Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1045

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 april 2013
Hierbij zend ik u het verslag van de vergadering van de Eurogroep en
ECOFIN Raad van 12 en 13 april 2013 te Dublin.
De minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

kst-21501-07-1045
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1045

1

Verslag van de Eurogroep en informele Ecofin Raad van 12 en
13 april 2013 te Dublin
Op vrijdag 12 april jl. vond de Eurogroep plaats, gevolgd door de
informele Ecofin Raad die bestond uit drie werksessies, twee op vrijdag
12 april en één op zaterdag 13 april.
1. Cyprus
De Eurogroep heeft de overeenkomst tussen Cyprus en de Trojka
verwelkomd1. De Tweede Kamer zal hierover worden geïnformeerd in een
aparte Kamerbrief (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1030). De definitieve
besluitvorming over de invulling van het steunprogramma (o.a. het MoU)
zal voorliggen in de Raad van gouverneurs van het ESM op 24 april.
2. Griekenland
De Eurogroep is geïnformeerd over de voortgang van de implementatie
van het macro-economische aanpassingsprogramma. De Trojka was ten
tijde van de Eurogroep en Ecofin nog in Griekenland om het tweede
voortgangsrapport af te ronden. Parallel aan de tweede voortgangsrapportage loopt het proces van implementatie van de doelstellingen voor de
derde subtranche van 2,8 miljard euro die gepland stond voor maart,
maar nog niet is uitgekeerd. Dit betreft de laatste subtranche van de 7,6
miljard euro die in drie subtranches opgedeeld is en die afzonderlijk
worden uitgekeerd afhankelijk van het behalen van de doelstellingen waar
Griekenland aan moet voldoen. De eerste twee subtranches, in totaal 4,8
miljard euro, zijn in januari en maart jl. goedgekeurd en uitgekeerd.
Voordat het EFSF de derde subtranche uitkeert, zal door de Trojka moeten
worden geconcludeerd dat Griekenland aan de twee doelstellingen voor
deze subtranche heeft voldaan. Dit betreft de reorganisatie van het
ambtelijk apparaat in Griekenland (o.a. reductie van het aantal ambtenaren) en de neerwaartse prijsbijstelling van medicijnen.
Na de Eurogroep en Ecofin, op 15 april, heeft de Trojka de voortgangsmissie afgerond en een verklaring uitgebracht dat een overeenkomst is
bereikt over de voortgangsrapportage. Bijgevoegd vindt u de verklaring
van de Trojka over de uitkomsten van de voortgangsmissie2. De concept
voortgangsrapportage zal waarschijnlijk voorliggen in de Eurogroep en
Ecofin van mei. De Tweede Kamer zal worden geïnformeerd zodra de
volledige voortgangsrapportage beschikbaar is.
3. Portugal
De Eurogroep sprak over de voortgang van het macro-economische
aanpassingsprogramma van Portugal. De Trojka heeft de zevende
voortgangsmissie naar Lissabon hervat en werkt met Portugal de
alternatieve maatregelen uit die de regering heeft voorgesteld ter
compensatie van de elementen van de begroting voor 2013 die door het
Constitutionele Hof ongrondwettig zijn verklaard. Daarnaast dient
Portugal de invulling van maatregelen af te ronden die de overheidsuitgaven permanent met 4 miljard zullen verminderen. Voordat de zevende
voortgangsrapportage afgerond kan worden zal de trojka deze voorstellen
positief moeten beoordelen. Zodra de voortgangsmissie afgerond is en de
volledige documentatie beschikbaar is zal de Kamer geïnformeerd worden
over de inhoud van de voortgangsrapportage en de inzet van Nederland
ten aanzien van de uitkering van de volgende tranche. Besluitvorming
1
2

