Dood in voorraad

Datum

17 december 2013

Dood in voorraad | 17 december 2013

Colofon

T 088 223 33 33
F 088 223 33 34
chd@vwa.nl
Catharijnesingel 59 |

Utrecht

Postbus 43006 | 3540 AA Utrech
Auteur

Werkgroep dood in voorraad

Pagina 3 van 18

Dood in voorraad | 17 december 2013

Inhoud

Colofon—3
Inleiding—7
1

Methodiek—8

2

Resultaten en discussie—11

3

Conclusie—14

4

Aanbevelingen—15

Pagina 5 van 18

Dood in voorraad | 17 december 2013

Inleiding

Volgens de Wet op de dierproeven (Wod) en Richtlijn 2010/63/EU moeten dieren die
gebruikt worden voor dierproeven betrokken worden van een erkende fokker. De
meeste instellingen die dierproeven doen (vergunninghouders) hebben ook een
fokvergunning en fokken voor een deel hun eigen dieren. Uit de wettelijk
voorgeschreven registratie (art 15 Wod) is gebleken dat er beduidend meer dieren
ten behoeve van dierproeven gefokt worden dan er daadwerkelijk worden gebruikt.
De meeste van deze dieren zijn knaagdieren, en worden gedood omdat er geen
andere bestemming voor is. Dit wordt in de registratie aangeduid als “dood vóór de
proef” of “dood in voorraad”. “Dood in voorraad” wordt ook toegepast om dieren te
omschrijven die wel zijn gebruikt, maar die nadat werd geoordeeld dat ze geschikt
waren voor hergebruik alsnog werden gedood omdat er toch geen andere
bestemming voor gevonden werd, zoals een passende dierproef. Getalsmatig is dit
echter een kleine groep.
In het actieplan Alternatieven voor dierproeven 2011 staat aangegeven dat de
NVWA in 2012 specifiek inspecteert/inventariseert op het aantal dieren in voorraad
bij vergunninghouders en fokkers en de oorzaken in kaart brengt. De NVWA heeft
hieraan invulling gegeven door middel van vragenlijsten en een analyse van de al
beschikbare registratiegegevens. Met behulp van deze inventarisatie wordt inzicht
verkregen in de reden van het aanhouden van deze dieren en hoe voorkomen kan
worden dat er overtollige dieren worden gefokt.

