Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

466
Vragen van het lid Stoffer (SGP) aan de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat over het plotseling afsluiten van afloopsteigers voor de binnenvaart
bij Hansweert (ingezonden 14 september 2022).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
21 oktober 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 20222023,
nr. 212.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het onverwachtse besluit van Rijkswaterstaat om
elf van de veertien afloopsteigers voor de binnenvaart bij sluizencomplex
Hansweert af te sluiten vanwege achterstallig onderhoud?1, 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u meer inzicht geven in het tijdpad voor afsluiting en renovatie van de
genoemde afloopsteigers?
Antwoord 2
Gedurende meerdere inspecties in de periode eind 2021/begin 2022 is
gebleken dat voor 11 van de 14 beschikbare afloopvoorzieningen bij
Hansweert een veilig gebruik niet meer kan worden gegarandeerd. Er is
sprake van een door corrosie ernstig aangetaste constructie, waardoor er een
grote kans op bezwijken bestaat. Om onveilige situaties voor gebruikers te
voorkomen is in april 2022 besloten dat deze steigers moeten worden
afgesloten. De voor de afsluiting noodzakelijk uit te voeren werkzaamheden
hebben plaatsgevonden tussen 18 juli en 5 augustus 2022. De afsluiting duurt
totdat noodzakelijk groot onderhoud aan deze voorzieningen is uitgevoerd.
Om de overlast zo kort mogelijk te houden wordt een deel van de aan- en
afloopvoorzieningen bij de sluizen Hansweert al in 2023 vernieuwd. Daarbij
zijn in ieder geval inbegrepen de voorzieningen bij de kegelligplaatsen. Deze
zijn bestemd voor schepen met gevaarlijke stoffen. De definitieve planning

1
2

ah-tk-20222023-466
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Scheepvaartbericht Rijkswaterstaat.2022.04873.0 | Rijkswaterstaat (vaarweginformatie.nl).
Provinciale Zeeuwse Courant, 14 juli 2022 (https://www.pzc.nl/zeeuws-nieuws/rijkswaterstaatkiest-voor-uiterst-onhandig-moment-om-steigers-af-te-sluiten~a5ef16c7/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

