?
De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over de enorme stijging
tussen 2013 en 2014 van het aantal mensen dat een betalingsregeling
heeft getroffen bij de zorgverzekeraars. Zij vragen de regering wat hun
verklaring is voor deze stijging.
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat de financiële onderbouwing van dit wetsvoorstel te veel op aannames en hoop is gebaseerd
in plaats van op reële cijfers en ervaringen uit het verleden. Deze leden
hopen ook dat de ramingen kloppen, dat de middelen voor de financiële
beheersing in de komende jaren adequaat zijn en de kans op tegenvallers
wordt beperkt, maar zij vinden dit nog te weinig concreet gemaakt door
de regering. Daarom de vraag of de regering meer dan in de nota naar
aanleiding van het verslag de financiële randvoorwaarden helder uiteen
kan zetten. Ook de uitleg van hoe er € 0,5 miljard bespaard kan worden op
de Wlz vinden deze leden niet helder gemaakt door de regering. Welke
cijfers liggen er ten grondslag aan het feit dat de regering stelt dat door
uniforme indicatiestelling de kosten zullen gaan dalen.Hoeveel gaat deze
maatregel concreet opleveren? Dan lezen de leden van de CDA-fractie nog
een tweede aanname, namelijk de doelmatigheid van de zorgleverantie.
Hoeveel gaat die maatregel concreet opleveren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

34

Op pagina 177 lezen de leden van de CDA-fractie dat er € 110 miljoen
nodig is voor extra solvabiliteit. In de brief van de Minister en Staatssecretaris van VWS d.d. 14 april 2014 stond dat de overhevelingen van de
AWBZ naar de Zvw en de overhevelingen van de Zvw naar gemeenten in
het kader van de Jeugdwet per saldo leiden tot een toename van de
minimaal vereiste solvabiliteit met circa € 350 miljoen.7 Waarom wordt in
de nota naar aanleiding van het verslag een ander bedrag genoteerd? Is
bij beide bedragen reeds rekening gehouden met Solvency II?
De regering stelt dat de Wlz-premie constant blijft in de komende jaren en
dat als de uitgaven hoger zijn dan verwacht de regering hier dan
verantwoordelijk voor is.Dat betekent dat naast het Algemeen Fonds
Bijzondere Ziektekosten (AFBZ) met een negatief saldo van € 20 miljard er
een nieuw fonds kan ontstaan met wederom een negatief vermogen; klopt
dit, zo vragen deze leden. De regering stelt ook dat zij niet in 2018 het
oude AFBZ wil afschrijven maar dat zij dit wil uitstellen tot 2023.Graag
horen de leden van de CDA-fractie waarom de regering dit vijf jaar later
wil doen dan in de eerdere brief werd aangegeven. En waarom begint de
regering daar niet stapsgewijs vanaf 2017 mee?
Intramuraal voeren zorgkantoren momenteel een tariefskorting door van
circa 2% op de maximumtarieven. Indien zij dit zouden verdubbelen bij te
veel overhead/regels zou dit een extra kostenreductie van circa € 350–400
miljoen opleveren. De leden van de PVV-fractie vragen waarom de
regering hier niet voor gekozen heeft.
Momenteel kunnen aanbieders in een aantal gevallen al zelf indiceren.
Indien aanbieders alle taken zouden overnemen van het CIZ wordt een
bedrag van € 50–100 miljoen bespaard (aan uitvoeringskosten CIZ). Het is
daarbij wel de vraag of aanbieders deze taken goedkoper kunnen
uitvoeren dan het CIZ en of er geen ongewenste effecten ontstaan door
een toename van de zorgkosten. Genoemde leden vragen waarop deze
aanname is gebaseerd en of de vele fouten die het CIZ zoal maakt zo’n
besluit niet zouden rechtvaardigen.
De verwachting is dat de overheadkosten juist gaan toenemen als de
zorginstelling zelf het indicatieproces moet overnemen van het CIZ. De
leden van de PVV-fractie willen hierop graag een toelichting.
In het kader van de Wlz is een taakstelling van € 500 miljoen ingeboekt,
die mede kan worden ingevuld door het tegengaan van verspilling in de
zorg. Op dit punt heeft de regering een afzonderlijk actieprogramma
opgesteld. Deze leden vinden dit nogal naïef van de regering, daar zij
ervan overtuigd zijn dat, gebaseerd op ervaringen uit het verleden, die
taakstelling behaald zal gaan worden door te beknibbelen op de zorg en
het zorgpersoneel. Zie de vele ontslagen die nu al aangekondigd zijn.
Graag ontvangen genoemde leden een toelichting en zij stellen nogmaals
de vraag waarom er niet specifiek wordt ingezet op het tegengaan van
verspilling met afzonderlijke maatregelen zoals regelmatig wordt
voorgesteld door leden van de PVV-fractie.
De verwachting is dat de kosten en de verbruikte tijd juist gaan toenemen
als medewerkers zelf verantwoordelijk worden voor het naleven van de
verantwoordelijkheden in het kader van de Arbowet. Deze leden merken
op dat het hier weer gaat om een verwachting en zij zouden hierop graag
een toelichting krijgen.
Het generiek decimeren van de ondersteuningsfuncties binnen een
organisatie zal leiden tot een ondoelmatig zorgverleningsproces. Zal
leiden tot? Waarop is dit gebaseerd, daar er ook instellingen zijn die hier
met groot succes wel in geslaagd zijn zonder dat het zorgverleningsproces
ondoelmatig is geworden?
De beheerskosten zullen afnemen maar het risico bestaat dat de zorguitgaven zullen toenemen door een ondoelmatige aansturing van het
7

