Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3213
Vragen van de leden Van den Nieuwenhuijzen (GroenLinks) en Van den
Hul (PvdA) aan de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over de verslechterende positie van LHBT+
mensen als gevolg van de COVID-19 pandemie (ingezonden 26 mei 2020).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) en van Minister Blok (Buitenlandse Zaken)
(ontvangen 19 juni 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het rapport van De Kaleidoscope Trust1 dat waarschuwt
voor de snel verslechterende situatie van LHBT+ mensen in de landen van
het Britse Gemenebest en het bericht van Hivos2 over de toenemende
homohaat in de landen waar Hivos actief is? Wat is uw appreciatie van deze
berichten?
Antwoord 1
Ja. Deze organisaties, net als verschillende andere, vragen terecht aandacht
voor de kwetsbare positie van LHBTI’s tijdens deze COVID-19 pandemie.
Vraag 2 en 3
Kunt u inzicht geven in de situatie van LHBT+ mensen in de landen waar
organisaties met Nederlandse middelen actief zijn? Kunt u aangeven hoe
deze situatie is veranderd sinds het uitbreken van de COVID-19 pandemie?
Herkent u het beeld dat de situatie van LHBT+ mensen onder druk staat in
veel landen?
Wat is er bij u bekend over de invloed van COVID-19 op de situatie van
LHBT+ mensen in andere niet-Europese landen?
Antwoord 2 en 3
LHBTI’s bevinden zich in een extra kwetsbare positie tijdens de COVID-19
pandemie vanwege discriminatie, stigmatisering en criminalisering. Deze
problematiek bestond al voor de crisis en resulteert nu in een disproportio1

Kaleidoscoop International Trust, 18 mei 2020, «COVID-19: NEW REPORT SHOWS EMERGING
HUMANITARIAN CRISIS FOR LGBTI+ PEOPLE IN THE COMMONWEALTH»,
https://kaleidoscopetrust.com/news/183
2
Hivo, 11 mei 2020, «IDAHOT 2020: tijdens coronacrisis neemt homohaat toe»,
https://www.hivos.nl/idahot-2020-tijdens-coronacrisis-neemt-homohaat-toe/

