Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 342

Wijziging van enkele belastingwetten en enige
andere wetten (Fiscale verzamelwet 2024)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave
I.

kst-36342-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Algemeen
1.
Inleiding
2.
Algemene beschrijving maatregelen
2.1
Aanpassen definitie zonnecelauto’s
2.2
Codificatie goedkeuring beleidsbesluit
leefvervoer
2.3
Afkoop lijfrente bij arbeidsongeschiktheid
2.4
Afzonderlijke bankvergunning groen
beleggen
2.5
Aanpassen giftenaftrek en ANBIregelgeving
2.6
Rechtsbescherming ter zake van bij
voorlopige aanslag IB of Vpb gegeven
beschikking belastingrente
2.7
Codificatie goedkeuring toepassing
heffingskortingen voor uitgezonden
ambtenaren
2.8
Uitsluiting aftrek bronbelasting op
dividenden voor buitenlandse vennootschapsbelastingplichtigen met een
aanmerkelijk belang
2.9
Technische aanpassingen in de dividendbelasting en de bronbelasting
2.10
Verduidelijken indexatie woningwaardegrens voor overdrachtsbelasting
2.11
Aftrekbeperking btw voor de horeca
2.12
Verlaagd btw-tarief voor opfok- en
opkweekdiensten
2.13
Facturering grootverbruikers in het kader
van de EB
2.14
Aanpassen kring belastingplichtigen
verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken
2.15
Ontvlechting Belastingdienst, Douane en
Toeslagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

2
2
3
3
3
4
4
6

9

10

11
11
12
12
13
14
14
15

1

2.16

II.

Kan-bepaling voor het elektronisch
berichtenverkeer
2.17
Herstel onbedoelde onjuistheid in de
belastingrente
2.18
Aanpassen fiscaal verschoningsrecht
3.
EU-aspecten
4.
Budgettaire aspecten
5.
Grenseffecten
6.
Doenvermogen
7.
Gevolgen voor burgers en bedrijven
8.
Evaluaties
9.
Uitvoeringsgevolgen Belastingdienst, Douane en
Toeslagen
10.
Advies en consultatie
Artikelsgewijze toelichting

16
17
18
20
20
23
23
23
24
25
25
26

I. Algemeen
1. Inleiding
De fiscale wetgeving is constant aan veranderingen onderhevig. Dit vergt
voortdurend inhoudelijke wijzigingen en technisch onderhoud. Het is voor
de meeste maatregelen in dit wetsvoorstel Fiscale verzamelwet 2024
wenselijk dat ze per 1 januari 2024 in werking treden. Dit wetsvoorstel
bevat de volgende maatregelen:
• aanpassen definitie zonnecelauto’s;
• codificatie goedkeuring beleidsbesluit leefvervoer;
• afkoop lijfrente bij arbeidsongeschiktheid;
• afzonderlijke bankvergunning groen beleggen;
• aanpassen giftenaftrek en ANBI-regelgeving;
• rechtsbescherming ter zake van bij voorlopige aanslag inkomstenbelasting (IB) of vennootschapsbelasting (Vpb) gegeven beschikking
belastingrente;
• codificatie goedkeuring toepassing heffingskortingen voor uitgezonden ambtenaren;
• uitsluiting aftrek bronbelasting op dividenden voor buitenlandse
Vpb-plichtigen met een aanmerkelijk belang;
• technische aanpassingen met betrekking tot de dividendbelasting en
de bronbelasting;
• verduidelijken indexatie woningwaardegrens voor overdrachtsbelasting;
• aftrekbeperking omzetbelasting (btw) voor de horeca;
• verlaagd btw-tarief voor opfok- en opkweekdiensten;
• facturering grootverbruikers in het kader van de energiebelasting (EB);
• redactionele wijzigingen in de Wet op de accijns;
• aanpassen kring belastingplichtigen verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken;
• ontvlechting Belastingdienst, Douane en Toeslagen;
• kan-bepaling voor het elektronisch berichtenverkeer;
– herstel onbedoelde onjuistheid met betrekking tot de belastingrente;
• aanpassen fiscaal verschoningsrecht; en
• aanpassing gewichtscategorieën Wet vrachtwagenheffing.
Voor de «redactionele wijzigingen in de Wet op de accijns» en de
«aanpassing gewichtscategorieën Wet vrachtwagenheffing» is geen
toelichting opgenomen. Hierbij betreft het enkele technische aanpassingen. De toelichting van de enkel technische wijzigingen is te vinden in
de artikelsgewijze toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

2

2. Algemene beschrijving maatregelen
2.1 Aanpassen definitie zonnecelauto’s
Op grond van de huidige wetgeving geldt een korting op de zogenoemde
bijtelling voor nieuwe emissievrije auto’s van de zaak. Deze korting
bedraagt 6% voor 2022, 2023 en 2024 en 5% voor 2025. Deze korting
vervalt met ingang van 1 januari 2026. Deze korting wordt toegepast tot
een maximale catalogusprijs, de zogenoemde cap. Vanaf 2023 bedraagt
de cap € 30.000. De cap is echter niet van toepassing op emissievrije
auto’s met een motor die kan worden gevoed met waterstof en auto’s
voorzien van geïntegreerde zonnepanelen. De definitie van dergelijke
zonnecelauto’s is ontleend aan de definitie die in 2020 en 2021 gold voor
de milieu-investeringsaftrek.1 De laatstgenoemde definitie is met ingang
van 1 januari 2022 aangescherpt.2 Voorgesteld wordt de voor de bijtelling
geldende definitie overeenkomstig aan te scherpen om zeker te stellen dat
alleen relatief zuinige auto’s met een relatief groot oppervlak aan
zonnepanelen in aanmerking komen voor de korting op de bijtelling
zonder cap. De voorgestelde aanpassing van de definitie, die in beginsel
uitsluitend geldt voor nieuwe auto’s van de zaak3, heeft tot gevolg dat niet
langer het criterium is of de zonnepanelen een vermogen hebben van ten
minste 1 kilowattpiek, maar dat sprake moet zijn van in het voertuig
geïntegreerde zonnepanelen waarbij het vermogen van de zonnepanelen
in wattpiek gedeeld door het verbruik in wattuur per kilometer ten minste
7 is. Het verbruik in wattuur wordt gemeten volgens de Worldwide
Harmonized Light Vehicles Test Procedure (WLTP)4. Daarmee wordt zoals
gezegd aangesloten bij de definitie van zonnecelauto’s zoals deze met
ingang van 1 januari 2022 voor de milieu-investeringsaftrek wordt
gehanteerd. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beheert
de lijst van merken en typen vervoermiddelen waarvan is gebleken dat
deze aan de gestelde eisen voldoen.
2.2 Codificatie goedkeuring beleidsbesluit leefvervoer
Deze maatregel betreft codificatie van een in een beleidsbesluit
opgenomen goedkeuring5 vooruitlopend op een mogelijke wetswijziging
met betrekking tot het onbelast kunnen verstrekken, vergoeden dan wel
ter beschikking stellen van zogenoemd leefvervoer door het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Leefvervoer is een voorziening
gericht op vervoer van personen met een aandoening dat nodig is voor
persoonlijke activiteiten en deelname aan de maatschappij. Hierbij kan
worden gedacht aan vervoer per regio- of rolstoeltaxi, aanpassing van een
auto, een scootmobiel of een auto in bruikleen. In beginsel wordt het
leefvervoer verstrekt door de gemeente op grond van de Wet maatschap-

1

Kamerstukken II 2020/21, 35 572, nr. 3.
Bijlage bij de regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, van 7 december
2021 nr. IENW/BSK-2021/304716, tot wijziging van de Aanwijzingsregeling willekeurige
afschrijving en investeringsaftrek milieu-investeringen 2009 (vaststelling Milieulijst 2022).
3
Artikel 3.20, elfde lid, Wet IB 2001.
4
Dit is de meetmethode zoals uitgewerkt in bijlage XXI bij Verordening (EU) 2017/1151 van de
Commissie van 1 juni 2017 tot aanvulling van Verordening (EG) nr. 715/2007 van het Europees
Parlement en de Raad betreffende de typegoedkeuring van motorvoertuigen met betrekking tot
emissies van lichte personen- en bedrijfsvoertuigen (Euro 5 en Euro 6) en de toegang tot
reparatie- en onderhoudsinformatie, tot wijziging van Richtlijn 2007/46/EG van het Europees
Parlement en de Raad, Verordening (EG) nr. 692/2008 van de Commissie en Verordening (EU)
nr. 1230/2012 van de Commissie en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 692/2008 van de
Commissie (PbEU 2017, L 175).
5
Deze goedkeuring is opgenomen in onderdeel 10 van het Besluit van de Staatssecretaris van
Financiën van 13 december 2021 over lijfrenteverzekeringen, lijfrenterekeningen, lijfrentebeleggingsrechten en andere periodieke uitkeringen (Stcrt. 2021, 48029).
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

3

pelijke ondersteuning 2015 (WMO 2015) en valt dan onder een vrijstelling
in de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001).6
Echter, een dergelijke privévervoerbehoefte wordt veelal door het UWV
direct meegenomen wanneer het UWV een vervoersvoorziening treft in
het kader van het reizen voor werk of studie en deze vergoeding of
verstrekking dus niet op grond van de WMO 2015 plaatsvindt. Voor de
verstrekking van leefvervoer via het UWV – en dus niet op grond van de
WMO 2015 – geldt vooralsnog geen vrijstelling in de Wet IB 2001. Met de
voorgestelde codificatie van de genoemde goedkeuring wordt een
dergelijke wettelijke vrijstelling ingevoerd. Het geschetste verschil in
wettelijke behandeling acht het kabinet namelijk ongewenst. Daarom is in
een beleidsbesluit een goedkeuring opgenomen om te voorkomen dat
een gerechtigde tot de vervoersvoorziening vanuit het UWV, gericht op
vervoer van en naar werk of opleiding, verplicht wordt om langs twee
instanties te gaan. De vrijstelling geldt voor maximaal 2.000 leefkilometers
per kalenderjaar. Dit is gelijk aan het maximum dat gemeenten en het
UWV hanteren bij de toekenning van leefvervoer.
2.3 Afkoop lijfrente bij arbeidsongeschiktheid
Het is sinds 1 januari 2015 onder voorwaarden toegestaan om bij
langdurige arbeidsongeschiktheid een lijfrente geheel of gedeeltelijk af te
kopen zonder dat hierbij negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen
in aanmerking worden genomen en als gevolg daarvan revisierente in
rekening wordt gebracht. Voor het gezamenlijke bedrag aan dergelijke
afkopen in een jaar geldt een wettelijke afkoopgrens. Bij overschrijding
van deze afkoopgrens is over de waarde in het economische verkeer van
de volledige afkoop revisierente verschuldigd als gevolg van het in
aanmerking nemen van negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen.
Het betreft een alles-of-nietsbenadering.
In de praktijk bleek deze alles-of-nietsbenadering te hard uit te pakken. Bij
een overschrijding van de afkoopgrens – ongeacht de grootte daarvan –
diende over de waarde in het economische verkeer van de volledige
afkoop revisierente te worden betaald. Belastingplichtigen hebben in dat
kader verzoeken gedaan om toepassing van de hardheidsclausule. Naar
aanleiding daarvan is vooruitlopend op wetgeving bij beleidsbesluit
bepaald dat alleen revisierente is verschuldigd over het bedrag waarmee
de afkoopgrens wordt overschreden.7 Daarmee is een voor-zoverbenadering gerealiseerd. Dit betekent dat alleen revisierente is verschuldigd over
het deel van de waarde in het economische verkeer van de afkoop dat
uitgaat boven de afkoopgrens. Met dit wetsvoorstel wordt voorgesteld
deze maatregel te codificeren.
2.4 Afzonderlijke bankvergunning groen beleggen
Groen beleggen door particulieren wordt fiscaal gestimuleerd door
middel van een box 3-vrijstelling en een heffingskorting voor aandelen in,
winstbewijzen van en geldleningen aan aangewezen groenfondsen die
duurzame innovatieve projecten financieren. Banken en beleggingsinstellingen kunnen worden aangewezen als groenfondsen indien zij ten minste
70% van hun ingelegde vermogen (hoofdzakelijkseis) investeren in
erkende groene projecten. Uit de beleidsevaluatie Regeling groenprojecten 2010–2017 is gebleken dat de administratieve lasten voor groenfondsen als hoog worden ervaren. In de kabinetsreactie op deze beleidsevaluatie heeft het kabinet aangegeven te onderzoeken op welke wijze de
6
7

Artikel 3.104, onderdeel l, Wet IB 2001.
Onderdeel 9.1.8 van het Verzamelbesluit Lijfrenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

4

administratieve lasten voor groenfondsen kunnen worden verminderd.8
Een suggestie die in de beleidsevaluatie is opgekomen, is voor groenbanken de verplichte bankvergunning met de daarbij behorende formele
vereisten op het gebied van governance, rapportageverplichtingen en
andersoortige verplichtingen af te schaffen.
Groenbanken zijn zelfstandige banken met een eigen bankvergunning. In
de praktijk komt het voor dat bepaalde groenbanken opereren onder de
verantwoordelijkheid van een hoofdbank (als dochteronderneming). De
operationele activiteiten binnen die groenbanken zijn beperkt tot
monitoring van de genoemde hoofdzakelijkheidseis, de aanvraag van
goedkeuring voor groene projecten bij RVO en het opstellen van financiële
en managementrapportages ten aanzien van groen beleggen. Daarmee
rees de vraag wat in die gevallen de meerwaarde is van de wettelijke
voorwaarde dat sprake moet zijn van een zelfstandige bank met een eigen
bankvergunning om als groenfonds te opereren. Gelet op de ervaring die
met groen beleggen is opgedaan, wordt met de voorgestelde wetswijziging opvolging gegeven aan de suggestie uit de hiervoor genoemde
beleidsevaluatie. Het wordt daarmee mogelijk voor hoofdbanken om via
een specifiek daarop ingericht onderdeel binnen de eigen organisatie de
activiteiten van een groenbank te verrichten. Die activiteiten hoeven
daarmee, vanwege de hoofdzakelijkheidseis, niet langer in een dochteronderneming, met eigen bankvergunning, te worden ondergebracht door de
hoofdbank. Als ervoor gekozen wordt om deze activiteiten onder te
brengen in de hoofdbank, heeft de bevoegde prudentiële toezichthouder
(De Nederlandsche Bank (DNB) of de Europese Centrale Bank (ECB)) bij
een dergelijk traject ook een belangrijke rol, gelet op zijn wettelijke
bevoegdheden en taken met betrekking tot bankvergunningen en het,
waar nodig, verlenen van een verklaring van geen bezwaar op grond van
de Wet op het financieel toezicht (Wft).
Het fiscale risico dat niet wordt voldaan aan de voorwaarden voor groen
beleggen, zoals de hoofdzakelijkheidseis, wordt ondervangen door een
administratieve controle door onder andere de Belastingdienst. Groene
spaarproducten vormen namelijk afzonderlijke producten in het
banksysteem. De Belastingdienst ziet voldoende mogelijkheden en
waarborgen om de controle goed te kunnen uitvoeren. De voorgestelde
wijziging betekent dat ook voor groenfondsen als onderdeel van een
hoofdbank de aanvraagprocedure bij RVO toegankelijk moet worden.
Een bijkomstig effect van de voorgestelde wijziging is dat de depositogarantiestelselverplichting (DGS-verplichting) van de groenbank vervalt als
alle activiteiten van de groenbank worden overgeplaatst naar de
hoofdbank en de groenbank als afzonderlijke onderneming, met eigen
bankvergunning, wordt opgeheven. De groenspaarders worden door de
groenbank geïnformeerd dat hun groene spaarrekening onder de
DGS-verplichting van de hoofdbank zal vallen. Groenspaarders kunnen
daardoor in de toekomst alleen nog gebruikmaken van de garantie van
€ 100.000 per rekeninghouder bij de hoofdbank. Op dit moment kunnen
zij zowel onder de garantie van de hoofdbank als onder de garantie van de
groenbank vallen. In zoverre verslechtert de financiële positie van
groenspaarders daardoor in de toekomst. Een ander bijkomstig effect is
dat door het vervallen van de DGS-verplichting van de groenbank, de
grondslag voor de bankenbelasting stijgt. Dit voorstel is inmiddels
besproken met vertegenwoordigers van de Nederlandse Vereniging van
Banken, DNB en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en ontmoet daar
geen bezwaar.

8

Kamerstukken II 2019/20, 30 196, nr. 709.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

5

2.5 Aanpassen giftenaftrek en ANBI-regelgeving
Met de Fiscale verzamelwet 2021 zijn per 1 januari 2021 belangrijke
verbeteringen aangebracht in de giftenaftrek en de regels die gelden voor
een algemeen nut beogende instelling (ANBI). Deze verbeteringen
betreffen een aanpassing van de giftenaftrek door het niet langer in aftrek
toestaan van contante giften, een inperking van de (automatische)
toekenning van de ANBI-status aan publiekrechtelijke lichamen en een
aanscherping van de integriteitstoets van ANBI’s. Het rapport van een
werkgroep van ambtenaren van het Ministerie van Financiën en vertegenwoordigers van de Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie
(SBF), zoals dat is opgenomen in de brief van 28 maart 2019 aan de
Tweede Kamer, vormde de basis voor deze verbeteringen van de
giftenaftrek en ANBI-regeling.9 Zoals in de brief van 29 juni 2021 van het
vorige kabinet is vermeld, zijn er nog meer verbeteringen aan te
brengen.10 Vervolgens is in de Fiscale beleids- en uitvoeringsagenda11 het
voornemen opgenomen om diverse wetswijzigingen op dit vlak op te
nemen in het wetsvoorstel Fiscale verzamelwet 2024.12 Van de genoemde
wetswijzigingen zijn de volgende wijzigingen in het onderhavige
wetsvoorstel opgenomen:
– giftenaftrek: invoering verplicht taxatierapport voor giften in natura
met een waarde in het economische verkeer van meer dan € 10.000;
en
– ANBI’s: verduidelijking ANBI-voorwaarden voor derde landen.
In de internetconsultatie werden twee aanpassingen in de giftenaftrek
voorgesteld, namelijk een versoepeling voor periodieke giften en een
aanscherping voor giften in natura. De eerste aanpassing die al is
aangekondigd in 202113, zag op het anders vormgeven van het onzekerheidsvereiste voor periodieke giften in de IB. Als gevolg van het arrest van
de Hoge Raad (HR) van 7 oktober 2022 is het onzekerheidsvereiste voor
periodieke giften echter per 7 oktober 2022 vervallen.14 Dit arrest betekent
dat een versoepeling van de wet, zoals in de internetconsultatieversie van
het onderhavige wetsvoorstel opgenomen, op dit punt overbodig is
geworden.
De giftenaftrek in de IB kent een onderscheid tussen periodieke giften en
andere giften. Andere (gewone/eenmalige) giften aan ANBI’s en aan
steunstichtingen sociaal belang behartigende instellingen (SBBI’s) zijn
aftrekbaar boven een drempel van 1% van het (gezamenlijke) verzamelinkomen vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek, met een
minimum van € 60, en tot een plafond van 10% van het verzamelinkomen
vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek.15 Daarentegen gold
voorheen voor de aftrek van periodieke giften geen drempel of plafond en
geldt de aftrek niet alleen voor giften aan ANBI’s, maar ook voor giften
aan kwalificerende verenigingen (hierna: verenigingen).16 Als gevolg van
het Belastingplan 2023 is de aftrek van periodieke giften met ingang van
1 januari 2023 beperkt tot een plafond van € 250.000 per kalenderjaar.
Achtergrond voor de verschillende behandeling van andere giften en
periodieke giften is dat periodieke giften van een groter belang zijn voor

9

Kamerstukken II 2018/19, 35 026, nr. 63.
Kamerstukken II 2020/21, 35 437, nr. 20.
Kamerstukken II 2021/22, 32 140, nr. 119.
12
Kamerstukken II 2021/22, 32 140, nr. 119.
13
Kamerstukken II 2020/21, 35 437, nr. 20.
14
HR 7 oktober 2022, ECLI:NL:HR:2022:1377.
15
Artikel 6.39 Wet IB 2001.
16
Kwalificerende verenigingen zijn verenigingen als bedoeld in artikel 6.33, onderdeel c, Wet IB
2001.
10
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

