Position Paper
3 mei 2023

EU-voorstellen ter verbetering van de verkeersveiligheid (mrt 2023)
(EU rijbewijsrichtlijn, informatie-uitwisseling verkeersovertredingen, ontzegging rijbevoegdheid)

De ANWB is de grootste vereniging van Nederland met meer dan 5 miljoen leden, die zich bezighoudt
met mobiliteitsvraagstukken en opkomt voor de belangen van haar leden. Wij hebben een sterke
focus op verkeersveiligheid en streven naar een halvering van het aantal verkeersslachtoffers in
2030. In dit kader juicht de ANWB de initiatieven van de Europese Commissie toe op gebied van de
EU rijbewijsrichtlijn, informatie-uitwisseling bij verkeersovertredingen en ontzegging van de
rijbevoegdheid. Ons standpunt over de betreffende voorstellen is over het algemeen positief. In deze
notitie voor het Rondetafelgesprek op 16 mei 2023 brengen we een aantal hoofdpunten onder de
aandacht. In onze officiële reactie op de EU consultatie vullen we deze zaken aan met reacties per
wetsartikel.
Positieve punten
• Wij menen dat de invoering van een éénmalige proeftijd van twee jaar voor onervaren
bestuurders een effectieve maatregel kan zijn om de verkeersveiligheid te vergroten.
• Ook ondersteunen wij de introductie van toenemende kennis en vaardigheden om rekening te
houden met kwetsbare verkeersdeelnemers, aangezien deze groep sterk betrokken is bij
(ernstige) ongevallen.
• Wij beschouwen meer aandacht voor rijhulpsystemen (ADAS) in de rijopleiding als een kansrijke
maatregel om ongevallen te voorkomen. Deze systemen gaan immers een steeds grotere rol
spelen.
• Het digitale rijbewijs zien wij vooralsnog als een nuttige aanvulling op het bestaande papieren
rijbewijs, maar alleen als de betrouwbaarheid ervan kan worden aangetoond en de
fraudebestendigheid is gewaarborgd.
Punten waarop wijziging nodig is
• De proeftijd van twee jaar zou niet, zoals in het huidige voorstel het geval is, voor ieder nieuw
rijbewijs moeten gelden. Dit kan namelijk tot een op elkaar volgende stapeling van proeftijden
leiden. Het moet daarom een éénmalige periode zijn voor onervaren bestuurders. Ook vragen wij
om duidelijkheid over de categorie van rijbewijzen voor lichte voertuigen zoals bromfietsen met
betrekking tot de proefperiode.

•

•

•

De ANWB vindt dat het op peil houden van de kennis en vaardigheden van verkeersdeelnemers
breder moet worden ingezet dan binnen het bereik van de groep die te maken heeft met
medische beperkingen van de rijvaardigheid.
Wij pleiten voor de mogelijkheid van landsgrens-overschrijdende rijopleidingen in buurlanden,
zodat inwoners van grensgebieden goed voorbereid zijn op de verschillen in verkeerssituaties en
regels in hun buurlanden.
Parkeerovertredingen zouden niet onder de uitwisseling tussen lidstaten moeten vallen, omdat
deze over het algemeen geen direct verband met de verkeersveiligheid hebben.

Aanvullingen op de voorstellen
• Er moeten garanties komen voor de correcte werking van het IT-portal dat straks realtime moet
kunnen aangeven of een bestuurder rijbevoegd is. Fouten, verouderde gegevens en andere
onjuistheden moeten voor betrokkenen eenvoudig corrigeerbaar zijn.
• Gezien de ontwikkelingen in techniek (en naamgeving) op gebied van rijhulpsystemen lijkt het
ons goed om in de richtlijn aandacht te besteden aan de hoofdprincipes die hierbij relevant
zullen blijven.
• Voorkomen moet worden dat voertuigen met verbrandingsmotoren profiteren van de
voorgestelde hogere gewichtslimiet voor rijbewijs B vanwege het rijden op 'schone' brandstof
(additieven). Deze is immers bedoeld voor het extra gewicht dat voor de voorstuwing van
elektrische voertuigen (EV) nodig is en niet voor extra belading (waarbij de verkeersveiligheid
uiteraard niet gebaat is b.v. bij koeriersbusjes).
• Bij het rijden met begeleiding zijn wij van mening dat het onduidelijk is of de bestuurder en
begeleider de grens over mogen als het buurland vergelijkbare regels heeft.
Zorgpunten
• De ANWB maakt zich zorgen over het voorstel om buitenlandse autoriteiten zonder nadere
afbakening de mogelijkheid van toegang en brede zoekopdrachten te geven in de landelijke
rijbewijsregisters. Wij pleiten hierbij voor betere waarborgen tegen misbruik of onnodig gebruik
van persoonsgegevens.
• Ook zijn wij bezorgd over het risico van administratieve rompslomp en/of fouten bij de
afhandeling van overtredingen, door het grote aantal schakels in de keten van lokale handhaving,
nationale rijbewijsinstantie en samenwerking tussen lidstaten.
Afronding
Samenvattend steunen wij de voorstellen van de Europese Commissie om de verkeersveiligheid te
verbeteren en hebben wij suggesties gedaan om deze aan te scherpen om een balans te vinden
tussen effectieve handhaving en (privacy-)belangen van betrokkenen. Wij denken dat de
voorgestelde maatregelen bijdragen aan het behalen van de diverse doelstellingen op gebied van
verkeersveiligheid.