Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

34 979

Wijziging van de Wet luchtvaart ter
implementatie van Verordening (EU)
nr. 376/2014 van het Europees Parlement en de
Raad van 3 april 2014 inzake het melden,
onderzoeken en opvolgen van voorvallen in de
burgerluchtvaart en tot wijziging van
Verordening (EU) nr. 996/2010 van het Europees
Parlement en de Raad en tot intrekking van
Richtlijn nr. 2003/42/EG van het Europees
Parlement en de Raad en de Verordeningen (EG)
nr. 1321/2007 en (EG) nr. 1330/2007 van de
Commissie (PbEU 2014, L 122)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 28 september 2018
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat, belast met het
voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer verslag uit te
brengen van haar bevindingen. Het verslag behandelt alleen die onderdelen waarover door de genoemde fracties inbreng is geleverd.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
Inleiding
Algemeen
Orgaan voor cultuur van billijkheid
Overig
Artikelsgewijs

Blz.
1
2
2
3
3

Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
inzake de wijziging van de Wet luchtvaart ter implementatie van Verordening (EU) nr. 376/2014 van het Europees Parlement en de Raad van
3 april 2014 inzake het melden, onderzoeken en opvolgen van voorvallen
in de burgerluchtvaart en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 996/2010
van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn
nr. 2003/42/EG van het Europees Parlement en de Raad en de Verordeningen (EG) nr. 1321/2007 en (EG) nr. 1330/2007 van de Commissie

kst-34979-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 979, nr. 5

1

(hierna: het wetsvoorstel), maar hebben hierover verder geen vragen of
opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Zij hebben evenwel nog enige vragen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel en de bijbehorende stukken.
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie hebben kennisgenomen van
het wetsvoorstel, inclusief het advies van de Raad van State. Zij hebben
daarover nog enkele kritische vragen en opmerkingen.
Algemeen
De leden van de CDA-fractie vernemen graag welke EU-lidstaten een lage
meldingsbereidheid kennen en in welke landen ontoereikende rechtsbeschermingsmogelijkheden zijn naar de visie van de regering.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn ervan overtuigd dat een veilige
luchtvaart alleen mogelijk is als iedereen in de keten doordrongen is van
het feit dat het nemen van individuele verantwoordelijkheid onmisbaar is.
Dat het soms moed vergt om slecht nieuws te brengen, om tegen de
bedrijfscultuur of ingesleten mores in te handelen, is een feit en maakt
bescherming en ondersteuning noodzakelijk. De leden van de GroenLinksfractie kunnen zich dan ook vinden in het vastleggen van Europese
afspraken die het melden van misstanden tot een plicht maken voor
iedereen in de sector en tegelijkertijd bescherming bieden aan iedereen
die dit ook doet.
Orgaan voor cultuur van billijkheid
De leden van de CDA-fractie zien dat de opmerkingen die door de Raad
van State zijn gemaakt niet geheel worden weerlegd. Het betreft onder
andere de aanwijzing van het Huis voor klokkenluiders als orgaan voor
«cultuur en billijkheid». Het is volgens deze leden zeer de vraag in
hoeverre met de door de regering gedane verwijzing daadwerkelijk wordt
voldaan aan de bepaling in de verordening. Graag ontvangen zij een
nadere motivatie.
Met name de bescherming van klokkenluiders moet wat de leden van de
GroenLinks-fractie betreft goed worden geregeld. Mensen moeten erop
kunnen vertrouwen dat een melding, die enerzijds mensenlevens kan
redden en anderzijds het bedrijfsbelang kan schaden, geen persoonlijke
gevolgen heeft. De leden van de GroenLinks-fractie achten het zeer
wenselijk dat het advies van de Raad van State op dit punt wordt
meegenomen.
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie delen de zorgen over de
belangenafwegingen van Schiphol die deze zomer bij de piloten te horen
waren. Ondanks de adviezen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid
(OVV) verkiest Schiphol volgens veel piloten nog altijd groei boven
veiligheid (zie: https://www.trouw.nl/samenleving/piloten-schiphol-zietveiligheid-nog-altijd-als-sluitpost~a1c6310e/). Kan de regering uiteenzetten op welke wijze met de voorliggende wetswijziging de concrete
zorgen van zowel piloten als de OVV worden weggenomen?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie merken op dat de Raad van
State adviseerde om het wetsvoorstel c.q. de memorie op twee punten
aan te vullen, waarvan slechts één advies is opgevolgd. Kan de regering
een toelichting geven op de keuze om geen gevolg te geven aan het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 979, nr. 5