Pagina 7 van 18

1

Methodiek

In 2012 heeft de NVWA bij 3 vergunninghouders een pilot-inspectie gedaan op basis
waarvan is gebleken dat, mede vanwege het ontbreken van een wettelijke eis, de
vergunninghouders geen of geen uniforme administratie hadden waaruit op te
maken zou kunnen zijn wat de reden is voor het niet gebruiken van voorradige
dieren. Verder inspecteren zou niet veel meer informatie genereren dus heeft de
NVWA gekozen om de geselecteerde vragen aan de proefdierdeskundige van
geselecteerde instellingen te sturen met het verzoek een schatting te maken van
het overcompleet aan dieren in voorraad. Op basis van de verplichte registratie was
reeds duidelijk dat het overcompleet voor een groot deel bepaald werd door eigen
fok met genetisch gemodificeerde dieren. De wijze van fokken van genetisch
gemodificeerde (GGO-)muizen met ingewikkelde kruisingen vereist veel dieren,
waarbij het overcompleet ontstaat. Op basis van deze en andere bevindingen is een
vragenlijst opgesteld waaruit zo veel mogelijk relevante gegevens konden worden
verkregen (Bijlage 1). Deze vragenlijst is gebaseerd op het peiljaar 2011, zodat een
vergelijking kon worden gemaakt met de registratie ex art 15 Wod.
Uit deze registratie valt op te maken dat in 2011 530.446 zijn dieren gedood
voordat zij in een dierproef gebruikt zijn. De grootste bijdrage aan deze “dood in
voorraad” betreft muizen: 371.918 (70%), en dan in het bijzonder Genetisch
gemodificeerde muizen: 312.638(59%). Om de belasting voor de geïnspecteerden
te beperken is de vragenlijst daarom alleen gericht op de diersoort muis, met
speciale aandacht voor overcompleet bij Genetisch gemodificeerde muizen.
Vragenlijsten
Naast de 3 vergunninghouders in de pilot, zijn er nog 12 vergunninghouders
benaderd met het verzoek een vragenlijst in te vullen. Alle Vergunninghouders
hebben hierop gereageerd, maar twee lijsten zijn bij nader inzien niet gebruikt. In
het eerste geval was dat omdat de vergunninghouder geen muizen fokte, en niet of
nauwelijks bijdroeg aan “dood in voorraad”. In het tweede geval betrof dat een
verguninghouder die hoofdzakelijk muizen fokte voor verkoop, dus niet voor eigen
gebruik. Een groot deel van de gefokte muizen werd geleverd buiten Nederland,
waarbij het overcompleet onevenredig zou drukken op de Nederlandse statistieken,
hetgeen het trekken van gegeneraliseerde conclusies onmogelijk maakt.
Drie van de 13 overige vergunninghouders gaven geen schatting van de oorzaken
van overcompleet, waardoor slechts 10 van de ingevulde lijsten bruikbaar zijn voor
getalsmatige analyse van oorzaken van “dood in voorraad”. Bij deze 10
vergunninghouders zijn in het onderzochte jaar (2011) in totaal ca. 144.000 muizen
gedood in voorraad, hetgeen minder is dan de helft van het totaal aantal in dat jaar,
maar als steekproef geeft dit voldoende informatie.
Slechts één van de gevraagde vergunninghouders houdt een administratie bij van
de oorzaken van “dood in voorraad”, maar de categorie-indeling is niet gelijk aan
die in de vragenlijst. De overige vergunninghouders hebben geen administratie en
moeten een grove schatting doen van de factoren die bijdragen aan “dood in
voorraad”. De verkregen resultaten moeten daarom met terughoudendheid gebruikt
worden.

Pagina 8 van 18

Dood in voorraad | 17 december 2013

Daar komt bij dat er nooit eerder op deze wijze gekeken is naar de oorzaken van
“dood in voorraad”, waardoor er bij de ondervraagden geen ervaring is met de
afbakening van de categorieën. Diverse categorieën vertonen potentieel een
overlap, waarbij beide opties mogelijk zijn. Er zijn aanwijzingen dat niet alle
vergunninghouders dit op dezelfde wijze hebben ingevuld.
De registratie
De NVWA heeft de beschikking over de registratiegegevens van alle
vergunninghouders in Nederland. Deze gegevens zijn geanalyseerd om een indruk
te krijgen van de omvang van “dood in voorraad” bij de verschillende diersoorten,
onderscheiden naar GGO en niet-GGO. Zoals hierboven al aangegeven is hieruit
gebleken dat “dood in voorraad” vooral veroorzaakt wordt door overcompleet van
muizen, met name de genetisch gemodificeerde muizen. Daarom is een verdere
analyse beperkt tot de diersoort muis. Daarbij zijn de gegevens van
vergunninghouders die minder dan ca 1000 genetisch gemodificeerde muizen per
jaar fokken buiten beschouwing gelaten. De ingesloten 16 vergunninghouders zijn
op één na allemaal universiteiten, academische ziekenhuizen of semioverheidsinstellingen. Samen vertegenwoordigen deze 96% van de eigen fok en
“dood in voorraad” onder muizen.
Bij de analyse van de registratiegegevens kwamen een aantal opvallende zaken aan
het licht, waarop navraag is gedaan bij de proefdierdeskundige van de betreffende
vergunninghouders. Daarbij bleek dat niet alle vergunninghouders op dezelfde wijze
hun dieren in fok registreren en dat zelfs een verschil kan bestaan binnen één
vergunninghouder.
Zo is gebleken dat sommige vergunninghouders, conform de uitleg van de Wod en
EU 2010/63, geen ongespeende dieren registreren als fok. Anderen registreren deze
dieren wel als fok, en deze vergunninghouders registreren dieren die gedood zijn
vóór speenleeftijd dus ook als “dood in voorraad”, waardoor op papier een groter
overcompleet ontstaat.
Verder is gebleken dat sommige vergunninghouders muizen die vanwege een nietGGO genotype ongeschikt zijn voor gebruik in dierproeven registreren als GGO, en
anderen als niet-GGO, dus gewone dieren. In dit laatste geval wordt “dood in
voorraad” voor een deel overgeheveld van GGO- naar gewone dieren. Potentieel
varieert dit zelfs binnen één vergunninghouder.
Niet alle dieren voor experimenten worden verkregen uit eigen fok; er worden ook
dieren aangekocht. Bij genetisch gemodificeerde dieren is dit beperkt; ca 97% wordt
verkregen uit eigen fok. Bij gewone muizen is dit ca 76%. De aangekochte muizen
kunnen gedood worden zonder gebruik in een proef, bijvoorbeeld na inzet als
fokdier, gebleken ongeschiktheid, of niet doorgaan van de proef. Dat betekent dat
als het overcompleet van een vergunninghouder wordt uitgedrukt als percentage
van de fok, er een overcompleet van groter dan 100% kan ontstaan (meer dieren
gedood dan geboren). Om dit effect te voorkómen is in de onderhavige analyse het
overcompleet (“dood in voorraad”) uitgedrukt als percentage van het aantal
verkregen dieren (verkregen = gefokt plus aangekocht).

