Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 569

Wijziging van de Wet op het notarisambt en
enkele andere wetten in verband met onder
meer een gewijzigde regeling van de legalisatie
van handtekeningen van notarissen

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 24 april 2013
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet
genoegzaam voorbereid.
Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Zij begrijpen dat het wetsvoorstel dient ter
aanpassing van enkele bepalingen voortkomende uit de wijziging van de
Wet op het notarisambt (Wna) naar aanleiding van de evaluatie van die
wet en de wijziging van de Wet op het centraal testamentenregister en
van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme.
Deze laatste wet is van vrij recente datum. Ten eerste vernemen deze
leden waarom de voorgestelde wijzigingen niet reeds bij dat eerdere
wetsvoorstel zijn meegenomen. Kon dit destijds niet worden voorzien?
Welke ontwikkelingen en/of ervaringen hebben zich nadien voorgedaan
waardoor de regering zich genoodzaakt ziet om tot deze aanpassingswet
te komen?
In de toelichting lezen deze leden dat de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) versoepeling verzoekt van de verplichte stageduur, zoals
deze geldt voor kandidaat-notarissen die werken in deeltijd, door te
trekken naar de eisen die gelden voor de benoeming tot notaris en de
benoeming tot waarnemer. Over dit verzoek zijn de aan het woord zijnde
leden op voorhand niet onmiddellijk enthousiast. Is er immers geen reden
om de eisen voor de benoeming tot notaris c.q. waarnemer ten opzichte
van de eisen voor de kandidaat-notaris zwaarder te laten zijn? Kan de
regering nogmaals aangeven wat haar positie is in deze discussie? Hoe
kan de kwaliteit van het notariaat worden gegarandeerd bij versoepeling
van de benoemingsvereisten?
Naast een verzoek tot versoepeling van de verplichte stageduur lezen deze
leden in de memorie toelichting een oproep van het Bureau van de KNB

kst-33569-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 569, nr. 5

1

om te komen tot een verordening om regels te stellen in geval een notaris
niet aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen. Wat is de invloed die
de regering kan uitoefenen op deze verordening, teneinde de kwaliteit van
het notariaat te borgen?
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel.
Zij lezen in het advies van het Bureau Financieel Toezicht (BFT) dat in de
nieuwe Financiële Verordening verwezen wordt naar de verplichting van
de notaris om zorg te dragen voor een positieve liquiditeits- en solvabiliteitsverplichting. Het BFT is echter van mening dat het voorliggende
wetsvoorstel onvoldoende wettelijke basis voor die verordening biedt en
dat een aanvulling van de wet op dit punt gewenst is. BFT stelt voor om
een extra lid aan artikel 23 van de Wna toe te voegen waarin – kortweg –
de notaris wordt verboden handelingen te verrichten waarvan hij
redelijkerwijs moet verwachten dat die er toe kunnen leiden dat hij niet
aan zijn financiële verplichtingen zal kunnen voldoen. Dit lijkt deze leden
een zinvolle aanvulling, omdat van een dergelijke tekst in de wet een
duidelijker normatieve werking uit zal kunnen gaan dan wat de regering in
het antwoord op de suggestie van het BFT geeft. In de memorie van
toelichting wordt gewezen naar meerdere wetsartikelen in de Wna die als
grondslag kunnen dienen voor de genoemde verordening. Wat verzet zich
er precies tegen om de suggestie van het BFT wel over te nemen? Wordt
het daarmee niet explicieter duidelijk gemaakt dat een notaris geen
handelingen mag verrichten die er toe zouden kunnen leiden dat hij niet
langer aan zijn financiële verplichtingen zou kunnen voldoen?
Deze leden voelen in tegenstelling tot de regering wel voor de suggestie
van het BFT om naast meldingen van incidenten van financiële aard ook
informatieverstrekking op het gebied van kwaliteit en integriteit te
regelen. De reactie van de regering dat een dergelijke verruiming van de
incidentenmeldplicht te onbepaald, te ruim en te disproportioneel in
termen van de lasten voor de notaris zou zijn, zien zij graag nader
onderbouwd.
De leden van de PVV-fractie hebben kennis genomen van het wetsvoorstel.
Zij merken op dat in het wetsvoorstel een uitzondering wordt toegevoegd
aan de regeling omtrent de vervaltermijn voor ontvankelijkheid van de
klacht tegen een notaris. Voorgesteld wordt een uitzondering op te nemen
dat een beslissing tot niet-ontvankelijkverklaring van de klacht wegens
afloop van de driejarentermijn achterwege blijft, indien redelijkerwijs niet
kan worden geoordeeld dat de klager in verzuim is geweest. Deze leden
vragen de regering nader uiteen te zetten wat dient te verstaan onder
«redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld». In welke gevallen kan de
klager niet verweten worden dat deze zich niet bewust was van een
vermeend tuchtrechtelijk verwijtbaar handelen of nalaten van de notaris?
Deze leden merken op dat de regering een aantal voorstellen van het BFT
niet heeft overgenomen. Zij vragen of het wettelijk instrumentarium van
de BFT ten aanzien van de controle op notarissen wel adequaat genoeg is,
gelet op de voorstellen. Kan de regering nader uiteenzetten waarom de
incidentenmeldplicht niet uitgebreid wordt naar andere elementen, zoals
integriteit en kwaliteit. Zijn er signalen dat er onvoldoende opgetreden
kan worden ingeval de integriteit of de kwaliteit van een notaris in twijfel
wordt getrokken?
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Ondanks dat het voorstel een verbetering
is ten opzichte van de huidige situatie hebben deze leden toch een paar
vragen en opmerkingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 569, nr. 5

