Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

33 625

Hulp, handel en investeringen

Nr. 244

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 maart 2017
Zoals toegezegd tijdens het Algemeen Overleg over de Implementatie van
Duurzame Ontwikkelingsdoelen en Inclusieve Ontwikkeling van 25 januari
jl. (Kamerstukken 26 485 en 33 625, nr. 239) informeert het kabinet u over
de manier waarop in programma’s voor seksuele en reproductieve
gezondheid en rechten aandacht wordt besteed aan mensen met een
beperking en hoe dit wordt meegenomen bij de beoordeling van
subsidieaanvragen.
Inclusiviteit kerndoelstelling van SRGR-beleid
Eén van de hoofddoelstellingen van het beleid op het terrein van Seksuele
en Reproductieve Gezondheid en Rechten inclusief hiv/aids is de
verbetering van seksuele en reproductieve rechten voor gediscrimineerde,
kwetsbare mensen, die vaak worden uitgesloten. Daarbij is geen
aanvullende doelstelling geformuleerd voor mensen met een beperking.
In programma’s waarbinnen niet expliciet wordt gewerkt voor en met
mensen met een beperking, hebben interventies veelal wel invloed op de
toegankelijkheid van dienstverlening, ook voor hen. De universaliteit van
deze mensenrechten vormt een basisbeginsel voor alle Nederlandse
inspanningen in dit werkterrein – financieel, diplomatiek en in internationale onderhandelingen.
Nieuwe inzichten te verwachten in obstakels voor mensen met een
beperking
Momenteel vinden twee verschillende onderzoeken plaats naar de
obstakels voor mensen met een beperking bij het verwezenlijken van hun
seksuele en reproductieve rechten.
Ten eerste wordt onder toezicht van het kennisplatform voor Seksuele en
Reproductieve Gezondheid en Rechten – Sharenet – en NWO-WOTRO op
verzoek van de Burundese autoriteiten onderzoek gedaan naar Sexual and

kst-33625-244
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 625, nr. 244

1

Reproductive Health of youth and adults with disabilities in Bujumbura.
Hiermee wordt bijgedragen aan dataverzameling met het doel de betere
bescherming van rechten en betere integratie in beleid en praktijk. Dit zal
bovendien bijdragen aan begrip voor problemen waar mensen met een
beperking zich voor gesteld zien.
Ten tweede steunt het United Nations Populations Fund (UNFPA) in
veertig landen programma’s ter bevordering van de seksuele en reproductieve rechten van mensen met een beperking. Het programma WE DECIDE
begon in 2016 met een wereldwijde studie naar de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van jonge mensen met een beperking.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar de rol die seksueel geweld speelt.
Deze studie zal in de zomer van 2017 worden afgerond. Op basis van de
resultaten wil UNFPA een implementatieplan ontwikkelen gericht op
capaciteitsversterking van deze groep. De Nederlandse vrijwillige bijdrage
aan UNFPA komt ook dit programma ten goede.
Het voornemen is om bevindingen van beide onderzoeken te gebruiken
om bij verdere beleidsuitvoering en dialoog met partners evenals bij de
beoordeling van programmavoorstellen gerichter aandacht te besteden
aan de impact van beleid voor mensen met een beperking.
Lopende programma’s met focus op mensen met een beperking
Hoewel bij recente tenders de vraag of mensen met een beperking
worden bereikt geen deel uitmaakte van de beoordelingscriteria, zijn er
verschillende gesubsidieerde programma’s die expliciet aandacht
besteden aan mensen met een beperking. Deze programma’s worden
hieronder omschreven.
1) Strategische Partnerschappen SRGR
Terre des Hommes, DCI-ECPAT, ICCO, Free a Girl en Plan Nederland
werken samen in de Down to Zero Alliance, waarmee ze een Strategisch
Partnerschap vormen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken om
commerciële en seksuele uitbuiting van kinderen te beëindigen in elf
landen. In de Dominicaanse Republiek zet de alliantie zich in dit kader in
voor kinderen met een beperking.
In Bangladesh werkt de stichting NIKETAN samen met Rutgers in een
Strategisch Partnerschap met het Ministerie van Buitenlandse Zaken aan
het geven van seksuele voorlichting aan jongeren met een beperking.
Rutgers heeft in Indonesië een programma voor blinde/slechtziende en
dove/slechthorende jongeren ontwikkeld dat sindsdien wordt beheerd
door het Indonesische Ministerie van Special Education. Rutgers verzorgt
hiervoor op verzoek (opfris)trainingen en ontwikkelt verder een curriculum
voor jongeren met een mentale beperking.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken zet in op de behandeling van fistels
via zowel het Strategisch Partnerschap met AMREF, WEMOS, ACHEST en
HAI, the Health Systems Advocacy Partnership, alsook de samenwerking
met multilaterale organisaties als United Nations Populations Fund
(UNFPA) en World Health Organization (WHO). Onbehandelde fistels bij
vrouwen veroorzaken continu verlies van urine en faeces. Dit leidt tot
sociale uitsluiting, belemmert deelname aan de arbeidsmarkt en wordt in
bepaalde landen gezien als chronische beperking.
Het Strategisch Partnerschap Her CHOICE van Kinderpostzegels, The
Hunger Project, International Child Initiative en Universiteit van
Amsterdam met het Ministerie van Buitenlandse Zaken besteedt aandacht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 625, nr. 244

2

aan kinderen met een beperking in Sierra Leone. De focus ligt hierbij op
het tegengaan van kindhuwelijken. Meisjes met een beperking worden
vaker uitgehuwelijkt.
2) VOICE en Accountability Fonds
In negen van de tien landen van uitvoering van het VOICE fonds zijn
mensen met een beperking als specifieke doelgroep gekozen. Het
stimuleren van samenwerking tussen verschillende gemarginaliseerde
groepen staat hierbij voorop.
Zo is recent een voorstel goedgekeurd gericht op innovatieve communicatiemethodes in Laos. LGBTI, mensen met een beperking en jongeren
worden gesteund bij toegang tot sociale dienstverlening, gezondheid,
onderwijs en politieke participatie.
In Nigeria wordt binnen een programma van het Accountability Fonds
gewerkt aan het versterken van vrouwen en mensen met een beperking.
Capaciteitsversterking van acht lokale maatschappelijke organisaties, de
meeste actief op vrouwenrechten en mensen met een beperking, leidt tot
betere participatie van deze kwetsbare groepen in beleidsvorming alsook
tot betere waarborg van rechten.
3) Funding Leadership and Opportunities for Women (FLOW)
Tenslotte kan worden genoemd dat een alliantie onder leiding van het
Creating Resources for Empowerment In Action programma (CREA, India)
zich in het kader van het Funding Leadership and Opportunities for
Women programma inzet op het terugdringen van geweld tegen vrouwen
in tien landen. De aandacht is hierbij gericht op het tegengaan van online
geweld en specifiek geweld, ervaren door vrouwen, meisjes en transgenders, waaronder LBT, sekswerkers en vrouwen en meisjes met een
beperking.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 625, nr. 244

3