Kamerstukke II, 2013–2014, 30 597, nr. 432

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

35

zorgverleningsproces. Gaarne ontvangen de leden van de PVV-fractie een
toelichting op dit antwoord.
Het verbeteren van de informatievoorziening is een continu vraagstuk.
Daarmee kunnen ook de kosten en de tijdsinvestering worden beperkt.
Het is echter onbekend in welk mate dit het geval zal zijn. Deze leden
vragen de regering dit toch uit te zoeken en te berekenen.
De leden van de PVV-fractie hebben geconstateerd dat de totale uitgaven
langdurige zorg van de Wlz, Jeugdwet, Wmo en Zvw € 2 miljard lager zijn
dan de huidige AWBZ-uitgaven. Zij vragen waar de resterende € 2 miljard
zijn gebleven. In haar antwoord geeft de regering aan dat het verschil
wordt veroorzaakt door de taakstelling die is verbonden aan de
hervorming van de langdurige zorg. Bedoelt de regering hier echt te
beamen, dat er een taakstelling van € 2 miljard op de langdurige zorg is
losgelaten?
De leden van de PVV-fractie hebben in het verslag gevraagd om de
volgende tabel in en aan te vullen, maar kregen tot hun grote schrik een
aangepaste tabel ingevuld retour, waarbij een complete regel was
weggelaten. Deze leden vragen daarom nog een keer om onderstaande
tabel in zijn geheel in en aan te vullen.

AWBZ
Wlz
Wmo
Jeugd
Zvw
Minder AWBZ/Wlz
percentage

2015

2016

2017

2018

30
17,5
3
1
4
4,5
15%

31
16,9
?
?
?
?
?

33
16,4
?
?
?
?
?

?
?
?
?
?
?
?

8. Regeldruk
Het is de leden van de PvdA-fractie opgevallen dat het terugdringen van
de regeldruk en overhead veel tekst kent in de memorie van toelichting en
de nota naar aanleiding van het verslag, maar dat het weinig concrete
doelstellingen en maatregelen bevat. Het komt tot zover weinig ambitieus
over op genoemde leden. Deze leden vragen de regering dan ook om een
hogere ambitie van de regering met een concreet actieplan.
De leden van de fractie van de PvdA zijn benieuwd naar de manier waarop
de ervaringen en conclusies uit de experimenten met regelarme instellingen worden gebruikt in de uitwerking van de Wlz. Waarom is de
hervorming van de langdurige zorg niet aangegrepen als mogelijkheid om
naar aanleiding van de ERAI-ervaringen een norm op te stellen? Hiernaast
heeft het project «Voorkomen verspilling zorg» plaatsgevonden. Deze
leden zijn benieuwd naar de uitwerking van deze ervaringen in de Wet
langdurige zorg. Welke opdracht krijgen zorgkantoren hierbij bij de
zorginkoop? Ook willen genoemde leden weten welke opdracht de
zorgkantoren krijgen bij de inkoop met betrekking tot de overhead. Hoe
staat het nu met de gesprekken met zorgkantoren en aanbieders, naar
aanleiding van de toezegging aan de leden van de PvdA-fractie dat de
overhead moet worden teruggebracht?
De leden van de PvdA-fractie hebben gelezen over het experimenteerartikel in de wet waardoor innovatie wettelijk wordt gestimuleerd.
Genoemde leden zijn tevreden over dit experimenteerartikel, echter
resteren nog enkele vragen hierover bij deze leden. Wie beslist wanneer
van de Wlz mag worden afgeweken? In het geval dat hier toestemming
toe wordt gegeven, mag dan van alle voorschriften worden afgeweken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

