Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3536
Vragen van het lid Mohandis (PvdA) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de gezinshuizen in de jeugdzorg
(ingezonden 20 juni 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en
Sport) (ontvangen 14 juli 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Schreeuwend tekort aan jeugdzorgplekken
creëert cowboymarkt»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Heeft u goed in beeld hoe het aanbod aan gezinshuizen zich in de afgelopen
jaren heeft ontwikkeld? Zo ja, kunt u dit beeld met ons delen?
Antwoord 2
Het aantal gezinshuizen is gegroeid en meer dan verdubbeld van 479 gezinshuizen in 2012 tot 979 gezinshuizen in het jaar 2020.2
Vraag 3
Welke rol moeten gezinshuizen in de toekomst gaan spelen in ons jeugdzorgstelsel? Voorziet u een verdere groei?
Antwoord 3
Het beleid is erop gericht kinderen «zo thuis mogelijk» te laten opgroeien.
Soms kunnen kinderen toch niet thuis blijven wonen en is een uithuisplaatsing nodig. Bij een uithuisplaatsing willen we kinderen het liefst in een
kleinschalige en gezinsgerichte voorziening laten wonen. Dit kan een
pleeggezin zijn of als dat niet mogelijk is een gezinshuis of andere kleinscha-

1

Follow the Money, 13 juni 2022, «Schreeuwend tekort aan jeugdzorgplekken creëert cowboymarkt», https://www.ftm.nl/artikelen/gezinshuizen-onstuimige-groei-lekkerverdienmodel?share=7qQhcCQxkqYz93q3I824MRWnu0dm3sEwcUvTULwXlqPq%2BeyYhFIxz
JRrhLyOZA%3D%3D
2
Nederlands Jeugdinstituut: Gezinshuizen; cijfers in context 2020, 2021.

