PRICBMTERHOUSEQOPERS

|Uh
Resuitaten onderzoek gevolgen
instabiliteit financiele markten voor
care-instellingen

19 december 2008

W

inhoud
Inleiding

3

Onderzoeksopzet

4

119 bruikbare vragenlijsten ontvangen en verwerkt

5

Analyse richt zich op het inzichtelijk krijgen van de mogelijke risico's van beperking van de

Inhoud

kredietverlening op korte en langere termijn

6

Resultaten onderzoek geven inzicht in omvang problematiek
Banktegoeden en aandelenportefeuilles

8
8

Helft van de respondenten aangesloten bij Waarborgfonds voor de Zorgsector
Financieringsbehoefte algemeen
Financieringsbehoefte korte termijn (korter dan 2 jaar)
Financieringsbehoefte lange termijn (langer dan 2 jaar)
Financieringsbehoefte bij bouw
Kredietcrisis niet alleen veroorzaker van stijging kosten kredieten en toename problemen
met (her)financiering
Cijfers geven momentopname weer
Bijlagen

10
13
14
16
18
21
22
24

inleiding
Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft PricewaterhouseCoopers
(PwC) gevraagd onderzoek te doen naar de gevolgen die de instellingen in de caresector
ondervinden van de onrust op de financiële markten. Doel is op hoofdlijnen inzichtelijk te krijgen op
welke wijze de zorginstellingen in de caresector - exclusief de geestelijke gezondheidszorg (GGZ)
-met aspecten van de onrust worden geconfronteerd.
Om de gevolgen inzichtelijk te maken zijn de care-instellingen door middel van een vragenlijst
geënquêteerd op de volgende aspecten:
a) In hoeverre zijn er (spaartegoeden bij inmiddels gefailleerde banken?
b) In hoeverre bezitten de instellingen aandelenpakketten en, zo ja, hoeveel bedraagt de
waarde van dit pakket op 1 juli 2008 en 21 november 2008?
c) Hoe groot is de financieringsbehoefte kortdurend (minder dan 2 jaar) en langdurend (meer
dan twee jaar)?
Het Ministerie van VWS heeft ons verzocht het totaaloverzicht tevens te voorzien van een korte
kwalitatieve rapportage waarin ingegaan wordt op het totaalbeeld van de sector, dat wil zegen de
ingeschatte aard, omvang en achtergronden van de geconstateerde problematiek op de diverse
onderdelen, op basis van de door ons ontvangen gegevens en uitgevoerde werkzaamheden.

1 Onderzoeksopzet

|
i

1.01

Om antwoord te krijgen op de genoemde aspecten is een specifieke vragenlijst ontwikkeld.
Het Ministerie van VWS heeft in zijn offerteverzoek een voorzet gedaan voor een
gestructureerde vragenlijst. PwC heeft op basis van ervaring in vergelijkbare onderzoeken
in de curesector en de GGZ enkele vragen aangepast en toegevoegd. Deze aangepaste
vragenlijst is aan het Ministerie van VWS en aan de brancheorganisaties ActiZ en VGN
voorgelegd en door hen goedgekeurd voor verspreiding onder de instellingen uit de
caresector.

I
j
j
j
[

I
1.02

Voor een adequate verspreiding van de vragenlijst onder care-instellingen heeft PwC
contact opgenomen met de brancheorganisaties ActiZ en VGN. Daarbij is aan de
brancheorganisaties gevraagd of zij voor de verspreiding van de vragenlijsten zorg willen
dragen. In een toelichtende mail, die door PwC is voorbereid, is het verzoek de vragen te
beantwoorden door de VGN op 2 december onder haar leden verspreid en door ActiZ op 3
december.
Voor de verzonden vragenlijst verwijzen wij u naar bijlage A.01.

