6
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie
Aan de orde is het debat over de bezuinigingen bij het
Openbaar Ministerie.

De heer Oskam (CDA):
Voorzitter. Vorige maand diende bij de rechtbank MiddenNederland de zaak tegen een Utrechtse huisarts. Hij werd
ervan verdacht ontucht te hebben gepleegd met zijn patiënten. Die patiënten zagen enorm tegen de zaak op. Zij hebben
echter de stoute schoenen aangetrokken en zijn naar de
rechter gegaan om hun verhaal te vertellen, om de confrontatie met de verdachte aan te gaan en om een schadeclaim
in te dienen. De zitting ging echter niet door, want het OM
was vergeten om de verdachte te dagvaarden. Daar zijn
dingen misgegaan. Alle justitiewoordvoerders worden
iedere week overstelpt door mails van burgers waarin zij
schrijven over fouten van het OM.
Het CDA is best trots op het OM, omdat het uiteraard ook
heel goede dingen doet. Het OM is een organisatie met veel
professionals, met officieren van justitie en met parketsecretarissen die hoog zijn opgeleid. Zij snappen wel wat er
moet gebeuren. Er gaat echter ook heel veel fout. Het gaat
nu zo fout dat ook de rechtbanken klagen over het Openbaar
Ministerie. Dat is ongebruikelijk, want meestal houdt men
daar de kritiek binnenskamers of lost men een en ander
met het Openbaar Ministerie zelf op. Mensen bij de rechtbanken worden echter voortdurend met zaken geconfronteerd die slecht worden aangeleverd. Ik noem als voorbeeld
nog de zaak, vorige week in Baarn, waarbij men was vergeten de advocaten op te roepen. Daardoor zakt bij de rechtbankmedewerkers de moed in de schoenen.
Nog merkwaardiger is dat advocaten beginnen te klagen
over het Openbaar Ministerie. Advocaten hebben er immers
voordeel bij als er dingen misgaan bij het OM. Dan winnen
ze de zaak en zijn hun cliënten tevreden. Maar ook advocaten zijn professionals. Zij bereiden zich voor, steken tijd in
een zaak, maar iedere keer komen ze voor een dichte deur
te staan. We willen uiteraard graag van de minister weten
wat hij daarvan vindt.
Ook de vakvereniging van officieren van justitie en rechters,
de NVvR, klaagt. Men wijst daar ook op de hoge werkdruk
en de nakende bezuinigingen van 134 miljoen. Burgemeesters klagen dat zij minder invloed hebben in het driehoeksoverleg omdat het Openbaar Ministerie vanwege de
bezuinigingen het aantal driehoeken verlaagt.
De kwaliteit van de rechtspraak en de rechtsstaat is volgens
mijn fractie in het geding. Dit gaat om een veilige samenleving. Daarvoor knokken we met zijn allen en daarvoor staat
ook de minister. Verdachten kunnen vrijuit gaan door deze
fouten. Slachtoffers staan in de kou. Bovendien rijzen de
kosten de pan uit als rechters de hele dag in de zittingszaal
zitten, maar er geen verdachten komen.
De minister is optimistisch en misschien een tikkeltje naïef.
Hij zegt dat het kinderziektes zijn; ik gebruik mijn eigen
woorden. De minister heeft het over de optimalisatie van

Tweede Kamer

het proces en een verhoogde kwaliteitsbewaking. Die zaken
zijn hard nodig. Er is al inzet gepleegd, maar deze ochtend
stond in de pers weer een artikel van Johan Bac, de
hoofdofficier van de rechtbank Midden-Nederland. Daarin
staat dat hij toch niet kan beloven dat het nu direct veel
beter zal gaan, ondanks alle inspanningen. Ik wil graag
weten wat de minister hieraan gaat doen. Hoe gaat hij het
OM sturen? Eigenlijk mag dit soort fouten niet voorkomen.
De belangen zijn hierbij heel groot.
Over de bezuinigingen heeft de minister gezegd: dit is te
doen. Hij zegt: dit is zwaar, maar uitvoerbaar. Volgens hem
komen zijn ambities door de bezuinigingen niet in het
geding. Het is merkwaardig dat hij op zo'n manier te werk
gaat. In het regeerakkoord is afgesproken dat er 54 miljoen
zal worden bezuinigd. Die bezuiniging komt bovenop de
bezuinigingen van het kabinet-Balkenende IV en van het
kabinet-Rutte I. Toen al zag men in dat het OM moest
bezuinigen en dat men daar efficiënter kon gaan werken,
maar ook dat dit op termijn zou moeten gebeuren. Het OM
zou moeten groeien naar meer efficiëntie. Nu komt dit
bedrag aan bezuinigingen hier nog bovenop.
De top van het OM zegt: 80 miljoen bezuinigen is zwaar,
maar kunnen we voor onze rekening nemen. We kunnen
ondanks zo'n bezuiniging ons werk blijven doen. Mensen
moeten worden omgeschoold, er moeten mensen worden
ontslagen en men kan efficiënter gaan werken. Op die
manier kan volgens het OM 80 miljoen worden bezuinigd.
Een bezuiniging van 134 miljoen is echter volstrekt onverantwoord.
We hebben afspraken gemaakt over de ambities van de
minister. Ik noem het zo snel mogelijk mensen door het
systeem jagen, het aanpakken van ondermijning, de plukze-wetgeving en de high impact crimes. Dit zijn allemaal
topics van de minister en ook van de Kamer. De invoering
van het adolescentiestrafrecht zou ook een boost krijgen.
Jeugdofficieren zouden worden opgeleid om dit op een
goede manier te handelen. Wij vragen ons af of deze
ambities nog kunnen worden waargemaakt met dergelijke
bezuinigingen.
Ik noem een ander voorbeeld.
De voorzitter:
Wilt u afronden, mijnheer Oskam?
De heer Oskam (CDA):
Ik ga afronden, voorzitter. Ik noem een ander voorbeeld.
De minister heeft 150 miljoen toegezegd aan de politie. Het
is de bedoeling dat de politie daardoor efficiënter gaat
werken en dat men meer kwaliteit levert aan het Openbaar
Ministerie. Het OM heeft gezegd een aantal parketsecretarissen over te hebben. Die kunnen naar de politie. Op die
manier houden deze mensen hun werk en gaat de kwaliteit
bij de politie omhoog. Daarbij hebben wij baat. Daarvan
zegt de politie dat zij er geen geld voor over heeft. Daarop
zegt het ministerie: dan korten we het OM nog meer dan
die 134 miljoen; dan kan die loonsom naar beneden. Klopt
dat verhaal? Is dat wat wij met elkaar voor ogen hebben?
Ik zou heel graag willen dat de minister gaat sturen in het
proces van het OM, dat hij halfjaarlijks rapporteert aan de
Kamer over de ontwikkelingen binnen het OM. Dat zou een
makkelijke toezegging moeten zijn, omdat de minister dat

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-1

ook al heeft toegezegd over de andere prestaties in de
strafrechtketen. Ik vraag de minister om toch nog eens goed
naar de top van het OM te luisteren, die vindt dat die 80
miljoen de limit is, en om het daar bij te houden.

De heer Recourt (PvdA):
Ik heb nog een vraag over de cijfers. Het gaat inderdaad
om 82 miljoen aan bezuinigingen van het vorige kabinet
en vanuit het Lenteakkoord. Het CDA was bij dat alles
betrokken. Ook in de financiële paragraaf van het CDAverkiezingsprogramma zijn bezuinigingen op veiligheid
opgenomen. Hoe valt dat te rijmen met de uitspraak dat 82
miljoen de limit is?

Mevrouw Helder (PVV):
Voorzitter. "De bezuinigingen op het Openbaar Ministerie
zullen een enorme krachtsinspanning vergen. Het OM blijft
staan voor zijn maatschappelijke opdracht en prioriteiten,
maar de grenzen zijn bereikt en de realisatie staat onder
druk", aldus de heer Bolhaar, voorzitter van het College van
procureurs-generaal, in het jaarbericht 2012. De strafrechtketen is nog lang niet op orde en het aantal woninginbraken
— door de minister eerder gekwalificeerd als high-impact
crime — neemt fors toe. De Orde van Advocaten, rechters
en ook officieren van justitie klagen steen en been over
zoekgeraakte of niet tijdig beschikbare dossiers. Officieren
van justitie zijn niet of nauwelijks bereikbaar en zaken blijven te lang liggen. Het resultaat is dat zittingen op het
laatste moment niet doorgaan of erger: er komt strafvermindering voor criminelen die de politie nu net met veel moeite
heeft opgespoord.

De heer Oskam (CDA):
Ook het CDA vindt dat er bezuinigd moet worden. Wij
hebben gesproken met het OM; er kan een efficiencyslag
worden gemaakt. Wij vinden echter ook dat we moeten
luisteren naar de organisatie zelf. Die heeft op korte termijn
ontzettend veel ambities en is de enige organisatie die
toegang heeft tot de rechter op strafrechtelijk gebied; ook
wil zij kwaliteit leveren. Om dat te kunnen realiseren, is dit
de limit. Het CDA vindt het prima om echt te bezuinigen.
Wij gaan daar ook echt in mee en willen er verantwoordelijkheid voor nemen, maar 134 miljoen is echt te veel.

Dit is nog niet alles. Er komen twee forse uitdagingen aan.
Per 1 januari van het volgend jaar gaan de grenzen
wagenwijd open voor Roemenen en Bulgaren. Je moet
blind zijn om daarin niet de gevaren voor de hardwerkende
ondernemer of burger te zien. Een andere uitdaging is het
nieuwe adolescentenstrafrecht, waarbij het OM de naleving
van de voorwaarden voor de voorwaardelijke invrijheidstelling moet gaan controleren. Ten slotte zal de capaciteit van
het OM ook worden aangesproken door de vrienden uit
Brussel, die staan te popelen om een Europees OM op te
richten. Dat is iets waar onze minister nog steeds een
voorstander van lijkt te zijn.

De voorzitter:
Het woord is aan mevrouw Helder van de PVV-fractie, nadat
ik aan de heer Recourt een interruptie heb toegestaan.

De heer Recourt (PvdA):
Als je in je verkiezingsprogramma hebt opgenomen dat
bezuinigingen op veiligheid mogelijk zijn en je vervolgens
bij ieder debat waarbij sprake is van bezuinigingen zegt dat
dit niet kan — ik kan mij nog goed het gevangenisdebat
herinneren — vraag ik mij af: hoe serieus is dat dan?
De heer Oskam (CDA):
Heel serieus, omdat wij wat het gevangeniswezen betreft
ook hebben getekend voor het Lenteakkoord. In het debat
over het masterplan heeft mijn collega Madeleine van
Toorenburg ook gezegd dat wij voor dat bedrag akkoord
kunnen gaan. Misschien kunnen we ook nog wel voor een
iets hoger bedrag akkoord gaan, maar er zijn natuurlijk
grenzen, en die zijn bereikt.
De voorzitter:
Voordat ik mevrouw Helder het woord geef, wil ik een
aantal mensen op de publieke tribune welkom heten. I
would like to welcome our colleagues of the Swedish
committee of education. We can't provide you with a
translation over there. Nevertheless, we hope that you have
an interesting time. Thank you very much for joining us.
Dan mag ik nu het woord geven aan mevrouw Helder
namens de PVV-fractie.

Tweede Kamer

Met de huidige niet al te vrolijk stemmende stand van zaken
en de uitdagingen die het OM op zich af ziet komen, heb ik
de minister dan ook opgeroepen om op te treden, want
veiligheid is een van de kerntaken van de overheid. De
minister treedt inderdaad op. Hij bezuinigt extra op het
Openbaar Ministerie. Ik kan het antwoord van de minister
wel raden. Hij zal zeggen dat het OM een professionele
organisatie is en hij er alle vertrouwen in heeft dat ze die
klus gaan klaren. Daar is wel geld voor nodig, want alleen
voor niks gaat de zon op. De PVV verzoekt de minister dan
ook dringend om de voorgenomen extra bezuinigingen,
dus de bezuinigingen boven op die van Rutte I, niet door
te voeren. In plaats van verder te bezuinigen kan de minister
er juist beter meer geld in steken. Goede, snelle en adequate
opsporing en vervolging zullen zich uitbetalen. Ik wijs de
minister dan ook op een voorstel van politiebond ACP,
waarover ik schriftelijke vragen heb gesteld. Volgens de
ACP leidt extra geld voor het OM tot effectievere opsporing
en meer vervolging van fraude. Het geld dat daarmee wordt
teruggehaald, kan vervolgens worden geïnvesteerd in de
gehele strafrechtketen. De top van de politie en het OM
hebben het plan positief ontvangen. De minister hamert
altijd op een goed functionerende strafrechtketen. Ik ga er
dus van uit dat de minister dadelijk zijn favoriete quote laat
horen: we gaan het gewoon doen! Mocht hij daarover nog
enige aarzeling hebben, laat ik hem over de streep helpen
door hem te wijzen op de verkiezingsslogan van de VVD
"op veiligheid moet je nooit bezuinigen" of op het regeerakkoord, waarin staat dat politie en justitie daadkrachtig en
gezaghebbend moeten kunnen optreden tegen overlast,
intimidatie, agressie, overvallen, inbraken en geweld. Met
het door de minister zo gekoesterde ZSM-beleid moet toch
ook op volle kracht worden verdergegaan?

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-2

Bezuinigingen op het OM zijn ook nadelig voor een aantal
kernpunten waarop de minister zo trots is, bijvoorbeeld het
spreekrecht voor slachtoffers. Aan spreekrecht tijdens de
zitting hebben zij niets als er geen zitting komt. Aan strafvermindering door slechte voorbereiding of plankzaken en
gerechtelijke dwaling hebben zij al helemaal niets. Als de
minister toch meent dat de extra bezuinigingen door moeten
gaan, wat vreselijk zou zijn, doe ik de volgende toekomstvoorspellingen. In de eerste plaats wordt Nederland
onveiliger. Officieren zullen minder vervolgen en meer
zaken moeten seponeren. Criminelen zijn de lachende
derde. Of kan de minister keihard garanderen dat er niet
minder vervolgd zal worden en niet meer zaken geseponeerd zullen worden? In de tweede plaats zullen dossiers
blijven liggen. Ik wijs op de rechtbank Groningen, die
onlangs liet weten rechtszaken niet langer in behandeling
te willen nemen zolang strafdossiers niet eerder worden
aangeleverd. Hoe denkt de minister met de komende extra
bezuinigingen hier verandering in aan te brengen?

Ministerie in de afgelopen jaren enorm is toegenomen.
Vanaf 2006 was jaarlijks een stijging te zien met minimaal
25 miljoen waardoor het Openbaar Ministerie inmiddels
meer dan 100 miljoen —120 miljoen of 150 miljoen uit mijn
hoofd gezegd — krijgt dan een aantal jaren geleden.

Tot slot. De PVV is tegen de extra bezuiniging op het
Openbaar Ministerie en verzoekt de minister dan ook, deze
voorgenomen bezuiniging niet door te voeren.

Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
De heer Van der Steur zegt dat het Openbaar Ministerie de
afgelopen jaren meer budget heeft gekregen. Dat klopt,
maar het ministerie heeft er ook behoorlijk wat taken bij
gekregen. Alleen al het aantal OM-afdoeningen is door
nieuwe wetgeving behoorlijk gestegen. Het is dan ook
logisch dat het OM daar meer geld voor krijgt. Hoe zal de
heer Van der Steur uitleggen dat de omvang van het personeel zal afnemen met 681 fte in 2018 en 888 fte in 2020?

