Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 752

Wijziging van enkele belastingwetten en enige
andere wetten (Belastingplan 2014)

Nr. 6

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 september 2013
1. Inleiding
In overleg met uw Kamer heb ik de toezegging gedaan om een eind te
maken aan de ook voor mij onwenselijk situatie dat voor auto’s met een
buitenlands kenteken, die feitelijk ter beschikking staan aan een Nederlands ingezetene, geen Motorrijtuigenbelasting (MRB) wordt betaald1. Dit
is niet alleen onwenselijk vanuit het oogpunt van gemiste belastingopbrengsten, maar ook vanuit het oogpunt van gelijke behandeling en de
belastingmoraal. Deze vorm van fraude zal daarom ook stevig worden
aangepakt. Ik wil toe naar een situatie waarin alle auto-eigenaren die
langere tijd wonen en werken en daardoor feitelijk ingezetenen van
Nederland zijn, in beginsel MRB en belasting op personenauto’s en
motorrijwielen (BPM) betalen.
Nu al geldt dat iemand die de intentie heeft om langer dan vier maanden
binnen een periode van zes maanden in Nederland te verblijven, verplicht
is zich bij de gemeentelijke basisadministratie (GBA) in te schrijven.
Inschrijving bij de GBA betekent dat een hem ter beschikking staande auto
met buitenlands kenteken in Nederland moet worden geregistreerd en
een Nederlands kenteken krijgt. Vanaf dat moment moet in Nederland de
MRB en BPM worden betaald.2 Om er ook op toe te zien dat dit ook wordt
nageleefd is voor auto-eigenaren met een buitenlands kenteken een
tweeledige aanpak vereist.
Aan wanbetalers moet duidelijk worden gemaakt dat zij op een harde
aanpak kunnen rekenen. Tegelijkertijd is belangrijk dat de welwillende
belastingplichtige die zich in Nederland vestigt, wordt voorzien van
1

2

kst-33752-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Kamerstuk 33 402, nr. 14, blz. 15–17, nr. 45, nr. 46, blz. 18, 53, 77 en Handelingen II 2012/13, nr.
23, item 14, blz. 85–115.
Brief van de Minister van IenM van 5 maart 2012 inzake uitvoering aangenomen motie Van
Bemmel (PVV), Kamerstuk 29 398, nr. 318.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

1

informatie en waar nodig wordt geholpen om aan zijn verplichtingen te
(kunnen) voldoen. In deze brief zal ik uiteenzetten hoe ik de optimale mix
van enerzijds strikte controle en handhaving en anderzijds informatieverstrekking, wil bereiken. Overigens heb ik in de tussentijd niet stilgezeten
en heeft de extra aandacht voor deze groep al bemoedigende resultaten
opgeleverd.
Alvorens uiteen te zetten op welke wijze het toezicht nu wordt ingezet en
welke intensiveringen nog op stapel staan is het goed om eerst de
complexiteit van de materie te schetsen in relatie tot bijvoorbeeld
(inter)nationale wet- en regelgeving.
Op grond van een analyse van de problematiek kom ik tot de conclusie
dat intensivering van het toezicht nodig is, maar de Belastingdienst
daarnaast extra wettelijke armslag nodig heeft om de beoogde effectieve
en efficiënte handhaving ook daadwerkelijk te realiseren. De mogelijkheden die ik daar voor zie zal ik aan het einde van deze brief uiteenzetten.
Ik zal op zo’n kort mogelijke termijn een eerste aanzet doen als het gaat
om aanpassing van nationale wet- en regelgeving. De eerste gelegenheid
daartoe is het Belastingplan 2014 dat met Prinsjesdag aan de Tweede
Kamer zal worden toegezonden.
2. Probleemschets
Belastingplicht buitenlandse kentekens
Ook buitenlandse kentekens kunnen onder de MRB plicht vallen.
Hoofdregel is dat MRB is verschuldigd door de houder van een motorrijtuig. Als houder wordt aangemerkt degene die een in het buitenland
geregistreerd motorrijtuig feitelijk ter beschikking heeft op de weg in
Nederland. Dit leidt in alle gevallen tot een onmiddelijke verschuldigdheid
van de MRB tenzij er sprake is van een vrijstelling. Er zijn twee soorten
vrijstellingen. Voor ingezetenen kent de wet MRB (op basis van
vergunning) een vrijstelling voor houders die werken bij een buitenlands
bedrijf of een eigen bedrijf bezitten in het buitenland. We kennen 5.700
van dergelijke vergunninghouders.
Voor niet ingezetenen kent de wet een (wederkerigheids)vrijstelling van
op dit moment maximaal één jaar. Deze vrijstelling geldt alleen voor
inwoners van landen die zijn aangesloten bij het verdrag van Genève van
18 mei 1956.
Problemen bij heffing
Indien geen sprake is van één van de hiervoor genoemde uitzonderingssituaties en er dus sprake is van de verschuldigdheid van MRB, dient de
MRB ook daadwerkelijk te worden betaald. Het toezicht op de naleving
van de betaling van MRB is echter niet eenvoudig.
• Het voornaamste probleem is dat motorrijtuigen met buitenlandse
kentekens in Nederland niet geregistreerd staan waardoor er geen
koppeling te maken is tussen de in Nederland geregistreerde/
woonachtige belastingplichtigen en het motorrijtuig met buitenlands
kenteken dat hen in Nederland feitelijk ter beschikking staat. De
registratie van een motorrijtuig met een Nederlands kenteken bij de
Dienst Wegverkeer (RDW) is in beginsel verplicht voor elke in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

