Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1853
Vragen van het lid Ploumen (PvdA) aan de Ministers van Buitenlandse Zaken
en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over het bericht
«The Rohingya children trafficked for seks» (ingezonden 22 maart 2018).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) en van Minister Kaag
(Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 20 april
2018).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «The Rohingya children trafficked for
sex» van 20 maart 2018?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3
Wat gaat u doen met de bevindingen van zowel BBC News als de Foundation
Sentinel, die op basis van hun onderzoek concluderen dat Rohingya meisjes
uit de vluchtelingenkampen in Bangladesh worden uitgebuit in de seksindustrie?
Welke mogelijkheden ziet u om de noodzakelijke extra beschermingsmaatregelen te treffen ten behoeve van meisjes die slachtoffer zijn geworden van
seksueel geweld in de vluchtelingenkampen?
Antwoord 2, 3
De bevindingen in genoemd artikel zijn weerzinwekkend. Helaas treft dit
probleem niet uitsluitend de Rohingya vluchtelingen. Mensensmokkel en
uitbuiting vinden in de gehele regio plaats.
Daarom houden de VN en andere hulpverlenende organisaties zich sinds het
begin van de crisis bezig met het risico van mensensmokkel van Rohingya
meisjes. Er worden op dit moment diverse maatregelen getroffen om te
voorkomen dat meisjes uit de vluchtelingenkampen worden uitgebuit in de
seksindustrie. Nadruk ligt hierbij op de verantwoordelijkheid van de Bangladeshi autoriteiten om mensenhandel en seksuele uitbuiting te bestrijden en
schuldigen te vervolgen. Zo heeft UNICEF een Memorandum of Understanding met de Bangladeshi overheid gesloten over mensensmokkel en