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1045

2

over zowel uitkering van de volgende tranche als over aanpassing van de
tekortdoelstellingen in het kader van de buitensporigtekortprocedure
(nader toegelicht in de Kamerbrief met Kamerstuk 21 501-07, nr. 1018 d.d.
22 maart 2013) zijn voorzien voor de Eurogroep en Ecofin Raad van mei.
4. Ierland
De Eurogroep en Ecofin Raad spraken over het negende voortgangsrapport van het leningenprogramma aan Ierland. Zoals eerder vermeld in
de brief aan de Tweede Kamer over deze voortgangsrapportage
(Kamerstuk 21 501-07, nr. 1028 d.d. 4 april 2013) ligt Ierland goed op
schema met de implementatie van het macro-economische aanpassingprogramma. Naar het oordeel van de Trojka voldoet Ierland aan de
voorwaarden die zijn gesteld voor vrijgave van een nieuwe leningentranche van in totaal 3,3 miljard euro. Hiervan is 1,6 miljard afkomstig van
het EFSF, 1,0 miljard van het IMF en 0,7 miljard euro aan bilaterale
leningen van het VK, Zweden en Denemarken. De EWG stemde voorafgaand aan de Eurogroep in met de uitkering van het EFSF deel van de
leningentranche.
5. Markttoegang lerand/Portugal
De Eurogroep en Ecofin Raad hebben in het kader van de markttoegang
van Ierland en Portugal na de programmaperiode gesproken over
looptijdverlenging van de EFSF- en EFSM-leningen, zoals besproken met
de Tweede Kamer in het AO Ecofin/Eurogroep van 4 april 2013. De
Eurogroep en Ecofin Raad zijn, op basis van een voorstel van de Trojka,
overeengekomen de gemiddelde looptijden van de EFSF- en
EFSM-leningen van Ierland en Portugal te verlengen met 7 jaar, mits de
succesvolle programma-implementatie van Portugal en Ierland bevestigd
is door de Trojka in de huidige voortgangsrapportages. Voor Portugal
betekent dit onder andere dat invulling gegeven moet zijn aan de 1,3
miljard aan alternatieve maatregelen ter compensatie van de maatregelen
die het Constitutionele Hof eerder ongrondwettig verklaarde.
De looptijdverlenging zorgt ervoor dat de schuldaflossingen van beide
landen gelijkmatiger verdeeld worden in de tijd en de herfinancieringbehoefte in de eerste jaren na het programma wordt verlaagd. Dit ondersteunt de geleidelijke terugkeer naar de markt van Portugal en Ierland,
aangezien dit het vertrouwen van marktpartijen verhoogt en daarmee het
herfinancieringsrisico voor Ierland en Portugal, afkomstig van ontwikkelingen in andere eurolanden, verkleint. Bijkomend voordeel is dat als
beide landen weer markttoegang krijgen dit ook meer zekerheid biedt dat
leningen worden terugbetaald. Het verlengen van de looptijden heeft
geen effect voor de hoogte van het Nederlandse garantieplafond van het
EFSF. Wel betekent het verlengen van de looptijden van de EFSF- en
EFSM-leningen dat lidstaten langer garant staan voor de leningen aan
Ierland en Portugal. Nederland heeft in de Eurogroep en Ecofin aangegeven in principe in te kunnen stemmen met deze verlenging van de
looptijden van de EFSF- en EFSM-leningen aan Ierland en Portugal. De
verklaring die de Eurogroep en Ecofin Raad over deze beslissing hebben
afgegeven is als bijlage toegevoegd aan dit verslag3.
6. Directe bankenherkapitalisatie uit het ESM
De Eurogroep vervolgde haar discussie over het ESM instrument ter
directe herkapitalisatie. Er is gesproken over de participatie van de
aanvragende lidstaat in de herkapitalisatie van de bank naast het ESM om
de verliezen uit het verleden (zogenaamde «legacy assets»), die ontstaan
3