2

•

•

Nederland ingeschrevene in de GBA.3 Het tijdvak van belastingheffing
begint op de dag van de eerste tenaamstelling van het kenteken in
Nederland. Vanaf dat moment is een koppeling mogelijk tussen de
houder en het in Nederland geregistreerde motorrijtuig. Er zijn
hoegenaamd geen problemen bij de heffing van MRB van motorrijtuigen (auto’s) met een Nederlands kenteken (circa 7,4 miljoen personenauto’s en ruim 750.000 bestelauto’s).
De belastingplicht voor een auto met een buitenlands kenteken vangt
aan op het moment dat met die auto gebruik wordt gemaakt van de
openbare weg in Nederland. Bij feitelijke constatering van het
weggebruik kan de houder beweren dat de auto van een ander is en
slechts incidenteel wordt gebruikt. Handhaving is slechts mogelijk
door gegevensuitwisseling met land van herkomst of intensieve
controle.
Een ingezetene moet eigenlijk voor het gebruik van de weg in
Nederland uit eigen beweging aangifte bij de Belastingdienst doen. Dit
is niet altijd bekend bij de doelgroep en kan alleen door actieve
informatieverstrekking worden gerealiseerd. Slechts 2.500 ingezetenen
van Nederland betalen momenteel MRB voor een auto met buitenlands kenteken.

Overigens mogen we niet uit het oog verliezen, dat de overgrote
meerderheid van de auto’s met buitenlandse kentekens die in Nederland
op de weg rijden niet in overtreding is. Te denken valt aan buitenlandse
toeristen en seizoensarbeiders. Verder geldt een onbeperkte vrijstelling
voor buitenlanders die in Nederland studeren en voor grensarbeiders4 –
gezamenlijk 137.000 personen waarvan een deel over een auto zal
beschikken – en voor personen die voor een bepaalde duur in Nederland
gedetacheerd zijn (zonder vergunning). Daarnaast wordt voor maximaal
twee aaneengesloten weken per jaar vrijstelling verleend als een
ingezetene van Nederland met een buitenlands gekentekende auto,
bestelauto of motor gebruikmaakt van de Nederlandse weg (mits vooraf
aangemeld; in 2012 betrof het 2.696 aanmeldingen). Deze vrijstellingen
vloeien voort uit het Europees recht.5
Budgettaire gevolgen
Van de 350.000 arbeidsmigranten in Nederland hebben 113.000 een in
Nederland geregistreerde auto en betalen daarmee MRB. Van de overige
237.000 is het afhankelijk van het autobezit en de gemiddelde hoogte van
de MRB en BPM per auto om een inschatting te kunnen maken van de
misgelopen belasting. De gemiddelde MRB inclusief provinciale opcenten
per auto kan worden geschat op € 500 per jaar voor een benzineauto,
€ 1.500 voor een dieselauto en op € 400 per jaar voor een bestelauto van
een ondernemer. De opbrengst van de belasting op personenauto’s en
motorrijwielen (BPM) valt niet goed in te schatten aangezien deze
afhankelijk is van de CO2-uitstoot en van de leeftijd van de auto en er
3

