Bijlage
Integrale ketenbrede voortgangsrapportage Verbeterprogramma
Maatschappelijke Veiligheid
In deze ketenbrede voortgangsrapportage doen alle betrokken ketenpartners, te weten het
Openbaar Ministerie (OM), de politie, het Centraal Justitieel Incasso Bureau in de rol van het
AICE(Administratie en Informatiecentrum Executieketen), het Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
en de Justitiële informatie dienst (Justid) verslag van de vorderingen. De rapportage volgt de inhoud
en structuur van het Verbeterprogramma Maatschappelijke Veiligheid (hierna: verbeterprogramma)
dat is opgesteld door het OM. Allereerst worden de vier deelprojecten van het verbeterprogramma
behandeld: DNA; Uitvoering gerechtelijke bevelen tot voorlopige hechtenis en gevoelige zaken;
Executie van vrijheidsstraffen; BOPZ. Een groot deel van de maatregelen is inmiddels gerealiseerd of
in een ver gevorderd stadium. Voor elk deelproject wordt de stand van zaken op elke maatregel
beschreven.
In het verbeterprogramma worden ook maatregelen benoemd met betrekking tot de ITVerbeteragenda en maatregelen die betrekking hebben op het slagvaardig en doelmatig
functioneren van het OM, de hoofdverantwoordelijkheid voor de behandeling van strafzaken en
voor een gediversifieerde samenstelling van het College van procureurs-generaal van het OM.
Hoewel deze maatregelen een ander karakter hebben dan genoemde vier deelprojecten, en vallen
onder programma’s met een langere looptijd en bredere scope, worden deze ook in deze
voortgangsrapportage beschreven.
1. DNA
Naar aanleiding van het verbeterprogramma zijn voor DNA-V de volgende maatregelen getroffen. De
resultaten hiervan worden onderstaand per maatregel uiteengezet.
1.1 – herstelactie OM;
1.2 - actieve opsporing (inhaalactie politie);
1.3 - verkorting doorlooptijden;
1.4 - kwantitatieve en kwalitatieve versterking administratieve DNA blokken;
1.5 - verruiming spreekuren en verhoging opkomstpercentage;
1.6 - versterking coördinatietaak AICE bij openstaande DNA-V bevelen;
1.7 - aanpassing GPS-DNA.
Ad 1.1 – Herstelactie
De parketten hebben in samenwerking met de politie de herstelactie op de nog niet gegeven
bevelen tot afname van celmateriaal en opvolging ten aanzien van nog openstaande bevelen tot
afname van celmateriaal uitgevoerd. Dit om te bewerkstelligen dat in gevallen waarin in het
verleden na veroordeling ten onrechte geen DNA-bevel is afgegeven, dit alsnog zou gebeuren. Voor
de herstelactie is eerst een inventarisatie gemaakt van de sinds mei 20101 gehanteerde query en de
historie van wijzigingen van deze query tot en met 2015. Vervolgens is deze onder meer
gecontroleerd op toepassing van de Wet DNA-V voor wat betreft het Wetboek van Strafrecht, de
Opiumwet, de Wet Wapens en Munitie, de Wet Militair Strafrecht, de Wet Internationale
Misdrijven, de Wegenverkeerswet 1994 en de Wet Economische Delicten. Op deze wijze is een
overzicht gekregen van die strafbare feiten die ten onrechte niet waren opgenomen in de tot dan
toe gehanteerde query en kon worden vastgesteld welke veroordeelden ten onrechte geen bevel tot
DNA-afname hadden gekregen en dat alsnog moesten ontvangen.

1

Op 1 mei 2010 is de wet DNA-V volledig ingevoerd: alle veroordeelden voor een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis
vallen sinds die datum onder het bereik van de wet.
Pagina 1 van 9

De resultaten van de herstelactie zijn als volgt. Aan veroordeelden waaraan in de periode vanaf 1
mei 2010 ten onrechte geen bevel was gegeven is alsnog een bevel gegeven waar dat volgens de
Wet DNA-V, gelet op de misdrijven waarvoor zij waren veroordeeld, wel had dienen te gebeuren. In
totaal 4664 parketnummers zijn opnieuw beoordeeld door de DNA-blokken van de parketten en in
2992 gevallen is alsnog een DNA-bevel gegeven. In 1672 gevallen is om uiteenlopende redenen (bv.
veroordeelde is inmiddels overleden, er is reeds een bevel gegeven in een andere zaak) besloten
geen bevel uit te vaardigen. Alle veroordeelden zijn inmiddels ingepland op een
contactdag/spreekuur bij de politie (t/m juni 2016) of gesignaleerd in OPS als er geen adres bekend
is of de veroordeelde niet is komen opdagen op een contactdag/spreekuur.
Van 2134 veroordeelden (tweederde van alle personen die een bevel hebben ontvangen) is
inmiddels ook daadwerkelijk celmateriaal afgenomen. Van deze groep zijn inmiddels 1712 DNAprofielen (meer dan de helft van alle personen die een bevel hebben ontvangen) verwerkt en
opgenomen in de DNA-databank.
Herstelactie:

