Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 035

Verslagen van de commissie voor de
Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven

Nr. 8

VERSLAG OVER HET VERZOEKSCHRIFT1 VAN MEVROUW M.G.J.
V.D. S. TE P.2 INZAKE BEZWAAR TEGEN VERSCHULDIGDE
REVISIERENTE
Vastgesteld 20 juni 2019
Klacht
De verzoekster heeft in 2015 bij het bereiken van haar 65-jarige leeftijd
i.v.m. ernstige gezondheidsproblemen de keuze gemaakt om haar
lijfrentepolis in één keer te laten uitkeren. Bij het afsluiten van de
lijfrentepolis is door de verzoekster gekozen voor een tijdelijke oudedaglijfrente van minimaal 5 jaar. Omdat verzoekster heeft gekozen voor een
uitkering in één keer, voldoet de polis niet langer aan de fiscale
voorwaarden en heeft de Belastingdienst bij de aanslag inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen 2015 bepaald dat verzoekster een
revisierente van 20% verschuldigd is.
Verzoekster heeft bezwaar gemaakt tegen de revisierente omdat zij van
mening is dat zij door haar ziekte gedwongen is de lijfrente-uitkering niet
in een periodieke uitkering te laten uitbetalen maar in één keer. Daarnaast
geeft verzoekster aan reeds een fiscaal nadeel te hebben ondervonden
van de éénmalige uitkering omdat het gehele bedrag in één keer is belast
in box 1 en dit, door het progressieve tarief, een hoger belastingtarief is
dan het tarief bij periodieke uitkering.
Verzoekster vraagt om met toepassing van de hardheidsclause ex
artikel 63 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen alsnog kwijtschelding van revisierente te verlenen.
Naar aanleiding van dit verzoek heeft de Staatssecretaris van Financiën
inlichtingen verstrekt aan de commissie.

1

Dit adres en de stukken welke de commissie bij haar onderzoek ten dienste hebben gestaan,
liggen op het commissiesecretariaat Verzoekschriften, Lange Poten 4, Den Haag, ter inzage van
de leden.
2
Naam en adres van verzoeker zijn de commissie bekend.