36

De regering zegt in haar beantwoording dat zij voornemens is om het
aantal regio’s met zorgkantoren te verminderen. De leden van de
SP-fractie zijn benieuwd waarom de regering kiest voor deze schaalvergroting; is het juist niet verstandiger om te kijken naar schaalverkleining?
Deze leden verwachten een toelichting op dit punt. Tevens vragen zij of de
regering bereid is om het aantal zorgkantoren te koppelen aan het aantal
centrumgemeenten. Is dit niet een veel logischere maat zodat de zorg
waarvoor de gemeenten verantwoordelijk zijn beter kan worden
afgestemd met de zorg waarvoor het zorgkantoor verantwoordelijk is?
Kan de regering daarop antwoorden? Verder willen de leden van de
SP-fractie weten wanneer de Kamer hierover geïnformeerd wordt. Tevens
willen zij weten wanneer de Kamer de tussenevaluatie experiment
regelarme instellingen kan verwachten, waarin de regering met
voorstellen komt om de bureaucratie te verminderen.
De in het experiment regelarme instellingen opgedane ervaringen zullen
worden betrokken bij de ontwikkeling van de kwaliteitsindicatoren.
Begrijpen de leden van de PVV-fractie hieruit goed, dat de kwaliteitsindicatoren pas worden ontwikkeld na de evaluatie van het experiment? Dat
gebeurt namelijk bij andere onderdelen uit het experiment ook. Is dat niet
veel te laat? Is het niet van groot belang, dat juist bij het ingaan van deze
enorme stelselherziening de kwaliteit op zijn minst gewaarborgd moet
zijn?
De leden van de D66-fractie lezen dat de mogelijkheid voor meerjarige
contracteren van zorgaanbieders formeel nu reeds bestaat in de AWBZ.
Van deze mogelijkheid maken zorgkantoren in de praktijk echter nauwelijks gebruik. Waar ligt dat aan, zo vragen deze leden. Zullen de jaarlijks
wijzigende financiële kaders c.q. het beschikbare budget in de toekomst
naar verwachting van de regering geen belemmering meer vormen? En
op welke wijze wordt geborgd dat zorgkantoren ook in 2015 al (selectief)
meerjarenafspraken gaan maken?
De leden van de D66-fractie constateren dat er een groep cliënten is die
beschikt over een indicatie voor verblijf, maar op 1 januari 2015 thuis
woont. Cliënten met een hoog zzp binnen deze groep behouden hun recht
op zorg vanuit de Wlz. Cliënten met een laag zzp kunnen tot 1 januari 2016
alsnog kiezen voor verblijf op grond van de Wlz, zo lezen deze leden. Bij
ouderen is een laag zzp VV doorgaans een begin van een doorloopperiode
naar zwaardere zorg. Worden deze cliënten nu niet onnodig bang gemaakt
dat ze hun zorg gaan verliezen? Is het mogelijk dat cliënten met een zzp in
de ouderenzorg dit overgangsrecht langer behouden of gezien worden
door het CIZ voordat hun recht in 2016 vervalt?
9. Fraude en oneigenlijk gebruik
De leden van de PvdA-fractie zijn benieuwd naar de uitslagen van de
fraudetoets die door de NZa is uitgevoerd. Wanneer kunnen deze leden de
uitkomsten van deze toets verwachten? Gaat de regering naar aanleiding
van de resultaten van deze fraudetoets nog veranderingen doorvoeren in
de concept-Wlz om deze fraudebestendiger te maken? Graag ontvangen
genoemde leden op deze vragen een reactie van de regering.
Een eerdere versie van het wetsvoorstel Wet langdurige zorg is door
diverse externe partijen bezien op risico’s op oneigenlijk gebruik en
fraude. Het wetsvoorstel, zoals uiteindelijk bij de Tweede Kamer is
ingediend, heeft ondertussen wijzigingen ondergaan ten opzichte van de
eerder getoetste versie. Reden waarom het wetsvoorstel aan een nieuwe
toets wordt onderworpen. De Kamer zal over de uitkomsten binnenkort
worden geïnformeerd. Is het niet een beetje vreemd, zo vragen de leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

37

van de PVV-fractie, om een wet te behandelen, waarvan de uitkomsten
van de fraudetoets nog niet bekend is?
De NZa heeft in de tussenrapportage naar de omvang van zorgfraude
voor alle sectoren in de zorg, waaronder de AWBZ, een kwalitatieve
analyse gemaakt van de mogelijke risico’s op fraude.8 De NZa zal in de
eindrapportage van dit onderzoek ook een kwantitatieve analyse maken
van de omvang van de fraude in de onderscheiden sectoren. Genoemde
leden vragen wat deze rapportage nog waard is, gezien de laatste
ontwikkelingen binnen de NZa.
Verrijking ten koste van de premiebetaler zet de solidariteit onder het
zorgstelsel onnodig onder druk. De recent tot stand gekomen Wet
normering topinkomens stelt regels voor het maximale inkomen van
onder meer directeuren en bestuurders in de zorg. Dit voorkomt dat de
solidariteit onder het zorgstelsel onder druk komt te staan door onverantwoord hoge topinkomens van directeuren en bestuurders in de zorg. Moet
deze wet niet fors aangescherpt worden, zo vragen de leden van de
PVV-fractie.
Uitwisseling van gegevens kan nodig zijn bij overgang van het ene naar
het andere domein. Afstemming met andere uitvoerders en andere
aanbieders is dan nodig. Deze afstemming van de zorg werkt tweeledig:
de verzekerde krijgt een goed pakket op elkaar afgestemde zorg en
dubbele verstrekkingen kunnen worden voorkomen. De leden van de
PVV-fractie denken dat deze afstemming drieledig is: namelijk het «all
over the place» verspreiden van gegevens. Klopt dit?
10. Gegevensuitwisseling
De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over het medisch
beroepsgeheim. Vele organisaties zoals bijvoorbeeld het CIZ, maar ook
het CAK krijgen inzage in medische gegevens. Hoe gaat de regering
voorkomen dat medische gegevens niet voor andere doeleinden gebruikt
worden, dan waarvoor zij bedoeld zijn? Wie ziet hier precies op toe en
welke procedure geldt hiervoor? Kan de regering tevens aangeven welke
sancties ingezet kunnen worden indien het medisch beroepsgeheim
geschonden wordt door een organisatie? Is niet altijd toestemming van de
patiënt nodig om als hulpverlener medische gegevens uit te wisselen voor
niet-behandelingsdoeleinden?
De regering is van mening dat de gegevensuitwisselingen in de Wlz
noodzakelijk zijn in een democratische samenleving, in het belang van het
economisch welzijn van Nederland. Welk economisch welzijn, zo vragen
de leden van de PVV-fractie, en hoe verhoudt dit zich tot het welzijn van
de burgers van Nederland als het om hun privacy gaat?
De leden van de D66-fractie lezen dat hulpverleners met een medisch
beroepsgeheim het CIZ desgevraagd gegevens dienen te verschaffen, als
het CIZ deze nodig heeft om tot een goede (her)indicatie te komen. Hoe
verhoudt dit zich tot de regels wat betreft het medisch beroepsgeheim?
Bestaat er een mogelijkheid dat de verzekerde bezwaar kan maken tegen
uitwisseling van zijn gegevens? Waarom is de toestemming voor altijd en
iedereen bij het CIZ een noodzaak? Vallen bevoegde medewerkers van het
CIZ die betrokken zijn bij de indicatiestelling ook onder de geheimhoudingsplicht?
De vertrouwensband tussen zorgverlener en cliënt is noodzakelijk voor
goede zorg. De leden van de GroenLinks-fractie maken zich daarom
zorgen over de wijze waarop de privacy in voorliggend wetsvoorstel is
8

