Belastingdienst

16 e
half­jaars­
rapportage

bijlage productietabellen
moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst
voortgang investeringsagenda
thema douane: grensverleggend
proloog

Inhoud

13

Ontwikkelingen binnen de Belastingdienst 

18

Aangiftecampagne 
ANBI’s 
Buitenlands vermogen 
Intensivering van toezicht en invordering (ITI) 
Internationale invordering toeslagen 
Invordering (algemeen) 
Leercirkel damage 
Toeslagen 
Uitvoeringstoets ‘nieuwe stijl’ 
Zeer vermogende personen 

19
19
20
21
22
24
24
25
26
27

Moties en toezeggingen 

28

Bulgarenfraude 
Elektronisch berichtenverkeer 
Fraude alleenstaande ouderkop 
Investeringsagenda 
Prestatie-indicatoren 
Rapportage fiscale knelpunten grensarbeiders 

29
29
31
32
32
33

Bijlage Productietabellen 

34

Dienstverlening 
Toezicht Belastingen 
Toezicht Douane 
Toezicht Toeslagen 
Invordering 
Bedrijfsvoering 

35
37
38
38
40
40

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

Voortgang Investeringsagenda 

moties en toezeggingen

06
06
07
11

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

05

Inleiding 
I Doelen en taken 
II Aanpak 
III Ontwikkelingen 

voortgang investeringsagenda

Thema Douane: Grensverleggend 

thema douane: grensverleggend

03

proloog

Proloog 

Proloog

03

bijlage productietabellen
moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst
voortgang investeringsagenda
thema douane: grensverleggend
proloog

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

In mei van dit jaar heb ik de Investeringsagenda voor de Belastingdienst gepresenteerd.
Dit meerjarig programma waarmee de werkwijze van de Belastingdienst sterk verandert,
heeft gevolgen voor de dienstverlening, de handhaving, de ICT-processen, de invordering
en de communicatie met burgers, bedrijven en intermediairs. Op dit moment worden de
gepresenteerde hoofdlijnen van deze Investeringsagenda uitgewerkt door er doelen en
deadlines aan te verbinden. Het programma wordt daarbij in afzonderlijke verandergebieden
vertaald.
In deze halfjaarsrapportage licht ik de voortgang van de Investeringsagenda kort toe. De eerste
resultaten hier­van worden nu zichtbaar, zoals de ontwikkeling van een ander risicomodel voor
de inkomensheffingen, dat tot een betere selectie in te controleren aangiftes leidt. Tevens is
het aantal op de datalaag aangesloten systemen weer verder uitgebreid. Met de in het
Belastingplan 2016 voorgestelde experimenteerbepaling wordt daarnaast de mogelijkheid
geschapen om experimenten te doen met nieuwe interactievormen bij heffing en inning. Het
wetsvoorstel EBV is door uw Kamer aangenomen, waarmee de weg naar vereenvoudiging en
stroomlijning van de processen met burgers en bedrijven – het hoofddoel van de Investerings­
agenda – is ingeslagen. Tot slot wordt de capaciteit voor data-analyse binnen de Belastingdienst
uitgebreid, waarmee de handhaving kan worden verbeterd en de kosten gereduceerd. Meer
over dit alles in het hoofdstuk Voortgang Investeringsagenda.

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

De halfjaarsrapportage is geen uitputtend document. Uiteraard boekt de Belastingdienst nog
veel meer resultaten; Er zijn slechts onderwerpen opgenomen die de bijzondere aandacht van
de Belastingdienst hebben of recent brede aandacht van uw Kamer kregen. Er is ook nog veel
werk aan de winkel, waarbij de verwachtingen onveranderd hooggespannen zijn, maar
misschien niet altijd realistisch zijn gezien de huidige staat van de Belastingdienst. Ik wil daar
eerlijk over zijn en deze verwachtingen waar nodig (blijven) temperen. De weg naar verbetering
is ingeslagen en de eerste resultaten zijn zichtbaar. We moeten ons realiseren dat een totaal
nieuwe werkwijze voor bijna 30.000 mensen een lange adem vergt.

voortgang investeringsagenda

Als thema wordt dit keer het werk en de resultaten van de Douane extra belicht. In de vorige
halfjaarsrapportage heb ik al aangestipt dat ook onderdelen die in mindere mate door de
Investeringagenda worden geraakt, onder druk kunnen komen te staan door bepaalde
maatschappelijke ontwikkelingen. Douane is daar een goed voorbeeld van. Dit thema geeft
inzicht in de complexe en diverse wereld waarin de Douane opereert.

thema douane: grensverleggend

Met de halfjaarsrapportage wil ik toe naar een rapportage op hoofdlijnen, gericht op resultaten
en gekoppeld aan de verschillende ontwikkelingen zoals beschreven in de Investeringsagenda.
Het nieuwe hoofdstuk ‘Ontwikkelingen binnen de Belastingdienst’ is daarop gericht. Zo wil ik
uw Kamer proactief informeren over geboekte resultaten.

04

proloog

Ondertussen moeten burgers, bedrijven en intermediairs wel gewoon op de Belastingdienst
kunnen rekenen. Het dagelijkse werk gaat immers gewoon door. In deze halfjaarsrapportage
worden op een aantal terreinen resultaten vermeld die in het afgelopen half jaar door de
Belastingdienst zijn geboekt. Het betreft bijvoorbeeld het bestrijden van de smokkel van
illegale sigaretten, buitenlandse vermogens en de afgelopen aangiftecampagne. Daarnaast
rapporteer ik over enkele nieuwe (toezichts)acties die door de Belastingdienst op touw zijn
gezet, zoals die bij ANBI’s en zeer vermogende personen.

Thema

Douane:
Grensverleggend

05

bijlage productietabellen
moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst
voortgang investeringsagenda
thema douane: grensverleggend
proloog

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

Inleiding
Internationale handel en logistiek zijn cruciaal voor de Nederlandse economie. Via onze
mainports Rotterdam en Schiphol worden grote hoeveelheden goederen Europa ingevoerd en
uitgevoerd. In 2014 ging het om meer dan 12 miljoen containers in Rotterdam en meer dan
1,6 miljoen ton cargo op Schiphol. Ook passeerden 55 miljoen reizigers met bagage Schiphol.
De waarde van de totale invoer van goederen bedroeg vorig jaar bijna 440 miljard euro.
De douane houdt toezicht op al die goederenstromen op basis van grotendeels Europese
regelgeving voor het zogenoemde grensoverschrijdende goederenverkeer van de EU. De wereld
van de douane is voortdurend in verandering. Handelsvolumes en aantallen reizigers stijgen en
nieuwe risico’s en prioriteiten dienen zich aan, terwijl de omvang van de douane krimpt. Dat
vraagt om een innovatieve aanpak van het douanetoezicht.
Internationaal staat de douane bekend als toonaangevend en vernieuwend. Zo eindigde ze als
derde in een ranglijst waarin het World Economic Forum diensten rondom internationale
handel vergeleek. Volgens de Wereldbank hoort de Nederlandse douane tot de top vier van de
beste douaneorganisaties ter wereld. Veelzeggend is ook dat de World Customs Organisation
aan de douane heeft gevraagd om gastheer te zijn bij het Technology & Innovation Forum,
eind oktober in Rotterdam. De douane heeft de ambitie om bij de wereldtop te blijven.
06

– Accijns
– Douanerechten

– Verdovende middelen en
stoffen om deze te kunnen
maken (precursoren)
– Smokkelbestrijding
– Strategische goederen
– Sanctiemaatregelen

– Intellectueel
eigendomsrecht (namaak)
– Antidumpingrechten

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

Concurrentiepositie

moties en toezeggingen

Beschermen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Afdracht

voortgang investeringsagenda

In onderstaande tabel zijn de prioritaire handhavingsgebieden uit het Handhavingsplan 2015
weergegeven.

thema douane: grensverleggend

De douane ziet toe op de naleving van de procedures en voorwaarden die gelden voor het
grensoverschrijdende goederenverkeer, draagt bij aan de handhaving van de wet op het gebied
van veiligheid, gezondheid, economie en milieu en zorgt dat er belasting wordt betaald over
de in-, door- en uitvoer van goederen. De douane levert ook een bijdrage in de strijd tegen de
handel in namaakgoederen en gaat dumping tegen via de zogenoemde antidumpingheffing.
Ook bevordert de douane een snelle en goede douaneafhandeling, die gepaard gaat met
minder (administratieve) lasten, met name voor bonafide bedrijven. Dat is ook weer goed
voor de concurrentiepositie van Nederland en de EU.
In eigen land zorgt de douane voor de heffing en inning van de binnenlandse accijnzen en
verbruiksbelastingen. Over 2014 bedroegen de douanerechten bij invoer ruim 2,4 miljard
euro en de nationale accijnzen ruim 11,3 miljard.

proloog

I Doelen en taken

Naast en binnen deze prioriteiten komen er geregeld actuele onderwerpen op waar veel
aandacht naar toe gaat. Een recent voorbeeld zijn de sanctiemaatregelen tegen Rusland.
Voor 2016 worden controles op contant geld van passagiers toegevoegd als prioriteit. Met deze
controles draagt de douane bij aan de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering.
Daarnaast is er voortdurende aandacht voor innovatie.

II Aanpak
Om goederen de Europese Unie in dan wel uit te voeren, moet een bedrijf vooraf aangifte
doen. Pas als de douane een oordeel heeft gegeven over de aangifte, worden de goederen
vrijgegeven en mogen ze worden ingevoerd of uitgevoerd. De douane maakt gebruik van
instrumenten als handhavingscommunicatie, scan- en fysieke controles, controles van
aangiften, administratieve controles en horizontaal toezicht. De douane kiest de prioriteiten
en de aanpak op basis van risicoanalyse en risicobeheersing. Kort gezegd is het streven: minder
– en minder ingrijpende – interventies in de logistiek bij betrouwbare bedrijven, en meer
controles bij onbekende ondernemers. Dit is uitgewerkt in de handhavingsvisie van de douane
met als titel ‘Grensverleggend’.1 Deze stip op de horizon biedt een toetskader voor verdere
ontwikkelingen en investeringen.

2011

2012

2013

2014

6,8

6,6

6,8

6,8

6,9

7,0

Digitale dienstverlening
Het kabinet Rutte II streeft naar digitale dienstverlening van de overheid in 2017. Ook het
nieuwe douanewetboek van de Europese Unie stelt eisen aan elektronische communicatie.
Voor het bedrijfsleven is verdere digitalisering van gegevensuitwisseling en elektronische
communicatie voorzien. Een voorbeeld is de afgifte van vergunningen via een digitaal portaal
voor bedrijven. Op termijn komt hiervoor mijndouane.nl beschikbaar, waar bedrijven niet
alleen vergunningen kunnen aanvragen, maar ook verzoeken om teruggaaf kunnen indienen
of hun controlerapporten kunnen inzien. Hiermee vervult de douane ook een voorbeeldrol
voor de gehele belastingdienst, als het gaat om het digitaliseren van processen.

1 https://www.youtube.com/watch?v=HwrfW3KDwd0

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

2010

moties en toezeggingen

Klanttevredenheid

2009

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Score ‘Fiscale monitor’

voortgang investeringsagenda

De douane heeft een dienstverlenende houding, geeft heldere informatie en probeert het zo
gemakkelijk mogelijk te maken om verplichtingen na te komen. De douane gebruikt al enkele
jaren het instrument Bewijs van Goede Dienst, om de dienstverlening te monitoren. Ook
vinden er evaluerende gesprekken plaats met het bedrijfsleven.
Het Bewijs van Goede Dienst kent tien – met het bedrijfsleven overeengekomen – normen met
een streefscore. De scores worden gemeten aan de hand van het jaarlijkse klanttevredenheids­
onderzoek van de Belastingdienst, de Fiscale Monitor. De overallscore voor klanttevredenheid
is in 2014 licht toegenomen tot een zeven.

thema douane: grensverleggend

1 Dienstverlening

07

proloog

De aanpak berust op een aantal pijlers, die hieronder kort worden toegelicht en met een aantal
voorbeelden geïllustreerd.