Waarvan:
2992 bevel gegeven

4664 parketnummers
beoordeeld

Waarvan:
2134 celmateriaal
afgenomen
858 nog geen
celmateriaal afgenomen

Waarvan:
1712 in databank
422 nog niet in databank

1672 geen bevel gegeven

Het projectteam DNA-V monitort wanneer de veroordeelde op het spreekuur bij de politie moet
verschijnen, of celmateriaal is afgenomen, of de veroordeelde na afname een bezwaarschrift heeft
ingediend, wanneer het celmateriaal van de veroordeelde door het NFI is omgezet in een DNAprofiel en of er sprake is van een hit/match met het DNA-profiel op sporen in andere strafzaken.
Alsdan wordt door het OM de hit nader bekeken en wordt een besluit genomen over nadere
opvolging.
Ad 1.2 – .Actieve opsporing (Inhaalactie politie)
De actie van de afname van DNA bij veroordeelden met bekend adres (1748) is afgerond. De politie
heeft van 1448 veroordeelden DNA afgenomen. Van in totaal een kleine 300 veroordeelden is om
uiteenlopende redenen geen DNA afgenomen. Redenen hiervoor zijn o.a.: in het buitenland
gedetineerd; het land uitgezet; geëmigreerd; woonachtig in het buitenland; vooralsnog onvindbaar.
Begin december 2015 is er door de politie in nauwe samenwerking met het Administratie- en
Informatie Centrum voor de Executieketen (AICE, onderdeel van het CJIB) en de Justitiële
informatiedienst (Justid) begonnen met de analyse van de veroordeelden zonder bekend adres via
interne en externe bronnen om de verblijfplaats van de DNA-V veroordeelden alsnog te achterhalen.
Daarbij is gebruik gemaakt van de beschikbare adressen in de systemen binnen de strafrechtsketen.
Voor de analyse is gebruik gemaakt van het meest actuele bestand in het opsporingsregister. Op de
peildatum van 29 november 2015 stonden er 12.403 DNA-V gesignaleerden in het
opsporingsregister. De voorlopige conclusie van de analyse is dat van 10% van de groep
gesignaleerden DNA-V zonder adres bekend er aanwijzingen zijn dat deze waarschijnlijk nog in
Nederland verblijven. De politie start met de opsporing van deze 10%. Van de overige 90% zijn geen
aanknopingspunten gevonden. Deze groep, waarvan het merendeel vermoedelijk niet meer in
Nederland verblijft (o.a. uitgezette vreemdelingen en uitgeleid door de Dienst Terugkeer en Vertrek,
geëmigreerd met een niet traceerbaar adres in het buitenland, een zwervend bestaan leiden of zich
anderszins bewust onvindbaar maken voor justitie), is voor de opsporingsinstanties zeer moeilijk te