De heer Van der Steur (VVD):
Voorzitter. Het is zonder twijfel een feit dat het Openbaar
Ministerie een essentiële schakel is in onze strafrechtketen.
Het is onmisbaar. De mannen en vrouwen van het OM
leveren bijzonder goed werk onder moeilijke en ingewikkelde omstandigheden. Die omstandigheden zijn niet alleen
moeilijk en ingewikkeld omdat de doelgroep, criminelen,
over het algemeen niet geneigd is om optimaal mee te
werken, maar ook omdat in de strafrechtketen grote veranderingen gaande zijn: de vorming van de Nationale Politie
en de herziening van de gerechtelijke kaart. Uit het jaarverslag over het jaar 2012 blijkt dat het OM alle targets die
voor hem gezet zijn, behaald zijn. Dat leidt ertoe dat een
groot compliment moet worden uitgedeeld aan de mannen
en vrouwen van het OM, die dit succes mogelijk maken.
Het is duidelijk dat vandaag in dit debat gesproken wordt
over een drukbezochte winkel die een heftige verbouwing
ondergaat terwijl hij gewoon geopend is. Natuurlijk is het
goed dat er tegelijkertijd nog steeds duidelijke, heldere en
concrete ambities zijn geformuleerd voor het OM, ambities
waar deze minister en zijn staatssecretaris zich dan ook aan
hebben geconformeerd. Ik onderschrijf de woorden van
collega Oskam van het CDA dat een efficiencyslag binnen
het OM mogelijk en noodzakelijk is. Natuurlijk hebben we
het dan over de automatisering en de verbeterde samenwerking binnen de strafrechtketen. In dat kader verwijs ik
naar het rapport van de Rekenkamer op dit punt. Een mooi
voorbeeld van een gemaakte vernieuwingsslag is het project
ZSM, waardoor het OM zelfstandig zaken kan afdoen en
een enorme versnelling teweeg heeft gebracht in de wijze
waarop strafrechtelijke afwikkeling van zaken plaatsvindt.
Ik realiseer mij dat het OM in een lastig parket zit. Het is
aan de ene kant afhankelijk van de informatievoorziening
vanuit de politie, maar aan de andere kant is het ook
afhankelijk van de mate waarin de rechterlijke macht de
informatie van het OM kan verwerken. Dat is lastig. Dat is
zeker lastig in tijden van crisis waarin iedereen een bijdrage
moet leveren aan de hoognodige bezuinigingen. Wat dat
betreft is het goed te zien dat het budget van het Openbaar

Tweede Kamer

Het is vervelend dat wij onder invloed van de crisis nu
gedwongen zijn een aantal maatregelen te nemen. Over
een groot deel van de bezuinigingstaakstelling was al een
afspraak gemaakt met het Openbaar Ministerie. Vanaf 2016
wordt hier door het kabinet nog een aantal bedragen aan
toegevoegd. Ik hecht eraan in de richting van de collega's
op te merken dat dit niet nu gebeurt.
Het is goed dat het rapport van de Galan Groep laat zien
dat die bezuinigingen mogelijk zijn. Ook belangrijk is dat
het College van procureurs-generaal zich achter de taakstelling heeft gesteld. Dit betekent dus ook dat het mogelijk
moet zijn.

De heer Van der Steur (VVD):
Ik begin met de opmerking van mevrouw Berndsen dat als
het aantal OM-afdoeningen stijgt, ook de hoeveelheid werk
toeneemt. Dat is niet waar. Een OM-afdoening is aanzienlijk
tijdsextensiever dan een procedure bij de rechtbank. Juist
het aantal OM-afdoeningen en het ZSM-project leiden ertoe
dat er per saldo minder werk is voor het Openbaar Ministerie dan een afdoening van al die individuele zaken door de
rechtbank zou opleveren. Dat klopt al niet.
Ik ken de raming van de Galan Groep over 2018 ook. Die
vloeit voort uit de cijfers waarover wij nu beschikken en wij
zullen te zijner tijd zien of dit ook echt kan.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Als de heer Van der Steur zo goed op de hoogte is, dan
weet hij toch ook dat de officieren bij de ZSM-afdoeningen
zelf al het administratieve werk moeten doen omdat er
wordt bezuinigd op de administratieve ondersteuning. Dus
hoezo minder werk voor de officieren? Wel nee, veel meer,
veel meer belasting. In plaats van een goede ondersteuning
opdat zij hun eigen werk kunnen doen, laten de bezuinigingen nu al zien dat de officieren alles zelf moeten doen.
Daarmee wordt de druk op de officieren enorm hoog.
De heer Van der Steur (VVD):
Als het OM door middel van een ZSM-project zaken afdoet,
is dat efficiënter dan als dezelfde officier de procedure bij
de rechtbank zou moeten volgen. Ik denk dat mevrouw
Berndsen dat met mij eens zal zijn. Vervolgens speelt het
probleem van de administratieve ondersteuning in beide
gevallen; het zou in het ene geval alleen ernstiger zijn dan
in het andere. Laat ik vooropstellen dat de automatiserings-

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-3

slag die het Openbaar Ministerie moet maken, dit probleem
relatief klein zou moeten maken. Het Openbaar Ministerie
loopt op dit punt achter, net als de politie en de rechterlijke
macht. Dat neemt niet weg dat wij het in een ideale wereld
uiteraard liever anders zouden zien.
De voorzitter:
Mevrouw Berndsen, u bent eigenlijk door uw interrupties
heen, maar omdat de heer Van der Steur aanneemt dat u
het met hem eens bent, geef ik u nog de mogelijkheid om
te reageren.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Voorzitter. Er is niet afgesproken dat wij het in tweeën
moesten doen.
De voorzitter:
Dat nam ik even aan.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Ik maak er dan maar dankbaar gebruik van dat dit niet
bekend was.
De heer Van der Steur denkt dat ik het met hem eens ben,
maar ik ben het absoluut niet met hem eens. De druk op
de officieren neemt door de bezuinigingen alleen maar toe.
De administratieve ondersteuning valt weg en dus wordt
de druk nog groter. Er is een reorganisatie en er is sprake
van een niet goed functionerende automatisering. Ik kan
de heer Van der Steur meedelen dat op sommige onderdelen nota bene nog in MS DOS wordt gewerkt. Dat stamt uit
het vorige tijdperk van de start van de hele ICT-omgeving.
En dat zou moeten leiden tot meer efficiency bij het Openbaar Ministerie, waardoor de druk op de officieren zou
afnemen? Ik daag de heer Van der Steur uit om dat eens
duidelijk te maken.
De heer Van der Steur (VVD):
Ik denk dat de uitdaging op dat punt vooral ligt bij de
minister. Maar als collega Berndsen ervan uitgaat dat de
huidige situatie in het Openbaar Ministerie blijft zoals zij
nu is - overigens gaat dat MS-DOS-verhaal natuurlijk niet
op voor het gehele systeem — dan ben ik het natuurlijk
helemaal eens met haar uitgangspunt; dan hebben we een
probleem. Maar dat is natuurlijk niet het juiste uitgangspunt.
Het Openbaar Ministerie werkt, net zoals de politie en de
rechterlijke macht, keihard aan de verbetering van de
automatisering, er wordt een efficiencyslag gemaakt, het
gps-systeem wordt verder geprofessionaliseerd. Het wordt
natuurlijk veel beter. Dat moet ook, want in alle eerlijkheid:
voor de politie, voor de rechterlijke macht maar ook voor
het Openbaar Ministerie geldt dat de automatisering nog
niet helemaal van 2013 is. Mevrouw Berndsen weet dat
ook.
De heer De Wit (SP):
Zoals gebruikelijk verkondigt de heer Van der Steur hier
met veel aplomb zijn mening, en wel dat het rapport van
de Galan Groep het standpunt van de minister onderschrijft.
Ik vraag me af waar de heer Van der Steur dat heeft gelezen.

Tweede Kamer

De belangrijkste conclusie is namelijk dat juist de bezuinigingen van Rutte II — zo lees ik — niet haalbaar zijn zonder
risico's voor het primaire proces. Dat is toch wel even wat
anders dan hier boud en zonder enige nuance beweren dat
dit gemakkelijk kan, omdat de Galan Groep de minister
gelijk geeft. Ik vraag de heer Van der Steur of hij die passage
wel goed heeft gelezen en of hij commentaar wil geven op
die conclusie, precies zoals ze er staat.
De heer Van der Steur (VVD):
Ik ben blij dat de heer De Wit die vraag stelt. Ik zie namelijk
dat ik wat weinig tijd had, omdat ik mijn volgende punt
wilde maken. Ik zal citeren wat hier staat: dat wil niet zeggen
dat de Galan Groep niet tegelijkertijd constateert dat zij
risico's ziet voor het primaire proces, als die bezuinigingen
tot en met 2018 worden gerealiseerd. Mijn vraag aan de
minister zou dan ook zijn geweest hoe hij omgaat met die
conclusie. Als deze hele Kamer namelijk één ding niet wil,
dan is het volgens mij dat we risico's gaan lopen in het
primaire proces; althans onaanvaardbare risico's, want
risico's zijn er bij bezuinigingen natuurlijk altijd. Onaanvaardbare risico's willen we echter niet. Mijn vraag aan de
minister zou dus zijn: hoe gaat de minister daarmee om?
De heer De Wit (SP):
Ik ben heel benieuwd naar de mening van de heer Van der
Steur zelf, maar ik begrijp dat hij zich nu, in eerste instantie,
verschuilt achter de minister. Misschien zullen wij in tweede
instantie toch wat van de heer Van der Steur zelf horen.
Over die risico's wil ik ook nog even een vraag stellen. Kijk
naar de opvatting van de NVvR, naar de opvatting van de
top van het OM, naar de mening van de strafrechtadvocatuur. Zij zeggen dat die grote risico's juist zullen optreden.
De heer Oskam heeft ze zojuist gespecificeerd, dus ik hoef
ze nu niet te herhalen. Collega Helder heeft ze ook al
genoemd. Wat vindt de heer Van der Steur daarvan?
De heer Van der Steur (VVD):
Ik ken al die punten natuurlijk ook. Zij maken onderdeel uit
van het feit dat ik namens de VVD-fractie mijn zorgen zou
willen uitspreken over deze bezuinigingsoperatie. Als de
top van het OM — en ik heb het daarmee over het College
van procureurs-generaal; dat is de top waar de minister
mee te maken heeft — zich achter die bezuinigingen stelt,
ga ik ervan uit dat het kan en dat het haalbaar is. Dat wil
niet zeggen dat de VVD-fractie zich geen zorgen maakt over
de opmerkingen op pagina 4, onder paragraaf 2 van het
rapport van de Galan Groep, waarin wordt gesteld dat er
risico's zijn voor het primaire proces en dat je er, als je het
zonder risico's zou willen doen — want zo staat dat daar —
verstandig aan deed om de bezuinigingen uit te smeren
naar 2020. Overigens is het interessant dat daarbij ook het
management van de politiek-bestuurlijke lobby wordt
genoemd. De heer De Wit is daar zelf een onderdeel van.
Misschien kan hij zich op dat punt enigszins inhouden.
Voorzitter, ik ga richting een afronding.
De voorzitter:
Gelet op de klok, lijkt mij dat een buitengewoon goed idee.

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-4

De heer Van der Steur (VVD):
Ik vrees dat de heer Oskam daar een ander idee over heeft.
De heer Oskam (CDA):
Ik ga de heer Van der Steur inderdaad ook nog wat extra
tijd geven. Hij begon zelf over het rapport van de Galan
Groep. Ik heb het zelf niet genoemd, maar wel een deel van
de inhoud. Net als mevrouw Berndsen en de heer De Wit
zie ik risico's en voorbehouden. Ik hoor gelukkig dat dit ook
geldt voor de heer Van der Steur. Hoe we er in 2018 voorstaan, is natuurlijk koffiedik kijken.
Ik leg er even een ander punt naast, namelijk het verkiezingsprogramma van de VVD. Daarin wordt gezegd dat we 3
miljard gaan investeren in infrastructuur, onderwijs en ook
veiligheid. Als je al die zaken naast elkaar legt, hoe kan de
heer Van der Steur dan verantwoordelijkheid nemen voor
die 134 miljoen aan bezuinigingen in 2016, 2017 en 2018?
Voor dit jaar zitten we al op een bezuiniging van 61 miljoen,
terwijl de top van het OM van alles zegt. De minister zegt
dat hij daardoor wordt gesteund, maar die top maakt zich
wel ernstige zorgen. Hoe ziet de heer Van der Steur dit?
De heer Van der Steur (VVD):
Ik denk dat de heer Oskam het antwoord wel kan raden. Als
er geen economische crisis was en als er een politieke
samenwerking mogelijk was waarin de hemel dichterbij
was dan, in dit geval, de hel — in die zin dat we een buitengewoon krappe financiële positie hebben en enorme problemen hebben met onze begroting — dan zou de VVD
natuurlijk allereerst verder investeren in veiligheid. Dat is
echter niet mogelijk en dat weet de heer Oskam ook.
Daarom hebben we bekeken hoe we zo verantwoord
mogelijk kunnen bezuinigen, ervan uitgaande dat er ook
op het gebied van veiligheid efficiencyslagen mogelijk zijn.
Dit wordt overigens ook bevestigd door het rapport van de
Galan Groep. Halverwege pagina 11 staat iets heel interessants dat ik wil meegeven aan de heer Oskam, namelijk dat
de overall gemiddelde productie per medewerker fors is
gedaald bij het Openbaar Ministerie, ondanks de investeringen in de afgelopen jaren. "De productie van het OM lijkt
daarmee duurder geworden." Vervolgens staat er dat er
sprake is van onzichtbare productieproblemen. Uit hetzelfde
rapport blijkt ook dat er wel degelijk ruimte is om verbeteringen mogelijk te maken. Daar sluit de VVD-fractie zich bij
aan.

Raad voor de rechtspraak het uitdrukt, de druppel die de
emmer doet overlopen.
Uit de brief van de minister van 7 juni van dit jaar wordt
duidelijk dat Rutte II 51 miljoen gaat bezuinigen op het
Openbaar Ministerie. Dat bedrag komt boven op de eerdere
bezuiniging van 83 miljoen. In totaal gaat het dus om een
bezuiniging van 134 miljoen tot 2018. Dat is ongeveer een
kwart van het budget van het Openbaar Ministerie. Al in
december vorig jaar stelde ik samen met mijn collega
Kooiman schriftelijke vragen aan de minister. Ik vroeg hem
of het juist was dat het Openbaar Ministerie ongeveer 23%
moest bezuinigen. Toen zei de minister nog dat hij daar
geen antwoord op kon geven, maar het blijkt nu waar te
zijn.
Waar komen die bezuinigingen dan terecht? Volgens de
NVvR komen die terecht bij het College van procureursgeneraal en bij het ondersteunend personeel. Graag hoor
ik van de minister waar die bezuinigingen precies terecht
zullen komen. Het is rampzalig als die bezuinigingen bij het
ondersteunend personeel terechtkomen. Er valt een verergering te vrezen van de problemen die we nu al kennen.
Zo valt te voorzien dat er nog meer zaken op de plank zullen
belanden, dat er meer sepots en nog meer schikkingen voor
de echt grote fraudeurs zullen komen, dat verdachten de
dans ontspringen en slachtoffers in de kou blijven staan.
De NVvR noemt deze zaken "mokerslagen" en spreekt
openlijk de vrees uit dat dit zal leiden tot fouten bij het
Openbaar Ministerie, gerechtelijke dwalingen en zelfs een
aantasting van de kwaliteit van de rechtspraak. De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten spreekt zich in
dezelfde trant uit. Ik kan dit alleen maar onderschrijven.
Hoe ziet de minister dit? Wat vindt hij van deze kritiek op
het plan voor de bezuinigingen en van de effecten die
worden geschetst?
Het werkbezoek van de afgelopen zomer dat ik zelf heb
afgelegd, leerde mij hoe ingrijpend de bezuinigingen nu al
zijn. Ondersteunend juridisch personeel wordt voor andere
taken ingezet dan voor juridische ondersteuning van officieren van justitie en advocaten-generaal. Er treden regelmatig
ICT-problemen op. Men beschikt zelfs niet over voldoende
wetboeken, toch het basismateriaal voor een officier van
justitie om mee te werken, zou je zeggen. Kent de minister
dit soort problemen?