Kamerstukken II, 2013–2014, 28 828, nr. 56, bijlage: Onderzoek zorgfraude-tussenrapport
(update)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

38

geborgd. In hoeverre is voorliggend wetsvoorstel strijdig met het
(medisch) beroepsgeheim? Is de regering bereid met betrokken beroepsgroepen de informatiebepalingen in voorliggend wetsvoorstel nader
tegen het licht te houden en deze nader te preciseren?
11. Innovatie door te experimenteren
Het experiment regelarme instellingen heeft tot dusverre laten zien dat er
een groeiende behoefte is om, onder bepaalde omstandigheden, van
bepaalde wettelijke voorschriften af te kunnen wijken. De leden van de
PVV-fractie vragen nog maar een keer waarom dit niet direct in deze wet
is verankerd omdat zij daarop in eerste instantie geen antwoord hebben
gehad.
12. Internationaalrechtelijke aspecten
Zoals eerder genoemd zijn de leden van de SP-fractie het zeer eens met
uitspraken van het College voor de Rechten van de Mens, dat aangegeven
heeft dat er sprake is van een verslechtering van rechten. Genoemde
leden willen weten waarom de regering in het voorliggende wetsvoorstel
er zo prat op gaat dat het recht op zorg behouden blijft, maar dit ondertussen heeft afgeschaft in de Wmo. Voorts willen deze leden weten
waarom de regering de uitspraken van het College zo gemakkelijk aan de
kant schuift. Hecht de regering niet aan de uitspraken van dit College?
De leden van de SP-fractie hadden eerder een aantal vragen gesteld over
de Wlz-zorg in het buitenland. Zij constateren dat de Wlz-uitvoerder
bepaalt of iemand zorg kan krijgen in het buitenland. Waarom heeft de
regering hiervoor gekozen en welke verschillen heeft dit met de wijze
waarop dit nu in de AWBZ is geregeld? Tevens willen deze leden weten
wie oordeelt over de beslissing van de Wlz-uitvoerder, als het gaat om
zorgtoewijzing in het buitenland.
Met betrekking tot de reactie van het College voor de Rechten van de
Mens op de consultatieversie wordt het volgende opgemerkt. Het College
is van mening dat er sprake is van verslechtering van rechten, die daarin
gelegen is dat sommige vormen van zorg waarop ingevolge de AWBZ
recht bestaat worden overgeheveld naar de Wmo 2015. Zoals ook in de
memorie van toelichting aangegeven, is de regering van mening dat de
voorgestelde wijzigingen vallen binnen hetgeen artikel 4 van het
Internationale verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten
(IVESCR) de verdragspartijen toestaat. Voorts is in de memorie van
toelichting aangegeven, dat het overhevelen van vormen van zorg naar de
Wmo 2015 past bij de maatschappelijke trend dat ouderen zo lang
mogelijk thuis willen wonen. Dit geldt ook voor de uit het Internationale
verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (IVRPH)
voortvloeiende wens om dergelijke personen te helpen deel te nemen aan
de maatschappij. Waarom zou deze maatschappelijke trend, zoals hier
steeds benoemd, in strijd zijn met het wettelijk recht op zorg? De leden
van de PVV-fractie vragen wat het afschaffen van het wettelijk recht op
zorg te maken heeft met deze trend. Kunnen mensen niet langer thuis
wonen met een wettelijk recht op zorg? Deze leden denken dat het zelfs
beter en langer mogelijk is met een wettelijk recht op zorg. Graag
ontvangen zij een toelichting.
Het lid van de fractie van 50PLUS/Baay leest in de nota naar aanleiding
van het verslag dat het wettelijk verstrekkingenpakket van het woonland
ten laste komt van Nederland. Betekent dat dat deze zorg volledig wordt
vergoed? Of betekent dit dat de kosten worden vergoed volgens Nederlandse marktomstandigheden, zoals het geval is bij in Nederland
aangevangen zorg?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