6

instellingen dan andere giften.17 Periodieke giften betekenen immers een
vaste inkomensstroom gedurende in beginsel ten minste vijf jaar voor
ANBI’s of verenigingen. Met het verschil in behandeling wordt beoogd
periodieke giften te stimuleren. Sinds 1 januari 2001 worden in de wet
periodieke giften gedefinieerd als giften in de vorm van vaste en
gelijkmatige periodieke uitkeringen die eindigen uiterlijk bij overlijden.18
Voor een periodieke uitkering moet daarom sprake zijn van een wezenlijke
onzekerheid (het aantal uitkeringen in verband met de onzekere gebeurtenis van overlijden). Door de aansluiting bij de definitie van periodieke
uitkeringen speelde het onzekerheidsvereiste een rol, tot het hiervoor
genoemde arrest van de HR van 7 oktober 2022. De HR heeft daarin
geoordeeld dat wanneer is voldaan aan het vereiste dat sprake is van
jaarlijkse uitkeringen gedurende vijf of meer jaren die eindigen uiterlijk bij
overlijden, daarmee de aanwezigheid van een risico-element van
wezenlijke betekenis is gegeven. Dit arrest betekent de facto dat de
voorwaarde van een sterftekans van ten minste 1% is losgelaten en dat
een aanpassing op dit punt van de wettelijke bepaling van periodieke
giften overbodig is geworden.
De periodieke uitkeringen mogen ook nog steeds eerder eindigen dan bij
overlijden. Soms wil de schenker dat na zijn overlijden de resterende
uitkeringen ineens worden gedaan. In de praktijk bestaat die wens vooral
bij giften in natura, bijvoorbeeld bij schenking van een kunstvoorwerp aan
een museum, waarbij jaarlijks een evenredig deel van dat kunstvoorwerp
in eigendom overgaat. Dit heeft als achtergrond dat het uitdrukkelijk de
bedoeling is dat de eigendom van het kunstvoorwerp uiteindelijk geheel
aan het museum wordt overgedragen. Zo’n gift kan als periodieke gift
kwalificeren als de schenker in zijn testament een legaat aan de instelling
of vereniging opneemt ter grootte van de resterende uitkeringen. In dat
geval blijft sprake van een onzekere factor omdat het legaat door de
schenker eenzijdig kan worden gewijzigd.
Indien een schenker zich heeft vastgelegd tot het doen van periodieke
giften aan bijvoorbeeld een ANBI die echter vervolgens de ANBI-status
verliest en ook geen vereniging is, zijn die periodieke giften vanaf het
tijdstip van beëindiging van de ANBI-status niet meer aftrekbaar. Het is op
grond van een beleidsbesluit19 mogelijk om in de notariële of onderhandse akte van schenking op te nemen dat de verplichting tot het doen
van de periodieke gift vervalt als de instelling de status van ANBI of
vereniging heeft verloren of bij faillissement van de instelling of
vereniging. Voorts is het op grond van dit beleidsbesluit mogelijk om in
de notariële of onderhandse akte van schenking op te nemen dat de
verplichting tot het doen van de periodieke gift vervalt bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid van de schenker(s). Voorgesteld wordt het
beleidsbesluit op dit punt te codificeren.20 Daarbij wordt voorgesteld (net
als in het besluit) dat de periodieke gift tussentijds alleen mag worden
beëindigd als de schenker(s) niet of nauwelijks invloed hebben op
voornoemde omstandigheden en de beëindiging ziet op de nog niet
vervallen uitkeringen van de periodieke gift. Volledigheidshalve wordt

17

Zie bijvoorbeeld Kamerstukken II 1998/99, 26 727, nr. 3. Bij de behandeling van de Geefwet is
dit nog eens herhaald: «De ruimere faciliteit voor periodieke giften ten opzichte van eenmalige
giften (geen drempel en plafond in de aftrek) is gebaseerd op de destijds algemeen gevoelde
wenselijkheid van een regelmatige inkomstenstroom voor de instelling.
18
Artikel 6.34 Wet IB 2001.
19
Het Besluit van 19 december 2014 van de Staatssecretaris van Financiën over het beleid over
de giftenregeling en het aanmerken als algemeen nut beogende instellingen (Stcrt. 2014,
36877), onderdeel 2.2.1.
20
Verschil met het besluit is dat wordt voorgesteld dat de instelling de status van ANBI definitief
moet hebben verloren, dat wil zeggen dat de mogelijkheden tot bezwaar en beroep zijn
uitgeput.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

7

opgemerkt dat deze bepaling uitsluitend van belang is als de beëindiging
binnen de periode van 5 jaar plaatsvindt.
De tweede aanpassing van de giftenaftrek heeft betrekking op giften in
natura. Giften zijn uitsluitend aftrekbaar indien de belastingplichtige deze
gift aannemelijk kan maken door middel van schriftelijke bescheiden.
Indien voor giften in natura gebruik wordt gemaakt van de giftenaftrek,
moet worden uitgegaan van de waarde in het economische verkeer. Bij
giften in natura is het lastig aannemelijk te maken dat de gift is gedaan,
wat deze inhield en wat de waarde was van de gift. De waarde van de gift
is bovendien niet altijd eenvoudig vast te stellen en dat leidt dan ook tot
fouten van belastingplichtigen of discussie tussen belastingplichtigen en
de Belastingdienst. Resultaat is dat dit voor zowel de schenker, de
ontvanger als de Belastingdienst arbeidsintensief is. Het kan daarbij gaan
om zeer grote bedragen waardoor uitwassen zich kunnen voordoen. Voor
de Belastingdienst is het gedaan hebben van de gift in natura en de
waarde daarvan moeilijk na te gaan en te controleren, door gebrek aan
(contra-)informatie. Naar aanleiding van deze signalen is door een
werkgroep van ambtenaren van het Ministerie van Financiën en vertegenwoordigers van de SBF als verbeteroptie voorgesteld de voorwaarde te
stellen dat giften in natura met een waarde in het economische verkeer
van in totaal meer dan € 2.500 enkel voor aftrek in aanmerking komen als
er een objectieve waardebepaling heeft plaatsgevonden. Daarbij kan
volgens de werkgroep gedacht worden aan een taxatierapport of recent
aankoopbewijs. Het kabinet heeft dit voorstel in de kern overgenomen,
zoals is vermeld in de brief van 28 maart 2019 aan de Tweede Kamer.21
Anders dan destijds gedacht, is voor het eisen van een vast bewijsmiddel
voor het aannemelijk maken door de belastingplichtige wetswijziging
noodzakelijk.
In dit wetsvoorstel wordt voorgesteld dat giften in natura met een waarde
in het economische verkeer van in totaal meer dan € 10.000 uitsluitend
voor aftrek in aanmerking komen als er een objectieve waardebepaling
heeft plaatsgevonden die is opgenomen in een onafhankelijk taxatierapport of volgt uit een factuur. Indien de inspecteur daarom vraagt,
dienen het taxatierapport of de factuur te kunnen worden overlegd.
Voorgesteld wordt bij ministeriële regeling regels te stellen met
betrekking tot het taxatierapport, onderscheidenlijk de factuur en – net als
voor de onderhandse akte – regels te stellen aan de notariële akte.
De ondergrens van € 10.000 geldt afzonderlijk voor de andere giften in
natura enerzijds en voor periodieke giften in natura anderzijds. De
ondergrens van € 10.000 is van toepassing per belastingplichtige. Ingeval
sprake is van een fiscaal partnerschap geldt een ondergrens van € 20.000
voor het gezamenlijke bedrag aan andere giften in natura onderscheidenlijk periodieke giften in natura voor de belastingplichtige en zijn
partner tezamen. Om de voorgestelde maatregel zo proportioneel en
gericht mogelijk te laten zijn, is gekozen voor een ondergrens van
€ 10.000 in plaats van € 2.500 (zoals eerder was voorgesteld). Boven de
ondergrens dienen de giften in natura aannemelijk te worden gemaakt
met het vaste bewijsmiddel van een taxatierapport of factuur. De kosten
voor het laten opstellen van een onafhankelijk taxatierapport en andere
administratieve lasten voor de donateur/belastingplichtige blijven op deze
manier verhoudingsgewijs binnen de perken, maar wel worden de
uitwassen, met grote handhavingsrisico’s, bestreden. De voorgestelde
wijziging geldt niet alleen voor de giftenaftrek voor de IB maar ook voor
de giftenaftrek voor de Vpb.

21

Kamerstukken II 2018/19, 35 026, nr. 63. Bijlage is het rapport van de werkgroep.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

8

De voorgestelde verduidelijking van de ANBI-voorwaarden voor derde
landen betreft een technische wijziging in de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (AWR) teneinde te verduidelijken dat de voorwaarden die
gelden voor een ANBI in Nederland, een andere lidstaat van de Europese
Unie (EU) of in een bij ministeriële regeling aangewezen staat, automatisch ook gelden voor ANBI’s die elders – in een zogenoemd derde land –
zijn gevestigd.
2.6 Rechtsbescherming ter zake van bij voorlopige aanslag IB of Vpb
gegeven beschikking belastingrente
Voorgesteld wordt om de termijn aan te passen waarbinnen bezwaar kan
worden gemaakt tegen een afwijzing van een verzoek om herziening van
de beschikking belastingrente waarvan een bedrag is opgenomen op het
aanslagbiljet van de voorlopige aanslag voor de IB of Vpb, waardoor altijd
gedurende een termijn van ten minste zes weken bezwaar kan worden
gemaakt. De aanleiding daarvoor is dat in de praktijk is gebleken dat in
sommige gevallen niet of korter dan zes weken bezwaar openstaat tegen
een bij voorlopige aanslag gegeven beschikking belastingrente.
Huidige situatie
Op een aanslagbiljet IB of Vpb kunnen naast de bedragen van een
voorlopige aanslag ook bedragen van beschikkingen zijn vermeld,
waaronder de beschikking belastingrente. Die voorlopige aanslag en die
beschikkingen zijn niet voor bezwaar vatbaar. Wel kan door de belastingplichtige een verzoek om herziening van die voorlopige aanslag en die
beschikkingen worden gedaan. Als de inspecteur beslist om het verzoek
om herziening geheel of gedeeltelijk af te wijzen, beslist hij dat bij een
voor bezwaar vatbare beschikking. De reden dat bij de koppeling van de
beschikking belastingrente aan de voorlopige aanslag ervoor is gekozen
dat de voorlopige aanslag en de bij de voorlopige aanslag gegeven
beschikking belastingrente niet voor bezwaar vatbaar zijn, maar een
geheel of gedeeltelijke afwijzing van een verzoek om herziening van die
voorlopige aanslag en die beschikking wel, is dat de belastingplichtige
niet meer niet-ontvankelijk kan worden verklaard in zijn bezwaar tegen de
beschikking belastingrente als hij in eerste instantie niet heeft geageerd
tegen de belastingrente maar alleen heeft geageerd tegen de voorlopige
aanslag. De keuze voor deze systematiek en de daarvoor geldende
systematiek voor rechtsbescherming vindt daarmee zijn oorsprong in de
wens van vereenvoudiging van het aanslagbiljet en verbetering van de
rechtsbescherming van de belastingplichtige.22
De termijn voor het instellen van bezwaar tegen die (gedeeltelijke)
afwijzing eindigt op de dag van de dagtekening van de definitieve aanslag
waarmee de voorlopige aanslag wordt verrekend. Anders dan de reguliere
termijn voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift, bedraagt de
termijn voor bezwaar tegen een (gedeeltelijke) afwijzing van een verzoek
om herziening niet altijd zes weken (of meer). Als de definitieve aanslag
snel volgt op de voorlopige aanslag kan het namelijk zo zijn dat feitelijk
geen of korter dan zes weken bezwaar heeft opengestaan. Voor de
voorlopige aanslag zelf leidt dat niet tot een tekort aan rechtsbescherming, omdat het bedrag van een voorlopige aanslag wordt
verrekend met de definitieve aanslag, waardoor tegen de bij voorlopige
aanslag vastgestelde bestanddelen ook bezwaar kan worden gemaakt als
de definitieve aanslag is opgelegd. De voorlopige aanslag zelf kent dus
geen definitief karakter. De herzieningssystematiek kan echter wel een
tekort aan rechtsbescherming met zich brengen als een beschikking
waarvan een bedrag op het aanslagbiljet van de voorlopige aanslag is
22

Kamerstukken II 2009/10, 32 130, nr. 3, p. 29.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

9

opgenomen een definitief karakter heeft. Dat is het geval bij de
beschikking belastingrente. Het bij een voorlopige aanslag in rekening
gebrachte bedrag aan belastingrente komt namelijk niet terug op een
eventueel daaropvolgende beschikking belastingrente bij de definitieve
aanslag. Het bedrag van de belastingrente dat op een definitieve aanslag
wordt opgenomen wordt berekend over het belastingbedrag dat overblijft
na verrekening van de voorlopige aanslag. De belastingrente op de
voorlopige aanslag wordt dus niet verrekend met de belastingrente op de
definitieve aanslag. Als in zo’n situatie korter dan zes weken bezwaar heeft
opengestaan, kan het zijn dat een belastingplichtige geen gebruik heeft
kunnen maken van zijn recht om (gedurende de volle termijn van zes
weken) bezwaar te maken tegen de voor bezwaar vatbare beschikking
waarbij een verzoek om herziening van de beschikking belastingrente
geheel of gedeeltelijk is afgewezen. Er kan in dat geval wel een verzoek
om ambtshalve vermindering worden gedaan.23 De inspecteur beslist
alleen bij een voor bezwaar vatbare beschikking als het een verzoek tot
ambtshalve vermindering van een aanslag IB, en of op die aanslag
opgenomen bedragen van andere beschikkingen, betreft en dat verzoek
geheel of gedeeltelijk wordt afgewezen. Ter zake van de Vpb staat geen
bezwaar open tegen een (gedeeltelijke) afwijzing van een verzoek om
ambtshalve vermindering.
Voorgestelde maatregel
Het is naar het oordeel van het kabinet onwenselijk dat het kan
voorkomen dat een belastingplichtige niet of korter dan zes weken de
mogelijkheid heeft om op te komen tegen een beschikking belastingrente.
Daarom wordt voorgesteld, zowel voor de IB als voor de Vpb, te bepalen
dat de termijn voor het instellen van bezwaar tegen de voor bezwaar
vatbare beschikking waarbij een verzoek om herziening van de
beschikking belastingrente geheel of gedeeltelijk is afgewezen ten minste
zes weken bedraagt. Een verzoek om herziening kan worden gedaan tot
zes weken na de dag van dagtekening van de definitieve aanslag waarmee
de voorlopige aanslag wordt verrekend.
2.7 Codificatie goedkeuring toepassing heffingskortingen voor uitgezonden ambtenaren
Deze voorgestelde maatregel betreft een codificatie van een in een
beleidsbesluit opgenomen goedkeuring.24 Deze goedkeuring ziet op het in
de loonbelasting in aanmerking kunnen nemen van heffingskortingen
voor uitgezonden ambtenaren.25 Voor de loonbelasting geldt dat een
inhoudingsplichtige bij de berekening van de verschuldigde belasting
voor werknemers die niet in Nederland en ook niet in de zogenoemde
landenkring26 wonen geen rekening mag houden met de heffingskortingen. Indien de werknemer niet in Nederland, maar wel in de
zogenoemde landenkring woonachtig is, mag alleen rekening worden
gehouden met de arbeidskorting.27 Voorgaande geldt ook voor uitgezonden ambtenaren.
In de Wet IB 2001 is voor uitgezonden ambtenaren een fictie opgenomen
op basis waarvan deze geacht worden in Nederland te wonen.28 Hierdoor
worden uitgezonden ambtenaren voor de toepassing van de Wet IB 2001
23

Artikel 65 AWR en artikel 9.6 Wet IB 2001.
Deze goedkeuring is opgenomen in onderdeel 2.2 van het Besluit heffingskortingen.
25
Hieronder wordt verstaan een Nederlander die in dienstbetrekking staat tot de Staat der
Nederlanden en is uitgezonden in de zin van artikel 2.2, tweede lid, Wet IB 2001.
26
Hiertoe behoren een andere lidstaat van de EU, een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, Zwitserland en de BES-eilanden.
27
Artikel 20, derde lid, Wet LB 1964.
28
Artikel 2.2, tweede lid, Wet IB 2001.
24

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

10

behandeld als binnenlandse belastingplichtigen en hebben zij onder
voorwaarden recht op de heffingskortingen. In de Wet op de loonbelasting
1964 (Wet LB 1964) is een dergelijke woonplaatsfictie vooralsnog niet
opgenomen, waardoor uitgezonden ambtenaren voor de loonbelasting
worden aangemerkt als in het buitenland woonachtige werknemers en er
voor de loonbelasting dus geen of slechts gedeeltelijk rekening mag
worden gehouden met de heffingskortingen.29
In het genoemde beleidsbesluit is met toepassing van de hardheidsclausule30 goedgekeurd dat ook voor de loonbelasting volledig rekening
gehouden mag worden met de heffingskortingen, omdat bij de inhouding
van loonbelasting reeds vaststaat dat uitgezonden ambtenaren in de IB
recht hebben op toepassing van de heffingskortingen. Deze goedkeuring
geldt niet alleen voor uitgezonden ambtenaren, maar ook voor hun fiscale
partners en hun in belangrijke mate door hen onderhouden kinderen die
jonger zijn dan 27 jaar.31
Met de voorgestelde codificatie van de goedkeuring wordt binnen de Wet
LB 1964 eenzelfde woonplaatsfictie voor dezelfde groep personen
gehanteerd als geldt in de IB waardoor ook voor de loonbelasting voor die
groep rekening mag worden gehouden met de heffingskortingen.
2.8 Uitsluiting aftrek bronbelasting op dividenden voor buitenlandse
vennootschapsbelastingplichtigen met een aanmerkelijk belang
Voor binnenlandse Vpb-plichtigen geldt onder de huidige wetgeving dat
de van hen geheven bronbelasting niet aftrekbaar is bij de bepaling van
de winst voor de Vpb.
Voor de bepaling van de winst van buitenlandse Vpb-plichtigen met een
aanmerkelijk belang in een in Nederland gevestigde vennootschap werkt
deze uitsluiting van de aftrek echter onbedoeld niet door omdat het
belastbare inkomen uit aanmerkelijk belang wordt opgevat en berekend
overeenkomstig de regels van de IB. De IB kent echter geen regels
omtrent de (uitsluiting van) aftrek van bronbelasting omdat natuurlijk
personen niet belastingplichtig zijn voor de bronbelasting. Voorgesteld
wordt deze aftrekuitsluiting alsnog te regelen voor de Vpb. Daarnaast
wordt voorgesteld enkele redactionele aanpassingen door te voeren. Deze
worden nader beschreven in de artikelsgewijze toelichting.
2.9 Technische aanpassingen in de dividendbelasting en de bronbelasting
Met de Fiscale verzamelwet 2023 zijn per 1 januari 2023 bepaalde
vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen onder de reikwijdte van de
dividendbelasting gebracht. In aanvulling hierop wordt nog een aantal
wijzigingen voorgesteld om te bewerkstelligen dat deze kapitaalverstrekkingen consistent onder de reikwijdte van de dividendbelasting en de
bronbelasting vallen. Met ingang van 1 januari 2024 worden dividenden –
naast renten en royalty’s – onder de reikwijdte van de Wet bronbelasting
2021 (Wet BB 202132) gebracht.
De Wet BB 2021 bevat een definitie van het begrip inhoudingsplichtige.
Voorgesteld wordt om voor die wet het begrip inhoudingsplichtige voor
dividenden uit te breiden met bepaalde naar buitenlands recht opgerichte

29

Ingevolge artikel 20, derde lid, Wet LB 1964 gedeeltelijk voor zover er sprake is van de
genoemde uitzondering voor de arbeidskorting. Ingevolge artikel 20, vierde lid, Wet LB 1964
wordt geen rekening gehouden met het bedrag van de heffingskorting voor de loonbelasting
als de werknemer niet in Nederland woont en geen werknemer is als bedoeld in het derde lid.
30
Artikel 63 AWR.
31
Artikel 2.2, derde lid, Wet IB 2001.
32
Wet invoering conditionele bronbelasting op dividenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

11

lichamen. Met ingang van -1 januari 2022- zijn zogenoemde omgekeerde
hybride lichamen belastingplichtig voor de Vpb.33 Voor de bronbelasting
vallen dergelijke lichamen uitsluitend onder het begrip inhoudingsplichtige voor de heffing over renten en royalty’s. Gelet op het bovenstaande wordt voorgesteld ook voor de bronbelasting de groep van
inhoudingsplichtigen voor dividenden uit te breiden met de omgekeerde
hybride lichamen.
Daarnaast wordt voorgesteld enkele redactionele aanpassingen door te
voeren voor de dividendbelasting en de bronbelasting. Deze worden
nader beschreven in de artikelsgewijze toelichting.
2.10 Verduidelijken indexatie woningwaardegrens voor overdrachtsbelasting
De voorgestelde wijziging in de Wet op belastingen van rechtsverkeer
(WBR) betreft een verduidelijking in de indexatiebepaling voor de
woningwaardegrens van de startersvrijstelling in de overdrachtsbelasting.
Hiermee wordt geen inhoudelijke wijziging beoogd. De wijziging regelt
dat de geïndexeerde woningwaardegrens niet één jaar voordat deze van
toepassing is in de wet wordt opgenomen, maar dat deze alleen één jaar
van tevoren bekend wordt gemaakt. De bekendmaking van de grens voor
het daaropvolgende kalenderjaar vindt jaarlijks plaats in de zogenoemde
bijstellingsregeling, waarbij een inwerkingtreding van 1 januari van het
daaropvolgende jaar wordt gehanteerd. Dit zorgt ervoor dat in de wettekst
de geldende grens van het betreffende kalenderjaar zichtbaar is, terwijl de
nieuwe grens voor het daaropvolgende kalenderjaar al wel bekend is.
Hiermee wordt de wettekst in overeenstemming gebracht met de
bedoeling die blijkt uit de toelichting op het amendement van de leden
Nijboer en Smeulders.34
2.11 Aftrekbeperking btw voor de horeca
In de Wet op de omzetbelasting 1968 (Wet OB 1968) geldt het
uitgangspunt dat een ondernemer recht op aftrek heeft van de in rekening
gebrachte btw voor zover de goederen en diensten door de ondernemer
worden gebruikt voor belaste handelingen. Hiermee wordt bereikt dat
alleen het eindgebruik van deze goederen en diensten met btw wordt
belast. In dit kader is een aftrekuitsluiting van toepassing met betrekking
tot btw die in rekening is gebracht ter zake van het verstrekken van spijzen
en dranken voor gebruik ter plaatse binnen het kader van hotel-, café-,
restaurant-, pension- en aanverwant bedrijf aan personen die daar slechts
voor een korte periode verblijf houden (hierna: het verstrekken van spijzen
en dranken). Btw dient immers te drukken op verteringen door personen,
ook al worden die verteringen gedaan in de sfeer van een onderneming.35
In de praktijk komt het echter voor dat het verstrekken van spijzen en
dranken wordt uitbesteed aan een ondernemer die deze dienst weer
uitbesteedt aan een andere ondernemer. Ook komt het voor dat deze
andere ondernemer deze dienst op zijn beurt ook weer uitbesteedt. Dit
uitbesteden kan zich daarna nog een aantal keer herhalen. Dezelfde dienst
van het verstrekken van spijzen en dranken wordt dan dus opvolgend aan
verscheidene ondernemers verricht. Als gevolg van de hiervoor
genoemde aftrekuitsluiting in de Wet OB 1968 heeft geen van deze