Ik rond af. Ik wil graag het volgende van de minister weten.
Als de risico's waar de Galan Groep over schrijft zich voordoen, wat wordt dan de reactie van de minister? Hoe
voorkomt de minister dat het primaire proces, waar de VVDfractie grote waarde aan hecht— volgens mij geldt dit voor
een groot deel van de partijen in deze Kamer, zo niet voor
allemaal — in gevaar komt?

Het rapport van de Galan Groep geeft de minister helaas
niet zomaar gelijk in zijn bezuinigingsplan. Ik bedoel
natuurlijk: helaas voor de minister. De taakstelling van Rutte
II is niet haalbaar zonder risico's voor het primaire proces,
zo zegt het rapport. Dan maar een uitloop naar 2020 in
plaats van 2018, adviseert de groep, maar ze voegt er wel
aan toe dat dit alleen maar kan als voldaan wordt aan
randvoorwaarden, zoals digitalisering en een uitbouw van
de zsm-afdoening. Hoe ziet de minister dit risico voor het
primaire proces als er op deze wijze bezuinigd gaat worden?

De heer De Wit (SP):
Voorzitter. De problemen bij het Openbaar Ministerie, waar
we het in dit debat over hebben, zijn door de voorgaande
sprekers al ruim uit de doeken gedaan. Die problemen
bestaan al jaren. De herziening van de gerechtelijke kaart
heeft het probleem alleen maar verergerd. Die is, zoals de

Voor de SP-fractie is de bezuiniging van in totaal 134 miljoen onaanvaardbaar. Naar onze mening zal de gehele
gerechtelijke keten verstopt raken. Het OM kan zijn werk
niet meer goed doen en de kwaliteit van de rechtspraak is
in het geding. En dat moeten we te allen tijde vermijden.
Deze bezuinigingen kunnen echt niet. Vandaar de vraag
aan de minister wat zijn ambitie is. Is dat een veiliger
Nederland, een land waarin criminelen die straf verdienen
ook echt straf krijgen, of is dat een sluitende boekhouding

Tweede Kamer

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-5

en een schouderklopje van de minister van Financiën?
Graag hoor ik hierop het antwoord van de minister.

De heer Recourt (PvdA):
Voorzitter. Ik wil beginnen met een citaat uit het jaarbericht
2012 van het Openbaar Ministerie, waarin overigens
inderdaad uitstekende resultaten zijn verwoord. In de
inleiding van genoemd jaarbericht schrijft de voorzitter van
het College van procureurs-generaal het volgende: "Het is
niet aan ons om de prijs van veiligheid te bepalen. De
bezuinigingen op het OM zullen een enorme krachtsinspanning vergen. Het OM blijft staan voor zijn maatschappelijke
opdracht en prioriteiten maar de grenzen zijn bereikt en de
realisatie staat onder druk. De bezuinigingen zijn alleen te
realiseren onder de essentiële randvoorwaarden die met
het ministerie zijn afgesproken op het gebied van huisvesting en (keten)digitalisering."
Volgens mij is dit de kern van het debat van vanmiddag.
We hebben met zijn allen grote zorgen over het functioneren
van het Openbaar Ministerie en het Openbaar Ministerie
heeft die zelf ook. Die zorgen zal ik uitspreken maar ik realiseer mij wel dat zowel het Openbaar Ministerie als de
ingeschakelde externe deskundige zegt dat het realiseerbaar
is en dat het zou moeten kunnen. De Galan Groep, de
externe deskundige, heeft een rapport afgescheiden waarin
hij zelf zegt: dit is een voorlopig rapport, we zouden eigenlijk
wat diepgravender naar de cijfers moeten kijken. Mijn vraag
aan de minister is dan ook of er een wijze van vervolg is
georganiseerd. Wordt er op de een of andere manier diepgravender gekeken naar die bezuinigingsopdracht?
Verder noem ik de uitloop naar 2020. De Galan Groep zegt
dat de bezuinigingen nog wat later zouden moeten ingaan
dan het kabinet voor ogen heeft, waarbij de curve vervolgens wat steiler omhoog kan om daarna op hetzelfde
eindresultaat uit te komen. Het Openbaar Ministerie zegt:
als we dat doen gaan we het halen. Eigenlijk is het standpunt van de minister wat minder duidelijk. Volgt hij nou
dat advies of houdt hij vast aan 2016, 2017 en 2018?
De Galan Groep zegt dat het haalbaar is als het locatiebeleid
strak wordt gevolgd. Dat snap ik ook wel: hoe minder
locaties, hoe kostenefficiënter dat is. Er zit echter nog wel
een kwaliteitsaspect aan, in de zin dat — denk bijvoorbeeld
aan crisis in de openbare orde — mensen elkaar moeten
kennen; de rechter moet de officier kennen en de parketsecretaris moet de politie kennen. Deze minister heeft dat in
Leeuwarden goed opgelost, waarvoor mijn dank, maar is
dat voor het hele land in zicht? In denk aan Middelburg,
waar men zich ook regelmatig roert. Wil de minister hierop
reageren?
Een onderdeel dat mogelijk soelaas biedt, is het onderbrengen van de executie bij het CJIB. Boetes doet het CJIB al,
maar er gaan ook geluiden dat de executie van taakstraffen
naar het CJIB gaat. Dat zou een heleboel administratie bij
het Openbaar Ministerie schelen en het CJIB heeft een uitstekend trackrecord.
De voorzitter:
Een interruptie van mevrouw Berndsen van D66 met het
verzoek om het in tweeën te doen of in één keer.

Tweede Kamer

Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Voorzitter, ik zal mij aan uw voorschriften houden.
Ik hoor de heer Recourt zeggen dat de randvoorwaarden
huisvesting en digitalisering van groot belang zijn om
überhaupt die bezuinigingen te halen als dat al kan. Hij
geeft het kantoor in Leeuwarden als goed voorbeeld van
huisvesting. Is het de heer Recourt bekend dat daar geen
enkele OM'er meer zit, dat daar flexplekken zijn die nooit
bezet zijn en dat het wat het OM betreft een leeg gebouw
is geworden? Wat vindt hij ervan dat dit als goed voorbeeld
voor andere parketten zou moeten gaan gelden?
De heer Recourt (PvdA):
Ik ken het voorbeeld van Leeuwarden. In eerste instantie
zou daar niemand van het OM zitten. Nu komen er echter
op flexplekken wel vaste mensen uit Leeuwarden te zitten:
in de lokale driehoek zit er een vaste officier, dus niet iedere
keer een andere; ook de parketsecretarissen die in Leeuwarden werken, zijn vast. Dat lijkt mij een uitstekende oplossing.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Als dat zo zou zijn, zou het een uitstekende oplossing zijn,
maar ik ben er zelf gaan kijken en ik heb met mensen van
de rechtbank daar gesproken. De hele etage waar mensen
van het Openbaar Ministerie zouden moeten zitten, is leeg.
Er zijn geen officieren. Als dat zo is, vraag ik nogmaals aan
de heer Recourt of hij dat een acceptabele situatie vindt.
De heer Recourt (PvdA):
Kwaliteit is de insteek voor de Partij van de Arbeid. Burgemeesters en rechtbanken zitten veel meer op de aantallen,
maar mij gaat het om de kwaliteit. Het is goed voor de
kwaliteit dat mensen elkaar kennen, dat er vaste officieren
in de driehoek zitten en dat er vaste parketsecretarissen
zijn. Als dat geregeld wordt — hoe maakt mij echt geen
barst uit — ben ik tevreden.
De heer Oskam (CDA):
Ik hoor de heer Recourt zeggen dat de top van het OM de
plannen van de minister steunt. Hoe weet hij dat? Heeft hij
die informatie van de minister of van de top van het OM
gekregen? De oppositie heeft namelijk andere informatie.
Zij heeft van de top van het OM gehoord dat 80 miljoen de
grens is en dat het daarboven een probleem wordt. Durft
de heer Recourt dat voor zijn rekening te nemen? Hoe komt
hij aan zijn informatie?
De heer Recourt (PvdA):
Ik ben mijn betoog begonnen met een citaat uit het jaarverslag. Daar staat het al in. Bovendien: als de minister het
zegt, dan is het zo, behoudens het tegendeel. Dat is het
vertrouwensbeginsel. De heer Oskam heeft wel een punt,
want het Openbaar Ministerie lijkt kritischer te zijn op
Kamerleden dan op de minister. Dat vind ik een groot probleem, want hoe kunnen wij als Kamerleden nu onze positie
tegenover deze bezuiniging bepalen?
De heer Oskam (CDA):
Dat is inderdaad een heel groot probleem.

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-6

Ik wil graag iets anders onder de aandacht van de heer
Recourt brengen. Heeft hij kennisgenomen van de brief van
de directeur-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving
van het ministerie van V&J, de heer Roes, aan de top van
het Openbaar Ministerie? Ik lees die brief als volgt: laten
wij het maar proberen, al zal het moeilijk worden; als het
niet lukt, dan passen wij er wel een mouw aan. Ik hoop dat
de heer Recourt de brief ook zo heeft gelezen.
De heer Recourt (PvdA):
Ik ga ervan uit dat een en ander namens de minister tegen
het OM is gezegd. Zo schrijft de minister het ook aan de
Kamer, want hij heeft deze brief aan de Kamer doen toekomen. Ik heb de brief als volgt gelezen. Tegen het Openbaar
Ministerie is gezegd: kijk naar het Galan-rapport; het zal
moeilijk worden, maar het gaat wel lukken; wij houden de
vinger aan de pols; mochten zich problemen voordoen, dan
zullen wij die samen oplossen. Dat vind ik een geruststellende gedachte. Een van de vragen die ik de minister stel
— het is zelfs meer dan een vraag — is of hij kan toezeggen
dat er ingegrepen wordt als er realistische problemen aan
de horizon verschijnen. Dat lijkt mij een essentiële voorwaarde om dit traject in te gaan.
De heer De Wit (SP):
De grote vrees van bijvoorbeeld de NVvR is dat de kwaliteit
van de rechtspraak in het gedrang komt als je de bezuinigingen — denk daarbij aan wat al gebeurd is, wat er gebeurt
en wat er gaat gebeuren — op elkaar stapelt. In het rapport
van de Galan Groep staat: als wij het een beetje oprekken,
vallen er geen grote gaten. Denkt de heer Recourt, met dat
rapport in de hand, dat de kwaliteit van de rechtspraak nog
wel gegarandeerd is? Er gaan immers heel ernstige dingen
gebeuren als de bezuinigingen doorgaan.
De voorzitter:
Voordat ik de heer Recourt het woord geef, merk ik het
volgende op. Er luisteren en kijken mensen mee naar dit
debat. Mag ik de leden vragen om zo min mogelijk afkortingen te gebruiken? Mijnheer De Wit, u sprak net over de
NVvR. Ik neem aan dat u daarmee doelt op de Nederlandse
Vereniging voor Rechtspraak. Laten wij een beetje rekening
houden met de mensen op de publieke tribune.
De heer Recourt (PvdA):
Ik begon mijn betoog met het uitspreken van zorgen. Ik heb
grote zorgen, maar als zij zo concreet waren dat wij nu
zouden kunnen vaststellen dat de kwaliteit niet te handhaven is en dat bovendien de ambitie die het OM zelf heeft
— maar die ook nog eens van onze Kamer en de minister
opgelegd krijgt — niet te halen is, dan kunnen wij niet
akkoord gaan met de bezuiniging. Ik heb alleen niet voldoende hard materiaal om tegen de minister te zeggen dat
dat niet gaat lukken. Sterker nog, ik heb het tegenovergestelde: een OM dat zegt dat het gaat lukken en een externe
deskundige die ook zegt dat het gaat lukken. Ik hoor rechters
uit de praktijk die bijvoorbeeld zeggen dat zij minder goede
dossiers aangeleverd krijgen. Dat was nog een vraag aan
de minister, die ik hem bij dezen stel. Hoe zit dat? Op die
manier verschuif je namelijk het probleem naar de rechter.
Ik ga ervan uit dat dat soort problemen allemaal onder ogen

Tweede Kamer

wordt gezien en dat dit niet gebeurt. Mocht dat wel zo zijn,
dan hebben wij een nieuw gesprek.
De heer De Wit (SP):
Ook de heer Recourt weet wat de waarde is van een rapport
en wat in zo'n rapport wordt beschreven aan mogelijkheden.
Hier staat een heel voorzichtige maar toch wel heel scherpe
conclusie. Is het niet veel belangrijker om tegenover zo'n
rapport juist de ervaring te plaatsen van mensen die het
dagelijkse werk doen? Dat is de top van het Openbaar
Ministerie die adviseert aan de Kamer. Dat zijn de rechters,
de mensen die in de dagelijkse praktijk werken en die zeggen: het kan niet meer. Dat lezen wij in de berichten. Misschien komen wij er met cijfertjes wel uit, maar het gaat
om de kwaliteit. Die kun je niet zomaar in cijfertjes onderbrengen. Daarvan zegt in ieder geval de betrokken rechter
en het Openbaar Ministerie: die kwaliteit staat op de tocht.
Daarvoor kunt u toch niet blind zijn?
De heer Recourt (PvdA):
Ik meen dat ik daar niet blind voor ben. Ik stel de ene kritische vraag na de andere aan de minister. Ik stel wel vast
dat de top van het Openbaar Ministerie zegt dat het wel
kan. Dat is waar ik mij op verlaat. Dat men vervolgens
individuele Kamerleden een ander geluid laat horen vind
ik zorgelijk, dat herhaal ik. Zo zou dat niet moeten zijn bij
ambtelijke organisaties, maar ik kan mij als Kamerlid slechts
verhouden tot wat het Openbaar Ministerie zelf in een officiële uitlating zegt. Vervolgens snap ik dat er in de praktijk
grote zorg bestaat, de praktijk die op dit moment met alle
bezuinigingen wordt geconfronteerd uit vorige kabinetten
en uit het Lenteakkoord. Natuurlijk kraakt dat. Natuurlijk
doet dat pijn en natuurlijk denken mensen: hoe moet dat
verder? Die mensen hebben veelal niet het zicht op het
volledige plaatje. Daarvoor huur je een externe deskundige
in. Daarop moet ik mij dan verlaten. Dat neemt mijn zorg
niet weg, zeg ik tegen u, maar het maakt wel dat ik op dit
moment niet kan zeggen: het gaat niet.
De voorzitter:
Er is een interruptie van de heer Van der Staaij van de SGPfractie.
De heer Van der Staaij (SGP):
Voorzitter, indachtig uw opmerking dat wij niet te veel
afkortingen moeten gebruiken, moet ik zeggen dat SGP
staat voor Staatkundig Gereformeerde Partij.
De voorzitter:
Tenzij dat al zo lang een ingeburgerd begrip is. Dan maak
ik graag een uitzondering!
De heer Van der Staaij (SGP):
De NVvR is er ook al een hele tijd! Maar even serieus. De
heer Recourt heeft het over het Openbaar Ministerie waarvan de top zegt dat het kan met de bezuinigingen, maar
tegelijkertijd citeert hij ook uit het jaarbericht heel stellig:
"De grenzen zijn bereikt". Dat vind ik ook wel wat. Is het niet
vrij simpel zo dat een organisatie als het OM natuurlijk
loyaal is en altijd zegt: wij respecteren het politieke primaat,

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-7

dus als het zo moet, zou het op die manier in de praktijk
kunnen, maar als je ons vraagt of dit nu eigenlijk fatsoenlijk
is op te vangen, dan zeggen we gewoon: doe dit niet?
De heer Recourt (PvdA):
Het citaat waarmee ik begon dat de grenzen zijn bereikt, is
inclusief de bezuiniging van Rutte II. Daarover gaat dat
citaat. Als je de gans voor Kerstmis vraagt "wilt u geslacht
worden?" zal die niet "ja" zeggen. Natuurlijk zal iedere officier, of wie dan ook bij het OM, zeggen: alsjeblieft, stop
ermee, want je gaat uiteraard je eigen organisatie het liefst
niet aan nog verdere bezuinigingen blootstellen. Het is iets
anders of dat kan.

