2020D20344

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over haar brieven
over het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) en de medische
keuringen rijgeschiktheid: Maandrapportage CBR januari 2020 (Kamerstuk
29 398, nr. 809), Schema toezicht op de artsen en de keuringen van
mensen met autisme en antwoord op vragen over medische keuringen
(Kamerstuk 29 398, nr. 793), Medische rijgeschiktheid: reactie Gezondheidsraad op vragen over lijst van aandoeningen in huidige regeling eisen
geschiktheid 2000 (Kamerstuk 29 398, nr. 790), Maatregelen CBR n.a.v.
Covid-19 (Kamerstuk 29 398, nr. 813), Reactie op de motie (Kamerstuk
29 398, nr. 798) van het lid Postma c.s. over een passende oplossing voor
de groep 75-plussers die in het buitenland wil rijden (Kamerstuk 29 398,
nr. 816), Maandrapportage CBR februari 2020 over de divisies Rijgeschiktheid Medisch en Klantenservice (Kamerstuk 29 398, nr. 814),
Verlopen rijbewijzen als gevolg van de maatregelen in relatie tot Covid-19
(Kamerstuk 29 398, nr. 819), Maandrapportage CBR maart 2020
(Kamerstuk 29 398, nr. 820).
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Rijkers

nds-tk-2020D20344

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave

blz.

Inleiding
VVD-fractie
PVV-fractie
CDA-fractie
D66-fractie
ChristenUnie-fractie
SP-fractie
50PLUS-fractie

2
2
3
4
7
8
10
11

Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
stukken die geagendeerd zijn voor het schriftelijk overleg CBR en
medische keuringen rijgeschiktheid en zij hebben hierover nog enkele
vragen en opmerkingen.
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de betreffende beleidsbrieven en willen de Minister nog enkele
vragen voorleggen.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de stukken. Zij hebben de volgende vragen.
De leden van de D66-fractie vinden het van groot belang dat zo spoedig
mogelijk de problemen met het verlengen van rijbewijzen voor mensen
met een aantekening op hun rijbewijs bij het CBR zijn opgelost. Voor deze
leden is het niet acceptabel dat mensen onnodig langs de kant van de weg
komen te staan, doordat de overheid haar taken niet naar behoren kan
uitvoeren. Deze leden hebben daarom enkele vragen over de stand van
zaken van de wijze waarop de problematiek bij het CBR wordt opgelost.
Daarnaast hebben deze leden vragen over hoe het systeem van medische
keuringen voor rijbewijzen herzien kan worden.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de agenda en
hebben daarover de volgende vragen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van de
brieven van de Minister over het CBR en medische keuringen rijgeschiktheid. Deze leden maken zich zorgen over de aanhoudende
problemen bij het CBR en de impact van de coronacrisis. Zij hebben nog
enkele vragen.
De leden van de 50PLUS-fractie hebben kennisgenomen van de diverse
brieven en rapporten die de Kamer heeft ontvangen inzake de situatie bij
het CBR. Deze leden hebben hier nog enkele vragen over.
VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie lezen dat door de Minister aan de Gezondheidsraad gevraagd is om te kijken welke aandoeningen, die genoemd
worden in de Regeling eisen geschiktheid 2000 (REG2000), eventueel
versoepeld kunnen worden in de uitvoering. Deze leden vragen of er een
vaste termijn is waarbinnen de Gezondheidsraad dit advies geeft. Zo ja,
op welke termijn is dit?