33

Wet implementatie belastingplichtmaatregel uit de tweede EU-richtlijn antibelastingontwijking.
34
Kamerstukken II 2020/21, 35 576, nr. 28.
35
Kamerstukken II 1970/71, 10 901, nr. 5, p. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

12

ondernemers dan recht op aftrek van de in rekening gebrachte btw.36 Deze
uitkomst is niet in lijn met het hiervoor geschetste uitgangspunt dat een
ondernemer recht op aftrek heeft van de in rekening gebrachte btw voor
zover de goederen en diensten door de ondernemer worden gebruikt voor
belaste handelingen.
In dit kader is daarom – vooruitlopend op wetgeving – per beleidsbesluit
goedgekeurd dat een ondernemer de btw in aftrek mag brengen die aan
hem in rekening is gebracht ter zake van het verstrekken van spijzen en
dranken, mits deze ondernemer de verstrekking niet afneemt als eindverbruiker en hij op zijn beurt de spijzen en dranken tegen vergoeding
verstrekt aan een ander en daarvoor btw in rekening brengt.37 Met dit
wetsvoorstel wordt deze goedkeuring gecodificeerd in de Wet OB 1968.
2.12 Verlaagd btw-tarief voor opfok- en opkweekdiensten
De op 5 april 2022 door de Raad van de EU aangenomen Btw-tarievenrichtlijn38 verruimt de mogelijkheden voor de lidstaten om het verlaagde
btw-tarief toe te passen op de levering van bepaalde goederen en
diensten. De lidstaten hebben onder meer de mogelijkheid gekregen het
verlaagde btw-tarief ook toe te passen op opfokdiensten voor paarden die
normaal niet bestemd zijn voor gebruik in de landbouw. Hierdoor kan een
reeds sinds 2005 bestaande goedkeuring integraal worden opgenomen in
de Wet OB 1968.39 Deze goedkeuring maakte de toepassing van het
verlaagde btw-tarief mogelijk voor het opfokken van dieren – waaronder
het opfokken van alle soorten van paarden – en het opkweken van
planten, groenten en dergelijke. De codificatie van de genoemde
goedkeuring is technisch van aard. Hierdoor verandert er voor de praktijk
niets.
De achtergrond van deze goedkeuring is als volgt. Tot 1 april 2004 werd
volgens de Nederlandse rechtspraak het in opdracht van derden opfokken
van dieren of opkweken van planten, groente, en dergelijke aangemerkt
als de oplevering van roerende zaken. De oplevering van deze goederen
was daardoor aan het verlaagde btw-tarief onderworpen als die goederen
waren opgenomen in onderdeel a van tabel I Wet OB 1968. Uit het
Stenholmen-arrest40 van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ
EU) volgde echter dat in deze gevallen geen sprake kan zijn van de
oplevering van roerende zaken, zijnde de vervaardiging van zaken die van
tevoren niet bestonden. Om te voorkomen dat het in opdracht van derden
opfokken van dieren of opkweken van planten, groente, en dergelijke na
dit arrest tegen het algemene btw-tarief zou worden belast, werd
vooruitlopend op wetgeving goedgekeurd dat prestaties die als gevolg
van het Stenholmen-arrest aan het algemene btw-tarief waren onderworpen, belast bleven naar het verlaagde btw-tarief.
De aanpassing van de Wet OB 1968 in verband met de goedkeuring werd
destijds opgenomen in een btw-wetsvoorstel over de aanpak van
constructies met betrekking tot (on)roerende zaken.41 Dit wetsvoorstel is
op 16 oktober 2018 ingetrokken.42

36

Zie HR 25 augustus 1993, ECLI:NL:HR:1993:ZC5426.
Besluit van 24 november 2020, nr. 2020–167584, Stcrt. 2020, 63000, zoals laatstelijk gewijzigd
door het Besluit van 14 september 2021, nr. 2021–150944, Stcrt. 2021, 41482.
38
Richtlijn (EU) 2022/542 van de Raad van 5 april 2022 tot wijziging van Richtlijnen 2006/112/EG
en 2020/285/EU wat de btw-tarieven betreft (PbEU 2022, L 107).
39
Besluit van 22 december 2017, nr. 2017–16288, Stcrt. 2017, 72177
40
HvJ EU 1 april 2004, ECLI:EU:C:2004:213
41
Kamerstukken II 2004/05, 30 061, nr. 2.
42
Kamerstukken II 2018/19, 30 061, nr. 12.
37

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

13

2.13 Facturering grootverbruikers in het kader van de EB
De wijze waarop in de praktijk energie wordt gefactureerd verschilt tussen
kleinverbruikers en grootverbruikers. Kleinverbruikers betalen in principe
een maandelijks voorschotbedrag en ontvangen een jaarlijkse eindfactuur
over de verbruiksperiode. De verbruiksperiode bij kleinverbruikers
bedraagt twaalf maanden en hoeft niet samen te vallen met het kalenderjaar. Grootverbruikers worden over het algemeen maandelijks
afgerekend op basis van maandgemeten verbruik. De verbruiksperiode bij
grootverbruikers valt samen met het kalenderjaar.
Energieleveranciers hebben de mogelijkheid om ook bij grootverbruikers
een factureringswijze met voorschotten toe te passen met een verkorte
verbruiksperiode. Deze handelwijze is toegestaan onder de huidige tekst
van de Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm). Dit is niet wat destijds
is beoogd.
Als een energieleverancier bijvoorbeeld maandelijks een voorschotnota
en een eindfactuur stuurt, wordt de verbruiksperiode een maand.
Daardoor worden de grenzen van de tariefschijven in de energiebelasting
evenredig verlaagd. Doordat de schijflengte korter is, komen verbruikers
die gedurende een bepaalde periode van het jaar een piekverbruik
kennen, eerder in een hogere energiebelastingtariefschijf, waar het tarief
per energie-eenheid lager ligt. De verschuldigde energiebelasting kan
hierdoor lager uitvallen dan bij grootverbruikers waarbij de verbruiksperiode een kalenderjaar bedraagt.
Doordat sommige energieleveranciers deze factureringswijze toepassen
en andere niet, ontstaat een ongelijk speelveld tussen energieleveranciers
en tussen grootverbruikers. Een factuurmethode bij grootverbruikers
waarbij een termijnbedrag per maand wordt gefactureerd gevolgd door
een eindfactuur per maand, zou niet tot gevolg moeten hebben dat het
contract eindigt en de verbruiksperiode ook een maand wordt. Door de
voorgestelde wijziging van het begrippenkader kan een factureringswijze
met voorschotten bij grootverbruikers er niet meer toe leiden dat de
verbruiksperiode wordt verkort.
In het verleden is er met branchevereniging Energie-Nederland gesproken
over hoe verbruikers te belasten die van energieleverancier wisselen. Bij
de start van het nieuwe contract moesten opnieuw de eerste schijven
worden doorlopen, zodat de verbruiker over het kalenderjaar te veel
energiebelasting afdroeg. Om dit te voorkomen, is per 1 januari 201543
geregeld dat bij de start of het einde van het contract gedurende het
kalenderjaar een tijdsevenredige berekening van de energiebelasting zou
worden toegepast. De redactie van deze aanpassing is onvoldoende
duidelijk. Het tijdsevenredig toepassen van de schijflengten dient alleen
mogelijk te zijn als sprake is van een overstap naar een andere
leverancier, een verhuizing of het einde van een contract. Het verbruik
afgenomen bij eenzelfde leverancier moet bij elkaar opgeteld worden. Met
het onderhavige voorstel wordt deze verduidelijking aangebracht.
2.14 Aanpassen kring belastingplichtigen verbruiksbelasting van
alcoholvrije dranken
De Wet op de verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken (Wvad) voldoet
niet langer aan de huidige tijd. Met de toename van online verkopen zijn
er steeds meer ondernemers die alcoholvrije dranken direct aan hun
Nederlandse afnemers laten leveren vanuit andere lidstaten. Deze
ondernemers zijn niet belastingplichtig, aangezien zij de alcoholvrije
43

Fiscale verzamelwet 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

14

dranken in dit proces niet fysiek voorhanden hebben. De wet beperkt de
kring van belastingplichtigen op dit moment tot degene die de alcoholvrije dranken fysiek voorhanden heeft. Voorgesteld wordt om de
belastingplicht uit te breiden naar «enige andere persoon die is betrokken
bij het voorhanden hebben ervan».
Het begrip voorhanden hebben in de Wvad impliceert dat er feitelijke
beschikkingsmacht over het goed moet zijn. Door de wet te verruimen
wordt de mogelijkheid om de belasting te ontwijken verkleind. Dit sluit
aan bij de huidige systematiek die van toepassing is in de Wet op de
accijns (WA) en draagt bij het toezicht van die laatstgenoemde wet bij tot
een effectieve fraudeaanpak bij accijnsgoederen. Hierdoor kan namelijk bij
ondernemers die accijnsgoederen vanuit andere lidstaten laten afleveren
bij Nederlandse klanten worden nageheven op het moment dat zij de
accijnsgoederen niet fysiek voorhanden hebben. Een recente uitspraak
van de HR inzake het voorhanden hebben van minerale oliën44 en twee
uitspraken van het HvJ EU inzake het voorhanden hebben van alcoholische dranken45 laten het succes van die aanpak zien. De verwachting is
dat de aanpassing in de Wvad een vergelijkbaar effect gaat sorteren.
De Douane heeft circa honderd ondernemers in het vizier waarbij mogelijk
sprake is van levering van alcoholvrije dranken zonder dat zij deze fysiek
voorhanden hebben. Naar schatting gaat het hierbij om € 21 miljoen niet
geheven verbruiksbelasting. Met de voorgestelde wijziging kunnen deze
ondernemers de verbruiksbelasting niet langer ontwijken wanneer
onderzoek naar bijvoorbeeld de financiële administratie aantoont dat er
daadwerkelijk sprake is van betrokkenheid bij leveringen uit andere
lidstaten zonder dat zij de dranken fysiek voorhanden hebben.
De maatregel is doeltreffend indien Nederlandse verkopers van alcoholvrije dranken bij aantoonbare betrokkenheid bij het fysiek voorhanden
hebben verbruiksbelasting afdragen. Een vergelijkbare regeling in de WA
heeft geleid tot een effectievere fraudeaanpak bij accijnsgoederen.
De maatregel is naar verwachting doelmatig. De belastingplicht wordt
hierdoor neergelegd bij de meest geschikte partij en stelt de Douane in
staat effectiever te handhaven. Er is niet voorzien in een evaluatie van de
voorgestelde maatregel.
2.15 Ontvlechting Belastingdienst, Douane en Toeslagen
Bij Kamerbrieven van 11 januari 202046 en 15 juli 202047 is aangekondigd
dat de organisatie van de Belastingdienst met ingang van 1 januari 2021
zou worden gewijzigd. De onderdelen Douane en Toeslagen zijn met
ingang van die datum in de basis zelfstandige directoraten-generaal die
elk worden aangestuurd door een eigen directeur-generaal. Per 1 januari
2021 is hier vorm aan gegeven door middel van een wijziging van de
Uitvoeringsregeling Belastingdienst 2003.
Met ingang van die datum omvat het directoraat-generaal Toeslagen de
Belastingdienst/Toeslagen. Voor het handhaven van de term
Belastingdienst/Toeslagen is toen gekozen omdat deze laatstgenoemde
term wettelijk is vastgelegd in de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen (Awir). Als gevolg hiervan moeten formele besluiten genomen

44

HR 5 februari 2021, ECLI:NL:HR:2021:169.
HvJ EU 17 oktober 2019, nr. C-579/18 (Comida paralela 12), ECLI:EU:C:2019:875 en
2 september 2021, nr. C-279/19 (Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs
(Agent innocent)), ECLI:EU:C:2021:473.
46
Kamerstukken II 2019/20, 31 066, nr. 588.
47
Kamerstukken II 2019/20, 31 066, nr. 690.
45

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

15

door het directoraat-generaal Toeslagen ook ondertekend worden door de
Belastingdienst/Toeslagen.
Om de ontvlechting beter tot uitdrukking te laten komen en de onafhankelijke(re) rol van het bestuursorgaan te benadrukken, wordt in dit
wetsvoorstel voorgesteld om de wettelijke naam te veranderen naar
Dienst Toeslagen.
Met betrekking tot besluiten die voor het tijdstip van inwerkingtreding van
deze wet door of namens de Belastingdienst/Toeslagen zijn genomen,
wordt voor de volledigheid opgemerkt dat deze besluiten worden geacht
door de Dienst Toeslagen te zijn genomen. Dit betekent dat bijvoorbeeld
een bezwaar tegen een beschikking die is afgegeven voor het tijdstip van
inwerkingtreding van deze wet, behandeld wordt door de Dienst
Toeslagen. Ook voor overeenkomsten die zijn gesloten door de
Belastingdienst/Toeslagen, waaronder convenanten en mandaatbesluiten,
geldt dat deze na het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet onverminderd van toepassing blijven.
2.16 Kan-bepaling voor het elektronisch berichtenverkeer
Met de inwerkingtreding van de Wet elektronisch berichtenverkeer
Belastingdienst per 1 november 2015 kennen de verschillende algemene
wetten – de AWR, de Invorderingswet 1990 (IW 1990) en de Awir – een
stellig geformuleerde delegatiebepaling met betrekking tot de wijze
waarop het elektronisch berichtenverkeer met de Belastingdienst48
plaatsvindt.49 Die stellige formulering kan zo worden opgevat dat in de
betreffende ministeriële regeling – de Regeling elektronisch berichtenverkeer Belastingdienst (Regeling EBV) – uitputtend wordt beschreven hoe
dat berichtenverkeer plaatsvindt. Dit zorgt voor onduidelijkheid die om
verschillende redenen tot praktische problemen kan leiden. Ten eerste
heeft de Belastingdienst te maken met heel veel berichtenstromen met de
Belastingdienst waarbij geldt dat in die berichtenstromen in de praktijk
regelmatig mutaties plaatsvinden. Daarbij valt te denken aan een
berichtenstroom die niet langer via de papieren weg gaat maar wordt
gedigitaliseerd of dat een elektronische berichtenstroom via een nieuw
portaal gaat lopen. Uitgaande van voormelde opvatting leidt elke mutatie
in de wijze waarop het berichtenverkeer plaatsvindt tot een mutatie in de
Regeling EBV. Dat komt de overzichtelijkheid van die regeling niet ten
goede en is overigens ook vrij bewerkelijk. Ten tweede heeft die opvatting
ook bij de Tweede Kamer onduidelijkheid opgeroepen met betrekking tot
de verhouding tussen de bevoegdheid van de Minister van Financiën om
op grond van de delegatiebepaling regels aangaande het elektronisch
berichtenverkeer te stellen enerzijds en de bevoegdheid van de inspecteur
om op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) nadere eisen te
stellen aan berichten die langs elektronische weg naar hem worden
verzonden anderzijds.50
De ontstane onduidelijkheid wil het kabinet wegnemen door de huidige
stellige formulering van de betreffende delegatiebepalingen te vervangen
door een facultatieve formulering. Dat betekent dat de Minister van
Financiën regels aangaande de wijze waarop het elektronisch berichtenverkeer plaatsvindt kan stellen, en dat dus niet per se hoeft te doen. Niet
elke mutatie hoeft in de Regeling EBV te worden vermeld, omdat een
mutatie die daarin niet wordt vermeld haar grond dan duidelijk vindt in de
48

Onder de Belastingdienst ressorteren de directoraten-generaal Belastingdienst, Douane en
Toeslagen.
49
Artikel 3a, tweede lid, AWR, artikel 7c, tweede lid, IW 1990 en artikel 13, tweede lid, Awir.
50
Artikel 2:15, eerste lid, tweede zin, Awb. Voor «inspecteur» dient in de context van de IW 1990
en de Awir uiteraard het betreffende bestuursorgaan te worden gelezen (ontvanger, directeur,
onderscheidenlijk Belastingdienst en Dienst Toeslagen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

16

bevoegdheid van de inspecteur om op grond van de Awb nadere eisen te
stellen aan inkomend elektronisch berichtenverkeer. Indien een mutatie
niet in de Regeling EBV wordt opgenomen zal de Belastingdienst
uiteraard wel op een andere manier duidelijk kenbaar moeten maken wat
die mutatie inhoudt en vanaf wanneer deze in werking treedt. Daarbij valt
te denken aan bekendmaking via de website van de Belastingdienst. De
voorgestelde kan-bepaling verduidelijkt daarmee de verhouding tussen
voormelde bevoegdheid van de Minister van Financiën enerzijds en die
van de inspecteur anderzijds. Tevens biedt zij de Minister van Financiën de
mogelijkheid om op hoofdlijnen kaders te stellen en concrete invulling
van die hoofdlijnen aan de Belastingdienst te laten. Daardoor kan de
Belastingdienst desgewenst snel op de praktijk inspelen. Opgemerkt
wordt dat de Minister van Financiën uiteraard te allen tijde op grond van
de Awb bevoegd blijft ter zake instructies al dan niet in de vorm van
beleidsregels te geven.
2.17 Herstel onbedoelde onjuistheid in de belastingrente
Met ingang van 1 januari 2010 is met betrekking tot zogenoemde
conserverende aanslagen een aantal artikelen in de Wet IB 2001
aangepast. Uit de wetsgeschiedenis hierbij blijkt dat onder meer werd
beoogd het systeem van conserverende aanslagen meer structureel en
minder verspreid in de wet vorm te geven. In verband met de nieuwe
opzet is ook de bepaling met de opsomming van de inkomensbestanddelen die als te conserveren inkomen worden aangemerkt, gewijzigd. Een
inhoudelijke verandering was bij deze wetswijziging niet beoogd.51
Abusievelijk is echter de in de AWR opgenomen verwijzing naar de
aangepaste artikelen op basis waarvan tot dat moment in dergelijke
gevallen geen heffingsrente (tot en met 31 december 2012) of belastingrente (met ingang van 1 januari 2013) werd berekend, niet aangepast.52
Het gevolg hiervan is dat op grond van een grammaticale uitleg van de
wet53 vanaf 1 januari 2010 heffingsrente (en vanaf 1 januari 2013
belastingrente) verschuldigd zou zijn in de gevallen waaraan in de
betreffende bepaling wordt gerefereerd, terwijl dat vóór de genoemde
wetswijziging niet het geval was en ook niet is beoogd. Het gaat hierbij
om de overgang krachtens huwelijksvermogensrecht54 en de vererving
van aanmerkelijkbelangaandelen55. Ook ten aanzien van de overgang
krachtens schenking op een niet in Nederland wonende verkrijger56 is het
nooit de bedoeling geweest heffingsrente of belastingrente te rekenen. Op
dit moment rekent de Belastingdienst in de hiervoor genoemde gevallen
ook geen belastingrente. Dit betekent dat de huidige grammaticale uitleg
van de wet op dit moment niet in lijn is met de bedoeling van de wetgever
en ook niet met de praktijk.
Voorgesteld wordt de gesignaleerde onjuistheid in de wet te herstellen
door de verwijzing aan te passen. Hiermee wordt de huidige praktijk
waarin in de genoemde gevallen géén belastingrente wordt gerekend,
wetstechnisch bestendigd.
51

Kamerstukken II 2009/10, 32 129, nr. 3, p. 35.
Tot en met 31 december 2009 viel de situatie van de overgang krachtens huwelijksvermogensrecht en de vererving van aanmerkelijkbelangaandelen onder artikel 4.16, eerste lid, onder e,
Wet IB 2001. Naar deze situatie werd verwezen in het toenmalige artikel 2.8, tweede lid, Wet IB
2001. In artikel 30f, eerste lid, AWR werd verwezen naar artikel 2.8, tweede lid, Wet IB 2001,
waardoor in dergelijke situaties geen heffingsrente in rekening werd gebracht. Met ingang van
2010 is het regime inzake de vererving van een aanmerkelijk belang herzien en is de tekst van
artikel 4.16, eerste lid, onder e, Wet IB 2001 verplaatst naar artikel 2.8, vierde, vijfde en zesde
lid, Wet IB 2001. De verwijzing in artikel 30f, eerste lid, AWR is hierop echter abusievelijk niet
aangepast.
53
Waarbij het gaat om artikel 30fc, zesde lid, AWR.
54
Zie artikel 2.8, vierde lid, Wet IB 2001.
55
Zie artikel 2.8, vijfde en zesde lid, Wet IB 2001.
56
Zie artikel 2.8, zevende lid, Wet IB 2001.
52

