Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 830 VI

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Justitie en
Veiligheid 2020

Nr. 5

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 9 juni 2021
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer over het Rapport Resultaten
verantwoordingsonderzoek 2020 bij het Ministerie van Justitie en
Veiligheid (Kamerstuk 35 830 VI, nr. 2).
De Algemene Rekenkamer heeft deze vragen beantwoord bij brief van
9 juni 2021. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De adjunct-griffier van de commissie,
Verouden

kst-35830-VI-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 5

1

Vraag 1
Kan de Algemene Rekenkamer toelichten waarom de voorbije drie jaar de
afpakketen een onvolkomenheid is gebleken? In hoeverre komt dit door
niet-opgevolgde aanbevelingen?
De «afpakketen» vormt een belangrijk onderdeel binnen de strafrechtketen dat tot doel heeft criminele verdiensten van veroordeelden af te
nemen. Om dit op een effectieve manier te kunnen doen is goede
afstemming tussen alle betrokken partijen van belang. Alle afgepakte
gelden en goederen moeten correct worden bewaard en geadministreerd.
Voorts moeten executeerbare ontnemingsmaatregelen juist en tijdig
geregistreerd worden, alsmede tijdig worden overgedragen aan het
Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB). Dit beheer binnen de afpakketen
vormt al enkele jaren een probleem. Wij hebben dit voor het eerst
gesignaleerd naar aanleiding van de jaarverantwoording over 2016. Voor
het Openbaar Ministerie (OM) gold dat vanaf 2016 executeerbare
ontnemingsmaatregelen en buitengerechtelijke afdoeningen die executeerbaar zijn maar nog niet zijn opgenomen als vordering bij het CJIB, als
een openstaand recht moesten worden opgenomen in de saldibalans. Bij
de betreffende jaarafsluiting bleek dat het OM niet tijdig de juiste en
volledige stand van de openstaande rechten kon bepalen.
De afgelopen jaren is gebleken dat het voor de Minister van Justitie en
Veiligheid niet eenvoudig is om de problematiek ten aanzien van de
afpakketen op te lossen. De aanpak ervan is vergt tijd en vormt een
meerjarig proces, mede vanwege de betrokkenheid van meerdere
ketenpartners met ieder een eigenstandige en onafhankelijke positie ten
opzichte van elkaar en de Minister.
Vraag 2
Kan de Algemene Rekenkamer toelichten waarom de voorbije twee jaar
de prestatieverklaringen een onvolkomenheid zijn gebleken? In hoeverre
komt dit door niet-opgevolgde aanbevelingen?
Een prestatieverklaring (inclusief onderbouwing) is de formele bevestiging dat een betaald product of een betaalde dienst daadwerkelijk is
geleverd, dat de levering aan de eisen voldoet en dat de leverancier de
afgesproken prijs in rekening heeft gebracht. Dit alles is nodig om de
rechtmatigheid van de betaling te kunnen aantonen.
In ons verantwoordingsonderzoek over 2018 hebben wij voor het eerst
extra aandacht gevraagd voor het proces van het afgeven van prestatieverklaringen en de controle daarop binnen het Ministerie van Justitie en
Veiligheid. Wij hadden in de departementale administratie namelijk
diverse betalingen aangetroffen waarvan de bijbehorende prestatieverklaring in eerste instantie ontbrak, hetgeen tot onzekerheden in de
rechtmatigheid had geleid. Ook waren wij gestuit op diverse prestatieverklaringen die niet aan de eisen voldeden. Omdat de situatie niet genoeg
verbeterde, hebben wij in ons verantwoordingsonderzoek over 2019 een
onvolkomenheid gerapporteerd op het punt van de prestatieverklaringen.
Wij zien dat in 2020 is gewerkt aan optimalisatie van het proces rond
prestatieverklaringen en aan het creëren van meer bewustzijn op dit vlak.
Onze aanbevelingen zijn hierbij meegenomen maar de getroffen
verbetermaatregelen hebben in het afgelopen jaar nog onvoldoende
effect gehad. Zo constateren we dat bij de Dienst Justitiële Inrichtingen
(DJI) en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) in 23%, respectievelijk
16% van de onderzochte gevallen er geen prestatieverklaring aanwezig
was of een prestatieverklaring van onvoldoende kwaliteit. Ook zijn
prestatieverklaringen vaak nog niet op de afgesproken wijze vastgelegd in
het financiële systeem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 5