Ook is er aandacht voor particulieren. In het najaar van 2014 heeft de douane een online
serviceplatform gelanceerd voor internetaankopen. Onderdeel hiervan is een virtuele assistent
die vragen beantwoordt over aankopen uit landen buiten de EU.
De douane bereikt reizigers met advertenties en informatie in reisbladen. Ook heeft ze een
reizigersapp ontwikkeld, die informatie biedt over wat mensen wel en niet mee naar huis
mogen nemen. Een webcareteam beantwoordt via Facebook en Twitter vragen van reizigers en
vragen over internetaankopen. Dit aantal is begin september al bijna verdubbeld ten opzichte
heel 2014.
Tabel Aantallen vragen via webcare ten aanzien van de Douane
2013

2014

2015
(tot 10/9/2015)

Facebook

979

2050

4236

Twitter

52

721

882

2 Afspraken met bedrijven
Authorised Economic Operator (AEO)

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Voor sommige handhavingsgebieden gelden (minimum)eisen aan de inspanningen van de
douane. Het betreft de EU-controles op exportsubsidies voor landbouwproducten waarvoor
verplichte controlepercentages gelden, de zogenoemde wederzijdse bijstands-meldingen van
andere douanediensten, de 100%-controles op verdovende middelen, de sanctiemaatregelen
tegen Rusland en het controleregime dierziekten. Het betreft dus zowel wettelijke
verplichtingen als afspraken met andere departementen. Afspraken met departementen
en handhavingspartners worden vastgelegd in convenanten. Deze convenanten worden
periodiek herijkt.

voortgang investeringsagenda

De douane heeft zicht op alle goederen die de grens passeren, maar het is mogelijk noch
noodzakelijk om alles te controleren. Toezicht gericht op risico’s wordt algemeen erkend als
het meest effectief. De intelligencefunctie is van groot belang bij de analyse van risico’s en de
keuze voor handhavingsinstrumenten om risico’s af te dekken. Dit is bijvoorbeeld toegepast bij
de aanpak van kleding en schoenen die tegen een te lage waarde wordt aangegeven, waardoor
douanerechten worden ontdoken.

thema douane: grensverleggend

3 Toezicht gericht op risico

08

proloog

De douane vertrouwt erop dat veel burgers en bedrijven de douaneregels willen naleven. Een
bedrijf dat aantoonbaar voldoet aan een aantal eisen, zoals goede interne beheersingssystemen
en controlemechanismen, kan het EU-certificaat Authorised Economic Operator krijgen. Dat
levert een bedrijf bepaalde voordelen op, zoals minder fysieke controles. In Nederland hebben
ongeveer 1.400 bedrijven deze certificering. Het grootste deel van de goederenstroom verloopt
via die gecertificieerde bedrijven; circa 90% van de aangiften komt van een gecertificeerd
bedrijf.
De Europese Commissie heeft bovendien overeenkomsten gesloten met de Verenigde Staten,
Japan, Noorwegen en Zwitserland over de wederzijdse erkenning van veiligheidscertificeringen.
Met China worden nog afspraken gemaakt over de praktische invulling.

Verdovende middelen
De douane heeft een beschermende rol voor de Europese Unie door verboden goederen bij de
grens te stoppen. Verdovende middelen vormen een prioritair aandachtsgebied. Het ministerie
van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor het beleid inzake verdovende middelen.
De afgelopen twee jaren is een grotere hoeveelheid via zee aangevoerde cocaïne in beslag
genomen dan in de jaren daarvoor. In 2013 bedroeg de totale hoeveelheid bijna 13 ton, in 2014
ruim 10 ton.
De 100%-controles op Schiphol bij de daarvoor aangewezen hoog risico vluchten zijn nog
steeds noodzakelijk. De aanhoudingen van bolletjesslikkers en andere cocaïnevondsten laten
een stabiel beeld zien.
Er doet zich een groeiende smokkel van verdovende middelen voor in de postpakketten en de
briefpost, mede door de toename van internethandel en de daarmee samenhangende toename
van de internationale pakketpost.

bijlage productietabellen

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

moties en toezeggingen

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, de Europese Unie en andere internationale
organisaties gebruiken sanctiemaatregelen als politiek instrument. De sancties tegen Jemen
zijn verscherpt en de Europese Raad heeft besloten de sanctiemaatregelen tegen Rusland met
minstens een half jaar te verlengen.
Inmiddels handhaaft de douane al ruim een jaar de sanctiemaatregelen tegen Rusland. De
goederenstroom waarop handhaving plaats moet vinden is ongeveer 50 keer zo groot als van
andere sanctielanden van dezelfde categorie (Iran, Noord-Korea, Syrië) bij elkaar. Daarom is
extra capaciteit ingezet. Met het opdrachtgevend departement (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) zijn afspraken gemaakt over compensatie van de extra
uitvoeringskosten. Daarmee kan de douane het handhavingsniveau voor sanctiemaatregelen
continueren zonder dat het ten koste gaat van andere taken.

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Sanctiemaatregelen

voortgang investeringsagenda

De EU kan een antidumpingheffing of compenserend recht instellen bij ernstige verstoring
van de interne markt doordat goederen tegen een prijs worden gedumpt die lager is dan de
productiekosten in het exporterend land.

thema douane: grensverleggend

Antidumpingrechten

09

proloog

In 2014 onderschepte de douane ruim 2.000 kg heroïne. De vangst van ruim 1.200 kg
in een vrachtwagen uit Iran geladen met tomatenpuree sprong het meest in het oog.
In 2015 werd tot nu toe 59 kg onderschept.
De smokkel van XTC/MDMA neemt toe. In de eerste helft van 2015 werd 856 kg in
beslag genomen, meer dan in heel 2014 (650 kg).
In de eerste helft van 2015 werd 5.022 kg cocaïne onderschept, tegen 10.150 kg in
heel 2014. Eind 2014 werd 3.000 kg cocaïne aangetroffen in een zeecontainer met
cassava uit Costa Rica. In 2015 deed de douane diverse vangsten van enkele
honderden kilo’s. Bij de vangsten zijn meerdere smokkelmethodes gehanteerd, zoals
cocaïne verstopt in containers, rip-off zendingen en gedropte pakketten in het water.

Bestrijding van sigarettensmokkel
De bestrijding van sigarettensmokkel is een prioriteit binnen de gehele EU. De douane werkt
bij de bestrijding samen met andere lidstaten en participeert actief in het EU-actieplan voor de
bestrijding van de smokkel. Deze aanpak lijkt effectief; uit KPMG-onderzoek (SUN-rapport) blijkt
dat ten opzichte van vorige jaren het aandeel van namaaksigaretten en gesmokkelde sigaretten
in Nederland in 2014 significant is gedaald. Dit leidt nog niet tot hogere accijnsinkomsten; het
aantal legaal in Nederland gekochte sigaretten is niet gestegen, daarentegen is de consumptie
in Nederland van legaal gekochte buitenlandse sigaretten wel gestegen.
Door samenwerking met de Britse Border Force en bedrijven die ‘misbruikt’ zijn bij smokkel
heeft een recente tip van een van die bedrijven geleid tot de vangst van 3,2 miljoen sigaretten.

4 Samenwerken en geïntegreerd toezicht
Voor het bedrijfsleven in de logistieke sector is snelheid essentieel. De belangrijke punten voor
het bedrijfsleven zijn: minimale verstoring van logistieke processen en geïntegreerd toezicht.
Bedrijven verlangen dat overheidsdiensten zoveel mogelijk samenwerken als het gaat om
gegevensuitwisseling en controlemomenten. Voorbeelden van samenwerking zijn:
–

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

–

Het zogenoemde Regenboogteam. Dit team, bestaande uit verschillende toezichthouders,
is actief in de haven van Rotterdam. In het team worden risicoanalyses gedeeld, controles
op elkaar afgestemd en inspectieresultaten met elkaar uitgewisseld. Zo ontstaat een
gezamenlijk beeld van de goede en minder goede nalevers van de wet- en regelgeving in de
Rotterdamse haven, kunnen dubbele controlemomenten en -plaatsen worden voorkomen
en worden de lasten voor het bedrijfsleven verlaagd.
De douane participeert in het besturingsmodel Beveiliging en Publieke Veiligheid Schiphol
(BPVS). Het BVPS is destijds opgericht met als doel de bevordering van de integrale aanpak
van terrorismebestrijding, orde en veiligheid, criminaliteit en grensbewaking. De overleg­
structuur van BPVS is op basis van processen ingericht en omvat diverse niveaus. Elk niveau
bestaat uit vaste vertegenwoordigers van zowel publieke als private partijen zoals NCTV,
Schiphol Group, KLM, OM, IL&T, Gemeente en Koninklijke Marechaussee.

voortgang investeringsagenda

–

thema douane: grensverleggend

Eind 2014 is de aanbesteding voor de Rijksinspectieterminal (RIT) op de
Maasvlakte gestart. De douane, ILT en NVWA gaan hier gezamenlijk controles
en inspecties van goederen uitvoeren. De RIT gaat in 2016 open. Eind 2014
is op Schiphol, in het kader van Schiphol Smartgate Cargo, de eerste paal
geslagen voor het Joint Inspection Center (JIC). Verschillende handhavers
en inspectiediensten zoals douane, ILT, KMar en de NVWA werken hierin
gezamenlijk aan het one-stop-shop-model voor luchtvrachtcontroles.
Medewerkers krijgen er de beschikking over moderne scanapparatuur.

10

proloog

Het programma Ladingregie Zeehavens. Onder regie van de douane werken toezicht­
houders zoals de Inspectie Leefomgeving en Transport, de Nederlandse Voedsel- en Waren­
autoriteit en de Politie samen. De samenwerking heeft als resultaten opgeleverd: minder
verstoringen van logistieke processen in de zeehavens, minder administratieve lasten voor
bedrijven en een kleinere ervaren toezichtlast.

–

De douane werkt op diverse terreinen nauw samen met de Koninklijke Marechaussee;
zo vindt er afstemming plaats op strategisch niveau, in het kader van certificerings­
programma’s met betrekking tot luchtvrachtveiligheid, op het gebied van informatie en
data-analyse van het reizigersverkeer op Schiphol (Joint Data Analysis Center). Voorbeelden
van de operationele samenwerking zijn de samenwerking in het reizigersverkeer, het
toezicht op de kuststrook en het toezicht op de Waddenzee.

Deze vormen van samenwerking vragen om bredere kennis en onderzoek naar technologische
vernieuwingen en logistieke ontwikkelingen. De douane werkt mede met het oog hierop
samen met het bedrijfsleven, wetenschap en andere overheden, onder meer in de topsector
logistiek. Dit gebeurt door meer data te delen (het Neutraal Logistiek Platform) en logistieke
ketens beter in beeld te brengen en op elkaar af te stemmen. Ook participeert de douane in de
maatwerkaanpak regeldruk Logistiek (MAR L). In het actieplan, dat op 27 januari 2015 aan uw
Kamer is aangeboden door de minister van I&M2, zijn 50 knelpunten benoemd, waarvan er 22
op korte termijn in het actieplan zullen worden aangepakt. De overige 28 worden al opgepakt
in regulier overleg zoals het overleg douane-bedrijfsleven (ODB), of zijn pas op (middel)lange
termijn oplosbaar.

2 Brief van 27 januari 2015, nr IENM/BSK-2014/137947

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

Per 1 mei 2015 zijn alle invoeraangevers overgestapt naar AGS. Omdat dit systeem een andere
manier van werken met zich meebrengt voor zowel douane als bedrijfsleven, is in nauw overleg
met het bedrijfsleven gekozen voor een ruime implementatie- en gewenningsperiode.

moties en toezeggingen

De huidige aangiftesystemen van de douane dateren van medio jaren tachtig en worden
vervangen door één nieuwe aangiftesysteem, AGS. AGS brengt een andere manier van werken
met zich mee. Zo zijn er meer checks in het systeem ingebouwd om de kwaliteit van de
aangiften te waarborgen. Ook herinnert het systeem aangevers aan termijnen en gewenste
inbreng van aanvullende gegevens. Voor de douane leidt het systeem tot minder admini­
stratieve handelingen en minder beslismomenten. Hiermee kan de douane de grote volumes
in combinatie met de gewenste snelle doorstroming van goederen de komende jaren weer aan.

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Aangiftebehandeling

voortgang investeringsagenda

Hieronder wordt een tweetal belangrijke ontwikkelingen in het douanewerk toegelicht.
Deze thema’s zijn (mede) bepalend voor het takenpakket en de taakuitoefening.

thema douane: grensverleggend

III Ontwikkelingen

11

proloog

Het kabinet heeft de sector logistiek aangewezen als één van de economische
topsectoren. Er zijn roadmaps benoemd, waarvan Trade, Compliance & Border
Management er één is. Onder die roadmap is door de Nederlandse Organisatie voor
Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) het project ISCOM geopend: Innovation in Supply
Chain Compliance and Border Management. De douane participeert hierin actief, onder
ander in het onderzoeksproject Supply Chain Control and Compliance. Behalve de
douane zijn ook bedrijven als ASML en Philips en diverse weten­schappers partner in
dit project. Onderzocht wordt welke mechanismen en systemen van risico­beheersing
nodig zijn om de goederenstroom binnen een vervoersketen integraal te controleren,
dat wil zeggen vanaf het beladen van de zee- of luchtvrachtcontainer tot en met het
lossen van de lading.

