Bijlage II
A. Voortgang aanbevelingen van de commissie De Wit I

Aanbeveling

Stand van zaken voortgang

1. Informatievoorziening macro-economische risico’s

Aan deze aanbeveling wordt voldaan. De Tweede Kamer is in 2013 nog door het CPB
en DNB geïnformeerd over de macro-economische risico's voor het financiële stelsel
(Kamerstukken II, 2012/13, 33283 nr. 3 en 4). Op donderdag 27 juni 2013 heeft de
vaste commissie voor Financiën een openbaar gesprek gevoerd met
vertegenwoordigers van het CPB en DNB over dit onderwerp (Kamerstukken II,
2012/13, 33283 nr. 5). Tot slot heeft de Tweede Kamer verslagen ontvangen van de
twee bijeenkomsten van het Financieel Stabiliteitscomité (Kamerstukken II, 2012/13,
32013 nr. 32 en Kamerstukken II, 2012/13, 32545 nr. 15).

2. Zorgdragen voor naleving Code Banken

De in 2010 ingestelde Monitoring Commissie Code Banken heeft in totaal vier
rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin verslag gedaan van haar bevindingen met
betrekking tot de implementatie van de Code Banken en de naleving van de daarin
opgenomen principes. De laatste rapportage heeft de Kamer bij brief van 22 januari
2013 ontvangen (Kamerstukken II 2012/2013, 32 013, nr. 28). De NVB werkt
momenteel aan een vernieuwde Code Banken en is voornemens een nieuwe
onafhankelijke monitoringcommissie in te richten die zal toezien op de naleving van de
principes uit de nieuwe Code Banken.

3. Aanvulling en aanscherping Code banken met betrekking tot
risicomanagement

In januari 2013 heeft de Tweede Kamer de eindrapportage van de Commissie Code
Banken ontvangen (Kamerstukken II, 2012/13, 32013 nr. 28). Uit de eindrapportage
blijkt dat banken het onderwerp risicomanagement hoog op de agenda hebben staan:
bij bijna alle onderzochte banken zijn risicocommissies actief en is vooruitgang
geboekt bij het verbeteren van hun risicomanagement. Op 22 maart 2013 heeft de
Monitoringscommissie haar aanbevelingen voor aanpassing van de Code Banken
gepubliceerd. Daarin heeft zij expliciet aandacht besteed aan het risicomanagement
van banken. Aanbeveling is de Code aan te vullen met waarborgen voor adequaat
risicomanagement, waarbij een holistische aanpak centraal staat. De NVB werkt
momenteel aan een vernieuwde Code Banken en is voornemens een nieuwe
onafhankelijke monitoringscommissie in te richten die zal toezien op de naleving van

de principes uit de nieuwe Code Banken.
Ook het toezicht op het risicomanagement van banken is de laatste jaren versterkt.
Internationale regels en principes zijn aangevuld en aangescherpt en in het toezicht
van DNB is meer focus op het risicomanagement en de rol van internal audit daarbij.
Voorbeelden van de verstevigde aandacht van toezicht op risicomanagement zijn de
zogenaamde themaonderzoeken op dit terrein. In 2012 heeft DNB een themaonderzoek uitgevoerd naar de interne audit-functie van banken, waarbij onder andere
is gekeken naar de positie van de interne audit-functie en het mandaat ten aanzien
van risicomanagement. In 2013 zijn onderzoeken gedaan naar o.a. de financiering van
commercieel vastgoed en beheersing van het renterisico. Dit jaar staan diverse
onderzoeken naar risk governance (aan de hand van bijvoorbeeld compliance, de
treasury en interne controle functie) en naar derivatenposities en balansmanagement
op de rol.
4. Aanvulling en aanscherping Code Banken met betrekking tot
beloningsbeleid

Op 22 maart 2013 heeft de Monitoring Commissie Code Banken haar aanbevelingen
over de toekomst van de Code Banken gepubliceerd. Een van deze aanbevelingen is
het vastleggen van kernprincipes van een beloningsbeleid dat wordt gekenmerkt door
een goede balans, zowel intern als extern, waarbij de verwachtingen van de
verschillende stakeholders in ogenschouw worden genomen. De NVB werkt momenteel
aan een vernieuwde Code Banken en is voornemens een nieuwe onafhankelijke
monitoringcommissie in te richten die zal toezien op de naleving van de principes uit
de nieuwe Code Banken.
Hiernaast zal naar verwachting per 1 januari 2015 de Wet beloningsbeleid financiële
ondernemingen in werking treden. Het kabinet beoogt met de introductie van dit
wetsvoorstel de reeds bestaande maatregelen te harmoniseren en aan te scherpen en
tevens nieuwe maatregelen te introduceren, zoals een bonusplafond van 20%.

5. Beloningsbeperkingen bij staatsteun

Deze aanbeveling is afgerond. Het bonusverbod bij staatssteun is op 20 juni 2012 in
werking getreden (Stb 2012, 265).

6. Versterking raad van commissarissen

Deze aanbeveling is afgerond. Middels de wet Introductie van de geschiktheidseis voor
commissarissen (Stb. 2012, 7 en 23) is de deskundigheidseis vervangen door een
(ruimere) geschiktheidseis en is de doelgroep die onder de geschiktheidseis valt
verbreed tot de raad van commissarissen.