ah-tk-20212022-3536
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

lige voorziening. Met ons beleid voorzien we dan ook een groei van de
gezinshuizen en andere kleinschalige jeugdhulpvoorzieningen met verblijf.
Vraag 4 en 5
Hoe past de groei van bv’s onder gezinshuishouders bij uw visie op de rol
van het gezinshuis in het jeugdzorgstelsel?
Deelt u de mening van de, in het artikel genoemde, gezondheidseconoom dat
het niet passend is bij de geest van de wet dat er zoveel bv constructies zijn?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4 en 5
Er zijn vele constructies van gezinshuiszorg mogelijk. De gezinshuisouders
kunnen in loondienst zijn, ze kunnen als franchiser werkzaam zijn, maar ook
kunnen zij als onderaannemer werkzaam zijn voor een grotere zorgaanbieder.
Een klein deel van de gezinshuizen is vrijgevestigd en niet aangesloten bij
een zorgaanbieder of franchise-organisatie. Deze zelfstandige ondernemers
moeten eveneens voldoen aan de vigerende wet- en regelgeving.
Wetgeving staat niet in de weg ten aanzien van de verschillende organisatievormen en constructies. Zorgorganisaties, zoals gezinshuizen hebben de
vrijheid om daarin zelf een keuze te maken.
We zien dat in 2020 veel nieuwe zelfstandige gezinshuizen zijn gestart. Onder
deze gezinshuizen wordt soms voor een Besloten Vennootschap (bv) gekozen.
Dit is echter niet in strijd met de wet- en regelgeving als deze gezinshuizen
maar wel voldoen aan de kwaliteitseisen die er worden gesteld. De sector zelf
heeft kwaliteitscriteria opgesteld en deze criteria moeten leidraad zijn bij de
inrichting van de zorg in de gezinshuizen. Indien hier niet aan wordt voldaan,
dan kan de IGJ met het toezicht op de gezinshuizen ingrijpen. Zie ook
antwoord op vraag 9.
Vraag 6
Bent u bereid om beter te controleren op de verplichte WNT-verantwoording
bij gezinshuizen met en bv constructie? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Instellingen die onder de reikwijdte van de WNT vallen, zijn verplicht om een
WNT-verantwoording op te stellen en deze in de jaarrekening van de
WNT-instelling openbaar te maken. Alle jeugdhulpaanbieders die niet als
solist werkzaam zijn, vallen onder de WNT. Dit geldt ook voor gezinshuizen.
Uitgezonderd zijn o.a. de eenmanszaken, de maatschappen, de vennootschappen onder firma (vof’s) en de commanditaire vennootschappen (CV’s). Zie ook
het antwoord op vraag 8.
Het CIBG, die de toezichthouder op de WNT is, is verantwoordelijk voor het
onderzoek naar de naleving van de WNT. Gezinshuizen worden op dit
moment door het CIBG meegenomen in de steekproef in het kader van het
risicogericht toezicht.
Vraag 7
Hoe beoordeelt u de grote tariefverschillen voor gezinshuizen tussen
gemeenten? Kunt u de tariefverschillen voor gezinshuizen meenemen in uw
plannen om meer te sturen op reële tarieven in de jeugdzorg? Zo ja, hoe gaat
u dat doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Er kan verschil zijn tussen de tarieven die gezinshuizen en gemeenten met
elkaar afspreken. Gezinshuizen verschillen namelijk in aanbod van zorg of
zorgzwaarte en andere kenmerken die dit tariefverschillen kunnen rechtvaardigen. Het is daarom aan gemeenten en aanbieders van gezinshuiszorg om
afspraken te maken over de tarieven. Vanuit VWS ondersteunen we gemeenten en aanbieders bij het opzetten van een eerlijk tarief met de handreiking
tariefstelling gezinshuizen. Daarnaast wordt er gewerkt aan de AMvB reële
prijzen Jeugdwet om gemeenten en aanbieders te ondersteunen bij het
inkoopproces. Daarin staat kostprijselementen die gebruikt worden voor de
opbouw van een reële prijs voor jeugdhulp.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 8
Gezinshuizen kunnen ervoor kiezen om hun bedrijf onder te brengen in een
vennootschap onder firma (vof), en zijn zo niet gebonden aan de WNT. Deelt
u de mening dat het niet wenselijk is dat eigenaren van gezinshuizen een
hoop meer verdienen dan de WNT voorschrijft? Zo ja, wat gaat u hieraan
doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Ik deel uw mening dat het niet wenselijk is dat eigenaren van gezinshuizen
veel meer verdienen dan de WNT voorschrijft. De WNT is echter alleen van
toepassing op WNT-instellingen die rechtspersoonlijkheid bezitten, en een vof
valt daar niet onder. De WNT betreft de normering van inkomens, het loon
voor verrichte arbeid.
De mogelijkheid om voorwaarden te stellen aan de beloning voor inbreng
van kapitaal, winst, zal worden opgenomen in het wetsvoorstel Integere
bedrijfsvoering zorgaanbieders (Wibz). Dit wetsvoorstel heeft de Minister voor
Langdurige zorg en Sport onlangs nader toegelicht in de brief van 29 juni
jongstleden met betrekking tot de aanpak van niet-integere zorgaanbieders
(Kamerstuk 28 828, nr. 133).
Vraag 9
Hoe is het toezicht op de kwaliteit van gezinshuizen geborgd? Welke
uitdagingen ziet u hierbij?
Antwoord 9
Zorginstellingen moeten zich, ongeacht de vorm van financiering of het
eigenaarschap, houden aan de regelgeving, o.a. op het gebied van kwaliteit
en besturing van de zorginstelling. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
ziet erop toe dat het kwaliteitsniveau van de geleverde zorg bij een zorginstelling voldoet aan de vigerende wet- en regelgeving. Wanneer de geleverde
zorg ondermaats is, heeft de IGJ de bevoegdheid om te handhaven en in te
grijpen.
De IGJ kan op verschillende manieren ingrijpen. Na een toezichtonderzoek
wordt een rapport opgesteld en kan de IGJ vragen om een verbeterplan, of
men kan ook een waarschuwing geven. Tenslotte kan een formele interventie
worden opgelegd zoals een verscherpt toezicht, een aanwijzing, een last
onder dwangsom, een last onder bestuursdwang, een boete of bevel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3