Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

31 066

Belastingdienst

Nr. 798

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 februari 2021
Middels deze brief informeer ik uw Kamer over een tweetal onderwerpen.
Allereerst wil ik uw Kamer op de hoogte brengen van de laatste stand van
zaken met betrekking tot de ten onrechte niet-verminderde vervolgingskosten, waaronder dwangbevelkosten, en de herstelactie. Op de tweede
plaats informeer ik uw Kamer over de problematiek omtrent invorderingsrente.
Project Vervolgingskosten
Op 26 november 2020 heb ik een brief ontvangen van de Nationale
ombudsman over het dossier over de ten onrechte niet-verminderde
vervolgingskosten. Het project om de onjuistheden bij vervolgingskosten
te herstellen heeft, zoals ik heb aangegeven in de brief van 14 december
20201, mijn voortdurende aandacht en wordt nauwgezet gevolgd.
Hieronder volgt de laatste stand van zaken met betrekking tot het de
herstelactie voor de vervolgingskosten:
In oktober 2020 heeft een pilot gedraaid voor het herstellen van vervolgingskosten. In de pilot zijn ongeveer 1.800 dossiers van belanghebbenden behandeld, waarbij voor een totaalbedrag van ± € 260.000 is
hersteld. De kosten zijn aan de belanghebbenden terugbetaald en/of
verrekend. Bij verrekening wordt de openstaande schuldpositie verlaagd.
Deze pilot is inmiddels afgerond. De opgedane leerervaringen zijn
geïmplementeerd, zoals de debiteurengerichte aanpak.
Begin december is de (reguliere) herstelactie gestart. Inmiddels heeft voor
ruim 12.000 dossiers herstel plaatsgevonden voor een totaal herstelbedrag van ± 375.000. Bij deze herstelactie was sprake van ruim 6.000
geautomatiseerd af te werken dossiers en 6.000 handmatig te behandelen
dossiers. Inmiddels is meer dan 80% volledig hersteld van deze
1

kst-31066-798
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 31 066, nr. 766.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 066, nr. 798

1

handmatige dossiers. De 6.000 automatische dossiers zijn allemaal
hersteld. Het vervolg op de herstelactie staat gepland op 1 maart 2021.
Door een gefaseerde en beheersbare benadering in de uitvoering wordt
de gewenste en noodzakelijke voortgang gerealiseerd.
Bij uitvoering van de herstelactie past de Belastingdienst een debiteurgerichte aanpak toe. Dit betekent dat per periode een groep belanghebbenden met al hun te corrigeren vervolgingskosten in één keer wordt
afgehandeld. Er is gekozen voor deze werkwijze, omdat een aanpak per
belastingjaar tot verschillende herstelacties per belastingplichtige leidt,
wat voor de belastingplichtige verwarrend kan zijn. Belanghebbenden
worden bij deze aanpak in één keer integraal behandeld. Tevens borgt dit
de zorgvuldigheid in het proces en worden onjuistheden voorkomen. De
Nationale ombudsman heeft aanvankelijk verzocht om te beginnen met de
zwaarst getroffenen. In gesprek met de Nationale ombudsman is echter
geconcludeerd dat hier geen duidelijke (toetsings)criteria voor konden
worden opgesteld. Het hoogste bedrag impliceert namelijk niet direct de
zwaarste getroffenen. Daarom wordt een dergelijk onderscheid bij de
herstelactie niet gemaakt.
In sommige gevallen loopt de Belastingdienst aan tegen uitvoeringsdilemma’s. Voordat een besluit wordt genomen op welke wijze uitvoering
wordt gegeven aan een dilemma, vindt overleg plaats met de Nationale
ombudsman. De hoor- en zienswijze(n) van de No wordt meegenomen in
de besluitvorming. Een voorbeeld hiervan is het hanteren van een
doelmatigheidsgrens. Als de Belastingdienst ook heel kleine bedragen
herstelt, dan gaat dit ten koste van de snelheid van het herstel. Voor de
doelmatigheidsgrens van € 17 heeft de Belastingdienst aansluiting
gezocht bij de doelmatigheidsgrens in de Kostenwet invordering
Rijksbelastingen. De Nationale ombudsman heeft hier begrip voor.
Op dit moment is de omvang van de groep van belanghebbenden
vastgesteld op een grootte van ten minste 930.000 belastingaanslagen. Dit
wordt nog nader geanalyseerd, waardoor het aantal kan stijgen. Het
streven is om belanghebbenden eind 2021 te hebben hersteld. Het
uitgangspunt is om de herstelkosten en bijbehorende uitvoeringskosten te
financieren binnen de begroting van het Ministerie van Financiën. Tijdens
het verloop van de herstelactie worden de benaderingen en gegevensverzamelingen met betrekking tot de inzichten en verwachtingen steeds
nauwkeuriger. Deze bijstellingen – opwaarts en/of neerwaarts – worden
periodiek aan u gerapporteerd. Vanaf het eerste kwartaal van 2021 wordt
ieder kwartaal een rapportage opgeleverd met de stand van zaken van dat
moment. Deze periodieke rapportages stuur ik gelijktijdig aan u en de
Nationale ombudsman.
De Belastingdienst zal belanghebbenden de gelegenheid bieden om via
een separaat nummer telefonisch vragen te stellen.
Invorderingsrente
Recent is duidelijk geworden dat sprake is van een onjuiste toepassing
van de regeling rondom invorderingsrente. Ik vind het van belang dit aan
uw Kamer te melden. De inhoud van de problematiek is vergelijkbaar met
die van de vervolgingskosten. Op dit moment onderzoeken we de aard en
omvang van de problematiek rondom de invorderingsrente. Dit onderzoek
is tweeledig: onjuistheden in het verleden inventariseren en toekomstige
situaties voorkomen.
Er zijn twee situaties onderkend, waarbij de wetgeving rondom de
invorderingsrente onjuist is toegepast:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 066, nr. 798