39

13. Juridisch kader en rechtsbescherming
De regering geeft aan dat de Wlz-uitvoerder een zorgplicht heeft. De leden
van de SP-fractie vragen de regering of zij kan toelichten of de zorgplicht
tevens blijft gelden voor de zorgverzekeraars.
14. Toekomstperspectief
Hoewel de regering aangeeft dat er op dit moment nog geen sprake is van
een specifiek toekomstbeeld, constateren de leden van de SP-fractie dat
de Wlz eigenlijk een tussenwet is, zodat de stap van de langdurige zorg
naar de Zvw kleiner gemaakt wordt. Kan de regering haar visie op deze
mogelijke overheveling nader toelichten?
De leden van de CDA-fractie lezen dat de regering vindt dat na invoering
van de Wlz bezien moet worden of verdere verbeteringen nodig zijn. Dit
uitgangspunt delen genoemde leden met de regering, maar dit vroegen
deze leden niet. De leden van de CDA-fractie vinden dit van een andere
orde dan het feit dat de regering nu al spreekt over een lange termijnvisie
waarin de Wlz in delen (doelgroepen) wordt overgeheveld naar de Zvw als
zorgverzekeraars aan bepaalde eisen voldoen. Dus daarom stellen
genoemde leden nogmaals de vraag: waarom heeft de regering dit
opgenomen in de wet? Moeten deze leden dit zien als een tussenwet
omdat de regering van mening is dat de Wlz-zorg uiteindelijk (en dat kan
lang of kort duren) onderbracht moet worden in de Zvw?Is de regering
inmiddels in staat om duidelijkheid te verschaffen welke onderdelen van
de Wlz zij daadwerkelijk in werking wil laten treden op 1 januari 2015 en
welke niet? Is het geen wijsheid de wet een jaar later in werking te laten
treden zodat voldoende tijd genomen kan worden voor een zorgvuldige
voorbereiding?
15. Overgangssituatie, inwerkingtreding en transitie
De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen over het overgangsrecht. Zij lezen dat mensen die «te licht» zullen zijn voor een Wlz-indicatie,
en die een indicatie hebben voor een verblijf, maar nog extramurale zorg
ontvangen, de mogelijkheid krijgen om alsnog te kiezen voor een verblijf
in een instelling. Genoemde leden vragen op welke manier met de
cliënten zal worden gecommuniceerd over deze mogelijkheid. Op welke
termijn zullen deze cliënten hierover worden geïnformeerd? Deze leden
zouden het spijtig vinden als cliënten pas van deze mogelijkheid
vernemen wanneer het «keuzejaar» voorbij is. Kan de regering een
inschatting maken van het aantal cliënten dat bij deze keuzemogelijkheid
alsnog zal kiezen voor intramurale zorg? Is het aantal intramurale
instellingsplekken op dit moment voldoende om deze eventuele
verhoging van de instroom op te vangen? De leden van de PvdA-fractie
begrijpen dat de regering een gefaseerde invoering van de bepalingen
van de Wlz voor zich ziet. Kan de regering toelichten hoe dat praktisch
vorm krijgt?
De leden van de D66-fractie lezen dat voor mensen met een hoog zzp
die thuis wonen er vanaf 2015 geen mogelijkheid is om de zorg te
verzilveren in functies en klassen. Zij moeten vóór 1 januari 2015 de keuze
maken voor een vpt, een pgb of alsnog verblijf in een instelling. Is dit nog
realistisch voor 2015, zo vragen deze leden. Wordt hiermee niet onder
grote tijdsdruk een keuze neergelegd bij cliënten en hun mantelzorgers?
De leden van de SGP-fractie vragen of het klopt dat cliënten met
budgetgarantie aanmerkelijk beter af zijn wanneer zij alle zorg vanuit het
pgb ontvangen ten opzichte van degenen die de zorg zowel in natura als

