Eurlings
Mevrouw Gerkens (SP): Voorzitter. De minister zegt dat
er nog een zure appel aankomt. Dat kan twee dingen
betekenen. Het duurt langer of het wordt duurder, of
erger nog: beide. Het is niet kies van deze minister dat
hij doet voorkomen alsof de Kamer niet voor verkeersveiligheid is. Iedereen is voor die tunnelveiligheid. Dat is de
discussie niet. De discussie gaat over waarom het
allemaal zo lang moet duren. Veel belangrijker voor de
SP-fractie is de vraag welke rol Rijkswaterstaat heeft
gespeeld. Is de minister bereid, te onderzoeken welke rol
Rijkswaterstaat bij de begeleiding van dit project heeft
gespeeld en waarom dit project zo is uitgelopen?

©

Minister Eurlings: Deze vraag wordt voor de tweede
keer gesteld en ik zal hem voor de tweede keer beantwoorden. Er is al een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd, ook naar de positie van Rijkswaterstaat. Als u de
conclusies hebt gelezen, weet u dat Rijkswaterstaat
daarin niet wordt gespaard. In de conclusies staat een
aantal kritische opmerkingen. Dit wordt op geen enkele
manier verheeld. Ik ben in de pers geciteerd en heb geen
blad voor de mond heb genomen bij het onderstrepen
dat daar een stuk verantwoordelijkheid lag. Tegelijkertijd
zeg ik: laten wij niet in de gemakkelijke val trappen dat
het allemaal de schuld van Rijkswaterstaat is. Wij hebben
te maken met een organisatie die de bouw begeleidt en
met een aannemer en een regio dealt. De top heeft zich
met dit project beziggehouden, meer dan met welk
project dan ook. Ik ken veel mensen in de regio die
keihard werken, maar steeds onder grotere druk komen
te staan, omdat zij in de samenleving steeds meer
worden neergezet als degenen bij wie de schuld ligt. Zij
hebben er ook maar mee om te gaan, en er wordt echt
heel hard aan getrokken. De uitkomst van een onafhankelijk onderzoek ligt er; als de Kamer dat wil dan doe ik
haar vandaag nogmaals een kopie daarvan toekomen. Er
worden heel heldere conclusies in getrokken.

Deze mededeling wordt voor kennisgeving aangenomen.

De heer Van der Ham (D66): Ik val de minister bij, van
de kant van de oppositie. Er is hier een heel ’’vlaaiengevecht’’ gevoerd over het feit dat er misschien sprake is
van een kleine vertraging. De vertraging duurt langer dan
wij zouden wensen, maar ik vind dat wij er heel erg voor
moeten oppassen om dat soort debatten in de politiek te
voeren. Er wordt een tunnel gebouwd en daarbij doen
zich allerlei onvoorziene omstandigheden voor. Ook in
andere delen van het land gebeurt dat; neem bijvoorbeeld de Noord-Zuidlijn. Dat zijn allemaal zaken die je
niet kunt voorspellen. Als wij in de politiek, oppositie of
coalitie, suggereren dat wij dit allemaal kunnen
voorspellen, houden wij elkaar met de verkeerde dingen
bezig. Laten wij daar dus mee ophouden. Ik spreek dus
mijn steun uit voor de opstelling van de minister.
De voorzitter: Het was niet echt een vraag, maar
misschien wil de minister erop reageren.
Minister Eurlings: Ik heb het wel zeer gewaardeerd,
dank daarvoor. Ik zeg de Kamer nogmaals toe dat ik
uiterlijk eind volgende week aan de Kamer een brief zal
sturen, waarin ik het besluit zal aankondigen over de
vraag hoe wij nu verder gaan, mede op basis van het
overleg in de regio.

De voorzitter: Ik dank de minister voor zijn antwoorden.
Wij zijn nu gekomen aan het eind van het vragenuur. Het
is wat uitgelopen, maar dat is niet zo heel erg voor de
planning, aangezien er vandaag geen stemmingen zijn.
Ik deel aan de Kamer mee dat de volgende leden zich
hebben afgemeld:
Ferrier, Irrgang en Vendrik;
Jonker, De Rooij en Schreijer-Pierik, de gehele week.