J — dan wordt in gezamenlijkheid jaarlijks een incidentele
oplossing gevonden. Hopelijk is de heer Recourt het met
de PVV eens dat een incidentele oplossing eerst altijd met
de Kamer gecommuniceerd zal moeten worden. De minister
is verantwoordelijk voor het Openbaar Ministerie, maar de
Kamer controleert de minister. Voordat de heer Recourt
hierop antwoord geeft, wil ik hem het volgende in overweging geven. De Algemene Rekenkamer heeft in het rapport
Bezuinigingen op uitvoeringsorganisaties aanbevolen dat
het kabinet jaarlijks een rapportage opstelt waarin het
niveau van individuele uitvoeringsorganisaties, de veranderingen in het budget en de taakuitoefening zichtbaar
gemaakt worden.

Had ik als laatste nog een opmerking? Nee, dat is eigenlijk
het antwoord op uw vraag.

De heer Recourt (PvdA):
Met dat laatste …

De heer Van der Staaij (SGP):
Als je de beeldspraak gebruikt dat de gans niet geslacht wil
worden, loop je dan niet het risico dat wij geluiden, in dit
geval van de werkvloer, onvoldoende serieus nemen? Wie
komt er eigenlijk verder nog op? Wie heeft er intern inzicht
in wat er bij het OM precies is gebeurd? Is niet juist het
bijzondere van deze organisatie dat wij er niet allerlei
belangenorganisaties omheen hebben die wel even komen
lobbyen en dat wij dus uitermate goed moeten luisteren
naar die signalen van de werkvloer die ons nu duidelijk
maken: pas echt op, wij kreunen al onder de bezuinigingen
die al eerder waren opgelegd?

De voorzitter:
Ik moet hier ook de zuiverheid bewaken. De brief van de
heer Roes is namens de minister van Veiligheid en Justitie
gestuurd, dus die is van de minister van Veiligheid en Justitie.

De heer Recourt (PvdA):
Er wordt gezegd: pas op. Dat is evident. Dat is de kern van
mijn boodschap. Op dit moment kan ik geen nee zeggen,
maar ik maak mij zorgen. Die zorgen komen natuurlijk uit
de praktijk en van de praktijkofficieren. We hebben het
rapport-Posthumus gehad met de kwaliteitsaanpak daarna.
Twee officieren worden op een zaak gezet om geen
gerechtelijke dwalingen meer te krijgen. Dat kost allemaal
capaciteit. Het is van wezenlijk belang, want anders staan
we in de Kamer weer te debatteren op het moment dat het
vreselijke geval zich voordoet dat iemand onschuldig is
veroordeeld. Dat moeten we niet hebben. Het is dus evident
dat de kwaliteit een voortdurend punt van zorg is. Er wordt
niet bezuinigd op de officieren van justitie zelf, maar veelal
op het ondersteunend apparaat. Ook daar hebben we zorgen over. Ik zal daar straks nog een vraag over stellen. Ik
ben benieuwd of de heer Van der Staaij nu al kan zeggen:
het kan niet. Ik denk dat hij daar ook te weinig argumenten
voor heeft, maar ik wacht graag zijn inbreng af.
De voorzitter:
Die inbreng komt zo.
Mevrouw Helder (PVV):
Ik wil even terug naar de opmerking van de heer Recourt
dat de additionele bezuiniging haalbaar is. Hij zei: als dat
niet lukt, vraag ik de minister om in te grijpen. Ik wil aanhaken bij datgene wat de heer Roes, directeur-generaal
Rechtspleging en Rechtshandhaving, zegt. In zijn laatste
zin van zijn brief staat: mocht blijken dat het niet haalbaar
is — zoals ik ook heb besproken met de minister van V en

Tweede Kamer

Ga uw gang, mijnheer Recourt.
De heer Recourt (PvdA):
Dit hele debat gaat over het inzicht dat is gegeven in de
bezuinigingen bij uitvoeringsorganisaties. Dat gebeurt dus
en dat zal ook blijven gebeuren; daar ga ik van uit. De Kamer
moet kunnen controleren. Echter, op het moment dat het
Openbaar Ministerie hard kan maken dat het niet gaat,
ondanks goede inspanningen, dan is het eerst aan de
minister om samen met het Openbaar Ministerie te bekijken
wat er dan moet gebeuren. Vervolgens is het aan de Kamer
om te controleren of zij de uitkomst kan dragen. We moeten
die volgorde niet omdraaien.
Mevrouw Helder (PVV):
Het antwoord van de heer Recourt is duidelijk. Hij zegt dus
dat de Kamer hoe dan ook wordt geïnformeerd als incidentele oplossingen nodig zijn.
De heer Recourt (PvdA):
Ja, uiteraard. Dat lijkt mij de kern van ons werk.
De voorzitter:
Kunt u afronden, mijnheer Recourt?
De heer Recourt (PvdA):
Ik rond af. Ik heb nog een vraag over het niveau van de
beslissingen. Er zijn signalen dat het nemen van een
beslissing nu vaak lager in de organisatie wordt gedaan,
terwijl vroeger een officier van justitie zo'n beslissing nam.
Tegenwoordig doet een parketsecretaris dat werk. Dat raakt
eveneens de kwaliteit. Ik vraag de minister om hierop te
reageren. Klopt dat? Als het klopt, hoe wordt desalniettemin
de kwaliteit geborgd? Blijft de officier van justitie leider van
het onderzoek? Is daar voldoende capaciteit over? Ik heb
al gevraagd naar de dossiers.

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-8

De ketenaanpak is een prioriteit van dit kabinet. De Rekenkamer heeft gezegd: de keten moet beter. Het kabinet gaat
dat realiseren. Dit is een onderdeel van die keten. Hoe kan
dit onderdeel, waarop stevig moet worden bezuinigd, desalniettemin die hele keten stevig houden? Ik heb het tijdens
een interruptie al gezegd, maar ik zeg het nog een keer. Als
er reële problemen zijn, kan er dan adequaat en tijdig worden ingegrepen?

De heer Van der Staaij (SGP):
Voorzitter. De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak
heeft de noodklok geluid. Het Openbaar Ministerie moet
zich in allerlei bochten gaan wringen die haaks staan op
het speerpunt veiligheid dat dit kabinet juist zo voorstaat.
Ook voor de SGP is veiligheid een speerpunt. Daarom was
het voor ons een politieke keuze om in ons financiële plaatje
bij het begin van deze periode geen enorme nieuwe bezuinigingen voor het Openbaar Ministerie voor te stellen. Wij
staan daar nog steeds zo in.
Natuurlijk zal ook het Openbaar Ministerie niet ontkomen
aan bezuinigingen, zoals elke instelling in deze tijd. Er is
eerder echter al een enorm bedrag opgelegd, namelijk iets
meer dan 80 miljoen. Is het niet disproportioneel om daar
nog weer een bezuiniging bovenop te leggen, oplopend tot
uiteindelijk 134 miljoen? Ik gebruik nu de woorden van de
heer Van der Steur, die me juist wat betreft het Openbaar
Ministerie wel erg aanspraken: brengen we het OM hiermee
niet in een lastig parket? Die uitdrukking betekent nog altijd
in moeilijkheden brengen of in gevaar brengen, in een te
beperkte ruimte. Is dat niet wat hier gebeurt?
Uiteindelijk is het ook een politieke keuze. De heer Recourt
vroeg net al of is vast te stellen dat dit absoluut niet kan.
Weet je zeker dat het misgaat? Nee, zo stellig zou ik me niet
kunnen uitdrukken. De wonderen zijn de wereld nog niet
uit. Als je op elk eurocentje let, zou je de doelen misschien
kunnen halen. Mijn politieke punt is echter dat je met zo'n
krap budget voor het Openbaar Ministerie voor de toekomst
wel grote risico's neemt. En dat terwijl we zien dat het nu
al een forse krachtsinspanning vraagt om de bezuinigingen
die waren voorzien voor elkaar te krijgen.
We krijgen nu al klachten over incomplete dossiers bij
rechtbanken. Wat betekent het als er nog meer in personeelskosten voor ondersteunend personeel wordt gesneden
in de voorbereiding van dossiers, of in het compleet maken
van dossiers? Een andere vraag die bij mij leeft, is wat er
terechtkomt van de maatschappelijke doelstelling van
behoud van werkgelegenheid in dunbevolkte regio's als
Zeeland en Noordoost-Nederland als we snijden in huisvestingskosten. Ook daarop hoor ik graag de reactie van de
minister. Wat betekent dat uiteindelijk voor de kwaliteit en
de capaciteit van het Openbaar Ministerie als cruciale
instelling in het geheel van de veiligheidsketen?
Ik ga niet alle vragen van collega's herhalen, maar u proeft
de breed gedeelde zorg hierover. We horen hierop graag
de reactie van de minister.

Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Voorzitter. Het OM ligt volgens de minister op koers met
zijn prestaties, maar hoe lang nog? Dat ook het ministerie
van Veiligheid en Justitie moet bezuinigen, is onvermijdelijk,
maar wat en vooral hoe dat nu gebeurt, roept ontzettend
veel vragen op bij D66. Het OM ziet zich geconfronteerd
met een bezuiniging van 134 miljoen. Het OM verliest
hiermee een kwart van zijn budget in minder dan zeven jaar
tijd, terwijl het werk niet minder, maar juist meer is
geworden. Kan de minister dat bevestigen? Het OM krijgt
25% minder budget. Dat kan niet anders dan gevolgen
hebben, gevolgen voor de hoeveelheid zaken als er straks
minder officieren zijn, gevolgen voor de kwaliteit als de
werkdruk te veel oploopt, gevolgen voor de voorbereiding
als de dossiers zich gaan opstapelen. Strafrechters zien zich
nu al te vaak geconfronteerd met zaakdossiers die niet altijd
even zorgvuldig zijn voorbereid. Hoe beoordeelt de minister
deze forse risico's van zijn bezuinigingsplan? Hoe voorkomt
hij straks dat de werkvoorraden te veel oplopen en plankzaken daardoor verder toenemen? Hoe waakt hij straks voor
kwaliteitsverlies en hoe zorgt hij ervoor dat de justitieketen
niet vastloopt, waardoor er wel schakels zijn, maar geen
keten? Hoe denkt de minister al die schade te kunnen
beperken? Mijn fractie vraagt op ieder genoemd punt duidelijkheid hierover.
Deze bezuiniging staat niet op zichzelf. Immers, ook in het
gevangeniswezen wordt fors gesneden. Negentien gevangenissen moeten dicht. Waar gaat dit naar toe? Die vraag
stel ik indringend aan de minister van Veiligheid en Justitie.
Waar gaat dit naar toe? Twee crimefighters die korte metten
zouden maken met criminaliteit in ons land. Straf voor
iedere crimineel, riepen zij nog in koor tijdens de verkiezingen vorig jaar. En nu zijn zij degenen die met de hakbijl aan
de wortel van het justitieapparaat staan. Waar zijn wij met
dit kabinet in beland? We gaan het gewoon doen, klinkt het
te vaak op het ministerie. Dat is nu echt volslagen ongepast.
Dit plan wordt ons voorgehouden als efficiencyslag, maar
heeft alle kenmerken van een kaalslag. Heeft de minister
dan ten minste een visie op de taak en positie van het OM?
De onderzoekers hadden die namelijk in het cijfergeweld
ook niet ontdekt. Dus ik nodig de minister uit die visie vandaag met ons te delen. Ik zie een land, schijnt daarvoor de
openingszin in De Trêveszaal te zijn.
De onderzoekers stellen cruciale randvoorwaarden aan de
bezuiniging. Wordt daaraan niet voldaan, dan kan de
minister de bezuiniging op zijn buik schrijven. Neem bijvoorbeeld digitale informatie-uitwisseling in de justitieketen.
Als GPS niet naar behoren functioneert, wordt de besparing
niet gehaald. Dat is nogal verwonderlijk. Dit bezuinigingsplan voor het OM leest als een inspanningsverplichting,
niet als een resultaatsverplichting, terwijl het ministerie een
taakstelling heeft van een miljard euro. De Rekenkamer
heeft ons in mei gewaarschuwd. De minister blinkt nu niet
direct uit in boekhouden, dus ik wil dat hij dit duidelijk
maakt: is dit bezuinigingsplan voor het OM nu een inspannings- of een resultaatsverplichting? Als de bezuinigingsopdracht niet wordt gehaald, waar zit dan precies de ruimte
voor een incidentele oplossing? Graag opheldering hierover.
De D66-fractie vindt het betreurenswaardig dat dit kabinet
zo fors snijdt in het justitieapparaat. Wij zien straks een land
waarin politie, OM, rechters en gevangenissen niet meer
aan de veiligheidszucht van dit kabinet kunnen voldoen.

Tweede Kamer

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-9

Een justitieapparaat dat volledig vastloopt door te veel prioriteiten en veel te weinig visie. Waar gaat dit naar toe?
De vergadering wordt van 15.00 uur tot 15.10 uur geschorst.