1.03

De ervaring van PwC is dat deelname van care-instellingen aan dit type landelijke
onderzoeken de laatste tijd veel aandacht van hen vraagt. Het risico is daarmee aanwezig
dat de respons dermate laag is, dat de resultaten niet representatief zijn. Om dit risico te
beperken, is in samenspraak met het Ministerie van VWS besloten om voor de
verspreiding geen steekproef te trekken, maar zoals hiervoor beschreven via de
brancheorganisaties alle instellingen te benaderen met het verzoek de vragenlijst in te
vullen en te retourneren. Daarnaast is besloten dat een aantal instellingen pro-actief wordt
benaderd. Deze selectie is door PwC gemaakt op basis van een steekproef. De
uitgangspunten voor de steekproef waren de volgende:
a

Instellingen waar de genoemde problematiek met name te verwachten is, zoals de
grote instellingen;

b
c

Instellingen waarvan bekend is dat er een bouwproject op stapel staat;
Evenwichtige verdeling tussen de subsectoren GHZ, Thuiszorg, V&V en W T .

1.04

De instellingen uit de steekproef zijn door PwC actief telefonisch benaderd. Hierbij is, in
veel gevallen, aan het bestuurssecretariaat gevraagd of de vragenlijst is ontvangen en wat
de status van de beantwoording. Ook is gewezen op de deadline van aanlevering.
Wanneer de vragenlijst niet bekend was, is deze nogmaals verstuurd met het verzoek
deze in te vullen en te retourneren.

1.05

De uitkomsten van de vragenlijsten zijn verwerkt in een database. Tevens vond een eerste
check plaats op de antwoorden op vraag 2 - "Heeft u tegoeden (banksaldi, betaal- en

spaarrekeningen), deposito's of andere leningen (uitgezet geld) bij inmiddels gefailleerde
banken zoals Lehman Brother, IJslandse banken (Landsbankim Glitnir en Kaupthing)
uitstaan?"- en vraag 3 - "Bezit uw instelling (als rechtspersoon) aandelenpakketten,
andere beleggingen of financiële producten, die als gevolg van de onrust op de financiële
markten significant minder waard zijn geworden?". Wanneer een bevestigend antwoord op
één van deze vragen door een instelling is gegeven of een instelling waarden heeft
ingevuld bij een van de deelvragen, dan is door PwC contact opgenomen met de
desbetreffende instelling om dit te verifiëren.
1.06

Na deze eerste controle zijn alle vragenlijsten gevalideerd, vooral op interne consistentie
binnen de vragenlijst en op volledigheid van de antwoorden op voor rapportagedoeleinden
belangrijke vragen. Voor een juiste interpretatie van de antwoorden is waar nodig contact
opgenomen met de betreffende instelling.

119 bruikbare vragenlijsten ontvangen en verwerkt
1.07

In totaal zijn door PwC 119 bruikbare vragenlijsten ontvangen. De onderverdeling daarvan
is als volgt:
Tabel 1-1: Aantal deelnemers

üSooitmstellingf:
Gehandicaptenzorg*

Aantal
• -"

*<

Thuiszorg." %% v r ^ r - */:.

•

« 33

> n

verpteglng en verzorging^ * ' / Verpleging, verzorging en thuiszorg
ÏTotaafW
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008

1.08

Voor het maken van deze onderverdeling is de deelsector gehanteerd conform opgave
door de instelling. In de verdere rapportage zal de indeling gehandicaptenzorg (GHZ),
thuiszorg, verzorging- en verpleeghuizen (V&V) en verzorging- en verpleeghuizen en
thuiszorg gecombineerd ( W T ) gehanteerd worden. In totaliteit zijn circa 600 instellingen
actief in deze sectoren. Ca 20% van de instellingen heeft derhalve op de enquête
gereageerd.

1.09

De verdeling van de deelnemers over grootteklassen laat zien dat de respondenten
ongelijkmatig verdeeld zijn over de grootteklassen, waarbij grootteklasse III (omzet tussen
35 miljoen en 100 miljoen euro per jaar) de meeste respondenten kent. Geconstateerd kan
worden dat de respondenten voor het grootste deel worden gevormd door middelgrote en
grotere zorgorganisaties. Voor een nadere omschrijving van de grootteklassen verwijzen
wij u naar bijlage A.02.