Er is slechts één uitzondering. Voertuigen hoeven niet te zijn voorzien van een Nederlands
kenteken indien deze deelnemen aan het internationale verkeer. Een belangrijke voorwaarde
hiervoor is dat het voertuig eigendom is van een niet in Nederland gevestigde natuurlijk of
rechtspersoon en zich tijdelijk in Nederland bevindt. Voorbeelden zijn (door)reis of werkbezoek
in Nederland. De uitzondering voor internationaal verkeer is overigens neergelegd in het
Verdrag van Wenen van 8-11-1968, artikel 1, onderdeel b, waar NL partij bij is.
4
Volgens het CBS stonden er in het studiejaar 2009/2010 47.000 buitenlandse studenten
ingeschreven in het Nederlandse hoger onderwijs (waarvan ruim 40% uit Duitsland). Volgens
de CBS-gegevens over grenspendel 2009, gebaseerd op de loonaangiften van werkgevers,
waren er ongeveer 90.000 werknemers die in België of Duitsland woonden en in Nederland
werkten. Een groot deel daarvan had de Nederlandse nationaliteit.
5
Met name Richtlijn 83/182/EEG van de Raad betreffende de belastingvrijstellingen bij de
tijdelijke invoer van bepaalde vervoermiddelen binnen de Gemeenschap (PB L 105 van
23.4.1983, blz. 59).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

3

bovendien een vrijstelling bij verhuizing naar Nederland van toepassing
kan zijn.
3. Plan van aanpak
Gelet op de geschetste problemen bij de handhaving zou een intensivering van het toezicht door in te zetten op meer staandehoudingen door
de Belastingdienst nauwelijks effectief zijn. Daarom is de mogelijkheid van
een interdisciplinaire aanpak van deze problematiek onderzocht, enerzijds
met controle en handhaving en anderzijds wetgeving. In dat kader heeft
de afgelopen maanden intensief overleg plaatsgevonden met de
Ministeries van Infrastructuur en Milieu (I&M) en van Veiligheid en Justitie
(V&J) over de inzet van de RDW, politie en de Belastingdienst om een
sluitende integrale aanpak te realiseren.
Dit heeft geresulteerd in een pakket maatregelen dat berust op drie pijlers:
3.1
3.2
3.3

Toezicht
a. Aanpak tot op heden
b. Intensivering toezicht
Aanscherping wet- en regelgeving
Informatie-uitwisseling binnen EU-verband en op basis van
bilaterale verdragen

Toezicht is de belangrijkste pijler van het plan van aanpak. Daarbij zal de
aanpak die in het verleden reeds zijn succes heeft bewezen verder worden
versterkt. De voorgestelde wetgevende maatregelen zijn nieuw en
bedoeld ter ondersteuning van het toezicht en maken deel uit van het
Belastingplan 2014.
3.1.A Aanpak tot op heden
De Belastingdienst richt zich bij de aanpak van buitenlandse kentekens op
de optimale mix van handhavingsinstrumenten, variërend van repressief
toezicht tot (gerichte) voorlichting.
Toezicht
In repressief toezicht worden auto’s met een buitenlands kenteken
staandegehouden. Dit gebeurt veelal in gezamenlijke acties met politie.
Iedereen die vanuit het buitenland voor langere tijd in Nederland verblijft,
is zoals gezegd verplicht zich in te schrijven in de GBA en terstond zijn
auto onder een Nederlands kenteken te laten registreren.6 Tot de tijd van
registratie in Nederland mag het kenteken uit het land van herkomst
worden gebruikt.7 De handhaving van de kentekenplicht is primair
neergelegd bij de politie en een onderdeel van de reguliere politietaak
verkeershandhaving. De politie heeft mede in dat kader te allen tijde de
bevoegdheid bestuurders staande te houden. De politie handhaaft bij het
niet voldoen aan de kentekenplicht en geeft de gegevens van bestuurders
die niet voldoen aan de kentekenplicht door aan de Belastingdienst. Het
plaatsen op een referentielijst geschiedt met inachtneming van de
richtsnoeren van het College Bescherming Persoonsgegevens. Het
kenteken en/of de houder hiervan moeten hiertoe aanleiding geven.