Minister Opstelten:
Voorzitter. Ik vind het plezierig dat dit debat, dat al enige
tijd geleden was aangekondigd, plaatsvindt. Het is goed
om over de positie van het OM te spreken en daar van mijn
kant duidelijkheid over te creëren bij de Kamer.
Het OM zit in een enorm belangrijke transitiefase, los van
de taakstelling. Voor, tijdens en na de vakantie heb ik veel
werkbezoeken afgelegd en nadrukkelijk gesproken met de
mensen op de werkvloer en natuurlijk ook met de ketenpartners. Er spelen drie grote zaken op het vlak van de transformatie.
Ten eerste is er de Wet herziening gerechtelijke kaart. Deze
nieuwe wet, die per 1 januari 2013 is ingegaan, wordt door
iedereen positief bejegend, maar geeft natuurlijk problemen
bij de transitie. Dat is herkenbaar. Ik krijg van mensen uit
het hele land artikelen uit de regionale pers toegestuurd,
vergezeld van de oproep om iets aan die problemen te
doen.
Ten tweede hebben wij te maken met de versterking van
de strafrechtketen. Het is belangrijk dat wij, daartoe aangespoord door de Rekenkamer, er eindelijk, na jaren, een
goede en sterke keten van maken. Dat is heel belangrijk.
Ten derde is er ZSM, dat heel nadrukkelijk OM-gerelateerd
is. Het is een heel positieve ontwikkeling dat ZSM goed
draait, maar ook dit brengt natuurlijk transitieproblemen
mee.
In het voorgaande heb ik het kader geschetst waarin wij
moeten opereren. Dat vergt in de eerste plaats goed overleg
tussen de verschillende organisaties en de leiding van het
OM, die ik vierkant steun in de wijze waarop zij functioneert
tijdens deze operatie, ook in het aansturen van de parketten
en de relaties die zij moet leggen met de andere ketenpartners. Ik zit op één lijn met het college van PG's; daarover
wil ik geen misverstand laten ontstaan. Als het even meezit,
zien wij elkaar dagelijks. Natuurlijk hebben wij het niet
dagelijks over dit onderwerp, maar het onderwerp is ons
niet vreemd.
Daarnaast is er de taakstelling. Iedereen heeft die goed op
een rij, maar ik wil er toch nog iets over zeggen. Men kent
de taakstellingen van de kabinetten Balkenende IV en Rutte
I, de taakstelling in het Lenteakkoord en de taakstelling als
gevolg van het wegvallen van 30 miljoen vanwege een
volumedaling. Men krijgt dan wel minder geld, maar daar
staat een volumedaling tegenover. Als lid van het kabinetRutte II heb ik ten volle verantwoordelijkheid genomen voor
de taakstelling op mijn departement. Dat heb ik niet tegen
mijn zin gedaan en daar ben ik niet door verrast, zeg ik
tegen de heer De Wit, want onze ambitie is om Nederland
veiliger te maken, in een sterkere rechtsstaat. Men zal dat
straks zien. Ik kan niet vooruitlopen op volgende week, maar
ik neem aan dat herkenbaar is dat wij consistent zullen
acteren.

Tweede Kamer

Ook mijn departement heeft dus te maken met een taakstelling. Ik heb daar brieven over geschreven en wij hebben
daar eerder over gediscussieerd met elkaar. In verband met
de vorming van de nationale politie is deze door het kabinet
buiten de efficiencytaakstelling van het departement
gehouden, maar de andere onderdelen van het departement
niet. Het OM doet dus gewoon mee met de andere taakstellingen, waarbij sommige onderdelen nog meer krijgen dan
de 8,9% die hier aan de orde is. Ik wil daarbij wel zeggen
dat ik het goed en belangrijk vind dat er gedurende drie
jaar geen extra taakstelling is. Het is helder dat er natuurlijk
wel sprake is van het doorlopen van oude taakstellingen,
maar in 2013 niets, in 2014 niets en in 2015 niets. In 2016
is de taakstelling 20 miljoen, in 2017 20 miljoen en in 2018
12 miljoen. Grosso modo is dat dus de taakstelling waar
men voor staat. Dat zijn de feiten en dat zijn ook mijn
ambities, die niet anders zijn dan ik net heb verwoord. Het
is ook de ambitie van het Openbaar Ministerie. Er zijn niet
zo veel taakstellingen en prioriteiten, maar ze zijn wel
glashelder en ze zijn vanaf het begin van mijn aantreden
altijd hetzelfde geweest, namelijk het halen van de prioriteiten, targets en doelstellingen die we hebben aangegeven.
Mag ik het zo zeggen dat "het dashboard op groen staat".
Het dashboard voor het afgelopen jaar staat op groen en
het dashboard tot nu toe staat op alle fronten ook op groen.
Ik heb me daarvan nog even vergewist en dat is wel
belangrijk.
In de verzamelbrief van 7 juni heb ik aangegeven dat het
functioneren en presteren van het OM op koers ligt, dat
verbeterprojecten noodzakelijk zijn en ook ter hand worden
genomen en dat tegelijkertijd bezuinigingen moeten worden
doorgevoerd. De prestaties van het OM zijn gerealiseerd.
Ik noem de criminele samenwerkingsverbanden die zijn
aangepakt, het feit dat er meer crimineel geld is afgepakt,
alsook dat de aanpak van de overvallen en de high impact
crimes onverminderd doorloopt. Tegen mevrouw Helder
wil ik zeggen dat we een target extra hebben geformuleerd
voor woninginbraken. We zijn daar ongelofelijk hard mee
bezig met de betrokken gemeenten. Ik wil ook daarvoor
mijn target halen. Verder zijn er meer dan 500 kinderpornozaken ingestroomd en afgehandeld. Het OM ligt dus op
koers met zijn prestaties en dat is zeker geen vanzelfsprekendheid. Alle Kamerleden prijzen het Openbaar Ministerie
daarvoor en ik doe dat met de Kamer. Het wordt bereikt
door de betrokken en professionele inzet van de leiding van
het OM, maar ook van de medewerkers, van officieren tot
griffiers, medewerkers van bedrijfsvoering en de administratie. Ik heb dat zelf kunnen constateren tijdens de werkbezoeken die ik de afgelopen weken aan een aantal parketten heb gebracht. Ik zal overigens ook nog enkele andere
werkbezoeken afleggen. Ik was zeer onder de indruk van
de manier waarop de mensen van het OM uitvoering geven
aan hun taken in de opsporing en vervolging, terwijl ze
tegelijkertijd invulling geven aan belangrijke verwerkingstrajecten.
Dan kom ik op de verbeterprogramma's. Het OM kan steeds
beter maatwerk leveren, naast de klassieke opsporing en
vervolging, en de snelle en effectieve afdoening van veelvoorkomende criminaliteit. Het OM heeft een aantal grote
verbeterprogramma's lopen om deze verbetering door te
voeren. Ik heb ze al genoemd: ZSM, de gerechtelijke kaart,
de versterking van de strafrechtketen. Verschillende
manieren van werken, processen of producten van de
afzonderlijke partners moeten worden aangepast om te
komen tot een eenvoudige, eenvormige en efficiëntere
manier van werken. Vanzelfsprekend heeft het OM in deze

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-10

aanloopfase te maken met overgangspunten, met transitiepunten. Daar wordt ook over gesproken waar dat aan de
orde is. Ik ben bijvoorbeeld in Oost-Nederland geweest.
Daar voert het OM intensief overleg met de betrokken
partners om de problemen op te lossen. Men doet dat in
een sfeer van "wij komen hier uit". Dat is wat ik wil proeven
tijdens mijn werkbezoeken. Mijn visie is — mevrouw
Berndsen sprak daarover — kort samengevat: een veiliger
Nederland en een sterkere rechtsstaat. Als ik dat niet zou
willen, dan zou ik hier niet staan. Ik ben er ook van harte
van overtuigd dat dit mogelijk is, al kost het soms tijd en
tijdelijk extra inzet en inspanningen van zowel de zittende
magistratuur alsook het OM en de politie samen. De heer
Oskam vroeg daar al naar.

De voorzitter:
Dan stel ik voor dat u dat wat compacter doet dan tot nu
toe, en dat u daarbij ingaat op die financiële aspecten van
de zaak. Dan vraag ik de andere interrumpanten om heel
even te wachten en krijgen zij daarna het woord.

Ik loop niet vooruit op de begroting, maar het is natuurlijk
wel zo dat er geïnvesteerd moet worden in de kwaliteit van
de processen-verbaal. Wat wordt er aangeleverd aan het
OM door de politie? Dat zal ook gebeuren. Daar is het OM
van afhankelijk, ongeacht of er financiële taakstellingen
liggen of niet. De na te streven uniformering van de werkwijze is belangrijk, evenals de verbetering van de mogelijkheden tot specialisatie die nu grote kansen biedt. Een van
de motoren van de gerechtelijke kaart was immers het OM.
Er komt beter inzicht in de producten van het gehele parket
en alle informatie is al beschikbaar of komt binnenkort
beschikbaar in een transparant systeem. Het is ook heel
goed dat er een taskforce is ingesteld van de top van het
OM, samen met de top van de Raad voor de rechtspraak,
om hoogwaardige en doelmatige strafrechtpleging voor
elkaar te krijgen. OM en Raad voor de rechtspraak hebben
elkaar daarbij nodig. Het is belangrijk dat er een professionele standaard wordt voorgesteld, waaraan de kwaliteit
van het logistieke strafketenproces en de producten zoals
het strafdossier moeten voldoen. De taskforce wordt eveneens gevraagd om in zijn rapportage aanbevelingen op te
nemen ter verbinding en versterking van de wederkerigheid
op de koppelvlakken in de gehele strafrechtsketen.

Het cijferbeeld herhaal ik nog een keer: 20 miljoen in 2016,
20 miljoen in 2017 en in 2018 een bezuiniging van 12 miljoen. Dat betreft dus dit kabinet. Bij het opleggen van de
taakstelling van 52 miljoen ben ik niet over één nacht ijs
gegaan. Ik zeg ook niet dat het makkelijk is. Ik zeg ook niet
dat het naïef is om dit te willen. We hebben de validatie
dan ook beide laten doen, gewoon onafhankelijk, het OM
en ikzelf. We laten De Galan dit onderzoek uitvoeren, een
onderzoek dat gericht is op het inzichtelijk maken van de
gevolgen van de taakstelling. Ik denk dat dat goed is. Zo zit
ik in elkaar. Daaruit blijkt dat het kan, maar dan wel onder
een aantal duidelijke randvoorwaarden.

De voorzitter:
Mijnheer de minister, haalt u even adem, dan geef ik gelegenheid om te interrumperen aan het Kamerlid dat als
eerste opsprong om u een tussenvraag te stellen. Mevrouw
Helder.
Mevrouw Helder (PVV):
Dit lag in de lijn der verwachting. Wij kennen de minister
langer dan vandaag. We krijgen weer een hele uiteenzetting
van wat de minister wil. Dat is mooi. Het is goed wat de
minister wil, sterker nog, daar zijn wij het mee eens en we
hebben ook gevraagd om dat te doen. Maar daar gaat dit
debat niet over. Dit debat gaat niet over wat de minister
wil, maar over wat de minister kán, en dan hebben we het
toegespitst op de financiën. De vraag is dan ook heel simpel.
Is het met alles wat de minister nu noemt aan dingen die
zijn ingezet, echt haalbaar om zonder de opsporing van
strafbare feiten en de vervolging van daders in gevaar te
brengen, 51 miljoen extra te bezuinigen? Is dan nog financieel haalbaar wat de minister wil?
Minister Opstelten:
Ik was net van plan om het daarover te gaan hebben. Als
de voorzitter het goed vindt, verwerk ik deze interruptie van
mevrouw Helder in mijn verdere betoog.

Tweede Kamer

Minister Opstelten:
Ik vind dat het terecht is, want het gaat over de vraag of het
OM op koers ligt. Dat heb ik aangegeven. Er is natuurlijk
aanleiding geweest voor allerlei opmerkingen, ook van de
geachte afgevaardigden. Daar dien ik een adequaat antwoord op te geven, want die vragen zijn gesteld. Dat even
voor u, voorzitter.

Ik denk dat het belangrijk is dat de bezuiniging van het
kabinet op dit punt vanaf 2016 heel geleidelijk wordt ingevoerd. Dat biedt dus kansen. Het OM heeft nog ruim twee
jaar de tijd om het voor te bereiden. Zo wordt voorkomen
dat er mokerslagen plaatsvinden, want die zullen niet
plaatsvinden. Laat ik dat duidelijk zeggen. Dat is mijn
randvoorwaarde.
Efficiencybesparingen zijn niet alleen gericht op geld. Het
heeft ook ten doel om slimmer te werken, iets wat iedereen
wil, ook het OM. Een lean en mean organisatie: zo zegt men
zelf. Hiermee wordt bereikt dat het OM steeds beter in staat
is om interventies op maat te plegen, niet alleen bij strafzaken maar ook bij ZSM bij de OM-afdoening, en dat doorlooptijden samen met de zittende magistratuur worden
teruggedrongen. De bezuinigingen worden bereikt door
besparingen op de werkwijze en de interne organisatie,
door de overhead terug te dringen en vooral door huisvesting en digitalisering. Dat zijn randvoorwaarden. Dat vind
ik ook juist. Ik zei "huisvesting" en daaraan kan ik toevoegen
dat het mijn uitgangspunt is dat er niets wordt veranderd
in dit verhaal ten opzichte van de brief die ik eerder naar
de Kamer heb gestuurd. Ik zeg dat tegen de heer Recourt.
We hebben daar dan ook afspraken over gemaakt. Dat is
het uitgangspunt. Het is verder een onderdeel van wat we
over de uitvoering hebben afgesproken. Een brief is een
brief, maar de uitvoering van een brief — dat weet de Kamer
als geen ander — is iets anders. Deze wordt uitgevoerd.
Van kapot bezuinigen is geen sprake, maar wel van het
opzetten van een toekomstbestendig Openbaar Ministerie
dat efficiënt en vakkundig opereert en maatschappelijk
relevante prestaties levert, prestaties die we van tevoren
hebben afgesproken en waarop u mij naderhand kunt
afrekenen. Ik draag daar de politieke verantwoordelijkheid
voor.