2

(i) Het niet herrekenen van invorderingsrente na vermindering van een
aanslag.
Bij een te late betaling van een belastingaanslag brengt de Belastingdienst
invorderingsrente in rekening. Als daarna de aanslag wordt verminderd,
dan moet de invorderingsrente worden herrekend naar de nieuwe,
verlaagde hoofdsom. Deze herrekening heeft niet plaatsgevonden.
Hierdoor is per saldo ten onrechte te veel invorderingsrente in rekening
gebracht. Deze situatie kan zich bijvoorbeeld voordoen indien een
belanghebbende, nadat hij/zij een aanslag betaalde, bezwaar indient en dit
wordt toegewezen, bij verzoek om ambtshalve vermindering van een
reeds betaalde aanslag of bij een achterwaartse verliesverrekening,
waarbij een reeds betaalde aanslag over een eerder jaar wordt
verminderd. Dit speelt sinds 2013.
(ii) Het ten onrechte in rekening brengen van invorderingsrente in de
situatie dat een negatieve aanslag met een positieve (nog – deels –
onbetaalde) aanslag van hetzelfde middel en jaar wordt verrekend.
Vanaf 2013 bevat de Invorderingswet 1990 de bepaling dat geen invorderingsrente in rekening gebracht wordt als een negatieve aanslag wordt
afgeboekt op een positieve (onbetaald gebleven) aanslag over hetzelfde
tijdvak en van hetzelfde middel. Dit geldt voor onder andere aanslagen
voor de inkomstenbelasting, de zorgverzekeringswet en de vennootschapsbelasting. Er is helaas gebleken dat bij dergelijke verrekeningen ten
onrechte wel invorderingsrente in rekening is gebracht.
De omvang van de problematiek rondom de invorderingsrente wordt
onderzocht. Eerst wordt de problematiek inhoudelijk in kaart gebracht.
Vervolgens vindt een kwantitatieve analyse plaats en worden de budgettaire gevolgen in kaart gebracht. Op basis van de bevindingen nemen we
maatregelen om te voorkomen dat de problematiek blijft voortbestaan en
zal herstel voor het verleden plaatsvinden. Hiervoor wordt, zo nodig, een
herstelproject ingericht. Zodra de impactanalyse is afgerond, zal ik u
nader informeren.
Gelijktijdig met deze brief is ook de Nationale ombudsman geïnformeerd
over bovenstaande problematiek.
De Staatssecretaris van Financiën,
J.A. Vijlbrief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 066, nr. 798

3