De voorzitter: Op de tafel van de griffier ligt een lijst
van ingekomen stukken. Op die lijst staan voorstellen
voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is
gemaakt, neem ik aan dat daarmee wordt ingestemd.
Regeling van werkzaamheden
De voorzitter: Op verzoek van de vaste commissie voor
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stel ik voor, de
wens te kennen te geven nadere inlichtingen te
ontvangen over het verlenen van de definitieve status
van baten-lastendienst aan P-direkt (30146, nr. 22).
Op verzoek van het lid Pechtold (D66) stel ik voor, zijn
motie op stuk 31444-VII, nr. 10, opnieuw aan te houden.
Dit betekent dat de in de artikel 69, tweede lid,
genoemde termijn van twee maanden voor deze motie
opnieuw gaat lopen.
Ik stel voor, toestemming te verlenen tot het houden
van wetgevings- c.q. notaoverleg met stenografisch
verslag op:
maandag 27 oktober 2008
- van 10.15 uur tot 16.30 uur van de vaste commissie
voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het
onderdeel Sport van de begroting VWS voor het jaar
2009;
maandag 10 november 2008
- van 11.00 uur tot 16.00 uur van de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het
onderdeel Binnenlands bestuur van de begroting BZK, de
fondsen B en C en de Trendnota overheid;
maandag 10 november 2008
- van 16.30 uur tot 22.00 uur van de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het
onderdeel Politie van de begroting BZK;
maandag 27 oktober 2008
- van 13.00 uur tot 18.00 uur van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het
onderdeel Cultuur van de begroting OCW.
Overeenkomstig de voorstellen van de voorzitter wordt
besloten.
De voorzitter: Het woord is aan de heer Brinkman.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. De situatie in Gouda

Tweede Kamer

Regeling van werkzaamheden

23 september 2008
TK 4

4-209

Voorzitter
loopt verschrikkelijk uit de hand en de politie staat erbij
te kijken. Ik wil daarover een spoeddebat met de minister
van Justitie en de minister van Binnenlandse Zaken. Ik
wil het debat daarover ook breder trekken, want het
Marokkaanse geweld is niet alleen zichtbaar in Gouda,
maar ook in andere delen van het land.
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. Ook de CDA-fractie wil
hierover graag met de ministers debatteren. Mij lijkt
echter een brief op zijn plaats, waarin de ministers
aangeven welke acties de lokale bestuurders dan wel de
ministers hebben ondernomen.
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. De VVD-fractie
steunt het verzoek om een debat.
De voorzitter: Mijnheer Brinkman, u hebt voldoende
steun van de Kamer voor het houden van een debat. Wij
zullen dit debat gaan plannen.
Wij zullen dit gedeelte van het stenogram doorgeleiden naar het kabinet.
Het woord is wederom aan de heer Brinkman, voor
zijn tweede verzoek.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Ik heb een aantal
vragen gesteld aan de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties naar aanleiding van een mij
toegekomen analyse – zoals zij dat noemt – van de
situatie rond Milli Görüs. Uit die analyse blijkt duidelijk
dat Milli Görüs verbonden is met terroristische organisaties. Dat is ook de reden waarom Duitsland Milli Görüs
verboden heeft. Ik wil dat die analyse openbaar gemaakt
en aangeboden wordt aan de Tweede Kamer, en ik wil
een brief van de minister van BZK met daarin een
duidelijke redenatie waarom zij tot de conclusie komt dat
Milli Görüs geen terroristische organisatie is.
De heer Dijsselbloem (PvdA): Mijn procedurele
opmerking zou zijn waarom dit plenair aan de orde moet
komen en niet gewoon in commissieverband kan worden
afgehandeld. Het staat daar gewoon op de agenda. Dan
bezien wij graag met de PVV-fractie hoe wij hiermee
verder gaan.
De heer Brinkman (PVV): Ik vraag het hier omdat ik dit
ten spoedigste wil. Ik wil niet het risico lopen dat in dit
land nog langer dan een week een terroristische
organisatie in al haar haarvaten bezig is. Ik zou zeggen:
maak die analyse openbaar en stuur ons deze week nog
de gevraagde brief toe, dan kunnen wij daar snel een
spoeddebat over aanvragen.
De voorzitter: Ik heb het aanvragen van deze brief
toegestaan, omdat ik dat met een eerdere brief ook had
gedaan. Er stond op mijn papieren ook dat er een debat
gevraagd zou worden, en geen brief.
Ik stel voor dat wij het stenogram van dit gedeelte van
de vergadering doorgeleiden naar het kabinet.