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-11

Het spreekt vanzelf dat ik de vinger aan de pols zal houden.
Dat is aangegeven in de brief die vandaag al vaker is
genoemd. Die brief is door een ander ondertekend, maar
het is een brief van mij in politieke zin. Ik volg de voortgang
van de bezuinigingen natuurlijk van moment tot moment.
Mocht er ondanks adequate inzet … Iedereen heeft ernaar
gevraagd. Ik noem de heer Van der Steur, de heer Recourt
en de heer De Wit.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Voorzitter, een punt van orde!
De minister is al veel verder met zijn betoog dan het punt
waarop ik wilde interrumperen. Bovendien is hij inmiddels
zelfs al weer verder dan het volgende punt waarop ik wilde
interrumperen. Op deze manier wordt het bepaald een lastig
debat!
De voorzitter:
Ik geef u met terugwerkende kracht het woord om te zeggen
wat u zojuist wilde zeggen, maar ik bepaal hier de orde. De
minister was antwoord aan het geven op vragen van u over
de financiën. U krijgt daarna alle ruimte. Die ga ik u zo
geven. De minister is bijna klaar met zijn betoog op dit punt
en dan krijgt u uw antwoord.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Maar wij hebben het recht van interruptie.
De voorzitter:
Zeker, maar het is wel handig als u eerst de argumenten
van de minister beluistert voor u ze onderuithaalt. Dat heeft
niets met politiek te maken.
De minister maakt dit punt af.
Minister Opstelten:
Mocht ondanks adequate inzet van alle betrokkenen vertraging ontstaan in het realiseren van de bezuinigingen van
dit kabinet, dan zal ik daarvoor samen met het OM een
oplossing zoeken. Dat heb ik gezegd. Wij hebben dat afgesproken en ik vind het een normale werkwijze. Het leek mij
netjes en goed om dat ook publiekelijk aan te geven. Ik houd
hieraan vast en steun de oproep om af te zien van de
bezuinigingen van het kabinet, dus de taakstelling in 2016,
2017 en 2018, niet.
De voorzitter:
Dan lijkt dit mij het moment om het woord te geven aan
degenen die wilden interrumperen. De heer De Wit was
eerst.
De heer De Wit (SP):
Het is alsof wij hier met twee werelden te maken hebben.
Als je naar de politie, het Openbaar Ministerie en de rechters
luistert, hoor je een totaal ander verhaal dan de minister
ons zojuist voorhoudt. Hij spreekt over transitiepunten; dat
is een eufemisme voor problemen. Op dat punt gaat de
minister niet in. Erkent de minister dat er grote problemen

Tweede Kamer

zijn binnen het Openbaar Ministerie? Erkent hij ook dat deze
problemen al jaren bestaan, zoals de voorzitter van de Raad
voor de rechtspraak in een recent stuk zegt, en dat de herziening van de gerechtelijke kaart de druppel is die de
emmer doet overlopen? Wij moeten het dus niet zien alsof
de problemen nu per ongeluk zijn ontstaan door de herziening van de gerechtelijke kaart, dus door het samenvoegen
van rechtbanken. De problemen bestaan al jaren. Erkent de
minister die problemen? Als wij maar doordraven met
bezuinigingen, zullen er ernstige situaties ontstaan die raken
aan de kwaliteit van de rechtspraak. Ziet de minister dat
risico?
Minister Opstelten:
Ik zie de punten en de problemen. Ik ken het citaat van de
voorzitter van de Raad voor de rechtspraak overigens niet.
Ik ben groot voorstander van de herziening van de gerechtelijke kaart. Wel zie ik dat je in een transitiefase niet direct
de perfecte organisatie hebt die jou voor ogen stond. Dat
hebben wij bij de politie ook. Dit is heel logisch. In OostNederland gaan wij bijvoorbeeld van vier parketten naar
één parket. Daar heersen vier verschillende culturen. Men
zal dus aan elkaar moeten wennen. Als je met zijn vieren
aan elkaar gewend bent, zul je ook nog moeten wennen
aan de verschillende culturen van twee rechtbanken waarmee je moet opereren. Natuurlijk zijn er problemen met
dergelijke zaken. Men staat ervoor om die een voor een op
te lossen en aan te pakken. De wil is er en de mogelijkheden
zijn er, maar in tegenstelling tot wat een van de leden suggereerde, is dit niet zomaar opgelost als ik ingrijp en op
een fluitje blaas. Zoals sommigen zeiden, is dit al tien jaar
aan de gang, maar wij hebben nu de kans en de wil om wat
al tien jaar loopt, te versterken. Dan gaat het over de strafrechtketen, de gerechtelijke kaart en de ZSM-aanpak. Hier
komt de financiële taakstelling nog bij, maar die staat niet
centraal in alle debatten die ik voer. Wel weeg ik dit punt
heel serieus. Daarom heb ik het extern laten valideren. Ik
wist niet van tevoren wat eruit zou komen, maar dit is eruit
gekomen. Dat biedt een kader om te zeggen dat de mogelijkheden er zijn. Als blijkt dat er toch problemen zijn, ben
ik ook bereid om te bekijken hoe wij dat moeten oplossen.
De heer De Wit (SP):
Het Openbaar Ministerie en alle mensen die in de sector
werken, zeggen dat er problemen zijn. Het is in de minister
te prijzen dat hij erkent dat er problemen zijn en dat eraan
gewerkt wordt om ze op te lossen. Ik moet er niet aan denken dat ze niet zouden worden opgelost. Het probleem is
echter dat ondertussen de oude bezuiniging tot 2018 doorloopt. De problemen zullen dus blijven voorkomen. Vanaf
2016 komt er ook nog eens een extra bezuiniging bij. Dat
heeft de minister ook gezegd. Daarover zeggen rechters,
mensen van het Openbaar Ministerie en mensen uit de
advocatuur: het doorvoeren van zo'n extra bezuiniging is
ondoenlijk. Men zegt: de kwaliteit van de rechtspraak staat
op het spel en daarmee de geloofwaardigheid van de
rechtsstaat. Dat is het punt. Onderkent de minister dat zulke
dingen niet gewogen zijn in het rapport van de Galan
Groep? Daarin staat alleen een cijfermatige onderbouwing.
Het gaat juist om de vraag hoe wij de kwaliteit overeind
kunnen houden. Men zegt: dat kan op deze manier niet
meer.

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-12

Minister Opstelten:
Nee, in het rapport van de Galan Groep gaat het niet alleen
om boekhouden. We hebben het rapport allemaal goed
gelezen. Dat blijkt tijdens dit debat. In het rapport wordt
ook geschreven over de voordelen en de kansen. Laten we
duidelijk zijn; een taakstelling is altijd een kans. Dat is zo!
Dat is ook zo op het vlak waarover wij vandaag spreken. Je
moet bekijken waar je een en ander optelt. Je moet het ook
op de voet volgen. Ik zeg hier en nu dat ik dat zal doen! Ik
zeg ook dat ik dit realistisch en haalbaar vind. Als echter
blijkt dat er een probleem is waarvoor we samen staan, dan
zullen we samen ook een oplossing vinden. Zo zit ik in
elkaar, als minister en als bestuurder. Dat is ook de uitgestoken hand naar de voorzitter van het College van procureurs-generaal. Die uitgestoken hand is er natuurlijk altijd
en die is er terecht.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Ik sluit mij maar aan bij de woorden van de heer De Wit
over de andere werkelijkheid. Ook ik hoor heel andere dingen. Ik hoor de minister alleen maar spreken over het
groene licht en de prestaties die door het OM zijn geleverd.
Het OM is daarvoor buitengewoon te prijzen. De minister
is echter selectief bij het noemen van zaken. Een reorganisatie is een heel grote ingreep. Daarbij gaat het niet alleen
om cultuur, maar ook om bijvoorbeeld ICT. Het duurt jaren
voordat je zulke zaken goed voor elkaar hebt. De minister
heeft bij de bezuinigingen de politie ontzien. We mogen
dus hopen dat de politie flink wat meer zaken bij het OM
aanlevert en dat de keten goed gaat functioneren. Hoe kan
de minister echter volhouden dat de bezuiniging gewoon
effectief en met behoud van voldoende kwaliteit kan worden
doorgevoerd zonder dat de ICT op orde is en terwijl er
minder huisvesting is? Goede ICT is absoluut een randvoorwaarde en door minder huisvesting zal de afstand tot de
ketenpartners veel groter worden.
Minister Opstelten:
Ik ben blij dat mevrouw Berndsen ook deze vraag stelt. Die
gaat nu juist over het punt dat ik zojuist aan de orde stelde.
De punten die mevrouw Berndsen noemde, zijn randvoorwaarden. Ik zei dat zojuist al en ik zal het niet herhalen.
Daarover zijn we het eens. Vervolgens geven wij de mensen
de tijd om te bekijken of men dit kan realiseren. Ik ga ervan
uit dat men dit kan realiseren. Als er een kink in de kabel
blijkt te zitten, dan vinden we daarvoor een oplossing. Het
zal niet gebeuren dat het Openbaar Ministerie zijn positie
niet waar kan maken. Het Openbaar Ministerie is zeer
belangrijk voor onze rechtsstaat. Ik sta daarvoor. Daarom
heb ik dit gezegd en kies ik voor de uitgestoken hand. Het
punt is dat we gewoon moeten beginnen. Wat we willen,
is mogelijk. Als op een gegeven moment blijkt dat het niet
kan, dan zullen we ervoor zorgen dat er een oplossing komt.
Mevrouw Berndsen gaat nu uiteraard vragen stellen over
het wat en het hoe. Op die vragen kan ik natuurlijk nog geen
antwoord geven. Dit is echter wat mij betreft nog niet aan
de orde.
De voorzitter:
Zo te horen zijn de minister en mevrouw Berndsen al een
beetje aan elkaar gewend.

Tweede Kamer

Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Ach ja, na een paar jaar went het wel. Inderdaad, ik zou
natuurlijk gaan vragen wat de minister dan precies zou gaan
doen. Ik vind het prima dat hij de hand uitsteekt. Ik wil het
feit dat hij die uitsteekt echter wel wat effectiever en wat
meer meetbaar maken. Is de minister dus bereid om aan
de Kamer toe te zeggen dat hij over een jaar een monitor
stuurt waarin de effecten beschreven staan van de bezuinigingen tot dat moment op het Openbaar Ministerie?
Minister Opstelten:
Dat vind ik eigenlijk vanzelfsprekend. De heer Oskam vroeg
om twee keer per jaar te monitoren. Daarvan kan ik zeggen
dat ik dat verpak in de halfjaarlijkse rapportage over de
versterking van de strafrechtketen. Dan hebben we het in
één klap, anders krijgt de Kamer ook zoveel papier. Maar
als het apart voor het Openbaar Ministerie één keer per jaar
moet, dan voldoe ik daar graag aan. Ik houd namelijk van
monitoren. Dit is immers ook een belangrijk debat; ik vind
ook dat het moet lukken. Dus wat dat betreft staan we aan
dezelfde kant van de streep. Dat is goed om vast te stellen.
Ik wil hiervoor dus ten volle verantwoording afleggen.
De heer Recourt (PvdA):
Ik heb slechts een korte vraag om na te gaan of ik iets goed
heb begrepen. De minister heeft het uitgebreid over de
uitgestoken hand; daar ben ik hem zeer erkentelijk voor.
Alleen, in zijn tekst aan het eind van zijn blokje vóór de
interrupties gaf hij de indruk dat de uitgestoken hand zag
op de bezuinigingsdoelstelling. Als die niet zou worden
gehaald, zou er een alternatief volgen. We hebben een heel
goede minister van Justitie —ik zal hem daarop aanspreken
— maar als Kamerlid ben ik heel nieuwsgierig naar de
kwaliteit. Dat is namelijk de zorg. Ik neem aan dat de uitgestoken hand op de kwaliteit ziet.
Minister Opstelten:
Die betreft de totaliteit. Als minister ben ik natuurlijk verantwoordelijk voor mijn begroting en voor de kwaliteit. Dus
het geldt voor beide. Ik heb al tegen de heer De Wit gezegd
dat mijn doelstelling een veiliger Nederland in een sterkere
rechtsstaat is. Daar kan de Kamer mij aan houden. Ik vind
dat ik dat binnen deze financiële randvoorwaarden kan
waarmaken. Daar moet de Kamer mij op controleren.
De voorzitter:
Dat is duidelijk.
De heer Oskam (CDA):
Ik schrik een beetje van het antwoord van de minister over
de transitieproblemen. Ik denk dat het een taxatiefout is.
Waar hebben we het immers over? We hebben het over
een terechtzitting waarop een advocaat opmerkt dat zijn
dossier niet verdergaat dan 800 pagina's, terwijl de rechter
aanhaalt wat de verdachte op pagina 1200 zegt. Dat betekent
dus dat stukken niet zijn ingestuurd. Of je nu in Zutphen,
in Breda, in Middelburg of in Leeuwarden zit, dat maakt
geen bal uit. Die verhuizing heeft er niets mee te maken.
Vorige week hadden we te maken met een grote xtc-zaak
in Baarn, waarbij de Rechtbank Midden-Nederland was
vergeten de advocaat op te roepen. Wat heeft dat met die

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-13

reorganisatie te maken? Wat mij betreft geen bal, maar de
minister moet het mij maar uitleggen.
Minister Opstelten:
Je ziet in de werken van het OM natuurlijk de nieuwe lijnen:
meer bestuurlijk opereren. Ik hoor juist wel dat binnen de
driehoeken het OM daadwerkelijk aanwezig is, en met
dezelfde mensen. Daar stuur ik ook op in de richting van
de leiding van het OM. Daar worden de zaken gedaan, daar
worden de afspraken gemaakt. Je hebt ZSM, de andere
punten die ik noemde en natuurlijk de zitting. Wat de zitting
betreft zijn er problemen. Daar hoor ik natuurlijk ook van.
Bij elk werkbezoek spreken wij over het feit dat zittingen
worden uitgesteld, verdaagd et cetera. Wij hebben het in
ieder geval over dezelfde punten. Dat is heel serieus, en
komt scherp aan de orde in de gesprekken. Alleen, het heeft
als zodanig niet direct te maken met de financiële doelstelling; misschien ook, maar dan moet daar een oplossing
voor gevonden worden. Echter, het heeft ook te maken met
de transitie. Als vier parketten bij elkaar worden gevoegd
met één administratie, dan kan er weleens een probleem
zijn. Als men in Zeeland gewend was op kleinere schaal te
werken, dan begrijp ik welke problemen er zijn als men in
een groter parket vanuit Breda moet gaan werken; overigens
werken er in Zeeland heel enthousiaste en vakbekwame
mensen. Dat begrijpt de leiding van het OM aldaar ook, en
die laat dus ook in cijfers zien hoe men dat oplost en hoe
dat moet verbeteren. Daarom zeg ik tegen de heer Oskam
dat al die punten scherp in mijn kop zitten en dit geldt ook
voor de leiding van het Openbaar Ministerie.
Mevrouw Helder (PVV):
De minister zegt dat bij de herziening van de gerechtelijke
kaart en bij het in elkaar schuiven van parketten wel eens
problemen kunnen optreden. Er zijn echter grote problemen;
wij hebben dat allemaal in de media kunnen lezen. Inmiddels zijn er grote problemen in de volgende delen van ons
land: Noord-Nederland, Zeeland, West-Brabant, OostNederland en Midden-Nederland. Als de minister de kaart
van de herziening gerechtelijke kaart erbij neemt, zal hij
zien dat dit meer dan de helft van Nederland is. Dat kunnen
toch niet alleen wat probleempjes met een transitie zijn?
Dit zijn echt geen transitieproblemen. Hier moet paal en
perk aan worden gesteld, want de rechtsstaat is in gevaar.
Kan de minister op zijn minst de indruk wekken dat hij
hiermee serieuzer aan de slag gaat dan hij tot nu toe zegt?
Minister Opstelten:
Ik vind het vervelend dat mevrouw Helder die indruk van
mij heeft. Ik neem dit echt heel serieus; dit moet goed gaan
lopen. Ik onderken de problemen. Ik heb dit ook al in een
interruptie tegen de heer De Wit gezegd. Het duurt wel
enige tijd voor je ze kunt oplossen. De digitalisering is
daarvan bijvoorbeeld een onderdeel. Die punten moeten
wij op de voet volgen en dat doe ik ook. Ik volg dit dagelijks.
Niet voor niets oriënteer ik mijn werkbezoeken hierop. Tijdens die bezoeken wil ik ook met de mensen op de werkvloer praten, met de mensen die het werk doen, de mensen
van de ondernemingsraad en van de administraties, met
de rechters die het werk en de zittingen doen en de gewone
officieren van justitie. Daar gaat het om.

