Otterlo,  5  april  2016  

Het   burgerinitiatief   wenst   dierenmishandeling   zwaarder   te   bestraffen   c.q.   de   bestaande   strafmaat   ook  
daadwerkelijk   op   te   leggen.   Naar   onze   opvatting   heeft   de   rechter   op   dit   moment   voldoende   ruimte   om  
zware   straffen   op   te   leggen.   Het   opleggen   aan   de   rechter   om   de   bestaande   maximale   strafmaat   toe   te  
passen,   lijkt   ons   een   onbegaanbare   weg.   De   rechterlijke   macht   moet   in   ieder   individueel   geval   haar  
afwegingen  kunnen  maken  en  daar  de  strafmaat  op  aan  kunnen  passen.  
  
Er  zijn  zeker  zaken  waarbij  een  langdurig  houdverbod  gepast  zou  zijn.  Bij  een  multi-­problematiek  lijkt  een  
kortdurend  houdverbod  risicovol  omdat  problemen  op  meerdere  leefgebieden  veelal  niet  op  een  korte  
termijn  zijn  opgelost  en  er,  na  enig  succes,  ook  een  terugvalrisico  is.  Dit  zijn  echter  overwegingen  die  
vooral  gemaakt  moeten  worden  door  de  rechter.    
  
In  de  veehouderij  zijn  er  jaarlijks  veestapels  die  worden  weggehaald  vanwege  verwaarlozing.  Vaak  is  er  
bij  de  houder  sprake  van  ‘geen  uitweg  meer  zien’  of  van  een  structurele  psychische  problematiek.  Ook  in  
deze  gevallen  moet  de  rechter  gewoon  zelfstandig  tot  een  oordeel  kunnen  komen.  
  
Er  zijn  natuurlijk  ook  vormen  van  ernstige  dierenmishandeling  die  geen  relatie  hebben  met  de  (eigen)  
dierhouderij.  De  recente  ernstige  vormen  van  (seksueel  getinte)  paardenmishandelingen  hebben  geen  
relatie  met  de  eigen  gehouden  dieren,  maar  choqueren  de  samenleving  ernstig  en  de  eigenaren  van  deze  
paarden  in  het  bijzonder.  Het  komt  ons  waarschijnlijk  voor  dat  de  rechter  hier  een  zware  straf  zal  
opleggen.  Een  houdverbod  van  eventueel  eigen  dieren  is  overigens  ook  dan  te  overwegen  omdat  een  
dergelijk  respectloos  omgaan  met  dieren  geen  veilige  omgeving  biedt  voor  de  dieren  over  wie  men  de  
zorgplicht  heeft.  
  
De  wetgever  stelt:  ’Het  is  verboden  om  zonder  redelijk  doel  of  met  overschrijding  van  hetgeen  ter  
bereiking  van  zodanig  doel  toelaatbaar  is,  bij  een  dier  pijn  of  letsel  te  veroorzaken  dan  wel  de  gezondheid  
of  het  welzijn  van  een  dier  te  benadelen.’  (Wet  dieren,  artikel  36,  lid  1).  
  
Overigens  is  de  wetgeving  niet  altijd  even  consistent  als  het  over  welzijn  van  dieren  gaat.  Zo  heeft  de  
wetgever  bijvoorbeeld  een  leewiekverbod  ingesteld  voor  vogels.  Het  gevolg  is  dat  de  vele  parkvogels  in  
talloze  parken  en  bij  particuliere  liefhebbers  bij  het  invallen  van  de  rui  moeten  worden  gevangen  om  ze  op  
te  sluiten  en  pas  na  de  rui  deze  vogels  weer  los  te  kunnen  laten  nadat  ze  gekortwiekt  zijn.  Daarmee  
schept  de  wetgever  zelf  een  welzijnsprobleem.    
Ook  is  jacht  toegestaan  op  dieren  waarbij  er  geen  sprake  is  van  overlast  of  schade  zoals  de  wilde  eend.  
Het  leewiekverbod  en  jacht  op  dieren  die  geen  overlast  of  schade  veroorzaken,  dienen  geen  redelijk  doel,  
maar  brengen  wel  schade  toe  aan  het  welzijn.  Ze  veroorzaken  pijn  en  letsel  en  daarmee  lijkt  er  sprake  
van  overheidshandelen  in  strijd  met  artikel  36,  lid  1  van  de  Gezondheids-­  en  welzijnswet  voor  dieren.    
  