2

Zij merken op dat straks niet alleen wordt getoetst of iemand persoonlijk
geschikt is om het notarisambt te mogen bekleden, maar ook of iemand
door de benoeming enige schade voor de eer en het aanzien van dat ambt
zal opleveren. Zij zijn benieuwd in hoeverre vanuit de praktijk de behoefte
is uitgesproken voor deze extra toets. Waarom kan een benoeming niet nu
al geen doorgang vinden als iemand bijvoorbeeld niet van onbesproken
gedrag is? Men zou dan eigenlijk kunnen zeggen dat die persoon
ongeschikt is voor het notarisambt. Deelt de regering deze mening? Zo
nee, waarom niet? Zijn er op dit moment notarissen die onder de huidige
wetgeving benoemd zijn terwijl dat onder dit wetsvoorstel niet het geval
zou zijn geweest?
De aan het woord zijnde leden merken op dat nevenbetrekkingen nu niet
terstond hoeven te worden gemeld aan onder andere de KNB. Zij zien
zeker de meerwaarde van het direct of in ieder geval zo snel mogelijk
melden van een nevenbetrekking. Vooral als deze eventueel invloed kan
hebben op de onafhankelijkheid van een notaris, toegevoegd notaris of
kandidaat-notaris. Wat gebeurt er als iemand niet terstond zijn of haar
nevenbetrekking doorgeeft? Wanneer is iemand te laat en staat daar een
sanctie op? In hoeverre wordt bovendien actief gecontroleerd of een
nevenbetrekking niet is opgegeven door bijvoorbeeld een periodieke
toetsing?
Deze leden merken op dat financiële gegevens straks digitaal aangeleverd
zullen moeten worden bij het BFT. Althans, dit wordt het uitgangspunt.
Kunnen zij hieruit opmaken dat aanleveren op papier ook altijd mogelijk
blijft als er bijvoorbeeld problemen zijn met het digitale systeem? Wie
beheert dit systeem eigenlijk en heeft daar toegang toe? Alleen het BFT of
ook de KNB? Waarom? Wat moet er precies veranderen en aangepast
worden om aan de wetswijziging te voldoen en hoe wordt de privacy
gewaarborgd?
De aan het woord zijnde leden constateren dat dit wetsvoorstel regelt dat
niet meer de voorzitter van de kamer voor het notariaat, maar klager zelf
in de gelegenheid wordt gesteld een klacht over te dragen aan de
Geschillencommissie Notariaat als de klacht zich daarvoor leent. Deze
leden snappen dat op dit moment andere instanties geen klacht mogen
overdragen aan de Geschillencommissie omdat dit voorbehouden is aan
de voorzitter van de kamer. Waarom kan een klacht niet alsnog door de
voorzitter of een andere instantie worden overgedragen als de klager dit
toch wenst? Begrijpen zij het nu goed dat er dan toch een extra handeling
moet plaatsvinden doordat klager eerst alle stukken terugkrijgt en dan zelf
weer moet indienen bij de Geschillencommissie? Is dit wel praktisch
indien klager er geen probleem mee heeft als de voorzitter of de andere
instantie dit doet? Kan dus niet alsnog de keuze aan klager worden
voorgelegd om het hele dossier toch door de voorzitter of een andere
instantie door te laten zetten naar de Geschillencommissie? Zo nee,
waarom niet?
Verder hebben de leden van de SP-fractie nog vragen over de uitzondering op de vervaltermijn van drie jaar voor ontvankelijkheid van een
klacht. Het is goed dat een notaris niet tot het einde der tijden kan worden
geconfronteerd met een klacht. Het BFT heeft aangegeven dat drie jaar te
kort is om een klacht goed te onderzoeken en mede naar aanleiding
daarvan wordt in dit wetsvoorstel geregeld dat de vervaltermijn
achterwege blijft als redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat de
klager in verzuim is geweest. Deze leden vrezen dat deze uitzondering
vaag is en in de praktijk voor meerdere interpretaties vatbaar. Kunnen er
concrete voorbeelden worden genoemd? Zal de uitzondering niet juist
leiden tot (meer) procedures? Het BFT geeft bovendien zelf ook al toe dat
het niet van het Bureau gevergd kan worden om per klacht aan te geven
welke informatie al eerder aanleiding zou moeten hebben gegeven om
een klacht in te dienen. Is de regering van mening dat door de uitzondering het BFT alleen maar meer tijd kwijt zal zijn aan het onderzoek? Zo