Tweede Kamer

Mevrouw Helder (PVV):
Zou de minister aan mijn fractie tegemoet willen komen
door in de rapportage die hij jaarlijks dan wel halfjaarlijks
aan de Kamer zal sturen zoals hij heeft toegezegd, een
deadline op te nemen? Ik doel dan niet op een resultaat
maar op een inspanning opdat wij een blik hebben in de
nabije toekomst en kunnen zien wanneer naar zijn verwachting de oplossing van die problemen op de goede weg is.
Ik ben van mening dat hij data moet noemen.
Minister Opstelten:
Dat is een terechte vraag. Zo zit ik ook in elkaar. Ik ben zeer
ongeduldig bij dit soort onderwerpen, maar ik moet ook
eerlijk zijn. Wij kunnen dit niet van de ene op de andere dag
oplossen. Ik zal hieraan aandacht schenken in de rapportages waarvan de eerste al voor de begroting de Kamer zal
bereiken.
De voorzitter:
De minister vervolgt zijn betoog. Ik heb mijn best gedaan
om goed te luisteren naar de inbrengen en naar hetgeen
de minister al bij interruptie heeft beantwoord.
Minister Opstelten:
U wilt zeggen: u bent al een heel eind?
De voorzitter:
Dat hebt u heel goed aangevoeld.
Minister Opstelten:
Het is dat u het zegt. Ik zal niet meer antwoorden geven dan
noodzakelijk is.
Ik heb over Leeuwarden en Middelburg al gesproken naar
aanleiding van de vragen van de heer Recourt. Ik heb trouwens zowel in Middelburg als in Leeuwarden afgesproken
dat ik daar een bordje zal komen plaatsen met de tekst: hier
is ook het Openbaar Ministerie gevestigd. Dat zal ik doen,
maar ik doe dat uiteraard alleen als het klopt. De planning
daarvoor is nog dit jaar. De heer Recourt vroeg of het CJIB
een rol gaat vervullen bij de uitvoering van taakstraffen.
Het administratie- en informatiecentrum executieketen dat
wordt opgericht bij het CJIB, gaat een coördinerende rol
vervullen bij het overdragen van informatie tussen de
ketenpartners over de uitvoering van straffen, waaronder
taakstraffen. Ten aanzien van de uitvoering van de straffen
behouden de ketenpartners, zoals de reclassering, hun rol.
Ik verzoek de heer Oskam om voor zijn vraag over de 105
miljoen even tot Prinsjesdag te wachten. Hij vroeg ook of
het klopt dat er een plan is gemaakt om de parketsecretaris
van het OM over te plaatsen naar de politie, en wat mijn
mening daarover is. De gedachten over het overplaatsen
van de parketsecretaris van het OM naar de politie om de
kwaliteit van de politie te verhogen, zijn mij bekend. Dit zijn
interessante gedachten, die nader onderzocht moeten
worden. Ik zal deze betrekken bij de uitvoering van de
ambities en doelstellingen op het gebied van de versterking
van de prestatie van de strafrechtketen, waarover ik de
Kamer op 5 juli jongstleden schriftelijk heb geïnformeerd.

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-14

Ik zal daarop ingaan in de eerstkomende rapportage voor
de begroting rond VPS.
In die lijn vroeg de heer Recourt of de parketsecretaris meer
werk moet verrichten binnen ZSM dan officieren. Doordat
zaken meteen, aan de voorkant van het proces, worden
opgepakt, is het mogelijk om de afhandeling van de zaken,
afhankelijk van de zwaarte en de aard van de werkzaamheden, bij de functionaris te beleggen die hiervoor het best
is toegerust. ZSM leidt er dus toe dat de parketsecretarissen
het werk doen waartoe zij zijn uitgerust. Ik vind dit een
terecht punt. Ik merk bij de werkbezoeken dat we het daar
zo nu en dan over hebben. We zullen dit keihard volgen,
opdat de kwaliteit geborgd blijft. Dat is natuurlijk belangrijk.
De heer Van der Staaij vroeg naar de huisvestingskosten
voor het OM en de betekenis hiervan voor de werkgelegenheid in kwetsbare regio's als Zeeland en Oost-Nederland.
Ik denk dat ik daarover net al iets heb gezegd. De brief die
ik daarover heb gestuurd en die ook al in een AO is behandeld, en de conclusies en de toezeggingen die ik daarin heb
gedaan, blijven overeind staan.

Minister Opstelten:
Volgens mij heeft ACP heeft in zijn voorstel een aantal dingen door elkaar gehaald. Investeren is structureel, de winst
is incidenteel. De gedachte als zodanig ondersteunen wij
overigens al, maar dan specifieker en met meer maatwerk.
Wij investeren ook en halen vervolgens winst binnen. Ik
geef het voorbeeld van het afpakken. Daarbij hebben we
20 miljoen extra aan het OM gegeven, teneinde een target
binnen te halen. Ik zeg even uit mijn hoofd dat men 50
miljoen heeft binnengehaald.
In oktober krijgt de Kamer een brief van het kabinet over
het hele fraudedossier. Hierin zullen de business cases
natuurlijk heel belangrijk zijn. We investeren dus, maar
binnen de bestaande middelen, niet met extra middelen,
en halen vervolgens een en ander binnen.
Mevrouw Helder (PVV):
Dat is toch jammer, want in fraude gaan vele miljarden om.
Een taakstelling van 50 miljoen is dan een beetje mager.
De ambitie is leuk, maar het is een kleine.

Voorzitter, dat was mijn bijdrage in eerste termijn.
De heer De Wit (SP):
Ik wil de minister nog even iets vragen over de Galan Groep.
In zijn rapport staat dat je die extra bezuinigingen wel kunt
doen, maar dat daardoor risico's ontstaan voor het primaire
proces; en als je die risico's niet wilt nemen, moet je de
bezuinigingen verlengen tot 2020. Uit het betoog van de
minister leid ik af dat hij vasthoudt aan 2016 en 2017, en
aan 2 keer 20 en 1 keer 12. Betekent dit dat de minister geen
risico's ziet, of neemt de minister die risico's voor lief en
gaat hij daarom door?
Minister Opstelten:
Nee, ik heb duidelijk gezegd dat ik, gelet op het rapport van
de Galan Groep, vind dat ik de taakstelling kan handhaven.
Dat is duidelijk. Verder vind ik dat de randvoorwaarden
moeten worden vervuld en dat we dit keihard moeten
monitoren, op de wijze waarop ik dat heb gezegd. Dat vind
ik veel beter dan de zaak twee jaar verder faseren. Ik heb
gezegd dat wij dit monitoren. Als er een probleem blijkt te
zijn, dan gaan wij bekijken hoe wij dit probleem kunnen
oplossen. Dat ligt mij veel beter. U kunt mijn hand herkennen in de oplossing die ik heb aangedragen.
Mevrouw Helder (PVV):
Ik heb nog een vraag gesteld aan de minister over het
voorstel van ACP om juist meer geld te steken in het
Openbaar Ministerie, specifiek voor de bestrijding van
fraude. Dat geld dat daarmee wordt binnengehaald, kan
dan weer terugvloeien in de strafrechtketen. Kan de minister
daar nog op ingaan? Ik heb in mijn eerste termijn gevraagd
of de minister gewoon kan zeggen dat hij het gaat doen.
Dat zou mooi zijn. Een ander antwoord mag ook, maar liever
niet.

Minister Opstelten:
Dat was alleen wat het OM heeft binnengehaald. Het kabinet
heeft — ik zeg het nu weer uit mijn hoofd — 4,3 miljard
binnengehaald. Ik heb dat namens mijn collega's aan u
kunnen melden. Daar is die 50 miljoen een onderdeel van.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Je kunt het rapport van de Galan Groep op twee verschillende manieren lezen. Dat is altijd mooi bij dat soort rapporten. Als je positieve dingen erin wilt zien, zie je die. Als je
negatieve dingen belangrijker vindt, zie je die ook. Eén ding
is echter helder. Er wordt gezegd dat er door deze bezuinigingsoperatie grote risico's zijn. Is de minister het eens met
mijn fractie dat die risico's er wel degelijk zijn? Denkt de
minister dat een en ander rond de ICT, die als randvoorwaarde wordt genoemd, het komende jaar opgelost kan
zijn?
Minister Opstelten:
Ik doe niets af aan de teksten van de Galan Groep. Ik bagatelliseer ze niet. Dat is de kern. Daarom heb ik ook gezegd
dat ik een validering wil hebben van de mogelijkheden. Er
zijn dus risico's, maar er staat meer in het rapport. Digitalisering is een randvoorwaarde, net zoals er andere randvoorwaarden zijn. We moeten bekijken of we die kunnen realiseren. We zeggen van wel. Als daar een probleem blijkt te
zitten, dan ligt dat ook meteen op tafel. We zullen daar een
oplossing voor vinden. Dan zal ik de Kamer daar natuurlijk
over informeren. Dat was ook een discussiepunt. Ik monitor
het prima. De kaarten liggen gewoon op tafel.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Ik concludeer dus dat de minister erkent dat er wel degelijk
risico's zijn in deze grote bezuinigingsoperatie voor het
werk van het Openbaar Ministerie.

De voorzitter:
ACP is de politievakbond.

Tweede Kamer

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-15

Minister Opstelten:
Met alle respect voor mevrouw Berndsen, maar het leven
is niet zonder risico's. In mijn pakket zitten wel meer risico's,
ook politiek gezien, maar dat vind ik minder belangrijk. Dat
is natuurlijk zo. Ik sta voor grote operaties. Stuk voor stuk
zit er een risico in dat het niet gaat zoals wij nu denken dat
het gaat. Dan moeten we besturen. Op het moment dat het
niet gaat, moeten we het oplossen. Gaat het wel, dan laten
we het lopen. Ik vind ook dat je die organisatie een stimulans moet geven, of je het nu hebt over de politie, de rechterlijke macht, het Openbaar Ministerie of de executieketen.
Een taakstelling is absoluut ook een kans.
De voorzitter:
Dank u zeer. Dan zijn wij nu toe aan de tweede termijn.
Daarin geef ik als eerste het woord aan de heer Oskam van
de fractie van het CDA. De spreektijd per fractie is twee
minuten, inclusief het oplezen van eventuele in te dienen
moties.

overwegende dat ook de Galan Groep in zijn rapportage
over de besparingsopgaven waarschuwt voor risico's van
verdergaande bezuinigingen;
verzoekt de regering, de bezuinigingen op het Openbaar
Ministerie niet verder te laten oplopen dan 83 miljoen euro,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Oskam, BerndsenJansen en Van der Staaij. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 123 (33400-VI).
De heer Oskam (CDA):
Voorzitter. Ik heb de minister horen zeggen dat hij best
bereid is om een en ander te verpakken in de prestaties van
de strafrechtketen. Op zich vind ik dat goed maar de motie
die ik indien, gaat toch nog iets verder.

De heer Oskam (CDA):
Voorzitter. Ik dank de minister voor de antwoorden. Ik wil
hem toch nog wel een vraag stellen over de Galan Groep.
Het is in de tijd gezien wat apart dat die groep is ingeschakeld op het moment dat de 51 miljoen aan extra taakstelling
was vastgesteld, bovenop de 83 miljoen aan taakstelling
die er al lag. Misschien dat de minister kan uitleggen
waarom de Galan Groep is ingeschakeld nadat genoemd
bedrag was vastgesteld.

Motie

Dan nog even iets over de brief van de heer Roes namens
de minister. Het lijkt er daarbij toch op dat de minister een
hypotheek legt op het veiligheidsbeleid. We kennen al de
Blok-hypotheek maar we hebben nu ook de hypotheek van
Opstelten. Het CDA vindt het in ieder geval niet zo'n goed
idee. Je leest in de brief tussen de regels door dat men het
niet gaat halen en dat er dan op termijn wordt gezegd: geef
dat geld maar en dan helpen we je wel weer. Dat lijkt ons
niet verstandig.

overwegende dat de samenleving en in het bijzonder
slachtoffers van misdrijven erop mogen rekenen dat de
rechtspraak op voortvarende en zorgvuldige wijze zaken
behandelt;

Verder zitten er nog problemen aan te komen ten aanzien
van het digitaal dossier. In 2016 zou dat klaar moeten zijn
maar op dit moment zijn medewerkers van het OM nog aan
het kopiëren en scannen wat de politie in hard copy aanlevert. Dus dat wordt een lastig verhaal.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er geen sprake meer is van opstartproblemen bij de reorganisatie van de parketten, maar structureel fouten worden gemaakt;

overwegende dat de minister van Veiligheid en Justitie
halfjaarlijks verslag uitbrengt van de voortgang van de
prestaties in de strafrechtketen;
roept de regering op, de problemen bij het Openbaar
Ministerie zo spoedig mogelijk te verhelpen en in haar
halfjaarlijks verslag te rapporteren over de stand van zaken,
en gaat over tot de orde van de dag.

Vandaar de volgende moties.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Oskam, BerndsenJansen, Van der Staaij en De Wit. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.

Motie

Zij krijgt nr. 124 (33400-VI).

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de samenleving en in het bijzonder de
slachtoffers van misdrijven er op mogen rekenen dat de
rechtspraak op voorspoedige en zorgvuldige wijze zaken
behandelt;
overwegende dat het Openbaar Ministerie heeft aangegeven
tot maximaal 83 miljoen euro aan bezuinigingen op een
verantwoorde wijze te kunnen doorvoeren;

Tweede Kamer

De heer Oskam (CDA):
Ik heb de minister horen zeggen: een van de sprekers wil
dat ik op een fluitje blaas en dat het dan allemaal gaat lopen.
Ik heb dat in ieder geval niet zo gezegd. Wel zou ik graag
willen dat er meer sturing op het proces komt. Als er een
check komt, als er aan de hand van checklisten gewerkt
wordt, ook waar het gaat het om het uitsturen en kopiëren
van zaken, kan het allemaal stukken beter gaan lopen en
hebben we niet dit soort ongelukken.

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-16

De voorzitter:
U refereerde zo-even aan een brief waarbij u een ambtenaar
bij naam noemde. Die brief is afkomstig van de minister.
De heer Oskam (CDA):
Dat heb ik daarna ook gezegd.
De voorzitter:
Oké.
Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Helder namens
de PVV-fractie.

