Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 300

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 november 2010
Hierbij doe ik u toekomen, mede namens de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu, het verslag van de Transportraad van 15 oktober
2010.
Het belangrijkste onderwerp van de Raad betrof de herziening van de
Eurovignetrichtlijn. De Raad bereikte met gekwalificeerde meerderheid
een politiek akkoord op dit dossier. De zeer recente Kabinetswisseling was
voor Nederland een belangrijke aanleiding om zich in deze fase van de
Europese besluitvorming te onthouden van stemmen. Tijdens de
Transportraad van 15 oktober is het voorstel, mede op aandringen van
Nederland, op een aantal belangrijke punten nog aangepast. Hiermee is
aan veel bezwaren van Nederland tegemoetgekomen.
Door het bereikte compromis wordt het voor lidstaten mogelijk (het is
geen verplichting) om in de tolgelden die worden geheven op zware
vrachtwagens een beperkt bedrag op te nemen dat betrekking heeft op de
door het vervoer veroorzaakte externe kosten van geluid en luchtkwaliteit.
De richtlijn stelt hiervoor gemeenschappelijke regels vast en draagt
hiermee bij aan het scheppen van eerlijke concurrentievoorwaarden.
Non-discriminatie is het uitgangspunt, hetgeen betekent dat nationale en
buitenlandse vervoerders dezelfde heffing betalen.
De externe kosten van congestie (welke konden oplopen tot 65 cent per
kilometer) zijn, mede op aandringen van Nederland, uit het voorstel
geschrapt. Nederland heeft zich altijd afgevraagd of het internaliseren van
de externe kosten van congestie alleen voor het vrachtvervoer over de
weg effectief zal zijn bij het oplossen van files, indien een dergelijke
maatregel niet tevens zou gelden voor personenauto’s. Personenauto’s
zijn immers veruit de grootste veroorzakers van congestie. Bovendien
proberen vrachtwagens de spits zo veel mogelijk te mijden, aangezien stil
staan hoge kosten met zich meebrengt.

kst-21501-33-300
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 300

1

Voor de doorberekening van de externe kosten van geluid en luchtkwaliteit gelden maximumtarieven (caps). Deze zijn lager voor de schonere
voertuigen (op basis van de Euro-klasse). Voor Euro V en Euro VI geldt
een vrijstelling tot respectievelijk 2013 en 2017. Voor deze categorieën zal
na 2013 en 2017 een tarief geheven kunnen worden van respectievelijk 2
en 1 cent per kilometer voor de uitstoot van luchtverontreiniging op
doorgaande wegen. Voor geluid kan na implementatie van de richtlijn een
tarief tussen de 0,2 en 0,3 cent per kilometer geheven worden op
doorgaande wegen.
Het compromisvoorstel biedt meer ruimte om binnen de infrastructuurcomponent te differentiëren (tot 175% gedurende maximaal 5 uur) op
grond van congestie. Nederland kan het uitgangspunt van differentiatieruimte voor de toltarieven ondersteunen aangezien dit kan leiden tot
betere benutting van de beschikbare infrastructuur. De Nederlandse inzet
was echter om te komen tot een maximale differentiatieruimte van 100%.
Startpunt van de onderhandelingen was 500%. Wel is vastgelegd dat een
hogere tolheffing in de spits, moet worden gecompenseerd door een
lagere heffing buiten de spits.
Na de formele afronding van het standpunt van de Raad zal dit aan het EP
worden overgemaakt, waarna de tweede lezing zal starten.
Tijdens de Transportraad heeft een gedachtewisseling plaatsgevonden
over het toekomstig Europees vervoersbeleid, voorafgaand aan het nog te
verschijnen Witboek Vervoer. In zijn toelichting wees Commissaris Kallas
er op dat er nu keuzes voor de periode tot 2050 gemaakt dienen te
worden. Tegen 2050 dient de afhankelijkheid van het vervoer van fossiele
brandstoffen drastisch te zijn verminderd en moeten de CO2-emissies zijn
verlaagd. Commissaris Kallas zag noodzakelijke acties op drie terreinen:
het wegnemen van belemmeringen voor de interne markt; technologische
ontwikkeling (waaronder alternatieven voor conventionele auto’s) en
investeringen in het vervoersnetwerk. De doelstellingen van de
Commissie moeten tegelijkertijd ambitieus en realistisch zijn, aldus
Commissaris Kallas.
In de aansluitende tafelronde benadrukte een groot aantal lidstaten
(waaronder Nederland) de noodzaak van de voltooiing van de interne
markt en het belang van het wegnemen van de bestaande belemmeringen
die de totstandkoming van een volledige vrije markt in de weg staan. Ook
heeft Nederland het principe van co-modaliteit benadrukt. De lidstaten
erkenden de rol die technologische innovaties kunnen spelen bij het
bevorderen van meer duurzaam vervoer alsmede bij het meer efficiënt
gebruik van bestaande infrastructuur. Een aantal lidstaten gaf de
noodzaak aan van het wegnemen van regionale verschillen binnen de EU
via investeringen in de infrastructuur. De cohesiefondsen en de fondsen
voor regionaal beleid zouden hierbij een belangrijke rol moeten spelen.
Het besluit om de Europese Commissie te machtigen om de onderhandelingen met Brazilië te open over een luchtvaartakkoord werd zonder
discussie goedgekeurd.
Tenslotte heeft Nederland onder het agendapunt «diversen» aandacht
gevraagd voor recent onderzoek waaruit is gebleken dat vrachtwagens in
de praktijk meer schadelijke stoffen uitstoten dan op basis van de
Euronormen en resultaten van de testcycli bij de typegoedkeuring mag
worden verwacht. Op korte termijn zal op comité-niveau gestemd worden
over een eerste pakket van uitvoeringsbepalingen om de prestaties in de
praktijk te verbeteren. Deze regels bieden echter nog geen garantie dat de
uitstoot in de praktijk onder alle omstandigheden op het gewenste niveau

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 300

2

ligt. Het is nodig dat bij de verdere uitwerking van de bepalingen stappen
worden genomen om ervoor te zorgen dat dit wel gebeurt. Nederland
heeft de overige lidstaten opgeroepen ook bij de vaststelling van de
verdere uitvoeringsbepalingen de nodige ambitie te tonen.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M. H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 300

3