Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 470 VII

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 2019

Nr. 6

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 10 juni 2020
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de brief van de Algemene Rekenkamer van 20 mei 2020 inzake
het rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek 2019 bij het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Kamerstuk 35 470 VII,
nr. 2).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van10 juni 2020.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Ziengs
De adjunct-griffier van de commissie,
Hendrickx

kst-35470-VII-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 470 VII, nr. 6

1

Vraag 1:
Kan per aanbeveling van de Algemene Rekenkamer concreet worden
aangegeven op welke wijze het ministerie deze aanbeveling gaat
uitvoeren en wat het tijdpad is om tot de uitvoering van de aanbeveling te
komen?
Antwoord:
In lijn met de bestuurlijke reactie heb ik aangegeven dat ik de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer ter harte neem. Momenteel wordt
de opvolging van de bevindingen van de Algemene Rekenkamer nader
uitgewerkt. Uw Kamer zal daar na de zomer nader over geïnformeerd
worden.
Vraag 2:
Deelt u de mening van de Algemene Rekenkamer dat het toezicht op het
Kadaster moet worden verbeterd? Zo neen, waarom niet? Hoe kan het
toezicht op het Kadaster worden verbeterd?
Antwoord:
Verbetering van het toezicht acht ik niet noodzakelijk. De aspecten
waaraan de Algemene Rekenkamer refereert (hoogte tarieven, hoogte
eigen vermogen en kruissubsidiering tussen de strategische eenheden
van het Kadaster) zijn tot stand gekomen in overleg en afstemming met
zowel het voormalig Ministerie van Infrastructuur en Milieu, als met BZK.
Inmiddels heeft BZK met Kadaster aanvullende bestuurlijke afspraken
gemaakt over zowel de toegestane hoogte van het eigen vermogen als de
kostendekkendheid binnen de eenheid budgetfinanciering waar het de
taken betreft die het Kadaster uitvoert in het kader van de Nationale
Geo-Informatie-infrastructuur. Dit onderdeel zal ook betrokken worden bij
de wettelijke evaluatie van het Kadaster dit jaar. In overleg met Kadaster
zal ik bezien welke vervolgstappen verder ondernomen moeten worden.
Vraag 3:
Op welke wijze zorgt u ervoor dat de middelen die gemeenten
beschikbaar worden gesteld voor het Programma Aardgasvrije Wijken
(PAW) ook op rechtmatige wijze aan dit doel worden uitgegeven?
Antwoord:
In de eerste tranche proeftuinen is de bijdrage vanuit het rijk beschikbaar
gesteld door middel van een decentralisatie-uitkering. Gemeenten hoeven
bij deze uitkeringsvorm over de uitgaven geen verantwoording af te
leggen aan het Rijk. De financiële verantwoording verloopt via de
jaarrekening van de gemeente. Daarnaast zijn met alle proeftuingemeenten bestuurlijke afspraken gemaakt en vastgelegd in een convenant.
Deze afspraken hebben betrekking op het aardgasvrij maken van de
proeftuin, de opbouw van kennis en ervaring met betrekking tot het
aardgasvrij maken van de wijk, het leveren van een bijdrage aan het
Kennis- en Leerprogramma en het verwerven van inzicht in de condities
die nodig zijn om de gekozen aanpak te consolideren, op te schalen en
elders toe te passen. De gemeente spant zich vanuit haar rol als regisseur
in om de proeftuinwijk conform de aanpak in het uitvoeringsplan en
binnen de daarin genoemde termijn aardgasvrij te maken. De convenanten zijn gepubliceerd in de Staatscourant.
Vraag 4:
Waarom is er niet voor gekozen de middelen van de PAW uit te keren via
een specifieke uitkering?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 470 VII, nr. 6

