Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 352

Waardering van risico’s bij publieke
investeringsprojecten

Nr. 9

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 december 2019
Het kabinet actualiseert in 2020 de discontovoet, en vraagt daarvoor zoals
gebruikelijk advies aan een onafhankelijke Werkgroep discontovoet, die
begin 2020 aan het werk zal gaan.
Bijgaand vindt u de taakopdracht voor deze werkgroep. Ik zal u te zijner
tijd het advies van deze werkgroep samen met de kabinetsreactie hierop
toesturen.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

kst-29352-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 352, nr. 9

1

Taakopdracht Werkgroep discontovoet
Onderwerp
Het kabinet zal in 2020 een besluit nemen over de (actualisatie van de)
discontovoet. De discontovoet wordt gebruikt in maatschappelijke
kosten-batenanalyses (mkba’s). Om de maatschappelijk baten van
overheidsbeleid – investeringen of anderszins – af te kunnen wegen tegen
de maatschappelijke kosten van dit beleid is disconteren noodzakelijk. De
kosten en baten zullen immers niet altijd op hetzelfde moment optreden.
Met de discontovoet worden kosten of baten op verschillende momenten
in de tijd onder één noemer gebracht. Langetermijneffecten hebben
minder gewicht dan kortetermijneffecten bij het hanteren van een
(positieve) discontovoet. Een euro in de toekomst is immers minder
waard dan een euro nu, en dit wordt nog versterkt door onzekerheid over
de toekomst.
De discontovoet is voor het laatst door het kabinet bepaald in 2015,1 en
werd destijds in principe vastgezet voor een periode van 4 jaar. Daarnaast
diende de discontovoet te worden heroverwogen als er substantiële
wijzigingen plaatsvonden in de reële risicovrije marktrente, of er andere
duidelijke indicaties waren van veranderende rentes of risicopremies.
Momenteel loopt de afgesproken periode van 4 jaar op zijn einde. Ook zijn
de rentes op kapitaalmarkten de afgelopen jaren verder gedaald. Het CPB
heeft daarom recent een actualisatie van de discontovoet geadviseerd.
Het advies van de Werkgroep discontovoet, die het kabinet hiervoor
instelt, dient zich met name te richten op de gepaste hoogte van de
discontovoet, in het licht van de ontwikkelingen op de kapitaalmarkten in
de afgelopen periode. Deze ontwikkelingen kunnen invloed hebben op
beide componenten van de discontovoet, namelijk het risicovrije deel en
de risicopremie. Een analyse over de gepaste hoogte van beide componenten is dus wenselijk.
De vorige Werkgroep discontovoet heeft daarnaast uitgebreid geadviseerd
over de wenselijkheid van de discontovoet voor verschillende beleidsterreinen, en sinds het vorige advies zijn verschillende studies op dit
gebied verschenen. Het kabinet acht het, mede gezien de planning van het
verzochte advies, niet noodzakelijk om een integrale analyse van deze (of
andere) beleidsterreinen te herhalen, maar vraagt de werkgroep wel om –
waar nodig – de specifieke discontovoeten te actualiseren op basis van
beschikbare literatuur. Dat geldt ook voor overige methodologische
aspecten: als er relevante nieuwe (wetenschappelijke) inzichten zijn, of de
huidige beleidsmatige toepassing leidt tot knelpunten, dient het advies die
te adresseren.
Opdracht aan de werkgroep
De werkgroep wordt gevraagd een aanbeveling te doen over de te
hanteren discontovoet, gezien de genoemde recente ontwikkelingen op
kapitaalmarkten. Voor de te hanteren methodiek kan het advies van de
vorige Werkgroep discontovoet als startpunt dienen, waar nodig
aangepast aan nieuwe (wetenschappelijke) inzichten. Het advies dient
zowel academisch onderbouwd te zijn, als (in de uitwerking) goed
toepasbaar te zijn in de beleidspraktijk.

1

Kamerstuk 29 352, nr. 6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 352, nr. 9

2

Specifieke vragen:
•

•
•

Wat is een gepaste hoogte van de discontovoet in de komende
periode? Wat is daarbij de invloed van de ontwikkelingen op de
kapitaalmarkten op zowel de risicovrije discontovoet en de
risicopremie?
Zijn er nieuwe inzichten die vragen om een actualisatie van de
discontovoet voor specifieke beleidsterreinen?
Voldoet de methodologie zoals in 2015 vastgesteld of zijn er nieuwe
inzichten die vragen om een aanpassing daarvan?

Organisatie van het onderzoek
•

•
•
•

De werkgroep zal een technisch karakter hebben en bestaan uit
vertegenwoordigers van verschillende ministeries, namelijk FIN, AZ,
SZW, EZK, IenW, OCW, BZK en VWS. Ook het CPB, DNB en PBL zullen
als onafhankelijke experts deelnemen aan de werkgroep. Het staat de
werkgroep vrij om externe expertise te betrekken.
De werkgroep wordt voorgezeten door een onafhankelijke voorzitter.
Het interdepartementale kernteam MKBA wordt periodiek geïnformeerd over het onderzoek.
De werkgroep zal haar advies uitbrengen in het voorjaar van 2020. De
omvang van het rapport is maximaal 30 bladzijdes, exclusief
samenvatting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 352, nr. 9

3