REACH komt, de WMS gaat1
De uitvoering van REACH in Nederland

1. Inleiding
Nadat de Raad in december 2005 over REACH een politiek
akkoord had bereikt, is het Programma Invoering REACH
van start gegaan, teneinde de uitvoering van REACH voor
te bereiden en de introductie hiervan in de Nederlandse
praktijk te faciliteren.3 De voorbereiding van de uitvoeringsregelgeving was al in 2004 gestart en is nadien als
deelproject in het beleidsprogramma geïntegreerd om een
goede afstemming met andere uitvoeringsactiviteiten te
waarborgen.
Het Programma Invoering REACH bestond uit zes deelprojecten:
1. vaststelling van de uitvoeringsregelgeving;
2. voorlichting aan en door het bedrijfsleven;
3. oprichting van een Nationale Helpdesk REACH;
4. organisatie van de handhaving van REACH;
5. het identificeren van de consequenties van REACH
voor vergunningverleners;
6. de inrichting van een nationale uitvoeringsorganisatie
voor REACH.
Vanwege de sectoroverstijgende gevolgen van REACH voor
het Nederlandse bedrijfsleven, is in het Programma
Invoering REACH interdepartementaal samengewerkt
door de ministeries van VROM, Economische Zaken,
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Volksgezondheid
Welzijn en Sport, Verkeer en Waterstaat en Landbouw
Natuurbeheer en Visserij.
Het bedrijfsleven en de milieu- en consumentenorganisaties zijn via consultatie en informatieverstrekking voortdurend bij de totstandkoming en uitvoering van REACH
betrokken geweest en leveren ook een belangrijke bijdrage
aan het Programma Invoering REACH. Opgemerkt wordt
dat de milieuorganisaties, anders dan het bedrijfsleven, niet
aan het overleg over de voorbereiding van de uitvoeringsregelgeving hebben deelgenomen. Pas na indiening van het

wetsvoorstel voor de Uitvoeringswet REACH is in
opdracht van de Stichting Natuur en Milieu onderzoek
verricht naar de wijze waarop Nederland REACH heeft
geïmplementeerd.4 Hierdoor kon in de memorie van toelichting bij de Uitvoeringswet niet meer inhoudelijk op de
kritiekpunten uit het rapport worden ingegaan, behalve
voor zover de vragen van de Tweede Kamer bij de behandeling van het wetsvoorstel daartoe aanleiding gaven.
In het hiernavolgende worden de verschillende deelprojecten van het Programma Invoering REACH achtereenvolgens toegelicht.

2. Tijdige uitvoering van REACH is geen
sinecure
2.1 Algemeen
De regelgeving ter uitvoering van REACH is opgenomen in
de Uitvoeringswet EG-verordening registratie, evaluatie en

* Drs. H.E. Woldendorp is als flexibel inzetbaar jurist werkzaam bij het
ministerie van VROM (voor milieu-onderwerpen) en het Instituut
voor Infrastructuur, Milieu en Innovatie te Brussel (voor natuuronderwerpen). Mr. A. Swart-Bodrij is als senior consultant werkzaam
bij OpdenKamp Adviesgroep. Mr. J.K. Kwisthout is als plv. afdelingshoofd werkzaam bij het Ministerie van VROM. De auteurs waren
betrokken bij het opstellen van het wetsvoorstel voor de
Uitvoeringswet REACH. Het artikel is geschreven op strikt persoonlijke titel en is niet bedoeld als de weergave van het standpunt van
welke organisatie dan ook.
1. Deze titel is ontleend aan het VROM-informatieblad over de consequenties van REACH voor de Nederlandse wetgeving (www.minvrom.nl).
2. Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en
Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van
en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen
(REACH), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen, houdende wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad en
Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie alsmede Richtlijn
76/769/EEG van de Raad en de Richtlijnen 91/155/EEG, 93/67/EEG,
93/105/EG en 200/21/EG van de Commissie (PbEU L136), alsmede
Richtlijn 2006/121/EG van het Europees Parlement en de Raad van
18 december 2006 tot wijziging van Richtlijn 67/548/EEG van de Raad
betreffende de aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van
gevaarlijke stoffen teneinde deze aan te passen aan verordening (EG)
nr. 1907/2006 inzake de registratie en beoordeling van en de vergunningverlening en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen
(REACH), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen (de gecorrigeerde versie is gepubliceerd in PbEU 2007,
L 136).
3. Kamerstukken II 2006/07, 21 501-08, nr. 225.
4. E.M. Vogelezang-Stoute, REACH en de invulling van hoofdstuk 9
Wet milieubeheer; Juridische kansen en knelpunten van het wetsvoorstel
Uitvoeringswet REACH met het oog op de bescherming van mens en
milieu, onderzoek verricht door het Centrum voor Milieurecht van de
Universiteit van Amsterdam in opdracht van de Stichting Natuur en
Milieu, Utrecht, september 2006, te vinden op de website van de stichting (www.snm.nl, onder publicaties) of van de universiteit van
Amsterdam (www.jur.uva.nl/cvm, onder recente publicaties).

479

MILIEU & RECHT

Op 1 juni 2007 is na een lange voorbereidingsprocedure
de Europese verordening inzake Registratie, Evaluatie,
beperkende maatregelen en Autorisatie van CHemische
stoffen (REACH)2 van kracht geworden. Hoewel een
Europese verordening volgens art. 249 EG-Verdrag uit
zichzelf doorwerkt in de nationale rechtsorde, is de goede
werking ervan afhankelijk van uitvoeringsmaatregelen
op nationaal niveau. Deze maatregelen bestaan deels uit
uitvoeringsregelgeving, deels uit andere uitvoeringsmaatregelen. In Nederland waren deze maatregelen
gebundeld in het Programma Invoering REACH. Dit programma is het onderwerp van de onderhavige bijdrage
aan het themanummer.
Voor een inhoudelijke bespreking van REACH verwijzen
wij naar de bijdrage van Donkers in dit nummer.

