Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

30 995

Aanpak Wijken

Nr. 95

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 24 juni 2013
De vaste commissie voor Wonen en Rijksdienst heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de minister voor Wonen en Rijksdienst over de brief van
16 mei 2013 over het Besluit van 6 mei 2013 tot wijziging van het Besluit
Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting en van het Besluit beheer
sociale-huursector (beëindiging subsidies in het kader van de wijkenaanpak) (Kamerstuk 30 995, nr. 93).
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 20 juni 2013.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
De Rouwe
De griffier van de commissie,
Van der Leeden

kst-30995-95
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 30 995, nr. 95

1

Vraag 1
Hoeveel geld is vanuit het Rijk beschikbaar voor de wijkaanpak, stadsvernieuwing en krimpproblematiek. Kan dit worden uitgesplitst? Kan dit ook
per provincie worden uitgesplitst?
Antwoord 1
Voor stedelijke vernieuwing is in de periode 2010–2014 € 1.167.066.282
beschikbaar vanuit het Rijk als investeringsbudget (ISV). Met deze
middelen wordt ingezet op het verbeteren van de kwaliteit van de
leefomgeving in steden en dorpen; woningen worden opgeknapt,
groenzones uitgebreid en achterstandswijken vernieuwd. Grote
gemeenten ontvangen het investeringsbudget direct via het gemeentefonds, bij de overige gemeenten loopt het via de provincie. Voor 2013 zijn
daar bovenop programmamiddelen beschikbaar vanuit het Rijk ten
behoeve van de kwaliteit van de woonomgeving, waaronder voor de
wijkenaanpak en voor krimpregio’s. Het gaat in totaal om ruim € 5 miljoen
voor ondersteuning, onderzoek, kennis delen en het ontwikkelen van
instrumenten. In 2011 hebben de provincies Groningen, Limburg en
Zeeland een eenmalig krimpbudget ontvangen van totaal € 31 miljoen
voor de aanpak van leegstand in Parkstad-Limburg, Noordoost-Groningen
en Zeeuws-Vlaanderen.
Daarnaast heeft het Rijk voor de periode 2008 – 2011 € 300 miljoen
beschikbaar gesteld specifiek ter ondersteuning van de wijkenaanpak. In
2012 is door BZK € 30 miljoen bijgedragen aan Rotterdam Zuid om de
sloop- en nieuwbouwprojecten weer op gang brengen die door de
problemen bij Vestia stil zijn komen te liggen. Via speciale maatstaven in
Gemeente- en Provinciefonds worden tot slot krimpgebieden jaarlijks voor
respectievelijk ca. € 12 (tot en met 2015) en € 93 (voor krimp en groei)
miljoen gecompenseerd voor het dalende inwonertal.
Vraag 2
Hoeveel geld is vanuit de provincies beschikbaar voor de wijkaanpak,
stadsvernieuwing en krimpproblematiek? Kan dit worden uitgesplitst? Kan
dit ook per provincie worden uitgesplitst?
Antwoord 2
Het Rijk is een van de partners bij het versterken van de leefbaarheid in
kwetsbare gebieden en heeft geen landelijk overzicht van investeringen in
stedelijke vernieuwing, wijkenaanpak en krimp uit de eigen provinciale
middelen.
Vraag 3
Hoeveel geld is vanuit de gemeenten beschikbaar voor de wijkaanpak,
stadsvernieuwing en krimpproblematiek? Kan dit worden uitgesplitst? Kan
dit ook per provincie worden uitgesplitst?
Antwoord 3
Het Rijk is een van de partners bij het versterken van leefbaarheid in
kwetsbare gebieden en heeft geen landelijk overzicht van investeringen in
stedelijke vernieuwing, wijkenaanpak en krimp uit eigen gemeentelijke
middelen.
Vraag 4
Welke concrete projecten vallen weg wanneer vanuit het Rijk nog slechts
ruim 5 miljoen euro beschikbaar is voor de wijkaanpak en stadsvernieuwing?
Antwoord 4
Er zijn voorbeelden van lokale wijkprojecten die worden uitgesteld of die
niet door gaan. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door afname van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 30 995, nr. 95

