Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2924
Vragen van het lid Van den Berg (CDA) aan de Ministers van Justitie en
Veiligheid en van Economische Zaken en Klimaat over de berichten
«Datacenters in Nederland raken in wurggreep van Amerikanen» en
«Nederlandse bouwer van datacenters failliet» (ingezonden 2 december 2019).
Nader antwoord van Staatssecretaris Knops (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 27 mei 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2019–2020, nr. 1438.
De onderstaande Kamervragen maken deel uit van een set van Kamervragen.
De overige Kamervragen zijn al beantwoord1.
Vraag 4
Wie is de eigenaar van de datacenters waarvan het Binnenhof en de
verschillende departementen gebruikmaken?
Antwoord 4
Het eigenaarschap van datacenters van het Binnenhof en de verschillende
departementen is enerzijds belegd bij de rijksoverheid en anderzijds bij de
markt. Twee overheidsdatacentra (ODC’s) zijn volledig eigendom van de
rijksoverheid en bij twee commerciële datacenters wordt datacentervloer
gehuurd. Dit wordt housing genoemd. Housing betekent dat een separate
ruimte in het datacenter wordt gehuurd met volledige fysieke afscherming
van de separate ruimte. Door de afscherming van de datacentervloer, inzet
van ambtelijk personeel en fysieke beveiliging wordt iedere vorm van
toegang voor externe partijen voorkomen.
De consolidatie van de rijksdatacenters heeft geleid tot de volgende vier
ODC’s:
1. ODC Belastingdienst (eigendom rijksoverheid),
2. ODC Rijswijk (eigendom rijksoverheid),
3. ODC Noord (huur afgeschermde datacentervloer van KPN),
4. ODC Amsterdam (huur afgeschermde datacentervloer van Equinix).

1

ah-tk-20192020-2924
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 1438 – Vragen van het lid Van den Berg
(CDA) aan Justitie en Veiligheid en aan Economische Zaken en Klimaat en beantwoording over
de berichten «Datacenters in Nederland raken in wurggreep van Amerikanen» en «Nederlandse
bouwer van datacenters failliet».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Vraag 5
Wat is de staat van de bekabeling van, naar en in deze datacenters? Wie is de
eigenaar van deze kabels en bijgevolg (mede)verantwoordelijk voor o.a.
onderhoud, vervanging, beheer en beveiliging? Zouden deze kabels in het
kader van de nationale veiligheid niet voor tenminste 51 procent overheidseigendom moeten zijn? Worden deze kabels beschouwd en behandeld als een
vitaal proces of een vitale dienst? Welke (veiligheids)wetgeving is hier van
toepassing?
Antwoord 5
De bekabeling tussen (van en naar) de ODC’s betreft aparte, exclusief
aangelegde glasvezelkabels van het Ministerie van Defensie, die onderdeel
zijn van het glasvezelnetwerk van Defensie. Dit Netherlands Armed Forces
Integrated Network (NAFIN) is een eigen, zwaarbeveiligd glasvezelnetwerk
van Defensie. Met NAFIN verzorgt Defensie naast eigen connectiviteit ook
connectiviteit voor het Rijk tussen de overheidsdatacenters in Nederland.
De bekabeling in de ODC’s betreft exclusief aangelegde kabels in opdracht
van rijksoverheid.
KPN heeft het juridisch eigenaarschap van het NAFIN omdat Defensie zelf in
vredestijd geen grondroerdersrechten heeft. Het economisch eigenaarschap
en het eeuwige exclusieve gebruiksrecht ligt bij Defensie2. De netwerkapparatuur is in eigendom van Defensie zelf.
De bekabeling in de ODC’s zijn eigendom van de rijksoverheid.
Deze kabels worden als vitale dienst beschouwd en zijn in bredere context
deel van vitale processen. Het NAFIN valt binnen de scope van de In Control
Verklaring (ICV) die jaarlijks door Defensie wordt afgegeven. De Auditdienst
Rijk (ADR) doet periodiek een audit en schouw op opzet, bestaan en werking
van het NAFIN.
De wettelijke grondslag voor het NAFIN is artikel 5.16 uit de Telecommunicatiewet en nader uitgewerkt in het Besluit aanwijzing elektronisch communicatienetwerk voor vitale overheidstaken3.
De ODC’s voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR) en
aan de Voorschrift Informatiebeveiliging Rijk (VIRBI). Hierdoor zijn de ODC’s
variërend geschikt voor het opslaan van data geclassificeerd departementaal
vertrouwelijk (DEP-V) tot en met staatsgeheim confidentieel (STG-C).

2

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2525 – Vragen van het lid Bruins Slot
(CDA) aan Defensie over het tegengaan van ongewenste toegang tot het Netherlands Armed
Forces Integrated Network (NAFIN).
3
Besluit van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 14 januari 2008, nr. ET/TM/
7135438, houdende aanwijzing van een elektronisch communicatienetwerk dat geheel of
hoofdzakelijk gebruikt wordt voor vitale overheidstaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2