JAARGANG 34 - NUMMER 8 - 2007

H.E. Woldendorp, A. Swart-Bodrij, J.K. Kwisthout*

JAARGANG 34 - NUMMER 8 - 2007

REACH komt, de WMS gaat

MILIEU & RECHT

480

autorisatie van chemische stoffen (REACH) (‘Uitvoeringswet REACH’).5 Titel 10.7 van de Wet milieubeheer (WM),
waarin bepalingen zijn opgenomen ter uitvoering van de
EEG-verordening overbrenging van afvalstoffen (EVOA), is
als voorbeeld gebruikt.
De Uitvoeringswet REACH voorziet in de invoeging van de
titels 9.2 en 9.3 in hoofdstuk 9 WM. Titel 9.3 is gewijd aan
de uitvoering van REACH. Titel 9.2 bevat overige bepalingen met betrekking tot het vervaardigen, in de handel
brengen en gebruiken van stoffen, preparaten, alsmede
bepalingen over genetisch gemodificeerde organismen
(waarop REACH geen betrekking heeft). Laatstgenoemde
bepalingen waren eerder opgenomen in de Wet milieugevaarlijke stoffen (WMS), welke wet op 1 juni 2008 komt te
vervallen. De Uitvoeringswet REACH zal, parallel aan
REACH, fasegewijs in werking treden. De eerste bepalingen zijn op 1 juni 2007 van kracht geworden.6
Het aantal onderwerpen dat ter uitvoering van een
Europese verordening geregeld moet worden, is doorgaans
beperkt, zo ook in dit geval.7 Het gaat om onderwerpen die
betrekking hebben op de interne verdeling van bevoegdheden binnen de lidstaat, zoals de aanwijzing van een bevoegde instantie, en onderwerpen waarvan de bevoegdheid tot
regeling gewoonlijk aan de lidstaten is voorbehouden,
namelijk het toezicht op de naleving en de bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving.8 Deze verdeling van
onderwerpen van regelgeving tussen de Gemeenschap en
de lidstaten is bij verordeningen gebruikelijk, hoewel op dit
moment minder vanzelfsprekend dan zij altijd is geweest.
Zo is recentelijk de discussie over de vraag in hoeverre de
EU zich met de wijze van handhaving van communautaire
regelgeving mag bemoeien, weer in alle hevigheid opgelaaid, naar aanleiding van een arrest van het Hof van
Justitie van de EG (‘HvJEG’), waarin het Kaderbesluit
2003/80/JBZ inzake de bescherming van het milieu door
middel van het strafrecht nietig werd verklaard.9 De
Commissie heeft vervolgens op 9 februari 2007 een nieuw
voorstel ingediend voor een richtlijn van het Europees
Parlement en de Raad inzake de bescherming van het
milieu door het strafrecht.10 REACH past in deze ontwikkeling, zoals onder het kopje strafrechtelijke handhaving
zal worden toegelicht.
Het tijdig vaststellen van regelgeving ter uitvoering van een
Europese verordening, is geen sinecure. De inwerkingtredingstermijn die in verordeningen wordt gesteld, is voor de
lidstaten tevens de uitvoeringstermijn. Zij is doorgaans
zeer kort, terwijl in veel gevallen een regeling op wetsniveau nodig is, zeker als het niet eerder op Europees niveau
geregelde onderwerpen betreft. Voor de vaststelling van de
voor REACH benodigde uitvoeringsregelgeving is een
innovatieve aanpak gevolgd, de zogenaamde 4 sporen-aanpak. Daarbij is lering getrokken uit eerdere ervaringen met
de uitvoering van verordeningen en implementatie van
richtlijnen.11 Zowel om principiële als om praktische redenen heeft het kabinet besloten bij de uitvoering van
REACH geen gebruik te maken van versnelde implementatie.12 Versnelde implementatie houdt in dat uitvoerings- of
implementatieregelgeving op een lager niveau wordt vastgesteld dan gebruikelijk is voor nationaal geïnspireerde
regelgeving. De principiële reden is dat het parlement, als
medewetgever, dan niet bij de vaststelling van de regelgeving wordt betrokken, terwijl REACH de kern van het stof-

fenbeleid betreft. Daarnaast bestond het risico dat sommige actoren in het wetgevingsproces niet met versnelde
implementatie zouden kunnen instemmen13, waardoor
vertraging van de uitvoering van REACH zou kunnen ontstaan. De praktische redenen houden vooral verband met
de recentelijk nog eens bevestigde normenhiërarchie in
Nederland.14 Deze houdt in dat een hogere regeling niet bij
lagere regeling kan worden gewijzigd en dat zij slechts tijdelijk, in afwachting van een regeling op het vereiste hogere niveau, buiten werking kan worden gesteld door een
lagere regeling. In het geval van REACH was gedeeltelijke
intrekking van de WMS alsmede wijziging van de resterende bepalingen noodzakelijk, terwijl het bovendien de voorkeur had sommige uitvoeringsbepalingen op te nemen in
bestaande geharmoniseerde regelingen op wetsniveau.
Normenhiërarchie is geen vanzelfsprekendheid. Zij bestaat
niet in de Europese regelgeving en evenmin in de regelgeving van sommige andere lidstaten. Het gevolg van de normenhiërarchie is dat versnelde implementatie weinig zin
heeft, indien een onderwerp in Nederland reeds op een
hoger niveau is geregeld dan het niveau waarop de implementatieregelgeving tot stand komt.
De keuze om geen gebruik te maken van versnelde implementatie heeft tot een 4-sporen-aanpak geleid, bestaande
uit de volgende onderdelen:

5. Wetsvoorstel tot uitbreiding en wijziging van de Wet milieubeheer in
verband met de uitvoering van EG-verordening registratie, evaluatie en
autorisatie van chemische stoffen (REACH) en de overheveling van de
bepalingen van de Wet milieugevaarlijke stoffen naar de Wet milieubeheer, alsmede daarmee samenhangende wijzigingen van andere wetten
(Kamerstukken II 2006/07, 30 600, nrs. 1-3).
6. Dit is geregeld in het Besluit van 24 mei 2007, houdende vaststelling
van het tijdstip van inwerkingtreding van de Uitvoeringswet EG-verordening registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen
(REACH) (Stb. 2007, 182).
7. Het proefschrift van Jacqueline Bonnes is ook na 10 jaar voor zover
ons bekend nog steeds de belangrijkste publicatie over de uitvoering
van verordeningen in Nederland: J. Bonnes, Uitvoering van EG-verordeningen in Nederland, 1994, W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle.
8. Meer hierover: Kapteyn, VerLoren van Themaat, Inleiding tot het
recht van de Europese Gemeenschappen, Na Maastricht, Kluwer,
Deventer, 1995, p. 106-107, 337-336; J.H. Jans, Europees Milieurecht in
Nederland, Woltersgroep, Groningen, 1994, p. 156-157.
9. HvJ EG, arrest van 13 september 2005, C-176/03. Zie voorts: M.I.
Veldt-Foglia, Toch strafrecht in de Eerste Pijler!, Annotatie onder het
arrest HvJ 13 september 2005, C-176/03, n.n.g., NTER 2006, p. 29-34.
10. COM(2007) 51 definitief 2007/0022 (COD). Meer hierover: A. de
Lange en M.J.C. Visser, Europese wetgevingsinitiatieven op het gebied
van het milieustrafrecht, M en R, 2007, p. 270-275; I.M. Koopmans,
Nieuwe richtlijn van de Europese Commissie inzake milieubescherming door middel van strafrecht. Oude wijn in nieuwe milieuzakken
of toch niet?, JM 2007, p. 501-506.
11. Voor een overzicht verwijzen wij naar: J.K. Kwisthout, A. SwartBodrij, H.E. Woldendorp, De Uitvoeringswet REACH: stof tot nadenken over de uitvoering van Europese verordeningen, NTER 2007,
p. 141–151.
12. Kamerstukken II 2006/07, 21 501-08, nr. 200, bijlage 3.
13. Deze risico-inschatting is juist gebleken, zoals wordt geïllustreerd
door de lotgevallen van de Wijziging van de Electriciteitswet 1998
( …). (Wet totstandkoming implementatie EG-besluiten op het terrein
van de energie, post en telecommunicatie), Kamerstukken II 2003/04,
29 474, nrs. 1-3 en het advies van de Raad van State (Kamerstukken II
2003/03, 29 373, nr. 4). Voorts heeft de Eerste Kamer op 21 maart 2006
met algemene stemmen de motie Jurgens aanvaard, waarin de zorg
wordt uitsproken over het niveau waarop Europese regelgeving in
Nederland wordt geïmplementeerd. Kamerstukken I 2005/06, 22 109,
A; Kamerstukken I 2006/07, 30 800 VI, C.
14. Nog onlangs heeft de Eerste Kamer zich opnieuw uitgesproken
tegen de mogelijkheid van wijziging van een hogere bij een lagere regeling. Bij brief van de Minister van Justitie van 13 februari 2007 heeft
ook het kabinet aangegeven deze mogelijkheid ongewenst te achten.

REACH komt, de WMS gaat

–

Elders hebben wij deze 4-sporen-aanpak uitgebreider
beschreven.21 Daar is geconcludeerd dat deze aanpak in elk
geval voor REACH goed heeft gewerkt. In het vervolg van
deze paragraaf wordt een beknopt overzicht gegeven van
de bepalingen die ter uitvoering van REACH zijn vastgesteld en wordt kort ingegaan op de onderwerpen waarop
deze bepalingen betrekking hebben.

REACH omschrijft niet alleen de taken van de bevoegde
instantie, maar benoemt ook taken van de lidstaten. De lidstaten zullen nauw betrokken zijn bij de voorbereiding van
Agentschapsbesluiten en participeren daartoe in organen
van het Agentschap zoals het hierna nog te bespreken
Forum, het lidstatencomité, het risicobeoordelingscomité
en het socio-economisch comité. Uit titel X van REACH
volgt dat in deze comités intensief samengewerkt moet
worden tussen het Agentschap en de lidstaten. De lidstaten
zijn voorts vertegenwoordigd in de Raad van Bestuur van
het Agentschap24. Hoewel besluiten door het Agentschap
worden genomen, zijn het vooral de lidstaten die het voorbereidende werk moeten doen. Zij leveren de experts die

Een overzicht van de taken van de nationale bevoegde
instantie is te vinden in de Kamerstukken.23 Deze taken
omvatten onder meer:
– voorbereiden, beoordelen en opstellen van ontwerpbesluiten van het Agentschap over registratiedossiers;
– samenwerken met het Agentschap bij het opstellen van
criteria voor de prioriteitstelling van de beoordeling
van stoffen (art. 44, lid 1);
– doen van voorstellen tot toevoeging van stoffen aan de
lijst van te beoordelen stoffen (art. 45, lid 1);

–

–
–
–
–

481
15. Kamerstukken II 2003/04, 22 112, nr. 316.
16. De Raad van State heeft al over het wetsvoorstel geadviseerd voordat het Gemeenschappelijk standpunt over REACH er was.
Onmiddellijk nadat dit werd vastgesteld, is het wetsvoorstel bij de
Tweede Kamer ingediend. Het wetsvoorstel kon pas bij de Eerste
Kamer worden ingediend nadat definitieve zekerheid was verkregen
dat de tekst van REACH niet meer zou kunnen veranderen, omdat tijdens de behandeling van het wetsvoorstel door de Eerste Kamer geen
wijzigingen in het wetsvoorstel meer kunnen worden aangebracht,
anders dan via een omslachtige novelle.
17. Kamerstukken II 2006/07, 21 501-08, nr. 200.
18. Een overzicht van de voornaamste momenten van verstrekking aan
de Tweede Kamer van informatie over REACH is opgenomen als bijlage bij de memorie van antwoord, Kamerstukken I 2006/07, 30 600,
nr. C.
19. Zo kon een oplossing worden gevonden voor belangrijke problemen die in bijlage XVII bij REACH werden ontdekt.
Zie Kamerstukken I 2006/07, 30 600, blz. 19. Een ander voorbeeld is art.
5 van REACH. In deze cruciale bepaling stond het tegenovergestelde
van wat ermee werd bedoeld. De tekst luidde aanvankelijk:
‘Behoudens de art. 6, 7, 21 en 23 mogen stoffen als zodanig en stoffen in
preparaten of in voorwerpen die, in de gevallen waarin dit vereist is, overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van deze titel zijn geregistreerd,
niet in de Gemeenschap worden vervaardigd of in de handel gebracht.’
en is gewijzigd in:
‘Onverminderd de art. 6, 7, 21 en 23 mogen stoffen als zodanig en stoffen
in preparaten of in voorwerpen niet in de Gemeenschap worden vervaardigd of in de handel worden gebracht, tenzij deze, in de gevallen
waarin dit vereist is overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van
deze titel, zijn geregistreerd.’
20. Hiertoe was art. XI in het wetsvoorstel opgenomen, dat de Minister
van VROM de bevoegdheid geeft na de totstandkoming van de wet
maar vóór de bekendmaking ervan in het Staatsblad, verwijzingen naar
REACH-bepalingen in overeenstemming te brengen met de definitieve
nummering van REACH. Hierdoor werd het mogelijk dat de Tweede
Kamer over de Uitvoeringswet REACH kon stemmen, voordat de definitieve nummering van de bepalingen van REACH bekend was.
21. Ons reeds genoemde artikel in NTER.
22. J.M.P. Janssen, Aarhus-Verordening toch bruikbaar voor NGO’s,
M en R 2007/5, p. 262-269.
23. Kamerstukken I 2006/07, 30 600, C (bijlage pag. 25 e.v.).
24. Besluit van de Raad van 7 juni 2007 houdende benoeming van
27 leden van de raad van bestuur van het Europees Agentschap voor
chemische stoffen (2007/C 134/04) PbEU 2007, C134.

