Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3028
Vragen van de leden Van Bommel en Kooiman (beiden SP) aan de ministers
van Buitenlandse Zaken en van Veiligheid en Justitie over het bericht dat de
Nederlandse regering bezwaar heeft aangetekend tegen de herintreding van
Bolivia in het Enkelvoudig Verdrag inzake verdovende middelen uit 1961
(ingezonden 16 januari 2013).
Antwoord minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
26 augustus 2013)
Vraag 1 en 2
Is het waar dat de Nederlandse regering bezwaar heeft aangetekend tegen de
herintreding van Bolivia in het Enkelvoudig Verdrag inzake verdovende
middelen uit 1961?1
Indien ja, wat beoogt de regering met dit bezwaar? Wil de Nederlandse
regering dat Bolivia geen deel gaat uitmaken van het belangrijkste verdrag
inzake verdovende middelen?
Antwoord 1 en 2
Nee, de Nederlandse regering heeft geen bezwaar aangetekend tegen de
hernieuwde toetreding van Bolivia tot het Enkelvoudig Verdrag inzake
verdovende middelen, 1961, zoals gewijzigd door het protocol van 1972, zoals
ook uitdrukkelijk in de tekst van het bezwaar is aangegeven. Het bezwaar
heeft dan ook geen gevolgen voor de werking van het VN Drugsverdrag
tussen Nederland en Bolivia.
Vraag 3
Hoe is het te verklaren dat de Nederlandse regering geen bezwaar heeft
aangetekend tegen het door Bolivia ingediende amendement op artikel 49
van genoemd Verdrag, waarmee hetzelfde doel werd beoogd als de
herintreding met een voorbehoud? Is het juridisch onder alle omstandigheden onaanvaardbaar dat een lidstaat een verdrag opzegt en herintreedt met
een voorbehoud? Zijn er voorbeelden waar deze procedure door andere
lidstaten is gevolgd? Zo ja, welke landen hebben dit eerder gedaan?

1

ah-tk-20122013-3028
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.druglawreform.info/en/weblog/item/4272-schijnheilig-bezwaar-van-nederlandtegen-het-kauwen-van-coca-bladeren?pop=1&tmpl=component&print=1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Antwoord 3
In maart 2009 stelde Bolivia een wijziging van artikel 49 van het VN Drugsverdrag voor. Overeenkomstig de bepalingen van het verdrag treedt een
dergelijk wijzigingsvoorstel voor alle verdragspartijen onmiddellijk in werking,
indien het door geen van die verdragspartijen binnen een termijn van
achttien maanden is verworpen. Het wijzigingsvoorstel is vervolgens ruim
binnen die termijn door verschillende landen verworpen, waardoor het
beoogde effect, onmiddellijke inwerkingtreding, niet meer kon worden
bereikt. Vervolgens heeft Bolivia het Verdrag per 1 januari 2012 opgezegd en
aansluitend aangekondigd opnieuw partij te worden met een voorbehoud
met betrekking tot het traditioneel gebruik van cocabladeren. De depositaris
van het verdrag heeft alle partijen bij het verdrag daarvan op de hoogte
gesteld en daarbij aangegeven dat partijen, gelet op het feit dat Bolivia een
voorbehoud maakt dat niet is voorzien in het verdrag, bezwaar kunnen maken
(art. 50, lid 3). Deze mededeling heeft geleid tot bezwaren van de volgende
EU lidstaten: het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Italië, Zweden,
Finland, Portugal en Ierland. Daarnaast is nog bezwaar gemaakt door de
Verenigde Staten, Canada, Japan, Israël, de Russische Federatie en Mexico.
Het door de Nederlandse regering aangetekende bezwaar is ingegeven door
zorgen omtrent de integriteit van het verdrag en de juiste toepassing van het
verdragenrecht in het algemeen.
Het Nederlandse bezwaar richt zich daarbij uitdrukkelijk tegen de door Bolivia
gevolgde procedure van opzegging, gevolgd door hertoetreding maar dan
met een voorbehoud. Die procedure is internationaalrechtelijk omstreden en
onwenselijk, omdat hierdoor de bestaande internationale regels met
betrekking tot binding aan verdragen en voorbehouden worden uitgehold en
de stabiliteit van verdragsrelaties wordt ondermijnd. Nederland maakt in
voorkomende gevallen steeds bezwaar tegen een dergelijke handelwijze.