Pagina 9 van 18

Pagina 10 van 18

Dood in voorraad | 17 december 2013

2

Resultaten en discussie

Oorzaken van “dood in voorraad”
10 vergunninghouders hebben door middel van de vragenlijst aangegeven wat in
hun ogen de oorzaken zijn van overcompleet, verdeeld over de vooraf gestelde
categorieën: leeftijd, ziekte/afwijking, sekse, genotype, microbiële status,
standaardisatie (bijvoorbeeld op gewicht), ex-fokdier en overige.
De schattingen lopen per vergunninghouder sterk uiteen, met uitzondering van de
categorieën Ziekte/afwijking, Microbiële status, Standaardisatie en Overige, welke
varieerden van 0-5% bij alle vergunninghouders, duidend op een ondergeschikte rol
in de oorzaak van overcompleet in de ogen van de ondervraagden.
De volgende factoren spelen wel een grote rol in de oorzaken van “dood in
voorraad”, in volgorde van het belang dat de respondenten daaraan toekenden.
Genotype
Uit de registratiegegevens bleek dat ca 77% van de verkregen Genetisch
gemodificeerde muizen werd gedood in voorraad; bij gewone muizen was dit 31%.
Doordat sommige vergunninghouders genotypisch ongeschikte muizen schrijven als
gewone dieren, is de “dood in voorraad” voor de gewone muizen fok lager dan 31%,
en moet tevens geconcludeerd worden dat het overcompleet uit GGO-fok hoger is
dan 77%. Gecombineerd (GGO en gewoon) was het percentage “dood in voorraad”
62%.
Bij de fok van gewone dieren treedt geen “dood in voorraad” als gevolg van
genotype op; dit is het voornaamste verschil met de GGO-fok. Het ligt voor de hand
dat het verschil tussen de twee systemen (meer dan 77% - minder dan 31%= meer
dan 46%), verklaard wordt door het verkeerde genotype. De vergunninghouders die
hebben gereageerd op de vragenlijsten schatten het effect van verkeerde genotype
op 38%. Zowel de vragenlijsten als de registratiegegevens geven dus aan dat een
ongeschikt genotype de voornaamste oorzaak voor “dood in voorraad” is.
Geslacht
Als er geen gebruik gemaakt kan worden van een muis omdat deze het verkeerde
geslacht heeft, wordt deze in het algemeen gedood. 23,3% van het overcompleet
wordt volgens de vragenlijsten veroorzaakt door het verkeerde geslacht. De
variatie in de antwoorden is echter erg groot. Het kan zijn dat sommige
respondenten ongespeende dieren in hun oordeel hebben meegenomen bij hun
inschatting van de oorzaak van overcompleet, en anderen niet. Het gemiddelde
percentage van 23,3 is daarom minder betrouwbaar. In de registratie wordt geen
onderscheid gemaakt tussen mannelijk en vrouwelijke dieren, dus dit kan niet
dienen als verificatie.
Leeftijd
Uit de vragenlijsten blijkt dat de uitslag van de genotypering meestal rond
speenleeftijd, maar vaak pas na spenen bekend is. Als blijkt dat een dier
genotypisch bruikbaar is, zal het in voorraad genomen worden voor fok of
experiment. Als er voor deze dieren na verloop van tijd geen vraag is, zullen deze
gedood worden zodra men ze inschat als te oud voor gebruik; dit leidt volgens de
respondenten tot 21,6% van het overcompleet. Dit percentage is dus het gevolg
van het niet goed afstemmen van vraag en aanbod (fok). Dit is een van de weinige
factoren waar de vergunninghouder zelf invloed op heeft.

