Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

327
Vragen van de leden Aukje de Vries en Van der Linde (beiden VVD) aan de
Ministers van Financiën en voor Wonen en Rijkdienst over het bericht
«Woonbootbewoners tussen wal en schip» (ingezonden 4 oktober 2016).
Antwoord van Minister Blok (Wonen en Rijksdienst), mede namens de
Minister van Financiën (ontvangen 28 oktober 2016).
Vraag 1 & 4
Kent u het bericht «Woonbootbewoners tussen wal en schip»?1 Wat vindt u
van dit bericht?
In hoeverre vindt u het wenselijk dat er nog maar één aanbieder van
hypotheken voor woonboten is?
Antwoord 1 & 4
Ja. Nu ING per 1 oktober gestopt is met het verstrekken van hypotheken voor
woonboten, hebben aspirant-woonbooteigenaren voor zover mij bekend
slechts keuze uit één geldverstrekker indien zij hun woonboot hypothecair
willen financieren. Een andere mogelijkheid is om de aankoop op andere
wijze te financieren, bijvoorbeeld met eigen middelen of met een persoonlijke
lening. Het zou voor consumenten wenselijk zijn als er meer concurrentie
komt zodat er meer keuzemogelijkheden zijn.
Vraag 2
Deelt u de mening dat mensen die een hypotheek kunnen betalen ook een
hypotheek zouden moeten kunnen krijgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
De regels met betrekking tot de maximale hypotheek die een consument kan
krijgen op basis van zijn inkomen zijn vastgelegd in de regeling hypothecair
krediet. In deze regels wordt geen onderscheid gemaakt tussen een hypotheek voor een woonboot of een hypotheek voor een woning op land. Het feit
dat een consument een hypotheek op een woonboot op basis van de
regelgeving kan krijgen, betekent niet dat een kredietverstrekker een
dergelijke hypotheek ook moet verstrekken. Het staat kredietverstrekkers vrij
te bepalen welke (hypotheek)producten zij aan consumenten willen aanbieden en welke voorwaarden zij hieraan verbinden.

1

ah-tk-20162017-327
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Telegraaf d.d. 1 oktober 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat banken ook maatwerk moeten (kunnen) blijven
bieden? Zo nee, waarom niet? Wat is ervoor nodig zodat banken ook
maatwerk kunnen blijven bieden bij de hypotheekverstrekking?
Antwoord 3
De Regeling Hypothecair Krediet biedt hypotheekverstrekkers veel ruimte om
aan hun klanten maatwerk te bieden, mits voldoende onderbouwd kan
worden dat dit verantwoord is. Ik moedig kredietverstrekkers aan om van de
mogelijkheden voor maatwerk gebruik te maken wanneer dit in het klantbelang is. Mijn beeld is niet dat de regelgeving het aanbieden van maatwerk
ontmoedigt. Ik blijf hierover in dialoog met de sector en ben bereid, indien
regelgeving aantoonbaar het aanbieden van maatwerk in de weg staat, hier
opnieuw naar te kijken.
Vraag 5
Zijn er op dit moment concrete initiatieven in de markt om naast Rabobank
ook hypotheken voor woonboten aan te gaan bieden, nu ING per 1 oktober
2016 stopt met het aanbieden van nieuwe hypotheken? Zo ja, welke? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Op dit moment zijn mij geen concrete signalen bekend dat nieuwe aanbieders
op korte termijn zullen toetreden. Een mogelijke oorzaak is dat het aanbieden
van woonboothypotheken in commerciële zin relatief onaantrekkelijk is door
de geringe hoeveelheid woonboten in combinatie met een complex verstrekkingsproces dat veel specifieke kennis vereist, onder andere over lokale
regelgeving. Hier komt bij dat de taxatie van de waarde en het bepalen van
de zekerheid van de ligplaats van de woonboot complex en bewerkelijk is
vergeleken met hypotheekverstrekking voor meer gangbare woonvormen.
Vraag 6
Er heeft op verzoek van onder meer de leden van de VVD-fractie al overleg
plaats gevonden met de bankensector over het onderhavige probleem; hoe
kijken de banken c.q. hypotheekverstrekkers aan tegen hun zorgplicht in het
kader van deze ontwikkeling en hoe past dit volgens de hypotheekverstrekkers in hun motto «klantbelang centraal»? Wat is de sector bereid om te gaan
doen?
Antwoord 6
Ik heb de wenselijkheid van meerdere aanbieders benadrukt in gesprekken
met de sector. In deze gesprekken heeft ING aangegeven dat bestaande
hypotheekcontracten voor woonboten blijven doorlopen en dat ING de
huidige klanten blijft bedienen. Daarnaast heeft Rabobank aangegeven dat zij
actief blijft in dit marktsegment. Ik vind het aan kredietverstrekkers zelf om
gemaakte keuzes aan hun klanten en aan de maatschappij uit te leggen en te
verantwoorden hoe dit past het streven om het klantbelang centraal te
stellen.
Vraag 7
Wat zijn volgens de banken c.q. hypotheekverstrekkers de knelpunten bij het
aanbieden c.q. verstrekken van hypotheken voor woonboten?
Antwoord 7
De sector wijst er op dat woonboothypotheken complexe nicheproducten zijn,
als gevolg van de benodigde specifieke kennis. Aangezien het aantal
woonboten in Nederland daarnaast ook beperkt is, blijkt het in de praktijk
moeilijk voor aanbieders om op commercieel aantrekkelijke wijze woonboothypotheken aan te bieden.
Vraag 8
Welke wet- en regelgeving (ook niet financiële) knelt bij het verstrekken van
hypotheken voor woonboten, waardoor er nog maar slechts één aanbieder
over is? Welke ruimte kan er concreet in de wet- en regelgeving geboden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