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

17

2.18 Aanpassen fiscaal verschoningsrecht
Het verschoningsrecht is een belangrijk aspect van onze rechtsstaat. De
grondslag van het verschoningsrecht is gelegen in het fundamentele en
algemene rechtsbeginsel dat bij bepaalde vertrouwenspersonen het
maatschappelijke belang dat de waarheid in rechte aan het licht komt,
moet wijken voor het belang dat eenieder zich vrijelijk en zonder vrees
voor openbaarmaking van het besprokene om bijstand en advies tot hen
moet kunnen wenden.57 Het kabinet erkent en respecteert het grote
belang van dit rechtsbeginsel in Nederland. Dit rechtsbeginsel dient
immers te garanderen dat essentiële hulpverleningstaken door bepaalde
vertrouwenspersonen kunnen worden uitgevoerd.
Het kabinet hecht evenwel ook veel waarde aan het belang van zowel
nationale als internationale fiscale transparantie. Onder fiscale transparantie wordt verstaan dat de Belastingdienst in staat moet zijn om over
alle feiten te komen te beschikken die voor de juiste belastingheffing en
invordering van belang kunnen zijn. Dit bevordert immers dat iedereen de
belasting betaalt die hij volgens de wet verschuldigd is, hetgeen bijdraagt
aan een goede belastingmoraal. Transparantie kan worden gefrustreerd
door verhullende structuren en jurisdicties die een verregaande mate van
geheimhouding kennen. Dat dit risico niet geheel denkbeeldig is en bij het
opzetten van dergelijke structuren soms ook dienstverleners met een
verschoningsrecht en geheimhoudingsplicht betrokken zijn, is gebleken
uit een reeks onthullingen zoals de zogenoemde Panama Papers.58
Daarnaast heeft het Global Forum on Transparency and Exchange of
Information for Tax Purposes van de Organisatie voor Economische
Samenwerking en Ontwikkeling (het Global Forum van de OESO)
aandacht gevraagd voor de (praktische) reikwijdte van het verschoningsrecht in het fiscale domein.59 In de brief over de aanpak van onder meer
belastingontduiking van 17 januari 2017 is daarom het voornemen
aangekondigd om het wettelijke verschoningsrecht in het fiscale domein
onder de loep te nemen.60
Dat heeft geleid tot onderzoek en een voorstel voor een wettelijke
maatregel dat in de tweede helft van 2020 op internet ter consultatie is
aangeboden. Kern van dat voorstel was tweeledig. Ten eerste werd
gedefinieerd welke werkzaamheden van advocaten en notarissen onder
het verschoningsrecht vallen. Ten tweede werd verduidelijkt dat het
verschoningsrecht niet geldt voor zover het informatieverplichtingen
betreft die in gevallen waarin geen advocaat of notaris zou zijn betrokken,
moeten worden nageleefd. In die gevallen zou de inspecteur61 zich dan –
57

HR 1 maart 1985 (Notaris Maas), ECLI:NL:HR:1985:AC9066, r.o. 3.1. Het beginsel is overigens
niet absoluut. In zeer uitzonderlijke omstandigheden dient het belang dat de waarheid aan het
licht komt te prevaleren boven het verschoningsrecht, zie bijvoorbeeld HR 30 november 1999,
ECLI:NL:HR:1999:ZD7280.
58
De enkele betrokkenheid van dergelijke dienstverleners wil overigens nog niet zeggen dat zij
weet hadden van het doel van die structuren om belastbare feiten aan het zicht van de
inspecteur te onttrekken.
59
Global Forum on Transparency and Exchange of Information for Tax Purposes Peer Reviews:
The Netherlands 2013, punt 291, waarin de aanbeveling wordt gedaan te verduidelijken dat
het verschoningsrecht alleen geldt voor «confidential communication produced for the
purpose of seeking or providing legal advice or produced for the purpose of use in existing or
contemplated legal proceedings.» In het rapport van maart 2019 wordt die aanbeveling als
gevolg van ontwikkelingen in jurisprudentie weliswaar teruggenomen, maar vermeldt punt
289 nog wel: «({). While the 2011 recommendation is removed, it is recommended that the
Netherlands monitors the scope of professional privilege in relation to EOI [exchange of
information] to ensure it is consistent with the international standard.»
60
Kamerstukken II 2016/17, 25 087, nr. 138.
61
Waar «inspecteur» wordt vermeld wordt hier ook de «ontvanger» bedoeld. De ontvanger is
verantwoordelijk voor de inning van de verschuldigde belasting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

18

na daartoe te zijn gemachtigd door de Minister van Financiën – tot de
advocaat of notaris kunnen wenden met het verzoek de aanvankelijk van
de belastingplichtige62 gevraagde informatie over te leggen.
De geconsulteerde maatregel heeft de nodige kritische reacties
opgeleverd, zowel vanuit de praktijk als de wetenschappelijke literatuur.63
In de kern kwam de kritiek erop neer dat de inbreuk op het verschoningsrecht niet werd gerechtvaardigd door de omvang van het gepercipieerde
probleem van de inspecteur dat hij niet of niet tijdig komt te beschikken
over de informatie die hij nodig heeft om het bedrag aan belasting te
heffen dat op grond van de wet is verschuldigd. In dat kader werd ook
veelvuldig gewezen op de reeds bestaande alternatieven voor de
inspecteur om via de belastingplichtige aan die informatie te komen, zoals
bestaande fiscale inlichtingenverplichtingen64 en de civiele vordering tot
overlegging van de gevraagde informatie op straffe van een dwangsom.
Ook waren de reacties kritisch over de limitatieve definiëring van de
werkzaamheden die onder het verschoningsrecht van de advocaat en
notaris zouden vallen omdat deze definitie tot een verstrekkende
uitholling van het verschoningsrecht zou leiden.
Het kabinet trekt zich de kritiek aan en wil de maatregel in de geconsulteerde vorm daarom niet verder brengen. Het kabinet stelt nu een
aangepaste maatregel voor, die vanwege het gelijkluidende verschoningsrecht ook zal gelden voor de BES-eilanden. Ten eerste wil het kabinet
gevolg blijven geven aan de signalen die het Global Forum van de OESO
met betrekking tot het verschoningsrecht heeft afgegeven. De huidige
wettekst geeft zelf onvoldoende duidelijk weer welke gegevens en
inlichtingen onder het verschoningsrecht vallen. Dit kan tot onnodige
discussies leiden in de praktijk en daarmee onder andere tot een onnodige
vertraagde of niet-volledige informatie-uitwisseling met andere landen.
Daarom stelt het kabinet voor dat richtinggevende jurisprudentie van de
HR over duiding van het verschoningsrecht wordt gecodificeerd. Hiermee
wordt ook buiten twijfel gesteld dat het kabinet geen andere invulling van
het verschoningsrecht voor ogen heeft dan de HR. Codificatie komt het
kabinet ook gepast voor gelet op de fundamentele aard van het verschoningsrecht, aan welk recht het kabinet als gezegd veel belang hecht, te
meer nu de HR in dat recht het «zwaarwegende» en het «aanzienlijke»
belang onderkent van vertrouwelijke correspondentie met bepaalde
personen.65 Het verschoningsrecht in het fiscale domein wordt aldus
inhoudelijk ongemoeid gelaten. Daarmee blijft het verschoningsrecht in
het fiscale domein ook in lijn met de wijze waarop dat in andere rechtsgebieden wordt uitgelegd. In dit verband wordt gewezen op voorstellen die
in het kader van de modernisering van het Wetboek van Strafvordering
(Sv) worden gedaan om de reikwijdte van het verschoningsrecht binnen
het strafrecht te verduidelijken. Met deze maatregel blijft het kabinet
gevolg geven aan de signalen die het Global Forum van de OESO met
betrekking tot het verschoningsrecht heeft afgegeven en verduidelijk het
kabinet wanneer de belastingplichtige zich niet kan beroepen op zijn
weigeringsrecht, dat wil zeggen zijn uit het verschoningsrecht van de
vertrouwenspersoon – ook wel de verschoningsgerechtigde – voortvloeiende recht om te weigeren bepaalde informatie aan de inspecteur te
verstrekken. Ook dit bevordert de fiscale transparantie.

62

Waar «belastingplichtige» wordt vermeld wordt hier ook de «belastingschuldige» bedoeld.
De geconsulteerde maatregel en de directe reacties daarop zijn te vinden via
www.internetconsultatie.nl/verschoningsrecht. In de literatuur is de maatregel van
commentaar voorzien in onder andere het Weekblad fiscaal recht, zie N. van den Hoek en M.B.
Weijers, «Van dergelijke consultatievoorstellen wil men verschoond blijven», WFR 2020/189.
64
Zoals opgenomen in Hoofdstuk VIII, afdeling 2, AWR.
65
HR 19 november 1985, ECLI:NL:HR:1985:AC9105, r.o. 5.3.1.
63

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

19

Voorgesteld wordt te expliciteren dat de betrokkenheid van een verschoningsgerechtigde de belastingplichtige niet ontslaat van het nakomen van
de informatieverplichtingen die hij ook zonder de vertrouwelijke betrokkenheid van de verschoningsgerechtigde jegens de inspecteur heeft. Dat
heeft bijvoorbeeld tot gevolg dat een belastingplichtige in een discussie
met de inspecteur of in een rechterlijke procedure niet als argument om te
weigeren kan aandragen dat hij een verschoningsgerechtigde in de arm
heeft genomen. Het ongemoeid laten van het verschoningsrecht van
verschoningsgerechtigden en tegelijk verduidelijken van de omvang van
het weigeringsrecht van de belastingplichtige sluit naar het oordeel van
het kabinet ook beter aan bij het uitgangspunt dat het de belastingplichtige is die de relevante informatie moet verstrekken en niet een
derde, zoals een verschoningsgerechtigde. Het voorstel laat overigens
onverlet dat de inspecteur een aan de verschoningsgerechtigde gerichte
civiele vordering om informatie over te leggen bij de burgerlijke rechter
(als «restrechter») kan aanbrengen.
3. EU-aspecten
De maatregelen in dit wetsvoorstel hebben geen EU-aspecten. De
maatregel aanpassen kring belastingplichtigen verbruiksbelasting van
alcoholvrije dranken heeft beperkte grenseffecten, maar deze staan los
van de EU-aspecten en worden toegelicht in de paragraaf Grenseffecten.
4. Budgettaire aspecten
De budgettaire gevolgen worden hieronder per maatregel benoemd. Het
betreft hier enkel de budgettaire gevolgen voor de ontvangstenkant van
rijksbegroting. In paragraaf 9 wordt ingegaan op de uitvoeringskosten die
aan de uitgavenkant van de Rijksbegroting vallen.
Aanpassen definitie zonnecelauto’s
Het aanpassen van de definitie van een zonnecelauto heeft geen budgettaire gevolgen.
Codificatie goedkeuring beleidsbesluit leefvervoer
Eind 2021 is in het beleidsbesluit «Wijzigingsbesluit lijfrenten en periodieke uitkeringen» een vrijstelling meegenomen van door UWV ter
beschikking gesteld, verstrekt of vergoed leefvervoer. Dit beleidsbesluit
leidt tot een budgettaire derving van € 8 miljoen in 2023 en een structurele derving van € 1 miljoen per 2024. Het codificeren van deze in een
beleidsbesluit opgenomen vrijstelling heeft geen budgettaire gevolgen.
Afkoop lijfrente bij arbeidsongeschiktheid
Bij arbeidsongeschiktheid kan een lijfrente tot een bepaalde grens
afgekocht worden zonder revisierente te betalen. In 2020 is reeds bij
beleidsbesluit goedgekeurd dat bij het overschrijden van de grens alleen
over het meerdere revisierente betaald hoeft te worden. Dit beleidsbesluit
heeft verwaarloosbare budgettaire gevolgen. Het codificeren van deze in
een beleidsbesluit opgenomen goedkeuring heeft geen budgettaire
gevolgen.
Afzonderlijke bankvergunning groen beleggen
Het mogelijk maken voor hoofdbanken om via een specifiek daarop
ingericht onderdeel binnen de eigen organisatie de activiteiten van een
groenbank te verrichten heeft geen budgettaire gevolgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

20

Aanpassen giftenaftrek en ANBI-regelgeving
Het voorstel om aan giften in natura met een waarde in het economische
verkeer van meer dan per kalenderjaar € 10.000 voor de giftenaftrek de eis
te verbinden dat er een onafhankelijke taxatie is opgemaakt heeft
verwaarloosbare budgettaire effecten.
Rechtsbescherming ter zake van bij voorlopige aanslag IB of Vpb gegeven
beschikking belastingrente
Het aanpassen van de termijn waarbinnen bezwaar kan worden gemaakt
tegen een afwijzing van een verzoek om herziening van de beschikking
belastingrente waarvan een bedrag is vermeld op het aanslagbiljet van de
voorlopige aanslag voor de IB of Vpb heeft geen budgettaire gevolgen.
Codificatie goedkeuring toepassing heffingskortingen voor uitgezonden
ambtenaren
Het codificeren van deze in een beleidsbesluit opgenomen goedkeuring
heeft geen budgettaire gevolgen.
Uitsluiting aftrek bronbelasting op dividenden voor buitenlandse
vennootschapsbelastingplichtigen met een aanmerkelijk belang
De voorgestelde wijziging met betrekking tot de uitsluiting van de aftrek
van bronbelasting op dividenden voor buitenlandse belastingplichtigen
met een aanmerkelijk belang. Hiermee wordt een onbedoeld lek in de
bronbelasting op dividenden voorkomen. De voorgestelde wijziging heeft
daarom geen budgettaire gevolgen ten opzichte van de oorspronkelijke
raming van de bronbelasting op dividenden. Er is overigens niet gerekend
met een budgettaire opbrengst in de bronbelasting op dividenden
vanwege de prohibitieve werking.
Technische aanpassingen in de dividendbelasting en de bronbelasting
De technische aanpassingen voor de dividendbelasting borduren voort op
de opschoning van de Wet DB 1965 zoals geregeld in de Fiscale verzamelwet 2023. Voor de uitbreiding ten aanzien van vergoedingen voor
kapitaalverstrekkingen is destijds niet met een opbrengst gerekend. Dit
geldt nog steeds.
De aanpassingen voor de bronbelasting zien op de bronbelasting op
dividenden die per 1 januari 2024 in werking zal treden. Er is niet gerekend
met een budgettaire opbrengst voor de bronbelasting op dividenden
vanwege de prohibitieve werking.
Verduidelijken indexatie woningwaardegrens voor overdrachtsbelasting
Deze verduidelijking in de indexatiebepaling voor de woningwaardegrens
van de startersvrijstelling in de overdrachtsbelasting heeft geen budgettaire gevolgen.
Aftrekbeperking btw voor de horeca
Het codificeren van deze in een beleidsbesluit opgenomen goedkeuring
heeft geen budgettaire gevolgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

21

Verlaagd btw-tarief voor opfok- en opkweekdiensten
De codificatie van de goedkeuring voor de toepassing van het verlaagde
btw-tarief voor het opfokken van dieren en het opkweken van planten,
groenten en dergelijke, op basis van de op 5 april 2022 aangenomen
Btw-tarievenrichtlijn van de Raad van de EU, heeft geen budgettaire
gevolgen.
Facturering grootverbruikers
Het aanpassen van de facturering voor grootverbruikers binnen de
energiebelasting leidt tot een structurele budgettaire opbrengst van € 2
miljoen per jaar vanaf januari 2024.
Aanpassen kring belastingplichtigen verbruiksbelasting van alcoholvrije
dranken
Het uitbreiden van de belastingplicht voor de verbruiksbelasting van
alcoholvrije dranken naar «enige andere persoon die is betrokken bij het
voorhanden hebben ervan» leidt tot naar verwachting een structurele
budgettaire opbrengst van € 21 miljoen per jaar vanaf 1 januari 2024.
Ontvlechting Belastingdienst, Douane en Toeslagen
Het veranderen van de wettelijke naam van de «Belastingdienst/
Toeslagen» naar «Dienst Toeslagen» om de ontvlechting van de Belastingdienst, Douane en Toeslagen beter uit te drukken heeft verwaarloosbare
budgettaire gevolgen.
Kan-bepaling voor het elektronische berichtenverkeer
Het aanpassen van de stellig geformuleerde delegatiebepaling met
betrekking tot de wijze waarop het elektronische berichtenverkeerd met de
Belastingdienst plaatsvindt naar een kan-bepaling heeft geen budgettaire
gevolgen.
Herstel onbedoelde onjuistheid met betrekking tot de belastingrente
Het herstellen van deze gesignaleerde onjuistheid met betrekking tot de
belastingrente bij de overgang krachtens huwelijksvermogensrecht en de
vererving van aanmerkelijkbelangaandelen heeft verwaarloosbare
budgettaire gevolgen.
Aanpassen fiscaal verschoningsrecht
Het aanpassen van het fiscale verschoningsrecht via het codificeren van
richtinggevende jurisprudentie van de HR over duiding van het verschoningsrecht, en het verduidelijken wanneer de belastingplichtige zich niet
kan beroepen op zijn weigeringsrecht heeft geen budgettaire gevolgen.
Tabel 1: Overzicht van de budgettaire effecten van het wetsvoorstel
Fiscale verzamelwet 2024 in € mln. (+ = saldo verbeterend/
lastenverzwarend)
Codificatie goedkeuring beleidsbesluit leefvervoer
Facturering grootverbruikers in de EB
Aanpassen kring belastingplichtigen verbruiksbelasting
alcoholvrije dranken

2023

2024

2025

2026

Structureel

–8

–1
2

–1
2

–1
2

–1
2

21

21

21

21

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

22

5. Grenseffecten
Met betrekking tot de maatregel aanpassen kring belastingplichtigen
verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken geldt dat beperkte grenseffecten worden voorzien. Met deze maatregel wordt het namelijk financieel
minder interessant voor bedrijven om de alcoholvrije dranken vanuit
andere EU-lidstaten te betrekken met het oog op het ontwijken van
belasting.
Voor de overige maatregelen in dit wetsvoorstel geldt dat er geen
grenseffecten worden voorzien.
6. Doenvermogen
Aanpassen kring belastingplichtigen verbruiksbelasting van alcoholvrije
dranken
Voor het doenvermogen van burgers heeft maatregel aanpassen kring
belastingplichtigen verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken geen
gevolgen, aangezien zij de alcoholvrije dranken inclusief verbruiksbelasting kopen. Van hen wordt geen afzonderlijke handeling gevraagd,
behalve het betalen van het aankoopbedrag, dat niet wijzigt als gevolg
van de voorgestelde wijziging.
Voor Nederlandse verkopers van alcoholvrije dranken die hun producten
via andere lidstaten betrekken, betekent deze maatregel een extra
belastingaangifte. Omdat dit veelal grote ondernemingen zijn, is de
doenlijkheid van deze maatregel geen zorgpunt. De Nederlandse
afnemers worden van de aangifteplicht ontzien. In deze groep vallen naar
verwachting ook vele kleinere ondernemingen, zoals kleinschalige
verkooppunten of horecagelegenheden.
Voor de overige maatregelen in dit wetsvoorstel geldt dat er geen extra
doenvermogen wordt gevraagd.
7. Gevolgen voor burgers en bedrijven
Wanneer een maatregel gevolgen heeft voor de administratieve lasten
van burgers en bedrijven, dan wordt dat hierna toegelicht. Wordt een
maatregel niet toegelicht in deze paragraaf, dan zijn er geen gevolgen
voor de administratieve lasten van burgers en bedrijven.
Aanpassen definitie zonnecelauto’s
De voorgestelde wijzigingen leiden tot eenmalige administratieve lasten
voor het bedrijfsleven bij de invoering per 1 januari 2024. De voorgestelde
wijzigingen hebben nauwelijks effecten voor burgers.
Afzonderlijke bankvergunning groen beleggen
Voor groen beleggen wordt voorgesteld om het mogelijk te maken voor
hoofdbanken om via een specifiek daarop ingericht onderdeel binnen de
eigen organisatie de activiteiten van een groenbank te verrichten. Die
activiteiten hoeven daarmee niet langer in een afzonderlijke dochteronderneming, met eigen bankvergunning, te worden ondergebracht. Deze
bankvergunning gaat gepaard met veel formele vereisten op het gebied
van governance, rapportageverplichtingen, een eigen aandeelhoudersvergadering, bestuur en raad van commissarissen en andersoortige
verplichtingen, inclusief de vereiste commissies, het opstellen van een
enkelvoudige jaarrekening alsmede de accountantscontrole van die
jaarrekening. Dit is relevant voor circa de helft van de tien huidige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