2

advies van de Raad van State om een Huis voor klokkenluiders als orgaan
voor «cultuur en billijkheid» aan te wijzen? Waarom is een goede
klokkenluidersregeling voor deze regering niet belangrijk? Is de regering
van mening dat er voldoende voorzieningen zijn getroffen om te
waarborgen dat het Huis de bevoegde autoriteiten kan adviseren over
regelgeving met betrekking tot herstelmaatregelen of sancties bij
inbreuken op de verordening? Zo ja, kan de regering dat toelichten?
Waarom laat de regering bewust grote vraagtekens bestaan over de
bescherming van klokkenluiders in de luchtvaartsector, een sector die
alles behalve vrij is van veiligheidsincidenten?
Overig
De leden van de CDA-fractie vernemen graag of dit wetsvoorstel een
relatie heeft met het voornemen om in Nederland te komen tot de
herindeling van het luchtruim. Zo ja, welke?
De leden van de CDA-fractie vernemen graag wat de relatie is met het
rapport Veiligheid vliegverkeer Schiphol van de OVV, dat gepubliceerd
werd op 6 april 2017. Deze leden vragen of het wetsvoorstel gaat
bijdragen aan een veiliger Schiphol. Zo ja, hoe dan?
De leden van de CDA-fractie wijzen erop dat de Kamervoorzitter de
Minister-President op 31 januari 2018 heeft verzocht in de ministerraad de
wenselijkheid te bespreken om bij ieder wetsvoorstel in de memorie van
toelichting expliciet stil te staan bij constitutionele aspecten ervan. In het
geval van dit wetsvoorstel is daaraan geen gehoor gegeven.
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vragen aandacht voor de
recente berichtgeving in het NRC Handelsblad waaruit blijkt dat het
bestaan van bepaalde ganzenpopulaties rond Schiphol buiten een
onderzoek gehouden zou zijn (zie: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/09/03/
ambtenaren-hebben-het-laatste-woord-a1615173). Is de regering ook van
mening dat deze opmerkelijke gang van zaken zowel de vliegveiligheid als
de veiligheid van de ganzenpopulaties in gevaar brengt? Zo nee, waarom
niet? Hoe lang blijft de regering de groei van de luchtvaartsector nog
verkiezen boven de gezondheid en veiligheid van mens en dier? Is de
regering van mening dat de voorliggende wetswijziging enige verbetering
aanbrengt inzake incidenten zoals het wegmoffelen van bestaande
ganzenpopulaties? Zo ja, waaruit blijkt dat? Zo nee, wat is de inzet van de
regering om dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen?
Artikelsgewijs
Artikel I
Onderdeel F
De leden van de CDA-fractie vragen of de hoogte van de voorgestelde
maximale bestuurlijke boete voor het niet melden van voorvallen wellicht
te laag is. Graag vernemen zij waarom voor de gekozen bedragen gekozen
is en of de proportionaliteit tussen overtreding en boete juist is. Daarbij
vernemen zij tevens graag of en hoe met recidive wordt omgegaan en
welke consequenties dat heeft voor betrokken bedrijven.
Wat het voorgestelde boetestelsel betreft zijn de leden van de GroenLinksfractie van mening dat de ernst van het verzwegene en de rol van de
verzwijgende partij in de verantwoordingsketen zwaar moeten
meewegen. In dat opzicht is een maximale boete voor personen ten
opzichte van die voor organisaties wel erg scheef. Een organisatie die
voorvallen verzwijgt die van belang zijn voor de veiligheid, kan dit veel
zwaarder worden aangerekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 979, nr. 5

3

Onderdeel G
De leden van de CDA-fractie lezen dat het wetsvoorstel het instellen van
procedures tegen melders verbiedt vanwege onopzettelijke overtredingen
die uitsluitend bekend zijn vanwege een melding. Graag zien zij dit nader
gemotiveerd, omdat voorkomen zou moeten worden dat melders uit
angst voor bestraffing afzien van meldingen, maar dat onterechte
meldingen eveneens voorkomen dienen te worden.
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Koerselman

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 979, nr. 5

4