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

40

vanuit het pgb ontvangen. Zo ja, waarom vindt de regering het acceptabel
dat de laatste categorie cliënten er aanmerkelijk op achteruitgaat door het
wetsvoorstel, terwijl de gevolgen van hun keuze bij deze cliënten niet
bekend waren?
De leden van de SGP-fractie vragen of de cliënten die in 2015 alsnog
gebruik willen maken van hun indicatie voor verblijf in 2015 die
mogelijkheid ook daadwerkelijk bij de bestaande aanbieder kunnen
verzilveren. Kunnen deze aanbieders aanspraak maken op de vergoeding
voor verblijf, zo vragen zij.
In antwoord op vragen van diverse partijen geeft de regering aan dat er
middelen zijn gereserveerd voor mensen met een laag zzp die gebruikmaken van het overgangsrecht. Het lid van de fractie van 50PLUS/Baay
gaat uit van de middelen genoemd in tabel 7.1 van de memorie van
toelichting. Is er een inschatting gemaakt welk percentage van de
rechthebbenden hier daadwerkelijk gebruik van gaat maken? Is de
hoeveelheid aan middelen hierop gebaseerd? Zo niet, waar is dit dan op
gebaseerd? Hoe wordt gerealiseerd dat er voldoende plaatsingscapaciteit
is, nu het aantal beschikbare plaatsen in een instelling wordt verminderd
door zowel regeringsbeleid als door zorgkantoren, die het aantal
beschikbare plaatsen versneld afbouwen? Binnen welke concrete termijn
moet iemand, die aangeeft van het overgangsrecht gebruik te willen
maken, een plek toegewezen krijgen? Is hier een deadline aan verbonden?
16. Nota van wijziging
De kans op verbetering van gezondheid waardoor iemand een instelling
weer zal kunnen verlaten is naar de mening van de regering groter in de
Zorgverzekeringswet dan in de Wlz. De leden van de VVD-fractie vragen
of de regering kan bevestigen dat ook in de Wlz een perspectief op
genezing of verbetering van de situatie gehanteerd wordt. Zo nee,
waarom niet? Zo ja, kan de regering dit nader onderbouwen?
Aangegeven wordt dat de uitgaven Zvw structureel met € 310 miljoen
stijgen en dat daarnaast € 430 miljoen van de huidige AWBZ-middelen
voor de Wlz worden bestemd. Genoemde leden vragen of nader kan
worden toegelicht hoe deze twee bedragen zijn opgebouwd, inclusief een
jaarlijks overzicht van 2015 – 2017. Kan deze passage nader worden
toegelicht, waarbij ingegaan wordt op de verhouding tussen deze twee
bedragen en waarom er naast het bedrag van € 310 miljoen ook sprake is
van een bedrag van € 430 miljoen?
Zorginstituut Nederland zal binnenkort opdracht krijgen om een voorstel
te doen voor objectieve inhoudelijke toetsingscriteria voor toegang van
ggz-cliënten tot de Wlz. Hoe verhouden deze nog op te stellen toegangscriteria zich tot de algemene objectieve toegangscriteria voor de Wlz? De
leden van de VVD-fractie vragen of er verschillen zijn tussen de algemene
criteria en de criteria voor de ggz-doelgroep. Zo ja, waarom?
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de nota van
wijziging met betrekking tot de behandeling van de Wet langdurige zorg.
De leden van de SP-fractie vragen de regering waarom gekozen wordt
voor een periode van drie jaar, voordat mensen kunnen doorstromen naar
de Wlz. Kan de regering dat nader toelichten? Kan de regering tevens
aangeven wat de uitstroom van mensen in de langdurige ggz in het eerste
jaar en in het tweede jaar precies is? Kan de regering dat concretiseren in
aantallen en percentages?
De regering geeft in haar toelichting aan dat op dit moment criteria
ontbreken die beoordelen of iemand die voor een ggz-behandeling in een
instelling wordt opgenomen daar blijvend op zal zijn aangewezen. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

41

leden van de SP-fractie willen weten waarom dergelijke criteria op dit
moment ontbreken. Kan de regering dat nader toelichten?
Voorts zijn genoemde leden benieuwd waarom de regering ervoor kiest
om indicatiebesluiten in de Wlz elke keer met drie jaar te verlengen. Kan
de regering daar nader op ingaan?
Verder vragen deze leden een nadere toelichting waarom de regering het
advies van het Zorginstituut niet heeft overgenomen, waarin wordt
voorgesteld om bij de afschaffing van de AWBZ, iedereen met een
ggz-behandeling voor verblijf in te laten stromen in de Wlz. Hoe gaat de
regering regelen dat mensen geen problemen krijgen met verschillende
eigen betalingen en overdrachten van dossiers tussen uitvoeringsorganen? Hoewel de regering aangeeft dat zij geen problemen met de
financieringssystematiek verwacht, zijn genoemde leden wel benieuwd
wat de regering gaat doen als dat wel het geval blijkt te zijn. Is er dan een
(nood)scenario voorhanden?
De leden van de SP-fractie vragen de regering waarom mensen die de
periode van drie jaar onderbroken hebben, niet terug kunnen keren voor
ggz-zorg in de Wlz? Wat als om een of andere reden dit niet haalbaar is
voor een persoon, zodra bijvoorbeeld ziekteverschijnselen terugkomen?
Waarom wordt er niet voor gekozen om deze mensen bij terugkeer in de
Wlz te plaatsen, als blijkt dat de psychische aandoening langdurig is?
Hoewel de regering een periode van 90 dagen heeft ingesteld, bepaalt de
regering alsnog een limiet voor terugkeer in de Wlz. Waarom wordt er
precies voor 90 dagen gekozen, kan de regering dat nader toelichten?
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de nota van
wijziging en hebben daarover nog een aantal vragen en opmerkingen.De
leden van de CDA-fractie zijn van mening dat voor toegang tot de Wlz het
geen verschil mag maken of iemand een lichamelijke, zintuiglijke of
verstandelijke beperking heeft of een psychiatrische stoornis heeft.
Genoemde leden zijn dan ook blij dat de regering het uitgangspunt van de
motie-Keijzer/Bergkamp9 in principe uitgevoerd heeft voor de zwaardere
B-pakketten. Wel constateren zij dat de precisiering daarvan nog
achterwege gebleven is en dat over de zwaardere C-pakketten de regering
nog geen stappen gezet heeft. De leden van de CDA-fractie lezen dat met
verblijf gepaard gaande algemene behandeling slechts onder het
verzekerd pakket valt indien de betrokkene ook Wlz-specifieke behandeling ontvangt en de algemene behandeling door of namens de
verblijfsinstelling wordt verleend. Welke behandeling zou hier niet onder
kunnen vallen? De grondslag psychiatrie is niet opgenomen in de teksten
waarin staat wie recht heeft op Wlz-zorg. Dat zal moeten worden
aangepast, omdat is besloten om ook mensen met de grondslag
psychiatrie, die aangewezen zijn op 24-uurs toezicht, een aanspraak te
geven op Wlz-zorg. Deze toevoeging maakt het wettelijk ook mogelijk om
mensen met een huidig hoog zorgzwaartepakket GGZ C in de nieuwe Wlz
te houden en van daaruit te onderzoeken wie er wel en wie er niet in de
Wlz kan blijven. De regering heeft al ingestemd tijdens de behandeling
van de Wmo 2015 met de opname van mensen in de Wlz die de grondslag
psychiatrie hebben en 24/7 toezicht nog hebben. De leden van de
CDA-fractie willen daarom weten of de mensen met een huidig hoog
zorgzwaartepakket GGZ C in de nieuwe Wlz gehouden kunnen worden en
van daaruit te onderzoeken wie er wel en wie er niet in de Wlz kan blijven
of te zorgen voor een andere oplossing, dat de mensen de garantie krijgen
dat hun zorg doorloopt totdat ze zijn getoetst voor de Wlz.
Op dit moment ontbreken de criteria aan de hand waarvan beoordeeld
kan worden of iemand die voor ggz-behandeling in een instelling wordt
opgenomen, daar blijvend op zal zijn aangewezen. Deze criteria zullen zo
snel mogelijk worden ontwikkeld. Tot het moment waarop deze zullen
9