1

ah-tk-20172018-1853
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

http://www.bbc.com/news/world-asia-43469043

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

uitbuiting. Hierdoor kunnen maatschappelijk werkers zich nu ook over
Rohingya meisjes ontfermen, waar dit daarvoor niet het geval was. De
VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zet in op twee zaken: opname van
Rohingya vluchtelingen in het nationale mensenhandel-plan van Bangladesh
en verbeterde regionale samenwerking, omdat slachtoffers vaak in de regio
terecht komen, zoals ook in het BBC artikel wordt genoemd. Ook dringt de VN
er bij de Bangladeshi autoriteiten op aan om de nationale hulplijn voor
slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting, die nu enkel voor Bangladeshi
openstaat, ook open te stellen voor Rohingya. Ook spant de VN zich in om de
registratie van vluchtelingen zo spoedig mogelijk te voltooien, omdat het
zonder registratie eenvoudiger is om mensen te laten verdwijnen.
Bescherming van kwetsbare groepen, waaronder in het bijzonder vrouwen en
meisjes, is een belangrijk onderdeel van de hulpverlening, ook bijvoorbeeld
voor de Nederlandse NGO’s verenigd in de Dutch Relief Alliance. Maatregelen
variëren van de opvang van slachtoffers, toegang tot anticonceptie en veilige
abortus, bewustwordingsactiviteiten, gezondheids- en hygiënepakketten,
maar ook beschermingsmaatregelen als het creëren van voldoende verlichte
latrines specifiek voor vrouwen.
Daarnaast financiert de Nederlandse ambassade in Dhaka twee zogenaamde
«women friendly spaces» van de VN in de opvangkampen, waar dagelijks
70–80 vrouwen komen. Vrouwen kunnen daar met hun kinderen komen om
veilig te ontspannen, te praten met hulpverleners, maar ook bijvoorbeeld
veilig en schoon te douchen.
De Nederlandse ambassade is zeer actief om de situatie van de Rohingya
vluchtelingen te verbeteren, in overleg met andere donoren, de VN en de
Bangladeshi overheid. In deze overleggen kaarten zij zaken als seksueel
geweld en uitbuiting regelmatig aan en dringen zij aan op maatregelen.
De Nederlandse regering zal de Bangladeshi regering, de VN en hulporganisaties aanspreken op het nemen van maatregelen om meisjes beter te
beschermen tegen seksueel geweld en uitbuiting. Zo zal de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking op 21 april in Washington samen met UNHCR en Bangladesh een bijeenkomst bijwonen en marge
van de Wereldbank Voorjaarsvergadering, om meer aandacht voor deze crisis
te genereren en concrete oplossingen te bespreken. Zij zal bij deze gelegenheid het probleem van seksueel geweld tegen en uitbuiting van Rohingya
meisjes expliciet aankaarten.
Vraag 4
Welke concrete stappen gaat u zetten in reactie op de oproep van de
secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN) om vrouwen en meisjes in
conflictgebieden beter te beschermen?
Antwoord 4
Nederland ziet er in gesprek met de autoriteiten en hulporganisaties op toe
dat er voldoende geïnvesteerd wordt in bescherming van kwetsbare groepen
en in het bijzonder van meisjes en vrouwen bij het verstrekken van noodhulp
in Bangladesh.
Het gaat hier niet alleen om directe beschermingsmaatregelen in de
opvangkampen. Gezinnen moeten worden ondersteund om zelfvoorzienend
en economisch daadkrachtiger te zijn, zodat voorkomen kan worden dat
overleving alleen mogelijk is door meisjes gedwongen uit te huwelijken of te
laten werken in de seksindustrie. De oplossing ligt dan niet alleen in
beschermingsmaatregelen en voorlichting, maar ook in adequate hulp (in
goederen of in geld) aangevuld met mogelijkheden voor werk en onderwijs.
Dit wordt ook door de Secretaris-Generaal onderschreven.
Nederland zet zich wereldwijd in voor het bestrijden van straffeloosheid en
zal dus via de kanalen die tot onze beschikking staan via het lidmaatschap
aan de VNVR, het Internationale Strafhof en via de Europese Unie aandringen
op vervolging van daders van seksueel geweld. Onder vraag 5 t/m 7 wordt
hier verder op in gegaan.
Vraag 5, 6, 7
Gaat u zich in internationaal verband inspannen om seksueel geweld tegen
meisjes en vrouwen gerichter te bestraffen zoals het instellen van een
thematisch sanctieregime? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Welke mogelijkheden ziet u om tijdens het lidmaatschap van Nederland van
de VN Veiligheidsraad een voortrekkersrol te spelen bij het instellen van zo
een thematisch sanctieregime? Bent u bereid om te inventariseren bij
gelijkgestemde landen hoe men aankijkt tegen het instellen van een
thematisch sanctieregime om seksueel geweld tegen vrouwen te bestraffen?
Zo nee, waarom niet?
Kunt u aangeven welke lidstaten van de Europese Unie in de VN Veiligheidsraad een thematisch sanctieregime steunen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5, 6, 7
Seksueel geweld in conflictsituaties heeft dramatische vormen aangenomen.
Dit is voor Nederland onacceptabel en onaanvaardbaar. Daarom zet het
kabinet zich actief in voor het voorkomen en bestrijden van seksueel geweld
in conflictsituaties, inclusief middels het instellen van sancties. Uitgangspunten van deze aanpak zijn effectiviteit en impact.
Bestaande VN-sanctieregimes en de daaronder opgenomen mensenrechtencriteria bieden nu reeds in beginsel een mogelijkheid om plegers van
seksueel geweld te sanctioneren, zoals bijvoorbeeld gebeurt in het sanctieregime Zuid-Soedan en Democratische Republiek Congo.
Onlangs werd, met steun van het Koninkrijk, seksueel geweld als separaat
criterium opgenomen onder het sanctieregime voor de Centraal Afrikaanse
Republiek. Dit is een nieuwe en hoopvolle ontwikkeling en zou nog systematischer dienen te gebeuren, om zo seksueel geweld explicieter naar voren te
laten komen in de bestaande sanctieregimes en het gebruik van dit criterium
te bevorderen.
Dat is ook de oproep die de Secretaris-Generaal doet aan de
VN-Veiligheidsraad in zijn rapport deze maand over seksueel geweld in
conflict: om seksueel geweld op te nemen als onderdeel van land-specifieke
sanctieregimes. De bijlage bij dit jaarlijkse rapport noemt landen en groeperingen die zich schuldig maken aan seksueel geweld bij naam. Het kabinet
gebruikt deze bijlage als leidraad bij de herziening van sanctieregimes voor
deze landen om erop toe te zien dat seksueel geweld voor die landen als
sanctiegrond wordt genoemd.
Zoals eerder aan uw Kamer medegedeeld, acht het kabinet het opzetten van
een aanvullend, wereldwijd thematisch sanctieregime onvoldoende kansrijk
en weinig effectief. Een wereldwijd sanctieregime zal zonder enige twijfel
getroffen worden door een veto van een of meer permanente Veiligheidsraadleden. Dat is ook de inschatting van gelijkgezinden en Europese partners.
Ook is de inschatting van het kabinet dat de handhaving van een wereldwijd
regime zeer problematisch zal zijn.
De Secretaris-Generaal heeft tijdens zijn bezoek aan Nederland in december
2017 benadrukt dat sancties geen alternatief kunnen zijn voor vervolgen van
mogelijke internationale misdrijven. VN-sancties blijven een drukmiddel om
een politiek proces te helpen, en zijn niet gericht op gerechtigheid. De inzet
van het kabinet is er daarom op gericht dat ook andere kanalen, zoals het
Internationaal Strafhof, worden gebruikt voor het bestrijden van straffeloosheid – inclusief in Myanmar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3