MILIEU & RECHT

2.2 Bevoegde instantie
REACH verplicht in art. 121 tot de aanwijzing van een
bevoegde instantie. Als nationale bevoegde instantie, is in
art. 9.3.2 WM de Minister van VROM aangewezen. Deze
instantie verricht volgens REACH alleen feitelijke werkzaamheden en is daarom niet te beschouwen als een
‘bevoegd gezag’ in de betekenis die dit begrip in Nederland
doorgaans heeft. Voor het verrichten van feitelijke handelingen hoeft immers geen ‘bevoegdheid’ te worden toegekend. Juridisch verbindende besluiten ter uitvoering van
REACH worden uitsluitend op Europees niveau genomen
door het hierna te bespreken Europees Agentschap voor
Chemische Stoffen (Agentschap) en de Europese
Commissie (Commissie). De rechtsbescherming tegen deze
besluiten is eveneens op Europees niveau geregeld. Een
belanghebbend bedrijf kan tegen een besluit dat een rechtstreeks en individueel belang heeft bij het besluit eerst
binnen het ECA een interne herzieningsprocedure volgen
bij de Kamer van Beroep en vervolgens beroep instellen bij
het Gerecht van Eerste Aanleg en hoger beroep bij het HvJ
EG (art. 230 EG-Verdrag). Milieu-organisaties worden blijkens constante jurisprudentie van het HvJ EG niet als een
belanghebbende aangemerkt omdat zij door besluiten niet
rechtstreeks en individueel worden geraakt op een wijze
waarop zij zich van andere personen onderscheiden. Deze
situatie gaat veranderen met de komst van een Europese
verordening inzake rechtsbescherming die ter uitvoering
van het Verdrag van Aarhus zal worden vastgesteld.22

–

voorbereiden van dossiers conform bijlage XV, voordragen van kandidaat-stoffen voor autorisatie (art. 59);
beoordelen van ontwerp-adviezen van agentschapscomités (art. 64, lid 5);
voorbereiden van voorstellen voor beperkende maatregelen en beoordelen van voorstellen van andere lidstaten of het Agentschap (art. 69);
doen van voorstellen voor geharmoniseerde indeling
en etikettering van stoffen (art. 115);
informeren van het publiek over de risico’s van stoffen
(art. 123);
indienen van periodieke verslagen over de werkzaamheden (art. 117);
samenwerken met bevoegde instanties van andere lidstaten (art. 122).
JAARGANG 34 - NUMMER 8 - 2007

1. Zeer vroeg beginnen met de opstelling van de uitvoeringsregelgeving (bij REACH ongeveer 3 jaar voor de
verwachte vaststelling en inwerkingtreding).15,16
2. Het nationale parlement inhoudelijk actief betrekken
bij de totstandkoming van REACH.17,18
3. Initiatieven nemen om op Europees niveau te komen
tot verbetering of verduidelijking van REACH wanneer
bij de opstelling van de uitvoeringsregelgeving de wenselijkheid daarvan is gebleken.19
4. Gebruik maken van creatieve wetgevingstechnieken ter
voorkoming van vertraging bij de uitvoering (bijvoorbeeld als gevolg van vernummeringen in de definitieve
tekst van de verordening ten opzichte van eerdere versies daarvan20 of voor de vaststelling van meer gedetailleerde uitvoeringsregelgeving).

JAARGANG 34 - NUMMER 8 - 2007

REACH komt, de WMS gaat

MILIEU & RECHT

482

dossiers beoordelen, risicobeoordelingen opstellen en
voorstellen doen voor risicoreducerende maatregelen. Veel
van deze taken zijn niet nieuw omdat REACH voortbouwt
op eerdere regelgeving. Nieuw is wel het autorisatiesysteem
en de samenwerkingsstructuur in het Agentschap. De toekomst zal moeten uitwijzen hoe efficiënt invulling kan
worden gegeven aan dit nieuwe beleid voor chemische
stoffen.
De lidstaten participeren niet alleen in het Agentschap
maar ook in het REACH Comité (geen orgaan van het
Agentschap), waar ingevolge art. 133 REACH in comitologiebesluitvorming plaatsvindt.
Hoewel de nationale bevoegde instanties en de lidstaten
nog veel taken hebben, moet toch worden geconcludeerd
dat de centralisatie van de uitvoeringstaken bij het
Agentschap een trendbreuk met het verleden betekent
doordat het zwaartepunt bij de uitvoering van het
Europese stoffenbeleid van de lidstaten naar het
Agentschap is verlegd. De lidstaten hebben echter nog
steeds zoveel taken dat niet wordt verwacht dat zij op dit
beleidsterrein hun inzet kunnen verminderen en met minder capaciteit kunnen volstaan.25 Dit is een gevolg van de
veel grotere ambitie van de Europese wetgever, in vergelijking met de eerdere Europese regelgeving, met name wat
betreft bestaande stoffen. De uitvoering van het stoffenbeleid als geheel moet met REACH op een hoger niveau worden gebracht.
2.3 Strafrechtelijke handhaving
De strafrechtelijke handhaving is geregeld in art. 9.3.3
WM. Hierin is een verbod opgenomen om de in dat artikel
genoemde bepalingen van REACH te overtreden. De straffen op overtreding van dit verbod zijn, zoals gebruikelijk in
de milieuregelgeving, in de WED gesteld. In art. 9.3.3 WM
zijn twee reeksen bepalingen genoemd. De in het eerste lid
genoemde bepalingen vallen in de zware strafcategorie van
de WED, de in het tweede lid genoemde bepalingen in de
lichte strafcategorie. In verband hiermee bevat de
Uitvoeringswet REACH ook een wijziging van de WED.26
In het voorgaande werd reeds opgemerkt dat de rolverdeling tussen de Gemeenschap en de lidstaten bij de strafrechtelijke handhaving van het gemeenschapsrecht steeds
meer ter discussie staat. Handhaving zal waarschijnlijk niet
meer lang het exclusieve domein van de lidstaten blijven.
Deze ontwikkeling tekent zich ook in REACH af. Met
name de art. 125, 126 en 127 REACH getuigen van de toegenomen bemoeienis van de Europese wetgever met de
(strafrechtelijke) handhaving. Lidstaten worden daarin
verplicht zorg te dragen voor doeltreffende en op de situatie afgestemde handhavingsactiviteiten, het vaststellen en
toepassen van sancties op schendingen van de verordening
die doeltreffend, evenredig en ontmoedigend moeten zijn
en het toezenden aan het Agentschap van 5-jaarlijkse verslagen over de werking van de verordening. Ook de oprichting van het Forum als onderdeel van het Agentschap, past
in het nieuwe denken over harmonisatie en versterking van
de handhaving van communautaire milieuregelgeving. Het
Forum omvat een netwerk van instanties van lidstaten die
verantwoordelijk zijn voor de handhaving van REACH.
Het heeft volgens art. 78, lid 4, REACH een adviserende
taak ten aanzien van de handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid van besluiten en maatregelen en een coördinerende
taak ten aanzien van de uitwisseling van informatie en
geharmoniseerde handhavingsprojecten.