AGS wordt door zowel het bedrijfsleven als de douane als een verbetering gezien en biedt nu al
vele voordelen. Zo gaan dankzij de geautomatiseerde controles onjuiste aangiften direct terug
naar de aangever. Dit leidt als vanzelf tot verbetering van de kwaliteit. De implementatie van
het omvangrijke systeem is echter complex en kent nog de nodige kinderziektes. Hiervoor zijn
in de zomermaanden van 2015 meerdere veranderingen doorgevoerd. De focus lag hierbij met
name op het oplossen van onvolkomenheden waarvan aangevers last hadden. Ook voor de
komende maanden worden er nog aanpassingen verricht om het systeem verder te
optimaliseren en gebruikersvriendelijk te maken. De uitvoeraangevers gaan in de loop van
2016 over naar AGS.
Aangiftebehandeling is een proces waarin voortdurend monitoring en bijsturing nodig is om
te kunnen (blijven) voldoen aan de eisen die het bedrijfsleven, de EU en andere handhavers
stellen bij een toenemend handelsvolume. Zo worden er procesveranderingen doorgevoerd die
ervoor zorgen dat de douane meer in de actualiteit kan werken, gerichter kan handhaven en de
kwaliteit van het proces voortdurend verbeterd wordt; daarnaast is extra capaciteit vrijgemaakt.

Douanewetboek van de Unie: Eenvoudig, Europees, online
Europa bepaalt in hoge mate het beleid en de wet- en regelgeving inzake het EU-grens­over­
schrijdende goederenverkeer. Het formaliteitenstelsel van het Communitair Douanewetboek
(CDW) is uitgangspunt voor het douanewerk. Vanaf 1 mei 2016 is het douanewetboek van de
Unie (DWU) van kracht en vervalt het CDW.

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

3 Dit zijn technische concepten die het mogelijk maken om gegevensuitwisseling en gebruik/inzage te
‘personaliseren’. Zo kan de Douane bepaalde informatie over een zending inzien en een andere partij in de
keten niet (bijvoorbeeld een rederij). Hiermee verbetert de informatiepositie en is meer differentiatie in
handhaving mogelijk.

voortgang investeringsagenda

Het DWU wordt in de periode van 2016 tot 2020 geïmplementeerd. In 2015 wordt de
implementatie voorbereid. Het is een majeure operatie, zowel voor de douane als voor
het bedrijfsleven, om processen en systemen tijdig hierop aan te passen. Onderdeel van
de implementatie zijn, naast de aanpassingen in IT-systemen, onder meer opleiding van
de medewerkers, voorlichting aan bedrijven en aanpassing van vergunningen.

thema douane: grensverleggend

Een centraal thema van het DWU is het voorschrift dat alle uitwisseling en opslag van
informatie op geautomatiseerde wijze moet plaatsvinden. De bestaande ICT-systemen moeten
daarvoor worden aangepast. Er geldt daarom een overgangsperiode tot 31 december 2020. In
het DWU wordt ook een aantal zaken geregeld die volgen uit de ontwikkeling van een Europese
strategie voor risicomanagement. Het betreft onder meer de verbetering van de informatie­
positie bij het binnenbrengen van goederen in de EU door het mogelijk maken van dual filing
en multiple filing 3.

proloog

Het DWU heeft tot doel belemmeringen in het goederenvervoer weg te nemen en snelle en
goede douaneafhandeling te bevorderen. Daarom voorziet het in een verdere vereenvoudiging
van de internationale handel, Europese harmonisatie en standaardisatie van procedures en
gegevens en volledig elektronische afhandeling van alle douaneformaliteiten in de hele Unie.
Kortom: eenvoudig, Europees, online. De laatste ontwikkelingen in de uitvoeringsregelgeving
bij het DWU brengen wel uitdagingen met zich mee om de facilitering in Nederland op gelijk
niveau te houden.

12

Voortgang
Investeringsagenda

13

bijlage productietabellen
moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst
voortgang investeringsagenda
thema douane: grensverleggend
proloog

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

De Belastingdienst heeft op 20 mei 2015 zijn plannen voor een veelomvattend meerjarig
(vijf tot zeven jaar) verbeterprogramma gepresenteerd (Investeringsagenda) dat nodig is
om ook in de toekomst zijn maatschappelijke rol te kunnen waarmaken. Hoofddoel van dat
programma is om het toezicht effectiever te maken en de interactie te moderniseren. Dat
laatste gaat gepaard met een ingrijpende vereenvoudiging en stroomlijning van het verkeer
tussen burgers en bedrijven en Belastingdienst. Eenzelfde vereenvoudigingsdoelstelling geldt
voor het werk binnen de Belastingdienstonderdelen zelf (werkprocessen). Om de verbeteringen
mogelijk te maken wordt stevig geïnvesteerd in nieuwe manieren van werken die ertoe leiden
dat de Belastingdienst beter kan presteren, goedkoper wordt en meer in control is.
Beter betekent:
– een moderne, digitale interactie met burgers en bedrijven, waardoor zij zich beter bediend
voelen en waarbij overbodige formele regels worden losgelaten;
– op data-analyse gebaseerd toezicht, met de daarbij behorende invordering, waardoor de
tax gap wordt verkleind;
– een andere aanpak van de IT, waardoor de afhankelijkheid van grote, kwetsbare en dure
automatiseringssystemen afneemt.

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

In de communicatie over de Investeringsagenda richting de medewerkers was een belangrijke
rol weggelegd voor de directeuren van de bedrijfsonderdelen. Zij hebben onder woorden
gebracht wat de Investeringsagenda voor hun medewerkers en het werk dat zij doen betekent.
In een bijeenkomst met het topmanagement op 20 mei 2015 hebben de staatssecretaris, de
directeur-generaal en de beoogd COO de inhoud van de plannen toegelicht. Vervolgens heeft
het topmanagement de eigen managementlagen meegenomen in de ontwikkelingen. Zij
hebben op hun beurt in (massaal bezochte) kantinebijeenkomsten hun medewerkers
geïnformeerd. Binnen een maand na 20 mei heeft elke medewerker de mogelijkheid gehad
met zijn direct leidinggevende in gesprek te gaan over wat de plannen voor zijn of haar werk
(kunnen) gaan betekenen.

moties en toezeggingen

Informeren medewerkers

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Nadat de Investeringsagenda op 20 mei aan de Tweede Kamer is aangeboden, is de aandacht
vooral gericht geweest op het opbouwen van een veranderorganisatie (met een Programma
Management Office), op het leggen van de noodzakelijke fundamenten en op het aan de slag
gaan met eerste implementaties. Daardoor is een aantal snelle resultaten geboekt en zijn de
hoofdlijnen uitgezet voor blijvende verbeteringen.

voortgang investeringsagenda

Opbouw veranderorganisatie; besturing

thema douane: grensverleggend

Meer in control betekent een Belastingdienst met een passende begrotingssystematiek, met een
op data-analyse gebaseerde planning, verantwoording en effectmeting.

14

proloog

Goedkoper betekent een compactere Belastingdienst waar door automatisering, efficiency­
verhoging en concentratie van werkzaamheden zo’n 5.000 meest administratieve functies
verdwijnen, maar waar tegenover zo’n 1.500 mensen worden aangenomen in functies in
toezicht en data-analyse.

Eerste opdrachten
Er worden in de transformatie van Belastingen en Toeslagen vijf verandergebieden
onderscheiden:
1. Interactie met burgers en bedrijven
2. Informatiegestuurd toezicht en inning
3. Ontwikkeling data-analyse
4. Sturing, verantwoording en effectmeting
5. Ondersteuning door informatievoorziening
De Raad van Bestuur heeft in de maand juni voor de verandergebieden 2, 3, 4 en 5 successievelijk
opdrachten gegeven en enkele overkoepelende opdrachten verstrekt. Het doel is om het
betreffende vraagstuk/onderwerp te analyseren en voorstellen te doen die bijdragen aan het
doel van de Investeringsagenda (beter, goedkoper, meer ‘in control’). De opdracht­nemers, zeer
ervaren managers uit de Belastingdienst, hebben in de maand augustus hun eerste producten
opgeleverd. Opdrachten in verandergebied 1 volgen als het toekomstbestendig
ordeningsmodel klaar is.

Toekomstbestendig Ordeningsmodel (TOM)

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

De kwartiermaker Switch en het kernteam hebben in nauwe samenwerking met de
medezeggen­schap drie scenario’s uitgewerkt:
– de medewerker die een paar jaar van zijn pensioen verwijderd is en graag in de laatste
jaren nog een zinvolle bijdrage aan de productie van de Belastingdienst kan leveren;
– de medewerker die omgeschoold kan worden naar het profiel van een medewerker van de
Belastingdienst van de toekomst en die daardoor op een later tijdstip weer terug in kan
stromen;
– de medewerker die mobiel gaat worden om uit te stromen naar een loopbaan buiten de
Belastingdienst en daar begeleiding bij krijgt.

voortgang investeringsagenda

Medewerkers van de Belastingdienst waarvan het werk verdwijnt worden naar de tijdelijke
transitieorganisatie Switch verplaatst, die zal functioneren gedurende een periode van zes
tot acht jaar. Daar wordt de ‘staart’ van het controle- en inningswerk ondergebracht en
van daaruit wordt voor deze medewerkers hun toekomstperspectief verkend. Uiterlijk op
31 december 2023, bij het opheffen van Switch, zullen er geen medewerkers meer werkzaam
zijn in Switch.

thema douane: grensverleggend

Inrichting Switch

15

proloog

Bij het uitgeven van de opdrachten voor de verschillende verandergebieden is geconstateerd
dat het de Belastingdienst ontbreekt aan een toekomstbestendig ordeningsmodel op basis
waarvan processen, waaronder met name interactie, kunnen worden ingericht en de besturing
eenduidig kan worden bepaald (‘accountability’). Omdat de Belastingdienst veel interacties
kent, gespreid over vele wetten en zich afspelend op verschillende momenten, is het belangrijk
een overkoepelend conceptueel model te ontwikkelen dat de basis vormt voor een logisch
samenhangende verbeteraanpak. Daarom is besloten zo’n model (TOM) op te stellen, met
behulp van externe expertise. Daarbij geldt dat de huidige organisatie-inrichting geen
vaststaand gegeven is. Deze TOM moet tegen het eind van het jaar gereed zijn.

Er is een inventarisatie gemaakt van werk dat door Switch kan worden uitgevoerd. Definitieve
keuzes over welk werk op welk tijdstip door medewerkers in Switch zal worden uitgevoerd,
zijn nog niet gemaakt. De keuzes over op welke locaties werk door Switch zal worden gedaan
worden voorbereid; Bij die keuze zal rekening worden gehouden met de door de
staatssecretaris gedane toezegging inzake de ‘krimpregio’s’.4

Investment Committee
Om de investeringsvoorstellen van de Belastingdienst te kunnen toetsen is een Investment
Committee (IC) opgericht met een brede expertise. Daarin zitten verschillende directeuren
van betrokken onderdelen van het Rijk en externe leden met een specifieke expertise. Het
IC adviseert primair over het vrijgeven van middelen ten behoeve van het uitrollen van de
Investeringsagenda. Daarnaast dient het IC als klankbord: de Belastingdienst geeft in het IC
aan welke onderwerpen/pilots de komende maanden in de pijplijn zitten.

Resultaten primaire processen

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

voortgang investeringsagenda

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

thema douane: grensverleggend

4 Handelingen II 2014/15, vergadernummer 92, item 3, p. 5.

16

proloog

De Investeringsagenda is een uitwerking van de Brede Agenda Belastingdienst. Onder de Brede
Agenda lopende initiatieven zijn onder de nieuwe ‘governance’ van de Investeringsagenda
gebracht (met Raad van Bestuur i.o. en PMO). In de periode 20 mei 2015 tot en met 31 augustus
2015 zijn resultaten behaald op het terrein van de verandergebieden uit de Investeringsagenda,
die voortkomen uit de Brede Agenda. Enkele voorbeelden:
– Voor het segment Particulieren heeft de broedkamer het nieuwe IH-risicomodel
ontwikkeld. Daardoor kan de Belastingdienst met data-analyse tot een betere selectie
komen van te controleren onderdelen van aangiften (aandachtsgebieden). Het behandelen
van twee aandachtsgebieden is in Eindhoven en Den Haag beproefd. Daarbij hebben
medewerkers alle bij hun werk benodigde informatie op één scherm beschikbaar gekregen;
voorheen moesten ze gegevens in vier verschillende schermen opzoeken. De broedkamer
ontwikkelt het risicomodel verder. Binnenkort zullen deze pilots worden geëvalueerd.
Deze maand zal in Amsterdam een nieuwe pilot starten met een volgend ontwikkeld
aandachtsgebied.
– Afgelopen half jaar is hard doorgewerkt aan het maken van de zogenaamde ‘data-laag’.
De gegevens worden uit de transactiesystemen gehaald en opgewerkt tot een informatie­
laag die bruikbaar is voor toepassingen in het toezicht, sturing en verantwoording en
interactie met burgers en bedrijven. Een groot aantal transactiesystemen zijn ondertussen
ontsloten (onder meer incasso, inkomstenbelasting, omzetbelasting, bezwaar, klant­
registratie, vennootschapsbelasting). Er zijn ook nog een aantal grote systemen die op
de planning staan voor het komend half jaar (auto, loon, betalingsverkeer). De reeds
gemaakte informatielagen worden ook doorontwikkeld om bijvoorbeeld nog actueler
informatie te kunnen geven, of om het onderliggende proces nog vollediger te beschrijven.
Naar verwachting zijn over een half jaar de belangrijkste transactiesystemen ontsloten.
– De datum van 1 april is als inleverdatum voor de aangifte voor particulieren losgelaten als
een eerste stap in de flexibilisering van de interactie (het verkeer tussen de burger en de
Belastingdienst).
– Na een gefaseerde opstart zijn 4,4 miljoen (van de in totaal 8,4 miljoen) voorlopige en
definitieve aanslagen Inkomensheffing 2014 niet alleen op papier verzonden, maar ook
digitaal via de BerichtenBox van MijnOverheid. Daarmee is een volgende stap gezet in de
introductie van elektronisch berichtenverkeer.

