Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 058

Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek
in verband met de aanpassing van de regeling
voor besloten vennootschappen met beperkte
aansprakelijkheid (Wet vereenvoudiging en
flexibilisering bv-recht)

Nr. 18

AMENDEMENT VAN HET LID WEEKERS
Ontvangen 2 december 2009
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
In artikel I, onderdeel O, wordt artikel 192 als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. De statuten kunnen met betrekking tot alle aandelen of aandelen van
een bepaalde soort of aanduiding:
a) bepalen dat verplichtingen van verbintenisrechtelijke aard, jegens de
vennootschap of derden of tussen aandeelhouders, aan het aandeelhouderschap zijn verbonden;
b) eisen verbinden aan het aandeelhouderschap;
c) bepalen dat de aandeelhouder in gevallen, in de statuten omschreven, gehouden is zijn aandelen of een deel daarvan aan te bieden en over
te dragen.
d) bepalen dat het stemrecht, het vergaderrecht of het recht op
uitkeringen van de aandeelhouder in gevallen in de statuten omschreven
is opgeschort.
Een in de vorige zin onder a bedoelde verplichting kan niet, ook niet
onder voorwaarde of tijdsbepaling, tegen de wil van de aandeelhouder
worden opgelegd. Een statutenwijziging waarbij een in de eerste zin
onder b, c of d bedoelde regeling wordt ingevoerd, heeft geen werking ten
aanzien van een aandeelhouder die ten tijde van het nemen van het
besluit tot statutenwijziging verkeerde in de in die regeling omschreven
omstandigheden, tenzij hij met die regeling heeft ingestemd en geen
ontheffing heeft bedongen. Een in de vorige zin onder d bedoelde
opschorting van rechten vervalt, indien de opschorting tot gevolg heeft
dat geen van de aandeelhouders het stemrecht kan uitoefenen.
2. Het vierde lid komt te luiden:
4. Indien een aandeelhouder een of meer van de in lid 1 onder d
genoemde rechten niet kan uitoefenen en de aandeelhouder niet
gehouden is zijn aandelen aan te bieden en over te dragen, vervalt de
opschorting wanneer de vennootschap niet binnen drie maanden na een
verzoek daartoe van de aandeelhouder gegadigden heeft aangewezen aan
wie hij al zijn aandelen waarop de opschorting betrekking heeft zal kunnen

KST137998
0910tkkst31058-18
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 058, nr. 18

1

overdragen volgens een regeling in de statuten. Het bepaalde in lid 3 is
van overeenkomstige toepassing.
Toelichting
In de voorgestelde tekst voor artikel 192 is een aantal onderwerpen
samengebracht die thans in verschillen wetsartikelen (192, 195a en 195b)
worden geregeld. In de literatuur (o.m. Van Veen, WPNR 6801 en
Dortmond, Tijdschrift voor Ondernemingsrecht 2007 p. 350 en 2009 p. 34)
en door de Expertgroep Vereenvoudiging BV-recht (p. 55) is erop gewezen
dat een aantal elementen uit de huidige regelingen zijn vervallen en dat
omissies in de huidige regeling door het voorgestelde artikel 192 niet
worden weggenomen.
Sinds 1928 is het heersende leer, dat het tegen de wil van een aandeelhouder opleggen van een statutaire verplichting – zoals thans geregeld in
art. 2:192 en voor de NV in art. 2:81 – betekent dat alleen een betrokken
aandeelhouder bezwaar kan maken en dat dan die «extra» verplichting
voor hem niet geldt. Ook in de indertijd, voor de beoordeling van statuten
geldende Departementale Richtlijnen (§ 19 en § 30) werd er vanuit
gegaan, dat bij het opleggen van statutaire verplichtingen, doch ook bij
het in de statuten opnemen van vereisten voor het aandeelhouderschap,
alleen de betrokken aandeelhouder, bezwaar kan maken.
Met het voorgestelde amendement wordt bewerkstelligd dat minderheidsaandeelhouders ook bescherming wordt geboden tegen de
invoering van de daargenoemde sancties als opschorting van het
stemrecht, het recht op deelname aan de algemene vergadering en het
recht op uitkeringen. Dat deze sancties kunnen worden ingevoerd blijkt uit
het vierde lid, maar bescherming tegen de invoering daarvan ontbreekt
terwijl het opleggen van een of meer van deze sancties ingrijpende
gevolgen heeft voor de betrokken aandeelhouders. De Expertgroep had
dan ook geadviseerd een regeling van deze strekking in de wet op te
nemen. Hierin voorziet het voorgestelde onderdeel d.
In aansluiting op de invoering van het onderdeel d, wordt ook de slotzin
van lid 1 aangepast. De bescherming tegen het opleggen van verplichtingen als bedoeld onder a in het voorgestelde artikel 192 is adequaat. Ten
aanzien van de invoering van regelingen als bedoeld onder b, c en d
wordt de bescherming overeenkomstig het advies van de Expertgroep en
zoals ook bepleit door Van Veen in zijn hierboven genoemde artikel en zijn
brief gericht aan de Vaste Commissie d.d. 4 maart 2009, beperkt tot de
aandeelhouders die door de statutenwijziging gedwongen zouden worden
om hun aandelen te vervreemden of waarvan door de invoering van de
regeling de rechten zouden worden opgeschort. Het besluit tot statutenwijziging is dan in wezen gelijk te stellen met een besluit tot uitstoting,
waartegen aandeelhouders dienen te worden beschermd. Deze bescherming wordt door de voorgestelde tekst geboden zonder de vrijheid tot
inrichting onnodig te beperken.
Door de invoering van onderdeel d in lid 1, kan het huidige lid 4 komen
te vervallen. In de plaats daarvan wordt een bepaling voorgesteld die een
aandeelhouder waarvan het stemrecht, recht op deelname aan de
algemene vergadering of het recht op uitkeringen is opgeschort, de
mogelijkheid biedt om zijn benarde positie te beëindigen zonder tussenkomst van de rechter. Deze regeling – die thans is opgenomen in artikel
195b lid 2 – is ten onrechte in het nieuwe artikel 192 niet opgenomen,
waarmee een praktische en vanuit het oogpunt van bescherming van een
benarde aandeelhouder belangrijke regeling dreigt te vervallen. Door het
hierbij voorgestelde amendement wordt deze nuttige regeling gehandhaafd.
Overeenkomstig het advies van de Expertgroep is in lid 4 bepaalt dat in
het geval dat er geen gegadigden zijn, geen ontheffing wordt verleend
van de gronden die tot de opschorting leidden, maar dat de opschorting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 058, nr. 18

2

als zodanig vervalt. Dit brengt mee dat indien de statuten op het niet
voldoen van een bepaalde verplichting als sanctie stellen dat een of meer
van de genoemde rechten worden opgeschort, de desbetreffende
aandeelhouder als er geen gegadigden blijken te zijn, van de opschorting
wordt verlost maar overigens gehouden blijft aan zijn verplichtingen te
voldoen. Door de verwijzing naar het derde lid wordt bewerkstelligd dat
de prijsbepalingsregeling die ook geldt bij een gedwongen overdracht van
aandelen van overeenkomstige toepassing is.
Weekers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 058, nr. 18

3