2

De leden van de VVD-fractie lezen dat het CBR ruimhartiger wil omgaan
met 75-plussers die voor familiebezoek naar het buitenland willen en de
gevolgen voor de vertraging bij het CBR. Is het zo dat het CBR dit alleen
doet voor familiebezoek of mantelzorg in het buitenland? Of wordt dit ook
gedaan voor vakanties? Zo ja, hoe wordt dit in de praktijk vormgegeven?
Moet hier een aparte aanvraag voor gedaan worden? Weegt het oplopen
van vertraging op tegen deze coulance voor enkelen? Hoe wordt
voorkomen dat het CBR hierdoor meer vertraging op gaat lopen? Welke
maatregelen worden hiervoor genomen?
De leden van de VVD-fractie lezen dat vanwege Covid-19 de mogelijkheden om een rijbewijs te laten verlengen aanzienlijk beperkt zijn door het
stilvallen van keuringen door artsen en specialisten. Wat betekent dit voor
de al bestaande vertragingen bij het CBR? Deze leden lezen dat er een
coulanceregeling is tot 1 juni 2020. Is deze termijn lang genoeg om te
voorkomen dat mensen in de knel komen en straks door vertragingen bij
het CBR alsnog zonder rijbewijs komen te zitten? Deze leden lezen dat er
voorbereidingen zijn getroffen om de coulanceregeling te verankeren in
wet- en regelgeving. Acht de Minister dit echt noodzakelijk? Zo ja, hoe
snel kan deze wet- of regelgeving tot stand komen?
De leden van de VVD-fractie lezen in de maandrapportage van maart 2020
van het CBR dat het aantal aanvragen gedaald is, maar dat de
verwachting bestaat dat deze zullen oplopen in april en mei door de
beperkende maatregelen door Covid-19 en de beperkte mogelijkheden om
te keuren. Hoeveel gaat de achterstand oplopen? Zijn er momenteel nog
beperkingen waardoor medische keuringen vertraagd blijven? Wanneer is
dit ingehaald?
De leden van de VVD-fractie hebben vernomen dat het CBR zo’n 300.000
rijexamens heeft moeten annuleren vanwege de beperkende maatregelen
in relatie tot Covid-19. Wat betekent dit voor de opgelopen vertragingen
bij de rijexamens? Hoe gaat de Minister voorkomen dat het CBR niet
verder in de knel komt en de vertragingen voor het afrijden aanzienlijk
oplopen? Deze leden lezen ook dat veel bots de website van het CBR
bezoeken en dan examens inkopen en verhandelen. Deze leden vragen
hoe hiertegen wordt opgetreden?
PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie vragen of de Minister kan melden hoeveel
telefonisten er bij het CBR aangenomen hadden kunnen worden van het
salaris van één Alexander Pechtold.
De leden van de PVV-fractie vragen of de vruchten van de IT-investeringen
al geplukt zijn of dat het, gelet op het feit dat het CBR zich noodgedwongen voelde het aantal bezoekers op de eigen website te beperken,
weggegooid geld blijkt te zijn.
De leden van de PVV-fractie vragen wanneer het op grote schaal opkopen
van examens een keer hard gaat worden aangepakt. Deze leden vragen
waarom er in de maandrapportage van januari 2020 sprake is van een
oplopend aantal verlopen rijbewijzen.
De leden van de PVV-fractie vragen waarom rijschoolhouders nog steeds
aangeven problemen te hebben met het inloggen op de CBR-website,
moeite hebben met examens vastleggen, de ene na de andere
foutmelding te zien krijgen en het gevoel hebben dat er bij het CBR sprake
is van willekeur en een voorkeursbeleid.

3

De leden van de PVV-fractie vragen waarom zij nog steeds berichten
binnen krijgen van mensen die met de handen in het haar zitten omdat zij
hun rijbewijzen maar niet krijgen verlengd en daardoor hun beroep niet
meer kunnen uitoefenen.
De leden van de PVV-fractie vragen waarom het CBR heeft aangekondigd
aanvullende capaciteit in te zetten voor de theorie-examens, denk aan
extra openstellingen in de avond en op zaterdag, maar daar geen
uitvoering aan geeft. De achterstanden lopen juist verder op. Steeds meer
leerlingen lopen vervolgens extra vertraging op, omdat zij bij het
ontbreken van het theorie-examen niet kunnen afrijden. Door de onduidelijkheid over examendata kiezen steeds meer leerlingen ervoor om hun
rijlessen uit te stellen of de opleiding tijdelijk stop te zetten, waardoor de
opleiders extra economische schade oplopen. Welke stappen neemt de
Minister om dit tegen te gaan?
CDA-fractie
Corona-coulanceregeling en verlopen rijbewijzen
De leden van de CDA-fractie vinden het hebben van een geldig rijbewijs
voor de risicogroep van corona juist in deze tijd van groot belang. Juist
75-plussers en mensen met diabetes, longpatiënten en hartpatiënten
hebben een auto nodig om hun boodschappen te kunnen doen, vinden
deze leden. Zij kunnen niet met het openbaar vervoer (ov) en fietsen is
voor deze groep niet altijd mogelijk. Juist deze mensen staan op dit
moment in de wachtrij van het CBR.
De leden van de CDA-fractie zijn blij dat de Minister, samen met de
Minister van Justitie en Veiligheid (J&V) en het Verbond van Verzekeraars,
het mogelijk heeft gemaakt dat mensen met een verlopen rijbewijs tot
1 juni 2020 mogen rijden. Op 1 juni 2020 loopt de coronacoulanceregeling af. En dat is over één week. 10.000 mensen zitten dan
met een verlopen rijbewijs. Deze leden lezen dat het CBR nagenoeg alle
aanvragen van verlopen rijbewijzen heeft kunnen wegwerken die in de
laatste beoordelingsfase zaten, wat goed nieuws is. Maar doordat de
keuringsartsen en medisch specialisten niet hebben kunnen keuren, is een
wachtrij ontstaan van duizenden mensen. Deze leden vernemen ook dat
deze keuringen niet hoog op de urgentielijst van de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) staan en dat het dus een aantal maanden kan duren,
voordat deze groep gekeurd kan worden. Kan de Minister aangeven of zij
dit beeld herkent? Duizenden mensen die in deze tijd met een verlopen
rijbewijs zitten, dat is niet binnen een week opgelost. Deze leden
verzoeken de Minister daarom om de corona-coulanceregeling te
verlengen. Is zij hiertoe bereid?
De leden van de CDA-fractie vernemen dat de corona-coulanceregeling
ook geldt voor EU-onderdanen met een verlopen rijbewijs die in
Nederland verblijven. Kan de Minister aangeven of de coronacoulanceregeling ook geldt voor Nederlanders die momenteel in een
ander EU-land dan Nederland verblijven? Daarnaast is er een groep die
niet onder de corona-coulanceregeling valt, zoals de groep die elk jaar of
elke drie jaar het rijbewijs moet verlengen. Deze groep zit met een
verlopen rijbewijs en moet een tijd wachten, voordat zij gekeurd kan
worden. Is de Minister bereid om te kijken of het mogelijk is dat de
medisch specialisten/adviseurs van het CBR contact opnemen met de
behandelend specialisten van de aanvragers, zodat de gegevens van de
patiënt gebruikt kunnen worden voor het besluit, bijvoorbeeld de
gegevens van een oogmeting die al periodiek gedaan wordt voor
patiënten met diabetes?