7. Cultuur- en gedragsverandering in de financiële sector
noodzakelijk

Per 1 januari 2013 dienen - kort gezegd - bestuurders en commissarissen van
financiële ondernemingen een eed of belofte af te leggen (Stb. 2012, 678). Verder
wordt in het wetsvoorstel Financiële Markten 2015 voorgesteld om de eed of belofte
uit te breiden naar bepaalde medewerkers. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting in
april 2014 aan de Tweede Kamer worden aangeboden. Daarnaast werkt de sector zelf
aan een verdere cultuur- en gedragsverandering. Zo werken de banken aan een
maatschappelijk statuut, een vernieuwde code banken en aan gedragsregels met
daaraan gekoppeld een systeem van tuchtrecht.

8. Code(s) voor andere financiële instellingen wenselijk

Deze aanbeveling is afgerond. De Pensioenfederatie en de Stichting van de Arbeid
hebben samen de Code Pensioenfondsen opgesteld. Ook het Verbond van
Verzekeraars heeft in 2013 n.a.v. de laatste rapportage van de Monitoring Commissie
Governance Principes Verzekeraars (Kamerstukken II 2012/2013, 32 013, nr. 28) een
nieuwe versie van de Governance Principes Verzekeraars opgesteld. Verder is het
Verbond van Verzekeraars voornemens een nieuwe onafhankelijke
monitoringcommissie in te richten die zal toezien op de naleving van de principes uit
de nieuwe Governance Principes Verzekeraars.

9. Verantwoord aandeelhouderschap

In de brief van 25 november 2013 (Kamerstukken 32 013, nr. 40) is laatstelijk
ingegaan op loyaliteitsdividend voor aandeelhouders. Bij de behandeling van de
begroting heeft de Minister-President een brief van de ministers van Financiën en
Veiligheid en Justitie toegezegd waarin de voor- en nadelen van loyaliteitsaandelen
nogmaals worden benoemd. Ik zal de komende tijd opnieuw verkennen of het
aanbieden van loyaliteitsdividend leidt tot voldoende interesse om een goede
opbrengst bij de verkoop van ABN Amro te realiseren en of hierdoor interesse van
beleggers mogelijk wordt geschaad. De Kamer wordt hierover in de eerste helft van
2015 geïnformeerd.

10. Regelgeving bij voorkeur mondiaal of Europees, indien nodig
en mogelijk nationaal

Bij regulering van de financiële sector heeft een Europese en mondiale aanpak mijn
voorkeur. Op deze manier is het waarborgen van de stabiliteit van het Nederlandse
financiële stelstel het beste gediend en dit komt ook het gelijke speelveld ten goede.
Nederland zit hier in diverse Europese en internationale fora niet op haar handen,
maar draagt hier juist significant aan bij. Ik verwijs hiervoor ook naar de stand van
zaken bij aanbeveling 19 over de oprichting van de Bankenunie.
Wanneer een gewenste aanpassing in mondiaal of Europees verband niet of
onvoldoende kan worden gerealiseerd, zal ik ook op nationaal niveau wet- en

regelgeving ontwikkelen. De Interventiewet is hiervan een goed voorbeeld.
11. Geleidelijke verhoging minimum kapitaalseisen met
cyclusreserve

Op 1 januari 2014 is het nieuwe Europese kapitaaleisenraamwerk CRD-IV (bestaande
uit een richtlijn en een verordening) in werking getreden. Deze bevat fors hogere
kapitaaleisen voor banken en beleggingsondernemingen. In Nederland is de
implementatiewet CRD-IV op 22 januari jl. naar de Kamer verzonden. Onderdeel van
de CRD-IV implementatiewet is een anticyclische buffer die instellingen verplicht
tijdens perioden met bovengemiddelde kredietgroei een buffer op te bouwen. Deze
buffer is maximaal 2,5% van de risicogewogen activa. De toezichthouder kan in
bijzondere economische omstandigheden een hogere buffer opleggen.

12. Afstand nutsbankactiviteiten en zakenbankactiviteiten binnen
een instelling

De Commissie Structuur Nederlandse banken heeft in juni 2013 over dit vraagstuk
gerapporteerd. Zij heeft ter zake aanbevolen het voorstel van de commissie-Liikanen
over te nemen om (kort gezegd) handelsactiviteiten binnen een bank apart te zetten
indien deze een bepaalde omvang overschrijden. Een richtlijnvoorstel van de Europese
Commissie als follow-up van het Liikanen-voorstel wordt op korte termijn verwacht.

13. Beoordeling financiële stabiliteit bij overnames en fusies

De Commissie heeft een evaluatie van de richtlijn gekwalificeerde deelnemingen in
financiële instellingen (Antonveneta richtlijn) gestart. Zoals aan de Tweede Kamer
toegelicht, heeft Nederland bij de Commissie ervoor gepleit om ook macroprudentiële
toetsingscriteria op te nemen in de richtlijn, ter beoordeling van een geplande
deelneming. Het is nog onbekend wat de verdere loop van het evaluatieproces zal zijn
en wat de Commissie voor ogen heeft.

