Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 300 B

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
gemeentefonds voor het jaar 2016

34 300 C

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
provinciefonds voor het jaar 2016

Nr. 22

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 juli 2016
Op 24 november 2015 heeft de Tweede Kamer ingestemd (Handelingen II
2015/16, nr. 28, item 18) met de motie van de leden Veldman en Wolbert1
waarin wordt verzocht om in samenspraak met de bestuurlijke koepels
VNG en IPO te komen tot een fundamentele herziening van de financiële
grondslagen van het gemeentefonds en het provinciefonds, gericht op
een vereenvoudiging van het systeem, en daarbij te onderzoeken hoe
verschillen in economische groei tussen de diverse regio’s in Nederland
kunnen worden gefaciliteerd.
Op 14 maart jl. heb ik u het rapport «Maak verschil» van de Studiegroep
Openbaar Bestuur aan uw kamer aangeboden.2 Dit rapport bevat onder
andere de aanbeveling om de financiële verhoudingen te moderniseren
door een grondige herziening van de Financiële-verhoudingswet (Fvw).
Deze modernisering zou zich moeten richten op het meer richten van de
verdeling van het gemeentefonds op het stimuleren van regionale
samenwerking, vereenvoudiging van verdeelmodellen en een meer
normatieve invulling van de verdeling.
In het bestuurlijk overleg financiële verhoudingen (Bofv) van de fondsbeheerders met onder meer de VNG van 28 april jl. is ingestemd met een
taakopdracht om een probleemanalyse te maken van de toekomstbestendigheid van het stelsel van financiële verhoudingen tussen Rijk en
gemeenten en specifiek de verdeling van het gemeentefonds. De focus
ligt op het verkennen van de houdbaarheid van de huidige uitgangspunten (3e aspiratieniveau, kostenoriëntatie en globaliteit) en verdeelsystematiek, zoals deze nu gelden volgens de Fvw. Ook hebben de fondsbeheerders met de VNG afspraken gemaakt over vormgeving van het traject,

1
2

kst-34300-B-22
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstuk 34 300 VII, nr. 28.
Kamerstuk 31 490, nr. 198.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 B, nr. 22

1

waarbij gebruik zal worden gemaakt van de expertise van onder meer
bestuurders, planbureaus en de Raad voor financiële verhoudingen (Rfv).
In de verkenning wordt een aantal onderwerpen uitgelicht: het faciliteren
van regionaal economische groei en samenwerking, prikkelwerking en
vereenvoudiging van de verdeling. In de uitwerking van deze thema’s zal
een groot aantal aspecten van de verdeling worden onderzocht, zoals de
mate van verevening van verschillen tussen gemeenten, de invulling van
het begrip kostenoriëntatie, de positie van de G4-gemeenten in het fonds,
de wijze waarop in het fonds wordt omgegaan met kosten met een
investeringskarakter en de samenhang tussen gemeentefonds en het
gemeentelijk belastinggebied.
In het voorjaar van 2017 stuur ik u het rapport met de uitkomsten van de
verkenning. Inzet is om op dat moment op hoofdlijnen zicht te hebben op
een aantal mogelijke varianten van verdeelmodellen, die gebaseerd zijn
op verschillende uitgangspunten. De voor- en nadelen van deze varianten
worden in kaart gebracht (zowel kwalitatief als kwantitatief) zonder
hieraan een politiek waardeoordeel te koppelen. Het maken van keuzes
ten behoeve van de verdere uitwerking van de verdeelsystematiek van het
gemeentefonds is aan een volgend kabinet.
Tot slot, in de meicirculaire van het provinciefonds3 heb ik u gemeld dat
een wetswijzigingtraject van de Financiële-verhoudingswet (Fvw) is
gestart waarmee het mogelijk wordt gemaakt een vereenvoudiging van
het model voor provincies door te voeren. Begin 2015 heeft het IPO een
externe commissie ingesteld die zich heeft gebogen over verdeelvraagstukken binnen het provinciefonds. Met het wetsvoorstel wordt het
mogelijk de voorstellen van de commissie Jansen (eindrapport «Redelijk
Verdeeld», december 2015) op hoofdlijnen door te voeren. Het streven is
inwerkingtreding van deze wetswijziging op 1 januari 2017.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

3

Kamerstuk 34 300 B en 34 300 C, nr. 21.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 B, nr. 22

2