23

groenfondsen. Dit voorstel kan bijdragen aan een substantiële vermindering van administratieve lasten voor deze groenbanken. Zoals in
paragraaf 2.4 is toegelicht, is een bijkomstig effect van de voorgestelde
wijziging dat de DGS-verplichting van de groenbank vervalt als alle
activiteiten van de groenbank worden overgeplaatst naar de hoofdbank en
de groenbank als afzonderlijke onderneming, met eigen bankvergunning,
wordt opgeheven. In zoverre verslechtert de financiële positie van
groenspaarders in de toekomst omdat zij daardoor alleen nog gebruik
kunnen maken van de garantie van € 100.000 per rekeninghouder bij de
hoofdbank.
Aanpassen giftenaftrek – giften in natura
Bij giften in natura doet de concrete invulling van de bewijslast van giften
met een waarde in het economische verkeer van meer dan € 10.000 een
beroep op burgers en ANBI’s om de schriftelijke bescheiden op orde te
hebben. Het is voor zeer kostbare giften al gebruikelijk dat er onafhankelijke taxaties worden opgesteld maar voor de wat minder kostbare giften
in natura die de ondergrens van € 10.000 per kalenderjaar overschrijden,
zal dit leiden tot een toename van administratieve lasten. Er zijn minder
dan 5.000 gevallen/huishoudens met giften van meer dan € 10.000 per
kalenderjaar; een onbekend deel daarvan heeft betrekking op giften in
natura.
Aanpassen kring belastingplichtigen verbruiksbelasting van alcoholvrije
dranken
Nederlandse verkopers van alcoholvrije dranken die hun producten via
andere lidstaten betrekken en rechtstreeks bij hun Nederlandse klanten
laten afleveren, zouden deze klanten nu al ervan op de hoogte moeten
brengen dat voor de betreffende dranken nog geen verbruiksbelasting is
betaald. Met de beoogde wetswijziging is dit niet langer nodig, omdat de
verkopers zelf als belastingplichtige worden aangemerkt. Daarmee
worden zij zelf verplicht in het kader van de Wvad aangifte te doen. Dat is
logisch aangezien zij over alle voor de aangifte relevante informatie
beschikken. Door de voorgestelde wijziging worden hun afnemers ontzien
van een aangifteplicht waarvan zij vaak geen weet hebben.
Voor burgers heeft deze maatregel geen administratieve gevolgen, omdat
de verbruiksbelasting in de verkoopprijs is verwerkt.
Alle maatregelen uit dit wetsvoorstel zijn voorgelegd aan het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR). Het ATR heeft formeel advies gegeven
op de voorgestelde maatregelen: met betrekking tot de aanpassing van de
giftenaftrek en de afzonderlijke bankvergunning groen beleggen. Aan de
formele adviezen over de voorgenoemde maatregelen is opvolging
gegeven, hetgeen is afgestemd met het ATR. Voor de overige hier
afzonderlijk beschreven maatregelen zijn er wel (geringe) gevolgen voor
de regeldruk, maar acht het ATR deze toereikend in beeld gebracht.
8. Evaluaties
Aanpassen giftenaftrek – giften in natura
Naar verwachting zal de concrete invulling van de bewijslast bij giften in
natura met een waarde in het economische verkeer van meer dan
€ 10.000 per kalenderjaar niet leiden tot een afname van het aantal giften.
Het effect van de maatregel op de geefbereidheid, de administratieve
lasten voor belastingplichtigen en de uitvoeringsgevolgen voor de
Belastingdienst zullen wel een aandachtspunt zijn bij de eerstkomende
evaluatie van de giftenaftrek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

24

9. Uitvoeringsgevolgen Belastingdienst, Douane en Toeslagen
De maatregelen van dit wetsvoorstel zijn door de Belastingdienst
beoordeeld met een uitvoeringstoets. Voor alle maatregelen geldt dat de
Belastingdienst die uitvoerbaar acht per de voorgestelde datum van
inwerkingtreding. De gevolgen voor de uitvoering zijn beschreven in de
uitvoeringstoetsen die als bijlagen zijn bijgevoegd.66 De Fiscale verzamelwet 2024 is in zijn geheel uitvoerbaar.
De maatregel inzake het elektronisch berichtenverkeer, waardoor de
Minister van Financiën regels kan stellen met betrekking tot de wijze
waarop het elektronische berichtenverkeer met de Belastingdienst,
Douane en Toeslagen op hoofdlijnen plaatsvindt, vergt een aanvullende
toelichting. Invoering van deze maatregel per 1 januari 2024 wordt door
de Belastingdienst mogelijk geacht. De maatregel verduidelijkt de
grondslag om regels te kunnen stellen en de verhouding met andere eisen
die aan het elektronische berichtenverkeer gesteld kunnen worden. De
maatregel zelf heeft eigenlijk geen directe uitvoeringsgevolgen. De impact
op de complexiteitsgevolgen, uitvoeringskosten en personele gevolgen is
afhankelijk van de daadwerkelijke toekomstige aanpassingen in de wijze
waarop het elektronisch berichtenverkeer plaatsvindt, bijvoorbeeld door
wijzigingen van de Regeling EBV en de mate waarin of de wijze waarop
eventueel aanvullende (beleids)regels zullen moeten worden gesteld
omtrent het elektronisch berichtenverkeer. Pas als daartoe een concreet
voorstel wordt gedaan, kan een concrete impactbepaling plaatsvinden
door middel van een uitvoeringstoets.
De maatregelen uit dit wetsvoorstel die leiden tot uitvoeringskosten bij de
Belastingdienst zijn opgenomen in de onderstaande tabel. De uitvoeringskosten worden gedekt op begroting hoofdstuk IX (Financiën).
Uitgangspunt is dat de uitvoeringskosten worden gedekt vanuit de
begroting IXB Financiën, artikel 1067, en vervolgens overgeheveld naar de
uitvoeringsorganisaties.
Tabel 2: Uitvoeringskosten (bedragen x € 1.000)
Maatregel

2024

2025

2026

2027

2028

Naamswijziging van het bestuursorgaan Belastingdienst/
Toeslagen
Taxatieplicht giften in natura

500
0

0
50

0
0

0
0

0
0

10. Advies en consultatie
Een eerdere versie van dit wetsvoorstel is geconsulteerd via Internetconsultatie. Een aantal reacties zag op de aanpassing van de margeregeling
in de btw. Op deze reacties wordt gereageerd in de memorie van
toelichting bij het wetsvoorstel dat voorziet in de aanpassing van de
margeregeling. Ook waren er reacties met betrekking tot de maatregelen
die zien op de aanpassing van het gebruikelijk loon op de BES-eilanden.
Deze beide maatregelen zullen worden ingediend via een separaat
wetsvoorstel. De reactie op de internetconsulatie zal bij het betreffende
separate wetsvoorstel worden meegenomen. Tot slot waren er twee
reacties op de maatregelen met betrekking tot de taxatieverplichting
giften in natura en ANBI-eisen in derde landen. Op deze reacties wordt in
deze paragraaf ingegaan.

66
67

Tevens ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Kamerstukken II 2022/23, 36 200 IX, nr. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

25

Aanpassen giftenaftrek
Het voorstel voor de taxatie van giften in natura is met de SBF besproken.
De reacties van de NOB en de SBF in de Internetconsultatie hebben geleid
tot enkele aanpassingen. Zo is afgezien van de voorgestelde verplichting
dat in de notariële of onderhandse akte van schenking is vermeld dat de
periodieke gift aan een ANBI of vereniging in ieder geval wordt beëindigd
bij verlies van de ANBI-status of van de status van vereniging en bij
faillissement van de ANBI of vereniging, tenzij de schenker in overwegende mate invloed heeft op die omstandigheden. In dit wetsvoorstel is
dit niet als een verplichting opgenomen, maar als een toegestane
mogelijkheid. De eis van een onafhankelijk taxatierapport voor giften in
natura van meer dan € 10.000 per kalenderjaar is aangepast, deze eis
geldt nu afzonderlijk voor andere giften in natura en periodieke giften in
natura. Daarnaast geldt dat ook een recent aankoopbewijs nu voldoende
kan zijn. Voor de goede orde wordt opgemerkt dat de uitwerking van deze
eis bij ministeriële regeling zal worden besproken met de SBF.
II. Artikelsgewijze toelichting
Artikel I
Artikel I, onderdeel A (artikel 3.20 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
Zoals in het algemeen deel van deze memorie is toegelicht, wordt de
zogenoemde korting op de bijtelling voor het voor privédoeleinden ter
beschikking staan van een nieuwe auto van de zaak zonder CO2-uitstoot
als hoofdregel toegepast op een bepaald deel van de catalogusprijs, de
zogenoemde cap. De cap geldt in beginsel echter niet voor waterstofauto’s en zonnecelauto’s. Voorgesteld wordt in artikel 3.20, tweede lid, Wet
IB 2001 de definitie van zonnecelauto’s zodanig aan te scherpen dat niet
langer het criterium is of de zonnepanelen een vermogen hebben van ten
minste 1 kilowattpiek, maar dat sprake moet zijn van in het voertuig
geïntegreerde zonnepanelen waarbij het vermogen van de zonnepanelen
in wattpiek gedeeld door het volgens de zogenoemde WLTP gemeten
verbruik in wattuur per kilometer ten minste 7 is. Indien sprake is van een
dergelijke zonnecelauto geldt ook per 1 januari 2024 de korting op de
bijtelling over de gehele catalogusprijs. Volledigheidshalve wordt
opgemerkt dat de voorgestelde aanscherping ingevolge artikel 3.20, elfde
lid, Wet IB 2001 in beginsel uitsluitend geldt voor nieuwe auto’s van de
zaak.
Artikel I, onderdeel B (artikel 3.104 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
In artikel 3.104 Wet IB 2001 zijn de vrijgestelde publiekrechtelijke
periodieke uitkeringen en verstrekkingen opgenomen. In onderdeel p van
genoemd artikel is een delegatiegrondslag opgenomen op basis waarvan
publiekrechtelijke uitkeringen en verstrekkingen worden aangewezen die
zijn gericht op het verbeteren of behouden van de positie van de
belastingplichtige op de arbeidsmarkt en daarmee samenhangende
vervoersvoorzieningen voor het bereiken van de werkplek of opleidingslocatie. Zoals in het algemeen deel van deze memorie is toegelicht, voorziet
het UWV bij het treffen van een vervoersvoorziening in het kader van het
reizen voor werk of studie veelal ook in een vervoersvoorziening voor
privékilometers. Daarom wordt voorgesteld genoemd onderdeel p uit te
breiden met vervoersvoorzieningen die strekken tot verbetering van de
leefomstandigheden en die deel uitmaken van dan wel rechtstreeks
samenhangen met eerstgenoemde vervoersvoorzieningen. Hierbij wordt
voorgesteld een maximum van 2.000 kilometer per kalenderjaar te
hanteren, gelijk aan het maximum dat gemeenten en het UWV hanteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

26

Deze maatregel betreft, zoals toegelicht in het algemeen deel van deze
memorie, een codificatie van een in een beleidsbesluit opgenomen
goedkeuring.
Artikel I, onderdeel C (artikel 3.133 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
Op grond van artikel 3.133, negende lid, Wet IB 2001 is het onder
voorwaarden mogelijk om bij langdurige arbeidsongeschiktheid een
lijfrente af te kopen zonder dat een dergelijke afkoop leidt tot het op grond
van artikel 3.133, eerste lid, Wet IB 2001 in aanmerking nemen van
negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen. Een van de
voorwaarden is dat de in artikel 3.133, negende lid, Wet IB 2001
opgenomen afkoopgrens niet wordt overschreden. Als in een jaar meer
wordt afgekocht dan mogelijk is op grond van deze afkoopgrens, dan
wordt op grond van artikel 3.137 Wet IB 2001 een bedrag ter grootte van
de waarde in het economische verkeer van de volledige afkoop als
negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen in aanmerking genomen
en is ter zake van die afkoop over dit in aanmerking te nemen bedrag
revisierente verschuldigd op grond van artikel 30i, eerste lid, onderdeel b,
AWR. Met de voorgestelde wijziging van artikel 3.133, negende lid, Wet IB
2001 wordt deze indien-bepaling aangepast naar een voor-zoverbepaling.
In dit kader wordt tevens voorgesteld artikel 30i AWR zodanig aan te
passen dat er slechts revisierente wordt verschuldigd ter zake van het
bedrag dat uitgaat boven de afkoopgrens (zie artikel XVII, onderdeel D).
Artikel I, onderdeel D (artikel 5.14 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
Voor groene beleggingen geldt een vrijstelling van de vermogensrendementsheffing (box 3) op grond van de artikelen 5.13 en 5.14 Wet IB 2001
alsmede een heffingskorting op grond van artikel 8.19 Wet IB 2001. Artikel
5.14, eerste lid, Wet IB 2001 bepaalt wat onder groene beleggingen wordt
verstaan, namelijk aandelen in, winstbewijzen van en geldleningen aan
aangewezen groene fondsen. Op grond van artikel 5.14, tweede lid, Wet IB
2001 kunnen uitsluitend als groene fondsen worden aangewezen banken
en beleggingsinstellingen als bedoeld in artikel 1:1 Wft die hun vermogen
hoofdzakelijk investeren in groene projecten.
Zoals in het algemeen deel van deze memorie is toegelicht, wordt
voorgesteld het mogelijk te maken voor hoofdbanken om via een specifiek
daarop ingericht onderdeel binnen de eigen organisatie de activiteiten van
een groenbank te verrichten. Die activiteiten hoeven daarmee niet langer
in een afzonderlijke dochteronderneming, met eigen bankvergunning, te
worden ondergebracht. De operationele activiteiten binnen die groenbanken zijn beperkt tot monitoring van de genoemde hoofdzakelijkheidseis, de aanvraag van goedkeuring voor groene projecten bij RVO en
het opstellen van financiële en managementrapportages ten aanzien van
groen beleggen. Daarmee rijst de vraag wat in die gevallen de
meerwaarde is van de wettelijke voorwaarde dat sprake moet zijn van een
zelfstandige bank met een eigen bankvergunning om als groenfonds te
opereren. Hiertoe dient de voorgestelde aanpassing van artikel 5.14,
tweede lid, onderdeel a, Wet IB 2001. Op grond van het aan die bepaling
toevoegen van een verwijzing naar onderdelen van banken wordt het
mogelijk om een onderdeel van een bank als een groenfonds aan te
wijzen, als het doel en de feitelijke werkzaamheden van dat onderdeel
hoofdzakelijk bestaan uit het direct of indirect verstrekken van kredieten
ten behoeve van erkende groenprojecten. Indien ervoor gekozen wordt
om deze activiteiten onder te brengen in de hoofdbank, heeft de bevoegde
prudentiële toezichthouder (DNB of de ECB) bij een dergelijk traject ook
een belangrijke rol, gelet op zijn wettelijke bevoegdheden en taken met
betrekking tot bankvergunningen en het, waar nodig, verlenen van een
verklaring van geen bezwaar op grond van de Wft. Voor het toezicht op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

27

groen beleggen, onder andere op de hoofdzakelijkheidseis, heeft de
Belastingdienst voor zo’n onderdeel van een bank ook inzicht nodig in de
wijze waarop bij de bank een administratief onderscheid wordt gemaakt
tussen eigen spaarproducten (en groene uitzettingen) en die van het
onderdeel van de bank dat het groenfonds is. Met dit doel wordt tevens
een wijziging van artikel 5.14, zevende lid, Wet IB 2001 voorgesteld
waardoor bij ministeriële regeling (ook) regels worden gesteld met
betrekking tot het administratieve onderscheid tussen het onderdeel van
de bank dat het groenfonds is en de overige onderdelen van de bank. Dit
onderscheid kan plaatsvinden door het altijd hanteren van identificeerbare
spaarproducten met eigen productcodes en gekoppelde rekeningnummers met een afwijkende nummering bij het onderdeel groenfonds.
Voorts moet voor wat betreft de uitzettingen (administratief) blijken dat
die (uitsluitend) door het onderdeel groenbank zijn aangegaan. Bij dit
toezicht ligt een controletaak voor de accountant van de bank. Het fiscale
risico dat niet wordt voldaan aan de voorwaarden voor groen beleggen,
zoals de hoofdzakelijkheidseis, wordt ondervangen door een administratieve controle door onder andere de Belastingdienst. Groene spaarproducten vormen namelijk afzonderlijke producten in het banksysteem. De
Belastingdienst ziet voldoende mogelijkheden en waarborgen om de
controle goed te kunnen uitvoeren. Dit voorstel betekent dat ook voor
groenfondsen als onderdeel van een hoofdbank de aanvraagprocedure bij
RVO toegankelijk moet worden.
Artikel I, onderdeel E (artikel 6.38 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
Periodieke giften als bedoeld in artikel 6.34 Wet IB 2001 zijn aftrekbaar als
zij aan de in artikel 6.38 Wet IB 2001 gestelde vereisten voldoen. Kern van
dat artikel is dat de periodieke giften moeten zijn vastgelegd in een
notariële of onderhandse akte van schenking waarbij de schenker zich
verplicht om de periodieke gift gedurende vijf of meer jaren ten minste
jaarlijks uit te keren. Met ingang van 1 januari 2023 is de aftrek van
periodieke giften beperkt tot een plafond van € 250.000 op grond van
artikel 6.38, tweede en derde lid, Wet IB 2001. Ingeval er sprake is van een
fiscaal partnerschap, is dit plafond van toepassing op het gezamenlijke
bedrag aan periodieke giften van de belastingplichtige en zijn partner
tezamen.
Periodieke giften, alsmede andere giften als bedoeld in artikel 6.35 Wet IB
2001, worden – in beginsel – in aanmerking genomen naar de waarde in
het economische verkeer. Voor periodieke giften is de waarde in het
economische verkeer ten tijde van het aangaan van de verplichting in een
notariële of onderhandse akte bepalend. Zoals is toegelicht in het
algemeen deel van deze memorie wordt voorgesteld aan de toepassing
van de giftenaftrek voor giften in natura met een waarde in het economische verkeer van meer dan € 10.000 de voorwaarde te verbinden dat er
een onafhankelijke taxatie van de waarde in het economische verkeer
aanwezig is of dat die waarde volgt uit een factuur. Dit wordt voor
periodieke giften geregeld in het voorgestelde artikel 6.38, tweede lid, Wet
IB 2001 en voor andere giften in het voorgestelde artikel 6.39, tweede lid,
Wet IB 2001. Het taxatierapport, onderscheidenlijk de factuur, moet
worden overgelegd indien de inspecteur daarom vraagt. De ondergrens
van € 10.000 wordt toegepast per kalenderjaar en op het totaal aan
periodieke giften in natura in een kalenderjaar, onderscheidenlijk aan
andere giften per kalenderjaar. Daarbij maakt het geen verschil of sprake
is van een gift in natura in gedeelten gedurende het kalenderjaar.
Het voorgestelde artikel 6.38, tweede lid (nieuw), Wet IB 2001 voorziet in
de voorwaarde dat voor periodieke giften in natura met een waarde in het
economische verkeer van meer dan € 10.000 per kalenderjaar een
onafhankelijk taxatierapport wordt opgesteld of een factuur kan worden
overgelegd. De voorgestelde ondergrens van € 10.000 geldt per belasting-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

28

plichtige. Ingevolge de voorgestelde wijziging van artikel 6.38, vierde lid
(nieuw), Wet IB 2001 geldt voor de belastingplichtige en zijn partner
tezamen een ondergrens van € 20.000 voor het gezamenlijke bedrag aan
periodieke giften in natura.
Voorts wordt voorgesteld om, onder vernummering van artikel 6.38, vijfde
lid (nieuw), Wet IB 2001 tot achtste lid, twee leden in te voegen.
Het voorgestelde artikel 6.38, vijfde lid (nieuw), Wet IB 2001 betreft een
gedeeltelijke codificatie van een beleidsbesluit. Op grond van deze
voorgestelde wijziging is het mogelijk dat in de (notariële of onderhandse)
akte van schenking wordt opgenomen dat de periodieke gift aan een ANBI
of vereniging in ieder geval mag worden beëindigd bij verlies van de
ANBI-status of de status van kwalificerende vereniging, bij faillissement
van de ANBI of vereniging of bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid
van de schenker of een van de schenkers. Deze beëindiging is ingevolge
het voorgestelde artikel 6.38, zesde lid (nieuw), Wet IB 2001 uitsluitend
mogelijk indien de schenker niet of nauwelijks invloed heeft op die
omstandigheid. Indien de periodieke gift binnen een periode van vijf jaar
eindigt op grond van een omstandigheid als bedoeld in het voorgestelde
artikel 6.38, vijfde lid (nieuw), Wet IB 2001 wordt op grond van het
voorgestelde artikel 6.38, zesde lid (nieuw), Wet IB 2001 geacht te zijn
voldaan aan artikel 6.38, eerste lid, Wet IB 2001.
Ingevolge het voorgestelde artikel 6.38, zevende lid (nieuw), Wet IB 2001
worden bij ministeriële regeling niet alleen regels gesteld met betrekking
tot de onderhandse akte van schenking, maar worden eveneens regels
gesteld met betrekking tot notariële akten alsmede met betrekking tot het
taxatierapport, onderscheidenlijk de factuur. In de ministeriële regeling
worden in ieder geval voorwaarden opgenomen om zoveel mogelijk het
onafhankelijke, professionele oordeel in het taxatierapport te waarborgen.
Wat de factuur aangaat, moet het in ieder geval gaan om een recente
factuur van een transactie tussen onafhankelijke derden.
De volgende voorbeelden kunnen de werking van deze bepaling bij
periodieke giften verduidelijken. Daarbij wordt geabstraheerd van de
andere voorwaarden voor giftenaftrek waaronder de in de ministeriële
regeling aan het taxatierapport, onderscheidenlijk de factuur, te stellen
voorwaarden.
Voorbeeld 1
A geeft in 2024 bij akte van schenking een kunstwerk in bruikleen
aan een museum voor vijf jaar en ziet af van een vergoeding. Dit is
een periodieke gift in natura. A schat de waarde in het economische
verkeer van het bruikleen op € 500.000, dus € 100.000 per jaar. A laat
een taxatierapport opstellen. In het taxatierapport wordt de waarde
in het economische verkeer van de periodieke gift in natura gesteld
op € 400.000, dus € 80.000 per jaar. Dat betekent dat A in de
aangiften van de vijf jaren dient uit te gaan van een periodieke gift
van € 80.000 en dus een onafhankelijk taxatierapport of een factuur
moet kunnen overleggen. Als het museum kwalificeert als een
culturele instelling als bedoeld in artikel 5b, vierde lid, AWR, is
eveneens de multiplier van € 1.250 van toepassing op grond van
artikel 6.39a Wet IB 2001.
Voorbeeld 2
A en B zijn fiscale partners. A schenkt in 2024 bij akte van schenking
een periodieke gift in natura in vijf jaar met een geschatte waarde in
het economische verkeer van € 10.000, dus € 2.000 per jaar. B
schenkt in 2024 bij akte van schenking met een looptijd van vijf jaar
twee periodieke giften in natura met in totaal een geschatte waarde
in het economische verkeer van € 1.200.000, dus € 240.000 per jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

