Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

25 087

Internationaal fiscaal (verdrags)beleid

Nr. 293

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 juni 2022
Met deze brief geef ik, mede namens de Minister van Financiën, gevolg
aan het verzoek van de vaste commissie voor Financiën om een nieuwe
voortgangsbrief FATCA te versturen voorafgaand aan het commissiedebat
over FATCA. In aanloop naar het op dit moment nog te plannen debat,
stuur ik u alvast deze voortgangsbrief. Ik ga in op de acties die de
afgelopen twee maanden zijn ondernomen, zowel in Washington D.C. als
in Brussel, en op de acties die ik nog zal ondernemen. Het doel van deze
acties is om tot langetermijnoplossingen te komen voor de problemen
waar toeval-Amerikanen mee geconfronteerd worden. Dit doel kan
worden bereikt door meer duidelijkheid van de VS te verkrijgen over de
rapportageverplichting voor banken van rekeningen van toevalAmerikanen. Voorop staat dat ik wil voorkomen dat toeval-Amerikanen
door toedoen van de Amerikaanse FATCA-regelgeving hun bankrekening
verliezen. Ongeacht mijn inspanningen in dit kader, blijft het vanwege de
Amerikaanse belasting- en FATCA-regelgeving van belang dat toevalAmerikanen in actie komen en dat zij ofwel afstand doen van hun
nationaliteit of een Amerikaans BSN-nummer aanvragen (US TIN/SSN).
Hierop zal ik eerst verder ingaan.
Algemeen
De VS kennen een wereldwijde belastingplicht voor Amerikaanse
staatsburgers. Hoewel ongebruikelijk, is het Amerikaanse systeem van
belastingheffing op basis van nationaliteit wereldwijd geaccepteerd. Om
ten behoeve van de belastingheffing zicht te verkrijgen op de financiële
tegoeden buiten de VS van Amerikaanse belastingplichtigen, heeft de VS
in 2010 de FATCA-wetgeving ingevoerd. Financiële instellingen wereldwijd
zijn op basis van deze Amerikaanse wetgeving verplicht informatie te
delen met de VS over Amerikaanse rekeninghouders (met een

kst-25087-293
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 087, nr. 293

1

rekeningsaldo van 50.000 dollar of meer).1 Expats en Nederlanders met
(ook) de Amerikaanse nationaliteit vallen hieronder. Binnen deze groep
zijn er ook mensen met een zéér beperkte band met de VS, zogenaamde
toeval-Amerikanen. Door het invoeren van de FATCA-wetgeving zijn
mensen uit deze groep zich de afgelopen jaren bewust geworden van hun
Amerikaanse belastingplicht.
Banken zien een risico op Amerikaanse sancties2 vanwege het
niet-naleven van de FATCA-regelgeving. Banken hebben namelijk een
inspanningsverplichting om TIN’s van mensen met een Amerikaanse
nationaliteit te rapporteren. Toeval-Amerikanen hebben niet altijd een TIN.
Het gevolg is dat in 2020 rekeningen werden gesloten van Nederlanders
met ook de Amerikaanse nationaliteit. Mijn voorganger is daarom in
gesprek gegaan met de grootbanken om te voorkomen dat deze overgaan
tot de ingrijpende maatregel van het sluiten van bankrekeningen van
toeval-Amerikanen. De grootbanken hebben daarop toegezegd geen
rekeningen te sluiten van Nederlanders met ook de Amerikaanse
nationaliteit bij het enkel ontbreken van een US TIN of «Certificate of Loss
of Nationality» 3 (CLN) tot 1 september 2022. Om de banken ook na die
datum voldoende comfort te bieden, wil ik in de komende maanden nog
meer duidelijkheid krijgen vanuit de VS over de rapportageverplichting
van banken voor het aanleveren van een US TIN of CLN. Dit gaat
bijvoorbeeld om de vraag of deze eis ook geldt voor mensen met een zeer
beperkte band met de VS, die fiscaal inwoner zijn van een EU-lidstaat. Los
van eventuele verdere duidelijkheid vanuit de VS blijf ik benadrukken dat
het van groot belang is dat Nederlandse toeval-Amerikanen kunnen
(blijven) beschikken over een bankrekening en dat het enkel ontbreken
van een TIN of CLN geen aanleiding mag zijn om bankrekeningen van
toeval-Amerikanen te sluiten of om te weigeren om deze te openen.
Acties Washington en Brussel
Zoals aangegeven is het niet nodig dat bankrekeningen van toevalAmerikanen worden gesloten. Naast mijn oproep aan de banken en aan
de toeval-Amerikanen zelf, ligt de sleutel tot een definitieve oplossing bij
de VS. Ik blijf me daarom ook in Washington D.C. en Brussel inspannen
voor het verkrijgen van duidelijkheid over de rapportageverplichtingen
voor banken.
In nauwe samenwerking tussen Nederland en Frankrijk is onder Frans
Raadsvoorzitterschap een traject ingezet om namens de EU-lidstaten een
gezamenlijk voorstel te doen richting de VS om de inspanningsverplichting voor de banken in te vullen. Na enkele gespreksrondes heeft dit
geleid tot een gezamenlijk standpunt en voorstel van de Raad. In dit
voorstel van de Raad zouden toeval-Amerikanen die aan bepaalde
voorwaarden voldoen, namelijk 1) in bezit zijn van een paspoort van een
EU-land, 2) fiscaal inwoner zijn van een EU land en 3) geen verdere
banden hebben met de VS, niet gerapporteerd te hoeven worden aan de
VS. Het Franse voorzitterschap heeft dit voorstel namens de EU-lidstaten
half april richting de VS gestuurd en heeft eind mei hierover gesproken
met Treasury (het Amerikaanse Ministerie van Financiën). In dit gesprek
heeft Treasury aangegeven snel met een reactie te komen. Daarbij moet
gezegd worden dat Treasury geen concrete datum heeft genoemd. De
1