–

–
–

In de afgelopen twee jaar zijn er een aantal stappen gezet die de implementatie van de
Wet elektronisch berichtenverkeer (EBV) mogelijk maken. In 2013 is gestart met digitale
verzending van de massaal automatische continuering (MAC) beschikking naast het
papieren bericht. Begin 2015 is de uitnodiging tot het doen van aangifte zowel op papier
als digitaal verstuurd. In mei 2015 is een overgrote meerderheid van de voorlopige en
definitieve aanslagbeschikkingen in de Berichtenbox geplaatst naast de papieren
verzending. Dit maakt het mogelijk om vanaf het najaar 2015 de eerste berichten enkel
digitaal te verzenden.
In het kader van het stelsel van basisregistraties is het zogeheten Authentiek Inkomens
Gegeven (AIG) op de website van MijnOverheid geplaatst.
De voorschotbetalingen van toeslagen worden gebaseerd op het geschatte toetsings­
inkomen van een huishouden over het lopende jaar. Burgers die een toeslag krijgen, zijn
verplicht een wijziging in hun huishoudinkomen door te geven als hierdoor een lager recht
op toeslag ontstaat. Deze wijzigingen worden echter vaak niet doorgegeven. Voor het eerst
bij de MAC-beschikking 2016 wordt in daarvoor in aanmerking komende gevallen het
geschatte inkomen op basis van bij de Belastingdienst aanwezige, actuelere, gegevens
gecorrigeerd. Daarmee wordt invulling gegeven aan het stapsgewijs verbeteren van de
voorschotbetalingen van toeslagen; het aantal gevallen waarin burgers later moeten
terugbetalen vermindert daardoor. In de communicatie over de MAC-beschikking zal er
aandacht zijn voor deze nieuwe werkwijze.
17

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

voortgang investeringsagenda

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

thema douane: grensverleggend

Binnen de verandergebieden interactie met burgers en bedrijven en informatiegestuurd
toezicht en inning zijn eerste implementaties in voorbereiding. Deze initiatieven hebben
prioriteit gekregen op basis van hun bijdrage aan de doelen van de Investeringsagenda
(beter, goedkoper, beheersbaarder) en hun effect op de korte termijn. Deze eerste
implementaties moeten in pilots aantonen dat zij de beoogde effecten ook daadwerkelijk,
meetbaar opleveren en zij zijn de lakmoesproef voor de nieuwe manieren van werken en de
nieuwe ‘governance’ alvorens zij verder worden uitgerold.

proloog

Eerste implementaties

Ontwikkelingen
binnen de
Belastingdienst

18

bijlage productietabellen
moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst
voortgang investeringsagenda
thema douane: grensverleggend
proloog

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

Dit hoofdstuk behandelt op alfabetische volgorde verschillende onderwerpen waar binnen
de Belastingdienst en of uit de Kamer recent bijzondere aandacht voor is geweest.

Aangiftecampagne
De online aangifte voorziening was een belangrijke stap in de aangiftecampagne 2014 om het
voor burgers makkelijker te maken om aangifte te doen. De (meeste) gegevens waren vooraf
ingevuld (VIA) en de aangifte kon via de app of online gedaan worden. Daarnaast stond
transparantie nadrukkelijk op de voorgrond.
Van de ruim 10 mln. aangiften die begin september waren ingediend is zo’n 97% op digitale
wijze gedaan, opnieuw een lichte stijging ten opzichte van het jaar ervoor. De aangifte-app is
tijdens dit aangiftejaar (IH2014) ruim 190.000 keer gebruikt om een aangifte in te sturen, waar
dit vorig jaar nog 17.000 keer was. In totaal hebben ruim 8,5 miljoen mensen hun aangifte
ingestuurd voor 1 mei. Hiervan kregen 6,2 miljoen mensen direct een definitieve aanslag.
Dit waren er tijdens de aangiftecampagne 2013 nog ruim 5,5 miljoen.

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

voortgang investeringsagenda

Vanuit een brede analyse op het fenomeen algemeen nut beogende instelling (ANBI) is
begin dit jaar nadere invulling gegeven aan het handhavingsbeleid met betrekking tot deze
instellingen. Omdat ANBI’s zelf niet of nauwelijks als belastingplichtige in beeld zijn, zijn zij
anders dan andere rechtspersonen geen vanzelfsprekend onderwerp van toezicht op de fiscale
verplichtingen door de Belastingdienst. Wel vindt toezicht plaats op specifieke ANBI-gerela­
teerde aspecten als het ‘algemeen nutkarakter’, de besteding van giften en de feitelijke
activiteiten. Gelet op het grote aantal ANBI’s (zo’n 60.000) en de naar verhouding beperkte
omvang van het ANBI-team van de Belastingdienst heeft deze vorm van niet-fiscaal toezicht
voor de Belastingdienst haar beperkingen.
Naast het genoemde reguliere toezicht op het verkrijgen, het bestaan en het beëindigen van
een ANBI-status worden in het najaar van 2015 door het segment MKB 200 extra (boeken)
onderzoeken ingesteld bij organisaties met een actuele of recent vervallen ANBI-status. De in
dat kader te onderzoeken organisaties worden willekeurig geselecteerd, waarbij de omvang van
het financiële belang uiteraard voorop staat. De onderzoeken zijn niet bedoeld om specifiek
gedetecteerde risico’s aan te pakken, maar om een beeld te krijgen van deze instellingen op
punten als (non-)compliance, haar bestaans- en ontstaansoorzaak, relatieve omvang,
financiële, fiscale en maatschappelijke impact en verschijningsvorm. De resultaten worden
geanalyseerd en op basis van deze analyse worden in 2016 aanbevelingen gedaan ter
verbetering van zowel de handhaving als de relevante wet- en regelgeving.

thema douane: grensverleggend

ANBI’s

19

proloog

Voor de aangiftecampagne 2014 was de inleverdatum van 1 april voor het indienen van de
aangiften verschoven naar 1 mei. Burgers kregen hierdoor een maand langer te tijd om de
gegevens die vooraf ingevuld waren te controleren en waar nodig aan te vullen. Om mensen
langer de tijd te geven en het risico op overbelasting van de systemen zoveel mogelijk weg
te nemen, gaf de Belastingdienst mensen tot 5 mei tijd hun aangifte in te dienen. De
Belastingdienst heeft de communicatie gericht op enerzijds de spreiding en anderzijds de
bewustwording voor burgers om tijdig hun aangifte te doen, om een aanleverpiek te
voorkomen. Het verplaatsen van zowel de garantiedatum naar 15 april als de mogelijkheid
om tot 5 mei een aangifte in te dienen droegen beide bij aan een verdere spreiding van de
aangiften.

Buitenlands vermogen
Zwart sparen en andere manieren om in het buitenland vermogen buiten het zicht van te fiscus
te houden, hebben de voortdurende aandacht van de Belastingdienst. Naast toepassing van
steeds meer geavanceerde internationale en nationale regelgeving heeft de Belastingdienst
zich de afgelopen periode via speciale projecten op buitenlandse vermogens gericht. Het
betreft onder andere het volgende:

Inkeerregeling

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

5 Tractatenblad 2014, nr. 128.

moties en toezeggingen

In het tussen de Verenigde Staten en Nederland gesloten verdrag tot verbetering van de
internationale naleving van de belastingplicht en de tenuitvoerlegging van de Foreign Account
Tax Compliance Act (FATCA)5 zijn beide landen overeengekomen dat op wederkerige basis
gegevens en inlichtingen over Nederlandse respectievelijk Amerikaanse belastingplichtigen
door de belastingdiensten van beide landen zullen worden gerapporteerd. In de tweede helft
van dit jaar zullen de eerste gegevens uitgewisseld worden langs automatische weg. In
aansluiting op FATCA heeft de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
(OESO) een mondiale standaard ontwikkeld voor de automatische uitwisseling van financiële
inlichtingen, de zogenoemde Common Reporting Standard (CRS). Op grond van de CRS zal
automatische gegevensuitwisseling gaan plaats vinden tussen een groot aantal landen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

FATCA en CRS

voortgang investeringsagenda

De Belastingdienst voert nog andere projecten uit om zwart vermogen in het buitenland te
detecteren. Het gaat hierbij o.a. om de projecten KB Lux (totale opbrengst tot 1 juli 2015:
€ 239 miljoen), Zwitserse vestiging HSBC Bank (zgn. Lagarde lijst, met een totale opbrengst van
ongeveer € 2,2 miljoen), Belgische rente ( totale opbrengst van ruim € 4 miljoen), rekeningen
van niet-ingezetenen (NIG, met een belastingopbrengst tot nu toe van € 31 miljoen) en het
project Afgezonderd Particulier Vermogen (APV, met een belastingopbrengst in de eerste helft
van 2015 van € 65 miljoen). Verder is een aantal pilots gestart, zoals de behandeling van de
zogenoemde ‘stille inkeerders’. Dit zijn belastingplichtigen die verzwegen buitenlands
vermogen ineens – zonder enige ruchtbaarheid – in box 3 aangeven zonder zich rekenschap
te geven over het verleden. Daarnaast is de pilot ‘Debit – Credit Cards’ op basis van eerdere
analyses onlangs uitgebreid. Hierbij gaat het om belastingplichtigen met tegoeden in het
buitenland, die gebruik maken van in het buitenland uitgegeven debit- en creditcards.

thema douane: grensverleggend

Andere projecten

20

proloog

Van 2 september 2013 tot 1 juli 2014 was de inkeerregeling verruimd. Belastingplichtigen die in
die periode inkeerden hoefden geen boete te betalen. Van 1 juli 2014 tot 1 juli 2015 gold een
boete van 30% en na 1 juli 2015 werd een boete van 60% van toepassing. Tijdens het verruimde
regime hebben zich 12.605 inkeerders bij de Belastingdienst gemeld en vanaf 1 juli 2014 tot
medio augustus 2015 nog eens 1.900. Het totale ingekeerde vermogen bedraagt vanaf 1 januari
2011 ongeveer 5,5 miljard en dat bedrag kan nog groeien als resultaat van nog lopende
onderzoeken. Het gemiddelde ingekeerde vermogen per inkeerder in deze periode was
ongeveer € 412.965. Het overgrote deel van de inkeerders is ouder dan 60 jaar (70%) en de
meesten keren in met vermogen uit Zwitserland, Luxemburg en België. De verdeling van het
aantal inkeerders over de segmenten Grote Ondernemingen, MKB en particulieren is als volgt:
2%, 38% en 60%. De totale opbrengst van de verruimde inkeerregeling voor de Belastingdienst
tot 1 juli 2015 was ongeveer € 600 miljoen. Dit bedrag zal nog toenemen als alle inkeer­verzoeken
zijn afgehandeld. De gemiddelde opbrengst per persoon in deze periode ligt op € 55.000.

(in eerste instantie 61) vanaf september 2017. De CRS is opgenomen in een multilaterale
overeenkomst die invulling geeft aan de reeds bestaande bepalingen over informatieuitwisseling in de belastingverdragen tussen landen en in het Verdrag inzake wederzijdse
administratieve bijstand in belastingzaken (WABB-verdrag). De CRS is ook opgenomen in de
Europese Richtlijn administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen, die wordt
geïmplementeerd in de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van
belastingen. Deze ontwikkelingen zijn heel belangrijk, omdat hiermee internationaal steeds
meer het net wordt gesloten voor belastingplichtigen met zwart vermogen. De implementatie
van de CRS is in volle gang. Het is de bedoeling deze gegevens – zoals nu al gebeurt met
ontvangen bankgegevens op basis van de EU Spaarrenterichtlijn en buitenlandse pensioen­
gegevens – in de toekomst zoveel mogelijk op te nemen in de Vooringevulde Aangifte (VIA),
zodat deze direct kunnen worden betrokken in het reguliere toezichtproces.