De bemoeienis van de Europese wetgever met de strafrechtelijke handhaving lijkt in het geval van REACH een goede
zaak.27 Het is immers de bedoeling dat er een volledig
geharmoniseerde gemeenschappelijke markt voor chemische stoffen komt. Wil deze markt goed werken, dan is het
nodig dat in alle lidstaten daadwerkelijk en effectief handhavend tegen overtredingen wordt opgetreden. Het is voor
een lidstaat immers niet mogelijk op te treden tegen
bedrijven die in andere lidstaten zijn gevestigd en bij niet
optreden ontstaan in de markt ‘zwarte gaten’, waarin stoffen op de markt kunnen worden gebracht zonder dat aan
de vereisten van REACH is voldaan. Een stof die eenmaal
op de markt is gebracht, mag in de hele EU worden verhandeld en gebruikt, met inachtneming van daarvoor geldende communautaire beperkende maatregelen. Daarom
heeft Nederland tijdens de onderhandelingen over REACH
en ook nu nog in de uitvoeringsfase steeds benadrukt dat
de lidstaten onder leiding van de Commissie, op basis van
vrijwilligheid, moeten streven naar harmonisatie van de
handhaving.
Het belang hiervan wordt bevestigd door onderzoek waaruit blijkt dat er tussen de lidstaten grote verschillen zijn in
de daadwerkelijke doorwerking van het Europese recht in
de nationale rechtsorde, ook nadat de lidstaten de implementatie- of uitvoeringsregelgeving hebben vastgesteld.28
2.4 Nadere regeling
Mocht nadere regelgeving ter uitvoering van REACH
nodig zijn, dan voorziet art. 9.3.1 WM in de mogelijkheid
de benodigde bepalingen bij of krachtens AMvB vast te
stellen. Art. 9.3.1 WM is niet bedoeld als een vorm van versnelde implementatie. Evenmin kan deze bevoegdheid
worden gebruikt om nationaal geïnspireerde onderwerpen
te regelen. De grondslag hiervoor moet dan worden
gezocht in titel 9.2 WM, met name art. 9.2.2.1.

25. Zie hiervoor de nota naar aanleiding van het verslag Kamerstukken
II 2006/07, 30 600 nr. 6, paragraaf 4.4.
26. Voor een uitgebreidere analyse van de strafrechtelijke handhaving
van REACH kan worden verwezen naar ons reeds genoemde artikel in
NTER.
27. Een ander voorbeeld hiervan is Richtlijn nr. 2003/87/EEG van het
Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 13 oktober
2003 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap en tot wijziging van Richtlijn
96/61/EG van de Raad (PbEU L 275). De harmonisatie van de strafrechtelijke handhaving gaat bij emissiehandel echter duidelijk verder
dan in REACH. De lidstaten zijn verplicht bedrijven in gevallen waarin
de jaarlijkse emissie niet achteraf door inlevering van een voldoende
aantal emissierechten is gedekt, een boete op te leggen, waarvan de
hoogte in de richtlijn nauwkeurig is vastgelegd. Ook moet de naam
van de overtreder worden bekendgemaakt. Daarnaast geldt er, bij wijze
van bestuursrechtelijke handhaving, een compensatieverplichting,
inhoudende dat de te weinig ingeleverde emissierechten het volgende
jaar alsnog moeten worden ingeleverd. Nederland heeft zich destijds
overigens principieel verzet tegen de verplicht op te leggen vaste boete
(strijdigheid met EVRM, loslaten van opportuniteitsbeginsel, bevoegdheid van de lidstaten).
28. Ch.W. Backes, Internationale vergelijking implementatie EU-richtlijnen luchtkwaliteit, Utrecht, 2006, door de Staatssecretaris van
VROM aangeboden aan de Voorzitter van de Tweede Kamer bij brief
van 28 april 2006, Kamerstukken II, 30 489, nr. 6; Ch.W. Backes, A.A.
Freriks, A.G.A. Nijmijer, Article 6 Habitats irective - A comparative law
study on the implementation of art. 6 Habitats Directive in some
member states; Rechtsvergelijkend onderzoek implementatie artikel 6
Habitatrichtlijn, maart 2006, te vinden op de website van het
Ministerie van LNV, wwww.minlnv.nl. Zie ook: M. Peeters en H.E.
Woldendorp, Knoppen zonder draden; Interview met prof. mr.
L.A. Geelhoed, M en R, 2006/10, p. 590-596.

2.6 Intrekking van de Wet milieugevaarlijke stoffen
(WMS)
De inwerkingtreding van REACH maakt het noodzakelijk
dat veel bepalingen van de WMS, wegens overbodigheid of
strijdigheid met REACH, worden ingetrokken. De resterende bepalingen van de WMS worden naar hoofdstuk 9
WM overgeheveld, waarin ook de bepalingen ter uitvoering van REACH zijn opgenomen. Per 1 juni 2008 zal de
WMS worden ingetrokken.
Het was al langer de bedoeling dat de WMS in de Wet
milieubeheer zou worden geïntegreerd. Hiervoor was
hoofdstuk 9 ‘stoffen en producten’ vrijgehouden. In 2002 is
reeds aan de Tweede Kamer een proeve van wetgeving toegezonden, waarin van het nieuwe hoofdstuk een eerste idee
werd gegeven, gebaseerd op het Nederlandse beleidsvernieuwingsprogramma Strategie Omgaan Met Stoffen.30
Deze proeve heeft echter geen vervolg meer gekregen
omdat Europa intussen was begonnen met de voorbereiding van REACH.
2.7 Intrekking en aanpassing van besluiten en regelingen
op grond van de WMS
Voor de uitvoeringsregelingen die bij of krachtens de WMS
zijn vastgesteld, geldt hetzelfde als voor de WMS. Deels
worden zij ingetrokken, deels krijgen zij een nieuwe wettelijke grondslag in de WM.31 Met de inwerkingtreding van
REACH is per 1 juni 2007 reeds de veiligheidsinformatiebladenrichtlijn ingetrokken en is titel IV van REACH van
kracht geworden, waarin nieuwe bepalingen over het veiligheidsinformatieblad zijn opgenomen. Daarom is het
Veiligheidsinformatiebladenbesluit Wet milieugevaarlijke
stoffen ingetrokken en zijn daarmee verband houdende
regelingen eveneens per 1 juni 2007 aangepast.32
Per 1 juni 2008 zal in verband met het van kracht worden
van de titels II, III, V, VI, VII, XI en XII van REACH een
groot deel van de onder de WMS ressorterende AMvB’s en
ministeriële regelingen worden ingetrokken. De resterende
lagere regelgeving zal per 1 juni 2008, ingevolge art. VII
Uitvoeringswet REACH, op de WM gebaseerd zijn. Het
Besluit aanwijzing toezichthoudende ambtenaren VROMregelgeving zal dan opnieuw aan deze nieuwe situatie worden aangepast. Verwijzingen naar ingetrokken Europese of
nationale regelgeving worden uiteraard geschrapt.33
Op 1 juni 2009 zal de laatste fase van de invoering van
REACH haar beslag krijgen in de Nederlandse wetgeving.
Dan zullen titel VIII en Bijlage XVII van REACH van

