Position Paper Omgevingsdienst Rivierenland
Toezicht en handhaving wet- en regelgeving
asbest
Datum
Oktober 2015

Met het verbod op asbestdaken worden eigenaren van (veelal
verweerde) asbestdaken verplicht voor 2024 hun dak te laten
saneren. Als omgevingsdienst treffen we steeds vaker
verwaarloosde en verpauperde gebouwen met een asbestdak
aan. Ook zijn we als Omgevingsdienst betrokken bij de
afhandeling van calamiteiten, zoals asbestbranden. We staan
daarom positief tegenover het verbod. Het verbod vraagt in
onze ogen echter wel om beter afgestemde wet- en
regelgeving, zodat omgevingsdiensten de rol van
toezichthouder/handhaver namens de bevoegde gezagen
effectiever en efficiënter kunnen vervullen.

De asbesttaken van Omgevingsdienst Rivierenland

1. Voor 8 van de 10 deelnemende gemeenten: het
beoordelen en afhandelen (toetsen) van de
sloopmeldingen;
2. Toezicht en handhaving op asbestsaneringen door
gecertificeerde bedrijven (inclusief klachten bij
certificerende instelling indien nodig);
3. Toezicht en handhaving op illegale
sloopwerkzaamheden en asbestsaneringen;
4. Toezicht en handhaving op gevaarlijke, verpauperde
gebouwen (meestal na verzoek om handhaving en in
ernstige gevallen op eigen initiatief i.o.m. het bevoegd
gezag);
5. Participatie in het multidisciplinaire Gelders Asbest
Interventie Team (alle 7 Gelderse Omgevingsdiensten,
Politie, Functioneel Parket, Inspectie SZW). Dit
Interventieteam is succesvol en werkt samen met
teams in Noord-Holland en Flevoland (OD’s).

Welke taken een omgevingsdienst exact uitvoert, is
afhankelijk van wat een gemeente of provincie aan
taken heeft ingebracht. Dit varieert van alleen de
basistaken milieu tot een Wabo-breed pakket. Hier zit
landelijk veel verschil in.

De omgevingsdienst Rivierenland is een samenwerkingsverband van 10 gemeenten, te weten
Buren, Culemborg, Geldermalsen, Lingewaal, Maasdriel, Neder-Betuwe, Neerijnen, Tiel, West
Maas en Waal en Zaltbommel en de provincie Gelderland.

Pagina
1 van 4
Ons kenmerk
-Uw kenmer
-Behandeld door
Wijnand Jol
0344 - 57 93 14
w.jol@odrivierenland.nl
Bijlage
-Afschrift aan:
Omgevingsdienst Brabant Noord
Omgevingsdienst
Noordzeekanaalgebied

Wetgevende en toezichthoudende instanties
De verantwoordelijkheden voor wet- en regelgeving ten
aanzien van asbest zijn momenteel verdeeld over meerdere
ministeries.
De Ministeries
Ministerie
Onderdeel
BZK
Woningwet, Bouwbesluit 2012
I&M
Asbestverwijderingsbesluit, Productenbesluit
asbest, Besluit asbestwegen, Wabo
SZW
Arbeidsomstandighedenbesluit
VenJ
Strafrecht
Elk ministerie heeft haar eigen beleid, prioritering en
wetgeving waardoor een gezamenlijke uitvoering niet
eenvoudig van de grond komt. Mandatering is niet eenduidig
geregeld.
De Toezichthouders
Organisatie
Gemeente/Provincie

Omgevingsdiensten

Inspectie SZW
ILT
Certificerende
Instellingen (CI)

Toezichttaak
Beoordelen en afhandelen
sloopmeldingen (voor zover deze
basistaak niet is ingebracht bij een
omgevingsdienst)
Beoordelen en afhandelen
sloopmeldingen als de deelnemende
gemeente haar asbesttaken heeft
ingebracht. Toezicht op gehele
asbestketen.
Arbeidsomstandigheden
Objecten
(bijv.
schepen)
en
installaties
Certificatieschema’s

Elke organisatie werkt met eigen programma’s, eigen
prioriteiten waardoor een effectieve gezamenlijke aanpak niet
eenvoudig van de grond komt. Met de Certificerende
instellingen die toezicht houden op private stelsel wordt zeer
moeizaam samengewerkt; ingediende klachten lijken voor
een aantal CI’s gedwongen winkelnering.