kst-35035-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 035, nr. 8

1

Feiten
In juli 2013 werd bij verzoekster de ziekte kanker geconstateerd. Na drie
operaties, chemotherapie en bestralingen werd mevrouw in december
2013 «schoon» verklaard. Echter, in 2014 werden uitzaaiingen vastgesteld
die niet operatief verwijderd konden worden. Mevrouw krijgt sindsdien
een driewekelijkse behandeling. De behandeling verloopt tot tevredenheid
van mevrouw, maar het perspectief blijft onzeker. Vanuit de voor haar
gewijzigde situatie moest verzoekster in maart 2015 een keuze maken hoe
zij de uitkering van verzekeraar Aegon wenste te ontvangen. Mevrouw
geeft aan dat zij voorzichtigheidshalve en door haar onzekere levensverwachting heeft gekozen voor de éénmalige uitkering.
Op 11 november 2016 ontvangt verzoekster de aanslag inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen 2015. De lijfrente-uitkering is belast
voor de inkomstenbelasting (box 1) en daarnaast is in de aanslag
opgenomen dat verzoekster revisierente (20% van de uitkering)
verschuldigd is. Verzoekster maakt op 8 december 2016, binnen de
gestelde termijn, bezwaar. Op 13 maart 2017 ontvangt verzoekster de
uitspraak op het bezwaarschrift; de Belastingdienst is van mening dat de
aanslag juist is. De Belastingdienst heeft in het bezwaarschrift aangegeven op grond van welke voorwaarden verzoekster revisierente
verschuldigd is. Het gaat om:
– U neemt (een deel van) het tegoed op uw lijfrentespaarrekening of
(een deel van) de waarde van uw lijfrentebeleggingsrecht in 1 keer op.
– Uw lijfrente of beroepspensioenregeling voldoet niet meer aan de
fiscale voorwaarden.
Verzoekster vraagt de commissie na te gaan of in haar situatie terecht
revisierente in rekening is gebracht en zij zou willen dat de Staatssecretaris (met toepassing van de hardheidsclause ex artikel 63 van de
Algemene wet inzake rijksbelastingen) haar alsnog kwijtschelding van
revisierente zou verlenen.
Overwegingen
Volgens de Staatssecretaris is er geen ruimte om met de hardheidsclausule aan het verzoek tegemoet te komen. De hardheidsclausule kan
alleen worden toegepast bij een «onbillijkheid van overwegende aard».
Daarvan is slechts sprake als het gaat om een gevolg dat de wetgever had
voorkomen, als hij dat bij het maken van de wet had voorzien. De
wetgever heeft bewust gekozen voor een systeem waarbij in één keer
belasting is verschuldigd en revisierente wordt berekend als een lijfrente
niet tot periodieke uitkeringen leidt. Hierbij is niet van belang waarom de
lijfrente niet tot periodieke uitkeringen leidt.
Over het lijfrentekapitaal dat verzoekster met de premies heeft
opgebouwd, was zij gedurende de opbouwfase geen belasting
verschuldigd. De verzoekster had recht op premieaftrek. De wetgever
beoogt met de aftrek en het onbelast opbouwen, mensen in staat te
stellen om onbelast voor een oudedags- of nabestaandenvoorziening te
sparen. Het is de bedoeling van de wetgever dat pas op het moment dat
de (periodieke) lijfrente-uitkeringen plaatsvinden, deze belast worden voor
de inkomstenbelasting (box 1). De belastingheffing wordt volgens de
Staatssecretaris als het ware uitgesteld. De wetgever heeft maatregelen
genomen om te waarborgen dat, tegenover de aftrek van de premies en
het onbelast opbouwen van kapitaal in box 1, later daadwerkelijk belaste
uitkeringen staan. Dit houdt in dat als de uitkering – om welke reden dan
ook – toch ineens plaatsvindt, het hele bedrag van de uitkering ook in één
keer is belast in box 1. Door het progressieve tarief kan dit tegen een
hoger belastingtarief zijn. Verzoekster heeft aangegeven dat zij hierdoor
een fiscaal nadeel van € 2.756 heeft ondervonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 035, nr. 8

2

Daarnaast wordt een rentevergoeding (revisierente) berekend, omdat
– achteraf bezien – ten onrechte belastinguitstel is genoten. Door het
afkopen van de lijfrente heeft de lijfrente al die jaren ten onrechte
belastingvrij in box 1 gestaan. De revisierente is een benadering van de
rente die de Belastingdienst gedurende de opbouwfase van de lijfrente
zou hebben ontvangen over het opgebouwde kapitaal. De revisierente
bedraagt 20% van het afkoopbedrag, wat volgens de verzoekster
neerkomt op ruim € 3.300.
In de reactie van verzoekster op de inlichtingen van de Staatssecretaris
vraagt de verzoekster om een tegemoetkoming in haar richting, eventueel
langs een andere weg dan via een beroep op de hardheidsclausule,
bijvoorbeeld doordat de ontvanger afziet van invordering van het
onbetaalde deel van de aanslag. De Staatssecretaris geeft aan dat het
afzien van invorderingsmaatregelen door de Belastingdienst enkel
mogelijk is als een belastingschuldige niet in staat is anders dan met
buitengewoon bezwaar een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te
betalen. Voor de beoordeling van een verzoek om kwijtschelding zijn
andere gegevens noodzakelijk dan de gegevens die verzoekster in haar
brief vermeldt. Voor het opgeven van deze gegevens is een formulier
verkrijgbaar bij de Belastingdienst; de commissie wil in dit geval
verzoekster bijstaan en haar zelf het formulier toesturen.
Oordeel van de commissie3
De commissie is van oordeel dat het standpunt van de Staatssecretaris
kan worden gedeeld.
Voorstel aan de Kamer
Er is geen aanleiding om de Kamer een voorstel te doen.
De voorzitter van de commissie,
Koopmans
De griffier van de commissie,
De Vos

3

De commissie bestaat uit de leden: Koopmans (voorzitter VVD), Beertema (PVV), Özütok (GL),
Raemakers (D66), Stoffer (SGP), Geleijnse (50PLUS) en de plaatsvervangend leden: Den Boer
(D66) en Futselaar (SP).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 035, nr. 8

3