kracht worden. De Stoffenverbodsrichtlijn34 zal dan worden ingetrokken, omdat de inhoud hiervan naar bijlage
XVII is overgeheveld. De daarmee corresponderende
nationale regelgeving zal worden ingetrokken of
aangepast.35 Aanvullende of strengere nationale voorschriften waarvoor de Commissie toestemming heeft gegeven
krachtens art. 95 EG-verdrag, mogen ingevolge art. 67
REACH tot 1 juni 2013 blijven bestaan.
De tekst van bijlage XVII van de verordening zal vóór
1 juni 2009 worden herzien om die tekst handhaafbaar,
eenduidig en uitvoerbaar te maken. Bij de letterlijke overheveling van de tekst van de Stoffenverbodsrichtlijn naar
bijlage XVII REACH is er namelijk aan voorbij gegaan dat
deze richtlijntekst vage bepalingen bevat, die door de lidstaten in nationale regelgeving zijn uitgewerkt om de bepalingen uitvoerbaar en handhaafbaar te maken. Deze nationale regelgeving kan daarom niet automatisch bij de
inwerkingtreding van REACH komen te vervallen. De
Commissie is inmiddels, op aandringen van Nederland,
met een herziening van bijlage XVII begonnen.
2.8 Conclusie
Met een beperkt aantal bepalingen is op het niveau van de
regelgeving de goede uitvoering van REACH op nationaal
niveau verzekerd. Zoals in het hiernavolgende wordt toegelicht komt er echter nog heel wat meer bij kijken om ook
in de praktijk de goede uitvoering van REACH te verzekeren.

3. Overige onderdelen van het Invoeringsprogramma REACH
3.1 Voorlichting bedrijfsleven
Het deelproject Voorlichting Bedrijfsleven had tot doel
bedrijven tijdig bewust te maken van REACH en hen ertoe
aan te sporen zich voor te bereiden op deze nieuwe regelgeving. De voorlichting kwam tot stand in samenwerking tussen de betrokken departementen en de koepelorganisaties
van het Nederlandse bedrijfsleven: VNO/NCW, MKB
Nederland, de Vereniging FME, de Vereniging van Kamers
van Koophandel en enkele andere brancheorganisaties. Het
project is in twee fasen voltooid. De eerste fase is afgerond
met een voorlichtingsbijeenkomst voor brancheorganisaties
op 7 maart 2006. Hoewel de definitieve tekst van REACH
toen nog niet vast stond, was het niettemin noodzakelijk
bedrijven voor te bereiden op hun nieuwe verplichtingen en
verantwoordelijkheden onder REACH. De tweede fase
betrof een intensieve voorlichtingscampagne vanaf het
moment dat de inhoud van REACH vaststond. In maart

29. Stcrt. 2007, 100.
30. Kamerstukken II 2001/02, VROM 020585.
31. Zie daarover de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer,
Kamerstukken I 2006/07, 30 600, C, pag. 18 e.v.
32. Stb. 2007, 183 en Stcrt. 2007, nr. 93.
33. Kamerstukken I 2006/07 30 600, C.
34. Richtlijn nr. 76/769/EEG van de Raad van de Europese
Gemeenschappen van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der Lidstaten
inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik
van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (PbEU L 262).
35. In de memorie van antwoord aan de Eerste Kamer heeft de
Minister van VROM aangegeven welke nationale uitvoeringsbesluiten
als gevolg van de intrekking van de Stoffenverbodsrichtlijn en inwerkingtreding van de rechtstreeks werkende bijlage XVII van REACH
zullen worden ingetrokken c.q. worden aangepast (Kamerstukken I
2006/07, 30 600, C).

483

MILIEU & RECHT

2.5 Toezicht en bestuursrechtelijke handhaving
Niet alle bepalingen die ter uitvoering van REACH nodig
zijn, staan in titel 9.3 WM. Indien bepalingen betrekking
hebben op onderwerpen die elders zijn ‘geharmoniseerd’, is
van dat integratiekader gebruik gemaakt. De WED werd
reeds genoemd als voorbeeld hiervan voor de regeling van
de strafrechtelijke handhaving. Voor het toezicht op de
naleving en de bestuursrechtelijke handhaving van REACH
zijn hoofdstuk 18 van de WM en de Algemene wet
bestuursrecht (AWB) van belang.
De zorg voor de bestuursrechtelijke handhaving is in art.
18.2b WM opgedragen aan de Minister van VROM.
Hiertoe is deze minister in art.18.7 WM de bevoegdheid
tot toepassing van bestuursdwang verleend. Ingevolge de
AWB kan hij ook een dwangsom opleggen.
Toezichthoudende ambtenaren zijn inmiddels door hem
aangewezen krachtens art. 18.4 WM.29

JAARGANG 34 - NUMMER 8 - 2007

REACH komt, de WMS gaat

REACH komt, de WMS gaat

JAARGANG 34 - NUMMER 8 - 2007

2007 is deze fase van start gegaan met een symposium voor
brancheorganisaties en Kamers van Koophandel. Ook is
voorlichting via de vakpers georganiseerd, gericht op onder
meer de communicatie over stoffen in de keten, de rol van
bedrijven in de keten, pre-registratieverplichtingen en veiligheidsinformatiebladen. Op 1 juni 2007 is voorlichting
gegeven over de inwerkingtreding van REACH en de
Nederlandse uitvoeringswetgeving.36 De effectiviteit van
deze voorlichtingsinspanningen wordt momenteel geëvalueerd en zonodig zal aanvullende en meer gerichte voorlichting worden gegeven als de bekendheid van het bedrijfsleven met REACH onvoldoende blijkt te zijn.