Pagina 2 van 9

traceren. Deze personen blijven in het OPS gesignaleerd staan, dus bij een contact met de politie kan
het bevel tot afname van celmateriaal alsnog worden geëffectueerd.
Ad 1.3 – Verkorting doorlooptijden
Gelet op het maatschappelijk belang van DNA-onderzoek bij veroordeelden voor de opsporing van
verdachten, moet het celmateriaal zo snel mogelijk na het vonnis worden afgenomen. Het OM zet
met de politie in op verkorting van de totale termijn waarbinnen het celmateriaal moet zijn
afgenomen na afgifte van het bevel. Daartoe worden door politie en OM voorbereidingen getroffen
voor verkorting van de doorlooptijden. Deelmaatregelen die het verkorten van de doorlooptijd reeds
ondersteunen worden beschreven onder 1.4, 1.5 en 1.6. In de komende maanden zal concreet
blijken in welke mate de implementatie van die maatregelen zorgen voor een merkbare en
wezenlijke daling van de doorlooptijd. Hiertoe zal de doorlooptijd van ‘nieuwe instroom van DNAwaardige veroordelingen’ nauwgezet worden gemonitord. Parallel hieraan zullen politie en OM
gezamenlijk verder blijven werken aan verdere mogelijkheden om knelpunten en obstakels die het
procesverloop vertragen aan te pakken om zo de doorlooptijd verder te verkorten.
Ad 1.4 – Kwantitatieve en kwalitatieve versterking van de DNA-V blokken
Om de verkorting van de doorlooptijden te realiseren wordt de capaciteit van de DNA-V blokken
versterkt. Het College heeft besloten elk eerstelijns DNA-V blok dat bevelen opmaakt en
veroordeelden plant op spreekuur (eerstelijns parketten) te versterken met een coördinator.
Hiermee zijn de parketten voldoende toegerust om te voldoen aan de procesbeschrijving DNA-V en
hiermee te werken aan daadwerkelijke verkorting van de doorlooptijden.
Ad 1.5 – Verruiming spreekuren en verhoging opkomstpercentage
In nauwe samenwerking tussen politie, NFI en OM wordt gewerkt aan optimalisering van het proces
om celmateriaal te kunnen afnemen (zie 1.3) Door de doorlooptijden te verkorten en het
opkomstpercentage van 1e contactdag te vergroten, wordt beoogd om van meer veroordeelden
celmateriaal af te kunnen nemen. In verband met de herstelacties is het aantal DNA-spreekuren bij
de politie in 2016 (tijdelijk) verruimd. Ook wordt gekeken naar het verschuiven van spreekuren om
de capaciteit zo optimaal mogelijk beschikbaar te laten zijn voor de veroordeelden die een bevel tot
afname hebben ontvangen.
Ad 1.6 - Versterking coördinatietaak AICE bij openstaande DNA-V bevelen
Het Administratie- en Informatie Centrum voor de Executieketen (AICE), onderdeel van het CJIB, kan
de coördinatietaak bij openstaande DNA-V bevelen aanzienlijk versterken. Daartoe is een voorstel
opgesteld dat ziet op:
a. digitalisering van bevelen tot aanhouding ten behoeve van DNA-afname;
b. versterking van monitorfunctie en informatievoorziening richting politie, departement en OM.
Zoals het periodiek verstrekken van landelijke overzichten van openstaande DNA-V bevelen;
c. optimale registratie en opvolging van signalen die komen uit de strafrechtsketendatabase
(SKDB), te weten: met betrekking tot meldingen van overlijden en adreswijzigingen;
d. het persoonsgericht koppelen van zaken; d.w.z. dat het AICE aan de voorkant van het proces
controleert of er nog andere zaken openstaan waarvoor celmateriaal dient te worden
afgenomen. Hiermee worden dubbele signaleringen voorkomen.
Deze activiteiten vormen het sluitstuk op de in gang gezette activiteiten om het huidige DNA-V
werkproces te versterken.
Ad 1.7 – Aanpassing GPS-DNA
De noodzakelijke ICT-verbetermaatregelen worden gefaseerd geïmplementeerd. De maatregelen
zien onder andere op verbetering van de prestaties van GPS-DNA, verbetering van monitoring,