Intensivering van toezicht en invordering (ITI)

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

voortgang investeringsagenda

6 Kamerstukken II 2012/13, 31 066, nr. 149.

thema douane: grensverleggend

De Belastingdienst heeft de afgelopen twee jaar ervaring opgedaan met de uitvoering van
de maatregelen. De belangrijkste bevindingen zijn:
– Uit voorlopige cijfers, die nog onderwerp zijn van accountantscontrole, blijkt dat de
beoogde opbrengsten inmiddels worden gerealiseerd, waar de kasstroom in eerdere jaren
nog tijdelijk achterbleef door lagere productie als gevolg van (nog) niet beschikbare
capaciteit. Zo wordt een deel van de opbrengsten van 2014 pas in 2015 ontvangen. Dit
wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat medewerkers nog in opleiding waren en doordat
een deel van de capaciteit voor aangiftecontrole is ingezet op de inkeerregeling.
– Daarnaast zagen we een lager dan verwacht tempo van de kasstroom, met name omdat
negatieve correcties voor de inkomensheffing (waarbij belastingplichtigen geld terug
krijgen) direct worden uitbetaald en positieve correcties pas later leiden tot ontvangsten
voor de Belastingdienst.
– Het leggen van een eenduidige relatie in de systemen tussen investeringen, activiteiten
en ontvangsten blijkt nog lastig. Dit vereist nadere analyse.
– In de praktijk is er een wijziging geweest in de mix van ingezette toezichtsinstrumenten.
Door verbetering van de contra-informatie is bijvoorbeeld meer ingezet op geautomati­
seerde correctie. Ook wordt er meer ingezet op zwaardere boekenonderzoeken met
hogere opbrengst. Daardoor zijn er minder boekenonderzoeken gedaan dan gepland.
De opbrengsten waren per saldo op hetzelfde niveau. Verder bleken bepaalde maatregelen
een afwijkend (soms hoger, soms lager) opbrengstpotentieel (in aantallen en geld) te
hebben dan verwacht.

21

proloog

Om het toezicht van de Belastingdienst een impuls te geven zijn bij het Regeerakkoord
extra middelen vrijgemaakt voor intensivering (vanaf 2015 structureel € 157 miljoen).
Deze investering heeft tot doel een extra belastingopbrengst te realiseren, die oploopt tot
structureel € 663 miljoen vanaf 2018. Hiervoor is een aparte business case gemaakt. Bij brief
van 10 december 2012 is de TK over de maatregelen geïnformeerd.6 Deze maatregelen betreffen
de versnelling van de aanslagregeling particulieren, uitvoering van boekenonderzoeken, het
realiseren van structureel extra opbrengsten uit invordering en het uitvoeren van
witwas­onderzoeken.

Op dit moment wordt de business case ITI geactualiseerd. Daarbij blijven toegekende en
gefinancierde capaciteit en toegezegde meeropbrengsten behouden. De Auditdienst Rijk
(ADR) toetst kritisch de verantwoording over de businesscase. De totale kasrealisatie over
2015 ontwikkelt zich zoals verwacht: na afloop van de eerste vier maanden zijn de begrote
kasontvangsten nagenoeg gerealiseerd.7 De Tweede Kamer wordt bij het jaarverslag 2015
en eerstvolgende halfjaarsrapportage verder geïnformeerd over de actualisatie en de
uitgevoerde maatregelen en gerealiseerde opbrengsten over geheel 2015.

Internationale invordering toeslagen
In de vijftiende halfjaarsrapportage zijn een aantal maatregelen genoemd die de Belasting­
dienst heeft ingezet om de openstaande toeslagschulden in het buitenland terug te vorderen.
Hierna volgt een overzicht van de voortgang hiervan.
Binnen de Belastingdienst (LIC) is sprake van een specialistenteam dat belast is met de
buitenlandse invordering van toeslagschulden. Dit team voert de dwanginvordering uit,
zorgt voor betalingsregelingen naar aanleiding van verstuurde brieven en doet de genoemde
woonplaatsonderzoeken.

Regieteam

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

7 De resultaten over de tweede vier maanden zijn door beperkingen in de informatiesystemen van de
Belastingdienst niet eerder dan oktober 2015 bekend.

voortgang investeringsagenda

De Belastingdienst heeft een gerichte brief gestuurd naar 48.000 in het buitenland woon­
achtige burgers die een openstaande toeslagschuld hebben. Zij worden hierin gewezen op hun
betalingsverplichting en er wordt gemeld dat de Belastingdienst over gaat tot invorderings­
maatregelen bij niet betalen. Deze maatregelen kunnen bestaan uit het uitwinnen van verhaal­
mogelijkheden op vermogen en inkomsten. De in de brief genoemde reactie­termijn is nog niet
verlopen. In oktober is duidelijk wat de resultaten zijn.
Verder is de Belastingdienst begonnen verzoeken te sturen richting de buitenlandse belasting­
diensten. Er zijn zowel verzoeken om inlichtingen inzake verhaalsmogelijkheden als verzoeken
om bijstand om verhaalsmogelijkheden uit te kunnen winnen, verstuurd. Vanwege de grote
aantallen verzoeken, leggen deze acties een groot beslag op de capaciteit van de diverse
buitenlandse belastingdiensten. Als gevolg van internationale afspraken inzake onderling
belasten is besloten nog geen woonplaatsonderzoeken uit te zetten bij de buitenlandse

thema douane: grensverleggend

Brieven en ‘woonadres onbekend’

22

proloog

In de 15e halfjaarsrapportage is aangekondigd dat een regieteam wordt ingesteld om de
invorderingsinspanning die de Belastingdienst met betrekking tot openstaande toeslag­
schulden in het buitenland extra gaat leveren, te monitoren en het proces te evalueren.
Dit team bestaat uit een tweetal specialisten vanuit het ministerie van Buitenlandse zaken
en vanuit het ministerie van Veiligheid en Justitie en een inhoudelijke expert vanuit de
Belastingdienst. In het najaar vindt een eerste bijeenkomst plaats.
Het regieteam volgt kritisch de efficiëntie en effectiviteit van de genoemde invorderingsacties
en zal daarover naar verwachting over een jaar advies uitbrengen. Op grond van dat advies
zullen vervolgstappen worden bepaald ten aanzien van de terugvordering van toeslagschulden
uit het buitenland. Over de resultaten van deze invorderingsacties en de keuzes die zullen
worden gemaakt, zal de Belastingdienst naar verwachting over een jaar de Kamer kunnen
informeren.

belastingdiensten. De Belastingdienst begint met de acties met het hoogste te verwachten
resultaat en met de grootste financiële belangen. Op het moment dat deze acties zijn afgerond,
bekijkt de Belastingdienst hoe de vervolgacties het beste ingezet kunnen worden. Hierbij wordt
samen met de broedkamer ook gekeken naar slimme digitale toepassingen. Ondertussen voert
de Belastingdienst zelf onderzoeken uit naar onbekende adressen in het buitenland in een
poging het huidige adres te achterhalen, met het doel schuldenaren op te sporen en te starten
met een gericht invorderingsproces.

Pilot gericht op België, Duitsland en Polen

bijlage productietabellen

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

moties en toezeggingen

Inzake Roemenië is het specialistenteam van de Belastingdienst LIC bezig uit de door de
Roemeense belastingdienst behandelde verzoeken om inlichtingen, de verzoeken tot bijstand
te genereren. Er zijn nog geen verzoeken om bijstand gedaan. De eerste invorderingsresultaten
worden in de eerste helft van 2016 verwacht.

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Voortzetting acties in Roemenië en Caribisch Nederland

voortgang investeringsagenda

De pilot met incassobureaus is in een ver gevorderd stadium. Er is sprake van een aanbesteding
voor Turkije en Marokko. Aangezien Nederland geen verdrag tot invordering met deze landen
heeft, is onderzocht of een en ander juridisch kan en aanvaardbaar is. In beide landen blijkt dat
een civielrechtelijk weg mogelijk is.
De vorderingen worden zoals elke (buitenlandse) schuldeiser die een vordering in deze landen
heeft, binnen het lokale juridische kader opgepakt. Dwangmaatregelen zullen enkel
plaatsvinden door middel van de geldende nationale civielrechtelijke structuren en jurisdictie.
Ook het relevante Nederlandse bestuursrecht geeft expliciet de mogelijkheid om geldende
civielrechtelijke wegen te bewandelen. Dit neemt niet weg dat een dergelijk middel met een
bepaalde transparantie tussen landen onderling plaats moet vinden. De Belastingdienst
verwacht de aanbesteding in november 2015 af te ronden en per december 2015 met de
daadwerkelijke incasso te starten.

thema douane: grensverleggend

Pilot inschakelen commerciële incassobureaus in Turkije en Marokko

23

proloog

Ook is toegezegd de invordering specifiek gericht op België, Duitsland en Polen te intensiveren
aangezien in deze drie landen ruim een derde van de totale toeslagschuld open staat. Intensief
overleg met de Poolse belastingdienst en het Poolse ministerie van Financiën heeft geleid tot
werkafspraken over het in te dienen aantal verzoeken om bijstand voor de zestien Poolse
belastingdienstregio’s. Het betreft 50 verzoeken per regio per maand, hetgeen een totaal van
800 verzoeken per maand betekent. De eerste resultaten zijn begin 2016 bekend.
Daarnaast is afgesproken hoe de gegevensuitwisseling plaatsvindt. Dit is een substantiële
inspanningsverplichting door de Poolse belastingdienst op het gebied van wederzijdse
bijstand.
Tevens is de invordering gericht op België en Duitsland geïntensiveerd. Om te beginnen zijn
inlichtingenverzoeken over toeslaggerechtigden met de hoogste openstaande schulden naar
de Belgische belastingdienst gestuurd. Daarmee is op dit moment het invorderingsproces
in werking gesteld voor meer dan de helft van het gehele financiële belang van de totale
openstaande toeslagvorderingen in België. Voor Duitsland is sprake van een gelijkluidende
actie, waarbij een derde van het gehele financiële belang van de toeslagvorderingen wordt
opgepakt. Dit zal worden uitgebreid tot in ieder geval ten aanzien van de helft van het
openstaande bedrag actie is ondernomen. De intensivering bestaat er dus uit dat zo massaal
mogelijk aan de belastingdiensten van België en Duitsland wordt gevraagd inlichtingen te
verstrekken en wederzijdse bijstand te geven. Ook hier zijn begin 2016 de eerste resultaten te
verwachten.

Inzake de BES landen loopt de wederzijdse bijstand als ware binnen binnenlandse verhoudingen.
Hetgeen inhoudt dat per omgaande reacties volgen en uitvoering wordt gegeven. De uitvoering
van verzoeken om wederzijdse bijstand aan Curaçao, Aruba en Sint Maarten verlopen bijzonder
moeizaam. Verzoeken worden niet afgedaan, of hebben zeer lange doorlooptijden. Deze
verzoeken hebben gemiddelde doorlooptijden van ongeveer 3 jaren op Aruba en Curaçao en
ongeveer 10 maanden op Sint Maarten. Het met succes uitwinnen van verhaalsmogelijkheden
is mede hierdoor behoorlijk gedaald. De Belastingdienst zal daarom op korte termijn met
Aruba en Curaçao werkafspraken trachten te maken om de doorlooptijden te verkorten en met
dwanginvordering te starten.