Tabel 1-2: Aantal respondenten per grootteklasse
Groottekiass»
t
. ' - 3 - •'* 3 3
GHZ>-.'- <-. 4*~ .'
T
Thuiszorg ï' V Q . > 4 v - ^ : ~* "f- <£--« ^ 0 r * •
;. l f t " 22 **
V&V- '- * - isr*
; ff ' .
WT - ' 1 >\ • 2-r••
3
" 1 9 - , ' '>
s
rotaal
2
t
22"
45
15
1&
"'
11*\
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008

1.10

Van een beperkt aantal respondenten (16 instellingen, 13%) is het niet mogelijk vast te
stellen in welke grootteklasse zij vallen, doordat de jaarverslagen of de noodzakelijke
gegevens voor bepaling hiervan niet beschikbaar zijn via DigiMV.

1.11

Om een beeld te schetsen van de omvang van de geraadpleegde instellingen is op basis
van de beschikbare jaardocumenten in kaart gebracht over welke wettelijk budget over het
jaar 2007 de respondenten beschikken. In totaal bedraagt dit € 4,6 miljard euro met een
gemiddeld budget per instelling van € 44,6 miljoen euro. Voor 16 instellingen kon dit
bedrag niet worden getraceerd.
Tabel 1-3: Bedrag wettelijk budget 2007 respondenten (in miljoenen euro's)
Wettelijk budget 2007 deelnemende instellingen».

f Soort !
Totaal
Niet
„ .
. Totaal wctfehife- G e m ' d d e J<«
wettetiiKkinstelling; instellingerts bekencfe neKenc* bucfget20Q?
budge«2007
li
'
GHZ-' < * ' 33~Ï ; " '- tb *'
'*•'*- 1,418>-' ''' ' 4T.3 : 'Thuiszorg * ••"<; fk-ï',.9-

:*/•* 6v- *

•

^

$

'

-

3O.6F

.. - $> - f-'":- V . 153.Ó-J'••- > ? f.MS,5 •

W T J ' , r-19- --'
68.Z
W M i n m i B i • • * • " • • • • " • '••
amuaiiHii. niainiiiiiiliiai • r
ITotaab
119P1 6 ' " 10S4.59ff,f>- • - 44,S-'>
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
• — i — W I L W M M M I I I mr

ii-

PricewaterhouseCoopers december 2008
Analyse richt zich op het inzichtelijk krijgen van de mogelijke risico's van beperking van de
kredietverlening op korte en langere termijn
1.12

In het onderzoek hebben wij ons gericht op het inzichtelijk maken van de impact van de
kredietcrisis voor de korte en lange termijn kredieten. Wij hebben de volgende vragen
gesteld:

a

Ondervinden zorginstellingen in de caresector die zijn aangesloten bij het
Waarborgfonds Zorgsector (WFZ) relatief minder vaak of juist vaker dat banken hun
kredietfaciliteiten:
i

Voor de lange termijn (> 2 jaar) willen beperken of zich terugtrekken uit geplande
bouwprojecten? Is er een verschil naar sector?

b

c

ii Voor de korte termijn (< 2 jaar) willen beperken? Is er een verschil naar sector?
Ondervinden zorginstellingen in de caresector, die een relatief goede solvabiliteit en
resultaatratio hebben, relatief minder vaak of vaker dat banken hun kredietfaciliteiten:
i
Voor de lange termijn (> 2 jaar) willen inperken of zich willen terug trekken uit
geplande bouwprojecten? Is er een verschil naar sector? (basis: balans per 1
januari 2008)
ii Voor de korte termijn {< 2 jaar) willen beperken? Is er een verschil naar sector?
(basis: balans per 1 januari 2008)
Is er voor de zorginstellingen in de caresector die op grond van de resultaatratio en de
solvabiliteit in aanmerking komen voor lidmaatschap van het WFZ, een verband tussen
de hoogte van de solvabiliteit en de resultaatratio en het al dan niet lid zijn?

1.13

Voor de beantwoording van de vraag of instellingen zijn aangesloten bij het WFZ hebben
wij gebruik gemaakt van de ledenlijst van het WFZ van 8 december 2008, verkregen via de
website van het WFZ (http://www.wfz.nl/index2.Dhp?content=deelnemersl

1.14

Aangezien door veel instellingen de solvabiliteit en resultaatratio niet zijn ingevuld in de
ingezonden vragenlijst, is hiervoor aansluiting gezocht bij de solvabiliteit en resultaatratio
2007, gebaseerd op DigiMV.