29

Daarmee is de geschatte waarde in het economische verkeer van de
periodieke giften in natura van A en B per jaar samen hoger dan de
ondergrens van € 20.000. A en als B zijn verplicht een onafhankelijk
taxatierapport van de periodieke giften in natura te laten opstellen of
een factuur te kunnen overleggen. A en B kunnen een factuur voor
de periodieke giften van € 2.000 per jaar overleggen en laten een
taxatierapport opstellen voor de periodieke giften van € 240.000 per
jaar. In het taxatierapport wordt de waarde in het economische
verkeer van de periodieke giften in natura van B gesteld op
€ 1.000.000, dus € 200.000 per jaar. Dat betekent dat A en B voor de
aangifte moeten uitgaan van periodieke giften in natura van
€ 202.000 per jaar en dus een onafhankelijk taxatierapport of een
factuur moeten kunnen overleggen. Deze partners kunnen
vervolgens het aftrekbare bedrag (van de periodieke giften en de
andere giften samen) verdelen bij hun aangifte inkomstenbelasting.
Voorgesteld wordt de voorgestelde aanpassingen in artikel 6.38 Wet IB
2001 voor het eerst toepassing te laten vinden op periodieke giften
waartoe de verplichting bij notariële of onderhandse akte op of na
1 januari 2024 wordt aangegaan. Dit wordt geregeld in het voorgestelde
artikel XXX.
Artikel I, onderdeel F (artikel 6.39 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
Artikel 6.39 Wet IB 2001 regelt de omvang van andere giften die in
aanmerking kunnen worden genomen als aftrekbare giften in de zin van
artikel 6.32 Wet IB 2001. Andere giften worden op grond van artikel 6.39
Wet IB 2001 in aanmerking genomen voor zover zij met schriftelijke
bescheiden kunnen worden gestaafd en voldoen aan de inkomensgrenzen. Met de zinsnede «met schriftelijke bescheiden kunnen worden
gestaafd» wordt bedoeld dat de gift met schriftelijke stukken aannemelijk
moet worden gemaakt. In principe worden giften vervolgens in
aanmerking genomen naar de waarde in het economische verkeer.
Voorgesteld wordt om in artikel 6.39, eerste lid, Wet IB 2001 een redactionele wijziging door te voeren. Het woord «voorzover» wordt daarbij
telkens vervangen door «voor zover».
Met het voorgestelde artikel 6.39, tweede lid (nieuw), Wet IB 2001 wordt
voorgesteld om, zoals is toegelicht in het algemeen deel van deze
memorie en in de artikelsgewijze toelichting op de wijziging van artikel
6.38 Wet IB 2001, aan de toepassing van de giftenaftrek voor giften in
natura met een waarde in het economische verkeer van in totaal meer dan
€ 10.000 de voorwaarde te verbinden dat er een onafhankelijke taxatie
van de waarde in het economische verkeer aanwezig is of dat die waarde
volgt uit een recente factuur. Dit betekent dat het aannemelijk maken van
giften in natura boven deze ondergrens plaatsvindt met als vast bewijsmiddel het taxatierapport of recente factuur. Het taxatierapport, onderscheidenlijk de factuur, moet worden overgelegd indien de inspecteur
daarom vraagt. Het taxatierapport, onderscheidenlijk de factuur, moet
voldoen aan de in de ministeriële regeling op te nemen voorwaarden. Dit
betreft in ieder geval voorwaarden om zoveel mogelijk het onafhankelijke,
professionele oordeel in het taxatierapport te waarborgen. Wat de factuur
aangaat, moet het in ieder geval gaan om een recente factuur van een
transactie tussen onafhankelijke derden. De ondergrens van € 10.000
wordt toegepast op het totaal aan andere giften in natura in een kalenderjaar.
De voorgestelde wijzigingen van artikel 6.39, derde en vierde lid (nieuw),
Wet IB 2001 bewerkstelligen dat deze ondergrens geldt per belastingplichtige en wordt verdubbeld tot € 20.000 voor een belastingplichtige en
zijn fiscale partner samen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

30

De volgende voorbeelden kunnen de werking van deze bepaling bij
andere giften verduidelijken. Daarbij wordt geabstraheerd van de andere
voorwaarden voor giftenaftrek zoals de drempel en het plafond bij andere
giften en de in de ministeriële regeling aan het taxatierapport, onderscheidenlijk de factuur, te stellen voorwaarden.
Voorbeeld 3
X schenkt in 2024 vijf schapen en doet nog een andere gift in natura.
X schat de waarde in het economische verkeer van de vijf schapen in
totaal op € 3.000 en de waarde in het economische verkeer van de
andere gift in natura op € 10.000. Daarmee komen de giften in
natura in totaal op € 13.000 voor 2024 (namelijk € 3.000 plus
€ 10.000). X is dus verplicht een onafhankelijk taxatierapport te laten
opstellen of een factuur te kunnen overleggen. In het taxatierapport
wordt de waarde in het economische verkeer van de vijf schapen
gesteld op € 3.000 en in een ander taxatierapport wordt de waarde
in het economische verkeer van de andere gift gesteld op € 9.000.
Dat betekent dat X voor de aangifte 2024 dient uit te gaan van
andere giften van in totaal € 12.000 en dus een onafhankelijk
taxatierapport of een factuur moet kunnen overleggen.
Voorbeeld 4
A en B zijn fiscale partners. A schenkt in 2024 een andere gift in
natura van € 10.000. B doet een andere gift in natura van € 15.000.
Daarmee komen de giften in natura van A en B in totaal op € 25.000
voor 2024 (namelijk € 10.000 plus € 15.000). A en B zijn dus verplicht
een te laten opstellen of een factuur te kunnen overleggen. In het
taxatierapport wordt de waarde in het economische verkeer van de
andere giften in natura van A gesteld op € 10.000 en van B gesteld
op € 12.000. Deze partners moeten dus een onafhankelijk taxatierapport of een factuur kunnen overleggen. Deze partners kunnen
vervolgens het aftrekbare bedrag (van de periodieke giften en de
andere giften samen) verdelen bij hun aangifte inkomstenbelasting.
Voorbeeld 5
A en B zijn fiscale partners. A schenkt in 2024 een andere gift in
natura van € 10.000. B doet een andere gift in natura van € 5.000.
Daarmee komen de giften in natura van A en B in totaal op € 15.000
voor 2024 (namelijk € 10.000 plus € 5.000). Dat is lager dan de
ondergrens van € 20.000 voor de verplichting een onafhankelijk
taxatierapport van de andere giften in natura te laten opstellen of
een factuur te kunnen overleggen. Wel zullen de gift en de waarde
daarvan aannemelijk moeten kunnen worden gemaakt.
Artikel I, onderdeel G (artikel 9.5 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
Voorgesteld wordt de in artikel 9.5, tweede lid, Wet IB 2001 neergelegde
bezwaartermijn ter zake van de beschikking belastingrente onder
omstandigheden te verlengen. De termijn voor het instellen van bezwaar
tegen een (gedeeltelijke) afwijzing van een herzieningsverzoek eindigt op
grond van dat lid op de dag van de dagtekening van de definitieve
aanslag waarmee de voorlopige aanslag wordt verrekend. Als op dat
moment niet gedurende een termijn van zes weken bezwaar heeft
opengestaan, wordt die termijn ingevolge de voorgestelde wijziging van
artikel 9.5, vijfde lid, Wet IB 2001 verlengd totdat ter zake van de (gehele of
gedeeltelijke) afwijzing van een verzoek om herziening van een
beschikking belastingrente ten minste zes weken bezwaar heeft openge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

31

staan. Omdat artikel 9.5 Wet IB 2001 niet bepaalt tot welk moment
verzoeken om herziening kunnen worden gedaan, wordt voorgesteld dat
een verzoek om herziening van een beschikking belastingrente kan
worden ingediend tot zes weken na de dag van dagtekening van de
definitieve aanslag waarmee de voorlopige aanslag wordt verrekend. Die
beperking is nodig om te voorkomen dat er een oneindige herzieningsmogelijkheid ontstaat.
Voor de aanvang van de bezwaartermijn geldt ingevolge artikel 22j,
aanhef en onderdeel a, AWR dat de dagtekening van de (gehele of
gedeeltelijke) afwijzing van het herzieningsverzoek bepalend is. Indien de
dagtekening van de (gehele of gedeeltelijke) afwijzing van een herzieningsverzoek is gelegen vóór de dag van bekendmaking, geldt dat de
termijn vanaf de dag na die bekendmaking gaat lopen.
Artikel II
Artikel II, onderdeel A (artikel 13bis van de Wet op de loonbelasting 1964)
Voor de toelichting op de in artikel II, onderdeel A, opgenomen wijziging
van artikel 13bis, tweede lid, Wet LB 1964 wordt verwezen naar de
toelichting op de in artikel I, onderdeel A, opgenomen wijziging van artikel
3.20, tweede lid, Wet IB 2001.
Artikel II, onderdeel B (artikel 20 van de Wet op de loonbelasting 1964)
Voor de toepassing van artikel 20 Wet LB 1964 geldt dat een inhoudingsplichtige bij de berekening van de verschuldigde loonbelasting voor
werknemers die niet in Nederland en ook niet in de zogenoemde
landenkring68 wonen geen rekening mag houden met de heffingskortingen. Indien de werknemer niet in Nederland, maar wel in de
zogenoemde landenkring woonachtig is, mag op grond van artikel 20,
derde lid, Wet LB 1964 alleen rekening worden gehouden met de
arbeidskorting.
Met het voorgestelde artikel 20, vijfde lid, Wet LB 1964 wordt bewerkstelligd dat een inhoudingsplichtige met ingang van 1 januari 2024 bij de
berekening van de verschuldigde loonbelasting voor een zogenoemde
uitgezonden ambtenaar alsmede voor zijn fiscale partner en zijn in
belangrijke mate door hem onderhouden kinderen die jonger zijn dan 27
jaar (allen vallend onder het in het voorgestelde vijfde lid gebruikte begrip
werknemer) rekening mag houden met alle heffingskortingen. Hiertoe is
in het voorgestelde vijfde lid een verwijzing opgenomen naar artikel 2.2,
tweede en derde lid, Wet IB 2001. Op grond van artikel 2.2, tweede lid,
Wet IB 2001 wordt een Nederlander die in dienstbetrekking staat tot de
Staat der Nederlanden gedurende zijn uitzending geacht in Nederland te
wonen. Op grond van artikel 2.2, derde lid, Wet IB 2001 geldt dat ook voor
zijn fiscale partner en zijn in belangrijke mate door hem onderhouden
kinderen die jonger zijn dan 27 jaar.
Zoals in het algemeen deel van deze memorie is toegelicht betreft deze
wijziging een codificatie van een beleidsbesluit69 op basis waarvan
uitgezonden ambtenaren ten aanzien van de heffingskortingen voor de
loon- en inkomstenbelasting op dezelfde wijze worden behandeld.

68

Hiertoe behoren een andere lidstaat van de EU, een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, Zwitserland en de BES eilanden.
69
Onderdeel 2.2 van het Besluit heffingskortingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

32

Artikel III
Artikel III, onderdelen A, D en F (artikelen 8, 12a, 13b, 20a en 28 van de
Wet op de vennootschapsbelasting 1969)
De voorgestelde wijzigingen in artikel 8, zesde lid, onderdeel b, artikel 12a,
tweede lid, onderdeel b, artikel 13b, vierde lid, artikel 20a, tweede lid,
onderdeel b, en artikel 28, tweede lid onderdeel c, onder 1°, van de Wet op
de vennootschapsbelasting 1969 (Wet Vpb 1969) zijn slechts van
redactionele aard. Met deze wijzigingen wordt «natuurlijke persoon»
vervangen door «natuurlijk persoon».
Artikel III, onderdeel B (artikel 16 van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969)
Artikel 16 Wet Vpb 1969 bevat de giftenaftrek voor de Vpb. In lijn met het
voorstel met betrekking tot de giftenaftrek voor de IB (artikel I, onderdelen
E en F) wordt voorgesteld om met ingang van 1 januari 2024 ook voor de
Vpb aan de toepassing van de giftenaftrek voor giften in natura met een
waarde in het economische verkeer van meer dan € 10.000 de
voorwaarde te verbinden dat er een onafhankelijk taxatierapport is
opgemaakt of dat die waarde volgt uit een recente factuur. Daartoe dient
het voorgestelde artikel 16, vierde lid, Wet Vpb 1969 dat vrijwel gelijkluidend is aan het voorgestelde artikel 6.39 Wet IB 2001. Het huidige
vierde lid van artikel 16 Wet Vpb 1969 wordt in dat kader vernummerd tot
vijfde lid van dat artikel. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar
de toelichting op de voorgestelde artikelen 6.38 en 6.39 Wet IB 2001.
Artikel III, onderdeel C (artikel 18 van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969)
Artikel 10 Wet Vpb 1969 regelt welke bestanddelen niet in aftrek komen bij
het bepalen van de winst van binnenlandse belastingplichtigen. Op grond
van artikel 10, eerste lid, onderdeel f, Wet Vpb 1969 is de wegens genoten
voordelen geheven bronbelasting niet aftrekbaar bij de bepaling van de
winst. Artikel 10 Wet Vpb 1969 is niet van toepassing op buitenlandse
belastingplichtigen met een aanmerkelijk belang als bedoeld in artikel 17,
derde lid, onderdeel b, Wet Vpb 1969. Artikel 18, vijfde lid, Wet Vpb 1969
bepaalt namelijk dat het belastbare inkomen uit aanmerkelijk belang
wordt opgevat en berekend volgens de regels van hoofdstuk 4 Wet IB
2001.
Artikel 4.15 Wet IB 2001 bepaalt wat (aftrekbare) kosten van reguliere
voordelen uit een aanmerkelijk belang zijn, waarbij geheven dividendbelasting en kansspelbelasting op grond van het vierde lid van dat artikel
niet tot de kosten behoren. De geheven bronbelasting wordt daarbij niet
van aftrek uitgesloten, aangezien natuurlijk personen niet belastingplichtig
zijn voor de Wet BB 2021. Het voorgaande betekent dat bij buitenlandse
belastingplichtigen in de vennootschapsbelasting met een aanmerkelijk
belang geen rekening wordt gehouden met de aftrekuitsluiting van artikel
10, eerste lid, onderdeel f, Wet Vpb 1969. Op 1 januari 2024 treedt de Wet
invoering conditionele bronbelasting op dividenden in werking. Vanaf dat
moment kunnen dividenden die belast zijn op grond van artikel 17, derde
lid, onderdeel b, Wet Vpb 1969 tevens belast zijn met bronbelasting. Met
de voorgestelde wijziging van artikel 18, vijfde lid, Wet Vpb 1969 wordt
voorzien in een aftrekuitsluiting die regelt dat buitenlandse belastingplichtigen met een aanmerkelijk belang in de zin van artikel 17, derde lid,
onderdeel b, Wet Vpb 1969 de geheven bronbelasting niet in aftrek
kunnen brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

33

Artikel III, onderdeel E (artikel 27 van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969)
Voor de toelichting op de voorgestelde wijziging van artikel 27, vijfde lid,
Wet Vpb 1969 wordt verwezen naar de toelichting op de in artikel I,
onderdeel G, opgenomen wijziging van artikel 9.5, vijfde lid, Wet IB 2001.
Artikel IV
Artikel IV, onderdelen A en C (artikelen 1 en 10a van de Wet op de
dividendbelasting 1965)
De voorgestelde wijzigingen in de artikelen 1, zevende en achtste lid, en
10a, eerste, tweede, derde, vijfde en zesde lid, onderdeel b, Wet DB 1965
zijn slechts van redactionele aard. Met deze wijzigingen wordt «natuurlijke
persoon» vervangen door «natuurlijk persoon».
Per 1 januari 2023 zijn vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen als
bedoeld in artikel 10, eerste lid, onderdeel c, Wet Vpb 1969 onder de
reikwijdte van de Wet DB 1965 gebracht. Per 1 januari 2022 is aan artikel 1
Wet DB 1965 een tiende lid toegevoegd. Die bepaling regelt dat een
omgekeerd hybride lichaam als bedoeld in artikel 2, twaalfde lid, Wet Vpb
1969 voor de toepassing van de dividendbelasting als opbrengstgerechtigde wordt aangemerkt. Door de in genoemd artikel 1, tiende lid,
voorgestelde toevoeging wordt verduidelijkt dat een omgekeerd hybride
lichaam ook opbrengstgerechtigde in de zin van de Wet DB 1965 kan zijn
ten aanzien van vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen als bedoeld in
artikel 10, eerste lid, onderdeel c, Wet Vpb 1969.
Artikel IV, onderdeel B (artikel 3 van de Wet op de dividendbelasting 1965)
Per 1 januari 2023 zijn vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen als
bedoeld in artikel 10, eerste lid, onderdeel c, Wet Vpb 1969 onder de
reikwijdte van de Wet DB 1965 gebracht. Daartoe zijn diverse artikelen in
de Wet DB 1965 aangevuld met deze kapitaalverstrekkingen, maar als
gevolg van een omissie is daarbij aanpassing van artikel 3 Wet DB 1965
achterwege gebleven. Voor de volledigheid wordt daarom voorgesteld om
vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen als bedoeld in artikel 10, eerste
lid, onderdeel c, Wet Vpb 1969 alsnog toe te voegen aan de opsomming
van hetgeen tot de opbrengst behoort voor de dividendbelasting. Hiertoe
wordt artikel 3, eerste lid, onderdeel f, Wet DB 1965 aangevuld.
Artikel V
Artikel V, onderdeel A (artikel 1.2 van de Wet bronbelasting 2021)
In de ingevolge de Wet invoering conditionele bronbelasting op
dividenden per 1 januari 2024 geldende tekst van artikel 1.2, tweede lid,
Wet BB 2021 is geregeld welke lichamen als inhoudingsplichtige worden
aangemerkt voor de bronbelasting op dividenden. Het begrip inhoudingsplichtige wordt daarbij anders ingevuld voor renten en royalty’s enerzijds
en dividenden anderzijds. Voor renten en royalty’s is ervoor gekozen om
het begrip inhoudingsplichtige zo ruim mogelijk te definiëren om
geldstromen naar laagbelastende jurisdicties zoveel mogelijk te kunnen
raken. De reikwijdte van de bronbelasting op dividenden is echter
beperkter. Deze kan immers alleen worden ingehouden bij lichamen die
dividenden uitkeren aan – kortgezegd – aandeelhouders. In genoemd
artikel 1.2, tweede lid, is de afwijkende reikwijdte van inhoudingsplichtige
voor de bronbelasting op dividenden opgenomen. In dit wetsvoorstel
wordt voorgesteld het begrip inhoudingsplichtige voor de bronbelasting
op dividenden op twee punten aan te vullen. Voorgesteld wordt om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

