Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 019

Wijziging van onder meer de Mediawet 2008 in
verband met aanpassing van de
rijksmediabijdrage, beëindiging van de
wettelijke taken van de Stichting Radio
Nederland Wereldomroep en aanpassingen van
meer technische aard

Nr. 4

ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 15 augustus 2011 en het nader rapport d.d.
23 september 2011, aangeboden aan de Koningin door de minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het advies van de Afdeling advisering
van de Raad van State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 15 juli 2011, no. 11.001741, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de minister van Onderwijs, Cultuur en wetenschap, bij
de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet tot wijziging van onder meer de Mediawet
2008 in verband met aanpassing van de rijksmediabijdrage, opheffing van
de Stichting Radio Nederland Wereldomroep als publieke media-instelling
en aanpassingen van meer technische aard, met memorie van toelichting.
Het wetsvoorstel strekt ertoe de wettelijk vastgelegde rijksmediabijdrage
te verlagen en de wettelijke taken van de Stichting Radio Nederland
Wereldomroep (de Wereldomroep) te beëindigen.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking
van het wetsvoorstel, maar maakt daarbij de volgende kanttekeningen.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 15 juli 2011,
nr. 11.001741, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de
Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet
rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 15 augustus 2011, nr. W05.11.0278/I, bied ik U hierbij
aan.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking
van het voorstel van wet maar maakt enkele opmerkingen van inhoudelijke aard. Hieronder ga ik in op de opmerkingen van de Afdeling.

1
De oorspronkelijke tekst van het voorstel
van wet en van de memorie van toelichting
zoals voorgelegd aan de Afdeling advisering
van de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-33019-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 019, nr. 4

1

1. De Wereldomroep
Het voorstel regelt dat de Wereldomroep vanaf 2013 niet langer gefinancierd wordt uit de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (OCW) en dat de wettelijke taken van de Wereldomroep
worden beëindigd.
Blijkens de toelichting wordt de kerntaak tot verspreiding van het vrije
woord – het voorzien in onafhankelijke informatie in landen met een
informatieachterstand – niet beëindigd; de Wereldomroep zal voor deze
taak bekostiging ontvangen uit de begroting van het ministerie van
Buitenlandse zaken.
De Afdeling merkt op dat door het vervallen van de bescherming die de
Mediawet biedt aan de aard en identiteit van de Wereldomroep, de
Wereldomroep een subsidierelatie krijgt met het ministerie van Buitenlandse Zaken. De Afdeling is van oordeel dat de eigen verantwoordelijkheid van de Wereldomroep als maatschappelijke organisatie door deze
subsidierelatie niet mag worden ingeperkt.
Voorts wordt in de toelichting opgemerkt dat ten behoeve van een
ordentelijke afbouw van de organisatie aan de Wereldomroep zal worden
gevraagd om een plan tot afbouw en een bijbehorend sociaal plan voor te
leggen. De uitvoering van deze plannen zal in 2012 zijn beslag moeten
krijgen, aldus de toelichting.1 Uit de toelichting wordt echter niet duidelijk
of het voorleggen van dit sociaal plan betekent dat de minister van OCW
betrokken is bij de totstandkoming van dit plan.
De Afdeling adviseert in de toelichting nader in te gaan op de twee
bovenstaande punten.
1. Wereldomroep
De Afdeling merkt op dat de eigen verantwoordelijkheid van de Wereldomroep als maatschappelijke organisatie door de komende subsidierelatie
met de minister van Buitenlandse Zaken niet mag worden ingeperkt. De
regering neemt deze opmerking van de Afdeling ter harte. De eigen
identiteit van de Wereldomroep als maatschappelijke organisatie accentueert het belang van zijn eigen verantwoordelijkheid. De regering zal er
voor waken dat de Wereldomroep zijn journalistieke werkzaamheden in
het kader van het vrije woord, het voorzien in onafhankelijke informatie in
landen met een informatieachterstand, onafhankelijk kan uitvoeren.
Een andere kwestie die de Afdeling aan de orde stelt, is dat uit de
memorie van toelichting bij het wetsvoorstel niet duidelijk blijkt of de
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap betrokken is bij de
totstandkoming van het sociaal plan in het kader van de afbouw van de
Wereldomroep. Tot 1 januari 2013 is de Wereldomroep onderdeel van het
omroepbestel. Met ingang van dat tijdstip is de Wereldomroep niet langer
een publieke media-instelling en zal die organisatie voor haar activiteiten
gericht op de verspreiding van het vrije woord worden gesubsidieerd
door de minister van Buitenlandse Zaken. Bij brief van 8 juli 2011 heb ik
de Wereldomroep meegedeeld dat ik tot 1 januari 2013 verantwoordelijk
ben voor de Wereldomroep en tevens gevraagd uiterlijk 1 december 2011
een plan tot reorganisatie en een bijbehorend sociaal plan aan mij voor te
leggen.
Ik ben in de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel
nader op beide punten ingegaan.
2. Vermindering rijksmediabijdrage

1
Toelichting, Hoofdstuk 3. Opheffing van de
Wereldomroep als publieke media-instelling.

Artikel V bepaalt dat de financiële bijdrage van de overheid aan de
mediabegroting zal worden verlaagd met 50,474 miljoen euro in 2013 tot
201,201 miljoen euro voor het jaar 2017. Volgens de toelichting is gekozen
voor een wetswijziging in twee stappen: onderhavig voorstel regelt de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 019, nr. 4