2 Resultaten onderzoek geven inzicht in omvang problematiek
Banktegoeden en aandelen portefeuilles
2.01

Uit de door de care-instellingen aangeleverde informatie blijkt dat geen van de
responderende instellingen aangeeft banktegoeden, deposito's of andere leningen uitte
hebben staan bij (voor zover ons bekend) inmiddels gefailleerde banken zoals Lehman
Brother, IJslandse banken (Landsbankim Glitnir en Kaupthing). Van het uitzetten van
banktegoeden bij reeds gefailleerde banken, is bij de respondenten geen sprake.

2.02

Over het algemeen bankieren de care-instellingen bij Nederlandse banken, waarvan bij
het schrijven van deze rapportage ons niet bekend is dat er sprake zou zijn van directe
continuïteitsproblemen (al dan niet na overheidsingrijpen). Uiteraard is het risicoprofiel van
alle financiële instellingen fors toegenomen en kan blijken, zelfs binnen zeer korte tijd, dat
dit alsnog inbaarheidsrisico's voor de zorgsector inhoudt.

2.03

De door de care-instellingen genoemde financiële instellingen waar tegoeden worden
aangehouden betreffen:

Tabel 2-1: Aantal respondenten per bancaire instelling

fofnfr

•—

A.Wtai

f

72
53

f

-

i
,

—.....

2S
2?>

m
15
8

i-

e
• •

'

1.

•

4-

- 3
•

•

2

2
1
1
\
1'
1.
:
1
t
E
1
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008

2.04

Uit de door de care-instellingen aangeleverde informatie blijkt dat drie van de instellingen
die gerespondeerd hebben aandelenpakketten of andere beleggingen bezitten:

Tabel 2-2: Bezit aandelenpakketten en beleggingen
Aandelenpakketten, andere beleggingen of financiële productenVraag,
Soort insteilinctl
Ja
Wee . Totaal
GHZ
231
33
j a Bezit uw instelling (als rechtspersoon]-..! aandelenpakketten» andere beleggingen a/h
Thuiszorg ' \ •
0
6 •
6
.
financiële producten-,, dia afs gevolg van da *. V S V v - .
t'
--, 60
61 '
! onrust op de.ffnanciël* markten signlffcante*f<;* - WP'-'- '
1919- !
I minderwaard ziJrtgewdrdeiTi^*';^';./ V £
Totdat
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteitfinanciëlemarkten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008
2.05

Van de drie betreffende instellingen hebben twee instellingen waardeopgaven gedaan per
1 juli 2008 (totaal € 3,2 miljoen) en 22 november 2008 (totaal € 3,0 miljoen). De derde
instelling heeft aangegeven niet over deze inzichten te beschikken. De gemiddelde daling
van de waarde van de bezittingen betrof over deze periode 5,6%:
Tabel 2-3: Waardedaling beleggingen
|
Soort
1 instelling
Opgaaf waardes Fluctuatie waarde
GHSf?.--' >-Wrv A- ^'h 2>s.V~£'
Tfiulszor^-f rV t *'/•'-'* GV>t; ''
v&tëft'" ~&& *

ITotaal'
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008

2.06

In de vraagstelling waren expliciet uitgesloten niet-collectief gefinancierde aandelen in
steun- en vriendenstichtingen en aandelen in vennootschappen die dienen voor de eigen
bedrijfsvoering (zoals facility BV's, lease-entiteiten etcetera), aangezien dit tegoeden
betreffen die buiten de collectieve sfeer en veelal buiten de directe beschikkingsmacht van
de (besturen van de) instellingen vallen.
Overigens merken wij op dat keuzes ten aanzien van het uitzetten van gelden en
aanhouden van beleggingen binnen de bevoegdheid van de Raden van Bestuur
respectievelijk Raden van Toezicht respectievelijk besturen van de instellingen en hieraan
al dan niet verbonden stichtingen vallen.