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 569, nr. 5

3

nee, waarom niet? Is het beter en duidelijker om een duidelijke eindtermijn te noemen, bijvoorbeeld vijf jaar? Kan worden aangesloten bij
bijvoorbeeld de Algemene wet rijksbelastingen, waarin de navorderingstermijn vijf jaar is? Dit geldt ook voor de vijf jaar die voor de meeste
verbintenissen in Burgerlijk Wetboek Boek 3 genoemd wordt en
waarbinnen de schuldeiser lang genoeg de tijd heeft om de vordering
geldend te maken. Het gaat dan wel om een verjaringstermijn, maar deze
termijn kan een prima uitgangspunt vormen voor een nieuwe, duidelijke
en niet onredelijk lange vervaltermijn voor het indienen van klachten. Zo
nee, waarom dan niet?
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel. Mede gegeven de heldere wijze waarop in de memorie van
toelichting is ingegaan op de commentaren van de geconsulteerde
organisaties, te weten de KNB, het BFT en de Raad voor de rechtspraak
(Rvdr), kunnen zij zich vinden in de voorgestelde aanpassingen. Zij
hebben slechts enkele vragen.
Deze leden vragen wat de oorzaak is van de grote aantallen legalisaties.
Zij merken op dat het advies van de KNB niet wordt overgenomen om in
de wet op te nemen dat de melding aan de KNB van nevenbetrekkingen
en van waarnemingen geschiedt op een door de KNB bepaalde wijze.
Gemeld wordt dat dit in het Besluit op het notarisambt zal worden
geregeld. Deze leden vragen waarom gekozen is voor opname in de
lagere regelgeving en niet in de wet. Zij vragen ook of, daar waar regeling
in het Besluit is voorzien, dit dan op een door de KNB bepaalde wijze zal
gebeuren. Wordt de KNB betrokken bij de nadere uitwerking van het
besluit?
Artikelsgewijs
Artikel I, onderdeel K
De leden van de CDA-fractie vragen waar het van afhankelijk is of de
Minister daadwerkelijk zal bepalen of de jaargegevens en de verklaring of
mededeling van de accountant digitaal worden aangeleverd bij het BFT.
De voorzitter van de commissie,
Jadnanansing
De griffier van de commissie,
Nava

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 569, nr. 5

4