6
7

Zie voetnoot 3 voor de uitzondering hierop.
Brief van de Minister van IenM van 5 maart 2012 inzake uitvoering aangenomen motie Van
Bemmel (PVV), Kamerstuk 29 398, nr. 318.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

4

Voor de belastingdienst is het op het moment van staandehouding niet
altijd duidelijk of de persoon die op dat moment de beschikking heeft over
de auto ook daadwerkelijk in Nederland woont of in aanmerking komt
voor een vrijstelling. Het vaststellen van de woonplaats in Nederland is
daarbij een vereiste om een naheffing te kunnen opleggen. Dit kan op dit
moment vanwege de wettelijke beperkingen alleen worden vastgesteld op
grond van individuele feiten en omstandigheden, waarbij de bewijsplicht
bij de belastingdienst ligt. Direct een naheffing opleggen is dan
momenteel ook niet mogelijk. Om op het moment van staandehouding
een succesvol vervolg te kunnen geven aan het vaststellen van de feiten
en omstandigheden, krijgt de potentieel belastingplichtige een informatieformulier uitgereikt en wordt zijn kenteken ingescant. Dit biedt de
mogelijkheid om in een later stadium nader onderzoek uit te voeren naar
de woonplaats.
Voorlichting
Aangezien vrijwillige registratie het meest eenvoudig is, behoort
(gerichte) voorlichting tot een belangrijk instrument om de kentekenregistratie onder arbeidsmigranten te verhogen. Immers, indien de belastingplichtige zelf het initiatief neemt, wordt niet toegekomen aan de bewijsrechtelijke problemen die staandehouding opleveren. Zo is er sinds begin
2012 een folder «nieuw in Nederland» vanuit de arbeidsinspectie
beschikbaar waarin ook wordt ingegaan op de auto, MRB en registratie.8
Deze folder is er in het Nederlands en 13 andere talen. Ook op de websites
van overheid.nl, de RDW en de Belastingdienst is informatie over de auto,
registratie en MRB te vinden. Zo is bij de Belastingdienst een folder
beschikbaar «In Nederland rijden met een buitenlands kenteken» in het
Nederlands, Duits, Engels en Pools. Deze algemene informatie zal in
eerste instantie burgers bereiken die actief op zoek gaan naar informatie
over dit onderwerp en, afhankelijk van de mate van verspreiding door de
desbetreffende instanties, ook goedwillende burgers die niet zelf
informatie opzoeken.
Om het effect van voorlichting verder te versterken zijn er door de
Belastingdienst diverse extra inspanningen gepleegd om gericht de
doelgroep te benaderen. Zo is er gerichte voorlichting gegeven aan
arbeidsmigranten gekoppeld aan adrescontroles. De arbeidsmigranten in
de leeftijd van 18 tot 65 jaar die zijn ingeschreven in de GBA, zijn actief
benaderd via informatieverstrekking. Een deel van deze groep heeft een
actieve follow up gekregen door adrescontroles. In het adresonderzoek
waren 3.560 adressen uitgezet. Het adresonderzoek heeft uiteindelijk
geleid tot 442 vrijwillige registraties. Inmiddels betalen 113.549 (van de
totale groep van 350.000) arbeidsmigranten de MRB. De actie is begonnen
in maart 2012. Tot en met september 2012 heeft dit 7.000 extra registraties
opgeleverd en in de periode tot en met augustus 2013 nog eens 5.000
extra registraties.
3.1.B Intensivering toezicht
De belastingdienst gaat de inspanningen ten aanzien van de buitenlandse
kentekens verdubbelen. Door toepassing van de nieuwe wet- en regelgeving kan tevens een aanpak worden ingezet die sneller leidt tot
naheffing. De aandacht wordt gericht op drie groepen:

8

De folder «nieuw in Nederland» van de arbeidsinspectie waarin ook de auto wordt genoemd, of
http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/brochures/2011/12/19/nieuw-innederland.html
www.newinthenetherlands.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

