Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3618
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de inzet van Poolse vakantiekrachten in verpleeghuizen
(ingezonden 2 augustus 2011).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 13 september 2011).
Vraag 1
Wat is uw reactie op de reportage over de inzet van Poolse vakantiekrachten
in verpleeghuizen? Was u van deze praktijk op de hoogte?1
Antwoord 1
Van het personeelsbeleid van de specifieke zorginstelling uit de reportage van
EenVandaag heb ik kennisgenomen toen de reportage werd uitgezonden. Ik
heb begrepen dat het hierbij gaat om vijf Poolse vakantiekrachten.
Vraag 2
Hoeveel verpleeghuizen vangen periodes van onderbezetting op door
buitenlandse arbeidskrachten naar Nederland te halen? Wat is uw opvatting
over deze gekozen oplossing?
Antwoord 2
Er zijn mij geen cijfers bekend over de opvang van onderbezetting door
buitenlandse arbeidskrachten in verpleeghuizen. Zorginstellingen zelf zijn
primair verantwoordelijk voor hun personeelsbeleid. Zij hebben aangetoond
deze verantwoordelijkheid goed aan te kunnen en te werken aan het
verminderen van periodes van onderbezetting. Mede om zoveel mogelijk te
voorkomen dat tijdelijke oplossingen om het personeelsbestand aan te vullen
noodzakelijk zijn, zoals het werven van buitenlandse arbeidskrachten,
ondersteunen de minister en ik zorginstellingen op diverse wijzen op het
terrein van de arbeidsmarkt2. Wij zullen u uiterlijk 30 september 2011 een
brief sturen die onze beleidsinzet voor de arbeidsmarkt in de zorg nader
uiteenzet.

1
2

ah-tk-20102011-3618
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

http://www.eenvandaag.nl/gezondheid/38314/poolse_vakantiekrachten_in_verpleeghuis
Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector, 4 maart 2011. TK vergaderjaar 2010–2011,
29 282 nr. 111.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hoeveel buitenlandse arbeidskrachten werken jaarlijks in Nederlandse
verpleeghuizen en hoeveel in de thuiszorg? Hoe hebben deze aantallen zich
de laatste vijf jaar ontwikkeld?
Antwoord 3
Het is mij niet bekend hoeveel buitenlandse arbeidskrachten jaarlijks in
Nederlandse verpleeghuizen en in de thuiszorg werken. Wel zijn er aanwijzingen dat dit beperkt is3.
Vraag 4
Aan welke taal- en opleidingseisen moeten deze medewerkers voldoen en op
welke wijze wordt hierop toegezien?
Antwoord 4
Voor gereglementeerde beroepen, zoals verpleegkundigen en verzorgenden,
geldt in Europees verband de Richtlijn 2005/36/EG betreffende de erkenning
van beroepskwalificaties. Ook voor Poolse verpleegkundigen geldt op grond
van deze richtlijn dat voor de toegang tot beroepen in de gezondheidszorg de
toetsing van de talenkennis geen onderdeel mag zijn van de procedure voor
erkenning van het diploma van de beroepsbeoefenaar. Als een Poolse
verpleegkundige de vereiste kwalificaties heeft, wordt het diploma in
Nederland conform de richtlijn automatisch erkend en wordt de beroepsbeoefenaar ingeschreven in het BIG register.
Een werkgever kan in het kader van een sollicitatieprocedure de betrokkene
weigeren indien hij of zij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst. De
Inspectie voor de Gezondheidszorg ziet er op toe dat zorg verleend wordt
door voldoende gekwalificeerd personeel, ook wanneer dit personeel uit het
buitenland komt.
Vraag 5
Wilt u een toelichting geven op de salariëring en arbeidsvoorwaarden van
deze medewerkers? Vallen zij onder de CAO Verpleeg- en Verzorgingshuizen
en Thuiszorg (VVT)?
Antwoord 5
De CAO VVT is algemeen bindend en geldt ook voor werknemers met een
andere nationaliteit dan de Nederlandse. Uit navraag blijkt dat dit ook voor de
betreffende medewerkers het geval is.
Vraag 6
Welke werkzaamheden en handelingen voeren deze medewerkers uit? Hoe
wordt erop toegezien dat geen handelingen worden verricht waarvoor
medewerker niet gekwalificeerd zijn? Zijn de medewerkers BIG-geregistreerd?
Antwoord 6
Ik heb geen inzicht in de werkzaamheden die buitenlandse medewerkers in de
zorg verrichten en of zij BIG-geregistreerd zijn. Echter om als verpleegkundige
werkzaam te zijn, dienen zij wel BIG-geregistreerd te zijn.
Primair dient de werkgever er op toe te zien dat het personeel voldoende
gekwalificeerd is.
Daarnaast ziet de Inspectie voor de Gezondheidszorg er op toe dat zorg
verleend wordt door voldoende gekwalificeerd personeel.
Zie ook het antwoord op vraag 4.
Vraag 7
Op grond waarvan kiezen zorginstellingen voor het werven van buitenlandse
arbeidskrachten? Ontbreekt het aan geschikt personeel in Nederland? Zo ja,
binnen welk tijdsbestek verwacht u het tekort aan Nederlands zorgpersoneel
te hebben weggewerkt?

