Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

467
Vragen van het lid Wuite (D66) aan de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap over het bericht «Toegankelijkheid musea onder druk door
achterblijvende overheidssubsidies» (ingezonden 10 oktober 2023).
Antwoord van Staatssecretaris Uslu (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 24 november 2023)Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2023–2024, nr. 391
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Toegankelijkheid musea onder druk
door achterblijvende overheidssubsidies»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u op de hoogte van het feit dat veel musea in de coronacrisis flink
hebben moeten interen op reserves en van de financiële problemen die
musea ondervinden door stijgende lasten en oplopende inflatie?2
Antwoord 2
De signalen dat sommige musea financieel kwetsbaar zijn hebben mij bereikt.
De museumsector als geheel toont een divers beeld, waarbij er gelukkig ook
musea zijn die er sinds corona weer heel goed voor staan. De oorzaken en de
mate waarin musea te maken krijgen met financiële tegenslagen, lopen
uiteen. Bezoek weet de weg naar musea over het algemeen weer te vinden,
maar bij een deel van de musea zijn de aantallen nog steeds niet terug op het
oude niveau. Dit resulteert in lagere eigen inkomsten. De stijgende lasten en
oplopende inflatie zijn bij alle musea voelbaar. Wel kan het ene museum deze
lastenverzwaring beter opvangen dan het andere museum. De rijkgesubsidieerde musea staan er op dat gebied gemiddeld beter voor.

1

Museumvereniging, 5 oktober 2023, «Toegankelijkheid musea onder druk door achterblijvende
overheidssubsidies».
2
Het Parool, 5 oktober 2023, «Bijna de helft van de musea financieel in de problemen door
corona en inflatie».

ah-tk-20232024-467
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de zorg dat de financiële druk zal leiden tot verhoogde toegangsprijzen waardoor de toegankelijkheid van musea onder druk komt te staan, dit
terwijl de maatschappelijke functie van musea onmisbaar is?
Antwoord 3
Ik ben het met u eens dat de maatschappelijk functie van musea onmisbaar
is. Als zelfstandige instellingen is het aan de musea zelf om de toegangsprijs
te bepalen voor entreetickets. Zij kunnen hierbij voor specifieke doelgroepen
in prijs differentiëren om het museum toegankelijk te houden. De eigen
inkomsten uit kaartverkoop zijn belangrijk voor een gezonde bedrijfsvoering.
Uit de Museumcijfers 2022 blijkt dat de bezoekersaantallen bijna terug zijn op
het niveau van voor de coronapandemie.
Vraag 4
Hoe blijft u zich inzetten om de musea voor iedereen toegankelijk te houden,
gezien de financiële druk op toegangsprijzen, zonder dat dit ten koste gaat
van vernieuwing en het innovatievermogen van musea? Bent u hierover in
gesprek met zowel grote als kleine musea?
Antwoord 4
Ik vind het essentieel dat musea toegankelijk zijn en blijven innoveren.
Dankzij visitatierapporten, monitorgesprekken met de rijksgefinancieerde
musea en structureel contact met de Museumvereniging houden we de
vinger aan de pols in de museumsector. In de periode 2025–2028 is er
opnieuw ruimte beschikbaar voor regionale musea in de culturele basisinfrastructuur. Twaalf musea, één per provincie, komen hierdoor in aanmerking
voor een aanvullende subsidie van het Rijk. Daarnaast ondersteunt het
Mondriaan Fonds via diverse regelingen vernieuwing bij musea. Ik denk
hierbij aan het stimuleren van aankopen, collectiemobiliteit, en innovatieve
ideeën omtrent de presentatie van collecties en samenwerkingen met het
publiek. De RCE zet zich in voor ondersteunen van kostbare tentoonstellingen
door de uitvoering van de indemniteitsregeling en ondersteunt de collectiebeheerders met kennis, onderzoek en advies. Deze voorzieningen zijn uiteraard
beschikbaar voor alle musea, van groot tot klein. We hebben daarbij zeker
ook oog voor de specifieke situatie bij kleine musea. Zo organiseert de RCE
speciale activiteiten voor kleine en lokale musea en staan we in contact met
het Landelijk Contact Museumconsulenten. Verder werk ik in mijn cultuurbeleid nauw samen met de andere overheden. In het overleg met IPO, VNG en
de cultuurregio’s evenals in de cultuurconvenanten die ik sluit met andere
overheden, vraag ik aandacht voor toegankelijkheid van cultuur.
Vraag 5
Kunt u gelet op de financiële feiten in gesprek treden met de Minister van
Financiën om verschraling in de museasector te voorkomen en de toegankelijkheid en maatschappelijke functie te bewaken van zowel grote als kleine
musea?
Antwoord 5
Ik zet me op verschillende manieren in voor de sector als geheel. Dit is echter
wel een gedeelde verantwoordelijkheid met spelers in het museumveld en
medeoverheden. De inzet van middelen door gemeenten en provincies is
uiteraard aan deze overheden. Zij zijn voor veel musea de belangrijkste
subsidient. Het subsidieplafond van de Rijksmusea is vastgelegd in de
Erfgoedwet. Daarnaast ondersteun ik de cultuurfondsen en zet de Rijksdienst
voor het Cultureel Erfgoed zich in voor het behoud en beheer van collecties
en de maatschappelijke rol van alle musea.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2