5

Personen die zich voor het eerst in Nederland inschrijven.
Iedereen die zich in Nederland inschrijft in de GBA of de RNI ontvangt van
de Belastingdienst, een informatiepakket en een meldingsformulier auto.
Het meldingsformulier auto moet worden teruggezonden aan de
Belastingdienst. Na ontvangst van dit formulier worden de (auto)gegevens geregistreerd. Bij diegene die niet reageren wordt een adrescontrole uitgevoerd. Dit leidt ertoe dat van alle nieuw ingeschreven de
autogegevens in beeld zijn. De Belastingdienst kan het informatiepakket
versturen zodra zij zicht heeft op de nieuwe inschrijving via de direct
toegang van de belastingdienst in de GBA. Daarnaast wordt ingezet om
per 1 januari 2014 ook gerichte voorlichting direct bij het moment van
inschrijving in de Gemeente te bewerkstelligen in plaats van per post
achteraf. Wanneer er geen vrijwillige kentekenregistratie plaatsvindt volgt
fysieke controle en kan er worden nageheven en/of beboet.
Personen die reeds in Nederland zijn ingeschreven.
Daarnaast is er een bestaande groep arbeidsmigranten in de GBA
ingeschreven, waarvan de autogegevens ontbreken. Met betrekking tot
deze groep wordt via verkeerscontroles, wijkacties een waarnemingen ter
plaatse de koppeling gelegd tussen de auto en de Nederlands ingezetene.
De automatic numberplate recognition (ANPR) krijgt daarbij een prominente plaats bij toezicht (de bestaande capaciteit wordt uitgebreid).
Wanneer bij controles blijkt dat de (aangehouden) persoon in de GBA is
ingeschreven volgt direct een naheffing. De na te heffen belasting
wordt berekend vanaf het begin van de dag waarop betrokkene zich heeft
ingeschreven in de GBA. In een aantal gevallen zal niet direct naheffing
kunnen volgen. Dit betreft de gevallen waarin het vermoeden bestaat dat
er recht is op een vrijstelling. In deze gevallen wordt de belanghebbende
eerst geïnformeerd. Wanneer op de informatieverstrekking aan belanghebbende geen vrijwillige registratie of een vergunningaanvraag volgt
wordt alsnog een naheffingsaanslag opgelegd.
Personen die hier verblijven maar zich niet inschrijven.
In deze doelgroep bevinden zich personen die zich niet laten inschrijven in
de GBA of de Registratie niet-ingezetenen (RNI). De belastingdienst zet
extra capaciteit in om deze personen in beeld te krijgen. Via samenwerking met grote werkgevers, uitzendbranche, gemeenten en
verhuurders zal gerichte voorlichting worden verstrekt aangevuld met
fysieke controleacties bij woon- en werklocaties.
Het is de bedoeling dat de niet-compliante groep gaat merken dat blijven
rondrijden zonder belasting te betalen onaangename gevolgen heeft. De
detectiekans neemt toe en de sanctiekans wordt groter. Daar gaat een
preventieve werking vanuit.
De extra inzet van de belastingdienst moet leiden tot een groter aantal
voertuigen met buitenlandse kentekens van ingezetenen waarvoor MRB
betaald gaat worden. De extra inzet van menskracht leidt tot een
verhoging van de uitvoeringskosten van € 1,6 mln. Via de halfjaarsrapportages zal de Kamer worden ingelicht over de effectiviteit van het aangescherpte toezicht en de effectiviteit van de wetswijziging toegelicht in de
volgende paragraaf.
Naast de mogelijkheden die de belastingdienst heeft zal de politie bij
staandehoudingen in de toekomst meer aandacht gaan besteden aan de
handhaving van de kentekenplicht van ingezetenen die nog rijden met een
buitenlands kenteken. De technische mogelijkheden daartoe worden
steeds groter. Door de groei van de mobiele ict-toepassingen binnen de
politie kunnen bij staandehoudingen in dezelfde tijd meer handhavingsaspecten worden gecontroleerd. De handhaving van de kentekenplicht van
ingezetenen die nog rijden met een buitenlands kenteken wordt hierdoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