3

Frits Tjadens (2009) International mobility of health professionals to and from the Netherlands. Macro-report in the framework of the FP7-Mohprof-project. Alphen aan den Rijn,
Health and Social Care Associates.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Zorginstellingen kunnen om verschillende redenen kiezen voor het werven
van buitenlandse arbeidskrachten. Gegeven de verantwoordelijkheidsverdeling voor de arbeidsmarkt in de zorg ondersteunen de minister en ik
zorginstellingen om (dreigende) personeelstekorten in de zorg zoveel
mogelijk te beperken. Voor onze beleidsinzet verwijs ik u naar het antwoord
op vraag 2.
Vraag 8
Op welke wijze vindt de werving van personeel in Polen en andere landen
plaats?
Antwoord 8
Werving van personeel in Polen en andere landen kan op diverse manieren
plaatsvinden. In de reportage komt bijvoorbeeld het gebruikmaken van het
informele netwerk van het Nederlandse personeel naar voren.
Vraag 9
Wat zijn gevolgen voor de zorg in Polen en andere landen van herkomst van
het werven van personeel? Bestaat er in Polen een personeelstekort in de
zorg? Zo ja, hoe groot is dit tekort? Zo nee, welk verschil in beleid maakt dat
er kennelijk een overschot aan zorgpersoneel in Polen bestaat tegenover
tekorten in Nederland?
Antwoord 9
Uit een Poolse studie naar de arbeidsmigratie van Poolse zorgprofessionals
blijkt dat arbeidsmigratie geen directe bedreiging vormt voor het zorgstelsel
in Polen. Nadat Polen in 2004 toetrad tot de Europese Unie nam de uitstroom
van Poolse zorgprofessionals naar andere EU-landen aanmerkelijk toe,
waarschijnlijk om inkomensredenen. De belangrijkste bestemmingslanden zijn
Groot-Brittannië, Ierland, Duitsland, Zweden en Denemarken. Sinds 2007
keren vele Poolse zorgprofessionals terug naar hun land van herkomst. De
verklaring is naar alle waarschijnlijkheid gelegen in het feit dat de inkomens
van zorgverleners in Polen zijn gestegen.4
Vraag 10
Vindt u het noodzakelijk en wenselijk dat het huidige en nog te verwachten
tekort aan mensen in de zorg wordt opgevangen door arbeidskrachten in het
buitenland te werven? Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 10
Op dit moment zijn de meeste vacatures in de zorg goed te vervullen. Door
de financiële crisis was het relatief eenvoudiger voor zorginstellingen om
personeel te vinden. Verschillende studies laten echter zien dat bij ongewijzigd beleid in de komende vijftien tot twintig jaar meer dan 400 000 extra
medewerkers nodig zijn in de zorg5. Om zoveel mogelijk te voorkomen dat de
personeelstekorten in de nabije toekomst groter worden dan nodig is,
ondersteunen de minister en ik zorginstellingen op diverse wijzen op het
terrein van de arbeidsmarkt in de zorg. Voor onze beleidsinzet verwijs ik u
naar het antwoord op vraag 2.

4

5

Marcin Kautsch en Katarzyna Czabanowska (2011) When the grass is greener at home:
Poland. Euro Observer: The Health Policy Bulletin of the European Observatory on Health
Systems and Policies.
Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector, 4 maart 2011. TK vergaderjaar 2010–2011,
29 282 nr. 111.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3