worden zodat het aantrekkelijker c.q. makkelijker wordt om hypotheken voor
woonboten te gaan verstrekken dan wel dat er meer nieuwe toetreders
komen?
Antwoord 8
In de wet- en regelgeving voor hypotheekverstrekking zie ik geen knelpunten
die de verstrekking van hypotheken voor woonboten belemmeren. Er lijken
daarom op dit moment geen mogelijke aanpassingen in financiële wet- en
regelgeving te zijn die de hypotheekverstrekking aan woonbooteigenaren
bevorderen. Op andere terreinen is er geen sprake van wet- en regelgeving
die het aanbieden van woonboothypotheken belemmert. Er zijn juist enkele
stappen gezet die tot doel hebben om de positie van woonboten te versterken. Recent heb ik als verduidelijking van de Woningwet, de Wet Verduidelijking Voorschriften Woonboten2 naar uw Kamer gestuurd waarmee de
bouwkundige staat van woonboten beter wordt geregeld. Tevens werk ik
momenteel aan een wet die huurbescherming biedt voor ligplaatsen. Deze
wet ligt momenteel ter consultatie en zal waarschijnlijk nog voor het einde
van het jaar naar de Kamer gestuurd worden. Het is denkbaar dat de grotere
zekerheid die deze wet biedt, op bescheiden wijze bijdraagt aan de financierbaarheid van woonboten. De terugtrekkende beweging van aanbieders lijkt
echter primair veroorzaakt door marktontwikkelingen die niet aan de
regelgeving raken.
Vraag 9
Bent u bereid om de komende drie maanden vanaf 1 oktober 2016 de
ontwikkelingen te monitoren met betrekking tot de markt voor hypotheken
voor woonboten (vraag en aanbod) en de gevolgen daarvan en de Tweede
Kamer daarover in januari 2017 te rapporteren?
Antwoord 9
Ik heb de ontwikkelingen de afgelopen maanden actief gevolgd en zal dit de
komende periode ook blijven doen. Zodra zich relevante ontwikkelingen
voordoen zal ik u hierover informeren.

2

Voluit: Wijziging van de Woningwet en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in
verband met de verduidelijking van voorschriften voor woonboten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3