14. Uitbreiding interventie-instrumentarium (‘interventieladder’)

Nog steeds sta ik uit praktische overwegingen een gefaseerde uitwerking voor van
deze aanbeveling. De eerste fase betrof de op 13 juni 2012 in werking getreden Wet
bijzondere maatregelen financiële ondernemingen (Stb. 2012, 241) en is dus
afgerond. In de vorige stand van zaken is aangegeven dat in de tweede fase de
vormgeving van de interventieladder en de versterking van de
aanwijzingsbevoegdheid en de stille curator centraal staan, waarbij ook de
ontwikkelingen ten aanzien van de richtlijn voor herstel en afwikkeling van banken en
beleggingsondernemingen van belang zijn. Eind december 2013 is een politiek
akkoord bereikt tussen de Raad en het Europees Parlement over deze richtlijn. In de
richtlijn worden globaal drie fasen onderscheiden: een voorbereidende fase, een
vroegtijdige interventiefase en een resolutiefase. Tevens zijn in de richtlijn
bevoegdheden voor de autoriteiten opgenomen om banken tot corrigerende acties te
verplichten of om een tijdelijke beheerder (gelijkend op een stille curator) aan te

stellen. Voor zover de vormgeving van de interventieladder, de versterking van de
aanwijzingsbevoegdheid en de stille curator in de richtlijn zijn opgenomen, zullen deze
uiteraard worden geïmplementeerd in de Nederlandse wet.
15. Europees depositogarantiestelsel met risicogerelateerde, ex
ante financiering

In december hebben de Raad, het EP en de EC een triloogakkoord bereikt over de
wijziging van de richtlijn inzake Depositogarantiestelsels (DGSD). Met deze wijziging
wordt de regelgeving voor nationale depositogarantiestelsels voor een groot deel
geharmoniseerd. Belangrijk onderdeel van de herziene richtlijn is de verplichting om
nationaal een ex ante gefinancierd DGS-fonds te hebben. Naar verwachting treedt de
richtlijn in februari 2014 in werking. Volgend uit de richtlijn moeten lidstaten 1 jaar na
inwerkingtreding van de DGSD de richtlijn nationaal geïmplementeerd hebben.
Een Europees DGS vormt vooralsnog geen onderdeel van de Europese plannen voor
een bankenunie.

16. Bankenheffing

De Wet bankenbelasting is sinds 1 oktober 2012 van kracht. In de loop van dit jaar
(nadat de hoogte van de ex ante DGS-heffing bekend is) zal het kabinet een
onderzoek naar de cumulatieve impact van de heffingen instellen (met speciale
aandacht voor de kredietverlening).

17. Verzwaarde parlementaire controle op de hervorming van de
financiële sector

Deze aanbeveling richt zich tot de Kamer. Waar wet- en regelgeving een uitwerking is
van specifieke aanbevelingen van de commissie De Wit, expliciteer ik dit in de
toelichting bij wet- en regelgeving en in de jaarlijkse wetgevingsbrieven financiële
markten. Nationale wet- en regelgeving op het terrein van de financiële markten
wordt zo veel mogelijk opgenomen in de jaarlijkse (pakketten van) wetgeving op het
terrein van de financiële markten die op vaste momenten bij de Tweede Kamer
worden ingediend. Ook in de toelichting bij die wetgeving wordt duidelijk aangegeven
wanneer een voorstel een uitwerking betreft van een aanbeveling. Momenteel is een
vijfde wetgevingspakket in voorbereiding, dat naar verwachting in april bij de Tweede
Kamer zal worden ingediend.

18. Transparantie van buitenparlementaire beïnvloeding en
lobbyactiviteiten

Ook deze aanbeveling richt zich tot de Kamer. Teneinde een bijdrage te leveren de
transparantie van het beleids- en wetgevingsproces te vergroten, de publieke
participatie te verbeteren en een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van regelgeving,
wordt veel regelgeving op het terrein van de financiële markten openbaar
geconsulteerd via het internet. Voor zover partijen daar geen bezwaar tegen maken,
worden de reacties die in dat verband worden gegeven openbaar gemaakt. Het
resultaat van de consultatie en de eventuele verwerking daarvan in het

conceptwetsvoorstel wordt in de memorie van toelichting bij het conceptvoorstel
beschreven.

19. Toezicht op Europees niveau versterken

Begin november 2013 is de Verordening inzake het Europees toezichtmechanisme
(Single Supervisory Mechanism, SSM) in werking getreden. Thans treft de Europese
Centrale Bank (ECB) voorbereidingen om daadwerkelijk toezicht op Europees niveau
te gaan houden (naar verwachting in november 2014). Dit betreft een deel van de
uitwerking van de oproep van de Europese Raad van 18 oktober 2012 om toe te
werken naar een geïntegreerd financieel raamwerk (‘bankenunie’). Effectief Europees
bankentoezicht is als voorwaarde gesteld aan directe steunverlening aan banken via
het ESM. Door directe bankensteun vanuit het ESM te verlenen, drukken de financiële
problemen van banken in mindere mate op de kredietwaardigheid van een enkele
overheid.
Naast het SSM is ook het Europese resolutiemechanisme (Single Resolution
Mechanism, SRM) onderdeel van de bankenunie. De Ecofin Raad heeft op 18
december jl. een Raadsakkoord bereikt over het voorstel van de Europese Commissie
voor oprichting van het SRM. Conform de oproep van de Europese Raad d.d. 13
december 2012 wordt ernaar gestreefd om voor het einde van de legislatuur van het
huidige EP een triloogakkoord te bereiken. Concreet ziet het akkoord op een voorstel
voor een verordening waarbij er een Europese resolutieautoriteit wordt opgericht die
op het Europese niveau een centrale rol zal innemen met betrekking tot
resolutieprocessen in de aan de bankenunie deelnemende lidstaten. Daarnaast heeft
de Raad besloten tot een intergouvernementeel akkoord tussen de aan het SRM
deelnemende lidstaten waarin de werking van het Europese resolutiefonds wordt
vastgelegd.