Pagina 3 van 9

berichtenverkeer en het herstel van fouten. De komende maanden hebben de meest urgente
technische en functionele verbeteringen de grootste aandacht.
2. Uitvoering rechterlijke bevelen gevangenneming en Gevoelige Zaken
Alle maatregelen van dit deelproject waren bij het uitbrengen van het Verbeterprogramma reeds
geïmplementeerd (per 1 november 2015). Dit betrof een viertal maatregelen:
2.1 - nieuw gevaarscriterium voor een gevoelige zaak;
2.2 - de werkwijze voor uitvoering van rechterlijke bevelen gevangenneming;
2.3 - de werkwijze met betrekking tot internationale signaleringen;
2.4 - uitvoering bevel gevangenneming bij politie op niveau operationeel
leidinggevende.
Ad 2.1 - Nieuw gevaarscriterium voor een gevoelige zaak
Deze maatregel is per 1 november 2015 gerealiseerd. De ‘Gebruikershandleiding Landelijke
Applicatie Zicht-op-Zaken’ (ZOZ) is per die datum aangevuld met een nieuw criterium voor een
gevoelige zaak: ‘Zaken waarbij de (psychische) problematiek van de persoon van de verdachte duidt
op een mogelijk gevaar voor de veiligheid van de samenleving.’ Indien een zaak voldoet aan dit
criterium dient deze net als andere gevoelige zaken te worden geregistreerd in het ZOZ-systeem en
regelmatig in het ZOZ-overleg te worden besproken. Ook dient nadrukkelijk te worden gekeken
welke afstemming met de bestuurlijke omgeving nodig is en dient bij appel een zorgvuldige
overdracht plaats te vinden aan de advocaat-generaal.
Ad 2.2 - Werkwijze voor uitvoering van rechterlijke bevelen gevangenneming
Cruciaal bij een door de rechtbank of het Hof gegeven bevel gevangenneming is dat de verdachte
automatisch en terstond door de administratie wordt gesignaleerd ter aanhouding. De noodzakelijke
acties van de officier van justitie en de administratie zijn vastgelegd in de procesbeschrijving
‘Signalering na een bevel gevangenneming of een bevel opheffing schorsing voorlopige hechtenis’ ,
die is toegezonden aan de parketten. Verder heeft het College besloten dat ook de tenuitvoerlegging
van een bevel gevangenneming van het gerechtshof wordt belegd bij de officier van justitie, omdat
daar het relevante netwerk en de actuele informatie aanwezig is. Deze maatregelen waren op 1
november 2015 gerealiseerd.
Ad 2.3 - Werkwijze met betrekking tot internationale signaleringen
Ook de reeds bestaande landelijk uniforme ‘Procedure voor internationale signaleringen’ is opnieuw
onder de aandacht van de parketten gebracht. Deze maatregel was op 1 november 2015
gerealiseerd.
Ad 2.4 - Uitvoering bevel gevangenneming bij politie op niveau operationeel leidinggevende.
Het OM heeft met de politie afgesproken dat in het geval van een bevel gevangenneming de
opdracht tot aanhouding ter uitvoering van het bevel gevangenneming wordt verstrekt op het
niveau van een operationele chef bij het onderdeel van de recherche waar het onderzoek loopt of
heeft gelopen. Deze maatregel was op 1 november 2015 gerealiseerd.
3. Executie van vrijheidsstraffen
Hoewel de commissie Hoekstra geen aanbevelingen heeft gedaan ten aanzien van de
tenuitvoerlegging (executie) van vrijheidsstraffen, zijn in het verbeterprogramma toch twee
maatregelen opgenomen om de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen in zaken als die van Van U.
te versnellen en inzichtelijker te maken. Bij die maatregelen spelen het OM, de politie, AICE en Justid
een belangrijke rol. Het gaat om de volgende twee maatregelen:
3.1 - 24/7 toegang van de politie tot het overzicht van vrijheidsstraffen;
3.2 - persoonlijke prioritering voor de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf.

Pagina 4 van 9

Beide maatregelen moeten in onderlinge samenhang en in combinatie met het als gevoelig
aanmerken van een zaak (zie 2.1), worden gezien. Mede door dit samenstel aan maatregelen wordt
zoveel mogelijk voorkomen dat (verwarde) personen, die een gevaar vormen voor de
maatschappelijke veiligheid, in vrijheid verkeren, terwijl tegen hen een onherroepelijke en
executeerbare vrijheidsstraf open staat.
Ad 3.1 - 24/7 toegang van de politie tot het overzicht van vrijheidsstraffen
Om op zo kort mogelijke termijn mogelijk te maken dat de politie op elk moment kennis kan nemen
van onherroepelijke vrijheidsstraffen, ook indien die nog niet als uitvoeringsopdracht zichtbaar zijn
in de politiesystemen, is per 29 april als (tijdelijke) werkwijze de benodigde informatie door AICE en
OM 24/7 beschikbaar gemaakt. Het AICE heeft daartoe met een beperkte IT-aanpassing het OM
gemachtigd tot inzage in hun informatiesysteem voor behandeling van verzoeken buiten
kantooruren. De politie heeft daartoe de mensen geïnstrueerd en kan in voorkomende gevallen
contact opnemen met de (piket)officier, waarop kan worden besloten de veroordeelde direct uit de
zelfmeldprocedure te halen en de vrijheidsstraf ten uitvoer te leggen. Hiervoor is het zelfmeldbeleid
van het OM aangepast en is een (keten)instructie opgesteld waarin is beschreven hoe gehandeld
moet worden indien de geschetste situatie zich voordoet. Daarnaast wordt gewerkt aan een
definitieve oplossing: onderzocht wordt op welke wijze het mogelijk wordt de politie 24/7
geautomatiseerd landelijk inzicht te geven in het overzicht van executeerbare vrijheidsstraffen en
wordt toegewerkt naar ruimere beschikbaarheid buiten kantooruren van het AICE. Planning is dat
voor de zomer zicht is op de definitieve werkwijze en implementatietermijn daarvan.
Ad 3.2 - Persoonlijke prioritering voor de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf
Per 1 november 2015 is de ‘Gebruikershandleiding Landelijke Applicatie Zicht-op-Zaken’ (ZOZ)
aangevuld met een nieuw criterium voor een gevoelige zaak: ‘Zaken waarbij de (psychische)
problematiek van de persoon van de verdachte duidt op een mogelijk gevaar voor de veiligheid van
de samenleving.’ Indien een zaak voldoet aan dit criterium dient deze als een gevoelige zaak
behandeld te worden (zie 2.1). Daarnaast is in het verbeterprogramma bepaald dat bij
veroordeelden die aan het gevaarscriterium voldoen en op het moment van vonnis niet gedetineerd
zijn, reeds vroegtijdig wordt aangegeven dat bij de tenuitvoerlegging van de straf persoonlijke
prioritering gewenst is. Dit betekent dat, indien die prioriteit is aangegeven, na onherroepelijk
worden van het vonnis zal worden overgegaan tot versnelling van de tenuitvoerlegging van de
vrijheidsstraf, waarbij de zelfmeldprocedure niet zal worden toegepast.
Implementatie van deze maatregel vraagt een, bij voorkeur geautomatiseerd, bericht met de
prioritering van het OM aan het AICE. De verantwoordelijke officier van justitie of (als er na het
instellen van appel informatie beschikbaar komt die daartoe aanleiding geeft) de Advocaat-Generaal
voorziet de zaak van prioritering via een daartoe beschikbaar veld in de systemen van het OM. Het
AICE zal dit vervolgens door moeten vertalen in een opdracht aan de politie. De politie zal na
ontvangst van de opdracht deze veroordeelde versneld insluiten middels actieve opsporing. De
aanpassing van het zelfmeldbeleid voorziet hierin. De verdere verkenning van deze maatregel, met
als doel te komen tot een gestroomlijnd ketenwerkproces, is in april 2016 afgerond. Vervolgens
wordt in beeld gebracht wat de impact is voor de keten, wanneer de (ICT) implementatie kan
worden gerealiseerd en wat de totale kosten in de keten zijn.
4. BOPZ
De realisatie van de verbetermaatregelen in het deelproject BOPZ kan niet los worden gezien van
het lopend wetgevingsprogramma (invoering Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, Wet zorg
en Dwang en Wet forensische zorg). Ook wordt afgestemd met het Aanjaagteam Verwarde
Personen.