geantwoord dat zij inderdaad constateert dat er een
vorm van belangenverstrengeling gaande is. Deze dame
is vervolgens opnieuw als gedeputeerde benoemd en de
staatssecretaris zegt daar niets aan te kunnen doen. Dan
vraag ik mij af wat voor nut het hele financiële toezicht
heeft. Ik wil graag met spoed een nadere brief hebben
van de staatssecretaris over die belangenverstrengeling
en over de vraag waarom wij daar vervolgens niets aan
zouden kunnen doen.
De heer Remkes (VVD): Ik steun het voorstel om over dit
punt een brief van de staatssecretaris te vragen. Ik zou
het op prijs stellen als de staatssecretaris in die brief met
name zou willen ingaan op twee vragen. In de eerste
plaats de vraag hoe zij haar eigen verantwoordelijkheid
ziet bij integriteitsvragen en bij thema’s als deugdelijkheid van bestuur, wat naar mijn opvatting kerntaken van
het Koninkrijk zijn. In de tweede plaats wil ik weten wat
de consequenties zijn van dit type voorbeelden voor de
voortgang van het proces van staatkundige vernieuwing.
Wij zouden het op prijs stellen als die brief er zou zijn
voor de begrotingsbehandeling.
De voorzitter: Dat was ook de reden waarom ik heb
toegestaan dat die vraag bij de regeling van werkzaamheden kon worden gesteld.
De heer Leerdam (PvdA): Voorzitter. Een brief vind ik
prima. De vragen zijn op zichzelf wel verhelderend, maar
kunnen volgens mijn fractie ook in commissieverband
behandeld worden. Ik wil mij aansluiten bij wat de heer
Remkes aangaf, namelijk dat wij dit bij de begrotingsbehandeling kunnen aankaarten.
De voorzitter: Ik stel voor dat wij het stenogram van dit
gedeelte van de vergadering doorgeleiden naar het
kabinet.
Daartoe wordt besloten.
De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Van Velzen.
Mevrouw Van Velzen (SP): Voorzitter. Ik stond hier twee
weken geleden met het verzoek, een debat te mogen
voeren over de JSF. Toen wilde de Kamer een brief
hebben en daar wachten wij nu al twee weken op. Mijn
voorstel zou zijn dat wij een debat inplannen en het
kabinet eens vriendelijk aankijken met de vraag of het
bereid is, daar nog een briefje bij te voegen. Ik vind
echter dat wij niet langer moeten wachten met het
agenderen van dit belangrijke onderwerp.
De voorzitter: U doet dus een ander verzoek dan een
rappel? Het was aangekondigd bij de regeling van
werkzaamheden als een rappel, maar u stelt nu een
debat voor.
Mevrouw Van Velzen (SP): Voorzitter. Ook daarbij is
mijn blik op de toekomst gericht.

Daartoe wordt besloten.
De voorzitter: Uw laatste verzoek, mijnheer Brinkman.

De heer Boekestijn (VVD): Voorzitter. Ik ben voorstander
van een rappel. Daarna kunnen wij bezien wat wij verder
zullen doen.

De heer Brinkman (PVV): Ik heb vragen gesteld over de
gedeputeerde Buncamper-Molanus van het bestuurscollege van Sint Maarten. De staatssecretaris heeft daarop

De heer Pechtold (D66): Voorzitter. Toen wij een paar
weken geleden dit verzoek deden, vond ik het belangrijk

Tweede Kamer

23 september 2008
TK 4

Regeling van werkzaamheden

4-210

de Partij voor de Dieren steunt het verzoek van mevrouw
Van Velzen om een debat over de JSF.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. De fractie van de
PVV steunt het verzoek van mevrouw Van Velzen.
De heer Knops (CDA): Voorzitter. De CDA-fractie wenst
een rappel.
De voorzitter: Ik stel voor dat wij rappelleren en
daaraan een termijn koppelen. Er is onvoldoende steun
voor een debat; ik kan heel goed tellen. Mevrouw Eijsink,
u wilt toch eerst een brief en daarna een debat plannen?
De heer Pechtold (D66): Voorzitter. Er is een meerderheid voor een debat. De fracties van de SP, de PvdA,
GroenLinks, D66, de Partij voor de Dieren en de PVV
steunen het verzoek.
De heer Knops (CDA)
© M. Sablerolle – Gouda