6

geïntensiveerd. Het niet naleven van de inschrijving in het kentekenregister is strafbaar gesteld in artikel 177 van de Wegenverkeerswet 1994,
met als sanctie maximaal twee maanden hechtenis of een geldboete van
de derde categorie (maximaal € 7.800).
Op het moment van staandehouding is niet duidelijk of persoon die op dat
moment de beschikking heeft over de auto in Nederland woont en/of een
vrijstelling van toepassing is. Zoals gesteld is de woonplaats in Nederland
een van de eisen om te kunnen heffen. Direct een naheffing opleggen is
dan ook niet mogelijk. Bij staandehouding wordt derhalve een informatieformulier uitgereikt en wordt bij sterke vermoedens van de woonplaats in
Nederland nader onderzoek uitgevoerd.
3.2 Aanscherping wet- en regelgeving
Woonplaatsvermoeden
Naar aanleiding van de motie Van Vliet9 is onderzocht of toekenning van
een BSN aan een buitenlandse natuurlijk persoon of rechtspersoon
automatisch kan betekenen dat alle motorrijtuigen die aan deze personen
in Nederland feitelijk ter beschikking staan in de heffing van MRB worden
betrokken. Dit brengt mij tot het voorstel om een woonplaatsvermoeden
in de Wet MRB te introduceren. Dit woonplaatsvermoeden houdt in dat
een natuurlijk persoon geacht wordt voor de MRB ingezetene van
Nederland te zijn indien hij is ingeschreven in de GBA (dus aan hem een
BSN is toegekend) of zich had moeten inschrijven in de GBA. Hiermee
wordt het MRB- woonplaatsbegrip aangescherpt zodat eerder belastingplicht voor de MRB ontstaat. De belastingplicht vangt aan met ingang van
de dag waarop de houder zich heeft ingeschreven of had moeten
inschrijven in de GBA zolang het motorrijtuig in Nederland feitelijk ter
beschikking staat. Uiteraard blijft het woonplaatsbegrip in de AWR en in
het Europese recht gelden. Daarom heeft de belastingplichtige de
mogelijkheid aan te tonen dat hij geen ingezetene van Nederland is.
Invoering van het woonplaatsvermoeden kan de controle bij aanhouding
op de weg vergemakkelijken. Het is voor de Belastingdienst eenvoudiger
na te gaan of iemand in de GBA en de eigen bestanden voorkomt dan te
onderzoeken of iemand ingezetene van Nederland is.
Moment van inschrijving doorslaggevend voor begin tijdvak
In wezen is het voor de MRB niet relevant of een ingezetene van
Nederland een auto met een Nederlands kenteken of met een buitenlands
kenteken tot zijn beschikking heeft. Daarom zou iedereen die in Nederland
woont en een auto houdt, op dezelfde wijze in de heffing moeten worden
betrokken. Voor de ingezetene die een auto met een Nederlands kenteken
tot zijn beschikking heeft, wordt voor de ingangsdatum van de belastingplicht aangesloten bij de datum van eerste tenaamstelling van de auto in
het Nederlands kentekenregister. Voor de ingezetene die een auto met een
buitenlands kenteken tot zijn beschikking heeft, vangt de belastingplicht
daarentegen aan op de dag waarop het gebruik van de weg in Nederland
start. Een handhavingsprobleem hierbij is, dat de constatering van het
weggebruik veel later kan zijn dan de dag waarop het gebruik van de weg
in Nederland is gestart. Dit probleem wordt aangepakt door bij controle
op de weg het tijdvak van heffing te laten ingaan op het moment dat de
houder zich heeft ingeschreven, of had moeten inschrijven, in de GBA. De
aanvang van het tijdvak kan afwijken indien de houder aantoont dat het
moment waarop de buitenlands gekentekende auto hem ter beschikking
stond op een later tijdstip is gelegen dan de inschrijving in de GBA.