Pagina 5 van 9

Pilot
Voor de lange termijn is er de opdracht om de rol van het OM in de keten te vernieuwen (met
gemeente, politie en GGZ-instellingen). In overleg met de beide departementen (V&J en VWS) is
bepaald dat gewerkt wordt aan drie onderwerpen: “ketensamenwerking rondom de actieve
verzoekersrol OM”, “sluitende aanpak” en “periodiek regionaal overleg”. Een interdepartementale
werkgroep, uitgebreid met inbreng vanuit de GGZ, politie en eventueel nog andere partijen, gaat
deze onderwerpen coördineren.
Het onderwerp “ketensamenwerking rondom de actieve verzoekersrol OM” wordt uitgevoerd in de
vorm van een pilot in de regio’s Rotterdam, Midden-Nederland en Oost-Nederland. In de pilot zal
worden gekeken naar mogelijkheden voor het toevoegen van extra informatie vanuit de GGZ en de
Veiligheidshuizen aan het BOPZ-dossier ten behoeve van de rechter. In de pilot zal ook de
mogelijkheid tot uitbreiding van de aanwezigheid van de officier ter zitting worden onderzocht. Het
gaat dan met name om de situatie dat, ondanks dat zich geen strafbaar feit heeft voorgedaan, uit
casusoverleg naar voren is gekomen dat de aanwezigheid van de officier, gelet op de kans op ernstig
gevaar voor de samenleving, gewenst is.
De “sluitende aanpak” wordt nader uitgewerkt door het Aanjaagteam Verwarde Personen. Om
gemeenten en ketenpartners te stimuleren hun eigen sluitende aanpak op te zetten, worden
concrete handvatten geboden in de vorm van negen bouwstenen. Deze worden beschreven in de
tussenrapportage van het Aanjaagteam, die u door de Minister van VWS is toegezonden bij brief van
19 februari jl. (Kamerstukken II 2015–2016, 25 424, nr. 304). Deze aanpak kan, maar hoeft lang niet
altijd te leiden tot een verzoek om een rechterlijke machtiging. Het aanjaagteam verwarde personen
ondersteunt de komende periode een zestal ‘verdiepingsregio’s’ waarin gewerkt wordt aan deze
negen bouwstenen om te komen tot een sluitende aanpak. Hierin komt onder andere de regionale
samenwerking aan de orde.
Onderdeel van de regionale samenwerking is de inrichting van “periodiek regionaal overleg”. Dit
overleg is ook onderdeel van het wetsvoorstel verplichte GGZ. Een werk- en een stuurgroep met
vertegenwoordigers van OM, GGZ en VNG gaan een samenwerkingsprotocol opstellen, om de
regio’s te ondersteunen bij de samenwerking tussen relevante ketenpartners. Onderwerpen in het
samenwerkingsprotocol zijn onder andere: bereikbaarheid, verantwoordelijkheidsverdeling, het
aanbod van verplichte zorg in de regio en gegevensuitwisseling.
Naast bovengenoemde drie onderwerpen omvat het deelproject zes concrete maatregelen:
4.1 - actief opvragen en toevoegen relevante stukken;
4.2 - aanwezigheid van de officier op een BOPZ zitting;
4.3 - initiëren consult psychiater crisisdienst;
4.4 - handleiding en BOPZ cursus;
4.5 - signalering casusoverleg;
4.6 - optimaliseren/herbouw BOPZ-Omnis.
Ad 4.1 – Actief opvragen en toevoegen relevante stukken voor BOPZ dossier
Alle parketten gaan op zo kort mogelijke termijn politiemutaties en justitiële documentatie
toevoegen aan BOPZ dossiers. Om de parketten hiertoe in staat te stellen is extra capaciteit
beschikbaar gesteld. Het OM en de politie werken samen aan een eenduidige werkwijze voor de
aanlevering van politiemutaties. Ter verdere ondersteuning van de uitvoering van deze maatregel is
bovendien een procesmodel opgesteld dat in een landelijke bijeenkomst met BOPZ officieren is
besproken. Het nog verder verrijken van de BOPZ dossiers op basis van informatie uit de GGZ en
Veiligheidshuizen zal worden beproefd en uitgewerkt in de pilot “ketensamenwerking rondom de
actieve verzoekersrol OM” .