dat wij dit in alle rust zouden kunnen behandelen, omdat
ik dacht dat het kabinet de ernst en de noodzaak hiervan
inmiddels wel zou inzien. Nu blijkt dat wij weer een
glijdende schaal ingaan. Ik heb in de tussentijd meer in
de media over de JSF gelezen dan ik van het kabinet ooit
heb gehoord. Daarom ben ik het eens met mevrouw Van
Velzen. Ik stel voor om alvast een datum voor een debat
vast te stellen. De brief hierover van het kabinet kan
mijns inziens toch echt deze week wel bij de Kamer zijn.
Mevrouw Halsema (GroenLinks): Voorzitter. Volgens mij
is een debat het beste rappel dat wij aan een kabinet
kunnen geven. Ik steun daarom het verzoek van
mevrouw Van Velzen.
De voorzitter: Mevrouw Van Velzen, voor een spoeddebat hebt u de steun van voldoende leden, maar voor een
gewoon debat hebt u niet voldoende steun. Ik wil u niet
op een idee brengen, want volgens mij moet u over dit
onderwerp geen spoeddebat willen voeren. Daarvoor is
de kwestie echt te ingewikkeld.
Mevrouw Van Velzen (SP): Ik ben het helemaal met u
eens, voorzitter. Wij spreken hierbij over een miljardenproject. Daarover moeten wij in alle rust kunnen
debatteren. Als wij echter in de Kamer besluiten dat er
een brief van het kabinet over dit onderwerp moet
komen, maar het kabinet reageert daar niet op, zie ik
geen andere mogelijkheid. Daarom roep ik mijn collega’s
op om mij te steunen in mijn verzoek om een debat. Ik
ben er zeker van dat de minister en de staatssecretaris
van Defensie en de minister van Economische Zaken
plotseling wel in staat blijken te zijn om tekst en uitleg te
geven over dit miljardenproject, als de Kamer hierover
een debat plant.
Mevrouw Eijsink (PvdA): Voorzitter. Ik sluit mij aan bij de
oproep van de heer Pechtold. Wij hebben de regering
juist voor dit onderwerp veel tijd gegeven en hyperigheid
willen vermijden. Dit gaat nu echter wat lang duren. Ik
steun het verzoek om een brief en daarna een debat.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. De fractie van

Tweede Kamer

Regeling van werkzaamheden

De voorzitter: Goed, ik heb de inbreng van de fractie
van de PvdA opgevat als een verzoek om een rappel. Wij
zullen een debat plannen. Bovendien zullen wij het
kabinet rappelleren en ervoor zorgen dat het voor het
debat aan de Kamer een brief stuurt over de JSF als het
dit wenst. Het stenogram van dit gedeelte van de
vergadering zal worden doorgeleid naar het kabinet. Ik
stel voor om tijdens het debat spreektijden van vier
minuten te hanteren.
Mevrouw Van Velzen (SP): Voorzitter. Mijns inziens
hebben wij meer dan vier minuten nodig. Ik stel voor om
acht minuten spreektijd te hanteren.
De voorzitter: Dan kiezen wij voor vijf minuten.
Mevrouw Van Velzen (SP): In dat geval stel ik voor om
zestien minuten spreektijd te hanteren.
De voorzitter: Nee, mevrouw Van Velzen. Er staan erg
veel behandelingen van begrotingen gepland de
komende tijd.
Mevrouw Van Velzen (SP): Ik probeer uw systeem te
begrijpen, voorzitter.
De voorzitter: Ja, en ik probeer uw systeem te
begrijpen. Wij hanteren een spreektijd van vijf minuten.
U hebt nog een tweede verzoek, dat overigens niet
was aangemeld.
Mevrouw Van Velzen (SP): Ik had mijn tweede verzoek
wel degelijk aangemeld, voorzitter. Ik wil graag een brief
ontvangen van minister Rouvoet en staatssecretaris
Albayrak over de falende aanpak van psychiatrische
stoornissen en seksueel risicogedrag van meisjes in
jeugdinrichtingen. Hierover is vandaag gepubliceerd in
de Volkskrant. Het gaat daarin over een onderzoek van
een promovendus in de psychiatrie. Als het mogelijk is,
ontvang ik deze brief graag binnen twee weken.
De voorzitter: Wij zullen het stenogram doorgeleiden
naar het kabinet.
Het woord is aan mevrouw Ouwehand.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Ik heb drie
weken geleden gevraagd wat de minister van LNV