20. Meer transparantie in de uitvoering van het toezicht

In lijn met de aanbeveling van de Commissie de Wit heeft Nederland met succes
bepleit dat er in het CRD IV-voorstel een bepaling is opgenomen die een verruiming
van het vertrouwelijkheidregime behelst. Hierin wordt bepaald dat - onder
voorwaarden en met de nodige waarborgen omkleed - een Parlementaire
Enquêtecommissie en de Algemene Rekenkamer vertrouwelijk kunnen kennisnemen
van toezichtinformatie. CRD-IV is inmiddels definitief vastgesteld en wordt
momenteel geïmplementeerd in Nederlandse wet- en regelgeving. Het wetsvoorstel
waarin de toegang voor Parlementaire Enquêtecommissies wordt geregeld is op 22
januari jl. aan de Kamer aangeboden. Het wetsvoorstel waarin de toegang voor de

Algemene Rekenkamer wordt geregeld is ook in behandeling bij de Tweede Kamer.

21. Nauwere samenwerking toezichthouders en ombudsman
financiële dienstverlening

Deze aanbeveling is afgerond. In de eerste helft van 2011 is een verkenning
uitgevoerd naar een mogelijke publiekrechtelijke status van het Klachteninstituut
Financiële Dienstverlening (Kifid), waarover de Kamer bij brief van 30 juni 2011
(Kamerstukken II 2010/11, 31 980, nr. 52) is geïnformeerd. In een Algemeen Overleg
van 1 december 2011 is over deze brief gesproken en is de Kamer akkoord gegaan
met het voorstel van private vormgeving van Kifid met publiekrechtelijke waarborgen.
Het Kifid heeft haar statuten en bedrijfsvoering dienovereenkomstig aangepast. In het
Wijzigingsbesluit financiële markten 2013 zijn de noodzakelijke wijzigingen in de
regelgeving voor de nieuwe vormgeving opgenomen. Hierin is o.a. opgenomen dat de
geschilleninstantie aan de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank de
informatie zal verstrekken die zij nodig hebben voor de uitoefening van diens in de
wet omschreven taken. De aangepaste regelgeving is op 1 januari 2013 in werking
getreden.

22. Toezicht op buiten toezicht vallende instellingen en markten

a. EMIR is op 16 augustus 2012 in werking getreden en zal gefaseerd van kracht
worden. EMIR regelt dat OTC-derivatentransacties aan centrale handelsregisters
worden gerapporteerd en zoveel mogelijk via centrale tegenpartijen worden gecleard
(genetteerd). De Kamer van Koophandel zal in dit verband in Nederland Legal Entity
Identifiers (LEIs) uitgeven en beheren, waarbij elke partij die in OTC-derivaten handelt
een uniek nummer krijgt toebedeeld. Hiermee neemt de transparantie bij deze
transacties toe.
b. De richtlijn die verplichtingen opstelt voor beheerders van alternatieve
beleggingsinstellingen (AIFMD) is op 22 juli 2013 in werking getreden. Deze richtlijn
ziet op alle beheerders van beleggingsinstellingen,voor zover het geen instellingen
voor collectieve belegging in effecten betreft, zoals hedgefondsen en private
equityfondsen. Het betreft zowel gedragstoezicht (onder andere transparantie-eisen)
als prudentieel toezicht (onder andere vermogenseisen).
c. Op wereldwijd niveau is de Financial Stability Board (FSB) zeer actief op het gebied
van schaduwbankieren. De FSB doet beleidsaanbevelingen, die op Europees niveau in
concrete beleidsmaatregelen worden uitgewerkt. Zo heeft de Europese Commissie op
4 september 2013 een mededeling gepubliceerd betreffende schaduwbankieren. In
deze mededeling wordt een overzicht gegeven van alle initiatieven die de Europese

Commissie reeds heeft ondernomen op dit gebied (o.a. richtlijn kapitaalseisen,
solvabiliteit II), alsmede nieuw aangekondigde maatregelen (zoals de LEI,
transparantie bij effectenfinancieringstransacties). In dit kader heeft de Europese
Commissie gelijktijdig een voorstel voor een verordening betreffende
geldmarktfondsen gepubliceerd. Met dit voorstel is de Commissie voornemens om de
macroprudentiële risico’s die samenhangen met de activiteiten van geldmarktfondsen
(zoals een investor run) te beperken en het niveau van beleggersbescherming te
verhogen.

