Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

688
Vragen van de leden Lodders en Visser (beiden VVD) aan de Staatssecretaris
van Economische Zaken over het bericht «NVWA kapittelt afslag Urk vanwege
condens» (ingezonden 16 november 2016).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 7 december 2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «NVWA kapittelt afslag Urk vanwege condens»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Wat vindt u van het feit dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA) een lastgeving onder dwangsom heeft opgelegd aan de Visveiling
Urk vanwege condensvorming aan de plafonds, een natuurverschijnsel?
Is er bij een dergelijke condensvorming daadwerkelijk sprake van gevaar voor
de volksgezondheid, nu ook de Visveiling Urk heeft aangetoond dat de
druppels bacteriologisch schoon zijn?
Wat is uw reactie op de berichtgeving dat de Visveiling Urk mogelijk drie van
de vijf grote koelcellen niet meer mag gebruiken?
Antwoord 2, 3 en 4
De NVWA treedt op als bedrijven de voedselveiligheidsregels overtreden. In
dat kader heeft de NVWA op 8 november 2016 drie koelcellen op de visafslag
Urk (Visveiling Urk bv) gesloten en last onder dwangsom (LOD) opgelegd ter
voorkoming van het opnieuw openen van deze bedrijfsruimten voordat aan
de regelgeving wordt voldaan. De reden is dat het bedrijf de condensvorming
niet onder controle had.
Afwezigheid van condens is een algemene inrichtingseis die geldt voor alle
bedrijfsruimten waar vis en visproducten worden behandeld of bewaard.
Deze algemene inrichtingseis is een basisvoorwaarde voor de hygiënische
productie van levensmiddelen.

1

ah-tk-20162017-688
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

«NVWA kapittelt afslag Urk vanwege condens», Visserijnieuws.nl, 11 november 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Condens in de koelruimtes kan op verschillende manieren een gevaar zijn
voor de voedselveiligheid. Condens kan leiden tot corrosie- en schimmelvorming en in condens kunnen schadelijke bacteriën groeien. Dat in dit
specifieke geval geen bacteriën in de condens zijn aangetoond, doet aan dit
gevaar niets af.
Condensvorming in koelcellen is geen onvermijdelijk natuurverschijnsel. Door
gericht ontwerpen, construeren en indelen van de bedrijfsruimten kan
condensvorming worden voorkomen. De sluiting van de koelcellen en de
oplegging van de last onder dwangsom (LOD) zijn uitvloeisel van een lang
traject van handhaving en overleg tussen de NVWA en Visveiling Urk bv.
Vraag 5
Bent u bekend met de (financiële) gevolgen voor de Visveiling Urk wanneer
drie van de vijf grote koelcellen niet meer gebruikt mogen worden?
Antwoord 5
Het is mij bekend dat interventies van de NVWA, zoals de sluiting van
koelcellen van Visveiling Urk bv, (financiële) gevolgen hebben voor het
betrokken bedrijf.
Vraag 6
Kunt u aangeven hoe de Visveiling Urk de natuurwetten kan aanpassen, zodat
de afslag aan de eisen van de NVWA kan voldoen?
Antwoord 6
Condensvorming kan worden voorkomen. Hiervoor is geen aanpassing van
natuurwetten, maar aanpassing van de bedrijfsinrichting nodig. Tot op heden
is Visveiling Urk bv echter niet bereid gebleken om de hiervoor noodzakelijke
investeringen te doen.
Vraag 7
Wat vindt u van het feit dat de Visveiling Urk al sinds 2013 een oplossing
probeert te zoeken met koelcelbouwers en wetenschappers en dat ondanks
dat er geen oplossing lijkt te bestaan voor dit natuurverschijnsel, de NVWA
boetes blijft opleggen en nu met een lastgeving onder dwangsom komt?
Antwoord 7
Het is een onjuiste voorstelling van zaken dat er geen technologische
oplossing voor dit probleem zou bestaan. Visveiling Urk bv heeft ruim de tijd
gekregen om dit probleem structureel op te lossen. Visveiling Urk bv is op
26 oktober 2011, 11 juli 2012 en 17 december 2012 geïnspecteerd en heeft
naar aanleiding van deze inspecties waarschuwingen en in 2013 een boete
ontvangen voor de condensvorming in de koelcellen. Tijdens de inspectie van
17 december 2012 heeft Visveiling Urk bv zelf verklaard dat contact is gezocht
met de bouwer en met de installateur van de koelcellen. Deze hebben beide
aangegeven dat er diverse mogelijkheden zijn om condensvorming op een
goede manier op te lossen. Ook in de bezwaarprocedure in 2013 tegen de
boete heeft Visveiling Urk bv erkend dat er oplossingen mogelijk zijn om
condensvorming tegen te gaan, maar dat de aanpassingen hoge kosten met
zich zouden meebrengen. Het bezwaar is destijds ongegrond verklaard. Een
door Visveiling Urk bv ingediend beroep bij de rechter is later ingetrokken.
Dat Visveiling Urk bv tot op heden desondanks geen stappen heeft gezet om
de situatie te verbeteren, is een keuze die voor haar eigen rekening en risico
dient te komen. Als een bedrijf geen stappen tot verbetering zet, is het
inzetten van zwaardere rechtsmiddelen een logisch vervolg.
Vraag 8 en 9
Wat vindt u van de reactie van de NVWA dat dit nu eenmaal de wet is, ook al
is deze niet uitvoerbaar voor de Visveiling Urk en blijken de condensdruppels
bacteriologisch schoon te zijn? Vindt u een dergelijke starre benadering door
de NVWA passen bij het samen met Visveiling Urk zoeken naar een oplossing?
Deelt u de mening dat deze uitspraken niet getuigen van een overheid die
bereid is om mee te denken, zodat regels werken in plaats van tegenwerken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 8 en 9
Zie voor het antwoord op deze vragen mijn antwoord op vragen 2, 3, 4 en 7.
Vraag 10
Is bij u bekend bij welke visafslagen of andere bedrijven dit probleem nog
meer speelt?
Antwoord 10
Afwezigheid van condens is een basisvoorwaarde voor alle bedrijfsruimten
voor de be- en verwerking van dierlijke producten en wordt standaard
meegenomen tijdens reguliere inspecties. Op dit moment zijn geen andere
bedrijven in het «Hard waar het moet»- handhavingtraject opgenomen als
gevolg van overmatige condensvorming.
Vraag 11
Bent u bereid om contact op te nemen met de NVWA om tot een werkbare
oplossing te komen voor de visafslag? Zo ja, op welke termijn bent u van
plan dit te doen? Zo nee, waarom bent u daartoe niet bereid? Is het volgens u
mogelijk om binnen de wettelijke kaders tot een werkbare oplossing te
komen? Zo ja, wilt u dit in gang zetten? Zo nee, wat betekent dit voor de
Visveiling Urk?
Antwoord 11
Nee, ik ben niet bereid mij te mengen in deze discussie tussen de NVWA en
Visveiling Urk bv. De afwezigheid van condens is immers een algemene
inrichtingseis waaraan alle bedrijven moeten voldoen om voedselveilig te
kunnen produceren. Er is geen reden om voor Visafslag Urk bv een uitzondering op deze regel te maken. Het bedrijf zal zelf het condensprobleem moeten
oplossen, hetgeen, zoals ik in de beantwoording van vraag 7 heb aangeven,
praktisch mogelijk is. Zolang het bedrijf dit niet doet, kan het de betreffende
bedrijfsruimten niet voor de productie van levensmiddelen inzetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3