Pagina 6 van 9

Ad 4.2 - Aanwezigheid van de officier op een BOPZ zitting
De hiervoor genoemde uitbreiding van de formatie voor BOPZ taken voorziet ook in de aanwezigheid
van de officier ter zitting in twee specifieke gevallen. Ten eerste is dit de situatie dat voorlopige
hechtenis zal worden opgeheven of geschorst, of zal aflopen, en de officier een BOPZ-vordering
noodzakelijk acht, gezien de persoon van de verdachte en de bescherming van de maatschappij. De
tweede situatie betreft een verdachte die weigert mee te werken aan een NIFP- of PBC-rapportage;
de officier kan dan via het NIFP een beoordeling door een onafhankelijk psychiater entameren t.b.v.
een eventuele aanvraag voor een rechterlijke machtiging of inbewaringstelling. Het hiervoor
genoemde procesmodel omvat ook de te volgen werkwijze voor deze maatregel.
Mogelijkheden tot uitbreiding van de aanwezigheid van de officier ter zitting zullen worden
onderzocht in de pilot “ketensamenwerking rondom de actieve verzoekersrol OM” die in 2016 wordt
uitgevoerd. Het gaat dan met name om de situatie dat uit het casusoverleg waaraan het OM heeft
deelgenomen naar voren is gekomen dat de aanwezigheid van de officier gewenst is, gezien de kans
op ernstig gevaar voor de samenleving, ook al heeft zich geen strafbaar feit voorgedaan.
Ad 4.3 – Initiëren consult psychiater crisisdienst
Indien de politie het OM in kennis stelt van de aanhouding van een persoon met psychische
problemen, die wordt verdacht van een licht strafbaar feit waarvoor hij strafrechtelijk niet voor
langere tijd kan worden vastgehouden en waarvan ook het vermoeden bestaat dat deze persoon
zorg nodig heeft, verzoekt het OM de politie een consult te vragen bij een psychiater van de
crisisdienst. Doel hiervan is de mogelijkheid te bezien van een BOPZ-traject en van vrijwillige zorg.
Daarnaast neemt de officier uiteraard een beslissing over de strafvervolging. Deze werkwijze werd,
bij de oplevering van het verbeterprogramma, door de meeste parketten reeds in praktijk gebracht.
De werkwijze is opgenomen in het genoemde procesmodel
Ad 4.4 – Handleiding en BOPZ cursus ontwikkelen
Voor de hiervoor genoemde werkwijze (initiëren consult psychiater crisisdienst) hanteren alle ZSMen weekdienstofficieren bij het nemen van deze beslissingen de Handleiding ”Een persoon met
psychische problemen heeft een strafbaar feit gepleegd”. De handleiding dient als basis voor verdere
kennisoverdracht via in company trainingen door de BOPZ officieren aan de ZSM- en
weekdienstofficieren. Bij de pilot “ketensamenwerking rondom de actieve verzoekersrol OM” wordt
bovendien geïnventariseerd welke verdere behoeften aan aanvullende opleidingen er zijn.
Ad 4.5 – Signalering casusoverleg
Deze maatregel dient er toe dat de ZSM/weekdienstofficier zorg draagt voor melding aan het
Veiligheidshuis t.b.v. een casusoverleg gemeente, GGZ, politie en OM bij repeterend strafbaar
gedrag / ernstige overlast in combinatie met psychische problematiek. Dit hangt samen met de
eerder genoemde te ontwikkelen “sluitende aanpak” en de verdere ontwikkeling van casusoverleggen in het land
Ad 4.6 – Optimaliseren/herbouw BOPZ-OMNIS
Een belangrijke randvoorwaarde voor het deelproject BOPZ is de investering in het OM-systeem
BOPZ-OMNIS (Bijzondere Opneming in Psychiatrische Ziekenhuizen-OM Nieuw Informatie Systeem)
waardoor de documenten efficiënter opgeslagen en geraadpleegd kunnen worden.
Voor de korte termijn is een onderhoudsplan gemaakt waarbij de volgende zaken worden
aangepakt: a) performance, b) het genereren van brieven, c) automatische opslaan documenten en
d) mogelijkheden van uitbreiding beschikbaarheid applicatie (buiten kantooruren). Met de
voorgenomen verbeteringen moet de gebruiker sneller en efficiënter kunnen werken met BOPZOMNIS en hoeft de gebruiker minder (handmatige) correcties te plegen. Ook kan de gebruiker
buiten de kantooruren BOPZ-OMNIS gebruiken. De oplevering wordt in de tweede helft van 2016
verwacht.