23. Toezicht en handhavingsinstrumenten verbeteren

Deze aanbeveling is afgerond. Per 1 januari 2013 zijn de regels omtrent het
productontwikkelingsproces in werking getreden. Financiële ondernemingen,
waaronder banken en verzekeraars, dienen te beschikken over maatregelen en
procedures die waarborgen dat bij de ontwikkeling van een financieel product een
belangenafweging wordt gemaakt, waarin op een evenwichtige manier rekening wordt
gehouden met de belangen van de consument, cliënt, of begunstigde van het
financieel product. De AFM is belast met het toezicht en kan ingrijpen indien blijkt dat
het klantbelang bij de ontwikkeling van het product onvoldoende in ogenschouw is
genomen.
Met de inwerkingtreding van het Europese kapitaaleisenraamwerk CRD-IV per 1
januari 2014 heeft DNB de beschikking over meer instrumenten om macroprudentiële
risico’s te adresseren. Onderdeel hiervan zijn de anticyclische buffer (verwezen wordt
naar de reactie bij aanbeveling 11) en de systeembuffer. Ook wordt macroprudentieel
beleid in Nederland nader vormgeven in het Financieel Stabiliteitscomité. Zie hiervoor
ook de reactie bij aanbeveling 1.
Onderdeel van de verbetering van de microprudentiële eisen vormen nieuwe
liquiditeitsratio’s die het Bazelse Comité heeft voorgesteld en die zijn overgenomen in
het Europese kapitaaleisenraamwerk CRD-IV. Dit raamwerk bevat twee
liquiditeitsratio’s, namelijk de liquidity coverage ratio (de LCR) en de net stable
funding ratio (NSFR). Deze dienen de komende jaren ingefaseerd te worden zodat
deze per 2019 volledig in werking treden. DNB gaf recentelijk aan dat Nederlandse
banken gemiddeld gesproken al bijna voldoen aan deze eisen. Zie pagina’s 4-5 van:
http://www.dnb.nl/binaries/Rapport%20bazel_tcm46-290487.pdf
Het CRD-IV voorstel houdt tevens uitbreiding van het toezicht op de governance van
instellingen in alsmede een uniforme set administratieve sancties die aan
toezichthouders ter beschikking moet staan.

24. Vergroten reikwijdte toezicht: optrekken financiële grens
vergunningsplicht

Deze aanbeveling is afgerond. Per 1 januari 2012 is de verdubbeling van de 50.000
euro grens voor de vergunningplicht van aanbieders van beleggingsobjecten,
aanbieders van deelnemingsrechten in beleggingsinstellingen en de prospectusplicht
gerealiseerd. Het wetsvoorstel ter implementatie van de herziene Prospectusrichtlijn,
waarin de verdubbeling van de grens van de prospectusplicht wordt doorgetrokken
naar enkele daarmee samenhangende transparantievereisten, is op 1 juli 2012 in
werking getreden.

25. Interne verbetering van de toezichthouders

DNB werkt met ingang van 2012 met een vernieuwde toezichtaanpak: FOCUS!1
Hierover is ook in de 2e voortgangsrapportage inzake de 27 aanbevelingen van de
commissie De Wit gerapporteerd (Kamerstukken II 2011/12, 31980, nr. 72). In 2013
is de toezichtaanpak verder verbeterd op basis van de eerste gebruikservaringen.
Deze verbeteringen hadden onder meer betrekking op aanscherping van de
beoordelingskaders, verbetering van de risicoregisters en ontwikkeling van
hulpmiddelen bij risicomitigatie. Voor verdere borging en verbetering van de kwaliteit
van Focus! ligt het accent in 2014 in belangrijke mate bij effectmetingen [bron: ZBObegroting DNB 2014].
Voorts is het wetsvoorstel waarin de toegang voor de Algemene Rekenkamer wordt
geregeld tot toezichtvertrouwelijke informatie van de toezichthouders in behandeling
bij de Tweede Kamer.

26. Aansprakelijkheid toezichthouders aanpassen

Deze aanbeveling is afgerond. De Wet aansprakelijkheidsbeperking DNB en AFM en
bonusverbod staatsgesteunde ondernemingen is met ingang van 1 juli 2012 in
werking getreden (Stb. 2012, 265 en 289).

27. Verbetering taak van accountants

Op 1 januari 2013 is de nieuwe Wet op het accountantsberoep in werking getreden.
Over de op 30 november 2011 gepresenteerde voorstellen voor een verordening en
richtlijn op het terrein van accountancy van de Europese Commissie, is in december
2013 een akkoord bereikt tussen de Raad, het Europees Parlement en de Europese
Commissie. De formele besluitvorming voor definitieve vaststelling van de nieuwe
Europese regels in de Raad en het Europees Parlement wordt in de komende maanden
verwacht. In mijn brief van 2 april 2012 betreffende het definitieve kabinetsstandpunt
op de voorstellen van de Europese Commissie heb ik aangegeven dat accountants in
de controleverklaring en de daarop toelichtende paragrafen nadrukkelijker zouden

1

www.dnb.nl/binaries/Focus_tcm46-271614.pdf

moeten ingaan op zaken die in het controleproces aan de orde komen. Verder stuur ik
u binnenkort mijn reactie op de aangehouden motie van het lid Nijboer aangaande de
aan de accountantsverklaring te stellen eisen en de signaleringsfunctie van de
accountant.

B. Voortgang aangenomen moties

Motie n.a.v. De Wit (31 980)
Nr. 19.
Gesprekken met NVB aangaan om voorstellen te bezien om
spaargeld uit DGS geen risico te laten lopen door
zakenbankactiviteiten.

Nr. 20.
Actieve inzet herziening strikte geheimhoudingsplicht.

Nr. 22.
Als naleving van de beloningbepalingen uit de Code Banken
onvoldoende is en de toezichthouders niet hebben ingegrepen dan
maatregelen overwegen en TK informeren.