Pagina 11 van 18

Vergunninghouders waar dit percentage volgens eigen opgave laag is, zouden dus
een betere afstemming hebben, leidend tot minder overcompleet. Er is echter geen
correlatie gevonden tussen het percentage dieren dat gedood wordt op basis van
leeftijd (volgens de vragenlijsten) en het percentage “dood in voorraad” volgens de
registratie.
Fok
De respondenten geven sterk vergelijkbare percentages aan van het overcompleet
dat het gevolg is van fokdieren die niet langer geschikt zijn en niet langer gebruikt
kunnen worden als proefdier. Het gewogen gemiddelde, waarbij iedere
vergunninghouder heeft bijgedragen naar rato van het aantal dieren gedood in
voorraad, was 13,5%. Vanwege de beperkte variatie in de inschattingen van de
respondenten, kan dit getal beschouwd worden als een goede indicatie.
Doden vóór of na spenen/genotypering
Aan de respondenten is gevraagd wanneer men de muizen die overbodig zijn doodt.
Dit kan gebeuren vóór het spenen (en dan tellen deze dieren niet mee in de
registratie als “dood in voorraad”), of na het spenen. Bij gewone muizen doodt 50%
van de vergunninghouders muizen vóór het spenen. Tweederde van de
vergunninghouders doodt overbodige gewone muizen na het spenen. Er zijn dus
vergunninghouders die beide methoden toepassen, afhankelijk van de reden.
Bij genetisch gemodificeerde muizen ligt dit iets anders: 55% van de
vergunninghouders doodt onbruikbare dieren vóór het spenen, 82% (ook) daarna.
Het voornaamste verschil met gewone dieren is het doden vanwege ongeschikt
genotype, dat dus vooral na het spenen gebeurt omdat men het resultaat van het
genotyperen niet eerder heeft gekregen. Slechts twee vergunninghouders kunnen
het genotype volgens de vragenlijst al vaststellen vóór spenen; één geeft aan dit
soms te kunnen, en de overigen geven aan dit na het spenen pas te kunnen.
Uit navraag is gebleken dat sommige vergunninghouders bij het doden vóór het
spenen vanwege ongeschiktheid, deze dieren toch registreren als “dood in
voorraad”.
Lijnen instandhouden/niet-gebruikte lijnen/cryopreserveren
Een van de mogelijke oorzaken van “dood in voorraad” is het fokken van lijnen
waarvan vooraf bekend is dat deze niet in dierproeven gebruikt zullen worden maar
vanwege bijzondere genetische eigenschappen worden aangehouden. “Dood in
voorraad” zou sterk beperkt kunnen worden als embryo’s van ongebruikte lijnen
zouden worden ingevroren (cryopreservatie) en de fok wordt stilgelegd. Dit kan niet
voor lijnen die weliswaar niet zelf gebruikt worden voor dierproeven, maar die wel
bijdragen aan kruisingen die weer wèl gebruikt kunnen worden (F1’s, meervoudig
transgenen). Het onderscheid tussen de twee soorten lijnen is niet altijd duidelijk
geworden uit de enquête.
Uit toelichting en navraag is gebleken dat er veel verschil in interpretatie was bij
deze twee vragen, waardoor de resultaten niet goed bruikbaar zijn voor
getalsmatige analyse en het niet mogelijk is om in te schatten welk “dood in
voorraad”-terugdringend effect nog bereikt kan worden met cryopreservatie.
• Men geeft aan dat men wel lijnen heeft waarvoor geen direct doel is, maar als
een onderzoeker de muizen kan gebruiken, een deel wel gebruikt wordt.
• Er is geen termijn gegeven waarbinnen er uitzicht zou moeten zijn op gebruik in
dierproeven.
• Proefdierfaciliteiten (die bij de beantwoording van deze vraag zijn betrokken)
weten vaak niet op welke termijn de onderzoeker dieren nodig heeft.
Pagina 12 van 18