4

De leden van de CDA-fractie zijn verder verheugd over het voorstel van de
Europese Commissie (EC) en benieuwd naar de stand van zaken van het
wetgevingsvoorstel van de EC waarin geregeld wordt dat rijbewijzen
zeven maanden na de verloopdatum als geldig wordt beschouwd.
Wanneer verwacht de Minister dat deze regeling in werking kan treden?
Gaat dit in alle landen tegelijk in? Betekent dit dat met een verlopen
Nederlands rijbewijs tot een half jaar na de verloopdatum ook in andere
EU-lidstaten gereden kan worden? Kan de Minister aangeven of landen
die niet in de EU zitten, zoals Noorwegen en Zwitserland, dit ook gaan
toestaan? Als reactie op de motie van het lid Postma c.s. over de
administratieve verlenging ook in het buitenland geaccepteerd krijgen
(Kamerstuk 29 398, nr. 799) stelt de Minister dat de Vlaamse overheid
positief heeft gereageerd op het erkennen van de administratieve
verlenging voor 75-plussers (reguliere coulanceregeling). Kan de Minister
aangeven vanaf wanneer dit ingaat, zodat 75-plussers die onder de
regeling vallen in ieder geval weer in Vlaanderen kunnen rijden?
Keuringsartsen
De leden van de CDA-fractie willen weten hoe de Minister de keuringsartsen en de medisch specialisten helpt om coronaproof te werken, zodat
er weer gestart kan worden met keuren. Deze leden willen tevens weten
hoe het CBR hier rekening mee heeft gehouden in de personeelsplanning.
Zodra de keuringen bij de externe (keurings)artsenweer gestart kunnen
worden, komen zij als een grote golf weer bij het CBR terecht. Bovendien
begrepen deze leden dat een grote groep is uitgesloten van deze
corona-coulanceregeling, namelijk de mensen die vanwege hun
gezondheid een rijbewijs hebben met een geldigheidsduur korter dan vijf
jaar. Deze leden vinden het absolute noodzaak dat de keuringen zo snel
mogelijk weer worden herstart op een manier die coronaproof is.
De leden van de CDA-fractie vragen waarom er niet slimmer gewerkt kan
worden en gegevens beter kunnen worden uitgewisseld tussen de
verschillende artsen/verpleegkundigen en de artsen van het CBR.
Diabetespatiënten ondergaan bijvoorbeeld vaak al veel periodieke
controles bij hun arts of medisch specialist, zoals een uitgebreide
oogmeting of een keuring om te kijken hoe het ziektebeeld is. Gek genoeg
zijn de resultaten uit deze oogmeting en de andere gegevens niet geldig
voor de keuring van het CBR en moet opnieuw gekeurd worden door een
keuringsarts. De keuring van het CBR voelt voor deze groep patiënten als
dubbelop. Deze leden vragen de Minister daarom of zij bereid is te kijken,
door middel van een coronapilot, hoe de informatie van de periodieke
controles gebruikt kan worden door de artsen van het CBR, zodat deze
patiëntengroep niet voor de oogmeting of voor de overige informatie van
het ziektebeeld naar de keuringsarts van het CBR hoeft.
Actieve en passieve dossiers
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat actieve dossiers in de
coronatijd zo goed als weggewerkt zouden moeten zijn. De instroom van
nieuw werk is namelijk in de coronaperiode lager geweest, omdat mensen
niet langs (keurings)artsen konden en er dus minder instroom was. In het
overzicht van maart jl. zien deze leden dan ook een laag aantal staan bij
actieve dossiers van de verlopen rijbewijzen. Dat vinden deze leden goed
nieuws. Deze leden vragen waar de verlopen rijbewijzen geteld zijn die nu
onder de corona-coulanceregeling vallen. Zitten die nog in het staatje van
«verlopen» rijbewijzen? Of zijn die opgeteld in het staatje werkvoorraad?