Kamerstukken II, 2013–2014, 30 597, nr. 397

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

42

kunnen worden toegepast, zullen de eerste drie jaren gedurende welke
iemand ggz-behandeling met verblijf nodig heeft, ten laste van de
zorgverzekering komen. Wanneer zullen deze criteria kunnen worden
toegepast, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Wat gebeurt er in de
tussentijd met iemand die korter dan drie jaar ggz-zorg vanuit de Zvw
ontvangt wanneer door de behandelaar besloten wordt dat er geen sprake
meer is van medische behandeling en de patiënt dus niet meer voldoet
aan de criteria van de Zvw? Dit lijkt voort te vloeien uit het gevoerde
schriftelijke overleg inzake de voorgenomen aanwijzing over bekostiging
van de langdurige intramurale ggz. Betekent het dan dat deze persoon
zich moet melden bij de betreffende gemeente? De leden van de
CDA-fractie zijn niet overtuigd waarom de huidige termijn van een jaar
overgezet wordt naar een termijn van drie jaar. Zij vragen de regering
wetenschappelijk onderbouwd aan te geven waarom deze termijn van
drie jaar voor toegang naar de Wlz te verkiezen is boven de huidige
termijn van een jaar.De cliënten met indicatie zzp GGZ 6c wonen nu
beschermd met intensieve begeleiding en intensieve verpleging en
verzorging. Deze worden een verantwoordelijkheid van de gemeenten.
Zitten de kosten hiervan in de overheveling van middelen? Is het mogelijk
dat deze groep cliënten in aanmerking gaat komen voor een Wlz-indicatie?
Heeft de regering zicht op de zwaarte van hun zorgbehoefte? Anders
gezegd: hoeveel jaar verblijven deze mensen al in hun beschermde
woonomgeving? Analoog aan het criterium van drie jaar dat de regering
gekozen heeft voor de GGZ B-pakketten is de vraag gerechtvaardigd of
deze cliënten niet in aanmerking zouden moeten komen voor Wlzfinanciering. Graag ontvangen de leden van de CDA-fractie een reactie
hierop van de regering. Wanneer een cliënt niet tevreden is over de zorg
en behandeling die hij ontvangt ingevolge de Zvw en hij wil geplaatst
worden in een Wlz-gefinancierde instelling kan hij daar dus niet in komen
totdat de nieuwe criteria gelden en de Wlz overeenkomstig is aangepast.
Klopt deze stelling, zo vragen deze leden. De af te geven indicaties gelden
voor drie jaar, zo lezen de leden van de CDA-fractie. Waarom is er voor
ggz-patiënten gekozen voor een duur van drie jaar en voor andere
Wlz-gerechtigden voor een indicatie met onbepaalde termijn? Of is de
regering voornemens om wanneer de indicatiecriteria bekend zijn, het
algemene regime van de Wlz voor de duur van de indicaties ook te laten
gelden voor ggz-indicaties? Zo nee, waarom niet?Cliënten die op de dag
waarop de Wlz in werking treedt wel al een jaar ggz-behandeling met
verblijf ten laste van hun zorgverzekering hebben gehad maar nog geen
twee jaar ggz-behandeling met verblijf ten laste van de AWBZ hebben
gehad, gaan op dat moment over naar de Zvw. Reden hiervoor is dat de
kans op verbetering van hun gezondheid onder de Zvw groter is dan
onder de Wlz. De leden van de CDA-fractie vragen de regering te
onderbouwen waarop dit gebaseerd is. Indien dit cijfermatig en wetenschappelijk te onderbouwen is, vragen de leden van de CDA-fractie of dit
niet een zeer negatieve waardering is van de zorg die in intramurale
ggz-instellingen gegeven wordt. En als dat zo is, vragen deze leden de
regering hoe tot verbetering van deze zorg gekomen kan worden. Immers,
ook binnen de Wlz-zorg moet men erop gericht blijven het intramuraal
verblijven niet langer te laten duren dan noodzakelijk. Voor de groep
ouderen met ggz-problematiek met een intramurale indicatie (al dan niet
intramuraal verblijvend) vragen de leden van de CDA-fractie meer
duidelijkheid over het overgangsrecht. Gaat deze groep indien zij op
1 januari 2015 nog niet drie jaar intramuraal verblijven over naar de Zvw?
Zo ja, is het dan geen wijsheid deze cliënten direct onder de Wlz te
brengen? De verwachting is ook hier dat met het voortschrijden van de
jaren eerder wel dan niet een verzwaring van de zorgvraag zich voor zal
doen. Studenten met autisme die in een wooninitiatief van Stumass
wonen hebben een zzp GGZ 2c of zzp GGZ 3c indicatie. Hun indicaties zijn
meestal voor een relatief korte periode (1 tot 3 jaar) afgegeven, omdat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