2

verlaging van de rijksmediabijdrage en de beëindiging van de wettelijke
taken van de Wereldomroep, vervolgens zullen in een voorstel met
ruimere strekking de taak en organisatie van de landelijke publieke
omroep vanaf 1 januari 2016 worden geregeld, evenals de herpositionering van de omroeporkesten.
De Afdeling constateert dat in de toelichting aangegeven wordt dat de
rijksmediabijdrage wordt verlaagd, maar dat de wijze waarop deze
verlaging vorm zal krijgen niet wordt toegelicht.
De Afdeling adviseert in de toelichting aandacht te besteden aan het
procesverloop van het andere wetsvoorstel.
2. Vermindering rijksmediabijdrage
Aan het advies van de Afdeling om aandacht te besteden aan de wijze
waarop de verlaging van de rijksmediabijdrage vorm zal krijgen, en aan
het procesverloop van het andere, nog aan de Afdeling voor advies voor
te leggen voorstel van wet tot wijziging van de Mediawet 2008 heb ik
gevolg gegeven.
3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij het
advies behorende bijlage.
3. Redactionele opmerkingen
De redactionele opmerkingen van de Afdeling zijn overgenomen met
uitzondering van de derde opmerking. De Afdeling adviseert om in artikel
2.1, eerste lid, van de Mediawet 2008 (artikel I, onderdeel B) het gehele
onderdeel b te schrappen. Ik neem dit advies van de Afdeling niet over. De
reden hiervan is dat een deel van de in die bepaling vermelde mediaopdracht in het vervolg door de Stichting Nederlands Publieke Omroep zal
worden uitgevoerd. Het betreft de verzorging van het zogenoemde
BVN-aanbod (beste van Nederland en Vlaanderen) en van het mediaaanbod voor het Caribisch gebied.
Overige wijzigingen
Van de gelegenheid heb ik gebruikgemaakt om nog enkele wijzigingen in
het voorstel van wet en in de memorie van toelichting aan te brengen, dit
naar aanleiding van de uitvoeringstoets van het Commissariaat voor de
Media (verder: Commissariaat) met betrekking tot het onderhavige
voorstel van wet. Het Commissariaat stelt met betrekking tot het nieuwe
artikel 2.138b van de Mediawet (artikel I, onderdeel DD) voor de eindafrekening na afloop van het uittreden van een kerkgenootschap of een
genootschap op geestelijke grondslag uit het omroepbestel zo spoedig als
mogelijk is te laten indienen. Het Commissariaat bepleit de opname in het
wetsvoorstel van een concrete termijn (4 maanden) met een overschrijdingsmogelijkheid. Ik heb dit voorstel overgenomen waarbij ik aanteken
dit voorstel ook van toepassing te doen zijn op de eindafrekening van
omroepverenigingen in geval van uittreding uit het bestel. Een volgende
suggestie van het Commissariaat staat los van de aan hem voorgelegde
versie van het voorstel van wet en ziet op de omschrijving van «telewinkelboodschap». Omdat telewinkelboodschappen ook buiten een televisieprogramma kunnen worden aangeboden als onderdeel van het overige
televisieprogramma-aanbod, moet volgens het Commissariaat de
omschrijving in die zin in artikel 1.1 van de Mediawet worden aangepast.
Ik heb dit voorstel ook overgenomen. De tekstuele suggesties van het
Commissariaat voor enkele onderdelen van de memorie van toelichting
zijn eveneens overgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 019, nr. 4

3

Verder zijn in de memorie van toelichting kleine redactionele verbeteringen aangebracht.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De vice-president van de Raad van State,
H. D. Tjeenk Willink
Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 019, nr. 4

4

Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State betreffende no. W05.11.0278/I met redactionele kanttekeningen die de Afdeling in overweging geeft
–

–

–

–

–

–

–

–

–

In de citeertitel en in de toelichting, in het opschrift van hoofdstuk 3, de
zinsnede «opheffing van de Stichting Radio Nederland Wereldomroep
als publieke media-instelling» vervangen door: beëindiging van
wettelijke taken van de Stichting Radio Nederland Wereldomroep.
In de considerans de zinsnede «ter uitvoering van de in het regeerakkoord opgenomen» schrappen, aangezien de considerans een
inhoudelijke onderbouwing van de wet moet weergeven (vergelijk
aanwijzing 118 van de Aanwijzingen voor de regelgeving).
In Artikel I, onderdeel B, het artikel 2.1, eerste lid, onderdeel b, geheel
schrappen, nu dit onderdeel ziet op de taken van de Wereldomroep
(vergelijk Kamerstukken II 2007/08, 31 356, nr. 3, blz. 42).
In Artikel I, onderdeel I, derde lid, de zinsnede «3. Aan de volzin wordt
een onderdeel toegevoegd, luidende:» vervangen door: 3. Na
onderdeel d wordt een nieuw onderdeel e toegevoegd, luidende:.
Het bestaande artikel 2.26, laatste volzin, in een apart tweede lid
onderbrengen. Ook artikel 2.25, laatste volzin, in een apart tweede lid
onderbrengen.
In Artikel I, onderdeel HH, het gehele eerste lid vervangen door: 1.
Onder verlettering van onderdeel c tot onderdeel b, vervalt onderdeel
b.
Artikel I, onderdeel RR, artikel 2.185, eerste lid, als volgt laten luiden:
De NPO stelt een commissie in die tot taak heeft de evaluatie te
verrichten. De commissie bestaat uit ten minste vijf onafhankelijke
deskundigen en is zoveel mogelijk representatief voor het kijk- en
luisterpubliek.
In artikel I, onderdeel SS, in artikel 2.186, aanhef, de zinsnede «De
evaluatiecommissie van de NPO» vervangen door: De evaluatiecommissie. Ook in artikel 2.185, tweede lid, de zinsnede «De leden van de
evaluatiecommissie van de NPO» vervangen door: De leden van de
evaluatiecommissie.
In artikel I, onderdeel TT, in artikel 2.187, tweede lid, «Onze minister»
vervangen door: Onze Minister.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 019, nr. 4

5