2

investeringskracht van corporaties, bezuinigingen bij de overheid, de
moeilijke situatie op de woningmarkt en door terughoudendheid bij
ontwikkelaars. Dan denk ik aan initiatieven als herstructureringsprojecten,
investeringen in de openbare ruimte of het aanstellen van een
participatiemakelaar.
Vraag 5
Welke niet-overheidsinstellingen zullen in de wijken investeren? Kan
globaal een schatting worden gegeven van de bedragen per jaar?
Antwoord 5
Een schatting van bedragen is niet te geven. Inzet is om via stedelijke
vernieuwing, wijkenaanpak en krimp brede coalities te organiseren rond
maatschappelijk opgaven in gebieden waar de leefbaarheid onder druk
staat. Een beweging in die richting is gaande.
Enkele voorbeelden: bij de wijkenaanpak zijn bedrijven als Albert Heijn,
Delta Lloyd en Tempo Team partners betrokken. Met verschillende
fondsen wordt gekeken naar alternatieve financieringsmodellen. In 13
lokale «blok-voor-blok» pilots werken bewoners, bedrijven en overheden
samen om bestaande woningen energiezuinig te maken. Met «kluswoningen» in Rotterdam en Den Haag knappen particulieren verouderde
woningen op. In de buurt Parkstad in Leusden en de Fideliobuurt in
Hoogvliet regelen bewoners zelf een deel van het onderhoud en beheer
van de buitenruimte. De ASN-bank wil projecten om woningen energiezuinig te maken financieren.
De kring van stakeholders die tot initiatieven komt, is breder dan
voorheen. Het Rijk ondersteunt door de waarde in beeld te brengen van
deelname door andere partners bijvoorbeeld via Maatschappelijke Kosten
Baten analyses, verdienmodellen en businesscases.
Vraag 6
Op welke manier zal er nog geld zijn voor de «Vogelaarwijken»? Om hoe
veel geld gaat het? Via welke financiers?
Antwoord 6
Naast de al beschreven geldstromen kunnen de aandachtswijken rekenen
op reguliere overheidsmiddelen vanuit onderwijs, werk, veiligheid, zorg,
welzijn, sport etc. Daarnaast investeren corporaties, bedrijven,
middenveld, fondsen, sociaal ondernemers en bewoners. Overigens gaat
het in de aandachtswijken om meer dan geld alleen. Het gaat ook om een
andere, integrale manier van werken, het bundelen van krachten, het
delen van kennis en ervaringen en om het wegnemen van belemmeringen.
Vraag 7
Kan per jaar worden aangegeven hoeveel geld de afgelopen 15 jaar is
uitgegeven aan de wijkaanpak, stadsvernieuwing en krimpproblematiek?
Antwoord 7
Er is niet aan te geven hoeveel de verschillende partijen de afgelopen
15 jaar hebben besteed aan wijkenaanpak, stadsvernieuwing en krimp.
Voor wat betreft het Rijk wordt verwezen naar het antwoord op vraag 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 30 995, nr. 95

3

Vraag 8
Wat gebeurt er met de «Vogelaarwijken» wanneer er geen nieuwe
financiers worden gevonden?
Antwoord 8
Het automatisme waarmee als eerste naar de overheid wordt gekeken
voor het oplossen van maatschappelijke is niet meer van deze tijd. Velen
voelen zich verantwoordelijk en zetten zich in. Het Rijk komt het 10-jarig
commitment met de aandachtswijken na. Momenteel wordt in overleg
met alle betrokken steden gesproken hoe krachten kunnen worden
gebundeld in de resterende periode. Sommige wijken geven aan op eigen
kracht verder te kunnen, andere hebben behoefte aan gerichte steun. Dit
najaar stuur ik u hierover nadere informatie toe. De voortgang in de
wijken wordt nauwkeurig gevolgd. Volgend jaar verschijnt er een
geactualiseerde Outcomemonitor met analyses per aandachtswijk.
Vraag 9
Is de stadsontwikkeling klaar in Nederland?
Antwoord 9
Nee. De opgaven zijn nog steeds groot. Het blijft noodzakelijk om te
investeren in vernieuwing van steden. Voor het mogelijke maken van deze
investeringen en de samenhang tussen de investeringen zijn de overheden nodig. Het gaat daarbij om meer dan geld alleen. Kennis delen, het
creëren van ruimte voor vernieuwende aanpakken, en het wegnemen van
belemmerende wet- en regelgeving zijn van even groot belang. Stadsontwikkeling anno 2013 kent meer partijen, minder middelen en nog
scherpere keuzen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 30 995, nr. 95

4