Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2392
Vragen van de leden Van Nispen (SP) en Ellian (VVD) aan de Minister van
Justitie en Veiligheid over belangenbehartigers die betalen voor
cliëntgegevens om zaken binnen te halen (ingezonden 17 februari 2022).
Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 12 april
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2013.
Vraag 1
Bent u bekend met de praktijk van belangenbehartigers die gegevens van
slachtoffers kopen om zaken binnen te halen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u het ermee eens dat een zaak moet gaan naar degene die de belangen
van het slachtoffer zo optimaal mogelijk behartigt en niet naar de degene die
het hoogste bedrag biedt om de zaak te krijgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ja, het is belangrijk dat vraag en aanbod van (juridische) diensten op een
goede wijze bij elkaar worden gebracht.
Vraag 3
Waarom is het toegestaan voor bijvoorbeeld assurantietussenpersonen om
gegevens van slachtoffers te verkopen aan belangenbehartigers? In welk
opzicht heeft een slachtoffer baat bij dat dit is toegestaan?
Antwoord 3
Slachtoffers van letselschade krijgen ongewild te maken met allerlei regels en
procedures. Omwille van het op goede wijze bij elkaar brengen van vraag en
aanbod van (juridische) diensten, onder meer via bemiddelingswebsites, is
het onder omstandigheden mogelijk dat een beloning wordt toegekend of
ontvangen voor het verkrijgen of doorverwijzen van opdrachten. Uitgangs-

1

ah-tk-20212022-2392
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Vereniging van Letselschade Advocaten, «Branchevereniging LSA neemt afstand van betalen
voor cliëntgegevens», https://www.lsa.nl/nieuws/15/02/2022/branchevereniging-lsa-neemtafstand-van-betalen-voor-cliëntgegevens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

punt hierbij is dat een letselschadeslachtoffer een vrije keuze heeft en
uiteindelijk terecht komt bij de voor hem of haar meest geschikte belangenbehartiger. Zie voor wat de betreft de geldende norm- en regelgeving hierbij de
beantwoording van vraag 4. Het kan in bepaalde gevallen mogelijk ook zo zijn
dat de doorverwijzer bepaalde werkzaamheden verricht waarop de betaling
ziet. Bij het verkopen van gegevens van slachtoffers dient wel te worden
voldaan aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Dit
betekent dat er een rechtsgrondslag moet zijn om de gegevens te verstrekken. In casuïstiek als deze is in beginsel toestemming van het slachtoffer de
aangewezen grondslag.
Vraag 4
Wat gaat u doen om het betalen van derden voor het verstrekken van
persoonsgegevens van slachtoffers om daarmee zaken te verwerven aan
banden te leggen? Wat vindt u van een provisieverbod bij letselschadezaken
en bent u bereid dat te overwegen?
Antwoord 4
Er zijn verschillende beroepsgroepen die optreden als belangenbehartiger in
letselschade zaken. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om advocaten en assurantietussenpersonen. Advocaten mogen onder voorwaarden een beloning
toekennen of ontvangen voor het verkrijgen of doorverwijzen van opdrachten.
Advocaten zijn onderworpen aan toezicht en tuchtrecht en kunnen ter
verantwoording worden geroepen als zij beroeps- en gedragsregels niet
naleven. In het algemeen geldt dat de beschermde positie van de rechtzoekende (vrije advocaatkeuze) niet mag worden uitgehold, er geen verstrengeling van financiële belangen mag plaatsvinden (strijd met o.a. onafhankelijkheid), derden mogen geen belang krijgen bij de uitkomst van de zaak (strijd
met o.a. partijdigheid, belangenverstrengeling), en de cliënt moet zicht
hebben op wat er met de zaak gebeurt (strijd met o.a. integriteit). Op
assurantietussenpersonen rust een wettelijke zorgplicht (ex artikel 7:401 BW).
Een tussenpersoon moet handelen als een «redelijk bekwaam en handelend
tussenpersoon». Daarnaast volgen uit de Wet Financieel Toezicht (Wft)
specifieke publiekrechtelijke normen, zoals informatieverplichtingen. Op
grond van de Wft zijn tussenpersonen verplicht om voldoende en juiste
informatie te geven. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) kan handhavend
optreden bij schending van dergelijke normen. Wanneer bovendien sprake is
van evidente misstanden kan de AFM ingrijpen op grond van art. 4:24a Wft.
Op grond van dit artikel dienen financiële dienstverleners op zorgvuldige
wijze de gerechtvaardigde belangen van de consument of begunstigde in
acht te nemen en te adviseren en handelen in het belang van de consument
of begunstigde.
Het is voor personen met letselschade van groot belang dat zij zich tot
dienstverleners kunnen richten, die werken volgens afgesproken kwaliteitsstandaarden. De professionals uit de branche zijn verenigd in De Letselschade
Raad (DLR). DLR heeft het Nationaal Keurmerk Letselschade (NKL) in het
leven geroepen. Het NKL is een overkoepelend kwaliteitskeurmerk voor alle
professionals werkzaam in de letselschadebranche. De organisaties die
gezamenlijk DLR vormen, nemen unaniem afstand van het betalen voor
dossiers als methode om nieuwe letselschadezaken te verkrijgen. In het NKL
staan alleen partijen die zich houden aan strikte regels die de bescherming
van slachtoffers voorop stellen. Hier wordt vanuit het NKL op toegezien. Voor
slachtoffers dient het NKL dan ook als een waarborg voor kwalitatief goede
bijstand, door ervaren beroepsbeoefenaars. Het NKL stelt slachtoffers zo in
staat om geïnformeerd een keuze te maken voor professionele dienstverlening. Vanuit DLR wordt gewerkt aan brede bekendheid van het NKL.
De bestaande norm- en regelgeving bieden voldoende adequaat bescherming
aan slachtoffers met letselschade tegen malafide praktijken, waardoor een
provisieverbod wat mij betreft nu niet aan de orde is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2