5

Medische keuringen rijgeschiktheid
De leden van de CDA-fractie lazen dat de Gezondheidsraad met een
reactie is gekomen op de vraag welke stabiele ziektebeelden uit de
keuring genomen kunnen worden. Deze leden vonden het antwoord
uitermate teleurstellend. De Kamer heeft een half jaar moeten wachten op
een brief waarin aangegeven wordt dat niets kan. Deze leden willen graag
van de Minister weten waarom dit antwoord zo lang op zich heeft laten
wachten. Deze leden zouden graag een overzicht willen ontvangen van de
onderdelen waar de REG2000 strenger is dan de Europese richtlijn. Is de
Minister bereid dit te verstrekken aan de Kamer? Deze leden lezen in de
brief dat de commissie haar adviezen waar mogelijk baseert op de meest
recente wetenschappelijke inzichten. Tegelijkertijd lezen deze leden in de
REG2000 in hoofdstuk 1, dat «bij het formuleren van medische geschiktheidseisen zich internationaal het probleem voordoet dat er nog altijd
betrekkelijk weinig epidemiologische gegevens zijn over relatie, gezondheidstoestand en het veroorzaken van verkeersongevallen». Deze leden
willen graag weten voor welke aandoeningen nader wetenschappelijk
onderzoek naar de effecten van een ziektebeeld op verkeersveiligheid
relevant zou zijn. Verder zijn deze leden benieuwd of de reactie van de
Gezondheidsraad nog zou kunnen veranderen na een diepgaander
onderzoek naar de mogelijkheid van een stelselherziening medische
rijgeschiktheid.
De leden van de CDA-fractie vernemen verder dat er innovatieve
hulpmiddelen zijn, zoals de bloedglucosesensor, die diabetespatiënten
helpen bij hypo-unawareness. Kan de Minister aangeven of zij bereid is te
onderzoeken of dit als geldig hulpmiddel kan worden opgenomen in de
Wegenverkeerswet?
CBR en nieuwe examens, opstarten na Covid-19
De leden van de CDA-fractie hebben vragen over examinering en
theorie-examens, nu deze hebben stilgelegen. Kan de Minister aangeven
hoe het CBR dit weer gaat opstarten? De autorijlessen zijn immers weer
begonnen. RAI Amsterdam heeft gevraagd om het theorie-examen voor
motorrijders niet te verplichten als ze al een rijbewijs voor een auto
hebben. Wat vindt de Minister hiervan? Is de Minister het met deze leden
eens dat het opfrissen van de kennis over het theorie-examen juist erg
goed is voor de verkeersveiligheid? Zeker voor motorrijders, die kwetsbaarder in het verkeer zijn dan automobilisten. Deze leden vragen ook hoe
er om wordt gegaan met examens die al gepland stonden en gecanceld
zijn vanwege Covid-19. Kan de Minister aangeven of deze mensen als
eerste weer kunnen worden ingepland?
De leden van de CDA-fractie vernemen dat mensen met faalangst nu niet
op dezelfde manier af kunnen rijden als voorheen. De opleider mag niet
mee naar het langere voorgesprek, is afwezig tijdens het examen en
tijdens de beoordeling. Deze leden begrijpen dat het belangrijk is om de
1,5 meter afstand te houden. Toch vragen deze leden of hier niet meer
mogelijk is om een examenkandidaat met faalangst toch te begeleiden.
Deze leden vragen een reactie van de Minister.