34

reikwijdte van dit begrip uit te breiden met bepaalde buitenlandse
lichamen en met omgekeerde hybride lichamen. De achtergrond daarvan
is als volgt.
Het begrip inhoudingsplichtige voor de rente en royalty’s kent een in
artikel 1.2, eerste lid, onderdeel b, onder 12°, Wet BB 2021 opgenomen
restcategorie: naar buitenlands recht opgerichte lichamen die vergelijkbaar zijn met (dat wil zeggen: een vergelijkbare rechtsvorm hebben als)
de naar Nederlands recht opgerichte lichamen, genoemd in artikel 1.2,
eerste lid, onderdelen 1° tot en met 11°, Wet BB 2021, zijn voor de rente en
royalty’s ook inhoudingsplichtig. Voor dividenden is een dergelijke
restcategorie niet opgenomen. Met de voorgestelde toevoeging aan
artikel 1.2, tweede lid, Wet BB 2021 van de zinsnede «met de lichamen,
bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, onder 1° tot en met 5° en 10°,
vergelijkbare buitenlandse lichamen» wordt dit alsnog geregeld.
Op 1 januari 2022 is de Wet implementatie belastingplichtmaatregel uit de
tweede EU-richtlijn antibelastingontwijking in werking getreden. Op basis
van die maatregel zijn zogenoemde omgekeerde hybride lichamen
belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Dergelijke lichamen
vallen tevens onder het begrip inhoudingsplichtige voor de bronbelasting
op renten en royalty’s (artikel 1.2, onderdeel b, onder 13°, Wet BB 2021). In
dit wetsvoorstel wordt voorgesteld het begrip inhoudingsplichtige voor de
bronbelasting op dividenden aan te vullen met dergelijke omgekeerde
hybride lichamen.
Artikel V, onderdeel B (artikel 3.4a van de Wet bronbelasting 2021)
Voorgesteld wordt om in het ingevolge de Wet invoering conditionele
bronbelasting op dividenden per 1 januari 2024 in te voeren artikel 3.4a
Wet BB 2021 vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen als bedoeld in
artikel 10, eerste lid, onderdeel c, Wet Vpb 1969, gelijktijdig met de
uitbreiding per 1 januari 2024 van de bronbelasting naar dividenden,
onder de reikwijdte van de Wet BB 2021 te brengen. De voorgestelde
aanpassing strekt ertoe om vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen
door oprichters, aandeelhouders, leden, deelnemers of deelgerechtigden
aan te merken als voordelen in de vorm van dividenden voor de
toepassing van de Wet BB 2021. Dit is in lijn met artikel 10, eerste lid,
onderdeel c, Wet Vpb 1969 waarin is bepaald dat deze vergoedingen niet
aftrekbaar van de winst zijn.
Op grond van het ingevolge de Wet invoering conditionele bronbelasting
op dividenden per 1 januari 2024 in te voeren artikel 3.1, onderdeel c, Wet
BB 2021 wordt per 1 januari 2024, naast de heffing van bronbelasting over
rente en royalty’s, eveneens bronbelasting geheven over voordelen in de
vorm van dividenden. Op grond van het ingevolge de Wet invoering
conditionele bronbelasting op dividenden per 1 januari 2024 in te voeren
artikel 3.4a, eerste lid, Wet BB 2021 behoren voordelen uit hoofde van de
gerechtigdheid – rechtstreeks of door middel van certificaten – tot de
opbrengst van aandelen in, winstbewijzen van en geldleningen als
bedoeld in artikel 10, eerste lid, onderdeel d, Wet Vpb 1969 aan een in
Nederland gevestigde aan de voordeelgerechtigde gelieerde inhoudingsplichtige als bedoeld in artikel 1.2, eerste lid, onderdeel c, onder 1°, 3°, 4°
of 6°, Wet BB 2021 tot de belastbare voordelen. Vergoedingen als bedoeld
in artikel 10, eerste lid, onderdeel c, Wet Vpb 1969 worden daarbij nog niet
genoemd. Bij de grondslag voor de bronbelasting op dividenden is zoveel
mogelijk aangesloten bij de bepalingen hieromtrent in de Wet DB 1965.
Per 1 januari 2023 zijn vergoedingen voor kapitaalverstrekkingen als
bedoeld in artikel 10, eerste lid, onderdeel c, Wet Vpb 1969 onder de
reikwijdte van de Wet DB 1965 gebracht. Door middel van de voorgestelde
wijzigingen van het per 1 januari 2024 in te voeren artikel 3.4a, eerste en
tweede lid, onderdeel f, Wet BB 2021 worden deze vergoedingen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

35

ingang van 1 januari 2024 ook onder de reikwijdte van de Wet BB 2021
gebracht.
Artikel VI
Artikel VI (artikel 15 van de Wet op belastingen van rechtsverkeer)
De voorgestelde eerste zin van artikel 15, tiende lid, WBR regelt – net als
de huidige tekst van die zin – dat de woningwaardegrens, genoemd in het
eerste lid, onderdeel p, onder 4°, van dat artikel, jaarlijks bij ministeriële
regeling wordt gewijzigd. Voorgesteld wordt overeenkomstig de
oorspronkelijke bedoeling te regelen dat de wijziging van deze woningwaardegrens ten minste een jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding
van die wijziging via die ministeriële regeling wordt bekendgemaakt.
Artikel VII
Artikel VII, onderdeel A (artikel 15 van de Wet op de omzetbelasting 1968)
In artikel 15, vijfde lid, Wet OB 1968, is bepaald dat de aftrek van btw is
uitgesloten ingeval die btw in rekening is gebracht ter zake van het
verstrekken van spijzen en dranken voor gebruik ter plaatse binnen het
kader van het hotel-, café-, restaurant-, pension- en aanverwant bedrijf
aan personen die daar slechts voor een korte periode verblijf houden.
Deze aftrekuitsluiting geldt ook voor een ondernemer die de desbetreffende dienst – het verstrekken van spijzen en dranken – niet consumptief
verbruikt, maar onder bezwarende titel verricht aan een andere ondernemer.70
Een voorbeeld ter verduidelijking. Ondernemer X vraagt ondernemer Y
om een diner te organiseren voor zijn zakelijke relaties. Ondernemer Y
schakelt cateraar Z in voor het verzorgen van het eten en het drinken.
Cateraar Z, ook een ondernemer, brengt een vergoeding in rekening bij
ondernemer Y. Ondernemer Y berekent deze kosten vervolgens afzonderlijk door aan ondernemer X. Op grond van de huidige wettelijke
aftrekuitsluiting kan ondernemer Y de door cateraar Z in rekening
gebrachte btw niet in aftrek brengen. Bij doorberekening van de cateringkosten (inclusief de niet-aftrekbare btw) door ondernemer Y aan ondernemer X is wederom btw verschuldigd, die ondernemer X op zijn beurt
niet in aftrek kan brengen.
Om deze cumulatie van btw te voorkomen is per beleidsbesluit –
vooruitlopend op wetgeving – goedgekeurd dat een ondernemer de btw
in aftrek mag brengen die aan hem in rekening is gebracht ter zake van
het verstrekken van spijzen en dranken, mits deze ondernemer de
verstrekking niet afneemt als eindverbruiker en hij op zijn beurt de spijzen
en dranken onder bezwarende titel verstrekt aan een ander en daarvoor
btw in rekening brengt.71 De voorgestelde wijziging van artikel 15, vijfde
lid, Wet OB 1968 is de codificatie van deze goedkeuring. Het bewerkstelligt
dat uitsluiting van het recht op aftrek geen toepassing vindt, indien de
belasting in rekening wordt gebracht aan een ondernemer die de
betreffende dienst – het verstrekken van spijzen en dranken – onder
bezwarende titel verricht aan een ander. Deze ondernemer behoudt zijn
aftrekrecht op grond van artikel 15, eerste lid, Wet OB 1968. De uiteindelijke ondernemer die deze spijzen en dranken afneemt als eindverbruiker
en niet tegen vergoeding verstrekt voor gebruik ter plaatse, heeft geen
recht op aftrek van de hiervoor bedoelde in rekening gebrachte btw.
70
71

HR 25 augustus 1993, ECLI:NL:HR:1993:ZC5426.
Onderdeel 4.2.1 van het Besluit van 7 juni 2021 van de Staatssecretaris van Financiën tot
wijziging van het besluit van 6 december 2014, nr. BLKB2014/704M, Stcrt. 36166 (Stcrt. 2021,
31289)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

36

Artikel VII, onderdeel B (tabel I van de Wet op de omzetbelasting 1968)
Deze wijziging herstelt een onvolledige verwijzing naar een bepaling in de
Geneesmiddelenwet.
Artikel VII, onderdeel C (tabel I van de Wet op de omzetbelasting 1968)
Zoals is aangegeven in het algemeen deel van deze memorie, betreft de
voorgestelde tabel I, onderdeel b, posten 22 en 23, Wet OB de integrale
codificatie van een reeds bestaande goedkeuring in een beleidsbesluit72.
Meer specifiek betreft het de volgende diensten: het opfokken van dieren
en het opkweken van planten.
De voorgestelde post b 22 van tabel I Wet OB 1968 ziet niet alleen op het
opfokken van dieren die onder post a 4, onder a en b, van genoemde tabel
vallen, zoals rundvee, schapen, geiten, varkens en zogenoemde slacht- en
landbouwdieren, maar ook op het opfokken van paarden die niet zijn te
rangschikken onder post a 4 van die tabel. Daardoor blijft het verlaagde
btw-tarief van toepassing op zowel de opfokdiensten van paarden die
onder post a 4, onderdeel b, van tabel I Wet OB 1968 vallen, als op de
opfokdiensten van andere paarden, zoals ren- en hobbypaarden.
De opfok van paarden houdt in de zuivere opfok en de africhting. In de
praktijk wordt onder «zuivere opfok» verstaan de tijd waarin het jonge
paard kan opgroeien tot jongvolwassen paard. Gedurende deze periode
wordt het paard verzorgd, groeit het paard op in groepsverband en wordt
het paard sociaal en handelbaar gemaakt. Er worden geen prestaties van
het jonge paard verwacht. De africhting is het (verder) socialiseren van het
paard, het zadelmak maken van het paard en het paard zodanig africhten
dat het geschikt is voor gebruiksdoeleinden als rij- of renpaard. De
africhtingsfase duurt, wil deze fase nog worden gerekend tot de opfokperiode, niet langer dan zes maanden. Bij een langere termijn is het aan de
africhter om aannemelijk te maken dat geen sprake is van training. De
africhtingfase eindigt in ieder geval als er een startkaart wordt aangevraagd dan wel aan het einde van het vijfde levensjaar van het paard. Het
trainen van een paard bijvoorbeeld tot dressuur- of springpaard behoort
niet tot de opfok van paarden.
De voorgestelde post b 23 van tabel I Wet OB 1968 met betrekking tot het
opkweken van de in onderdeel a van tabel I Wet OB 1968 bedoelde
planten ziet bijvoorbeeld op opkweekdiensten door een bedrijf van
planten voor de teelt van groente en fruit. Ook het opkweken van
bijvoorbeeld gewassen en champignons valt onder deze post. Voor deze
opkweekdiensten verandert er in de praktijk niets wat de toepassing van
het verlaagde btw-tarief betreft.
Artikel VIII
Artikel VIII, onderdeel A (artikel 47 van de Wet belastingen op milieugrondslag)
Voorgesteld wordt om in artikel 47, eerste lid, onderdeel d, Wbm te
verduidelijken dat een eindfactuur jaarlijks is en geen betrekking kan
hebben op één enkel voorschot, waardoor de verbruiksperiode vervolgens
zou kunnen worden verkort. Deze verduidelijking zorgt ervoor dat de
voorschotsystematiek met vaste voorschotten die verrekend worden met
een eindfactuur uitsluitend toepasbaar is op kleinverbruikers. In de
huidige wettekst ontstaat door de definitie van verbruiksperiode de
mogelijkheid om grootverbruikers door middel van een voorschotnota en
72

Toelichting Tabel I van het Besluit van 7 juni 2021 van de Staatssecretaris van Financiën tot
wijziging van het besluit van 6 december 2014, nr. BLKB2014/704M, Stcrt. 36166 (Stcrt. 2021,
31289)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

37

een eindfactuur over een periode korter dan een kalenderjaar te laten
afrekenen. Dit heeft als ongewenst gevolg dat de verbruiksperiode ook
wordt verkort, in plaats van de gebruikelijke periode van een kalenderjaar.
Door de verkorting van de verbruiksperiode kan de verschuldigde
energiebelasting lager uitvallen.
Aanvullend wordt in artikel 47, eerste lid, onderdeel e, Wbm een wijzigingen voorgesteld die verduidelijkt dat de energieleverancier één keer
per jaar een eindfactuur opmaakt. Op deze manier wordt voorkomen dat
grootverbruikers via de voorschotmethodiek die geldt voor kleinverbruikers worden afgerekend, maar wordt ervoor gezorgd dat zij worden
afgerekend op basis van het totaal van twaalf keer maandgemeten
daadwerkelijk verbruik, waarbij gestart wordt in de eerste tariefschijf.
Gedurende het jaar worden de tariefschijven achtereenvolgens doorlopen.
Het verkorten van de verbruiksperiode door een maandelijks voorschot
met een maandelijks eindfactuur kan dus niet. Verder wordt voorgesteld
«het tijdvak» te vervangen door «de verbruiksperiode» omdat «tijdvak» in
onderdeel d van artikel 47, eerste lid, Wbm al is gedefinieerd als
«verbruiksperiode». Verder wordt in het voorgestelde artikel 47, eerste lid,
onderdeel z, Wbm «eindafrekening» gedefinieerd als de laatste factuur
aan de verbruiker die wordt opgemaakt bij het beëindigen van de het
contract. Dit om duidelijk onderscheid te maken tussen «eindafrekening»
en «eindfactuur».
Voorts wordt voorgesteld in artikel 47, achtste lid, Wbm twee zinsneden in
te voegen om te verduidelijken dat het tijdsevenredig toepassen van de
schijflengten op basis van artikel 61 Wbm alleen mogelijk is als sprake is
van een overstap naar een andere leverancier, een verhuizing of het einde
van een contract. Als deze situaties zich voordoen moet er een eindafrekening worden opgesteld door de oude leverancier. Alleen een
eindfactuur is niet voldoende.
Artikel VIII, onderdeel B (artikel 61a van de Wet belastingen op milieugrondslag)
Voorgesteld wordt om in artikel 61a Wbm «laatste factuur» te vervangen
door «eindafrekening» om verwarring met het begrip «eindfactuur» te
voorkomen. Voor zowel grootverbruikers als kleinverbruikers geldt dat de
verbruiksperiode kan worden verkort op het moment dat een contract
eindigt. Voor kleinverbruikers was dit al geregeld in de Wbm en voor
grootverbruikers is dit sinds 1 januari 2015 geregeld in de Wbm. Door de
oude leverancier wordt dan een zogenoemde eindafrekening opgesteld.
Artikel IX
Artikel IX, onderdelen A, B, C, D en E (artikelen 2e, 2f, 50l, 56 en 80 van de
Wet op de accijns)
In de artikelen 2e, vijfde lid, 2f, eerste lid, 50l, 56, derde lid, en 80, tweede
lid, WA worden redactionele verbeteringen voorgesteld. Met deze
aanpassingen zijn geen inhoudelijke wijzigingen beoogd.
Artikel X
Artikel X (artikel 17 van de Wet op de verbruiksbelasting van alcoholvrije
dranken)
Zoals is toegelicht in het algemeen deel van deze memorie wordt in het
kader van een effectievere fraudeaanpak voorgesteld om de definitie van
de kring van belastingplichtigen te verbreden. Voorgesteld wordt hiertoe
in artikel 17 Wvad een zinsnede toe te voegen. Daardoor kan bij ondernemers die accijnsgoederen vanuit andere lidstaten laten afleveren bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

38

Nederlandse klanten worden nageheven zonder dat zij direct voorafgaand
aan de levering de alcoholvrije dranken fysiek voorhanden hebben.
Artikel XI
Artikel XI, artikelen XII tot en met XVI, artikelen XX tot en met XXVI en
XXVIII (artikelen 3, 11, 12, 13, 13b, 14 tot en met 21a, 23, 24a, 25, 26, 26b,
28, 29a, 30, 31bis tot en met 34, 37, 38 tot en met 41, 42, 42a en 44a van de
Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen, artikelen 2.1, 2.3 tot en
met 2.11, 2.13, 2.16, 2.17, 2.18, 2.21, 3.1, 4.3, 4.6, 4.7, 5.2, 6.1, 6.2, 6.4, 6.6,
6.7, 6.9 tot en met 6.13 en 9.1 van de Wet hersteloperatie toeslagen, artikel
5 van de Wet op de zorgtoeslag, artikelen 1a, 5, 11, 48c, 49 en 55 van de
Wet op de huurtoeslag, artikel 5 van de Wet op het kindgebonden budget,
artikelen 1.3, 1.4. 1.48 en 1.67a van de Wet kinderopvang, artikelen 64 en
67 van de Participatiewet, artikel 6 van de Uitvoeringswet huurprijzen
woonruimte, artikelen 45 en 48 van de Wet inkomensvoorziening oudere
en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen, artikelen 45 en
48 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, artikel V van de Wet nadeelcompensatie en
schadevergoeding onrechtmatige besluiten, artikel 34 van de Wet
structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen, artikel 54a van de
Woningwet en artikelen II, XVIIA en XVIII van Overige fiscale maatregelen
2020)
In deze artikelen wordt de verwijzing naar de naam van het bestuursorgaan »Belastingdienst/Toeslagen» vervangen door »Dienst Toeslagen».
Deze wijzigingen betreffen enkel een naamswijziging. Met deze maatregelen worden verder geen gevolgen beoogd.
Artikel XI, onderdeel B (artikel 13 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen)
De voorgestelde wijziging van artikel 13, tweede lid, Awir strekt ertoe de
Minister van Financiën de mogelijkheid te bieden om, zoals ook in het
algemeen deel van deze memorie is vermeld, met betrekking tot de wijze
waarop het elektronische berichtenverkeer met de Belastingdienst
plaatsvindt op hoofdlijnen kaders te stellen en de concrete invulling
daarvan aan de Belastingdienst/Toeslagen te laten, zodat deze snel op
behoeften in de praktijk kan inspelen. Met het oog daarop worden twee
zaken verduidelijkt. Ten eerste wordt verduidelijkt dat de in artikel 13,
tweede lid, Awir opgenomen delegatiebepaling niet is bedoeld om in de
Regeling EBV uitputtend te regelen op welke wijze het elektronische
formele berichtenverkeer plaatsvindt. Met formeel berichtenverkeer wordt
gedoeld op berichten die in een wettelijke regeling worden genoemd,
zoals een aangifte of een bezwaarschrift. Ten tweede wordt met de
voorgestelde aanpassing verduidelijkt dat de bepaling de bevoegdheid
van de Belastingdienst/Toeslagen onverlet laat om op grond van artikel
2:15, eerste lid, tweede zin, Awb aan inkomend elektronisch berichtenverkeer nadere eisen te stellen op het gebied van bijvoorbeeld beveiliging
van persoonsgegevens.
Artikel XVII
Artikel XVII, onderdeel A (artikel 3a van de Algemene wet inzake rijksbelastingen)
Voor de toelichting op deze wijziging wordt verwezen naar de toelichting
op de voorgestelde wijziging van artikel 13, tweede lid, Awir.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

39

Artikel XVII, onderdeel B (artikel 5b van de Algemene wet inzake rijksbelastingen)
De definitie van een ANBI, relevant voor onder andere de giftenaftrek en
bepaalde vrijstellingen van schenk- en erfbelasting, is opgenomen in
artikel 5b AWR. In het eerste lid van dat artikel zijn voorwaarden geformuleerd waaraan ANBI’s dienen te voldoen. Er wordt een redactionele
wijziging voorgesteld waardoor beter tot uitdrukking komt dat ook ANBI’s
die niet zijn gevestigd in het Koninkrijk der Nederlanden, een andere
lidstaat van de EU of een bij ministeriële regeling aangewezen staat, maar
in zogenoemde derde landen, in ieder geval dienen te voldoen aan de
voorwaarden zoals momenteel zijn opgenomen in het huidige artikel 5b,
eerste lid, onderdeel a, onder 1o tot en met 4o AWR. Een voorbeeld is de
publicatieplicht. Op grond van het huidige artikel 5b, eerste lid, onderdeel
b, AWR gelden de voorwaarden in artikel 5b, eerste lid, onderdeel a, AWR
niet automatisch voor instellingen in zogenoemde derde landen. De
bedoeling van deze redactionele wijziging is dat de ingevolge het huidige
artikel 5b, eerste lid, onderdeel b, AWR eventueel door de Minister van
Financiën te stellen aanvullende voorwaarden – hetgeen na de wijziging is
opgenomen in het voorgestelde artikel 5b, eerste lid, onderdeel d, onder
2°, AWR – er uitsluitend toe strekken rekening te houden met het
bijzondere (toezichts/handhavings)karakter van het gevestigd zijn in
zogenoemde derde landen.
Artikel XVII, onderdeel C (artikel 30fc van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen)
In artikel 30fc, zesde lid, AWR is bepaald dat geen belastingrente in
rekening wordt gebracht met betrekking tot inkomstenbelasting ter zake
van te conserveren inkomen als bedoeld in artikel 2.8, tweede lid, Wet IB
2001 (uitgezonderd te conserveren inkomen dat is ontstaan door
toepassing van de artikelen 3.58, eerste lid, of 3.64, eerste lid, Wet IB
2001). In artikel 2.8, tweede lid, Wet IB 2001 wordt aangegeven wat als te
conserveren inkomen wordt aangemerkt.73 Met de voorgestelde bepaling
wordt aan artikel 30fc, zesde lid, AWR een verwijzing naar artikel 2.8,
vierde tot en met zevende lid, Wet IB 2001 toegevoegd, waardoor ook in
de in die leden genoemde gevallen geen belastingrente in rekening wordt
gebracht. In voornoemde leden wordt, kort gezegd, de mogelijkheid tot
het opleggen van een conserverende aanslag bij de overgang krachtens
huwelijksvermogensrecht op een niet in Nederland wonende verkrijger,
erfrecht onder algemene titel en onder bijzondere titel, de verdeling van
een nalatenschap binnen twee jaren na overlijden van de erflater,
respectievelijk schenking op een niet in Nederland wonende verkrijger
geregeld. Met de toevoeging van de verwijzing naar artikel 2.8, vierde tot
en met zevende lid, Wet IB 2001 in artikel 30fc, zesde lid, AWR wordt de
wettekst in lijn gebracht met de bedoeling van de wetgever en de praktijk.
Artikel XVII, onderdeel D (artikel 30i van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen)
De voorgestelde aanpassing van artikel 3.133 Wet IB 2001 in combinatie
met de voorgestelde aanpassing van artikel 30i, tweede lid, tweede zin,
AWR heeft als gevolg dat bij afkoop van een lijfrente wegens langdurige
arbeidsongeschiktheid de revisierente van 20% niet wordt berekend over
het bedrag van de gehele aanspraak, maar (slechts) over de waarde van
73