Pagina 7 van 9

Verder wordt in 2016 vanwege de nieuwe wetgeving een voorverkenning uitgevoerd naar de
mogelijkheden om de uitvoering van de taken in het kader van de Wet verplichte geestelijke
gezondheidszorg te ondersteunen. Bij deze voorverkenning worden de eisen en mogelijkheden
geïnventariseerd die de nieuwe wetgeving en de toepassing en uitvoering daarvan (ketenbreed) met
zich meebrengt. Hiermee wordt voorzien in de voorbereiding van een meer fundamentele herbouw
van BOPZ-OMNIS.
5.Maatregelen IT-verbeteragenda
5.1 Programma Digi-OM/DWS/VPS
5.2 Modernisering IV infrastructuur OM2020
Ad 5.1 - Programma Digi-OM/DWS/VPS
De programma’s Digi-OM (Programma Digitaal Werken Openbaar Ministerie), DWS (Digitaal Werken
in de Strafrechtsketen) en VPS (Versterking Prestaties Strafrechtketen) zijn gericht op de realisatie
van het digitaal werken in de strafrechtketen en daarmee op het verbeteren van de uitwisseling van
de gegevens tussen politie, het OM, de rechtspraak en de executiepartners. De kans op
tekortkomingen in datakwaliteit en mogelijke onvolkomenheden bij uitwisseling van gegevens zal
sterk afnemen. Het programma Digi-OM heeft de afgelopen periode een aantal voorzieningen
gerealiseerd en geïmplementeerd om de informatiepositie van de professional te verbeteren en de
digitale uitwisseling met ketenpartners te verbeteren. Inmiddels is een project gestart om de
dossiers door politie digitaal te laten toezenden aan het OM. Dit bevordert de snelheid en kwaliteit
van het aanleveren van processen-verbaal en gegevens doordat de data niet opnieuw overgetypt
hoeft te worden. Ook is een applicatie ‘Onderzoek’ ontwikkeld voor het afhandelen van de
heimelijke bevoegdheden door de officier van justitie en de RC.
Ad 5.2 - Modernisering IV infrastructuur OM2020
Het OM is gestart met het moderniseren van haar verouderde informatievoorziening. Hierbij is de
uitdaging om deze constellatie de komende jaren om te zetten naar een omgeving die veel
efficiënter en goedkoper wordt en waarin sneller kan worden ingespeeld op nieuwe vragen om
business cases en nieuwe vormen van informatie. Het modulair vernieuwen van functionaliteit en
het gebruik van servicearchitectuur staat centraal. Deze technologische vernieuwing is inmiddels
gestart. De eerste applicaties waarbij de informatie uit GPS (Geïntegreerd Processysteem Strafrecht)
op basis van services worden ontsloten zijn gerealiseerd en in gebruik genomen. De applicatie
‘Onderzoek’ is bijvoorbeeld ontwikkeld op een modern ontwikkelplatform met een aansluiting op
GPS met behulp van services.
De infrastructurele vernieuwing van de strategische bedrijfsapplicaties en infrastructuur voor meer
stabiliteit en continuïteit is gestart. Het programma High Availability heeft als doel om de kritische
bedrijfsapplicaties en infrastructuur te laten voldoen aan de volgende eisen: vereenvoudigen door
minder complexe architectuur, hogere (99,9%) beschikbaarheid, flexibiliteit, betere performance,
schaalbaar, beter beheersbaar en goedkoper.
Deze vernieuwingen zijn nodig om het ICT fundament te versterken en vormen daarmee de basis
onder de maatregelen van het Verbeterprogramma.
6. Overige maatregelen
6.1 Diversifiëring samenstelling college van procureurs-generaal
6.2 honorair AG’s
6.3 OM2020 en Ontwikkeling balans tussen professionele verantwoordelijkheid en bedrijfsmatige
ondersteuning