6

D66-fractie
Huidige stand van zaken
De leden van de D66-fractie constateren dat als gevolg van de uitbraak
van Covid-19 de rijexamens bij het CBR tijdelijk zijn stopgezet. Inmiddels
worden rijexamens weer afgenomen.1 Deze leden vragen de Minister of
de vertraging in het afnemen van rijexamens tot een opgestapelde
vertraging kan leiden zoals bij het verlengen van rijbewijzen. Is door de
tijdelijke stopzetting van de rijexamens een nieuw probleem bovenop de
bestaande problemen ontstaan? Deze leden hebben bovendien signalen
ontvangen dat door de uitbraak van Covid-19 mensen niet in staat zijn
geweest om een gezondheidsverklaring te krijgen. Ook konden mensen
hierdoor niet naar een medisch specialist voor een medische keuring. De
beoordeling van hun dossier door het CBR wordt hierdoor vertraagd. Deze
leden vragen de Minister hoe zij de problemen voor deze groep getroffen
mensen gaat oplossen. Velen van hen zijn in hun dagelijkse leven,
bijvoorbeeld voor het werk of voor het verrichten van mantelzorg,
afhankelijk van een rijbewijs.
De leden van de D66-fractie constateren dat de Minister vorig jaar door
een aanpassing in de wetgeving het mogelijk heeft gemaakt dat mensen
van 75 jaar en ouder (de groep 75-plussers) met een rijbewijs dat is
verlopen en die voldoet aan een aantal voorwaarden, nog één jaar van dat
rijbewijs gebruik kunnen maken in Nederland. Deze hebben al eerder te
kennen gegeven dat voor een deel van de groep 75-plussers hiermee nog
geen oplossing is bereikt. Mensen in grensregio’s, of die vanwege andere
omstandigheden ook afhankelijk zijn van het mogen autorijden in het
buitenland, zijn met deze regeling niet geholpen. Hoe staat het met de
maatwerkregeling die het CBR hanteert voor mensen die ook buiten
Nederland op hun rijbewijs zijn aangewezen? Kan de Minister aangeven
hoe vaak daar gebruik van wordt gemaakt? Deelt de Minister de mening
dat deze regeling zo ruimhartig mogelijk moet worden gebruikt?
De leden van de D66-fractie vragen of de Minister kan aangeven wat de
huidige stand van zaken is bij het CBR qua doorlooptijden voor het
verkrijgen van een verlenging van een rijbewijs. Hoe groot is de groep
aanvragers die langer dan de wettelijke beslistermijn moet wachten op de
verlenging? Ligt de vorig jaar gestarte aanpak om de achterstanden bij het
verlengen van rijbewijzen aan te pakken op schema? Wordt het doel om in
het vierde kwartaal van dit jaar (2020) de achterstanden te hebben
weggewerkt met deze aanpak naar verwachting behaald? Zo nee, wat gaat
de Minister doen om het CBR te helpen om de achterstanden weg te
werken, eventueel ook met financiële hulp? Wanneer de achterstanden
onvoldoende kunnen worden weggewerkt, is de Minister dan voornemens
om de regeling voor 75-plussers nog eens met een jaar te verlengen? Zo
ja, wanneer maakt de Minister haar voornemen hierover bekend? Zo nee,
op welke wijze denkt de Minister dan dat de dienstverlenging van het CBR
op voldoende adequaat niveau zal zijn, zodat de aanvragen voor
verlenging binnen de gestelde termijnen kunnen worden afgehandeld?
De leden van de D66-fractie hebben tijdens het rondetafelgesprek in de
Kamer van februari 2019 duidelijk het beeld naar voren zien komen dat
rondom het verkrijgen van de gezondheidsverklaringen veel misstanden
bestaan. Bij deze leden is vooral het beeld blijven hangen dat het
verkrijgen van een gezondheidsverklaring voor sommige «cowboys» een
verdienmodel is, dat is gebaseerd op menselijke ellende. Dit is onacceptabel! Voor deze leden is het daarom ook nodig dat een nieuw en
1

https://www.nporadio1.nl/binnenland/23861-rijexamens-vandaag-weer-van-start-bij-het-cbr.