9

Kamerstuk 33 402, nr. 37.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

7

Vrijstelling voor niet-ingezetenen verkorten tot zes maanden
Om eerder toe te komen aan de MRB-belastingplicht van buitenlandse
houders wordt de huidige vrijstelling van één jaar beperkt tot zes
maanden. De termijn van één jaar is ontleend aan het Verdrag van Genève
van 18 mei 1956. Het verdrag biedt echter de ruimte om de vrijstelling
voor de meeste situaties te beperken tot zes maanden. Op grond van het
Europees recht moet in ieder geval een vrijstelling aan niet-ingezetenen
worden verleend voor een al dan niet ononderbroken duur van niet meer
dan 6 maanden per tijdvak van 12 maanden. Daarnaast geldt binnen de
EU een vrijstelling voor studenten (voor de duur van de studie), grensarbeiders en personen met een opdracht voor bepaalde duur.
Ik ben voornemens om, met inachtneming van laatstgenoemde uitzonderingen, de algemene termijn van de vrijstelling in lijn met het internationale recht te beperken tot zes maanden. Deze termijn vangt aan vanaf
het moment dat met de auto gebruik wordt gemaakt van de openbare
weg in Nederland. Deze wijziging is primair bedoeld om personen die
weliswaar in een ander land wonen – hun hoofdverblijf hebben – maar
een groot deel van het jaar in Nederland gebruik maken van de weg en
soms ook in Nederland verblijven, MRB te laten betalen. Een beperking
van de termijn van de vrijstelling zal worden gerealiseerd door een
wijziging van het Uitvoeringsbesluit motorrijtuigenbelasting 1994.
3.3 Inlichtingenuitwisseling
Er zijn verschillende ontwikkelingen op het vlak van informatieuitwisseling met andere landen die mede betrekking kunnen hebben op
buitenlands gekentekende voertuigen. Buiten de fiscaliteit gaat het daarbij
onder meer om uitwisseling van gegevens op het terrein van de openbare
orde, de verkeersveiligheid en de opsporing van strafbare feiten bij
voertuigregistratie. Zo zal de uitwisseling van gegevens uit de nationale
kentekenregisters tussen EU-lidstaten voor de afhandeling van verkeersovertredingen eenvoudiger worden met de implementatie van de
Europese Richtlijn grensoverschrijdende handhaving (2011/82/EU). Boetes
voor verkeersovertredingen op buitenlandse kentekens kunnen dan
gemakkelijker worden geïnd. Dit is nu nog lastig, omdat de Nederlandse
overheid van de meeste kentekens niet de gegevens van de eigenaar kan
achterhalen. De richtlijn moet eind dit jaar door de EU-lidstaten zijn
geïmplementeerd. De Minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor de implementatie van deze richtlijn.
Fiscale inlichtingenuitwisseling vindt plaats op grond van de
EU-Bijstandsrichtlijn (EU-Richtlijn 2011/16/EU van 15 februari 2011).
Nederland kan de bevoegde autoriteiten van andere lidstaten inlichtingen
opvragen die naar verwachting van belang zijn voor de administratie en
de handhaving van onze nationale wetgeving met betrekking tot belastingen die door of namens Nederland worden geheven. Deze richtlijn is
geïmplementeerd in de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de
heffing van belastingen. Hierdoor kan de Belastingdienst adresgegevens
aan een andere lidstaat van de Europese Unie vragen om een aanslag toe
te sturen indien een persoon (al dan niet een gewezen ingezetene)
belastingschulden in Nederland heeft. Nederland kan op grond van de
EU-invorderingsrichtlijn (EU- Richtlijn 2010/24/EU van 16 maart 2010) een
andere lidstaat ook om bijstand bij invordering verzoeken. Deze richtlijn is
geïmplementeerd in de Wet wederzijdse bijstand in de Europese Unie bij
de invordering van belastingschulden en enkele andere schuldvorderingen. Administratieve- en invorderingsbijstand kan ook worden verzocht
met toepassing van het Verdrag inzake wederzijdse administratieve
bijstand in belastingzaken van 25 januari 1988 (WABB-Verdrag). De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

8

wijzigingen uit het protocol op dit vlak worden naar verwachting in 2013
van kracht, waardoor de uitwisseling van inlichtingen met betrekking tot
belastingen op het gebruik of het bezit van motorrijtuigen ook voor
Nederland onder de reikwijdte van het verdrag gaat vallen. Daarmee heeft
de Belastingdienst in ieder geval mogelijkheden tot zijn beschikking om
inlichtingen bij andere aangesloten landen op te vragen.
De Staatssecretaris van Financiën,
F.H.H. Weekers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 752, nr. 6

9