Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 968 (R 2033)

Goedkeuring van het op 2 april 2013 te New
York tot stand gekomen Wapenhandelsverdrag
(Trb. 2013, 143 en Trb. 2014, 45)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 17 juli 2014
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer verslag uit te
brengen van haar bevindingen. Onder het voorbehoud dat de regering de
gestelde vragen tijdig en afdoende zal hebben beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van dit wetsvoorstel voldoende
voorbereid.
De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,
Eijsink
De griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,
Van Toor

kst-33968-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 968 (R 2033), nr. 5

1

Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het voornemen tot goedkeuring van het op 2 april 2013 te New York
tot stand gekomen Wapenhandelsverdrag (Trb. 2013, 143 en Trb. 2014,
45). Met het verdrag wordt de handel in conventionele wapens wereldwijd
gereguleerd. Bij een wapenembargo vanuit de Verenigde Naties (VN),
dreigende oorlogsmisdaden of genocide wordt de handel aan banden
gelegd. Binnen de Europese Unie zijn dergelijke afspraken al gemaakt in
het kader van het Gemeenschappelijk Standpunt inzake wapenexportbeleid. De leden van de VVD-fractie hebben nog enkele verduidelijkende
vragen.
Er is brede steun binnen de VN voor het verdrag. Bij de Algemene
Vergadering van de VN (AVVN) stemden alleen Syrië, Noord-Korea en Iran
tegen. Kan de regering aangeven welke landen zich hebben onthouden
van stemmen en welke gevolgen de 23 onthoudingen hebben voor de
werking van het verdrag?
Binnen de EU zal weinig veranderen door het nieuwe verdrag door de al
bestaande afspraken ten aanzien van wapenexport. De leden van de
VVD-fractie horen graag van de regering in welke mate er wel iets
verandert in de praktijk buiten de EU om? Hoe schat de regering in dat het
verdrag bijvoorbeeld kan bijdragen aan het niet leveren van wapens aan
bijvoorbeeld het regime van Assad in Syrië?
Dit verdrag reguleert alleen de handel in conventionele wapens, niet in de
nucleaire en chemische wapens. Kan de regering toelichten in welke mate
dit verdrag al dan niet te vergelijken is met de Organisatie voor het
Verbod op Chemische Wapens (OPCW), waarmee de handel in chemische
wapens gereguleerd wordt?
De regering schrijft dat in voorkomende gevallen een wapenembargo van
de EU of de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa
(OVSE) ook doorwerking kan hebben dankzij dit verdrag, naast alleen een
VN-wapenembargo. Kan de regering toelichten in welke gevallen een
EU-wapenembargo gevolgen kan hebben voor niet EU-landen wat betreft
de levering van wapens aan derde landen?
Tot slot horen de leden van de VVD-fractie graag een inschatting van de
regering over het ratificatieproces en in welke mate voldoende landen dit
verdrag binnen afzienbare tijd zullen ratificeren.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het voornemen tot
goedkeuring van het Wapenhandelsverdrag. Zij hebben echter nog wel
wat vragen.
Het verdrag is door drie landen niet ondertekend. Waarom hebben deze
landen niet ondertekend en wat zijn de gevolgen voor deze landen dat ze
niet hebben ondertekend? Welke 23 landen hebben zich van stemming
onthouden en waarom hebben deze landen zich onthouden van
stemming? Wat zijn de gevolgen voor de landen die zich van stemming
hebben onthouden? Wat was de meerwaarde geweest als alle landen het
verdrag hadden ondertekend?
De uiteindelijke verdragstekst is zeer breed gedragen. Welke onderdelen
zijn eruit gehaald om tot een breed gedragen compromis te komen? Zijn
er bepaalde onderdelen die Nederland wel liever in de verdragstekst had
willen zien staan? Zo ja, welke onderdelen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 968 (R 2033), nr. 5

2

Artikel 2: Reikwijdte
De leden van de SP-fractie zijn verheugd over het feit dat de reikwijdte is
vergroot zodat ook ongecontroleerde handel in handvuurwapens en lichte
wapens in ieder geval onder het verdrag valt en kan worden gereguleerd.
Kan de regering uitleggen wat voor verplichting landen precies hebben
door deze uitbreiding? Europa gaat gebruik maken van de Gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen. Waarom is deze uitbreiding niet in
de verdragstekst opgenomen? Welke andere lijsten worden gebruikt en
door welke landen?
Artikel 6: Verboden
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van artikel 6 en zijn
van mening dat dit artikel het belangrijkste artikel van het verdrag zou
moeten zijn. Het is heel mooi dat er een verbod is geregeld in het verdrag.
Wel vragen de leden van de SP-fractie wat er gebeurt wanneer het
verdrag wordt overtreden? Wat voor maatregelen worden genomen tegen
landen die het verbod negeren? Is er gesproken over sancties tijden de
onderhandelingen? Wat voor mogelijke sancties kunnen worden
genomen? Waarom is er uiteindelijk geen bepaling opgenomen met
sancties tegen landen die het verdrag hebben ondertekend en zich niet
aan het verdrag houden? Wat gaat door het verdrag precies veranderen
voor Nederland?
Artikel 7: Uitvoer en toetsing van uitvoer
Een ander belangrijk artikel volgens de leden van de SP-fractie is artikel 7.
Aan welke maatregelen moet worden gedacht die worden gesteld in lid
1om risico’s verbonden aan de voorliggende uitvoer te mitigeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 968 (R 2033), nr. 5

3