Helft van de respondenten aangesloten bij Waarborgfonds voor de Zorgsector
2.07

Op basis van een vergelijking tussen de instellingen die een vragenlijst hebben
aangeleverd en de ledenlijst van het WFZ (peildatum 8 december 2008) kan worden
gesteld dat bijna de helft van de respondenten als instelling is aangesloten bij het WFZ:
Tabel 2-4: Aantal respondenten aangesloten bij WFZ

Waarborgfonds voor de Zorgsector (WFZ>
Soort
.
Vraag
Nes 1 Tofaai
3
Ja
; instelling.. •
GH2H
- * - 18- •' 15* - 3 3 • '
•f
" •
- '
a. Öent u als instelling Thuiszorg/ •- 6 . '
. s« i
aangesloten bi] het WFZ7
36
- 25 • - 6 1 - •
v&v.
14 • 19
IWT - 5-.Tofaafc
53
6tt
HÜ-I,
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008
2.08

Uit cijferanalyses, die wij ontlenen aan de openbare jaarrekeningen 2007 op basis van
DigiMV, blijkt dat de solvabiliteit van de WT-instellingen, respectievelijk GHZ-instellingen
als geheel (gemeten als eigen vermogen gedeeld door het balanstotaal) respectievelijk
14,4% en 16,0 % gemiddeld bedraagt. Dit is afgemeten aan gebruikelijke leningscondities
aan de lage kant om in het huidige kader van marktwerking, outputfinanciering en integrale
tarieven nog tegen goede voorwaarden te kunnen tenen.

2.09

De solvabiliteit van de deelnemende instellingen kan nader worden uitgesplitst naar soort
instelling en het al of niet aangesloten zijn bij het WFZ. In onderstaande tabel opgenomen
solvabiliteit betreft een ongewogen gemiddelde, waarbij derhalve geen rekening is
gehouden met de grootte van de instellingen. Hieruit blijkt dat WFZ deelnemers gemiddeld
een lagere solvabiliteit hebben dan niet-WFZ deelnemers. In de sector GHZ is dit verschil
zelfs fors te noemen.
Tabel 2-5: Solvabiliteit respondenten met en zonder borging
Solvabiliteit respondenten bij wei of geen WFZ-borgingg, ,
Soort instelltngt
WFZ-borgin«:, '
' Solvabiliteit
GH2%^
GHfffo"'Hzm*' '.'•**
Thuiszorg^
Ja*> ^* *<y~
Thtifezorg*
&-* 29,&W; '
•#*-?;
j a ' , '-"•*rfü?
V&V-T, t
Nee',->•<""• ja^ 15,1% s%*
WTJa i
WT
Nee - " 13,2%-'

10

Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008

2.10

Uit cijferanalyses die wij ontlenen aan de openbare jaarrekeningen 2007 op basis van Digi
MV blijkt dat de resuttaatratio van de WT-instellingen respectievelijk GHZ-instellingen als
geheel (gemeten als resultaat gedeeld door de totale bedrijfsopbrengsten) respectievelijk
circa -/- 0,29% en circa 0,91 % gemiddeld bedraagt.

2.11

De WZF-deelnemers scoren op deze indicator ook significant verschillend van de nietWZF-deelnemers. In de sector W T wordt dit vooral veroorzaakt door de invloed van de
exploitatie van de thuiszorg in de cijfers over 2007. De deelsector V&V heeft hier nog wel
een positieve resultaatratio. Dit geldt tevens voor de GHZ waarbij de instellingen zonder
borging gemiddeld een hoger resultaat bereiken. Ook onderstaande ratio's betreffen
ongewogen gemiddelden.
Tabel 2-6: Resultaatratio per subsector

Resultaatratio respondenten bij wet of geen WFZ-borgjne$<
Soort instelling*
WFZ-borgingfr ',. Rentabiliteit':

Nee>^ ' --" V *
V&Vf^/' ' ' ;>•*">«/-'

J8&*?'' ' ' "'" 't' *
NeaK ' ' -•*-' -* -

Jet ,
Nëeb-^

- * <'

-

. - - 0 , 4 * % - V r : '!

