Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3140
Vragen van het lid Van der Laan (D66) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap over het bericht «Brede welvaart verder onder druk door
slechtere gezondheid» (ingezonden 20 september 2021).
Antwoord van MinisterDijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 15 juni 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 222.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Brede welvaart verder onder druk door
slechtere gezondheid»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u bekend met de bevinding van bovengenoemd artikel dat vrouwen
afgelopen jaar op meer welvaartdimensies erop achteruit zijn gegaan dan
mannen, waaronder gezondheid, maatschappelijke betrokkenheid en
persoonlijke ontwikkeling?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Herkent u deze uitkomst van het onderzoek?
Antwoord 3
In de monitor Brede welvaart en de Emancipatiemonitor komen de onderwerpen maatschappelijke betrokkenheid en persoonlijke ontwikkeling niet voor,
maar wordt wel periodiek gekeken naar zaken als welzijn, ervaren gezondheid, en arbeid en vrije tijd. Uit de monitor Brede Welvaart 2022 blijkt echter

1

ah-tk-20212022-3140
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

RaboResearch – Economisch Onderzoek, 17 september 2021.
https://economie.rabobank.com/publicaties/2021/september/brede-welvaart-verder-onder-drukdoor-slechtere-gezondheid/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

dat er in de veranderingen tussen 2019 en 2021 geen afwijkende ontwikkelingen tussen mannen en vrouwen hebben plaatsgevonden.2
Vraag 4
Is het vaker voorgekomen dat vrouwen significant zwaarder getroffen worden
dan mannen in crisistijden, zoals de coronacrisis?
Antwoord 4
In het iets verdere verleden was dit op de arbeidsmarkt wel het geval: als de
arbeidsmarkt krap was, nam de arbeidsparticipatie van vrouwen toe en waren
vrouwen welkom. Als er niet zoveel vraag naar arbeid was, nam de arbeidsparticipatie van vrouwen weer af. Uit de Emancipatiemonitor 2016 bleek
echter dat dit in de voorafgaande jaren niet het geval was geweest. Tijdens
de recessie tussen 2001 en 2005, en tijdens de jaren volgend op de kredietcrisis van 2008, was er wel sprake van een stagnatie in de groei van arbeidsparticipatie en economische zelfstandigheid van vrouwen, maar bij mannen was
sprake van een achteruitgang3. Het verschil tussen mannen en vrouwen nam
dus af. Dit beeld lijken we wat betreft arbeid en economische zelfstandigheid
ook te zien tijdens de coronacrisis. Zo steeg de netto arbeidsparticipatie van
vrouwen tussen april en september 2021 harder dan van mannen.4 Ook de
economische zelfstandigheid van vrouwen is het afgelopen jaar gestegen,
terwijl die van mannen gedaald is.5
Onderstaande tabel geeft een weergave van de vergelijking tussen de
monitor Brede Welvaart 2019 en 2022. Uit de vergelijking van deze cijfers
blijkt niet dat vrouwen tijdens de coronacrisis zwaarder getroffen zijn dan
mannen, uitgezonderd voor het doen van vrijwilligerswerk.
Tabel 1: Vergelijking Statline-indicatoren Brede Welvaart (bron: CBS Statline)
2019

Welzijn
Tevredenheid met het leven
Persoonlijk welzijn
Gezondheid
Ervaren gezondheid
Arbeid en vrije tijd
Percentage hoogopgeleid1
Nettoarbeidsparticipatie
Langdurige werkloosheid1
Tevredenheid met werk
Tevredenheid met reistijd woon-werkverkeer1
Tevredenheid met vrije tijd
Wonen
Tevredenheid met de woning
Samenleving
Vrijwilligerswerk
Vertrouwen in mensen
Vertrouwen in instituties
Veiligheid
Slachtofferschap van criminaliteit
Milieu
Last van milieuproblemen in woonomgeving
1