Stand van zaken uitvoering

De Commissie Structuur Nederlandse banken heeft in juni 2013 over dit vraagstuk
gerapporteerd. Zij heeft ter zake aanbevolen het voorstel van de commissieLiikanen over te nemen om (kort gezegd) handelsactiviteiten binnen een bank
apart te zetten indien deze een bepaalde omvang overschrijden. Een
richtlijnvoorstel van Europese Commissie als follow-up op het Liikanen voorstel
wordt op korte termijn verwacht.
In lijn met de aanbeveling van de Commissie de Wit heeft Nederland met succes
bepleit dat er in het CRD IV-voorstel een bepaling is opgenomen die een
verruiming van het vertrouwelijkheidregime behelst. Hierin wordt bepaald dat onder voorwaarden en met de nodige waarborgen omkleed - een Parlementaire
Enquêtecommissie en de Algemene Rekenkamer vertrouwelijk kunnen
kennisnemen van toezichtinformatie. CRD-IV is inmiddels definitief vastgesteld en
wordt momenteel geïmplementeerd in Nederlandse wet- en regelgeving. Het
wetsvoorstel waarin de toegang voor Parlementaire Enquêtecommissies wordt
geregeld is op 22 januari jl. aan de Kamer aangeboden. Het wetsvoorstel waarin
de toegang voor de Algemene Rekenkamer wordt geregeld is ook in behandeling
bij de Tweede Kamer.
Op 22 maart 2013 heeft de Monitoring Commissie Code Banken haar
aanbevelingen over de toekomst van de Code Banken gepubliceerd. Een van deze
aanbevelingen is het vastleggen van kernprincipes van een beloningsbeleid dat
wordt gekenmerkt door een goede balans, zowel intern als extern, waarbij de
verwachtingen van de verschillende stakeholders in ogenschouw worden genomen.
De NVB werkt momenteel aan een vernieuwde Code Banken en is voornemens een
nieuwe onafhankelijke monitoringcommissie in te richten die zal toezien op de
naleving van de principes uit de nieuwe Code Banken.
Hiernaast zal naar verwachting per 1 januari 2015 de Wet beloningsbeleid
financiële ondernemingen in werking treden. Het kabinet beoogt met de introductie
van dit wetsvoorstel de reeds bestaande maatregelen te harmoniseren en aan te

scherpen en tevens nieuwe maatregelen te introduceren, zoals een bonusplafond
van 20%.
Nr. 24.
Passende maatregelen treffen zodat banken de Code Banken kunnen
aanvullen en de Kamer voor september 2011 informeren over de
implementatie van deze maatregelen.
Nr. 25.
Voor 1 mei 2011 met concrete voorstellen te komen waarbij
voorstellen worden gedaan om aandeelhouders langere tijd aan een
vennootschap te kunnen binden.

Nr. 26.
Voorbereiding wetgeving om bepalingen uit de Code Banken indien
mogelijk op zeer korte termijn wettelijk te kunnen verankeren
wanneer onvoldoende is voldaan aan aanbeveling 2 van cie. De Wit.
Nr. 27.
Jaarlijkse rapportage door CPB en DNB gezamenlijk.

Nr. 28.
Zorgen dat nummerportabiliteit zo snel mogelijk wordt ingevoerd en
de Kamer voor het zomerreces informeren over de stappen die
hiertoe worden genomen.

Deze motie is afgerond. De motie is nadrukkelijk onder de aandacht gebracht van
de NVB. Zie het overzicht bij Kamerstukken II, 2011-2012, 31980, nr. 55.

In de brief van 25 november 2013 (Kamerstukken 32 013, nr. 40) is laatstelijk
ingegaan op loyaliteitsdividend voor aandeelhouders. Bij de behandeling van de
begroting heeft de Minister-President een brief van de ministers van Financiën en
Veiligheid en Justitie toegezegd waarin de voor- en nadelen van loyaliteitsaandelen
nogmaals worden benoemd. Ik zal de komende tijd opnieuw verkennen of het
aanbieden van loyaliteitsdividend leidt tot voldoende interesse om een goede
opbrengst bij de verkoop van ABN Amro te realiseren en of hierdoor interesse van
beleggers mogelijk wordt geschaad. De Kamer wordt hierover in de eerste helft
van 2015 geïnformeerd.
Deze motie is afgerond. De motie is nadrukkelijk onder de aandacht gebracht van
de NVB. Zie het overzicht bij Kamerstukken II, 2011-2012, 31980, nr. 55.

Aan deze motie wordt voldaan. De Tweede Kamer is in 2013 nog door het CPB en
DNB geïnformeerd over de macro-economische risico's voor het financiële stelsel
(Kamerstukken II, 2012/13, 33283 nr. 3 en 4). Op donderdag 27 juni 2013 heeft
de vaste commissie voor Financiën een openbaar gesprek gevoerd met
vertegenwoordigers van het CPB en DNB over dit onderwerp (Kamerstukken II,
2012/13, 33283 nr. 5). Tot slot heeft de Tweede Kamer verslagen ontvangen van
de twee bijeenkomsten van het Financieel Stabiliteitscomité (Kamerstukken II,
2012/13, 32013 nr. 32 en Kamerstukken II, 2012/13, 32545 nr. 15).
Nederland heeft het punt van nummerportabiliteit herhaaldelijk onder de aandacht
gebracht in Europa. Zo is het o.a. in de Payments Comittee van 31 maart 2011
onder de aandacht gebracht. Hiernaast is in de Kabinetsreactie, die op 7 maart
2012 naar de Kamer is gestuurd, op het groenboek over betalingsverkeer getiteld
“Naar een geïntegreerde Europese markt voor kaart- internet- en mobiele