Dit betreft de positieve inkomensbestanddelen die in aanmerking zijn genomen op grond van
de artikelen 3.58, eerste lid, 3.64, eerste lid, 3.83, eerste of tweede lid, 3.133, tweede lid,
onderdelen h of j, 3.136, eerste, tweede, derde, vierde of vijfde lid, 4.16, eerste lid, onderdeel
h, 7.2, achtste lid, of 7.5, vierde, vijfde of zevende lid, Wet IB 2001.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

40

de aanspraak voor zover deze meer bedraagt dan de afkoopgrens,
bedoeld in artikel 3.133, negende lid, Wet IB 2001. Artikel 30i, derde lid,
AWR strekt ertoe om bij een korte looptijd van de lijfrente een gunstiger
alternatief te bieden voor artikel 30i, tweede lid, AWR. Om dat gunstigere
karakter te behouden moet ook in artikel 30i, derde lid, AWR de «voorzoverbepaling» die met de wijziging van artikel 3.133, negende lid, Wet IB
2001 wordt voorgesteld, tot uitdrukking komen. Daartoe wordt voorgesteld aan artikel 30i, derde lid, AWR een zin toe te voegen. Deze zin
bepaalt dat indien artikel 3.133, negende lid, Wet IB 2001 van toepassing
is, het bedrag aan revisierente dat op grond van de eerste twee zinnen
van genoemd derde lid is berekend, wordt vermenigvuldigd met een
breuk. De teller van deze breuk is het bedrag dat op grond van artikel
3.133, eerste lid, Wet IB 2001 in verbinding met de voorgestelde wijziging
van artikel 3.133, negende lid, Wet IB 2001 als negatieve uitgaven voor
inkomensvoorzieningen in aanmerking wordt genomen. De noemer van
deze breuk is het gezamenlijk bedrag van hetgeen ter zake van de afkoop
in het betreffende kalenderjaar wordt ontvangen.
Artikel XVII, onderdeel E (artikel 51 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen)
De voorgestelde wijziging van artikel 51 AWR ziet op de verduidelijking
van de omvang van het weigeringsrecht van de belastingplichtige.
Daartoe wordt de bestaande tekst van dat artikel in een eerste lid
opgenomen – dit betreft dus slechts een technische wijziging – en de
voorgestelde verduidelijking in een tweede lid. Voor de formulering van
dit tweede lid wordt met het vermelden van de vertrouwelijkheid van de
contacten aansluiting gezocht bij het arrest Tradman/Staat.74 Het tweede
lid beoogt tot uitdrukking te brengen dat voor de belastingplichtige de
vertrouwelijkheid van zijn contacten met een verschoningsgerechtigde
geen grond is om te weigeren om de informatie die los van die vertrouwelijke contacten bestaat, aan de inspecteur te verstrekken. Dat heeft twee
implicaties. Ten eerste ligt in het woord «contacten» als zodanig besloten
dat de belastingplichtige niet mag weigeren de informatie te verstrekken
waarvan het bestaan niet afhangt van de relatie met de verschoningsgerechtigde. Deze informatie bestaat immers los van enig contact met de
verschoningsgerechtigde. Daarbij valt te denken aan jaarrekeningen en
bankafschriften waarover de belastingplichtige zelf beschikt. Ten tweede
ligt in de vertrouwelijkheid van de contacten besloten dat de belastingplichtige niet mag weigeren de informatie te verstrekken waarvan het
bestaan weliswaar afhangt van de relatie met de verschoningsgerechtigde, maar welke informatie niet met de verschoningsgerechtigde is
gedeeld of van hem is ontvangen in diens hoedanigheid van verschoningsgerechtigde. Als bijvoorbeeld een advocaat informatie van een
belastingplichtige ontvangt in zijn hoedanigheid van bestuurder van een
vennootschap dan valt die informatie niet onder het verschoningsrecht en
heeft de belastingplichtige met betrekking tot die informatie geen
weigeringsrecht. Indien van correspondentie tussen anderen dan de
verschoningsgerechtigde en de belastingplichtige een afschrift aan die
verschoningsgerechtigde – bijvoorbeeld een notaris – wordt toegezonden
dan kan evenmin worden gezegd dat reeds daarom de inhoud van die
correspondentie met de notaris in die hoedanigheid is gedeeld.75 Het gaat

74
75

HR 27 april 2012, ECLI:NL:HR:2012:BV3426, r.o. 3.5.3.
HR 26 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:110, r.o. 4.4. Zie ook de toelichting op Regel 3 («Vertrouwelijkheid») van de Gedragsregels advocatuur, waar onder meer als voorbeeld wordt
genoemd «het «inkopiëren» van een advocaat in de cc-regel van een e-mail met geen ander
doel dan de inhoud van de e-mail onder de vertrouwelijkheid te brengen». De Gedragsregels
advocatuur hebben overigens geen wettelijke status maar vormen een invulling die de
advocatuur geeft aan de wettelijke betamelijkheidsnorm van artikel 46 van de Advocatenwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

41

er dus altijd om na te gaan in welke hoedanigheid de verschoningsgerechtigde informatie heeft verstrekt of ontvangen. Het weigeringsrecht van de
belastingplichtige strekt zich immers alleen uit tot de informatie die onder
het verschoningsrecht van de verschoningsgerechtigde valt. De
inspecteur heeft in dat kader de gelegenheid om de enkele bewering van
de belastingplichtige dat het om vertrouwelijke contacten gaat en hij
daarom mag weigeren te voldoen aan de verplichtingen van artikel 47
AWR, op aannemelijkheid te toetsen.76 De vermelding van artikel 47 AWR
betekent dat geen onderscheid wordt gemaakt tussen de actieve
meewerkplicht van artikel 47, eerste lid, onderdeel a, AWR en de passieve
meewerkplicht van artikel 47, eerste lid, onderdeel b, AWR. Dit onderscheid raakt als zodanig immers niet aan de vraag welke informatie in
vertrouwelijkheid is uitgewisseld tussen de belastingplichtige en de
verschoningsgerechtigde. Daarom wordt met de zinsnede «gegevens,
inlichtingen, boeken, bescheiden en andere gegevensdragers of de
inhoud daarvan» de terminologie van beide vormen van de meewerkplicht gebruikt. Het voorgaande geldt ook voor informatiegaring in
internationale context omdat het voor het kunnen vaststellen van het
juiste bedrag aan verschuldigde belasting niet uitmaakt of de informatie
binnen of buiten de landsgrenzen opkomt. Om die reden wordt ook naar
artikel 47a AWR verwezen. De informatie ten aanzien waarvan de
belastingplichtige zich ingevolge het voorgestelde tweede lid niet op zijn
weigeringsrecht mag beroepen, moet volgens de regels van artikel 49
AWR worden verstrekt. Daartoe wordt ook naar dat artikel verwezen. De
voorgestelde verduidelijking betreft de relatie van de belastingplichtige
met een verschoningsgerechtigde die is genoemd in artikel 53a AWR. Dit
vloeit logischerwijs voort uit het accessoire karakter van het weigeringsrecht van de belastingplichtige. Zonder verschoningsrecht als bedoeld in
artikel 53a AWR heeft de belastingplichtige in de context van de voorgestelde verduidelijking immers geen weigeringsrecht.77 Voorts is het de
bedoeling dat een belastingplichtige zich niet aan de voorgestelde
verduidelijking kan onttrekken door informatie buiten zijn beschikking te
brengen door bijvoorbeeld het enige exemplaar van een bankafschrift in
bewaring te geven aan een verschoningsgerechtigde.78 In dergelijke
gevallen beschikt hij niet over dat exemplaar maar kan hij daar redelijkerwijs wel over beschikken. Wat redelijkerwijs is, hangt af van de feiten
en omstandigheden van het concrete geval. Tot slot wordt voor de
volledigheid opgemerkt dat de voorgestelde verduidelijking geen
inhoudelijke wijziging van het weigeringsrecht van de belastingplichtige
inhoudt.

76

HR 19 november 1985, ECLI:NL:HR:1985:AC9105, r.o. 5.4 en HR 27 april 2012,
ECLI:NL:HR:2012:BV3426, r.o. 3.5.3.
De belastingplichtige kan nog wel een weigeringsrecht hebben op grond van het fair
play-beginsel, maar de artikelen 51 en 53a AWR zien niet op dat beginsel. Zie voor het fair
play-beginsel in het fiscale domein HR 23 september 2005, ECLI:NL:HR:2005:AU3140.
78
In een dergelijk geval lijkt de verschoningsgerechtigde overigens niet die hoedanigheid te
hebben maar enkel de hoedanigheid van bewaarder, zodat het verschoningsrecht niet geldt en
het bankafschrift op grond van artikel 48 AWR ook bij de verschoningsgerechtigde zou kunnen
worden opgevraagd. Zie ook Kamerstukken II 1988/89, 21 287, nr. 3, p. 22 en 25.
77

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

42

Artikel XVII, onderdeel F (artikel 53a van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen)
De huidige tekst van artikel 53a, eerste lid, AWR regelt het fiscale
verschoningsrecht van bepaalde geheimhouders zoals advocaten en
notarissen.79 Voorgesteld wordt in genoemd lid richtinggevende
jurisprudentie van de HR over het verschoningsrecht te codificeren. Dat
het bij informatie die onder het verschoningsrecht valt moet gaan om
informatie die wordt uitgewisseld met de geheimhouder in diens
hoedanigheid van verschoningsgerechtigde heeft de HR reeds in zijn
arrest van 19 november 1985 overwogen.80 Nadien heeft de HR steeds
bevestigd dat die hoedanigheid voor een succesvol beroep op het
verschoningsrecht essentieel is.81 Daarom wordt voorgesteld die essentie
te codificeren. Daarnaast wordt voorgesteld aansluiting te zoeken bij de
formulering van het verschoningsrecht zoals dat is neergelegd in het Sv.82
Zoals is gezegd in het algemeen deel van deze memorie is de voorgestelde maatregel enkel bedoeld als verduidelijking. Zo blijft het dus ook in
beginsel de verschoningsgerechtigde die beoordeelt of zijn verschoningsrecht in het concrete geval van toepassing is, tenzij redelijkerwijze geen
twijfel erover kan bestaan dat dit standpunt onjuist is.83
Artikel XVIII
Artikel XVIII, onderdeel A (artikel 7c van de Invorderingswet 1990)
Voor de toelichting op deze wijziging wordt verwezen naar de toelichting
op de wijziging van artikel 13, tweede lid, Awir.
Artikel XVIII, onderdelen B en C (artikelen 61 en 63 van de Invorderingswet
1990)
Voor de toelichting op de voorgestelde wijzigingen van de artikelen 61 en
63 IW 1990 inzake het weigeringsrecht van de belastingschuldige en het
verschoningsrecht van bepaalde verschoningsgerechtigden wordt
verwezen naar de toelichting op de wijziging bij de artikelen 51 en 53
AWR, waarin dezelfde wijzigingen voor de belastingheffing zijn toegelicht.

79

In het algemeen vallen het verschoningsrecht en de geheimhoudingsplicht overigens niet
volledig samen. Zonder geheimhoudingsplicht is er geen verschoningsrecht, maar niet
iedereen met een geheimhoudingsplicht kan aanspraak maken op een verschoningsrecht, zie
HR 22 december 1989, ECLI:NL:HR:1989:AD0997, r.o. 3.2. Zo komt bijvoorbeeld accountants en
fiscalisten geen zelfstandig verschoningsrecht toe, terwijl zij wel te maken hebben met
vertrouwelijke beroepsuitoefening en zij gebonden zijn aan een professionele geheimhoudingsplicht.
80
HR 19 november 1985, ECLI:NL:HR:1985:AC9105, r.o. 5.3.1. Dat het verschoningsrecht alleen in
de hoedanigheid van verschoningsgerechtigde geldt is overigens ook opgemerkt bij de
totstandkoming van artikel 53a AWR, zie Kamerstukken II 1988/89, 21 287, nr. 3, p. 25. Dat heeft
evenwel niet geleid tot een explicitering in de wettekst.
81
Zie voor de advocatuur HR 10 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3258, r.o. 3.3., naar welk arrest
de HR in latere arresten vaak verwijst, en voor het notariaat HR 26 januari 2016,
ECLI:NL:HR:2016:110, r.o. 4.2. Specifiek in de context van artikel 53a AWR heeft de HR dit
bevestigd in HR 9 april 2021, ECLI:NL:HR:2021:532, r.o. 3.1.3.
82
Artikel 218 Sv.
83
HR 2 maart 2010, ECLI:NL:HR:2012:BJ9262, r.o. 3.3. Algemeen wordt aangenomen dat dit
betekent dat de rechter het beroep op het verschoningsrecht slechts marginaal mag toetsen.
In Hof Den Bosch 7 januari 2020, ECLI:NL:GHSHE:2020:13 lijkt dat hof dat beroep in r.o. 3.12
overigens meer dan marginaal te toetsen. In cassatie is hierover niet geklaagd, zie HR 9 april
2021, ECLI:NL:HR:2021:532. Zie HR 6 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:1018 voor een geval waarin er
redelijkerwijze geen twijfel over kon bestaan dat ten onrechte een beroep op het verschoningsrecht werd gedaan. In die zaak ging het om stukken die niet zagen op enige correspondentie met een medewerker van degene die een beroep deed op het verschoningsrecht (een
advocatenkantoor).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

43

Artikel XIX
Artikel XIX (artikel 8.88 van de Belastingwet BES)
Voor de toelichting op de voorgestelde wijziging van artikel 8.88 van de
Belastingwet BES inzake het weigeringsrecht van een belastingplichtige
en het wettelijke verschoningsrecht van bepaalde verschoningsgerechtigden wordt verwezen naar de toelichting op de artikelen 51 en 53a AWR,
waarin eenzelfde wijziging voor de belastingheffing op grond van de AWR
is toegelicht. Overeenkomstige toepassing van het voormelde op de
invordering is geborgd door artikel 8.90 van de Belastingwet BES.
Artikel XXVII
Artikel XXVII (Wet vrachtwagenheffing)
Artikel 30 van de Wet vrachtwagenheffing wijzigt de tabel in artikel 25a,
eerste lid, van de Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994 (Wet MRB
1994). Per abuis sluiten twee gewichtscategorieën van vrachtwagens niet
op elkaar aan in de Wet vrachtwagenheffing. Het onderhavige voorstel
wijzigt de grens van één van die categorieën zodat deze weer aansluit op
de in de genoemde tabel opgenomen volgende categorie. Deze wijziging
heeft tot gevolg dat op het moment dat artikel 30 van de Wet vrachtwagenheffing (bij koninklijk besluit) in werking treedt artikel 25a Wet MRB
1994 op de juiste wijze wordt gewijzigd.
Artikel XXIX
Artikel XXIX (samenloopbepaling)
Als gevolg van artikel IV, onderdeel H, van de Wet verbetering uitvoerbaarheid toeslagen zal artikel 31bis Awir vervallen zodra genoemd artikel
IV, onderdeel H, op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip in werking
treedt. Indien artikel IV, onderdeel H, van de Wet verbetering uitvoerbaarheid toeslagen eerder in werking treedt dan het in dit wetsvoorstel
voorgestelde artikel XII, hoeft artikel 31bis Awir niet meer te worden
opgenomen in de opsomming van aan te passen artikelen als gevolg van
de naamswijziging van de Belastingdienst/Toeslagen naar Dienst
Toeslagen. De samenloopbepaling in artikel XXIX strekt hiertoe. Indien
artikel IV, onderdeel H, van de Wet verbetering uitvoerbaarheid toeslagen
later in werking treedt dan het in dit wetsvoorstel voorgestelde artikel XII,
is aanpassing van artikel 8.4, onderdeel E, van de Wet hersteloperatie
toeslagen nodig. Artikel 8.4, onderdeel E, van de Wet hersteloperatie
toeslagen bevat een aanpassing van artikel 3.1, eerste lid, van de Wet
hersteloperatie toeslagen in verband met het vervallen van artikel 31bis
Awir zodra artikel IV, onderdeel H, van de Wet verbetering uitvoerbaarheid
toeslagen op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip in werking treedt.
Genoemd artikel 3.1, eerste lid, bevat naast een verwijzing naar artikel
31bis Awir ook een verwijzing naar de «Belastingdienst/Toeslagen». Het in
het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde artikel XII regelt de naamswijziging van de Belastingdienst/Toeslagen naar Dienst Toeslagen in onder
meer genoemd artikel 3.1, eerste lid. Indien artikel IV, onderdeel H, van de
Wet verbetering uitvoerbaarheid toeslagen later in werking treedt dan het
in dit wetsvoorstel voorgestelde artikel XII, moet de in artikel 8.4,
onderdeel E, van de Wet hersteloperatie toeslagen opgenomen wijzigingsopdracht van artikel 3.1, eerste lid, van de Wet hersteloperatie toeslagen
worden aangepast door de verwijzing naar de «Belastingdienst/
Toeslagen» te vervangen door «Dienst Toeslagen». Artikel XXIX regelt
deze samenloop.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

44

Artikel XXX
Artikel XXX (Samenloopbepaling)
In artikel II van het bij koninklijke boodschap van 9 maart 2023 ingediende
voorstel van wet tot wijziging van de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen en de Algemene douanewet ter opheffing van de geheimhoudingsplicht in verband met het verstrekken van gegevens aan de inspectie
belastingen, toeslagen en douane (Wet opheffing geheimhoudingsplicht
ten behoeve van de inspectie belastingen, toeslagen en douane) (Kamerstukken 36 324) wordt een lid toegevoegd aan artikel 38a Awir, te weten
artikel 38a, derde lid, Awir, waarin wordt verwezen naar «Belastingdienst/
Toeslagen». Indien voornoemd wetsvoorstel tot wet is of wordt verheven
en artikel II van die wet eerder in werking treedt dan het in het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde artikel XI, onderdeel C, moet artikel 38a,
derde lid, Awir worden opgenomen in de opsomming van aan te passen
artikelen als gevolg van de naamswijziging van de Belastingdienst/
Toeslagen naar Dienst Toeslagen. Indien artikel II van eerstgenoemd
wetsvoorstel later in werking treedt dan het in het onderhavige
wetsvoorstel voorgestelde artikel XI, onderdeel C, moet in het in genoemd
artikel II opgenomen artikel 38a, derde lid, Awir «Belastingdienst/
Toeslagen» worden vervangen door «Dienst Toeslagen». Deze samenloopbepaling strekt hiertoe.
Artikel XXXI
Artikel XXXI (samenloopbepaling)
Als gevolg van artikel 3.4, onderdeel A, van de Wet van 3 maart 2021 tot
wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en enkele andere wetten in
verband met het nieuwe omgevingsrecht en nadeelcompensatierecht
(Stb. 2021, 135) zal, zodra dat artikel in werking treedt, artikel V van de Wet
nadeelcompensatie en schadevergoeding onrechtmatige besluiten
worden gewijzigd. Indien genoemd artikel 3.4, onderdeel A, eerder in
werking treedt dan het in dit wetsvoorstel voorgestelde artikel XXIV, moet
de in artikel XXIV van dit wetsvoorstel opgenomen verwijzing naar artikel
V van de Wet nadeelcompensatie en schadevergoeding onrechtmatige
besluiten worden gewijzigd. Indien genoemd artikel 3.4, onderdeel A, later
in werking treedt dan het in dit wetsvoorstel voorgestelde artikel XXIV,
moet de in genoemd artikel 3.4, onderdeel A, opgenomen wijzigingsopdracht van artikel V van de Wet nadeelcompensatie en schadevergoeding
bij onrechtmatige besluiten worden aangepast. De in artikel XXXI
opgenomen samenloopbepaling strekt hiertoe.
Artikel XXXII
Artikel XXXII (inwerkingtreding)
Deze wet treedt in werking met ingang van 1 januari 2024. Voor één
wijziging is in eerbiedigende werking voorzien. Dit is toegelicht bij de
toelichting op het betreffende onderdeel.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij
De Staatssecretaris van Financiën,
A. de Vries

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 342, nr. 3

45