Dood in voorraad | 17 december 2013

Uit navraag is verder gebleken dat:
• Het invriezen zelf leidt tot het fokken en doden van zeer veel dieren die niet
gebruikt worden in dierproeven (“dood in voorraad”). Ook het weer ontdooien en
opschalen van de fok kost erg veel dieren. Als een stam/lijn binnen een paar jaar
weer gebruikt zal gaan worden, kost het veel minder dieren als de lijn op
beperkte schaal instandgehouden wordt.
• Dat betekent echter ook dat vergunninghouders die veel invriezen, juist een
hoger percentage “dood in voorraad” kunnen hebben.
• Het ontdooien en opschalen van een fok kost volgens opgave van één van de
ondervraagden ca 6 maanden. In veel wetenschappelijke gebieden is dit te lang
om competitief te kunnen werken, en kiest de onderzoeker voor instandhouding
van een beperkte fok.
Er bestaan geen normen voor de periode van onbruik die men voorziet waarbij men
beter over kan gaan tot invriezen. Vanuit het standpunt van beperken van “dood in
voorraad” zou dit wel eens meer dan een paar jaar kunnen zijn en kan men beter
een beperkte fok aanhouden.
Ook voor de omvang van zo’n beperkte fok bestaan geen normen, en het is mogelijk
dat daar veel verschillen in bestaan.
Overleg met onderzoeker
Een van de vragen in de enquête was of degene die de muizen fokt regelmatig
overleg heeft met de onderzoeker. Alle respondenten die deze vraag beantwoord
hebben, geven aan dat dit het geval is. Sommige vergunninghouders hebben een
fokcoördinator aangesteld die met beiden contact onderhoudt om te streven naar
een optimale fokomvang. Alleen bij commercieel aangekochte dieren zal dit contact
beperkt zijn tot de bestelling en de aflevering.

Pagina 13 van 18

3

Conclusie

Het grootste deel van het overcompleet (“dood in voorraad”) onder proefdieren
wordt veroorzaakt door “dood in voorraad” van muizen. Er worden meer dan 4 keer
zoveel genetisch gemodificeerde muizen gefokt dan gewone muizen; bovendien is
het overcompleet bij genetisch gemodificeerde muizen (77%) relatief hoger dan bij
gewone (wildtype) muizen (31%). Vanwege diverse onduidelijkheden en
tegenstrijdigheden in de brongegevens, moeten deze percentages met
terughoudendheid geïnterpreteerd worden.
Als voornaamste oorzaak van overcompleet noemen de respondenten
•
een onjuist genotype van de muizen (38%), gevolgd door
•
verkeerde sekse (23,3%) en
•
leeftijd (21,6%). Dit laatste moet logischerwijs het gevolg zijn van een
fokomvang die niet goed is afgestemd op de vraag.
•
Ongeveer 13,5% van de muizen wordt gebruikt in fok, hetgeen weliswaar
wordt geregistreerd als “dood in voorraad”, maar niet beschouwd kan
worden als nutteloos.
Het percentage overcompleet kan door vergunninghouders verlaagd worden door de
fok goed af te stemmen op het gebruik (weinig overcompleet door leeftijd) en door
beide geslachten te gebruiken. Er is echter geen enkel verband gevonden tussen de
hoogte van de door de respondenten geschatte percentages voor overcompleet door
leeftijd en geslacht en het percentage “dood in voorraad” in de registratie van deze
vergunninghouders.
Waarschijnlijk wordt de grootste variatie in “dood in voorraad” veroorzaakt door het
type fok dat men hanteert. Meervoudig transgene muizen geven verhoudingsgewijs
een groot overcompleet vanwege de vele kruisingen die nodig zijn om tot het juiste
genotype te komen. Op basis van de huidige enquête is dit niet na te gaan.
Omdat bij het fokken van genetisch gemodificeerde dieren de meeste dieren dood in
voorraad ontstaan kan men bij fok van deze dieren de meeste winst behalen. Bij de
NVWA is bekend dat men bij een van de vergunninghouders bezig is een technologie
te ontwikkelen die het mogelijk maakt het combineren van genetische modificaties
aanzienlijk te versnellen en complexe kruisingen te voorkomen.