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1045

3

zijn onder het nationaal toezicht, gedeeltelijk te dekken (zogenaamde
«burden sharing»). Het doel is een goede lastenverdeling en prikkelwerking te vinden tussen de betreffende lidstaat en het Europese niveau.
Daarnaast is er gesproken over de financiële vormgeving van de
uitvoering van herkapitalisaties. De discussie werd gevoerd ten einde tot
een leidraad te komen voor verdere technische vormgeving van het
instrument. Het akkoord van de Eurogroep voor het operationeel kader
van dit instrument wordt verwacht in juni van dit jaar.
7. Toekomstige groei in Europa
De Ecofin heeft van gedachten gewisseld over toekomstige groei in
Europa aan de hand van een paper, opgesteld door Darvas, Pisani-Ferry
en Wolff; Europe’s growth problem and what to do about it 4. Hierin
worden de oorzaken achter de lage groeicijfers in Europa besproken en
wordt ingegaan op de beleidsopties die het toekomstige groeipotentieel
kunnen vergroten. Er is tijdens de Ecofin gesproken over maatregelen die
de knelpunten in de financiële sector kunnen adresseren, over versterking
van de bankensector en stappen richting een bankenunie, over het
versterken van de internationale concurrentiepositie van de Europese
economie en het belang van structurele hervormingen.
8. Economische vooruitzichten en financiële stabiliteit in de EU
De Ecofin Raad en centralebankpresidenten hebben gesproken over de
economische vooruitzichten in de EU en de verwevenheid hiervan met de
ontwikkelingen in de financiële sector. Naast het belang van financiële
stabiliteit is het voor de groeivooruitzichten van belang dat Europese
overheden het ingeslagen pad van budgettaire aanpassing en schuldafbouw gestaag volhouden. Continuïteit van beleid biedt de private sector
zekerheid en versterking van de budgettaire positie van overheden heeft
een positief effect op de groei op de lange termijn.
9. Toekomstige vormgeving van de Bankenunie in de EU
Allereerst is gesproken over de afronding van het voorlopige akkoord dat
het Ierse voorzitterschap in de Triloog bereikt heeft met het Europees
Parlement en de Europese Commissie over de verordeningen betreffende
de totstandkoming van een Single Supervisory Mechanism (SSM). Hierbij
is met name stilgestaan bij de zorgen die Duitsland heeft over de
scheiding tussen monetair beleid en het toezicht bij de ECB en de wens
om met een verdragswijziging een helderdere scheiding tussen deze twee
taken aan te brengen. Voorts heeft op basis van tweetal presentaties door
Dhr Jacques de Larosière en Prof. dr. Dirk Schoenmaker een oriënterende
discussie plaatsgevonden over de verdere stappen naar een Bankenunie,
waarbij is stilgestaan bij het beoogde Europese mechanisme voor de
afwikkeling van banken in de problemen (Single Resolution Mechanism,
SRM) en de lopende onderhandelingen over het richtlijnvoorstel voor
herstel en afwikkeling van banken (Recovery and Resolution Directive,
RRD).
10. Transparantie van belastingen, belastingfraude en -ontwijking
in de internationale context
Naar aanleiding van recente ontwikkelingen is dit punt nog laat toegevoegd aan de agenda. Luxemburg heeft meegedeeld met ingang van
1/1/2015 onder de spaartegoedenrichtlijn automatisch informatie te gaan
4

http://www.bruegel.org/publications/publication-detail/publication/776-europes-growthproblem-and-what-to-do-about-it/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1045

