Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

31 066

Belastingdienst

Nr. 749

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 december 2020
Tijdens het plenaire debat over het Pakket Belastingplan 2021 op
11 november jl. (Handelingen II 2020/21, nr. 23, debat over Pakket
Belastingplan 2021) heeft het lid Omtzigt mij gevraagd of er aanleiding is
voor een aanvullende aangifte van een vermoeden van ambtsmisdrijven,
dat zou blijken uit de documenten die recent boven tafel zijn gekomen. Ik
heb daarbij toegezegd uw Kamer hier nader over te informeren.
Het lid Omtzigt heeft onder meer gevraagd of de onjuiste datering in de
Casusbeschrijving CAF-11 Hawaï aanleiding geeft voor een aangifteplicht
wegens een vermoeden van valsheid in geschrifte. De aangifteplicht van
artikel 162 van het Wetboek van Strafvordering voor vermoedens van
(ambts)misdrijven dient volgens de wetgeschiedenis twee doelen: het
handhaven van de integriteit van het overheidsapparaat en het bijdragen
aan de taakuitoefening van het Openbaar Ministerie. Met het voldoen aan
die aangifteplicht wordt het doel bereikt dat het Openbaar Ministerie zijn
taak kan vervullen en aan die taakvervulling op onafhankelijke wijze vorm
kan geven. De aangifte op 19 mei jl. betreft vermoedens van beroepsmatige discriminatie (artikel 137g Wetboek van Strafrecht) en knevelarij
(artikel 366 Wetboek van Strafrecht). Deze vermoedens komen voort uit
een feitencomplex dat blijkt uit documenten die aan externe deskundige,
de heer mr. H.J. Biemond, zijn voorgelegd voor een second opinion. In
zijn bespreking van dit feitencomplex heeft de heer Biemond ook
aandacht besteed aan de vraag of er vermoedens zijn van andere
(ambts)misdrijven die moeten leiden tot het doen van aangifte. In
paragraaf 5.2 van zijn advies is de heer Biemond ingegaan op de vraag of
het vermelden van een verkeerde datum in de Casusbeschrijving CAF 11
Hawaï leidt tot de verplichting tot het doen van aangifte van een
vermoeden van valsheid in geschrifte (artikel 225 Wetboek van Strafrecht).
De conclusie in het advies van de heer Biemond is dat zo een aangifteplicht er in dat verband niet is voor het vermoeden van valsheid in
geschrifte. In hetgeen het lid Omtzigt op 11 november jl. naar voren heeft
gebracht over de kwestie van de datering van de Casusbeschrijving CAF
11 Hawaï zie ik geen nieuwe elementen die mij tot de conclusie zouden

kst-31066-749
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 066, nr. 749

1

brengen dat er in dat verband nu wel een aangifteplicht voor het
vermoeden van valsheid in geschrifte bestaat.
Het lid Omtzigt heeft op 11 november jl. nog aangegeven dat de set van
documenten die in de second opinion aan de orde was, een beperking in
de tijd kende. De aangifte ziet echter op vermoedens van bepaalde
strafbare feiten en perkt daarmee een eventueel onderzoek van het
Openbaar Ministerie geenszins in tot de periode die in de aangifte wordt
aangeduid. Zoals ik al aangaf is met het doen van aangifte het doel van de
aangifteplicht van artikel 162 Wetboek van Strafvordering vervuld en is
het vervolgens aan het Openbaar Ministerie om te besluiten hoe hiermee
om te gaan. Het Openbaar Ministerie bepaalt zelf de omvang van het
eventuele onderzoek en kan aanvullende documenten vorderen en die
zullen in voorkomend geval uiteraard desgevraagd worden verstrekt.
Dan resteert nog de vraag of de documenten die recent boven tafel zijn
gekomen aanleiding geven tot de verplichting aangifte te doen van
vermoedens van andere strafbare feiten dan waar al aangifte van is
gedaan. Zoals de heer Biemond in paragraaf 3.2 van zijn advies aangeeft,
is er een zekere drempel voordat gezegd kan worden dat sprake is van een
aangifteplicht op grond van artikel 162 Wetboek van Strafvordering. Er
moet sprake zijn van een redelijk vermoeden van een bepaald (ambts)misdrijf. Uit de documenten waarover tijdens het debat van 11 november jl. is
gesproken, ontleen ik geen vermoedens van bepaalde (ambts)misdrijven
waarvoor de aangifteplicht geldt. Het is immers niet zo dat ieder nalaten
om te handelen waar dat aangewezen was, een misdrijf is waarop een
strafrechtelijke sanctie staat. Ook is het niet zo dat het handelen in strijd
met bestuursrechtelijke normen leidt tot strafrechtelijke aansprakelijkheid.
De vragen die de vaktechnisch coördinator in haar memo van maart 2017
stelt over de mate waarin Belastingdienst/Toeslagen zich niet heeft
gehouden aan de geldende bestuursrechtelijke normen («Gezien de
inhoud een sterke zaak», zegt het memo zelf), leiden op zichzelf niet tot de
conclusie dat er sprake is van strafrechtelijk verwijtbare gedragingen. Ook
het feit dat het memo aangeeft dat de klacht van de advocaat over
gedragingen van Belastingdienst/Toeslagen gegrond verklaard moet
worden en dat een vorm van compensatie moet worden aangeboden,
betekent niet dat er door het niet-opvolgen van die aanbeveling in
strafrechtelijke zin sprake is van een delict.
Ten slotte wil ik uw Kamer meegeven dat er mij veel aan is gelegen om
het vertrouwen te herstellen in de Belastingdienst en Toeslagen, zowel
intern als extern. Hiervoor is het ook van belang dat het OM nu in alle rust
en onafhankelijkheid haar werk kan doen.
De Staatssecretaris van Financiën,
A.C. Van Huffelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 066, nr. 749

2