Datum
Dag maand jaar (voluit)
pagina
2 van 4
Ons kenmerk
Ons kenmerk

Huidige stand van zaken toezicht en handhaving
Het toezicht op en handhaving van de asbest gerelateerde
wet- en regelgeving heeft last van versnipperde regels en
versnipperde bevoegdheden. Regels die er wel zijn, hebben
vaak betrekking op administratieve bepalingen (het doen van
een sloopmelding en hebben van een
asbestinventarisatierapport) en niet op uitvoerende
bepalingen (het zorgvuldig saneren van asbest volgens de
best bestaande technieken; deze laatste eis is zelfs geschrapt
bij de invoering van het Bouwbesluit 2012). Er kan uitsluitend
met een aantal kapstokartikelen (art 1a Woningwet, 7.22
Bouwbesluit2012, 8.1 Bouwbesluit2012 en 1a Wet
milieubeheer) gehandhaafd worden, echter kapstokartikelen
vergen een uitgebreidere motivatie en bewijslast (en daarmee
kostbare tijd en geld).
Bij het constateren van misstanden op
Arbeidsomstandighedengebied tijdens toezicht functioneren
omgevingsinspecteurs als doorgeefluik naar het
asbestinspectieteam van de Inspectie SZW (op papier
bestaande uit 13 personen voor heel Nederland). Ook kan
een klacht worden ingediend bij de Certificerende Instelling.
Het indienen van klachten is een tijdrovend traject, waarvoor
meestal geen uren beschikbaar zijn gesteld. Ook de
terughoudende houding van de Certificerende Instellingen
naar Omgevingsdiensten en/of gemeenten toe zorgt ervoor
dat er veel tijd gaat zitten in de monitoring van de
afhandeling van de ingediende klacht. Ook het succesvolle
asbestinterventieteam ervaart de gebrekkige
omgevingswetgeving als een last waardoor efficiënt en
effectief optreden onnodig lastig is.
Door het overhevelen van de sloop/asbestregels uit de
model-bouwverordening naar het Bouwbesluit 2012 is het
gebrek aan uitvoeringsregels en handhavingstools alleen
maar groter geworden
Hoe te komen tot een effectiever en betere toezicht en
handhaving (niet meer maar betere regels)
1. Voeg alle regels met betrekking tot (sloop) asbest uit
verschillende besluiten samen in een nieuw
(asbest)besluit. Hierdoor kan een aantal besluiten geheel
of gedeeltelijk vervallen en kunnen verouderde, niet
relevante of dubbele regels geschrapt of geactualiseerd
worden. Het gaat hier dan om onder andere het
Asbestverwijderingsbesluit 2005, een deel van het
Bouwbesluit 2012, het Besluit asbestwegen milieubeheer
en het Productenbesluit asbest.

Datum
Dag maand jaar (voluit)
pagina
3 van 4
Ons kenmerk
Ons kenmerk

2. Duidelijkere uitvoeringsregels voor saneringsbedrijven.
Via het hiervoor onder 1 genoemde nieuwe asbestbesluit
en via uitvoeringsbladen (p-bladen, Arbo- en
milieucatalogus, productbladen met duidelijke, strikte
saneringsmethodes) voor standaard asbesttoepassingen.
Door duidelijkere uitvoeringsregels en saneringsmethodes
word het ook lastiger voor bedrijven om via grijze
gebieden in wetgeving de gewenste saneringsmethodes
naast zich neer te leggen.
3. Duidelijkheid over de rol van de Omgevingsdiensten in het
kader van de asbesttaakuitvoering. De vraag of de
asbesttaken deel uitmaken van het verplichte
basistakenpakket is nog steeds niet eenduidig
beantwoord. Sommige gemeenten hebben de asbesttaak
niet ingebracht, andere wel. Sommige gemeentes zijn van
mening omdat er geen leges kunnen worden geïnd dat het
ook geen taak is. Het is zaak hierover duidelijkheid komt.
De 29 diensten kunnen dan komen tot een meer uniforme
toezicht- en handhavingswijze, waardoor het toezicht op
de branche als geheel wordt verbeterd en waardoor voor
de branche sprake is van een level playingfield. Ook
voorkomt dit dat gemeenten die hun taken niet hebben
overgedragen een toevluchtsoord worden voor malafide
bedrijven die gestructureerd toezicht willen ontduiken.
4. Meer (uitwisselings) bevoegdheden tussen
toezichthouders: bijvoorbeeld tussen OD’s en ILT voor
toezicht op asbest met betrekking tot objecten en tussen
OD’s en I-SZW overtredingen die ernstig zijn vanuit het
oogpunt van de arbeidsomstandigheden zijn meestal ook
nadelig voor het (leef)milieu.
5. Uitbreiding van toepasbare feiten voor de bestuurlijke
strafbeschikking – milieu (boetes) Bsb-m. Bsb-m mag nu
in meeste gevallen alleen bij particulieren worden
toegepast. Verruim de reikwijdte van Bsb-m voor
bijvoorbeeld enkelvoudige overtredingen ook naar
bedrijven.

Datum
Dag maand jaar (voluit)
pagina
4 van 4
Ons kenmerk
Ons kenmerk