4

uitwisselen met andere lidstaten. Dit betekent het einde van het
bankgeheim voor niet-ingezetenen. Lidstaten, waaronder Nederland,
verwelkomen dit en vragen Oostenrijk ook deze stap te zetten. Lidstaten,
waaronder Nederland, hebben gesteld na te streven dat automatische
informatie uitwisseling over kapitaalopbrengsten (breder bereik dan
alleen rente-inkomsten, maar ook dividenden e.d.) de internationale
standaard wordt. De EU kan zich hier voor inzetten bij de G20 en de
OESO.
Het initiatief van Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje en Verenigd
Koninkrijk om multilateraal informatie te gaan uitwisselen over kapitaalopbrengsten die nog buiten de spaartegoedenrichtlijn vallen, kreeg veel
steun. Nederland, Polen, Roemenië en België hebben aangekondigd zich
bij dit initiatief aan te sluiten.
Lidstaten, waaronder Nederland hebben zorgen geuit over belastingontwijking door multinationals. Dit is een mondiaal probleem, dat dan ook
een oplossing op mondiaal niveau vergt, middels het werk van de OESO
en de G20. Nederland heeft aangegeven dat de bestrijding van Btw-fraude
actie op Europees niveau vergt en heeft de lidstaten die het voorstel van
de Commissie voor een snel reactie mechanisme dreigen te blokkeren,
opgeroepen met een oplossing te komen. Het voorzitterschap en de
Commissie hebben hierop dit onderwerp wederom prioriteit gegeven.
Nederland heeft de Commissie en het voorzitterschap verder verzocht om
bij de Amerikaanse journalistenorganisatie ICIJ te pleiten voor het
vrijgeven van de database van de zogenoemde « offshore-leaks». De
Europese Raad van mei en de Ecofin-raden van mei en juni zullen deze
belastingthema’s verder bespreken.
11. Update Financiële diensten dossiers
Het Ierse voorzitterschap heeft een update gegeven van de vorderingen
die gemaakt zijn met de verschillende dossiers die momenteel op het
terrein van de financiële diensten worden onderhandeld en heeft de
agenda voor het tweede deel van het Ierse voorzitterschap uiteengezet.
Het voorzitterschap zal met name prioriteit geven aan de dossiers
gerelateerd aan de bankenunie en benadrukt de essentie hiervan voor de
stabiliteit van de eurozone op lange termijn. Daarnaast gaf het voorzitterschap aan dat nog in april goede voortgang verwacht wordt met de
herziening van de richtlijn markten voor financiële instrumenten en de
invoering van de verordening markten voor financiële instrumenten
(MiFID2 en MiFIR).
12. Langetermijnfinanciering voor investeringen
De Ecofin en centralebankpresidenten hebben van gedachte gewisseld
over de opties voor langetermijnfinanciering van economische groei in
Europa. Op 25 maart jl. is een groenboek verschenen dat een breed
spectrum aan maatregelen behandelt voor het door de Europese
Commissie geconstateerde tekort aan langetermijnfinanciering en in
aanvulling hierop had het voorzitterschap een discussiestuk opgesteld5.
De Ecofin Raad benadrukte het belang van de ontwikkeling van een beter
gebalanceerd financieel systeem, waarin banken, instituties, investeerders
en publieke autoriteiten allen een rol spelen in de ondersteuning van
langetermijnfinanciering voor investeringen in groei en banen. De Ecofin
Raad heeft het EFC gevraagd om op basis van de discussie in de Ecofin en
met behulp van een expert groep de mogelijkheden voor langetermijnfinanciering van economische groei verder uit te werken.

5

Presidency Issues Paper: Options for the Long-Term Financing of Economic Growth in Europe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1045

5

13. Voorbereiding IMF/Wereldbank voorjaarsvergadering en G20
vergadering voor ministers van financiën en centralebankpresidenten, 19-20 april 2013
Van 19-20 april vindt de IMF en Wereldbank voorjaarsvergadering plaats
in Washington DC. En marge vindt ook de G20 vergadering voor de
ministers van financiën en centralebankpresidenten plaats. In de Ecofin
Raad is de inzet van de Europese landen overeengekomen6. Tijdens de
voorjaarsvergadering zal met name gesproken worden over de internationale economische situatie, de versterking van de surveillance van het
IMF en de quota- en governancehervomingen van het Fonds, de strategische koers van de Wereldbank en de rol van de G20. De Ecofin ministers
hebben tevens een Terms of Reference7 opgesteld voor de G20 meeting in
Washington van 18-19 april aanstaande.

6

Statement by Minister of Finance, Michael Noonan in his capacity as Chairman of the EU
Council of Economic and Finance Ministers, at the IMFC Spring Meeting, Washington, D.C.,
April 20, 2013
7
EU terms of reference for the G20 Finance and Central Bank Deputies» and Ministerial and
Central Bank Governors meeting on 18–19 April in Washington

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1045

6