Δ

2021
M

V

M

V

M

V

87,1
65

87,6
61,9

83,3
68,9

84
63,5

– 3,8
3,9

– 3,6
1,6

81,2

76,3

82,2

78,8

1

2,5

30,9
74,1
1,2
78,2
78,9
72,9

30,9
66
1,4
77,7
84,5
75,4

34,1
74,3
0,9
78,9
83,7
75,9

34,3
66,5
0,9
79
85
76,4

3,2
0,2
– 0,3
0,7
4,8
3

3,4
0,5
– 0,5
1,3
0,5
1

87,3

87,8

85,3

86

–2

– 1,8

46,9
63,9
63,1

48,3
59,8
63

38,8
68,5
66,3

39
64,1
67,4

– 8,1
4,6
3,2

– 9,3
4,3
4,4

21,8

19,9

17,9

16,4

– 3,9

– 3,5

15

15

15,8

16,1

0,8

1,1

= vergelijking op basis van de Monitor Brede Welvaart 2019 en 2022.

Vraag 5
Welke verklaring geeft u aan het gegeven dat de brede welvaart zich voor
vrouwen in het afgelopen jaar negatief ontwikkeld heeft, in tegenstelling tot
mannen?

2

Monitor Brede Welvaart & de SDG’s 2022, CBS. Zie ook: https://longreads.cbs.nl/monitor-bredewelvaart-en-sdgs-2022/verdeling-van-brede-welvaart/.
Emancipatiemonitor 2016, Sociaal en Cultureel Planbureau | Centraal Bureau voor de Statistiek
Den Haag, december 2016.
4
Kamerstuk 35 420, nr. 363.
5
Emancipatiemonitor databank, CBS. Link: https://mvstat.cbs.nl/#/MVstat/nl/.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Uit de vergelijking tussen de monitor Brede Welvaart 2019 en 2022 blijken de
ontwikkelingen in de brede welvaart zoals gemeten door het CBS minder
negatief uit te pakken voor vrouwen dan door het onderzoek van de
Rabobank wordt geschetst (zie tabel 1). Daarbij concludeert het CBS dat er
een beperkt verschil zit tussen mannen en vrouwen in de stapeling van
gunstige uitkomsten. Hierbij zitten mannen iets vaker aan de bovenkant van
de verdeling en scoren zij significant hoger op de indicatoren ervaren
gezondheid, netto arbeidsparticipatie en het vertrouwen in mensen.
Vraag 6
Bent u van mening dat het van belang is om te weten welke oorzaken er ten
grondslag liggen aan dit verschil in ontwikkeling, met name op het gebied
van gezondheid, maatschappelijke betrokkenheid en persoonlijke ontwikkeling?
Antwoord 6
Het kabinet hecht grote waarde aan brede welvaart en laat deze periodiek
meten door het CBS, mede aan de hand van de Sustainable Development
Goals (SDG’s). Relevant zijn daarbij ook de verschillen naar achtergrondkenmerken, zoals naar gender, maar ook naar andere kenmerken als inkomen en
opleiding. Uit een vergelijking tussen de Monitor Brede Welvaart 2019 en
2022 blijkt dat een groter percentage mannen en vrouwen de «ervaren
gezondheid» als goed bestempelt (zie tabel 1). Ook het vertrouwen in
mensen, het vertrouwen instituties, de tevredenheid met het werk en de
tevredenheid met vrije tijd6 laten voor beide groepen een positieve ontwikkeling zien. Op basis van deze resultaten lijkt het mij daarom niet nodig nader
onderzoek uit te laten voeren.
Vraag 7
Bent u van mening, net zoals de onderzoekers van de Rabobank, dat nader
onderzoek hiernaar gewenst is?
Antwoord 7
Zie antwoord op vraag 6.

6

Indicatoren die mogelijk gelinkt kunnen worden aan maatschappelijke betrokkenheid en
persoonlijke groei.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3