23 september 2008
TK 4

4-211

Voorzitter
precies in Rusland heeft gedaan en welke handelsbelangen zij daar wilde veiligstellen. De brief van het kabinet
hierover heb ik nog niet gezien. Op dit punt vraag ik
daarom een stevig rappel aan.
De voorzitter: Wij zullen het stenogram doorgeleiden
naar het kabinet.
Het woord is aan de heer Weekers.
De heer Weekers (VVD): Voorzitter. De financiële
markten verkeren op dit moment in een aanhoudende
crisis. De Amerikaanse regering is afgelopen weekend
met een noodplan gekomen. Dit is de grootste reddingsoperatie in de private sector, waarvoor 700 mld. dollar is
uitgetrokken. De Amerikaanse minister van Financiën
heeft andere landen opgeroepen om hieraan mee te
doen. Ook de Nederlandse regering heeft maatregelen
getroffen om naked short selling de komende drie
maanden te verbieden. Er is sprake van een crisis die
overal op de wereld de financiële markten beheerst. Deze
crisis zal ongetwijfeld effect hebben op de groei van de
wereldeconomie.
Afgelopen zondag stelde de topeconoom Willem
Buiter in het programma Buitenhof dat de kans groot is
dat de Nederlandse economie in 2009 zal stagneren of
zelfs licht zal krimpen. Het kabinet rekent echter in de
stukken voor Prinsjesdag nog op een groei van 1,25%.
De Nederlandse economie is wat dat betreft minder
weerbaar dan de minister-president de Kamer vorige
week wilde doen geloven. De heer Buiter heeft als
onbetaald adviseur gezegd dat de Nederlandse regering
nu echt moet beginnen met een plan B. Hij heeft ook
adviezen gegeven. Ik verzoek daarom de ministerpresident en de minister van Financiën om voor de
algemene financiële beschouwingen die volgende week
plaatsvinden en bij voorkeur voor onze voorbereiding
van aanstaande vrijdag met een brief te komen. In deze
brief moet de Nederlandse regering ten eerste aangeven
wat de Amerikaanse plannen precies behelzen, wat de
Nederlandse reactie daarop is en hoe Nederland reageert
op de Amerikaanse oproep aan andere regeringen om
mee te doen. Ten tweede moet in de brief worden
ingegaan op de maatregel die het kabinet zelf afgelopen
zondag heeft genomen. Ten derde moet in de brief een
reactie worden gegeven op de statements en adviezen
die de heer Buiter afgelopen zondag in het programma
Buitenhof gaf.
De voorzitter: Ik stel voor, het stenogram van dit
gedeelte van de vergadering door te geleiden naar het
kabinet.
Daartoe wordt besloten.

De heer Madlener (PVV): Voorzitter. Namens de
PVV-fractie steun ik dat verzoek om een debat.
De heer De Krom (VVD): Voorzitter. De VVD-fractie
steunt het verzoek.
De heer Roemer (SP): Voorzitter. De SP-fractie steunt het
verzoek ook. Ik ging ervan uit dat het debat ook namens
de fracties van de VVD en de SP was aangevraagd.
Mevrouw Halsema (GroenLinks): Bij dezen! Met mijn
nederige excuses.
De heer Mastwijk (CDA): Voorzitter. Ook mijn fractie wil
graag een debat. Wij willen echter ook graag een brief
van de staatssecretaris ontvangen waarin zij rept van de
uitkomsten van het overleg dat zij gaat hebben met de
consumentenorganisaties. Anders wordt er in het
luchtledige gepraat.
De voorzitter: Betreft dit een andere brief dan die
gisteravond is gekomen?
De heer Mastwijk (CDA): Ja. In de brief van gisteravond
kondigt de staatssecretaris aan dat zij op korte termijn
met de organisaties om de tafel gaat zitten.
Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. Mijn fractie steunt het
verzoek om een debat.
De heer Cramer (ChristenUnie): Voorzitter. Wil zo’n debat
echt zin hebben, dan is het belangrijk om te weten wat
de consumentenorganisaties vinden. Ik geef mevrouw
Halsema daarom in overweging om hier niet in een
debat over te spreken, maar in een algemeen overleg
waarin wat meer tijd uitgetrokken kan worden om dingen
echt inhoudelijk uit te wisselen. Het gaat namelijk vooral
om de inhoud.
De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Het voorstel van
de heer Mastwijk om eerst het overleg af te wachten, lijkt
mij redelijk. Gisteren heeft de staatssecretaris dit overleg
aangekondigd in een brief aan de Kamer. Laten wij dat
overleg eerst maar eens afwachten en daarna pas een
debat voeren.
Mevrouw Halsema (GroenLinks): Voorzitter. Eerlijk
gezegd lijkt het mij niet nodig om dat overleg af te
wachten. De consumentenorganisaties zijn allemaal in
staat om ons per brief te benaderen. Dat kunnen zij
gewoon doen. De staatssecretaris moet zich verantwoorden in de Kamer, ongeacht haar verdere overleg met de
consumentenorganisaties. Ik stel prijs op een debat deze
week.

