Bijlage: projecten in uitvoering/in studie rondom de Ring
Utrecht

Bijlage: het verkeersprobleem op de A27 en de oplossing
Wat is het verkeersprobleem op de A27?
Tussen de knooppunten Lunetten en Rijnsweerd komen verschillende
verkeersstromen samen. Deze stromen komen van verschillende snelwegen af.
Een verkeersstroom is een groep auto’s die van A naar B moeten. Deze groepen
auto’s worden, komend vanaf Knooppunt Lunetten, eerst samengevoegd. Daarna
moeten de auto’s de goede rijstrook kiezen om bij Knooppunt Rijnsweerd de
gewenste richting op te kunnen. Dat betekent dat de autostromen door elkaar
heen gaan en elkaar gaan kruisen (zie figuur 1, links). Verkeerskundigen noemen
dit kruisende verkeer: “weven”. Vooral in de spitsuren gaat het om heel veel
auto’s. Doordat de afstand tussen Lunetten en Rijnsweerd beperkt is (circa 3 km),
zorgen deze kruisende verkeersstromen (de “weefbewegingen”) dagelijks voor
files en drukke situaties. De Bak-van-Amelisweerd ligt middenin deze
weefbewegingen.

Figuur 1: Het weefprobleem op de A27 tussen Lunetten en Rijnsweerd in beeld. De stromen Breda
Hilversum en Arnhem/Den Haag
Amersfoort zijn niet ingetekend, maar bestaan natuurlijk wel. Die
auto’s hoeven geen rijstroken op te schuiven, maar bemoeilijken het weven wel als het druk is. Bij het
‘ontweven’ krijgt de verkeersstroom Breda
Amersfoort een aparte rijbaan (bypass), los van de rest
van het verkeer.

Alleen rijstroken toevoegen zonder de weefbewegingen te verminderen, lost het
verkeersprobleem niet op1. Er is wel meer ruimte, maar de auto’s moeten dan
nog meer rijstroken opschuiven.
Er is uitvoerig onderzoek gedaan naar de oplossing voor het verkeersprobleem
(o.a. beschreven in het MER 1e Fase Ring Utrecht en de onderliggende
rapporten). Het enige dat helpt is het verminderen van de kruisende bewegingen
(“ontweven”). De manier om te ontweven is om een zware verkeersstroom op
een fysiek gescheiden rijbaan (een bypass) te zetten. Met ‘fysiek gescheiden
rijbaan’ wordt bedoeld dat tussen de rijbanen een fysieke barrière zit zoals een
geleiderail of een andere vorm van afscheiding. Omdat dit de enige manier is om
het probleem op de A27 op te lossen, is zowel in november 2009 als in december
2010 gekozen voor “ontweven” als oplossingsrichting. Hier zijn alle partijen, het
rijk, de provincie Utrecht, het BRU, en de gemeente Utrecht mee akkoord
gegaan.
Ontweven betekent het verbreden van de bak bij Amelisweerd
Vlak ten zuiden van de Bak in Amelisweerd loopt de A27 onder een paar
spoorviaducten door. Deze viaducten kunnen niet vernieuwd of verplaatst worden
zonder dat daarvoor hoge kosten gemaakt worden. Verbreding van de snelweg is
daar dus complex2. De huidige ruimtelijke structuur rond de Bak en de
spoorlijnen maakt dat er te weinig ruimte is om de gescheiden rijbanen veilig
binnen de Bak te kunnen krijgen. Een ontwerp met gescheiden rijbanen binnen
de Bak wordt door de veiligheidsdeskundigen als ‘onveilig’ gekwalificeerd.
Onderzoek naar een niet-verbrede Bak in Amelisweerd
In de 1e fase MER (2008-2010) zijn verschillende varianten van een niet-verbrede
Bak bestudeerd. Een mogelijkheid om de Bak niet te hoeven verbreden, is extra
wegcapaciteit elders realiseren. Onderzocht zijn een nieuwe snelweg ten westen
van Utrecht en het opwaarderen van het onderliggend wegennet in Utrecht
(Waterlinieweg). Deze varianten zijn afgevallen vanwege de negatieve effecten
voor de omwonenden (geluid, luchtkwaliteit, doorsnijding woonwijken). Ook
losten deze varianten het verkeersprobleem onvoldoende op en kenden zij hoge
kosten. Het rijk, de provincie Utrecht, het BRU en de gemeente Utrecht waren het
erover eens dat niet voor deze varianten gekozen moest worden.
De tweede mogelijkheid die is onderzocht, zijn varianten waarbij er geen sprake
is van ontweven op de A27 maar wel van extra rijstroken. Deze varianten bleken
verkeerskundig niet probleemoplossend te zijn. Immers, zoals dit verhaal begint,
het kernprobleem is het weven (kruisen) van verkeersstromen.
--//--

1

Het verkeersprobleem is opgelost als de reistijd in de spits minder dan 2 keer zo lang is als in de dalperiode. Dit is de
bereikbaarheidsstreefwaarde uit de Nota Mobiliteit, die ook in de SVIR is aangehouden.
2
Er is een kort filmpje gemaakt om dit begrijpelijk uit te leggen. Dit filmpje is te vinden op www.ikgaverder.nl/documenten/
achter: “planstudie Ring Utrecht” en heet: “video A27 folie en spoorviaducten”.