Invordering (algemeen)

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

voortgang investeringsagenda

De leercirkel damage is ingericht om lering te trekken uit de procesverstoringen waar de
Belastingdienst mee te maken heeft en om sneller te kunnen reageren op fouten. Daarmee
moet geborgd worden dat de Belastingdienst beter wordt in het herkennen, erkennen
en herstellen van fouten. De verschillende procesverstoringen worden geëvalueerd en
geanalyseerd en hier komen ook trends uit naar voren. Een van de trends is dat in de
ontwikkeling van applicaties sprake is van beleidsmatige wensen die niet altijd uitvoerings­
technisch mogelijk zijn. Dat kan er bijvoorbeeld toe leiden dat zulke wijzigingen niet meer
tijdig doorgevoerd kunnen worden in de systemen. Een andere bevinding is dat een aantal
systemen toe is aan groot onderhoud of dat vernieuwingen juist kunnen leiden tot onvoor­
ziene neveneffecten in de procesgang. Deze kennis wordt ingebracht bij de ICT Ontwikkelaanpak
als onderdeel van de Investeringsagenda.
Een laatste trend is dat de procesgang van de Belastingdienst in vele gevallen een onderdeel is
van een groter geheel. Een deel van de verstoringen zijn gevolgen van verstoringen elders in de
keten, of hebben verderop in de keten effect. Een voorbeeld hiervan was dat er bij een van de
ketenpartners een server overbelast raakte. Hierdoor ontstond er een vertraging in het berichten­
verkeer van en naar de Belastingdienst. In dit geval wordt de afhankelijkheid met andere
keten­partners duidelijk zichtbaar. Ter verbetering is er een nieuwe, snelle server geïmplemen­
teerd en is er een noodprocedure als achtervang gekomen. De regie op samenwerking met
ketenpartners wordt ook nog verder ontwikkeld.

thema douane: grensverleggend

Leercirkel damage

24

proloog

In de vorige halfjaarsrapportage is ingegaan op de in gang gezette maatregelen om te komen
tot verbetering van de invordering. Deze ontwikkelingen zijn nog volop in gang. Nieuwe
maatregelen op dit gebied zijn de opening van een derde Landelijk Incasso Centrum (LIC) in
Enschede, overheveling van MKB-vorderingen naar de Landelijke Incasso Centra, uitbreiding
van de telefonische incasso en het in gang zetten van een pilot rond de toepassing van de
overheidsvordering voor de omzetbelasting. In de Investeringsagenda Belastingdienst zijn
aanvullende maatregelen op dit terrein aangekondigd. De effecten van de combinatie van
maatregelen, alle gericht op het sneller en doelmatiger innen van vorderingen, zullen op
termijn zichtbaar worden. Over de stand en de voortgang van de maatregelen zal de Kamer
periodiek worden geïnformeerd.

Toeslagen
Schatten van inkomensgegevens
Belastingdienst/Toeslagen voert toezicht uit op ‘slechte schatters’. Bij aanvragers waarbij op
basis van het verwachte inkomen er geen recht bestaat op een toeslag, wordt de toekenning
van de toeslag gestopt.
Op basis van de loongegevens uit de polisadministratie heeft Belastingdienst/Toeslagen in het
eerste halfjaar van 2015 daarom van 24.520 toeslagen (dit zijn 23.766 aanvragers) de uitbetaling
gestopt. Op basis van hun aanvraag zou aan deze groep aanvragers in 2015 ruim € 23 miljoen
aan toeslagen worden uitbetaald. Deze aanvragers zijn hierover geïnformeerd.

Contacten met energiebedrijven

– Nieuwe vorderingen

1.513
1.070

– Oninbaar

-25

– Ontvangen

-829

Open 30-06

1.729

De stand van de openstaande terugvorderingen is hoger dan bij de 15e halfjaarsrapportage.
Dit komt doordat de Belastingdienst de definitieve toekenning 2014 (DT2014) heeft kunnen
vervroegen, namelijk naar juni 2015. Door deze procesversnelling zijn er in de periode 1 januari
tot en met 1 juli 2015 aanzienlijk meer nieuwe vorderingen bijgekomen dan in dezelfde periode
in andere jaren, die in de daarop volgende periode daardoor ook eerder kunnen worden geïnd.
De hoogte van het bedrag aan terugontvangsten hangt in belangrijke mate samen met de
hoogte van nieuwe vorderingen en het moment waarop nieuwe vorderingen ontstaan. Omdat
de nieuwe vorderingen minder bedragen dan in de tweede helft van 2014 en de periode tussen
het moment van vaststelling daarvan en 1 juli 2015 heel kort was, zijn de terugontvangsten
per 1 juli vergeleken met de terugontvangsten in de 15e halfjaarsrapportage ook lager.

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

Open 01-01

moties en toezeggingen

2015

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Tabel O
 ntwikkeling openstaande terugvorderingen totaal per 30-06-2015
(bedragen zijn miljoenen euro’s)

voortgang investeringsagenda

De ontwikkeling van het openstaande bedrag aan terugvorderingen in het eerste halfjaar van
2015 is als volgt:

thema douane: grensverleggend

Terugbetalen toeslagen

25

proloog

Belastingdienst/Toeslagen heeft gesprekken gevoerd met twee energiebedrijven om na te gaan
of de Belastingdienst iets kan leren van de werkwijze van die bedrijven dat bijdraagt aan het
schatten van het inkomen op basis waarvan de voorschotten worden bepaald. Belastingdienst/
Toeslagen en de energiebedrijven volgen dezelfde strategie voor onder­steuning van hun
burgers/klanten. Beide organisaties proberen hun burgers/klanten te bewegen tot het tijdig
doorgeven van relevante gebeurtenissen en/of wijzigingen. Een belangrijk element daarbij is
om burgers/klanten te laten weten welke gegevens binnen de organisatie over hen bekend zijn.
Bij energiebedrijven gaat het om gegevens over het verbruik. Bij Belastingdienst/Toeslagen gaat
het om gegevens die bekend zijn van derden zoals bijvoorbeeld gegevens uit de BRP
(Basisregistratie Personen) op basis waarvan huishoudsamenstellingen kunnen worden
bepaald.

In het eerste halfjaar van 2015 is van de terugvorderingen € 829 miljoen geïnd. Deze terug­
betalingen hebben voor € 70 miljoen betrekking op 2015, voor € 156 miljoen betrekking op
toeslagjaar 2014, voor € 306 miljoen betrekking op toeslagjaar 2013, voor € 145 miljoen op
toeslagjaar 2012, voor € 105 miljoen op toeslagjaar 2011, en voor € 47 miljoen op oudere
toeslagjaren.
In de eerste helft van 2015 is € 25 miljoen (met betrekking tot meerdere toeslagjaren)
van de terugvorderingen buiten invordering gesteld (oninbaar) vanwege onder andere
faillissementen, wettelijke schuldsanering, overlijden of omdat het niet te verhalen is.
Bij het laatste is van belang te vermelden dat aan belanghebbenden die buiten hun schuld
niet in staat zijn tot betaling van het teruggevorderde bedrag, na betaling op basis van hun
betalingscapaciteit gedurende twee jaar, berust wordt in de oninbaarheid van het restant.
Medio 2015 is de stand van uitbetalingen en terugvorderingen per toeslagjaar (peildatum
30 juni 2015) als volgt:
Tabel Uitbetalingen en terugvorderingen per toeslagjaar totaal per 30-06-2015
(bedragen zijn miljoenen euro’s)
Toeslag­
jaar

Uit­betaald
bedrag

Terug­
gevorderd
bedrag

% van
uitbetaald

Terug­
betaald
bedrag

% van
terug­
gevorderd

Bedrag
buiten
invordering

% van
terug­
gevorderd

87

4,2 %

79

4,2 %

2011

12.490

1.910

15,3 %

1.635

85,6 %

68

3,6 %

2012

11.760

1.687

14,3 %

1.370

81,2 %

40

2,3 %

2013

12.184

1.694

13,9 %

1.199

70,8 %

26

1,6 %

2014

10.376

762

7,3 %

338

44,4 %

8

1,0 %

Uitvoeringstoets ‘nieuwe stijl’
In de Brede Agenda Belastingdienst is aangekondigd dat de wijze waarop binnen de
Belastingdienst de uitvoeringstoetsen tot stand komen wezenlijk zal veranderen en dat er
naar gestreefd wordt deze openbaar te maken. De afgelopen maanden lag de focus bij deze
uitvoeringstoets ‘nieuwe stijl’ op de toepassing hiervan bij het Belastingplanpakket 2016.
Voor alle voorstellen uit het pakket is een uitvoeringstoets nieuwe stijl uitgevoerd. De
uitvoeringstoetsen zijn op Prinsjesdag als bijlage met de wetsvoorstellen uit het pakket
meegestuurd.
De Belastingdienst blijft de komende maanden met de uitvoeringstoets nieuwe stijl betrokken
bij de parlementaire behandeling van het Belastingplanpakket. Op basis van de opgedane
ervaringen zal de methodiek van de uitvoeringstoets verder worden ontwikkeld.

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

91,3 %
89,6 %

moties en toezeggingen

1.868
1.702

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

18,5 %
16,5 %

voortgang investeringsagenda

2.046
1.900

thema douane: grensverleggend

11.040
11.530

proloog

2009
2010

26

Zeer vermogende personen
Mede naar aanleiding van de aanbeveling van de OESO om meer gerichte aandacht te besteden
aan zeer vermogende belastingplichtigen8, heeft de Belastingdienst een programma zeer
vermogende personen (hierna: programma ZVP) in het leven geroepen dat eindigt in 2016.
In de loop van 2016 zal er een beslissing worden genomen over de invulling hiervan naar de
toekomst. De Belastingdienst kende de zeer vermogende personen niet als aparte doelgroep.
Dat brengt met zich mee dat deze belastingplichtigen kunnen worden behandeld als grote
onderneming, als midden- en kleinbedrijf of als particulier. Een zeer vermogend persoon zal
meer dan gemiddeld vooruit denken over overdracht van bedrijfs- of privévermogen, schenken
en nalaten. Om die reden worden in het programma ZVP integraal inkomen, vermogen, winst,
schenking, vererving, private equity, vermogensrendement, ANBI, natuurschoonwet en estate
planning meegenomen.
Het programma ZVP heeft de opdracht te onderzoeken hoe de fiscale behandeling van de
ZVP het best kan worden vormgegeven en hoe de Belastingdienst dat kan organiseren. De
behandeling zou volgens de OESO vergelijkbaar kunnen zijn met de enhanced relationship,
die we in Nederland kennen bij grote ondernemingen. In aansluiting op de binnen de OESO
gehanteerde definities en (inter)nationale publicaties richt het programma zich op personen
met een vermogen van € 25 miljoen of meer, die in Nederland belastingplichtig zijn.
27

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

voortgang investeringsagenda

8 verwijzing naar publicatie OESO

thema douane: grensverleggend

De Belastingdienst wil de doelgroep betrekken bij de wijze waarop de Belastingdienst het
toezicht vorm zou moeten geven. In november is een grote groep adviseurs van de doelgroep
ZVP uitgenodigd om hen te informeren over de voornemens van de Belastingdienst en worden
zij uitgenodigd input te geven. De NOB heeft zich positief uitgelaten over dit initiatief.

proloog

Het idee is dat de zeer vermogende persoon een individuele klantbehandeling krijgt. Dat
betekent dat de Belastingdienst werkt vanuit een gestructureerd beeld over de financiële
positie van de zeer vermogende persoon en dat hij of zij een vast aanspreekpunt krijgt. In die
werkwijze wordt de uitvoering van de verschillende belastingwetten op een geïntegreerde
wijze vorm gegeven. Soms is er specifieke kennis bij nodig. Daarom krijgen de behandelaars
bijscholing.

Moties en
toezeggingen

28

bijlage productietabellen
moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst
voortgang investeringsagenda
thema douane: grensverleggend
proloog

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

In dit hoofdstuk worden in alfabetische volgorde toezeggingen behandeld die bij verschillende
gelegenheden zijn gedaan.

Bulgarenfraude
Toegezegd om als de strafzaak tegen de Bulgaren is afgerond en er informatie
beschikbaar is die gedeeld kan worden met de Kamer, de Kamer zal worden
geïnformeerd.
Staatssecretaris tijdens het debat feitenrelaas fraude met toeslagen op 14 mei 2013.
Handelingen II 2012/13, TK nr. 81, blz. 71
De rechtbank in Rotterdam heeft in deze zaak uitspraak gedaan. Op 19 mei 2015 zijn de zes
verdachten veroordeeld tot gevangenisstraffen variërend van 18 maanden tot 4 jaar. Alle
verdachten hadden tegen deze uitspraak hoger beroep aangetekend. Twee verdachten
hebben nadien het appel weer ingetrokken.

Elektronisch berichtenverkeer
bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

voortgang investeringsagenda

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

thema douane: grensverleggend

De afgelopen jaren heeft de Belastingdienst veel geïnvesteerd in digitale dienstverlening aan
burgers en bedrijven. Het wetsvoorstel Elektronisch berichtenverkeer (EBV) is een volgende
stap. Indien dit wetsvoorstel door de Eerste Kamer wordt aangenomen verstuurt en ontvangt
de Belastingdienst uiteindelijk geen papieren brieven meer. Al het berichtenverkeer wordt
digitaal. Voor de ‘inkomende post’ (aanvragen, aangiftes ed.) zijn er de portalen MijnToeslagen
en MijnBelastingdienst. De ‘uitgaande post’ gaat via de Berichtenbox op MijnOverheid.
Om de (geleidelijke) overgang naar uitsluitend digitaal verkeer soepel te laten verlopen
is in overleg met het ministerie van BZK (de verantwoordelijke voor MijnOverheid en de
Berichtenbox) een communicatiestrategie uitgewerkt. Voor het portaal MijnToeslagen geldt
dat de bekendheid bij burgers al zeer groot is en dat zij dit goed weten te vinden. Met de online
aangifte in 2015 is ook een goede start gemaakt om burgers bekend te maken met MijnBelasting­
dienst. De communicatiestrategie richt zich daarom met name op het vergroten van de
bekendheid van MijnOverheid. Het is nodig om burgers mee te nemen in de ontwikkelingen,
zodat iedereen geïnformeerd is over de mogelijkheden van dit portaal. De communicatie­
strategie is er bovendien op gericht burgers te bewegen om actie te ondernemen. Dit betekent:
hen aanzetten tot het activeren van hun MijnOverheid-account met Berichtenbox, tot het lezen
van de in de Berichtenbox bezorgde berichten. Daarna kunnen de burgers aan de slag – veelal
in de portalen MijnToeslagen en MijnBelastingdienst – om hun verplichtingen na te komen en
hun aanspraken te verzilveren.