Pagina 8 van 9

Ad 6.1 - Diversifiëring samenstelling college van procureurs-generaal
De commissie-Hoekstra heeft aanbevolen de samenstelling van het College van procureurs-generaal
meer te diversifiëren. Hiertoe is een wetsvoorstel in behandeling dat het mogelijk maakt ook een
niet-jurist tot procureur-generaal te benoemen.
Ad 6.2 - honorair AG’s
De zaak van Van U. is in hoger beroep behandeld door een honorair advocaat-generaal (AG). Het
College heeft besloten dat inzet van honorair AG’s (op oproepbasis) wordt stopgezet. Deze
maatregel was bij de aanbieding van het Verbeterprogramma reeds gerealiseerd.
Ad 6.3 - OM2020 en Ontwikkeling balans tussen professionele verantwoordelijkheid en
bedrijfsmatige ondersteuning
Het thema ‘hoofdverantwoordelijk voor de behandeling van strafzaken’ wordt invulling gegeven via
twee lijnen: I) binnen de processen die direct gerelateerd zijn aan ‘gevaarzetting bij verwarde
personen’; die lijn is uitgewerkt binnen het verbeterprogramma in de deelprojecten (DNA;
Uitvoering gerechtelijke bevelen tot voorlopige hechtenis en Gevoelige zaken; Executie van
vrijheidsstraffen; BOPZ); II) in brede zin, in alle primaire processen, dwars door het hele
verbeterprogramma heen. Deze tweede lijn wordt separaat van het verbeterprogramma uitgewerkt
door het College. Het gaat hierbij om de ontwikkeling van een visie op de lange termijn voor een
juiste balans tussen professionele verantwoordelijkheid enerzijds en een efficiënte en effectieve
bedrijfsmatige ondersteuning anderzijds.
Het OM werkte reeds met het programma OM 2020 aan het anders en beter organiseren van zowel
de inhoud van het werk als de bezetting in vijf onderscheiden werkomgevingen. Deze transitie,
gericht op fundamentele verbetering van de kwaliteit van (uitvoering van) de primaire processen,
krijgt nu verdieping en versnelling op de invulling van de vraag hoe de verantwoordelijkheid voor de
strafzaak beter tot zijn recht kan komen. Anders gezegd; hoe de officier van justitie in een
veranderende omgeving het werk – hier en nu – kwalitatief verantwoord kan blijven uitoefenen en
hoe deze kwaliteit beter geborgd kan worden.
Daartoe is, met het aantreden van een nieuwe Procureur-Generaal in het voorjaar van 2016 het
meerjarige programma ‘Strafvordering OM2020’ gestart, om de juridische en organisatorische basis
structureel op orde te brengen. Strafvordering OM2020 richt zich op de borging van de
strafvorderlijke kwaliteit in de kritische werkprocessen van het OM met als doel de juridische
professional beter te equiperen om de wettelijke taak preciezer uit te voeren. Vanuit het programma
wordt geïnvesteerd in het tot in detail in kaart brengen van de wettelijke taken uit het Wetboek van
Strafvordering en aanverwante regelingen, waarna bezien wordt hoe de juridische en
organisatorische borging van deze taken binnen de parketten plaatsvindt. Huidige projecten en
initiatieven die deze borging versterken worden in het programma geïntegreerd.
De strafzaak en de professionaliteit waarmee deze wordt behandeld blijven een prominente centrale
positie innemen (zoals dat in het kader van programma OM2020 reeds nadrukkelijk is ingezet). Het
vertrekpunt voor de procesgerichte aanpak ligt in de juridische legitimiteit, hetgeen leidt tot het
beter enten van de bedrijfsvoering, waaronder de informatietechnologie, op de eisen die het
Wetboek van Strafvordering aan de strafzaak en de officier van justitie stelt.
De strafvorderlijke processen zijn leidend in het programma, maar kunnen nooit tot succes leiden
wanneer de uitvoering en ondersteuning daarvan niet goed zijn ingevuld. Essentiële onderdelen van
het programma zijn dan ook de menselijke kant (opleiding en implementatie), de sturing en borging
van kwaliteit en realisatie van een betere informatievoorziening (zowel zaaks- als stuurinformatie).

Pagina 9 van 9