MILIEU & RECHT

484

3.2 Nederlandse Helpdesk REACH
Art. 124 REACH verplicht lidstaten om een nationale helpdesk in te richten ter ondersteuning van het bedrijfsleven.
Eerst is, in samenwerking tussen de betrokken departementen en het bedrijfsleven, een blauwdruk opgesteld voor
de inrichting van de Nederlandse Helpdesk REACH.
Conform de wens van het bedrijfsleven informeert de
helpdesk over ‘wat’ de REACH-verplichtingen voor bedrijven inhouden. De inhoudelijke advisering over ‘hoe’ die
REACH-verplichtingen door de bedrijven worden nagekomen, is overgelaten aan de brancheorganisaties, Kamers
van Koophandel en consultancy bedrijven. Het bedrijfsleven neemt daarin haar eigen verantwoordelijkheid, waaraan invulling is gegeven met onder meer de oprichting van
het REACH-dienstencentrum van CEFIC (‘REACHCentrum’)37, de Europese branchevereniging voor de chemische sector. Dat centrum is bedoeld om door individuele ondersteuning en advisering zowel chemische bedrijven
als bedrijven uit andere sectoren te helpen aan de REACHverplichtingen te voldoen. Daarnaast levert dit centrum
producten zoals handleidingen en ondersteunende software. Het Europese ‘REACHCentrum’ krijgt waarschijnlijk
ook een Nederlandse divisie, REACHCentrum Nederland.
De Nederlandse Helpdesk REACH is sinds 1 januari 2007
operationeel38 en biedt zowel telefonisch als via een website
ondersteuning en informatie. Sinds de inwerkingtreding
van REACH op 1 juni 2007 verloopt overheidsvoorlichting
over REACH via deze helpdesk. Daarnaast is sinds 1 juni
2007 de website van het Agentschap operationeel. Deze
verstrekt informatie over REACH, waaronder richtsnoeren
over de uitvoering.39
3.3 Handhaving van REACH
Naast bedrijven zijn handhavers en vergunningverleners
belangrijke doelgroepen die door gerichte voorlichting op
de hoogte moeten worden gebracht van REACH. Daartoe
zijn de deelprojecten ‘Consequenties van REACH voor
WM en WVO-vergunningverleners’ en ‘Opzet handhaving
REACH’ gestart. Onder leiding van de VROM-inspectie is
in laatstgenoemd deelproject een handhavingstructuur, een
handhavingstrategie en een handhavingsprogramma voor
REACH voorbereid. De handhavingsorganisatie zal per
1 januari 2008 operationeel zal zijn en uiterlijk in december 2007 zal de Tweede Kamer over die handhavingsorganisatie worden geïnformeerd.40
3.4 Consequenties voor vergunningverleners
Het deelproject ‘Consequenties van REACH voor WM en
WVO-vergunningverleners’ zal in de loop van 2007 leiden
tot gerichte informatie aan vergunningverleners over de
consequenties van REACH voor hun vergunningpraktijk.

REACH zal in het bijzonder consequenties hebben voor de
informatie over stoffen die bedrijven bij hun vergunningaanvraag krachtens de WM of de Wet verontreiniging
oppervlaktewateren (WVO) moeten indienen. Deze informatie moet het bevoegd gezag in staat stellen de gevolgen
voor het milieu (inclusief oppervlaktewater) te beoordelen.
Door REACH komt zowel voor bedrijven als het bevoegde
gezag meer informatie over stoffen beschikbaar. Om de
betekenis van REACH voor de vergunningpraktijk van
provincies, gemeenten, rijkswaterstaat en waterschappen
gedetailleerd in kaart te brengen, worden thans in samenwerking met deze vergunningverleners gerichte voorlichtingsactiviteiten en een handreiking ontwikkeld.
De belangrijkste elementen van deze voorlichting aan Wmen Wvo-vergunningverleners zijn als volgt samen te vatten.
–

–

–

–

–

–

–

–

Vooroverleg voor een vergunningaanvraag moet duidelijkheid bieden welke stofinformatie (gevaarseigenschappen, risico’s, risicobeperkende maatregelen)
beschikbaar zou moeten zijn.
Zowel kwalitatief als kwantitatief mag verbeterde
beschikbaarheid van informatie over stoffen worden
verwacht, hetgeen in de vergunningaanvraag tot uitdrukking zal moeten komen.
Vergunningverleners mogen altijd relevante extra
informatie opvragen bij een bedrijf, zelfs al is deze
informatie volgens REACH vertrouwelijk.
Vergunningverleners moeten een vergunningaanvraag
buiten behandeling laten indien zij, ook na een verzoek
tot aanvullende informatie, van oordeel zijn dat de
aanvrager onvoldoende informatie heeft verstrekt over
gevaarsaspecten, risico’s en veiligheidsmaatregelen, en
de aanvrager daarover op grond van REACH wel zou
moeten beschikken.
Vergunningverleners zijn niet verplicht te controleren
of bedrijven aan hun verplichtingen uit hoofde van
REACH voldoen, maar kunnen wel een check op de
kwantiteit en de kwaliteit van de overgelegde gegevens
(laten) uitvoeren als zij vermoeden dat de gegevens
onjuist zijn.41
Vergunningverleners kunnen andere of strengere
maatregelen opnemen in de vergunning dan uit
REACH of andere internationale verplichtingen volgen, indien de lokale situatie dit nodig maakt.
Vergunningverleners wordt aanbevolen in de considerans van een vergunning vast te leggen dat aan bepaalde specifieke stoffen die een bedrijf produceert,
gebruikt of emitteert, op grond van REACH een autorisatie of restrictie verbonden kan zijn.
Vergunningverleners moeten bij een vergunninghouder aandringen op een aanvraag voor een verandering
van de voorschriften op grond van art. 8.24 Wm indien
de vergunningvoorschriften in strijd zijn met de maatregelen die de aanvrager moet treffen uit hoofde van
REACH.
36. Zie o.a. nieuwsbrief 2 Helpdesk REACH (www.helpdesk-reach.nl),
en het VROM- informatieblad ‘REACH komt, WMS gaat’.
37. http://www.reachcentrum.org.
38. http://www.reach-helpdesk.nl.
39. http://ec.europa.eu/echa/.
40. Kamerstukken II 2006/07, 30 600 nr. 13.
41. Volgens art. 18.2, eerste lid, onder a, WM draagt de vergunningverlener wel zorg voor de bestuursrechtelijke handhaving van REACH in
een inrichting.