De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Halsema.
Mevrouw Halsema (GroenLinks): Voorzitter. Gisteren zijn
alle consumentenorganisaties uit het overleg over de
ov-chipkaart gestapt, omdat zij er geen enkele fiducie in
hebben dat deze op zo’n manier ingevoerd kan worden
dat de consument er voordeel van heeft. Ondertussen
moddert de staatssecretaris voort. Ik wil hierover een
debat aanvragen.
De voorzitter: Mevrouw Halsema stelt een normaal
debat voor.

Tweede Kamer

Regeling van werkzaamheden

De heer Mastwijk (CDA): Voorzitter. Het een hoeft het
ander niet uit te sluiten. Waarom zou de staatssecretaris
niet in staat zijn om deze week met de consumentenorganisaties te spreken? Wat het debat betreft, sluit ik mij
aan bij hetgeen de heer Cramer heeft gezegd. Tijdens
een algemeen overleg kan meer inhoudelijk over zaken
worden gesproken dan mogelijk is tijdens een debat in
de plenaire zaal.
De voorzitter: Maar mevrouw Halsema heeft een

23 september 2008
TK 4

4-212

Voorzitter
meerderheid voor haar verzoek om een debat in de
plenaire zaal.
Het stenogram van dit gedeelte van de vergadering zal
worden doorgeleid naar het kabinet, zodat er op tijd een
verklaring over het overleg beschikbaar kan zijn, als dat
heeft plaatsgevonden. Bij dit debat zal een spreektijd
gelden van vier minuten per fractie.
Het woord is aan mevrouw Van Miltenburg.
Mevrouw Van Miltenburg (VVD): Voorzitter. Ik heb goed
nieuws. Ik wil graag een debat aanvragen, maar doe dit
mede namens mijn collega mevrouw Sap van GroenLinks, die eigenlijk apart een debat zou aanvragen. Dit
debat zal moeten gaan over het fixatie- en isolatiebeleid
in zorginstellingen. Wij willen dat debat graag voeren
voor volgende week donderdag, wanneer er gesproken
zal worden over de evaluatie van de BOPZ. Het debat
moet dus volgende week dinsdag of woensdag
plaatsvinden. Wij willen graag een spreektijd van vijf
minuten per fractie. Voorafgaande aan het debat willen
wij graag een brief van het kabinet ontvangen, waarin
wordt ingegaan op de zeven sterfgevallen als gevolg van
fixatie, die dit jaar al in verpleeghuizen hebben plaatsgevonden.

Kamer te doen toekomen. Ik zal mijn uiterste best doen
om volgende week nog een gaatje te vinden, maar er zijn
ook algemene financiële beschouwingen, zoals ik al
aangaf.
Mevrouw Van Miltenburg (VVD): Ik begrijp het
probleem, voorzitter, enkele woordvoerders zitten daar
ook mee. Ik was overigens nog vergeten te vermelden
dat ik het debat ook namens de fractie van D66
aanvraag.
De heer Van Gerven (SP): Voorzitter. Ik hecht er wel aan
dat het debat plaatsvindt vóór de derde evaluatie van de
BOPZ. Het zou dus vóór volgende week donderdag
moeten, anders gaan er dingen door elkaar lopen.
De voorzitter: Maar ik zit met het probleem dat klonen
ook niet mag...
De heer Van Gerven (SP): Wij hoeven niet te klonen, wij
moeten plannen!
De voorzitter: Dat kan ik heel goed, maar klonen niet.
De heer Van Gerven (SP): Wij rekenen op u!