'„'{•'.:

Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008
2.12

Tevens is onderzocht of het hebben van een goede solvabiliteit verband houdt met het wel
of niet ervaren van inperking van de kredietfaciliteit. In tabel 2-7 is deze weergegeven.
Tabel 2-7: Solvabiliteit en ervaren inperking

%.'
;Ï"I-I l»n

'\ f 1 it

GHÏ

33

Solvabiliteit instellingen-tens
i'i'th'o van de branche

A

-

- *Jsp"\'t

Hoger

Inperking^ • Fnperkin^
korto termiïnvs ïangetermui»
-*},
?&•'-'
-" "W

16
Nörc-respons • -.-

'
Lager
Niet bekend

l

13
4

2

- 14
'<: 2

1'

9
3

Jar •

' Ne»
Non-respons "
Ja .

Nes

-0

2

2

11

Non-respons

_-_ -» te.;s"
Hoger'

33
•

86 '

•<

;

Lager"',- *<,*-

- Neet-*.
Non-respons

,

>

t

-

't * "* *

<

'

&&''

.•""* Nee**-*
?s
i 4 ' *•£**• >'
Non-respofiè
•
'SK'Jë****-*
'
" '";
Niet bekend*
- ' 13 - •'-Nee?'*'"
r
Nor^respona
^
1
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008
r

*

£

*

T

-:

3 ' ' \
3 0 ' . 1 •*

2» '-. -

.

". '

0

4

: - * 2, * - '
[•

^

c

E/

ft'

:

•

*

13

cr

2.13

Af te lezen valt dat in de GHZ instellingen met een gemiddeld hogere solvabiliteit dit
probleem niet ervaren. In de W T wordt dit probleem wel ervaren, zowel bij instellingen
met en hogere als bij instellingen met een lagere solvabiliteit.

2.14

Hetzelfde is ook onderzocht op basis van de resultaatratio. De uitkomsten daarvan zijn
opgenomen in tabel 2-8.
Tabel 2-8: Resultaatratio en ervaren inperking
:

. Resultaatratio instellingen ten- '
op^ïcHtevandsfaranch»*

Inperking^,- • fnperfcintjf
korte lerm\[n; lange terrniire

_
Hoger

GHZ

33

Lager
«

14

16

Ja *':-

r" -i.-. > o-*' ~' ••'"'-

NeeH Non-resDons
Jav- N e * 'v?
Ncn-resDon&

-••
•

Hoger

Nee: ,-Non-respon» •<U.\ •
47

f-

Lager

Niet bekend.

26

13

*-••

3^

Uëéï%%' •*
Non-Respon»
Ja%. ---f

.-*

2.15

• .

'

3St
•

0

» 43'
' ' ' t

-

2t?-'

'

230 •

2
10

Non-respons * *r 1
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-insteliingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008

L _J

2'

. '

v

ï :- - ft; - 'U '-; , "2"',
Nea'-''

'Jaerl ,

__

86

.

*' ,-.*•* 0
••-

0

Nor^respons .;"?-> 2-;
WT

,

». '-'12
5"' *' 2 * '
1-'^".'

Niet bekend

0

;-'-«-il-\
2£'P~- ., * . » 2 , - ^
r -1'
-f.

1 2 i •* *'<*

13
0*

Af te lezen valt dat ook hier de GHZ instellingen met een gemiddeld hogere resultaatratio

12

.

:

dit probleem niet ervaren. In de W T wordt dit probleem ook op dit punt wel ervaren, zowel
bij instellingen met en hogere als bij instellingen met een lagere resultaatratio.
2.16

Enkele instellingen hebben bij de vragen over het WFZ een kwalitatieve toelichting
ingevuld. Deze instellingen hebben daarbij aangegeven dat het niet geborgd krijgen van
Financieringen niet enkel afhankelijk is van de huidige crisis, maar eveneens wordt
veroorzaakt door de onzekere situatie omtrent het op termijn verdwijnen van de
kapitaalslastenvergoeding in de huidige vorm conform de plannen van het Ministerie.