Geen van de partijen bij het verdrag heeft eerder op een dergelijke wijze
gehandeld. Iets soortgelijks heeft zich wel bij andere verdragen voorgedaan.
Zo heeft bijvoorbeeld Guyana in 1999 het Facultatief Protocol behorend bij
het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van de
Verenigde Naties opgezegd om aansluitend opnieuw partij te worden met een
voorbehoud ten aanzien van het klachtrecht van terdoodveroordeelden.
Nederland heeft toen evenzo, net als de EU lidstaten Duitsland, Frankrijk,
Finland, Polen, Spanje en Zweden, mede vanwege die handelwijze bezwaar
gemaakt. In dat geval richtte het Nederlandse bezwaar zich uitdrukkelijk ook
tegen de inhoud van het Guyaanse voorbehoud.
Vraag 4
Erkent de regering het culturele belang van het cocablad in Bolivia en
respecteert ze de status van het traditioneel gebruik van coca zoals in de
Boliviaanse grondwet is vastgesteld? Zo ja, staat het aangetekende bezwaar
niet haaks op deze stellingname? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 4
Zie het antwoord op vraag 3.
Het Nederlandse bezwaar spreekt geen oordeel uit over het traditionele
gebruik van het cocablad in Bolivia en de status van dit gebruik onder
nationaal recht.
Vraag 5
Erkent de Nederlandse regering dat de verdragsverplichtingen wat betreft het
cocablad en het uitbannen van het traditionele gebruik van het kauwen van
coca achterhaald zijn en in tegenspraak zijn met de ook door Nederland
ondertekende VN Verklaring over de rechten van inheemse volkeren van
2007? Welke andere optie stelt Nederland voor aan Bolivia om dit juridische
conflict tussen de Boliviaanse grondwet en inheemse rechten enerzijds en het
verbod op het kauwen van coca in het verdrag uit 1961 anderzijds op te
lossen? Is de Nederlandse regering zich bewust van het feit dat het aangetekende bezwaar zich in wezen keert tegen de Nederlandse praktijk van
voorbehouden in drugsverdragen als het verdrag van de Verenigde Naties
tegen de sluikhandel in verdovende middelen en psycho-trope stoffen van
1988?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Zie het antwoord op vraag 4.
De regering van Bolivia is verantwoordelijk voor de naleving van haar
internationale verplichtingen.
Wat in de vragen de «Nederlandse praktijk van voorbehouden in drugsverdragen» wordt genoemd, houdt niet meer in dan één voorbehoud bij het
VN-verdrag van 1988 dat bovendien geheel in overeenstemming met de
regels van dat verdrag is gemaakt.
Vraag 6
Is de regering zich ervan bewust dat het bezwaar tegen herintreding van
Bolivia met een voorbehoud ook de juridische speelruimte zou kunnen
inperken ten aanzien van het Nederlandse beleid inzake coffeeshops? Beoogt
de regering met het bezwaar tegen de Boliviaanse herintreding, een
juridische drempel op te werpen tegen mogelijk toekomstig gebruik van deze
procedure door andere landen – inclusief Nederland zelf – om een legale
regulering van de cannabismarkt mogelijk te maken?
Antwoord 6
Het standpunt van de regering op het gebied van de regulering van cannabis
is genoegzaam bekend. Dit standpunt is onlangs nogmaals door de minister
van VenJ eenduidig verwoord tijdens het Algemeen Overleg met de Vaste
Commissie voor Justitie van 13 december 2012 en het daarop volgende VAO
van 17 januari 2013.
Vraag 7
Is de Nederlandse regering bereid het ingediende bezwaar tegen herintreding
van Bolivia in te trekken? Indien neen, waarom niet?
Antwoord 7
Het in relatie tot Bolivia gemaakte bezwaar past binnen het verdragenrecht.
Het bezwaar spreekt geen oordeel uit over het traditionele gebruik van het
cocablad in Bolivia en de status van dit gebruik onder nationaal recht en
heeft geen gevolgen voor de toetreding van Bolivia tot het verdrag. Gelet op
de inhoud en strekking ervan is er geen aanleiding het gemaakte bezwaar in
te trekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3