De voorzitter: U beseft dat volgende week dinsdag en
woensdag de algemene financiële beschouwingen
plaatsvinden? Een debat op die dagen is dus in ieder
geval onmogelijk. Ik zal zien wat ik kan doen.
Mevrouw Joldersma (CDA): Voorzitter. Wij steunen het
verzoek om een debat te mogen houden en ook wij
willen graag een brief over dit onderwerp, waarin de
minister wat ons betreft nog eens zou moeten uiteenzetten hoe vrijheidsbeperkende maatregelen moeten
worden geregistreerd en gemeld en hoe hierop wordt
toegezien, in verpleeghuizen en in de psychiatrie.
Mevrouw Agema (PVV): Ook onze fractie steunt het
verzoek om een debat, voorzitter.
Mevrouw Sap (GroenLinks): Ik heb nog een aanvulling
op ons verzoek, voorzitter. Wij zouden graag zien dat de
regering in de brief ook ingaat op het isoleerbeleid.
De heer Van Gerven (SP): Ook wij steunen het verzoek,
voorzitter. De regering zou wat ons betreft aandacht
moeten besteden aan het geval van overlijden in een
isoleercel in Amsterdam en aan de rol van de inspectie.
Verder zouden wij graag voor de aanvang van het debat
de beschikking hebben over het rapport van de inspectie
over AMC de Meren.
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Voorzitter. Ook wij steunen deze
aanvraag. In de brief waar om gevraagd is, zouden wij
ook aandacht willen zien voor het programma Zorg voor
Beter, maar ook voor wat er inmiddels in de beroepsgroepen zelf is ondernomen om verbetering in de
situatie te brengen.

De voorzitter: Dank voor uw steun. Wij zullen het
stenogram doorgeleiden naar het kabinet en ik zal mijn
best doen om dit debat, met spreektijden van vier
minuten, in de planning in te passen.
Het woord is aan mevrouw Van Gent.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter. Het was
vandaag een heel bijzonder vragenuurtje; ik moet zeggen
dat ik het in mijn tienjarige carrière als Kamerlid nog niet
heb meegemaakt dat de regering zo openlijk tijdens het
vragenuurtje geen antwoord geeft. Dit is toch wel heel
apart en wij kunnen het hier niet bij laten, want
beweringen als ’’groene stroom is oplichting’’ moeten zo
snel mogelijk de wereld uit. De regering spreekt – of
zwijgt – met één mond, maar voor het debat over deze
kwestie dat ik wil aanvragen, lijkt het mij zinnig om twee
monden uit te nodigen: minister Cramer en minister Van
der Hoeven. Ik heb begrepen dat in ieder geval de
fracties van VVD, CDA, SP, PVV en D66 mijn verzoek
steunen.
De heer Hessels (CDA): Voorzitter. Ook ik zou het zeer op
prijs stellen, alsnog antwoord te krijgen op de eenvoudige vragen uit het vragenuurtje. Wellicht kan de minister
van VROM zich in de tussentijd voldoende over groene
stroom laten informeren om die vragen te kunnen
beantwoorden, maar om een goed onderbouwd
antwoord op onze vragen te krijgen steun ik het verzoek
van mevrouw Van Gent om ook minister Van der Hoeven
voor dat debat uit te nodigen.
De voorzitter: Ik verzoek de leden, kort aan te geven of
zij dit verzoek steunen.
De heer Madlener (PVV): Steun.

Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Ook onze fractie steunt
dit verzoek om een debat en een brief.
De voorzitter: Het lijkt mij goed om de regering te
vragen, deze brief vóór maandag 12.00 uur aan de

Tweede Kamer

Regeling van werkzaamheden

Mevrouw Neppérus (VVD): Steun.
De heer Samsom (PvdA): Wij steunen dit verzoek.

