Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 665

Evaluatie Schipholbeleid

Nr. 152

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 augustus 2010
Bij de aanbieding van het jaarverslag 2009 (kamerstuk 29 665, nr. 150) van
de Alderstafel heb ik u aangegeven u nog nader te informeren over het
experiment met het nieuwe normen- en handhavingsstelsel Schiphol. Dat
doe ik, mede namens de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer, middels deze brief.
Aanleiding
Bij de behandeling van de aanpassing van het Luchthavenverkeerbesluit
Schiphol (LVB) voor de korte termijn (6 februari 2008; verslag algemeen
overleg 29 665, nr. 84) heeft de Tweede Kamer aangegeven dat het
huidige normen- en handhavingsstelsel te complex is en moet worden
vervangen door een ander, meer flexibel, transparant en beter uitlegbaar
stelsel.
In oktober 2008 heb ik u geïnformeerd over het advies van de Alderstafel
over de toekomst van Schiphol en de regio voor de middellange termijn
(tot 2020) en de reactie van het kabinet hierop. De Tweede Kamer heeft in
februari 2009 brede steun uitgesproken voor het advies en in maart 2009
een motie aangenomen om de uitvoering van het advies voortvarend ter
hand te nemen. De uitwerking van het nieuwe normen- en handhavingsstelsel maakt onderdeel uit van het Aldersadvies.
Uitvoering Aldersadvies
Binnen de in het Aldersadvies geschetste kaders is het nieuwe stelsel in
het afgelopen jaar door de partijen aan de Alderstafel uitgewerkt. Hierbij
is rekening gehouden met uw moties en aan u gedane toezeggingen. Zo
zijn diverse experts betrokken (waaronder de Stichting Natuur en Milieu,
het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium, de commissie m.e.r. en
het Planbureau voor de Leefomgeving) bij de uitwerking van onderdelen
van het nieuwe stelsel en is een second opinion uitgevoerd op de
rechtsbescherming. Ook zal in het nieuwe stelsel worden gemonitord hoe

kst-29665-152
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 152

1

de geluidbelasting in het hele gebied neerslaat en zal de omgeving
hierover geïnformeerd worden.
Graag informeer ik u over het bericht van de heer Alders dat partijen aan
de Alderstafel gereed zijn met de uitwerking van het nieuwe normen- en
handhavingsstelsel ten behoeve van het uitvoeren van een twee jarig
experiment. Tijdens dit experiment blijft het huidige stelsel met vigerende
grenswaarden in handhavingspunten van kracht. In bijgevoegde brief met
bijlagen1 geeft de heer Alders een nadere toelichting op het gevolgde
proces en de uitwerking waarmee nu het experiment wordt ingegaan.
Experiment
De heer Alders en de partijen aan de Alderstafel uiten in bijgevoegde brief
de wens om per 1 november 2010 te kunnen starten met het, in het
Aldersadvies van 2008 afgesproken, tweejarig experiment. Het experiment
is bedoeld om in de praktijk te toetsen of de normen, de regels en het
handhavingstelsel als geheel, werken zoals is beoogd alsmede om
ervaring met het nieuwe stelsel op te doen, voorafgaand aan een besluit
over de daadwerkelijke invoering ervan. Op deze manier kan worden
beproefd of en in welke mate het nieuwe beoogde stelsel daadwerkelijk
voldoet aan de gestelde eisen. Indien nodig of wenselijk kunnen op basis
van de evaluatie de normen en regels op basis van het experiment nog
worden bijgesteld aan de opgedane ervaringen.
Met het oog op het intensieve proces aan de Alderstafel, op de uitvoering
van de breed gedragen motie met het verzoek aan de regering om de
uitvoering van het Aldersadvies voortvarend ter hand te nemen
(kamerstuk 29 665, nr. 128) en op de in de Kamer breed gedeelde
tekortkomingen en ongewenste effecten van het huidige stelsel2 ondersteun ik de wens van de Alderstafel om het experiment per 1 november
2010 van start te laten gaan binnen de grenswaarden in de handhavingspunten van het huidige stelsel.
Resultaten Alderstafel

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van Tweede Kamer der StatenGeneraal.
2
Zoals de stuurmaatregel in 2009 waarbij om
een overschrijding in handhavingspunt 33 te
voorkomen de Kaagbaan werd ontlast door
het tijdelijk meer inzetten van de Aalsmeerbaan waardoor lokaal extra geluidhinder is
opgetreden.

Doel van het nieuwe normen- en handhavingsstelsel is de operatie van
Schiphol uitvoerbaar te houden ten behoeve van het accommoderen van
de netwerkkwaliteit met zo min mogelijk geluidhinder voor de omgeving.
Het nieuwe stelsel is hiertoe gebaseerd op regels voor strikt geluidpreferentieel baangebruik. Dat wil zeggen dat zoveel mogelijk gebruik wordt
gemaakt van die start- en landingsbanen die per saldo de minste
geluidhinder voor de omgeving opleveren. Deze regels komen (na
besluitvorming over de resultaten van het experiment) bij het vastleggen
van het nieuwe stelsel in de plaats van de huidige handhavingspunten
met grenswaarden voor de geluidbelasting.
Prof. mr. drs. F.C.M.A. Michiels van de Universiteit Tilburg heeft in
navolging op zijn eerdere advies, waarover u reeds in juli 2009 bent
geïnformeerd, advies gegeven over de rechtsbescherming van het nieuwe
stelsel zoals dat is uitgewerkt voor het experiment. Hij geeft hierin aan dat
het stelsel in grote lijnen voor de experimentfase voldoende concreetheid
kent en duidelijkheid bevat om reële rechtsbescherming te bieden aan
omwonenden. Op een aantal punten is evenwel verdere uitwerking en/of
verduidelijking geboden voordat het nieuwe stelsel definitief wordt
ingevoerd. Na het experiment zal het volledige nieuwe stelsel opnieuw
aan professor Michiels worden voorgelegd ter finale advisering.
Voor het experiment zijn op dit moment geen vervangende grenswaarden
(zoals bedoeld in artikel 8.23a van de Wet luchtvaart) aan de orde, omdat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 152