7

toekomstbestendig systeem wordt ontworpen rondom de wijze waarop
omgegaan wordt met het beoordelen van de rijvaardigheid van mensen
met een medische conditie. Naast de verkeersveiligheid, moet wat deze
leden betreft daarbij ook gekeken worden naar de beschikbare beoordelingscapaciteit van het CBR, de wijze waarop de ons omringende landen
hiermee omgaan en de wijze waarop de gezondheidsverklaringen en
medische keuringen worden verricht.
De leden van de D66-fractie vragen hoe het staat met de lijst van gevallen
uit de REG2000 die voor een extra toets op rijvaardigheid in aanmerking
komen. De Minister is al meerdere malen gevraagd om deze lijst tegen het
licht te houden. Kijkt de Minister daarbij ook naar wat de ons omringende
landen doen op dit gebied? Deelt de Minister de mening dat afstemming
en uniformering van deze regeling binnen de EU wenselijk is? Zo ja, is de
Minister daarom bereid om dit punt te agenderen binnen de EU? Zo nee,
op welke wijze denkt zij dan tot een meer uniforme regeling binnen de EU
te komen? Is de Minister bereid om bij de heroverweging van de regeling
ook te kijken naar mogelijkheden voor mensen met een diagnose van een
chronische aandoening, maar met een stabiel ziektebeeld om niet vaker
dan één keer te keuren? Deze leden vragen of een mogelijkheid kan
worden gecreëerd om van de aantekening af te komen bij genezing of bij
het succesvol stoppen van een medische behandeling.
De leden van de D66-fractie vragen of de Minister bereid is om in de
regeling meer uniformiteit op te nemen voor de geldigheidsduur van
rijbewijzen. Nu kan een verlenging voor één, drie of vijf jaar worden
gegeven (in plaats van de reguliere geldigheid van een rijbewijs van tien
jaar). Is de Minister bereid om deze termijnen te uniformeren tot vijf of
tien jaar? Zo nee, is de Minister bereid om te onderzoeken in hoeverre het
terugbrengen van het aantal categorieën van verlengingstermijnen bij kan
dragen om de wachttijden bij het CBR te verminderen? Zo nee, waarom
niet?
De leden van de D66-fractie wijzen erop dat bij het voornoemde rondetafelgesprek naar voren kwam dat noch de Nederlandse Zorgautoriteit
(NZA), noch Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) controles uitvoert
of toezicht houdt op het verstrekken van gezondheidsverklaringen of de
uitvoering van medische keuringen voor rijbewijzen. Naar het oordeel van
deze leden is dit de voornaamste reden dat veel «cowboys» actief zijn op
dit gebied. Is de Minister bereid om met haar verantwoordelijke collega’s
te onderzoeken hoe het toezicht op het afgeven van gezondheidsverklaringen en het verrichten van medische keuringen voor rijbewijzen kan
worden verbeterd?
De leden van de D66-fractie vragen de Minister of het mogelijk is om
zowel het verkrijgen van een gezondheidsverklaring als het verrichten van
medische keuringen voor het verkrijgen van een rijbewijs onder te
brengen bij zorgverzekeraars. Zo niet, dan vragen deze leden of de
Minister bereid is dit te onderzoeken.
SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben er begrip voor dat het CBR op 15 maart
jl. heeft besloten om de dag erop alle praktijk- en theorie-examens te
annuleren. Hoewel er in bepaalde situaties misschien wel een manier
gevonden had kunnen worden om bijvoorbeeld theorie-examens op een
veilige manier af te nemen, vergt dat een goede voorbereiding en zal dat
ook op niet elke locatie even eenvoudig te implementeren zijn. Het CBR
heeft bijna twee maanden de tijd genomen om zich voor te bereiden op
de consequenties van de anderhalvemetersamenleving en het werken in