Deze verplichting bestaat los van de afspraken die Nederland heeft gemaakt met de VS in de
FATCA IGA om de gegevensuitwisseling veilig via de Belastingdienst te laten verlopen.
2
Zij kunnen onderworpen worden aan een bronheffing van 30% op inkomsten uit Amerikaanse
bronnen.
3
Certificaat dat men van de Amerikaanse ambassade ontvangt na het afronden van de afstandsprocedure van de Amerikaanse nationaliteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 087, nr. 293

2

Tweede Kamer zal op de hoogte worden gehouden van verdere
gesprekken met de Amerikanen.
Ook in Washington zoekt Nederland actief de samenwerking met andere
landen. Treasury heeft aangegeven na te willen denken over verduidelijking over de rapportage van rekeningen van toeval-Amerikanen, maar
heeft tot op heden geen nieuw beleid gepubliceerd op dit vlak. Wij blijven
hierop aandringen, in samenspraak met de Franse ambassade en andere
Europese collega’s. Onze ambassadeur in Washington D.C. spreekt voor
de zomer opnieuw met Treasury om aan te dringen op meer duidelijkheid
over de rapportageverplichtingen.
Daarnaast heeft Treasury op 28 maart 2022 een zogenaamd greenbook
gepubliceerd met een voorstel om de procedure om afstand te doen van
het Amerikaanse staatsburgerschap en de vereiste Amerikaanse aangifteprocedure in dat kader verder te vereenvoudigen voor toevalAmerikanen.4 Ik ben blij met dit voorstel, maar moet daarbij wel
opmerken dat Treasury niet alle mogelijke wijzigingen zelf in de hand
heeft. Voor het versimpelen van de aangifteprocedure is namelijk
goedkeuring nodig van het Amerikaanse Congres. Daarom ben ik
voornemens om in Washington dit onderwerp op de agenda te houden bij
de leden van het Congres. De Nederlandse ambassade heeft al contact
gehad met enkele Congresleden en hun staf over dit onderwerp en zal dit
onderwerp bij hen blijven agenderen.
Vervolg
Treasury en de IRS zijn goed op de hoogte van de problematiek waar
toeval-Amerikanen mee te maken hebben en de EU-lidstaten hebben een
concrete gezamenlijk oplossing voorgelegd aan Treasury en de IRS. Mijn
hoop blijft dat dit snel tot meer duidelijkheid zal leiden voor de banken,
om op deze manier tot een definitieve oplossing te komen voor de
problematiek rondom het sluiten van bankrekeningen van toevalAmerikanen. Ik zal uw Kamer opnieuw inlichten over de voortgang zodra
er ontwikkelingen zijn vanuit de VS en uiterlijk 1 september a.s. Zoals
eerder aangegeven blijf ik benadrukken dat het van belang is dat
toeval-Amerikanen zelf ook actie ondernemen door een TIN of CLN aan te
vragen.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij

4

U.S. Department of the Treasury Releases Greenbook, Outlining Tax Proposals Will Help Build a
Better America | U.S. Department of the Treasury

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 087, nr. 293

3