Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 801

EHEC-bacterie

Nr. 9

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 augustus 2011
Zoals afgesproken in het Algemeen Overleg met de vaste Commissie van
Economie Landbouw & Innovatie (EL&I) op 15 juni 2011 (Kamerstuk
32 801, nr. 8) informeer ik u, in afstemming met mijn collega van VWS, in
deze brief over de stand van zaken rond de EHEC besmetting.
Tevens voldoe ik met deze brief aan het verzoek van de vaste commissie
voor EL&I om een reactie te geven op het bericht op de website van het
Agrarisch Dagblad d.d. 17 augustus 2011 dat de Europese Commissie (EC)
negatief heeft gereageerd op het voorstel van de Nederlandse tuinbouwsector om een tijdelijk crisiskartel toe te staan.
EHEC besmettingen
Op dinsdag 26 juli 2011 heeft het Robert Koch Instituut, het Duitse
centrum voor ziektebeheersing, aangegeven dat zij de EHEC-uitbraak als
afgesloten beschouwt. Een infectie met EHEC is vanaf 4 juli 2011 niet
meer bij nieuwe patiënten vastgesteld en aangezien de incubatietijd drie
weken bedraagt, kan die conclusie worden getrokken. In totaal zijn in
Duitsland 4321 EHEC geïnfecteerde mensen gerapporteerd waarvan 852
met ernstige nierproblemen (hemolytisch uremisch syndroom – HUS). In
Duitsland zijn 50 mensen overleden als gevolg van de EHEC uitbraak. In
de rest van de Europese Unie zijn 76 EHEC geïnfecteerde mensen
gerapporteerd, waarvan 49 met HUS en één patiënt is overleden. In
Nederland zijn 11 EHEC geïnfecteerde mensen gerapporteerd, waarvan 4
met HUS. In Nederland waren er voor zover bekend geen sterfgevallen.
Markttoegang
Met ingang van 9 augustus 2011 is de verplichting van een EHEC
certificaat bij de export naar Rusland opgeheven voor alle EU lidstaten. Dit
geldt ondertussen ook voor landen als de Oekraïne en de Verenigde
Arabische Emiraten, mede ook op aandringen van mij via de betreffende
ambassades.

kst-32801-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 801, nr. 9

1

Compensatiemaatregelen
In de periode tot 1 juli 2011 is voor een bedrag van € 27 miljoen aan
producten uit de markt genomen. Vanuit het EU noodfonds wordt dit
bedrag volledig beschikbaar gesteld. De hierbij behorende declaraties
worden momenteel door het Productschap Tuinbouw getoetst aan de
regels. Vóór 15 oktober 2011 zal de Dienst Regelingen van het ministerie
van EL&I de declaraties uitbetalen aan telersverenigingen of aan
individuele tuinders die niet bij een telersvereniging zijn aangesloten.
Naast het EU noodfonds is er een extra openstelling van de Europese
promotieregeling voor verse groenten en fruit van € 15 miljoen voor de
komende drie jaren. Vanuit Nederland is een beroep gedaan op deze
regeling. Ik heb er bij de Europese Commissie voor gepleit dat ze
voortvarend besluit op ingediende programma’s.
Verder is nationaal een extra jaar uitstel van aflossing verleend onder de
lopende nationale garantieregeling. Daarnaast is de situatie betiteld als
calamiteit, zodat ondernemers een beroep konden doen op de regeling
voor werktijdverkorting.
De Belastingdienst heeft ondernemers in de sector aangegeven dat
voorlopige belastingaanslagen op verzoek kunnen worden verlaagd en
dat eventuele teruggaven versneld worden behandeld. De betreffende
ondernemers kunnen de Belastingdienst om uitstel van betaling
verzoeken of in overleg met de Belastingdienst een betalingsregeling
treffen in gevallen waar dat nodig is.
Begin juli heeft de sector tijdelijk marktbeheersmaatregelen voorgesteld
waarin private partijen, de telersverenigingen, afspraken wilden maken
om het aanbod van producten te beperken. Deze afspraken passen niet
binnen de Gemeenschappelijke Marktordening Groenten en Fruit en
vereisen daarom een ontheffing van de EC. Op 12 augustus 2011 heeft de
EC laten weten dat de voorgestelde tijdelijke marktmaatregelen niet
verenigbaar zijn met artikel 101 (1) VWEU en niet passen binnen de
uitzonderingsmogelijkheden van Verordening (EG) nr. 1234/2007. Verdere
vervolgstappen richting de EC zijn daarom niet aan de orde.
De EHEC-uitbraak en de daaropvolgende vraaguitval heeft laten zien hoe
kwetsbaar de markt is en hoe belangrijk consumentenvertrouwen is,
aspecten die in essentie de verantwoordelijkheid zijn van de ondernemer
zelf. De Gemeenschappelijke Marktordening Groente en Fruit heeft binnen
de gegeven kaders een deel van de gevolgen van deze uitzonderlijke
situatie kunnen ondervangen. Hoewel ik me ervan bewust ben dat de
genomen maatregelen niet de volledige schade die tuinders en handelaren hebben geleden wegnemen, zie ik geen verdere mogelijkheden voor
Europese of nationale compensatie.
Een initiatiefgroep van Nederlandse glasgroentetelers is nu bezig om tot
een verbetering te komen van de afzetpositie van Nederlandse groenten
en fruit.
De groep heeft een onderzoekscommissie, bestaande uit telers, opdracht
gegeven om uiterlijk 1 oktober 2011 te rapporteren welke stappen
ondernomen moeten worden om die afzetpositie structureel te verbeteren. Ik juich het toe dat telers hiertoe het initiatief nemen en wacht af
met welke initiatieven de sector komt.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 801, nr. 9

2