8

een post-coronatijdperk. Deze leden begrijpen dan ook werkelijk waar niet
dat met twee maanden voorbereidingstijd het opnieuw aanvragen van
examens zo’n enorme bende is geworden. Hoe kan het dat het CBR niet
aan zag komen dat vanaf het moment dat het weer kon, duizenden
rijschoolhouders tegelijkertijd probeerden in te loggen om hun examens
aan te vragen? En als het CBR dit wel zag aankomen, wat is dan in
hemelsnaam de afweging geweest om het op deze knullige wijze aan te
pakken?. Deze leden hebben rijschoolhouders gesproken die dagen bezig
zijn geweest om in te kunnen loggen, om er vervolgens achter te komen
dat examens die vlak na de sluiting van het CBR waren ingepland, pas
weer halverwege juni – drie maanden later dus – ingepland konden
worden. Waarom is er niet gewerkt met een systeem waarbij de reeds
ingeplande examens voorrang kregen, of een methode waarbij per
rijschoolhouder een beperkt aantal examens ingepland kon worden? Ook
bleek het reserveringssysteem van het CBR niet voorbereid te zijn op de
inzet van bots die op grote schaal plekken hebben gereserveerd. Valt terug
te halen welke reserveringen op deze wijze zijn gedaan, en heeft dit nog
consequenties voor de rijscholen die deze praktijk hebben gebruikt? Is het
systeem inmiddels beveiligd tegen dergelijk misbruik? Ook hierbij vragen
deze leden waarom dit überhaupt mogelijk was. Hoe veilig is het systeem
van het CBR als het op zo’n eenvoudige manier te misbruiken is?
De leden van de SP-fractie hebben in de media verschillende cijfers zien
rondgaan over het aantal mensen dat tegelijkertijd in kon loggen bij het
CBR. Van maximaal vier tot duizend. Gelet op het feit dat sommige
rijschoolhouders dagen hebben moeten proberen voordat zij pas ingelogd
waren, zal dat laatste in ieder geval niet waar zijn. Hoeveel mensen
konden tegelijkertijd inloggen, en wat is de afweging geweest om te
stellen dat dat wel voldoende zou zijn?
De leden van de SP-fractie vinden al met al dat de chaos rondom het
reserveren van examens een beeld schetst van een organisatie die haar
zaken niet op orde heeft. Een organisatie die overigens al niet bepaald een
smetteloos blazoen had. Gaat de Minister hierover met de directie van het
CBR in gesprek? Welke consequenties vindt zij dat hieraan verbonden
moeten zijn?
De leden van de SP-fractie lezen, in antwoord op schriftelijke vragen van
het lid Laçin (Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 2611) – dank voor de
spoedige beantwoording – dat het CBR opstartscenario’s heeft gemaakt.
Kan de Kamer inzicht krijgen in deze scenario’s, en zouden de vele
problemen die nu zijn ontstaan in het opstarten (deels) voorkomen
kunnen zijn als voor andere opstartscenario’s was gekozen?
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief die de
Gezondheidsraad aan de Minister heeft gestuurd naar aanleiding van het
verzoek van onder andere deze leden om nog eens kritisch te kijken naar
de medische keuringsplicht voor stabiele ziektebeelden. Zij lezen dat de
Gezondheidsraad in de afgelopen jaren geadviseerd heeft om de REG
2000 op verschillende aandoeningen of aandachtsgebieden te herzien, en
dat de raad op zeer korte termijn geen versoepelingen kan adviseren. De
uitspraak van de raad duidt daarmee echter op een generieke versoepeling voor een aandoening of aandachtsgebied. Dat terwijl bijvoorbeeld
deze leden voorbeelden ontvangen van mensen met een aandoening
waarover generiek wel gezegd kan worden dat handhaving van de
keuringsplicht logisch is, maar dat het gebrek aan uitzonderingsmogelijkheden het probleem is. In hoeverre is het mogelijk om die uitzondering te
bewerkstellen door middel van een verklaring door de behandelend arts?
Deze kan, medisch onderbouwd, aangeven waarom het ziektebeeld stabiel
is en de noodzaak voor periodieke herkeuring zou moeten vervallen. Een

9

samenspel met een keuringsarts zou er dan toe kunnen leiden dat
generieke versoepelingen niet nodig zijn, omdat er logische uitzonderingen gemaakt kunnen worden. Deze leden horen graag wat de Minister
hiervan vindt, en of zij bereid is de Gezondheidsraad op dit specifieke punt
om advies te vragen.
De leden van de SP-fractie lezen dat er een coulanceregeling is ingesteld
voor mensen die een rijbewijs hebben bij wie voor verlenging een
medische keuring noodzakelijk is. Echter hier worden de mensen van
uitgezonderd die elk jaar of elke drie jaar een keuring nodig hebben voor
het verlengen van hun rijbewijs. Zij hoeven echter niet minder afhankelijk
te zijn van hun rijbewijs voor werk of privé. Wat is nu, gelet op het feit dat
in de CBR-maandrapportage van maart al opgemerkt werd dat het aantal
dossiers begon toe te nemen, twee maanden nadat het CBR zelf stil heeft
gelegen en keuringen niet hebben kunnen plaatsvinden, het aantal
verlopen rijbewijzen in het algemeen? En voor de eerder genoemde groep
specifiek? Hoelang gaat het duren, voordat deze groep wel weer over een
geldig rijbewijs kan beschikken? Vindt de Minister het reëel dat deze
mensen al die tijd niet over een auto kunnen beschikken om hun werk of
andere zaken te kunnen doen?
ChristenUnie-fractie
Coronacrisis
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de coronacrisis extra
vertraging in medische keuringen en verlengingen heeft veroorzaakt,
omdat medische keuringen onveilig waren. Ook zijn rijexamens uitgesteld. Deze leden vragen of deze tijdelijke verlichting in werkdruk benut is
om de grote achterstanden in de verwerking van eerder afgenomen
medische keuringen weg te werken. Heeft de Minister daar inzicht in?
De leden van de ChristenUnie-fractie krijgen nog altijd klachten over de
communicatie door het CBR en horen over ervaringen dat mensen via
social media veel beter en sneller geholpen worden. Dit wekt de indruk
dat het CBR beeldvorming voor inhoudelijke dienstverlening zou hebben
gesteld. Kan de Minister aandringen op verbetering van alle vormen van
communicatie door het CBR, ook de niet «publiek zichtbare»?
Medische keuringen, keuringstrajecten en keuringsartsen.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in de brief van de Minister dat
de Gezondheidsraad aangeeft dat «mensen met een psychische
aandoening» een groter risico op ongevallen in het verkeer lopen, en dat
daarom mensen met de aandoeningen ASS, ADHD, ADD en/of depressie
een medische keuring moeten ondergaan. Deze leden vinden de definitie
«mensen met een psychische aandoening» wel erg breed en vragen of er
in de onderzoeken voldoende gedifferentieerd is tussen de vele categorieën psychische aandoeningen die er zijn. Deze leden vragen tevens of
het lopen van extra risico door personen met een psychische aandoening
op een ongeval in het verkeer ook betekent dat aangetoond is dat deze
personen significant vaker veroorzaker zijn van een ongeval. Heeft het
CBR in overleg met de psychische hulpverleningssector ook gekeken naar
andere varianten van een medische keuring die wellicht voldoende zijn,
zoals een telefonisch gesprek of een beoordeling van een eerder
aangelegd medisch dossier? Deze leden willen hierbij uiteraard wel de
kanttekening plaatsen dat veilig kunnen deelnemen aan het verkeer altijd
voorop dient te staan en hier geen concessies in mogen worden gedaan.