betalingen” ook aangegeven dat Nederland de voordelen van nummerportabiliteit
voor het voetlicht wil brengen. Hierin wordt gesteld dat Nederland begrijpt dat dit
een verandering van de rekeningnummersystematiek met zich mee zal brengen en
dat dit alleen in Europees verband kan worden geïntroduceerd. Daarom is daar dan
ook aangegeven dat Nederland het op prijs stelt als de Europese Commissie zal
kijken welke mogelijkheden hiervoor op termijn bestaan.
Tenslotte is de Kamer middels een brief van 9 februari 2012 op de hoogte gebracht
van het evaluatierapport over de overstapservice die het veranderen van de
betaalrekening ondersteunt. Uit de evaluatie blijkt dat gebruikers van de
overstapservice positief zijn over deze service. Ik heb met interesse en
tevredenheid kennis genomen van de conclusies van het evaluatierapport. Zoals in
de brief van 5 juli 2011 is toegelicht, is het voor banken lastig op korte termijn
nummerportabiliteit in te voeren. Daarom is het belangrijk dat de overstapservice
door gebruikers zo positief wordt beoordeeld.
Zoals eerder opgemerkt, heeft Nederland op beleidsmatig niveau de wens om
onderzoek te doen naar de mogelijkheden om nummerportabiliteit in te voeren al
op Europees niveau ingebracht. Nederland zal dit punt op Europees niveau waar
dat past, telkens blijven inbrengen.
Nr. 30.
Alle bonussen bij staatsgesteunde instellingen vanaf 2008 eenmalig
tegen 100% belasten, of aftrek totale bonusbedrag in de
vennootschapsbelasting weigeren.
Nr. 33.
Oproep financiële instellingen om gedragscodes op te stellen.

Deze motie is afgerond. Het bonusverbod bij staatssteun is op 20 juni 2012 in
werking getreden (Stb 2012, 265).

Deze motie is afgerond. De Pensioenfederatie en de Stichting van de Arbeid
hebben samen de Code Pensioenfondsen opgesteld. De code bevat bepalingen over
het functioneren van de verschillende bestuurlijke organen binnen een
pensioenfonds en gaat ook uitgebreid in op daaraan gekoppelde thema’s als
benoemingen en zittingstermijnen. Onderwerpen als integraal risicomanagement,
beloningen, diversiteit en verantwoord beleggen komen ook aan bod. Partijen
beogen met de code de verhoudingen binnen het pensioenfonds en de
communicatie met de belanghebbenden transparanter te maken en bij te dragen
aan het versterken van ‘goed pensioenfondsbestuur’.
Ook het Verbond van Verzekeraars heeft in 2013 n.a.v. de laatste rapportage van

de Monitoring Commissie Governance Principes Verzekeraars (Kamerstukken II
2012/2013, 32 013, nr. 28) een nieuwe versie van de Governance Principes
Verzekeraars opgesteld. Deze versie is sinds 1 juli 2013 van toepassing op het
Verbond van Verzekeraars en al zijn leden en is ten opzichte van de vorige versie
uitgebreid met principes 1.2 (Verantwoording Code) en principe 7 (Naleving weten regelgeving). Verder is het Verbond van Verzekeraars voornemens een nieuwe
onafhankelijke monitoringcommissie in te richten die zal toezien op de naleving
van de principes uit de nieuwe Governance Principes Verzekeraars.
Nr. 34.
Halfjaarlijkse voortgangsrapportage aan de Kamer over de
implementatie van de aanbevelingen van de commissie De Wit.

Nr. 35.
Creëren van wettelijke bevoegdheid voor de AFM voor toezicht op
het beleid inzake de ontwikkeling van financiële producten.

Nr. 37.
Wettelijke verankering van de koppeling van de bankierseed aan de
geschiktheids- en betrouwbaarheidstoetsing van DNB.

2 Kamerstukken II 2011/12, 31 980, nr. 55.
3 Kamerstukken II, 2011/12, 31 980, nr. 72, bijlage.
4 Kamerstukken II 2012/13, 32545, nr. 10, bijlage.

De eerste voortgangsrapportage heb ik op 20 oktober 2011 aan uw Kamer
gestuurd, als onderdeel van de beleids- en wetgevingsbrief op het terrein van de
financiële markten.2 De tweede voortgangsrapportage over de implementatie van
de aanbevelingen van de commissie De Wit is op 29 mei 2012 aan uw Kamer
gezonden.3 In deze rapportage was aangekondigd dat de Kamer voortaan een
voortgangsrapportage over de aanbevelingen zou ontvangen in de jaarlijkse
reactie op de wetgevingsbrieven van DNB en AFM. De derde voortgangsrapportage
heeft u op 18 september 2012 ontvangen, als onderdeel van de wetgevingsbrief op
het terrein van de financiële markten.4 De vierde voortgangsrapportage treft u bij
deze aan.
Deze motie is afgerond. Per 1 januari 2013 zijn de regels omtrent het
productontwikkelingsproces in werking getreden. Financiële ondernemingen,
waaronder banken en verzekeraars, dienen te beschikken over maatregelen en
procedures die waarborgen dat bij de ontwikkeling van een financieel product een
belangenafweging wordt gemaakt, waarin op een evenwichtige manier rekening
wordt gehouden met de belangen van de consument, cliënt, of begunstigde van
het financieel product. De AFM is belast met het toezicht en kan ingrijpen indien
blijkt dat het klantbelang bij de ontwikkeling van het product onvoldoende in
ogenschouw is genomen.
Deze motie is afgerond. Per 1 januari 2013 dienen degenen die onder de
geschiktheidstoetsing van DNB en de AFM vallen (kort gezegd bestuurders en
commissarissen van financiële ondernemingen) een eed of belofte af te leggen
(Stb. 2012, 678).