REACH komt, de WMS gaat

3.5 Uitvoeringsorganisatie
Voor de uitvoering van REACH is inhoudelijke expertise
over chemische stoffen nodig. De Minister van VROM
heeft uit hoofde van zijn positie als nationale bevoegde
instantie voor REACH een uitvoeringsorganisatie bij het
Stoffen Expertise Centrum van het RIVM ingesteld,
genaamd Bureau REACH42. Dat bureau draagt zorg voor
de feitelijke werkzaamheden die Nederland moet verrichten ingevolge REACH. De opzet, inrichting en aansturing
van deze uitvoeringsorganisatie vormden een ander deelproject van het programma Invoering REACH. Het eindrapport is als bijlage bij de Memorie van Antwoord aan de
Eerste Kamer toegezonden. 43 In dat rapport wordt
beschreven hoe de betrokken departementen, ieder vanuit
hun eigen beleidsverantwoordelijkheid, in deze uitvoeringsorganisatie participeren.

3.6 Conclusie over flankerend beleid
Flankerend beleid, zoals dat in het Programma Invoering
REACH is ontwikkeld in samenwerking tussen overheden
en het bedrijfsleven, is nodig om met voldoende draagvlak
van alle betrokkenen de infrastructuur voor de uitvoering
van REACH tijdig gereed te maken.
Opvallend was dat de Tweede Kamer en de Eerste Kamer
bij de behandeling van het wetsvoorstel Uitvoeringswet
REACH weinig vragen bleken te hebben over het wetsvoorstel zelf, maar des te meer over de uitvoeringsaspecten
van REACH. Deze aandacht voor de uitvoeringsaspecten is
verheugend. De uitvoering van een verordening is meer
dan wetgeving alleen.
4. Toekomst
Het Programma Invoering REACH nadert inmiddels zijn
voltooiing, maar er is geen reden tot zelfgenoegzaamheid.
De daadwerkelijke uitvoering van REACH gaat immers nu
pas beginnen. Een korte analyse van wat de komende periode moet gebeuren leert dat een omvangrijke werklast
voor overheden en bedrijfsleven voor de boeg ligt.
Een beknopte greep uit die werkzaamheden volgt hieronder.

1 juni 2008
–

–
–
–

De resterende titels II (Registratie), III (gezamenlijk gebruik van gegevens over stoffen), V (downstream gebruikers),
VI (beoordeling van stoffen en dossiers), VII (autorisatie), XI (vergoedingen) en XII (informatie), alsmede de art.
128 en 136 REACH(overgangs- en slotbepalingen) treden in werking.
Het Agentschap begint met zijn werkzaamheden.
Richtlijn 93/105/EG (polymeren), Richtlijn 2000/21/EG (uitzondering voor biociden), verordening (EEG) nr. 793/93
(bestaande stoffen) en Verordening (EG) nr. 1488/94 (beginselen voor risicobeoordeling) worden ingetrokken.
niet-geleidelijk geïntegreerde stoffen moeten worden geregistreerd voordat ze op de markt worden gebracht.

1 juni t/m 30 november 2008
– Pre-registratie van alle geleidelijk geïntegreerde stoffen.
1 augustus 2008
– Richtlijn 93/67/EEG (beginselen voor risicobeoordeling) wordt ingetrokken.
– Art. 135 REACH inzake overgangsmaatregelen wordt van kracht.
1 juni 2009
– Titel VIII en Bijlage XVII over beperkende maatregelen worden van kracht.
– Richtlijn nr. 76/769/EEG (de verbodsrichtlijn) wordt ingetrokken.
30 november 2010
– Uiterste datum voor de registratie van geleidelijk geïntegreerde stoffen, die als kankerverwekkend, mutageen of giftig voor de voortplanting, categorie 1 of 2, zijn ingedeeld (≥ 1 ton/jaar/fabrikant of importeur), voor geleidelijk
geïntegreerde stoffen die als zeer toxisch voor waterorganismen zijn ingedeeld en op lange termijn schadelijke effecten op het aquatisch milieu kunnen hebben (R50/53) (≥ 100 ton/jaar/fabrikant of importeur), en geleidelijk geïntegreerde stoffen die na 1 juni 2007 ten minste eenmaal in de Gemeenschap zijn vervaardigd of ingevoerd
(≥1000 ton/jaar/fabrikant of importeur). (art. 23).
1 juni 2011
– niet-geleidelijk geïntegreerde stoffen in voorwerpen die in aanmerking komen voor autorisatie (art. 7.2 REACH)
moeten zijn gemeld.
1 juni 2013
– Geleidelijk geïntegreerde stoffen moeten zijn geregistreerd (≥ 100 ton/jaar/fabrikant of importeur).
1 juni 2018
– Geleidelijk geïntegreerde stoffen moeten zijn geregistreerd (≥ 1 ton/jaar/fabrikant of importeur).
42. Stcrt. 2007, nr. 68.
43. Kamerstukken I 2006/07, 30 600, C.

JAARGANG 34 - NUMMER 8 - 2007

Vergunningverleners moeten periodiek verifiëren of
eerder verleende vergunningen strijdig zijn met
REACH of andere communautaire regels en vaststellen
of revisies van bepaalde vergunningen kunnen worden
geprioriteerd.

485

MILIEU & RECHT

–

REACH komt, de WMS gaat

Getuige de bijdrage van Roosen en Hes in dit themanummer zullen nog vele uitvoeringsvraagstukken moeten worden behandeld en interpretatiediscussies moeten worden
gevoerd. Dat vergt een intensieve samenwerking tussen de
Commissie, de lidstaten en het bedrijfsleven.

ties ‘aan de slag met REACH’.44 Wanneer op 1 juni 2008 het
Agentschap volledig operationeel wordt, moeten zij op
volle toeren draaien.

5. Conclusie

JAARGANG 34 - NUMMER 8 - 2007

De uitvoering van REACH heeft in de eerste fase wetgeving, flankerend beleid en een daarop toegesneden organisatiestructuur vereist. Deze zijn in Nederland gereed. Nu
moeten vooral het bedrijfsleven en de uitvoerende instan-

MILIEU & RECHT

486

44. Ontleend aan: J.A.S.J. Razenberg, D.A. van der Schaaf en A.W. van
der Wielen, Aan de slag met REACH, SDU uitgevers 2007.