29

proloog

Toegezegd de Kamer te informeren over hoe met de communicatie rondom dit
wetsvoorstel Elektronisch berichtenverkeer wordt omgegaan, met name over
acties om de berichtenbox bekendheid te geven.
Staatssecretaris tijdens het wetgevingsoverleg op 29 juni 2015 over het wetsvoorstel
Elektronisch berichtenverkeer Belastingdienst. Kamerstukken II 2014/15, 34 196, nr.18,
blz. 10

Drie elementen zijn wezenlijk in de communicatiestrategie. Een van die drie elementen
is timing. In de periode tussen 1 oktober 2015 en 1 mei 2016 wordt de burger op logische
communicatiemomenten (zoals met de jaarbrief Toeslagen en tijdens de aangiftecampagne)
attent gemaakt op de ontwikkeling van papier naar digitaal berichtenverkeer. Ook na
genoemde periode zal de Belastingdienst zoveel mogelijk gebruikmaken van dergelijke
logische communicatiemomenten.
Het tweede element is bewustwording. De Belastingdienst zal burgers bewust maken van het
feit dat introductie van de wet EBV de digitalisering onomkeerbaar wordt en dat het dus heel
belangrijk is om mee te doen. Dit is verbonden met het derde aspect van de communicatie­
strategie: handelen. Door juiste timing en heldere boodschappen wordt de burger aangezet actie
te ondernemen, een account op MijnOverheid en de Berichtenbox te activeren, berichten te
lezen en zaken met de Belastingdienst af te handelen.

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

voortgang investeringsagenda

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

thema douane: grensverleggend

De Belastingdienst heeft de volgende communicatieactiviteiten ingepland:
– Drie cross- en massamediale campagnes in de periode oktober 2015 - februari 2016.
Hierin geeft de Belastingdienst informatie over de nieuwe wetgeving en benadrukt hij
het belang van (het activeren van) het MijnOverheid-account. Dit wordt gecombineerd
met de communicatie over de voorschotbeschikking Toeslagen over 2016 (de zogenoemde
jaarbrief ) en over de aangifte Inkomstenbelasting over 2015.
– In de periode 1 oktober 2015 tot en met 1 mei 2016 zullen verschillende acties plaatsvinden
met online communicatie (via banners op websites, resultaten in zoekmachines) over
digitalisering bij de Belastingdienst en het belang van een persoonlijk MijnOverheidaccount c.q. Berichtenbox. Daarbij zal telkens de website www.belastingdienst.nl/
digitalepost centraal staan. Daar vindt men de context en de knop naar de
MijnOverheid-account.
– Gedurende de periode oktober 2015 - mei 2016 wordt ingezet op free publicity op logische
momenten en inzet van berichtgeving en content op specifieke Belastingdienstkanalen
(website, nieuwsberichten, Twitter).

30

proloog

De communicatieboodschap is opgebouwd uit de volgende elementen:
– Stap voor stap stuurt de Belastingdienst uw berichten niet meer op papier, maar digitaal.
– Uw digitale post van de Belastingdienst ontvangt u in uw Berichtenbox op MijnOverheid.
– Uw MijnOverheid-account met Berichtenbox staat voor u klaar.
– U hoeft deze alleen maar te personaliseren.
– Dat doet u heel eenvoudig: lees meer op belastingdienst.nl/digitalepost of klik direct op
‘activeer uw account’.
– U komt dan op MijnOverheid waar u uw account en daarmee uw Berichtenbox
personaliseert.
– U kunt direct uw digitale post inzien.
– Vergeet niet uw emailadres op te geven; u ontvangt dan een melding in uw privémail dat er
een nieuw bericht voor u is.
– Als u naar aanleiding van uw digitale post zaken moet regelen met de Belastingdienst, dan
doet u dat via MijnToeslagen of MijnBelastingdienst waartoe iedereen via DigiD toegang
heeft.
– Inloggen in MijnOverheid doet u met DigiD; als u nog geen DigiD heeft, vraagt u die aan
op www.digid.nl.
– Wilt u iemand anders uw post laten ontvangen of uw zaken laten doen? Dan kunt u iemand
machtigen; ook dat regelt u, of degene die uw zaken voor u doet, op www.digid.nl.

De Belastingdienst is in overleg met maatschappelijk intermediairs over het bieden van
ondersteuning aan burgers bij de overgang naar elektronisch berichtenverkeer. De doelstelling
hierbij is om mensen te equiperen om zelfstandig digitale berichten te ontvangen en zaken te
doen met de Belastingdienst.
Toegezegd aan de heer Bashir terug te komen op zijn vraag over de mogelijk­
heid de status van de aangifte in de berichtenbox te zien.
Staatssecretaris tijdens het wetgevingsoverleg op 29 juni 2015 over het wetsvoorstel
Elektronisch berichtenverkeer Belastingdienst. Kamerstukken II 2014/15, 34 196, nr.18,
blz. 18
De Berichtenbox is uitsluitend bedoeld om berichten te versturen en te ontvangen en is
ongeschikt om de status van de aangifte in te laten zien. Burgers die meer informatie willen
over de stand van zaken van hun aangifte, kunnen daarvoor terecht op de website
MijnBelastingdienst.nl. Dit is de meest geschikte plaats, omdat de burger hier ook andere
relevante informatie zoals algemene informatie over (het doen van) aangifte, formulieren,
contactgegevens van Belastingtelefoon en antwoorden op veelgestelde vragen, bij de hand
heeft.

Fraude alleenstaande ouderkop

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

voortgang investeringsagenda

Deze daling is verklaarbaar doordat er begin 2015, om oneigenlijk gebruik te voorkomen,
een extra controle is geweest waarbij de partnerstatus in het buitenland is geverifieerd.
Rechthebbenden moeten de partnerstatus opnieuw bevestigen. Hierdoor kan het aantal
rechthebbenden gedurende 2015 opnieuw stijgen. In de eerstvolgende halfjaarrapportage
volgen nieuwe cijfers.

thema douane: grensverleggend

Per 1 januari 2015 is er een extra tegemoetkoming voor alleenstaande ouders in het
kindgebonden budget ingevoerd. Deze alleenstaande ouderkop bedraagt maximaal
€ 3050 per jaar.
Op 1-1-2015 waren er 8.103 alleenstaande ouders met recht op een alleenstaande ouderkop,
voor 12.529 kinderen in het buitenland. Op 1-7-2015 waren er 4.187 alleenstaande ouders
met recht op een alleenstaande ouderkop voor 6.133 kinderen in het buitenland.

proloog

Toegezegd aan de heren Heerma en Beertema om met het oog op mogelijke
fraude het gebruik van de alleenstaande ouderkop te gaan monitoren en
hierover te rapporteren. Hierbij wordt inzicht gegeven in de zogenaamde
buitenlandgevallen.
Minister van SZW tijdens de plenaire behandeling van het Wetsvoorstel hervorming
kindregelingen
(Kamerstukken II, Handelingen 2013-2014, 33 716, nr. 60, item 13)

31

Investeringsagenda
Toegezegd om in de volgende halfjaarsrapportage Belastingdienst in te gaan op
de voortgang van de Investeringsagenda.
Staatssecretaris tijdens het AO Belastingdienst op 21 mei 2015. Kamerstukken II 2014/15,
31 066, nr. 247, blz. 37
Deze is geschetst in het hoofdstuk Voortgang Investeringsagenda van deze halfjaarsrapportage.

Prestatie-indicatoren
Toegezegd een opgefriste set met prestatie-indicatoren op te stellen en naar
de Tweede Kamer te sturen.
Staatssecretaris tijdens het AO over de brief brede agenda van de Belastingdienst van
25 juni 2014. Kamerstukken II 2013/14, 31 066, nr. 212

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

voortgang investeringsagenda

thema douane: grensverleggend

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

32

proloog

In mei 2015 heeft de commissie Managementinformatie en Bekostigingssystematiek
Belastingdienst (Commissie De Jong) in een tweetal rapportages vastgesteld dat er binnen
de Belastingdienst nog geen duidelijke samenhang is tussen hoofddoelstellingen, prestatieindicatoren en de toekenning van budgetten en dat een verbeterde verantwoording,
effectmeting en inzet van interne sturingsmechanismen nodig is om de efficiëntie van de
beschikbare middelen te vergroten. In de Brede Agenda van mei 2014 was al het startsein
gegeven voor een herziening van het totaal aan prestatie-indicatoren, met als doel beter inzicht
te geven in de prestaties van de Belastingdienst en verantwoording af te leggen. Een aantal van
de huidige indicatoren is inmiddels herzien en ook opgenomen in de ontwerpbegroting 2016.
Deze gaan over de behandeling van bezwaarschriften, de inning van belastingen en premies en
het toezicht op grote ondernemingen. De Investeringsagenda trekt deze ontwikkeling door.
Met de Investeringsagenda wil de Belastingdienst een verandering realiseren in de wijze waarop
de Belastingdienst presteert, zowel in de wijze waarop interactie met belastingplichtigen wordt
vormgegeven, de wijze waarop toezicht en inning effectief wordt uitgevoerd en in de wijze
waarop de organisatie in staat is de prestaties te volgen en beheersen. De centrale motor voor
deze veranderingen is het optimaal gebruiken van de informatie die tot onze beschikking is en
die beter inzicht biedt in belastingplichtigen en hun gedrag, in het effect van ons handelen
hierop en in onze prestaties. De bewezen aanpak van data-analyse in de ‘Broedkamer’ vormt
hiervoor de basis. Om de interne planning beter bij de centrale doelstellingen en de externe
begrotings- en verantwoordingscyclus aan te laten sluiten, zal als essentieel onderdeel van het
spoor Sturing en Verantwoording van de Investeringsagenda een overkoepelend management
control framework worden ontwikkeld. Doel hiervan is om door middel van een consistente set
van meetwaarden de planning en control voor – om te beginnen – het fiscale domein te
versterken.

Rapportage fiscale knelpunten grensarbeiders
Nijboer en Kerstens verzoeken de regering op een handzame manier in kaart te
brengen wat de gevolgen zijn voor werknemers die over de grens werken op
zowel het terrein van de fiscaliteit als op het terrein van de sociale zekerheid
(waaronder pensioen, bijstand, werkloosheid en arbeidsongeschiktheid).
Kamerstukken II 2013/14, 33 615, nr. 10 Aangenomen 16 oktober 2014
Bij brief van 11 september 2015, kenmerk DGB/2015/3635, is aan de Tweede Kamer gerapporteerd
over de fiscale knelpunten met betrekking tot grensarbeiders.