C. Voortgang Actieplan financiële sector

Actie

Stand van zaken voortgang

1. Crisisinterventiewetsvoorstel: verbetering interventieinstrumentarium DNB/overheid bij banken in serieuze
problemen

Dit punt is afgerond. De Wet bijzondere maatregelen financiële ondernemingen is op 25
mei 2012 in werking getreden (Stb. 2012, 241).

2. Invoering bankenheffing voor depositogarantiefonds

In december 2013 heeft de Raad een triloogakkoord bereikt met het EP en de EC over de
wijziging van de richtlijn inzake depositogarantiestelsels. Naar aanleiding hiervan zal
bekeken worden in hoeverre de wijziging van het besluit Bijzondere prudentiële
maatregelen, beleggerscompensatie en depositogarantie Wft en het Besluit prudentiële
regels Wft in verband met de wijziging van de financiering van het depositogarantiestelsel,
die in maart 2012 is voorgelegd aan beide Kamers der Staten-Generaal, herzien moet
worden. Inwerkingtreding is voorzien in 2015.

3. Invoering bankenbelasting

De Wet bankenbelasting is sinds 1 oktober 2012 van kracht. In de loop van dit jaar (nadat
de hoogte van de ex ante DGS-heffing bekend is) zal het kabinet een onderzoek naar de
cumulatieve impact van de heffingen instellen (met speciale aandacht voor de
kredietverlening).

4. Verankering bankierseed

Dit punt is afgerond. Per 1 januari 2013 dienen degenen die onder de
geschiktheidstoetsing van DNB en de AFM vallen (kort gezegd bestuurders en
commissarissen van financiële ondernemingen) een eed of belofte af te leggen (Stb. 2012,
678).

5. Beperking aansprakelijkheid DNB/AFM

Dit punt is afgerond. De Wet aansprakelijkheidsbeperking DNB en AFM en bonusverbod
staatsgesteunde ondernemingen is met ingang van 1 juli 2012 inwerking getreden (Stb.
2012, 265 en 289).

6. Herziening bekostigingssystematiek

Dit punt is afgerond. De Wet bekostiging financieel toezicht is op 1 januari 2013 in werking
getreden.

7. Verbetering geschiktheid-/betrouwbaarheidstoets

Dit punt is afgerond. Middels de wet Introductie van de geschiktheidseis voor
commissarissen (Stb. 2012, 7 en 23) is de deskundigheidseis vervangen door een
(ruimere) geschiktheidseis en is de doelgroep die onder de geschiktheidseis valt verbreed
tot de raad van commissarissen.

8. Aanscherping ken-uw-klant procedures

Dit punt is afgerond. Aanscherpingen van de ken-uw-klant procedures maken sinds 1
januari 2013 deel uit van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van
terrorisme. De aanscherpingen behelzen onder meer dat instellingen moeten letten op
zogenoemde stroman constructies: bekend is dat criminelen voor het witwassen van geld
vaak derden inzetten als “stromannen‟. Verder is verduidelijkt dat het land van vestiging
van een cliënt aanleiding kan zijn voor verscherpt cliëntenonderzoek. Daarbij gaat het met
name om landen waar wetgeving of toezicht inzake witwassen en financieren van
terrorisme ontbreekt.

9. Verbeteren vakbekwaamheid in de financiële
dienstverlening

Met ingang van 1 januari 2014 zijn de vakbekwaamheidseisen aangescherpt:
- Iedere persoon die zich binnen de financiële onderneming bezig houdt met adviseren
moet over een diploma beschikken.
- In de Permanente Educatie komt meer nadruk te liggen op het continu actueel houden
van kennis. De financiële onderneming borgt dit in zijn bedrijfsvoeringmodel. Periodiek
(eens per 3 jaar) wordt deze kennis getoetst.
- Wft- en PE-examens zijn afkomstig uit een centrale examenvragendatabase, onder
toezicht van het College Deskundigheid Financiele Dienstverlening. Op deze manier kan
een uniforme examenkwaliteit worden gegarandeerd.
- De modulestructuur is aangepast zodat deze beter aansluit op de adviesvragen die
adviseurs krijgen en op hun beroepspraktijk.

10. Provisieverbod beleggingsondernemingen

Dit punt is afgerond. Het provisieverbod voor beleggingsondernemingen is met ingang van
1 januari 2014 in werking getreden (Stb. 2013, 537).

D. Advies van de commissie DSB Bank (de commissie Scheltema) strafbaarstelling om strafbaarstelling oproep tot bankrun te onderzoeken.
Met de brief van 23 december 2010 heeft de minister van
Veiligheid en Justitie – mede namens de minister van
Financiën – aangegeven dat er een wetsvoorstel zal worden
voorbereid dat zal voorzien in een strafbaarstelling oproep
tot bankrun.

De commissie Scheltema heeft de aanbeveling gedaan om te onderzoeken of het mogelijk
zou zijn het oproepen tot een bankrun strafbaar te stellen. Het vorige kabinet heeft in
reactie op de aanbeveling aangegeven dit te willen onderzoeken en heeft daartoe een
concept-wetsvoorstel opgesteld dat echter de nodige kritiek opriep. Zo was de vraag of de
strafbaarstelling zich niet onbedoeld zou uitstrekken tot legitieme berichtgeving over een
mogelijk faillissement van een bank. De commissie Scheltema had zelf reeds aangegeven
dat het uitermate moeilijk zou zijn om tot een evenwichtige strafbepaling te komen. De
Ministers van Veiligheid en Justitie en van Financiën hebben intussen besloten het
voornemen van een wetsvoorstel niet door te zetten.