Financieringsbehoefte algemeen
2.17

In de navolgende tabel wordt een overzicht gegeven van de inperking van de
kredietfaciliteiten op de korte termijn die deelnemende instellingen ai of niet ervaren (vraag
4.a.5 van de vragenlijst):

2.18

Tabel 2-9: Inperking kredietfaciliteiten op korte termijn
Inperking kredietfaciliteiten korte termijn (< 2 jaar) bij instellingen die wet of niet zijn*.
nangestoterv bij het WFZ
\/»~«-5/-«

Vraag

Sonrf.;„^uli;.,«.

Soort instelling-

ü •6H3tó8tÉföÉ&$iSI

ur.i me-»

i~

Wel WFZ

Ja

•

»i--

Nee

,

NotT-

respons

tim

' n.mP

f€vM
w«tei
'Q04Ê*
•\mib
*'30P
Wf^
&*y:
a. Heeft trte maken/met Subtotaal
financiers d t e J f l j S ^ f =>
bestaand*? J & & È Soort instelüngs ;
Non»;
NietWFZ '
Ja •
Nee
kredietfaciliteiten!^
respons»
15
0
13?, *• •-*- 2 *
j
inperter^M?#IS>,; tGHZ
: Thuiszorg
er
a
iV&V
25
2
._ 2fc.!WT
14
4>
iaf<Subtotaal;
.Tötaafi^ "••;'%. 'ïh
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008
ÜÜÈ

•

2.19

2.20

&*%*•

mm

m

13 van de 119 instellingen (11%) geven aan inperking te ervaren van financiers voor het
aanhouden van rekening-courant krediet en korte termijn kasgeldleningen. Deze
instellingen zijn evenredig verdeeld over geborgde en niet-geborgde instellingen.
13 van de 119 instellingen (11 %) geven aan al te maken hebben met verzwaarde eisen
van financiers voor het aanhouden van rekening-courant krediet en korte termijn
kasgeldleningen. Uit de tabel blijkt dat ongeveer evenveel WZF-deelnemers als niet-

13

deelnemers te maken hebben met inperking van de kredietfaciliteiten.
2.21

Dezelfde vraag is tevens beantwoord voor kredietfaciliteiten op de langere termijn (>2
jaar). Hieruit blijkt uit navolgende tabel dat slechts een beperkt aantal instellingen (6)
daarbij problemen ervaart. Mogelijk is het nog te vroeg om te kunnen constateren of de
kredietcrisis doorwerking zal hebben op de langere termijn, of hebben instellingen op dit
moment nog geen nieuwe lange-termijn financieringvraag en zal dit probleem zich pas in
komend jaar manifesteren.

Tabel 2-10: Inperking kredietfaciliteiten op lange termijn

Inperking kredietfaciliteiten l3nge termijn (> 2 jaar) bij instellingen die wei of niet zijnr
aangestoten biihei WFE
Vraag.
< Soort msteüïng, Wet WFZ
Ja ; Nee
M.v.t
respons
• '\4r

Thuiszorg f- * . K v
, a. Hebt ü temaken
Subtotaalmet financiers di». ;
!bestaande- f -' v
kredietfaciliteiten ?•- Soort instnitiruj'
voor dé lange termijn GHZ
inperken?
Thuiszorg l
V&V
WT
Subtotaal?

0*r>

ï

RtV-fö-

p'ici!/

**~ &r <i

't, Wkv i
*M mi

Niet WFZ

Ja

N.v.f. '

Nea "

\y> i *J-«
V ï 4* ; -'f. 1
,*? 251**-- fcc"- 0

&-'> v
ir'- 2S<

tü> 1

Norr~;V
respons
f -

1
1
1

6*
4
t1*;
:104ti?:;p
Bron: Onderzoek gevolgen instabiliteit financiële markten voor care-instellingen,
PricewaterhouseCoopers december 2008

F i n a n c i e r i n g s b e h o e f t e k o r t e t e r m i j n ( k o r t e r d a n 2 jaar)
2.22

In de vragenlijst is aan de care-instellingen gevraagd aan te geven of ze aanlopen tegen
(her)financieringproblemen op korte termijn (korter dan 2 jaar), waarbij van een aantal
vooraf gedefinieerde relevante aspecten gevraagd is of deze al dan niet van toepassing
zijn. De verdeling van de antwoorden is als volgt weer te geven:

14