voor de werkzaamheden is nog niet bekend. De beschikbare budgetten zijn
niet toereikend om alle aan- en afloopvoorzieningen gelijk aan te pakken.
Naar verwachting worden de werkzaamheden tussen april en oktober 2023
uitgevoerd.
Ik realiseer me dat deze maatregel veel impact heeft op de schippers.
Schippers kunnen wel aanmeren maar niet bij alle afloopvoorzieningen aan
wal gaan. Dit betekent dat zij in die gevallen moeten uitwijken naar andere
locaties om aan wal te komen. De dichtstbij zijnde locaties zijn de Krammersluizen en de Volkeraksluizen. Schippers moeten daarvoor al snel ca 35 tot
65 km (4 tot 7 uur) extra varen om een aanlegvoorziening te bereiken om aan
wal te gaan. Uitwijken zal echter lang niet altijd mogelijk zijn waardoor
aanmeren bij de sluizen Hansweert de enige optie is. Schepen zijn dan niet
bereikbaar voor bijvoorbeeld hulpdiensten. Tevens is dit voor schepen zonder
goede overnachtingsvoorzieningen extra problematisch.
Vraag 3
Deelt u de mening dat, gelet op het tekort aan ligplaatsen, afsluiting van
steigers zoveel mogelijk voorkomen moet worden?
Antwoord 3
Ja, ik deel die mening.
Vraag 4
Ziet u mogelijkheden om door tijdelijke maatregelen zoveel mogelijk
afloopsteigers alsnog open te kunnen stellen alvorens de afloopvoorzieningen
gerenoveerd worden? Bent u bereid deze mogelijkheden te benutten?
Antwoord 4
Vanwege de slechte staat is het niet mogelijk om tijdelijke maatregelen te
nemen om deze voorzieningen alsnog open te stellen. De constructies zijn
daarvoor te zwaar aangetast door corrosie.
Vraag 5
Was de slechte staat van de genoemde afloopsteigers pas laat in beeld,
waardoor abrupte afsluiting nodig was?
Antwoord 5
Op basis van inspecties zijn in 2019 de aan- en afloopvoorzieningen bij
Hansweert opgenomen in het project «Groot Onderhoud steigers en
afmeervoorzieningen». Echter, bij de start van de eerste werkzaamheden (o.a.
bij vluchthaven Tholen en Kreekrak) begin 2021, bleken de voorzieningen in
een veel slechtere staat te verkeren dan waar bij de aanbesteding van uit was
gegaan. De geplande uitvoeringskosten van het project zijn daardoor ruim
hoger geworden dan het beschikbare budget. Bij de noodzakelijke herprioritering heeft RWS keuzes moeten maken. Hierbij is een aantal werkzaamheden
uitgesteld die het minste impact hebben op de beschikbaarheid van de
vaarweg, zoals o.a. de aan- en afloopvoorzieningen bij Sluizencomplex
Hansweert. De voorzieningen die niet kunnen worden aangepakt zijn met
inspecties in de gaten gehouden. Naar aanleiding van eind 2021/begin 2022
uitgevoerde inspecties is in april 2022 besloten dat 11 aan- en afloopvoorzieningen niet meer veilig kunnen worden gebruikt en moeten worden
afgesloten. Deze zijn vervolgens tussen 18 juli en 5 augustus 2022 afgesloten.
Vraag 6
Waarom zijn binnenvaart en provincie niet eerder geïnformeerd over de
noodzakelijke afsluiting van de genoemde afloopsteigers?
Antwoord 6
In april 2022 werd duidelijk dat de aan- en afloopvoorzieningen op korte
termijn moesten worden afgesloten. Vanaf eind mei zijn vervolgens de
stakeholders (Koninklijke Binnenvaart Nederland en Algemeene Schippers
Vereniging (ASV)) geïnformeerd en betrokken bij de plannen en het zoeken
naar mogelijkheden om de hinder zoveel mogelijk te beperken. Ook de
Provincie Zeeland is hierbij betrokken. Toen de datum van de afsluiting
bekend was is de scheepvaart door middel van een Bericht aan de Scheepvaart (BAS) geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 7
Op welke wijze wordt de staat van onderhoud van steigers en afloopvoorzieningen gemonitord?
Antwoord 7
Rijkswaterstaat heeft hiervoor een inspectiestrategie. Jaarlijks voert de
onderhoudsaannemer toestandsinspecties uit waarbij gedetailleerde
informatie over de staat van het object wordt verzameld. Daarnaast worden
iedere zes jaar programmeringsinspecties uitgevoerd door een onafhankelijk
gespecialiseerd inspectiebureau. Deze laatste geeft ook advies voor toekomstig onderhoud.
Als er zorgen zijn over de staat van een object wordt de inspectiefrequentie
opgevoerd zodat nauwlettender in de gaten kan worden gehouden of
veiligheid nog gewaarborgd is. Dit is ook gebeurd bij de aan- en afloopvoorzieningen bij de sluizen Hansweert.
Vraag 8
Wat is in het algemeen het beeld van de staat van onderhoud van steigers en
afloopvoorzieningen in beheer bij Rijkswaterstaat? Zijn de komende tijd
nieuwe afsluitingen te verwachten?
Antwoord 8
Het beeld is dat de voorzieningen die vanwege de slechte onderhoudsstaat
zijn of moeten worden afgesloten, zich met name bevinden in de Zeeuwse
regio en op een beperkt aantal andere locaties in het land. Aangezien de
totale instandhoudingsopgave groter is dan de beschikbare budgetten zijn
afsluitingen niet uit te sluiten.
Vraag 9
Hoe wordt ervoor gezorgd dat de gevolgen van achterstallig onderhoud van
steigers en afloopvoorzieningen voor het gebruik ervan vroegtijdig in beeld
zijn en gecommuniceerd worden, zodat vroegtijdig actie ondernomen kan
worden?
Antwoord 9
Zoals in antwoord op vraag 7 aangegeven hanteert Rijkswaterstaat een
inspectiestrategie. Als er aanleiding voor is voert Rijkswaterstaat de inspectiefrequentie op. Bij noodzakelijke afsluitingen treedt Rijkswaterstaat gelijk in
overleg met de regio en andere belanghebbenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3