Veel  welzijn-­  en  gezondheidsproblemen  doen  zich  voor  bij  de  zogenaamde  ‘aai-­  en  knuffeldieren’.  Deze  
problemen  zwaar  bestraffen  is  niet  de  juiste  weg  en  overigens  worden  deze  massaal  aanwezige  
problemen  nooit  bestraft  omdat  ze  geen  aandacht  van  de  handhaving  krijgen.  De  overheid  laat  zich  daar  
weinig  aan  gelegen  liggen.  Op  de  ‘Positieflijst  dieren’  staan  deze  ‘aai-­  en  knuffeldieren’  op  de  lijst  van  
zonder  voorwaarden  te  houden  dieren,  terwijl  het  juist  wel  de  dieren  (diersoorten)  zijn  waarbij  een  
houderijvoorschrift  noodzakelijk  is.  We  hebben  als  Platform  Verantwoord  Huisdierenbezit  een  
bezwarenprocedure  gestart  om  het  konijn  op  de  lijst  te  krijgen  van  diersoorten  waar  houderijvoorschriften  
van  kracht  zijn.  We  zijn  door  het  ministerie  van  Economische  Zaken  niet  ontvankelijk  verklaard  omdat  er  
nog  voor  geen  enkele  diersoort  houderijvoorschriften  waren.  Deze  zaak  hebben  wij  in  beroep  voorgelegd  
bij  het  College  van  Beroep  voor  het  bedrijfsleven.    

Onze  organisatie  pleit  al  jaren  voor  bindende  houderijvoorschriften  voor  alle  gehouden  diersoorten.  Daar  
zouden  ook  de  handhavers  houvast  aan  hebben.  De  meer  ‘bijzondere’  soorten  gehouden  dieren  worden  
door  de  overheid  wel  aan  houderijvoorschriften  gebonden,  daar  is  natuurlijk  niets  op  tegen,  maar  dat  zijn  
veelal  de  houders  die  wel  met  de  noodzakelijke  kennis  hun  dieren  nu  al  houden.    
  
De  grootste  problemen  rond  welzijn  zitten  bij  de  ‘aai-­  en  knuffeldieren’.  Het  gaat  om  de  soorten  waarvan  
iedereen  meent  dat  hij  wel  weet  ‘hoe  het  moet’  en  waarbij  de  aandacht  voor  de  essentiële  soortspecifieke  
eisen  volledig  op  de  achtergrond  is  geraakt.  Te  vaak  worden  de  houderijomstandigheden  voor  deze  
dieren  op  de  menselijke  maat  afgestemd  en  wordt  aan  de  essentiële  welzijnseisen  van  de  soort  tekort  
gedaan.  
    
Wij  zien  geen  aanleiding  om  dierenmishandeling  zwaarder  te  straffen  of  de  bestaande  strafmaat  ook  
daadwerkelijk  op  te  leggen,  dat  is  geen  zaak  van  de  politiek  maar  van  de  rechter  die  in  de  bestaande  
wetgeving  een  ruime  marge  heeft  om  lichte  en  zware  straffen  op  te  leggen.  We  zien  alle  aanleiding  om  de  
prioriteiten  bij  de  handhaving  nog  eens  kritisch  tegen  het  licht  te  houden  en  na  te  gaan  hoe  met  de  
combinatie  van  normstelling  (houderijvoorschriften)  en  ‘vermanend’  toezicht,  de  welzijnssituatie  voor  de  
vele  miljoenen  ‘gewone’  huis-­  en  gezelschapsdieren  aanzienlijk  kan  worden  verbeterd.  
  
  
Ton  Ebben,  
Voorzitter  PVH  
www.huisdieren.nu