43

zorgvraag van mensen met autisme sterk kan toe- of afnemen in deze
levensfase (18 tot 27 jaar).
Van ongeveer de helft van de cliënten van deze organisatie verloopt hun
zzp GGZ indicatie in de eerste helft van 2015. Zoals de plannen nu
voorliggen moeten zij bij het aflopen van hun zzp- indicatie naar het
Wmo-loket van de centrumgemeente voor een
Wmo-maatwerkvoorziening. De meeste centrumgemeenten hebben
echter nog geen concreet plan van aanpak over hoe de toegang van het
beschermd wonen georganiseerd gaat worden en op basis van welke
criteria een aanvraag beoordeeld gaat worden. Voor een grote groep
cliënten van Stumass die nu naar tevredenheid specialistische zorg
georganiseerd hebben in het wooninitiatief en succesvol studeren aan een
universiteit of hbo, breekt hierdoor nu al een periode van grote onzekerheid aan. Het is voor deze cliënten onzeker of zij hun zorg in het wooninitiatief kunnen behouden en hun studie kunnen voortzetten. Graag
ontvangen de leden van de CDA-fractie een reactie hoe te voorkomen dat
deze cliënten tussen wal en schip vallen.
Door de eerste drie jaar van ggz-behandeling met verblijf voor rekening
van de Zvw te laten komen stijgen de uitgaven van de Zvw structureel met
€ 310 miljoen. Graag ontvangen de leden van de CDA-fractie de consequenties hiervan voor de premie en het eigen risico, alsmede de werkgeverslasten en de solvabiliteit. In dit nader verslag zijn deze leden hier ook
uitgebreid op ingegaan. Genoemde leden zien een geactualiseerd
overzicht tegemoet. Het Zorginstituut heeft een lezenswaardig advies
gegeven over de consequenties van de onderhavige wetswijziging voor
de eigen betalingen. De reden waarom de regering dit niet opgevolgd
heeft is de tot op heden niet onderbouwde stelling dat cliënten zolang zij
onder Zvw vallen zij nog een kans hebben op uitstroom. De leden van de
CDA-fractie citeren: «Het kabinet is van mening dat het van groot belang
is dat mensen die nog kans op uitstroom uit de instelling hebben, deze
kans ook waar kunnen maken. Zoals eerder in deze toelichting is
aangegeven, is de kans het grootst zolang de benodigde zorg op grond
van de zorgverzekering wordt gefinancierd.» De leden van de CDA-fractie
hebben zojuist in dit nader verslag gevraagd om onderbouwing van de
driejaarstermijn. Deze leden herhalen met nadruk deze vraag hier. In de
nota naar aanleiding van het verslag is nog aangekondigd dat artikel 5.1.3,
derde lid, alsmede artikel 4.2.2, zevende lid, van de Wlz geschrapt worden.
Wanneer ontvangt de Kamer de desbetreffende nota van wijziging? En
mogen de leden van de CDA-fractie ervan uitgaan dat deze nota geen
andere wijzigingen bevat dan deze? Genoemde leden houden de
mogelijkheid open dat hierover nog een nadere inbreng noodzakelijk zal
blijken te zijn. De op pagina 132 van de nota naar aanleiding van het
verslag aangekondigde nota van wijziging waarin de bevoegdheden van
het zorgkantoor vastgesteld gaan worden kan hiertoe aanleiding geven.
ARTIKELSGEWIJS
Artikel 8.1.2
De leden van de SGP-fractie vragen of de Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst (WGBO) van toepassing is op de relatie
tussen cliënt en aanbieder in de Wlz en of de vertegenwoordiging van
wilsonbekwamen in genoemde wetten en de Wet zorg en dwang
eenduidig geregeld is.
Artikel 11.1.1
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er bij het overgangsrecht
voor verzekerden met een «laag» zzp die wonen in een kleinschalig
wooninitiatief sprake is van een onderscheid tussen wooninitiatieven met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

44

pgb-gefinancierde zorg en wooninitiatieven waarin de bewoners zorg in
natura ontvangen maar niet onder toegelaten instellingen vallen?
De leden van de SGP-fractie vragen op grond van welke overwegingen
de regering tot de stelling komt dat kleinschalige wooninitiatieven waarbij
zorg in natura wordt verleend altijd toegelaten instellingen zijn. Hoe
verklaart de regering dat er kleinschalige initiatieven zijn die geen
toegelaten instelling zijn noch daarvan juridisch of fysiek onderdeel
uitmaken en waarbij de zorg niet op basis van een pgb maar in natura
geleverd wordt? Bovendien vragen deze leden of de regering hun visie
deelt dat de wijze waarop de zorg wordt gefinancierd bij kleinschalige
initiatieven niet tot uiteenlopende aanspraken dient te leiden, zodat
kleinschalige initiatieven met pgb of zorg in natura gelijke kansen hebben.
De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport,
Neppérus
Adjunct-griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport,
Clemens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 891, nr. 11

45