2

Op basis van onze bevindingen beoordelen wij het proces rond het
afgeven van prestatieverklaringen van het Ministerie van Justitie en
Veiligheid over 2020 nog als een onvolkomenheid.
Vraag 3
Kan de Algemene Rekenkamer toelichten waarom de voorbije twee jaar
de financiële administraties en verantwoording een onvolkomenheid zijn
gebleken? In hoeverre komt dit door niet opgevolgde aanbevelingen?
In ons verantwoordingsonderzoek van vorig jaar constateerden wij dat de
administratieve discipline bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid
verbetering behoeft. Wij signaleerden met name tekortkomingen in het
beheer van voorschotten, verplichtingen, derdenrekeningen en memo- en
herstelboekingen. Door deze tekortkomingen in de financiële administraties en verantwoordingen loopt het ministerie het risico dat de
financiële sturings- en verantwoordingsinformatie (ernstige) fouten bevat.
In 2020 heeft het ministerie onze aanbevelingen opgepakt, verbeterplannen opgesteld en verbetertrajecten in gang gezet. Ondanks de
inspanningen hebben wij in 2020 in de administraties en verantwoordingen van het ministerie opnieuw tekortkomingen vastgesteld die
aandacht behoeven.
Op basis van onze bevindingen concluderen wij dat er duidelijke
verbeteringen zichtbaar zijn in het financieel beheer van het Ministerie van
Justitie en Veiligheid, maar dat er nog wel onderdelen zijn die aandacht
behoeven. Wij beoordelen het beheer van de financiële administraties en
de totstandkoming van verantwoordingen van het Ministerie van Justitie
en Veiligheid over 2020 daarom nog als een onvolkomenheid.
Vraag 4
Hoe heeft de Minister in 2020 aangetoond dat de planning- en controlcyclus rond het subsidie- en bijdragenbeheer goed werkt?
Wij hebben in 2020 beoordeeld of het financieel beheer rond de bijdragen
en subsidies die het ministerie verstrekt, op orde is. Van belang is daarbij
vooral dat er binnen het departement sprake is van een sluitende
toezichtcyclus, bestaande uit risicoanalyse, toekenning, betaling,
vaststelling, evaluatie en eventuele sanctie. Via onder andere interviews,
het beoordelen van procesbeschrijvingen, het onderzoeken van belangrijke beheersmaatregelen en het onderzoeken van toegekende en
vastgestelde subsidies en bijdragen verzamelen we bevindingen over het
subsidie- en bijdragenbeheer. Op basis van deze bevindingen concluderen
wij dat de Minister van Justitie en Veiligheid voldoende opvolging heeft
gegeven aan onze aanbevelingen en deze in de praktijk tot uitdrukking
heeft gebracht. De onvolkomenheid in het subsidie- en bijdragenbeheer is
daarmee naar ons oordeel opgelost.
Vraag 5
Hoe is gebleken dat daadwerkelijk sprake is van een sluitende
toezichtcyclus?
Voor de beantwoording van deze vraag verwijzen wij graag naar het
antwoord op vraag 4.
Vraag 6
Hoeveel van de € 117 miljoen die is toegekend aan alle instellingen op
afstand, tezamen als suppletoire vergoeding voor de extra coronakosten,
zijn naar de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gegaan? Wat houden
deze kosten in?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 5

3

Van de € 117 miljoen die is toegekend aan alle instellingen op afstand,
heeft de Minister bij 2e suppletoire begroting 2020 de IND € 1,9 miljoen
extra begrotingsgeld gevraagd voor extra coronakosten. De IND heeft
deze kosten gemaakt voor de uitbetaling van de thuiswerkvergoeding aan
zijn werknemers op grond van de CAO Rijk 2020.
Vraag 7
De bijdrage voor de taakuitvoering van de IND is in 2020 incidenteel per
saldo € 38 miljoen verminderd, als gevolg van lagere uitgaven, om welke
uitgaven gaat dit?
De kosten bij de IND zijn, zoals in de tweede suppletoire begroting te lezen
valt, € 38,1 miljoen lager uitgevallen als gevolg van lager dan verwachte
uitgaven aan dwangsommen, lagere Brexit-uitgaven en lagere uitgaven
als gevolg van COVID-19.
Vraag 8
Welke factoren hebben verder gezorgd voor de vermindering van de
bijdrage voor de taakuitvoering van IND, naast de gevolgen van de
coronacrisis?
Zie hiervoor het antwoord op vraag 7.
Vraag 9
Hoe verhoudt de verantwoording van het verlagen van de bijdrage voor
de taakuitvoering zich tot de beloftes en maatregelen die zijn gedaan en
genomen naar aanleiding van het rapport van de onderzoekers van het
bureau Significant Public van 3 maart 2020 om de basiscapaciteit te
verbeteren?
Wij hebben de uitvoering van de genomen maatregelen door de bewindslieden naar aanleiding van het genoemde rapport niet onderzocht. U zou
deze vraag aan de Minister kunnen stellen.
Vraag 10
Op welke wijze kan de Minister meer centraal inzicht mogelijk maken in de
niet-kritische bedrijfssystemen?
De CIO is verantwoordelijk voor het ontwikkelen en coördineren van
lifecyclemanagement in het hele departement en dient ervoor te zorgen
dat op het niveau van het hele ministerie planmatig onderhoud van de
IT-systemen op orde is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 VI, nr. 5

4