2

Antwoord:
In de eerste tranche proeftuinen aardgasvrije wijken is gekozen voor een
decentralisatie-uitkering omdat ik dit passend achtte bij de regiefunctie
van de gemeenten bij de wijkenaanpak die in het Klimaatakkoord is
afgesproken. Hierbij zijn in de convenanten goede afspraken gemaakt, zie
onder vraag 3. In reactie op de gemaakte opmerkingen door de Algemene
Rekenkamer over de toepassing van de decentralisatie-uitkering voor de
bekostiging van het programma, zal voor de komende periode gekozen
worden voor het gebruik van de specifieke uitkering.
Vraag 5:
Kunt u nader uiteenzetten hoe het vliegwieleffect dat van de PAW uitgaat
in zijn werk gaat?
Antwoord:
Het vliegwieleffect is niet operationeel gemaakt in termen van afrekenbare
doelen en is ook zo niet bedoeld. In de kern wordt hiermee bedoeld dat op
basis van de kennis en ervaringen die worden opgedaan met de proeftuinen en gedeeld via het Kennis- en Leerprogramma, zoveel mogelijk
gemeenten en betrokkenen bij de wijkgerichte aanpak aan de slag gaan
met het aardgasvrij maken van hun wijken en buurten. De resultaten van
het programma worden bovendien openbaar gemaakt via www.aardgasvrijewijken.nl en jaarlijks gebundeld in een voortgangsrapportage. De
eerste voortgangsrapportage van het programma is op 22 januari 2020
aan de Tweede Kamer verzonden (Kamerstuk 32 847, nr. 587). In deze
rapportage is onder meer aangegeven dat de betrokken gemeenten
ervaren dat het uitvoeren van een proeftuin een positieve impuls geeft
binnen de gehele gemeente en dat het in die zin fungeert als vliegwiel
richting andere wijken, maar ook bewonersinitiatieven.
Vraag 6:
Kunt u aangeven hoe veel woningen onder het PAW inmiddels aardgasvrij
zijn gemaakt, en voor hoeveel woningen dit in de planning staat?
Antwoord:
In 2018 is gestart met 27 proeftuinen met ca. 18.000 woningen en andere
gebouwen. In de voortgangsrapportage van 22 januari 2020 (Kamerstuk
32 847, nr. 587) heb ik aangegeven dat de meeste proeftuinen dit jaar
komen tot een uitgewerkte businesscase en dat een klein aantal proeftuinen in uitvoering is. Eind 2019 waren enkele tientallen woningen
aardgasvrij.
Voor de tweede uitvraag is ongeveer € 100 mln. beschikbaar voor circa 25
proeftuinen. Hiervoor hebben zich inmiddels 71 gemeenten gemeld. Een
derde tranche is aangekondigd voor 2021. Hiervoor is ook ongeveer € 100
mln. beschikbaar. Het gaat om gemiddeld 500 woningen en andere
gebouwen per proeftuin. De verwachting is dat met de proeftuinen in
totaal ca. 50.000 woningen en andere gebouwen aardgasvrij of
aardgasvrij-ready worden gemaakt.
In de tweede helft van dit jaar wordt opnieuw gemonitord wat de
voortgang is. Ik zal de Tweede Kamer hierover informeren middels de
tweede voortgangsrapportage begin 2021. Hierin zal ik ook een planning
opnemen over de verwachting van het aantal aardgasvrije woningen de
komende jaren.
Vraag 7:
Hoe gaat u invulling geven aan de aanbeveling van de Algemene
Rekenkamer om doelen te concretiseren en te kwantificeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 470 VII, nr. 6

3

Antwoord:
Het Programma Aardgasvrije Wijken heeft vanaf de start de doelstelling
gehad om te leren op welke wijze de wijkgerichte aanpak kan worden
ingericht en opgeschaald. Deze doelstelling sluit aan bij de afspraak
gemaakt in het Klimaatakkoord dat de gemeenten uiterlijk in 2021 een
planning opstellen welke wijken wanneer aardgasvrij(ready) worden
gemaakt. Vanaf 2021 worden uitvoeringsplannen voor de wijken
opgesteld en uitgevoerd. De leerervaringen vanuit het Programma
Aardgasvrije Wijken zijn hiervoor belangrijk.
De doelen van het programma worden gemonitord middels een jaarlijkse
monitor. Naast (meer kwalitatieve) leerervaringen worden ook kwantitatieve gegevens over de proeftuinen in beeld gebracht zoals het aantal
aardgasvrije woningen, de mate van energiebesparing en de kosten per
woning. Ik zal voor de zomer van 2020 het plan naar uw Kamer sturen
waarin dit nader is uitgewerkt.
Vraag 8:
Hoe gaat u invulling geven aan de aanbeveling van de Algemene
Rekenkamer om de Kamer tijdig op de hoogte te stellen van veranderingen in het beeld of de doelstellingen?
Antwoord:
Jaarlijks wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de voortgang van het
Programma Aardgasvrije Wijken en in het bijzonder over de proeftuinen
en het Kennis- en Leerprogramma. Ieder jaar wordt hiermee gerapporteerd wat de stand van zaken is, welke leerervaringen zijn opgedaan en
welke aanpassingen worden doorgevoerd. In 2022 vindt een evaluatie van
het programma plaats. Met deze evaluatie wordt ook bepaald of de
doelstellingen en de wijze van de inrichting van het programma dienen te
worden bijgesteld. De Tweede Kamer zal over de wijze van uitvoering van
de evaluatie in de tweede helft van 2021 worden geïnformeerd.
Vraag 9:
Op welke termijn wordt het onderzoek naar de onafhankelijke positie van
taxateurs binnen het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) verwacht?
Antwoord:
De uitkomsten van het onderzoek naar de onafhankelijke positionering
van de taxatie-eenheid binnen het Rijkvastgoedbedrijf (RVB) worden
uiterlijk januari 2021 aan de Kamer gezonden.
Vraag 10:
Kunt u aangeven wat u tot het moment van evaluatie gaat doen om
ervoor te zorgen dat het PAW op concrete wijze bijdraagt aan de
doelstelling om tot 1,5 miljoen aardgasvrije huizen te komen in 2030?
Antwoord:
Zie de antwoorden op de vragen 6 t/m 8.
Vraag 11:
Op basis van welke maatstaven en gronden wordt de evaluatie van het
PAW in 2022 vormgegeven?
Antwoord:
Aan de Tweede Kamer is eerder aangegeven dat de monitoring en
evaluatie van het PAW zal bestaan uit een kwalitatieve reflectieve monitor,
een kwantitatieve monitor en een wetenschappelijke analyse. Het plan
wordt vóór de zomer van 2020 vastgesteld en aan uw Kamer gestuurd. De
evaluatie van 2022 wordt nog nader ingevuld en zal op onafhankelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 470 VII, nr. 6

4

wijze worden uitgevoerd. De Tweede Kamer zal hierover in de tweede
helft van 2021 worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 470 VII, nr. 6

5