33

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

voortgang investeringsagenda

thema douane: grensverleggend

proloog

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

Bijlage

Productietabellen

34

bijlage productietabellen
moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst
voortgang investeringsagenda
thema douane: grensverleggend
proloog

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

Telefonische bereikbaarheid

53

80-85

75

Terugbelafspraken (frontoffice-backoffice
berichten) binnen 2 werkdagen

96

85-90

90

Terugbelafspraken volgens afspraak met burgers
en bedrijven

88

95-100

77

Afgifte VAR verklaringen (binnen 5 werkdagen)

94

90-100

96

Registratie nieuwe ondernemingen voor btw
en loonheffing (binnen 5 werkdagen)

98

95-98

93

Afgedane bezwaarschriften
– Belastingen
– Douane
– Toeslagen

88
87
99
93

90-95
90-95
90-95
90-95

89
89
95
87

Afgehandelde klachten
– Belastingen
– Douane
– Toeslagen

92
90
99
98

90-95
90-95
90-95
90-95

96
96
99
96

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

2015 t/m juni

moties en toezeggingen

Norm 2015

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

2014 t/m juni

voortgang investeringsagenda

Tabel 1 Tijdigheid dienstverlening (in procenten)

thema douane: grensverleggend

Dienstverlening

35

proloog

In deze bijlage zijn de belangrijkste productiecijfers van het toezicht door Belastingen, Douane
en Toeslagen opgenomen. In de loop der jaren is de halfjaarsrapportage uitgedijd en zijn steeds
meer tabellen toegevoegd over onderwerpen die op dat moment speelden. Er was daardoor
een berg aan cijfers ontstaan, waarbij de vraag gerechtvaardigd was of al deze informatie nog
relevant of actueel was. Vorig jaar is dezerzijds de conclusie getrokken dat veel van de getoonde
gegevens niets wezenlijks te berde bracht over het werkelijk presteren van de Belastingdienst.
Zo waren er tabellen die alleen iets zeiden over de werklast (output), maar niet over het
presteren van de Belastingdienst (effect). Verder betrof het informatie over weliswaar
interessante, maar relatief kleine, vaak juridisch getinte, werkstromen. In de derde plaats ging
het om gegevens die maar één keer per jaar worden verzameld door middel van de Fiscale
monitor. Deze informatie wordt sowieso in het Jaarverslag IX opgenomen. De set van tabellen
is vervolgens opgeschoond. De set concentreert zich nu op de indicatoren uit de begroting en
daarnaast op een beperkt aantal zaken die de laatste jaren in het politieke debat hebben
gespeeld, zoals de stand van bezwaren en klachten, de afhandeling van verzoeken om VARen btw-nummers en de stand van het definitief toekennen van toeslagen. Deze cijfers geven
samen met de rest van de halfjaarsrapportage een goed inzicht in het presteren van de
Belastingdienst in de afgelopen periode.
Dat betekent niet dat deze set tabellen in beton gegoten is. Een van de doelstellingen van de
Brede Agenda (spoor C) is te komen tot een set van prestatienormen die beter uitdrukt wat
voor burger en bedrijf van belang is. Daarnaast wordt er naar gestreefd de (nieuwe) prestatieindicatoren op de corporate website van de Belastingdienst te tonen. Daarmee kan veel
actueler dan via de halfjaarsrapportage of het Jaarverslag informatie worden verstrekt over
het reilen en zeilen van de Belastingdienst. Een ieder kan deze informatie dan op elk moment
van de dag inzien. Tot het moment dat deze nieuwe set prestatie-indicatoren op deze wijze
gepresenteerd kan worden, wordt volstaan met de onderstaande cijfers.

Toelichting
De telefonische bereikbaarheid van de Belastingtelefoon is in 2015 beter dan in 2014, maar hij
blijft nog achter bij de norm. De bereikbaarheid tijdens de aangiftecampagne (met name de
maand april) was beter met 77%. Wel had de Belastingtelefoon op een aantal dagen met
piekbelasting te maken. Specifiek bij dossiergebonden vragen van Ondernemingen is een
striktere procedure voor authenticatie ingevoerd. Daardoor is de afhandeltijd van deze
gesprekken toegenomen. Het bereikbaarheidscijfer wordt ook gedrukt door bellers die zelf in
het menu afhaken (of daarin al de gewenste informatie ontvangen hebben). Als deze bellers
niet meegeteld worden, is het bereikbaarheidspercentage ca. 10% hoger.
Bij terugbellen volgens afspraak is het de bedoeling dat op een bepaalde datum in een
vastgesteld tijdsblok wordt teruggebeld. Dit gebeurt in 77% van de gevallen tijdig. De
Belastingdienst kampt hierbij met capaciteitsproblemen. Er wordt gewerkt aan verbetering
van de procesinrichting en aan een betere afstemming van de capaciteit op het werkaanbod.
De tijdige registratie van nieuwe ondernemingen blijft iets achter bij de norm. Dit is vooral
te wijten aan het piekaanbod aan het begin van het jaar, waardoor capaciteitsproblemen
ontstonden bij het digitaliseren van de binnenkomende post.

314.746

294.236

274.447

– Douane

1.608

1.842

– Toeslagen

37.652

38.457

2014 t/m juni

2015 t/m juni

Totaal

8.213

7.719

– Belastingen

3.048

3.301

– Toeslagen

2.653

2.953

– Overig

2.512

1.465

2014 t/m juni

2015 t/m juni

29.731.228

36.287.791

Tabel 3 Ontvangen klachten

Tabel 4 Overige dienstverlening
Bezoeken op internet

100%

100%

Baliebezoekers

Beschikbaarheid websites

108.000

63.000

Hulp bij aangifte

163.000

124.000

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

333.496

– Belastingen

moties en toezeggingen

Totaal

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

2015 t/m juni

voortgang investeringsagenda

2014 t/m juni

thema douane: grensverleggend

Tabel 2 Ontvangen bezwaarschriften

36

proloog

Het aandeel tijdig afgedane bezwaarschriften ligt nog iets onder de streefwaarde. Dit houdt
vooral verband met een toename van het aantal bezwaren voor het belastingmiddel IH waarbij
de belastingplichtige alleen een aanvulling van de eerdere ingediende aangifte meldt.

Tabel 5 Kengetallen aangiftecampagne
Aangiftecampagne 2014
Aangifte gedaan voor de garantietermijn

7,1 miljoen

Aangifte gedaan voor 1 mei

8,5 miljoen

Binnengekomen aangifte tot en met 5 mei

8,7 miljoen

Aanslagen opgelegd voor de garantiedatum1

Definitieve aanslag: 6,2 miljoen
Voorlopige aanslag: 2,2 miljoen

1 Tijdige afhandeling IB-aangifte (indien aangifte vóór 15 april ingediend, bericht vóór 1 juli)

Toezicht Belastingen
Tabel 6 Kengetallen toezicht
2014 t/m juni

2015 t/m juni

11.400

Aantal horizontaal toezichtconvenanten met grote
ondernemingen

1.878

1.944

Aantal MKB ondernemingen onder een horizontaal
toezichtconvenant

102.800

109.200

Toelichting
Het aantal boekenonderzoeken is lager dan vorig jaar. Bij MKB-controles wordt meer nadruk
gelegd op zwaardere boekenonderzoeken in het zogenaamde middensegment. Deze
kenmerken zich door een hogere gemiddelde controleduur en een hogere opbrengst.
De gemiddelde tijdsbesteding per onderzoek ligt tussen de 55 en 60 uur.
Tabel 7 Ingediende aangiften inkomstenbelasting (belastingjaar t-1)
2014 t/m juni

2015 t/m juni

Ontvangen aangiften
– waarvan digitaal
– waarvan papier

9.464.393
97%
3%

9.621.683
97%
3%

Geregistreerde aangiften

8.837.078

8.644.186

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

37

bijlage productietabellen

22.000

moties en toezeggingen

Aantallen boekenonderzoeken

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

16.500

voortgang investeringsagenda

488.000

14.900

thema douane: grensverleggend

515.000

proloog

Aantallen behandelde aangiften Inkomensheffing
Aantallen behandelde aangiften Vennootschapsbelasting

Tabel 8 Percentage bereikte belastingplichtigen
2014 t/m juni

Norm 2015

2015 t/m juni

Na aangifteverzuim OB

63

50-60%

63

Na aangifteverzuim LH

93

90-95%

92

2014 t/m juni

Norm 2015

2015 t/m juni

Toezicht Douane
Tabel 9 Controles Douane
Controles op de goederenstroom

175.000

295.000 – 365.000

194.000

Controles op passagiersvluchten

7.500

12.000 – 15.000

6.600

Gecertificeerde goederenstromen

>85%

> 85%

>85%

Toezicht Toeslagen
Tabel 10 Resultaten definitief toekennen toeslagjaar 2012 (t/m juni 2015) *

38

200.000
19%

1.157.000
19%

€ 0 - € 100

25%

11%

5%

8%

€ 100 - € 500

8%

16%

9%

9%

€ 500 - € 1000

3%

5%

4%

2%

> € 1000

1%

3%

1%

1%

Nihil

436.000
33%

106.000
20%

543.000
51%

2.998.000
50%

Terugvorderingen van te
veel uitbetaalde toeslagen

406.000
30%

232.000
44%

326.000
31%

1.829.000
31%

€ 0 - € 100

7%

13%

7%

11%

€ 100 - € 500

11%

17%

15%

15%

€ 500 - € 1000

5%

6%

6%

4%

> € 1000

8%

8%

3%

1%

waarvan:

waarvan:

* Door afrondingsverschillen kan de som van de percentages in de onderverdeling verschillen
van het totaalpercentage.

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

186.000
36%

moties en toezeggingen

496.000
37%

Nabetalingen van te weinig
ontvangen toeslagen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Zorgtoeslag

voortgang investeringsagenda

Kindgebonden
budget

thema douane: grensverleggend

Kinderopvang
toeslag

proloog

Huurtoeslag

Tabel 11 Resultaten definitief toekennen toeslagjaar 2013 (t/m juni 2015) *
Huurtoeslag

Kinderopvang
toeslag

Kindgebonden
budget

Zorgtoeslag

684.000
50%

206.000
43%

220.000
22%

1.191.000
21%

€ 0 - € 100

29%

12%

5%

7%

€ 100 - € 500

16%

19%

11%

10%

€ 500 - € 1000

4%

7%

4%

3%

> € 1000

2%

5%

1%

1%

Nihil

331.000
24%

80.000
17%

519.000
51%

3.077.000
54%

Terugvorderingen van te
veel uitbetaalde toeslagen

342.000
25%

190.000
40%

272.000
27%

1.477.000
26%

€ 0 - € 100

6%

10%

6%

7%

€ 100 - € 500

8%

16%

13%

12%

€ 500 - € 1000

5%

6%

5%

4%

> € 1000

7%

8%

3%

3%

Nabetalingen van te weinig
ontvangen toeslagen
waarvan:

waarvan:

241.000
52%

54.000
47%

73.000
20%

301.000
22%

€ 0 - € 100

31%

19%

6%

9%

€ 100 - € 500

15%

21%

11%

10%

€ 500 - € 1000

5%

5%

3%

2%

> € 1000

2%

2%

0%

0%

Nihil

96.000
21%

24.000
21%

194.000
54%

717.000
52%

Terugvorderingen van te
veel uitbetaalde toeslagen

124.000
27%

37.000
32%

91.000
25%

354.000
26%

€ 0 - € 100

7%

15%

7%

9%

€ 100 - € 500

9%

13%

13%

12%

€ 500 - € 1000

5%

2%

4%

4%

> € 1000

7%

1%

1%

0%

Nabetalingen van te weinig
ontvangen toeslagen
waarvan:

waarvan:

* Door afrondingsverschillen kan de som van de percentages in de onderverdeling verschillen
van het totaalpercentage.

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

bijlage productietabellen

Zorgtoeslag

moties en toezeggingen

Kindgebonden
budget

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

Kinderopvang
toeslag

voortgang investeringsagenda

Huurtoeslag

thema douane: grensverleggend

Tabel 12 Resultaten definitief toekennen toeslagjaar 2014 (t/m juni 2015) *

proloog

* Door afrondingsverschillen kan de som van de percentages in de onderverdeling verschillen
van het totaalpercentage.

39

Invordering
Tabel 13 Betalingsachterstand en oninbare vorderingen
2014 t/m juni

Norm 2015

2015 t/m juni

Betalingsachterstand, als percentage van de
belasting- en premieontvangsten

2,5

2,5-3,0

2,4

Oninbare vorderingen, als percentage van de
belasting- en premieontvangsten

0,7

0,6-0,8

0,5

2014 t/m juni

2015 t/m juni

Bedrijfsvoering
Tabel 14 Personele bezetting en ziekteverzuim
Personeel in fte’s (bezetting)

29.309

29.689

Ziekteverzuim (incl. langdurig verzuim)

5,3%

5,8%

Ziekteverzuim (excl. langdurig verzuim)

4,4%

4,9%

Toelichting

bijlage productietabellen

moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst

voortgang investeringsagenda

thema douane: grensverleggend

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿

40

proloog

Het twaalfmaandsgemiddelde van het ziekteverzuim is gestegen van 5,3% in juni 2014 naar
5,8% in juni 2015. De griepgolf van 2015 was de belangrijkste oorzaak van deze stijging. De
afgelopen winter was er sprake van de langste griepgolf in 40 jaar en deze heeft volgens het CBS
in heel Nederland geleid tot een hoger verzuim. Ook bij de Belastingdienst was in nagenoeg
alle leeftijds- en dienstjaarklassen een stijging van het kort en middellang verzuim te zien.
Daarnaast wordt het verzuim ook beïnvloed door andere factoren, waaronder de (hoge)
gemiddelde leeftijd. Bij de Belastingdienst melden hogere leeftijdsklassen zich minder vaak
ziek, maar verzuimen langer. Zestigplussers hebben het hoogste verzuim.
Diverse acties zijn in gang gezet om het verzuim terug te dringen en de inzetbaarheid van de
medewerkers te verhogen. Daarbij is extra aandacht voor de Rijksbreed geformuleerde
speerpunten voor verzuimbeleid, namelijk het structureel verbeteren van de verzuim­
begeleidingsketen en het uitvoeren van een inhaalslag op de (vaak complexe) dossiers bij lang
verzuim.

bijlage productietabellen
moties en toezeggingen

ontwikkelingen binnen de belastingdienst
voortgang investeringsagenda
thema douane: grensverleggend
proloog

Belastingdienst | 16e halfjaarsrapportage ﻿