2

een overschrijding van de huidige grenswaarden als gevolg van het
experiment op dit moment niet wordt voorzien.
De heer Alders heeft aangegeven dat tijdens het experiment het
zogeheten «vollopen» van de grenswaarden in de handhavingspunten
nauwlettend gevolgd zal worden door de Alderstafel. Indien gedurende
het gebruiksjaar een bovenevenredige belasting van één (of meer)
handhavingspunt(en) optreedt als gevolg van strikt geluidspreferentieel
vliegen, zullen door de sector, conform de procedure van het eerder
genoemde experimenteerartikel (artikel 8.23a Wet luchtvaart) alsnog
vervangende grenswaarden worden aangevraagd. Indien dat aan de orde
is, zal ik u hierover terstond informeren.
Partijen zijn het er over eens dat het vliegen volgens de regels niet mag
leiden tot ongewenste stuurmaatregelen om overschrijdingen in
handhavingspunten te voorkomen. Daarom wordt door de Inspecteur
Generaal van de Inspectie Verkeer en Waterstaat een beleidsregel
opgesteld voor de handhaving tijdens het experiment. Deze beleidsregel
worden voor de start van het experiment gepubliceerd. Ik zal u hierover
nog nader informeren.
Aantalsnormen
Naast de uitwerking van de regels voor het baangebruik die nu in een
experiment beproefd zullen worden doet de heer Alders in zijn brief ook
verslag van het traject om te komen tot de zogeheten aantalsnormen. De
aantalsnormen hebben als doel een gelijkwaardige bescherming van de
omgeving te borgen in de handhaving na afloop van een gebruiksjaar.
Hierbij zou een vertaling worden gemaakt van de huidige criteria voor
gelijkwaardigheid die betrekking hebben op het aantal ernstig gehinderden, het aantal zwaar geluidbelaste woningen binnen een bepaalde
geluidcontour, het aantal slaapverstoorden en het aantal woningen
binnen de plaatsgebonden risicocontour. De beoogde werkwijze was de
gelijkwaardigheidcriteria te verlagen met de meteotoeslag.
In het traject om te komen tot aantalsnormen zijn onderzoeken uitgevoerd
en heeft afstemming plaatsgevonden met experts van de Stichting Natuur
en Milieu, het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium, de
commissie m.e.r. en het Planbureau voor de Leefomgeving. De leden van
de Alderstafel hebben gezamenlijk met de experts geconstateerd dat het
bepalen van aantalsnormen voor geluid voor in elk geval het aantal
woningen in het binnengebied (binnen 58 de dB(A) Lden contour) niet op
een zodanige wijze kan worden uitgevoerd dat aantoonbaar en transparant kan worden gemaakt dat een stelsel met aantalsnormen tegemoet
komt aan de eis van gelijkwaardige bescherming voor de omgeving én de
beoogde ontwikkelruimte voor de sector biedt.
De Alderstafel adviseert de ministers daarom niet verder te gaan in het
bepalen van aantalsnormen.
Als alternatieve optie voor het borgen van gelijkwaardige bescherming in
de handhaving achteraf draagt de Alderstafel een norm aan voor de
maximum hoeveelheid volume geluid (MHG) die is afgestemd op de
criteria voor gelijkwaardigheid en daarbij tevens te handhaven op de
huidige criteria voor gelijkwaardigheid (dus inclusief meteotoeslag).
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en ik zijn voornemens de heer Alders te verzoeken om gedurende het
experiment een nadere uitwerking te geven van de alternatieve optie van
een maximum norm voor het geproduceerde geluid in combinatie met het
handhaven op de bestaande criteria voor gelijkwaardigheid. Bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 152

3

besluitvorming over het nieuwe normen- en handhavingsstelsel na afloop
van het experiment kan hierover ook een definitief besluit worden
genomen.
Vervolgproces
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en ik zijn van mening dat met de uitwerking van het nieuwe stelsel en met
het akkoord aan de Alderstafel er een voldoende basis is om het
experiment te starten per 1 november. Wij steunen daarom het voorstel
van de heer Alders op dit punt. Ik wil u, ter nadere informatie op het
advies, een technische briefing door de heer Alders aanbieden. Ik
verneem graag of u hier prijs op stelt.
Het experiment wordt gebruikt voor het toetsen en het nader preciseren
van de regels. Daarnaast zal de tijd van het experiment gebruikt worden
voor de nadere juridische uitwerking van het nieuwe stelsel en een
verdere uitwerking van het bijbehorende handhavingskader.
Na het eerste jaar van het experiment vindt een tussentijdse evaluatie
plaats door de Alderstafel. De Tweede Kamer wordt hierover geïnformeerd. Ook indien tussentijds andere bijstellingen of aanpassingen
zouden plaatsvinden wordt de Kamer hierover geïnformeerd.
Na twee jaar wordt het experiment geëvalueerd en wordt door de
Alderstafel advies uitgebracht over het al dan niet definitief in de wet
invoeren van het nieuwe stelsel. Vervolgens vindt hierover besluitvorming
plaats en wordt de wet- en regelgeving aangepast volgens de hiervoor
geëigende procedure, inclusief betrokkenheid van de Tweede Kamer.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 665, nr. 152

4