ah-tk-20192020-3213
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

neel negatieve impact op deze groep. LHBTI’s hebben in veel niet-Europese
landen voortdurend te maken met armoede, psychosociale problemen en
discriminatie in de zorg. Lockdown-maatregelen dwingen daarnaast LHBTI’s
bij familie thuis te blijven waar ze te maken kunnen krijgen met huiselijk
geweld, omdat ze niet geaccepteerd worden. Alternatieve veilige verblijfplaatsen voor LHBTI’s zijn door COVID-19 gerelateerde maatregelen vaak gesloten.
Daarnaast kan de crisis door overheden misbruikt worden om specifiek
LHBTI’s verdergaand te discrimineren of om nieuwe, voor hen beperkende
wetgeving voor te stellen. Ook zijn er signalen dat in sommige gebieden
LHBTI’s in relatie tot deze pandemie als zondebok worden gezien, hetgeen
verder bijdraagt aan de kwetsbare situatie waarin zij zich bevinden.
Vraag 4
Welke signalen krijgt u vanuit de LHBT+ gemeenschappen zelf? Aan welke
vorm van ondersteuning hebben zij zelf behoefte?
Antwoord 4
Verschillende partnerorganisaties, waaronder de ngo’s COC Nederland,
Outright, Hivos en Astraea, en de LHBTI-organisaties die verbonden zijn aan
de internationale Equal Rights Coalition hebben expliciet aandacht besteed
aan de invloed van COVID-19 op de situatie van LHBTI’s. In hun analyses
roepen de organisaties onder meer op tot specifieke, flexibele financiële
steun voor LHBTI-organisaties, het blijven adresseren van restricties van de
rechten van LHBTI’s en het betrekken van LHBTI’s en andere gemarginaliseerde groepen in humanitaire steun bij de COVID-crisis. Daarnaast blijft het
Ministerie van buitenlandse zaken via partners als UNAIDS, het Aidsfonds,
Frontline AIDS en het Robert Carr Fund voortdurend in gesprek over de
toegang tot medicatie tijdens deze crisis en de noden van de LHBTI’s die
leven met hiv.
De onafhankelijk expert op het gebied van seksuele oriëntatie en genderidentiteit (SOGI) bij de VN, Victor Madrigal-Borloz, zal in zijn aanstaande rapport
aan de VN Mensenrechtenraad voor de zomer ingaan op de impact van de
COVID-19 pandemie op LHBTI’s wereldwijd. Daarin doet hij zoals gebruikelijk
aan verschillende landen aanbevelingen om de positie van LHBTI’s te
beschermen.
Vraag 5, 6 en 7
Wat onderneemt u om de positie van LHBT+ mensen in ontwikkelingslanden
te beschermen en deze te verbeteren? Bent u van plan om deze inzet te
intensiveren als gevolg van de ontwikkelingen? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
op welke wijze?
Wat kunt u betekenen voor LHBT+ gemeenschappen in landen waar hun
situatie snel dreigt te verslechteren of waar de veiligheid van LHBT+ mensen
direct in gevaar komt?
Bent u met de overheden van landen waar de positie van LHBT+ mensen is
verslechterd daarover in gesprek en wat is inzet van deze gesprekken? Kunt u
daar inzicht in geven?
Antwoord 5, 6 en 7
Nederland heeft op 17 mei op de Internationale dag tegen homofobie,
transfobie en bifobie (IDAHOT) gezamenlijk met 37 andere landen van de
internationale Equal Rights Coalition een verklaring uitgegeven waarin
aandacht wordt gevraagd voor de situatie van LHBTI’s tijdens deze crisis en
waarin alle landen worden opgeroepen om hier expliciet aandacht aan te
besteden bij de bestrijding van de crisis.3 Bij gelegenheid van IDAHOT heeft
de Nederlandse Mensenrechtenambassadeur specifiek de aandacht gevestigd
op individuele LHBTI-activisten uit Nepal, Kenia, Oeganda, Libanon en
Guatemala. Ook hebben Nederlandse ambassades op verschillende plekken
de positie van LHBTI’s in de COVID-19 pandemie uitgelicht.
Nederland ondersteunt verder via het strategisch partnerschap met COC
Nederland (het programma Samenspraak en Tegenspraak) en via het
Mensenrechtenfonds vele lokale LHBTI-organisaties. Deze steun is juist nu

3

https://www.government.nl/documents/diplomatic-statements/2020/05/17/erc-statement-oncovid-19-and-the-human-rights-of-lgbti-persons

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

belangrijk, omdat LHBTI-organisaties zo capaciteit kunnen opbouwen om zelf
op te kunnen komen voor hun rechten. Binnen de lopende projecten bestaat
daarbij flexibiliteit om de activiteiten aan te passen aan de COVID-19 crisis en
de middelen te gebruiken ter ondersteuning van LHBTI’s gerelateerde
gevolgen.
Daarnaast blijft Nederland in bilaterale gesprekken, onder meer via ambassades en de Equal Rights Coalition, en binnen multilaterale fora, zoals de EU en
de VN, aandacht vragen voor de positie van groepen in kwetsbare situaties,
waaronder LHBTI’s. Acties richting specifieke landen zullen niet altijd publiek
zijn, aangezien dat in veel gevallen contraproductief werkt. Kritiek vanuit een
westers land kan de perceptie versterken dat het hier zou gaan om een
westerse agenda en zo leiden tot meer steun voor tegenstanders van gelijke
rechten van LHBTI’s. Nederland blijft echter, voor of achter de schermen, een
vocale pleitbezorger voor gelijke rechten van LHBTI’s.
Ten slotte werkt het ministerie samen met lokale partners om verslechtering
van de positie van LHBTI’s aan te kaarten. Zo zijn bijvoorbeeld in Uganda
mede dankzij de partnerorganisaties van het PITCH strategisch partnerschap
19 gearresteerde LHBTI jongeren vrijgelaten uit de gevangenis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3