23 september 2008
TK 4

4-213

Voorzitter
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Steun, maar ook graag schriftelijke
informatie, opdat er geen herhaling van vanmiddag
volgt.
De voorzitter: Ik heb het vermoeden dat minister
Cramer de Kamer een brief zal sturen. Dat kondigde zij in
ieder geval zelf al aan.
Mevrouw Kant (SP): Ook ik steun het verzoek, maar ik
heb nog een aanvullend verzoek, voorzitter.
De voorzitter: Dan gaan wij in ieder geval een debat
plannen, met spreektijden van vier minuten. Ik zal mijn
uiterste best doen om dat nog deze week op de agenda
te zetten.
Mevrouw Kant (SP): Voorzitter. Ik heb nog een aanvullend verzoek naar aanleiding van de gênante vertoning
van vanmiddag. Het kan toch niet zo zijn dat een minister
in de Kamer weigert, op vragen te antwoorden. Ik wil
graag dat de minister-president in een brief opheldert,
hoe dit heeft kunnen gebeuren. Ik wil graag duidelijk
maken dat dit soort gênante vertoningen wat de Kamer
betreft absoluut niet kunnen.
De voorzitter: Wij zullen het stenogram van dit gedeelte
van de vergadering doorgeleiden naar het kabinet.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik heb geen behoefte
aan zo’n brief. Laten wij het niet verder op de spits
drijven. Volgens mij is de boodschap duidelijk overgekomen bij minister Cramer en is dit eens, maar nooit
weer. Als wij dat nu kunnen afspreken, is het wat mij
betreft klaar.
Mevrouw Kant (SP): Ik wil die brief graag voor het debat
hebben. Afhankelijk van het antwoord wil ik of de
minister-president uitnodigen, of nog een apart debat
voeren.
De voorzitter: Het stenogram van dit gedeelte van de
vergadering zal worden doorgeleid naar het kabinet.
Het woord is aan de heer Van der Ham.
De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. In het voorjaar
hebben wij met de minister van Justitie een debat
gevoerd over godslastering. Dat debat is niet afgerond.
Wij zouden van het ministerie van Justitie een brief
krijgen over de voortgang. Dat debat was op 20 juni en
wij zouden in de zomervakantie een brief krijgen van het
kabinet met de uitwerking daarvan. Die brief hebben wij
niet ontvangen. Ik wil graag op dit punt rappelleren. Ik
wil zo snel mogelijk een brief krijgen van het kabinet
over hoe het er nu mee staat, zodat wij dat debat zo snel
mogelijk kunnen hervatten.
De voorzitter: Wij zullen het stenogram van dit gedeelte
van de vergadering doorgeleiden naar het kabinet.
Ik zie de heer Van Gerven naar mij zwaaien. U wilt nog
wat zeggen?

Ik heb op 9 juli 2008 Kamervragen gesteld over de
praktijkondersteuning huisartsen ggz. Die zijn nog niet
beantwoord. Ik wil de minister tot enige spoed manen.
De voorzitter: Ik heb uw verzoek om dat hier te zeggen
niet gekregen. U moet dat dus in eigen kring nagaan.
De heer Van Gerven (SP): Ik heb het verzoek vanmiddag
verzonden. Het moet binnengekomen zijn.
De voorzitter: Wij zullen het stenogram doorgeleiden
naar het kabinet.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 10 september 2008 over het
Burgerforum Kiesstelsel.
©
De heer Kalma (PvdA): Voorzitter. Bij het algemeen
overleg van twee weken geleden heb ik het advies van
het Burgerforum kiesstelsel aangehaald, dat stelt ’’dat
het vertrouwen van burgers in politici laag is, maar dat
ook het omgekeerde het geval lijkt, namelijk dat politici
weinig vertrouwen in burgers hebben’’. Met dit citaat in
het achterhoofd heb ik de Troonrede beluisterd, maar
met twee minuten spreektijd ga ik daar nu niet verder op
in.
Twee thema’s stonden in het algemeen overleg
centraal: burgerfora en andere vormen van burgerparticipatie in het algemeen, en het voorstel van het
Burgerforum kiesstelsel om het kiesrecht binnen de
kaders van de evenredige vertegenwoordiging te
hervormen. Wat het laatste betreft: de voorgestelde
vergroting van de invloed van kiezers op de personele
samenstelling van de Tweede Kamer werd en wordt door
ons gesteund, maar dat gold niet voor andere partijen,
behalve D66. Wel bleek bij enkele woordvoerders de
behoefte te bestaan om over bepaalde onderdelen van
het voorstel verder te praten. Daaraan doet de PvdA
graag mee. Als een initiatiefwetsvoorstel daarvoor
dienstig is, zullen wij dat mede indienen dan wel mede
ondersteunen.
Wat de burgerparticipatie in het algemeen betreft,
vinden wij het kabinet enerzijds bepaald te terughoudend, zo niet zuinig ten opzichte van de nieuwe vormen
van inspraak en betrokkenheid, anderzijds laat het
experiment met het Burgerforum kiesstelsel zien dat
alleen onder bepaalde voorwaarden burgerparticipatie in
de menings- en besluitvorming ook op nationaal niveau
goed kan functioneren. Dat hebben wij ook bij andere
partijen beluisterd. Vandaar de volgende motie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De heer Van Gerven (SP): Voorzitter. Ik zwaaide niet
alleen voor de gezelligheid, maar ook om uw aandacht te
trekken.

van oordeel dat burgerfora en andere vormen van
burgerparticipatie democratische en bestuurlijke meer-

Tweede Kamer

23 september 2008
TK 4

Burgerforum Kiesstelsel

4-214