Pagina 14 van 18

Dood in voorraad | 17 december 2013

4

Aanbevelingen

Dood in voorraad is een onvermijdelijk gevolg van het fokken van dieren voor
dierproeven en het verrichten van dierproeven maar mogelijk is het aantal verder
terug te brengen door de volgende aanbevelingen:
1-

Genotype
Het stimuleren van de ontwikkeling van technologie die het mogelijk maakt
het combineren van genetische modificaties te versnellen en daardoor
complexe kruisingen te voorkomen om daarmee op termijn het aantal dieren
“dood in voorraad” terug te kunnen brengen.
Ondanks het feit dat het fokken van dieren in principe geen dierproef is en
niet altijd beoordeeld hoeft te worden door een Dierexperimentencommissie
(of na het van kracht worden van de nieuwe wetgevingde Centrale
Commissie dierproeven) zou bij ethische afweging van een projectaanvraag
extra gevraagd kunnen worden naar het resulterende overcompleet van de
gekozen fokmethode, en naar mogelijke alternatieven, waaronder een
minder complexe fok en het gebruik van anders overcomplete gewone
dieren als controle bij dierproeven met genetisch gemodificeerde dieren.

2–

Geslacht
Volgens opgave van de respondenten wordt ca 1 op de 5 overcomplete
dieren gedood omdat het van het verkeerde geslacht is. De onderzoeker
moet bij ieder project beargumenteren waarom niet beide geslachten
gebruikt kunnen worden, en hier moet kritisch naar gekeken worden.

3–

Leeftijd
Het percentage overcompleet kan door vergunninghouders verlaagd worden
door de fok goed af te stemmen op het gebruik.

4-

Fok
Bij de DEC- en of CCD-aanvraag zou de mogelijkheid van cohort-studies
overwogen moeten worden
Bij een *cohort-studie worden minder dieren gebruikt per keer, en wordt dit
een aantal keren herhaald, met bijvoorbeeld 3 weken tussentijd. Daardoor
kan de fokomvang kleiner zijn, en is het overcompleet kleiner (minder exfokdieren, maar ook minder overcompleet door het opschalen van de fok).
Er zouden landelijke normen ontwikkeld moeten worden voor A: de periode
zonder beoogd onderzoek waarbinnen een lijn wordt aangehouden in plaats
van ingevroren, en B: voor een redelijke omvang (aantal families, aantal
nesten, generatie-interval) waarmee een lijn in stand gehouden kan worden.

Pagina 15 van 18

5a.

b.

Algemeen
Om een beter inzicht te krijgen in de oorzaken van overcompleet, kunnen de
16 geselecteerde instellingen gevraagd worden gedurende één jaar bij te
houden wat de oorzaken zijn van overcompleet. Daarbij dient vooraf goede
instructie plaats te vinden omtrent de keuze van de categorieën. Door
tegelijkertijd bij te houden welke foksystemen men heeft, hoe groot de
fokomvang is, etc., kan in de toekomst mogelijk gericht gezocht worden
naar punten van verbetering.
Als men meer inzicht wil krijgen in de reden van “dood in voorraad” dient er
meer aandacht te zijn voor een eenduidige correcte registratie van de dieren
in fok. Er dienen duidelijke afspraken te komen over het registreren van
genotypisch ongeschikte dieren en ongespeende dieren.