10

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben signalen ontvangen dat er
veel verschillende tarieven in omloop zijn voor een keuring door een
psychiater voor mensen met ASS, ADD of ADHD. Deze leden vinden dit
ongewenst, omdat een keuring voor iedereen toegankelijk moet zijn. Is de
Minister bereid in overleg met de sector een standaard wettelijk tarief in te
voeren voor een medische keuring rijgeschiktheid voor mensen met ASS,
ADD of ADHD?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen veel over de mogelijkheden
om het medisch keuringsadvies of de juridische gevolgen daarvan aan te
vechten. Echter, een groot gedeelte van de problemen zijn bureaucratisch
van aard, niet alleen inhoudelijk. Welke stappen ondernemen de Minister
en het CBR om het proces sneller, eenvoudiger en toegankelijker te
maken?
Verlopen rijbewijzen op 1 juni 2020
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen met instemming dat de
Minister de rijbewijzen die verlopen zijn tijdens de coronacrisis en als
gevolg daarvan niet op tijd zijn verlengd door het CBR langer geldig zijn.
Vanaf 1 juni 2020 wordt er weer gestart met keuringen, maar er is
ongetwijfeld een wachtrij. Het baart deze leden zorgen dat er nog geen
regeling is vanaf 1 juni tot het moment dat mensen weer beschikken over
een verlenging van hun rijbewijzen, wat ongetwijfeld enkele weken kan
duren. Is de Minister bereid om voor 1 juni de coulanceregeling te
verlengen totdat iedereen die op de wachtlijst staat geholpen is en deze
een definitieve verlenging of ander oordeel van het CBR heeft gekregen
na een medische keuring?
50PLUS-fractie
De leden van de 50PLUS-fractie zien dat ten gevolge van de maatregelen
inzake Covid-19 de medische keuringen veelal stil zijn komen te liggen,
omdat deze keuringen niet onder medisch noodzakelijke behandelingen
vallen. De verwachting is dat dit nu weer op gang zal komen. Hoe snel dat
zal gaan is niet met zekerheid te zeggen. Wordt er rekening gehouden met
een mogelijk stuwmeer? Bestaat er een risico dat vanwege deze situatie
de oorspronkelijke planning van het CBR van het wegwerken van
achterstanden (2021) in gevaar komt?
De leden van de 50PLUS-fractie betreuren het te lezen dat de Franse en
Duitse overheden een administratief verlengd rijbewijs niet accepteren. In
de huidige situatie, waarin de Belgische grenzen gesloten zijn en sterk
afgeraden wordt niet-noodzakelijke reizen naar het buitenland te maken,
zijn de directe effecten even minder groot. Maar dat doet niets af aan het
probleem, vinden deze leden.
De leden van de 50PLUS-fractie lezen dat de Minister meldt dat op korte
termijn publicatie en inwerkingtreding van het bovengenoemde Europese
voorstel wordt verwacht, waarmee het is toegestaan om met een rijbewijs
dat verloopt of verlopen is tussen 1 februari 2020 en 1 september 2020 te
kunnen blijven rijden tot zeven maanden na de verloopdatum van het
rijbewijs, ook in het buitenland. Deze leden nemen aan dat dat ook voor
75-plussers geldt. Klopt dat? De Minister geeft aan dat de Kamer separaat
zal worden geïnformeerd over de Nederlandse inzet. Deze leden kijken uit
naar deze informatie. Is er bijvoorbeeld ook gekeken of en hoe de
75-plussers die niet in het buitenland kunnen rijden vanwege de situatie
bij het CBR, onder deze regeling kunnen vallen?
II Reactie van de bewindspersoon

11