Pagina 16 van 18

Dood in voorraad | 17 december 2013

Bijlage
Bijlage 1, bij het rapport Dood in Voorraad.
Inventarisatielijst “Doden van dieren in voorraad”
In het actieplan Alternatieven voor dierproeven 2011 staat aangegeven dat de
NVWA in 2012 gaat inspecteren op het aantal dieren in voorraad en het doden
daarvan.
Beschrijving
De NVWA inspecteert/inventariseert in 2012 specifiek op het aantal dieren in
voorraad bij vergunninghouders en fokkers. Met behulp van deze inventarisatie
wordt inzicht verkregen in de reden van het aanhouden van deze dieren en hoe
voorkomen kan worden dat er overtollige dieren worden gefokt.
Doel:
Inzicht te verkrijgen in de reden van het aanhouden van dieren in voorraad en hoe
eventueel te voorkomen is dat er overtollige dieren worden gefokt.
Methode:
Aan de proefdierdeskundigen van een aantal geselecteerde vergunninghouders
wordt een vragenlijst gestuurd. De proefdierdeskundige wordt verzocht de vragen in
deze lijst te beantwoorden.
Bij onduidelijkheden of aanvullende vragen wordt misschien een aanvullende
inspectie door de inspecteurs van de NVWA verricht.
Gevraagd wordt naar de gegevens van de diersoort: muis/ aantallen bij
benadering op basis van de registratie 2011
Inventarisatielijst:
Vraag 1, Wanneer wordt er geminiseerd?
Antwoord:
Gewone dieren : Voor het spenen: antwoord ja of nee
Gewone dieren/ na het spenen: antwoord ja of nee
GGO dieren : voor het spenen antwoord ja of nee
GGO dieren : na het spenen, antwoord ja of nee
Vraag 2, Hoeveel lijnen zijn er in huis (bij benadering) transgeen/niet
transgeen
Antwoord:
Waarvan transgeen= aantal:
Waarvan niet transgeen= aantal:
Vraag 3, Worden gespeende en gedode dieren (in voorraad) per lijn
vastgelegd?
Antwoord : ja of nee met toelichting
Info: In voorraad is voorafgaand aan dierproef, dus ook na fok maar niet fok met
ongerief.

Pagina 17 van 18

Vraag 4, Waardoor komt het overcompleet:
Hoe hoog schat u de procentuele bijdrage van de volgende factoren??
Antwoord in procenten/ geen is nul
Leeftijd
Ziekte
Sexe
Genotype ( onderscheid GGO en niet GGO)
Microbiële achter grond
Standaardisatie op gewicht
Ex fokdier
Andere reden:
Vraag 5, Waarvoor worden er lijnen aangehouden:
Lijn instandhouden, procentueel geschat
Productielijn: procentueel geschat
Info:kernfok is lijn instandhouden
Expansiefok is gelijk aan productielijn
Vraag 6, Zijn er lijnen die gefokt worden zonder dat er direct gebruik van
wordt gemaakt.
Antwoord :
(aantal geschat)
Vraag 7, Worden lijnen gecryopreserveerd?
Ja,hoeveel lijnen (aantal)?
Nee.
Besteedt u het cryopreserveren uit?
Ja, hoeveel lijnen (aantal)?
Nee.
Vraag 8, Wordt de fok afgestemd met de gebruiker(onderzoeker)?
Antwoord: ja of nee
Toelichting:
Info, zo ja? wordt er ook een limiet gesteld aan het fokken van dieren die niet
worden gebruikt
Vraag 9, Genotypering wanneer?
Welke leeftijd? Antwoord: ….. dagen
Uitslag voor of na het spenen:

Vraag 10, Welke maatregelen zijn genomen om het overschot te beperken.
Zijn er maatregelen genomen:
Zijn er nog maatregelen gepland/mogelijk?
graag suggesties.
Vraag 11, Welke rol ziet u in dit verband voor een
dierexperimentencommissie/instantie voor dierenwelzijn?
Vrije tekst:

Vraag 12, Zijn er andere opmerkingen:

Pagina 18 van 18