Mevrouw Helder (PVV):
Voorzitter. Luisterend naar de coalitieparnters die bijna
opgelucht verkondigden dat de bezuiniging van in totaal
134 miljoen haalbaar is zonder de opsporing van strafbare
feiten en de vervolging van daders in gevaar te brengen,
zou je je bijna afvragen waarom we dit debat vandaag
hebben gevoerd. Je zou bijna geloven dat het Openbaar
Ministerie heeft aangegeven dat het dit allemaal wel best
vindt, dat het niet gezegd heeft dat de grenzen bereikt zijn,
dat er niet sprake zou zijn van de enorme problemen die ik
in mijn eerste termijn allemaal heb genoemd en dat het
Openbaar Ministerie zich niet geconfronteerd ziet met
enorme uitdagingen in de nabije toekomst. En was het niet
de VVD die in haar verkiezingsprogramma riep: de VVD wil
per saldo een kwart miljard uitgeven aan veiligheid? Dit
terwijl ze zich nu aansluit bij de taakstelling van de minister
in 2018, waarvan de Galan Groep al heeft gezegd dat die
bijna niet haalbaar is. Ik lees daarin: niet haalbaar met
risico's voor het primaire proces. De PVV vindt de extra
bezuiniging op het OM ter hoogte van 51 miljoen onverantwoord. Zo'n bezuiniging hebben wij dan ook beslist niet in
ons verkiezingsprogramma opgenomen. Daarom dien ik
de volgende motie in.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er vanuit verschillende hoeken (advocatuur, rechterlijke macht, etc.) alarm wordt geslagen over
de fouten die bij het Openbaar Ministerie gemaakt worden;
overwegende dat de door de minister voorgestelde extra
bezuinigingen niet ten goede komen aan het functioneren
van het Openbaar Ministerie, mede vanwege het feit dat
het primaire proces daarmee geraakt wordt, dan wel in
gevaar komt;
verzoekt de regering, de voorgestelde extra bezuinigingen
op het Openbaar Ministerie geen doorgang te laten vinden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Helder. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Tweede Kamer

Zij krijgt nr. 125 (33400-VI).
De heer Recourt (PvdA):
Dat deze bezuinigingen niet leuk zijn, is evident. Ik ga nog
even in op de positie van alle verschillende partijen. Het
Centraal Planbureau heeft in de aanloop naar de verkiezingen berekend dat een generieke taakstelling voor alle
ministeries mogelijk was en heeft daar, geloof ik, een half
miljard voor ingeboekt. Alle politieke partijen, ook de PVV,
hebben dat half miljard gebruikt in hun verkiezingsprogramma, met uitzondering van D66 en de SGP, die 0,4
miljard hebben gebruikt. Kortom, ook de PVV heeft in haar
programma een bezuiniging op het ministerie van Justitie
opgenomen die even groot is als die van het kabinet. Ik kan
mij voorstellen dat men zegt: wij willen die bezuiniging niet
op het OM, maar ergens anders. Ik heb de PVV echter in
geen enkel debat waarin het over bezuinigingen gaat, horen
zeggen: dit vinden wij een goed idee; dat zouden wij ook
gedaan hebben.
Mevrouw Helder (PVV):
Ik ben blij dat ik dit nog een keer mag toelichten, want in
eerste termijn is hier niet naar gevraagd. In ons verkiezingsprogramma, dat is doorgerekend door het CPB, staat een
taakstellende korting. Wij hebben natuurlijk getekend voor
de bezuinigingen uit het kabinet-Rutte I. Dat ging om 83
miljoen. Wij hebben echter beslist niet getekend voor een
extra bezuiniging van 51 miljoen. Daarom sprak ik zowel in
eerste termijn als in tweede termijn consequent over de
"extra" bezuiniging.
De voorzitter:
De heer Van der Steur heeft kenbaar gemaakt af te zien van
het woord, dus ik geef het woord aan de heer De Wit.

De heer De Wit (SP):
Voorzitter. De uitkomst van dit debat is dat de minister het
primaire proces, de rechtspleging in ons land, gaat blootstellen aan risico's. Zo begrijp ik in ieder geval de opstelling
van de minister. Wij hebben het niet over een cafetaria of
iets van dien aard, met alle respect voor die sector, maar
wij hebben het over de rechtsstaat, over de rechtspleging.
Als er iets is wat op dit moment onder een vergrootglas
ligt in ons land, dan is dat het optreden van het Openbaar
Ministerie en het optreden van de advocatuur, het optreden
van de rechterlijke macht. Voer je deze bezuiniging door,
dan ontstaan er risico's. Voor die risico's worden wij
gewaarschuwd door de betrokkenen. Zij zeggen: de grens
is bereikt; dit kan niet meer. De minister zegt dat hij de
randvoorwaarden graag zal monitoren — zo heb ik hem
begrepen — maar de vraag is dan wel wat "z.s.m." betekent,
want wij zijn ermee bezig. De minister kan er gif op innemen: dit houdt nog even aan en dan ontstaan ook daar
problemen en zullen wij in de Kamer geconfronteerd worden met de vraag of wij niet te hard van stapel lopen met
dat "z.s.m.". Digitalisering klinkt mooi — ik ben er ook ontzettend voor — maar het doorvoeren van digitalisering in
dit tempo bij zo'n grote organisatie is vragen om problemen. De randvoorwaarden zijn volgens mij een extra
waarschuwing om dit niet te doen. Vandaar dat mijn fractie,
net als de fractie van mevrouw Helder, voorstelt om deze

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-17

extra bezuiniging niet te laten plaatsvinden om de rechtspleging in ons land niet in gevaar te brengen op een
onverantwoorde manier.

De heer Recourt (PvdA):
Voorzitter. Ik dank de minister voor de beantwoording, die
de positie van de Partij van de Arbeid niet heeft veranderd.
Die positie blijft zorgelijk op het punt van de kwaliteit, maar
wij hebben nu geen aanleiding om te zeggen dat het niet
haalbaar is. Daarbij vind ik de toezegging van de minister
ontzettend belangrijk om de Kamer halfjaarlijks te rapporteren en om in te grijpen zodra de kwaliteit of de financiën
— maar laten wij het nu bij het kernprobleem van de kwaliteit houden — wordt geraakt en onder het niveau zakt dat
wij allemaal willen. Want de Kamer heeft net als de minister
een hoog ambitieniveau.

De heer Van der Staaij (SGP):
Voorzitter. Ik wil graag de minister danken voor zijn beantwoording. Wij hebben een debat gevoerd dat er in ieder
geval toe heeft geleid dat de minister nog duidelijk heeft
aangegeven dat hij de komende tijd goed in de gaten wil
houden wat de gevolgen zijn van de bezuinigingen bij het
Openbaar Ministerie en daarover gaat rapporteren aan de
Kamer. Dat is een goede zaak zodat we ook het debat
daarover kunnen vervolgen, maar mijn politieke conclusie
is en blijft dat de extra bezuinigingen die bovenop de 83
miljoen komen toch te fors zijn en te risicovol. Wij zullen
ze daarom dan ook niet steunen. Om die reden hebben wij
de motie van de heer Oskam mede ondertekend.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
Voorzitter: Arib

Minister, wij spreken elkaar dus veel vaker over dit onderwerp. Er liggen grote uitdagingen. Ik ga ervan uit dat zij
goed worden opgepakt. Zo niet, dan hebben wij nog een
stevig debat.

Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Voorzitter. Ik had de minister in eerste termijn gevraagd
om een visie. Hij komt eigenlijk niet veel verder dan zijn
visie dat Nederland veiliger in een sterke rechtsstaat is. Dat
vind ik wel erg mager. Ik wil daarom van de minister weten
wat hij nu ziet als de rol van het Openbaar Ministerie in de
samenleving. Hoe moeten officieren van justitie, gebiedsofficieren, functioneren in een driehoek? Dat gebeurt bijna
niet meer. Hoe denkt hij over korte lijnen met de rechtbank,
zodat de rechters ook met de officieren van justitie nog eens
even kunnen overleggen over mogelijke fouten die ontstaan? Dat gaat door deze bezuinigingen allemaal verloren,
zo vrees ik.
De minister heeft toegezegd dat hij de effecten van bezuinigingen op het Openbaar Ministerie gaat monitoren. Daarvoor ben ik hem dankbaar. Ik denk dat het belangrijk is dat
er in eerste instantie wordt gekeken naar de kwaliteit, naar
de positie van het Openbaar Ministerie in de keten. Sluit
dat nog wel aan bij wat de politie aanlevert en sluit het ook
nog wel aan bij datgene wat de rechtbank moet afdoen?
Ten slotte gaat de minister, niet onbelangrijk, monitoren
op de ICT-ondersteuning. Gaat dat wel goed?
De minister noemde ook dat de taakstelling als kans kan
worden gezien, maar dan moeten wij constateren dat dat
dus niet geldt voor bijvoorbeeld de jonge instroom bij het
Openbaar Ministerie. Dat zijn tegenwoordig allemaal tijdelijke krachten met een jaarcontract, dat op dit moment bijna
niet meer wordt verlengd omdat dat in verband met de
bezuinigingen niet kan. Juist die jonge officieren van justitie
heb je nodig om de omschakeling naar een flexibele, slagvaardige organisatie te kunnen maken, die betekenisvolle
interventies pleegt. Dat is ook onderdeel van de visie.
Mijn fractie vindt de extra bezuinigingen een te groot risico
en zal daarom ook de motie ondersteunen waarin dat als
zodanig wordt verwoord.

Tweede Kamer

Minister Opstelten:
Voorzitter. Er zijn nog een paar vragen gesteld. Na de
beantwoording daarvan geef ik een reactie op de moties.
De heer Oskam vroeg waarom de Galan Groep bij de taakstelling van Rutte II is ingeschakeld. Ten eerste is er een
regeerakkoord. Ten tweede zijn er ook taakstellingen van
Balkenende IV, Rutte I en het Lenteakkoord. Voor zover dat
niet in het regeerakkoord is geregeld, moet ik uiteindelijk
de conclusies trekken als het gaat om de vraag hoe de
bezuinigingen en de taakstellingen worden ingevuld.
Daarom hebben we ten aanzien van het OM niet meer en
niet minder gedaan dan hetgeen voor het hele departement
gold, in tegenstelling tot een aantal andere onderdelen
waarop meer is bezuinigd. Ten opzichte van de politie is
het weer anders. Toen heb ik samen met het OM gevraagd
om een validering te laten plaatsvinden. Dat vind ik reëel.
Stel dat daaruit was gekomen dat het helemaal niet kan.
Dat staat hier helemaal niet, maar ik leg, om de heer Oskam
te helpen, even uit hoe zoiets in theorie werkt. Dan had
ergens anders een taakstelling moeten plaatsvinden. Ik heb
geen idee waar, maar dat was de lijn. We hebben het
gevraagd op het juiste moment. Eerder kon het niet en het
later doen was ook onverstandig geweest.
Dan mevrouw Berndsen. Ik reageer nog even op de vragen
en opmerkingen, want anders zou het een herhaling zijn.
Mevrouw Berndsen heeft gevraagd wat de visie op het
Openbaar Ministerie is. Alle punten die zij aanvoert, zijn bij
allerlei wetgeving al ongelofelijk zwaar aan de orde
geweest. Ik heb er zelf net ook iets over gezegd. Het Openbaar Ministerie is aanwezig en is daadwerkelijk een partner
in de gezagsdriehoek. Vanzelfsprekend is het noodzakelijk.
Het Openbaar Ministerie is ongelofelijk belangrijk in relatie
tot ZSM en de Veiligheidshuizen. Je ziet ook dat het Openbaar Ministerie zich, wat betreft zijn inzet en activiteiten,
verplaatst naar het bestuur. Dat onderschrijf ik ook. Maar
voor alles is het Openbaar Ministerie een magistratelijke
organisatie. Zo ga ik ook om met het OM. Het OM zorgt
ervoor dat de juiste opsporing en vervolging binnen wettelijke kaders plaatsvindt. Het geeft blijk van zicht op een juiste
verhouding als het gaat om de aandacht voor de verdachten, de slachtoffers en de veroordeelden. In samenspraak
met mij ontwikkelt het Openbaar Ministerie opsporings- en
vervolgingsbeleid dat gericht is op de aanpak van overtre-

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-18

dingen en misdrijven die de maatschappij en individuen
schaden. Uiteraard is dat beleid ook bedoeld om de juiste
prioriteiten te stellen en om zaken op een zorgvuldige wijze
te behandelen. De officier als magistraat die alle zijden van
een zaak goed belicht, is een groot goed, want het recht
raakt mensen. Daarom zeg ik: een veiliger Nederland in een
sterke rechtsstaat.

dat ik zal rapporteren over de wijze waarop wij het doen.
De motie is dus overbodig. Ik ontraad die ook, want er staat
iets in waar ik het niet mee eens ben. In de motie staat dat
er structureel fouten worden gemaakt, maar dat is onjuist.
Dit gebeurt juist niet structureel. Het gaat om punten die
moeten worden opgelost. Vandaar dat ik deze motie ontraad, maar ik zeg wel toe dat ik zal rapporteren.

Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Inhoudelijk ben ik het van harte eens met de minister.

Ik kom bij de motie-Helder op stuk nr. 125. Daarvoor geldt
hetzelfde als voor de motie van de heer Oskam. Ik heb duidelijk aangegeven dat we hier wel voor moeten staan. Ik
schuif de formulering van De Galan niet ter zijde. Ik vind
dat wij dit voor elkaar moeten brengen. Lukt dat niet, dan
doet zich een probleem voor, maar dan zullen wij dat
oplossen. Daar geeft deze motie geen ruimte voor. Ik ontraad ook deze motie.

Minister Opstelten:
Dat dacht ik al.
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Dat dacht u dus al, minister. Ik moet constateren dat u mij
vanmiddag wel heel erg goed kent. Dat kan ook niet anders,
want ieder weldenkend mens zou het hiermee eens zijn.
Maar in de praktijk zie ik toch iets anders. De gebiedsofficieren zijn er bijna niet meer. Burgemeesters klagen dat zij het
Openbaar Ministerie moeilijk in de driehoeken krijgen. Het
Openbaar Ministerie trekt zich terug uit de Veiligheidshuizen. De minister zegt nee, maar ik zeg ja, want ik hoor dat
van burgemeesters en vanuit de veiligheidshuizen. Laat de
minister er dan voor zorgen dat wat in wet- en regelgeving
is vervat, daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Dan vindt hij mij
helemaal op zijn weg.

Ik ben alles langsgelopen. De heer De Wit heeft zojuist
belangrijke statements gemaakt, net als de heer Van der
Staaij. Ik vind dat de leiding van het OM buitengewoon
adequaat opereert. Men zit er heel gedegen in. Men
onderkent de problemen. Men wil ook niets anders dan er
een goedlopende rechtsstatelijke en magistratelijke organisatie van maken waar wij met zijn allen trots op zijn. Tegen
iemand die stelt dat digitalisering geen risico is, al weet je
alles heel zeker, al heb je alle bestekken klaar en al heb je
alle benchmarks, zou ik willen zeggen: denk er nog eens
over na. Dat is het.
De beraadslaging wordt gesloten.

Minister Opstelten:
Op dit punt zijn wij het in de tweede ronde met elkaar eens.
Het is ook goed om dat vast te stellen. Ik heb in het antwoord in eerste termijn gezegd dat ik daarop stuur. Overal
waar ik kom, vraag ik aan de burgemeesters, de politie en
de rechterlijke macht hoe de verstandhouding is. Ik vind
het heel erg vervelend als autoriteiten binnen de rechtsstaat
via regionale media over elkaar klagen. Dat zou niet moeten.
Dat moet men anders doen. Dat vind ik wel een punt. Men
is dat ook altijd met mij eens. Ik stuur daar ook op. Ik zie
dat punt dus, maar ik zie ook dat het wordt gerealiseerd. Ik
kan zo de gebieden opnoemen waar het eerst niet goed
ging, maar waar het nu wel goed gaat.

De voorzitter:
Dank u wel. Daarmee zijn wij aan het eind van de beraadslaging gekomen. Over de ingediende moties zal volgende
week dinsdag worden gestemd.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Mevrouw Berndsen-Jansen (D66):
Ik baseer mij niet op de media, maar wel degelijk op informatie die ik van direct betrokkenen krijg. Wat dat betreft
werp ik dat ver van mij. Ik denk dat het goed is dat in de
monitor die na een jaar komt, volstrekt helder wordt hoe
het dan is georganiseerd.
Minister Opstelten:
Veel dank.
Ik kom bij de motie-Oskam op stuk nr. 123. Ik hoef niet te
herhalen waarom ik vind dat een en ander wel haalbaar
moet zijn. Als zich onverhoopt een probleem voordoet,
moeten wij kijken hoe wij dat oplossen. Er is dus geen
aanleiding om deze motie aan te nemen. Ik ontraad de
eerste motie.
Ik kom bij de motie-Oskam op stuk nr. 124. Ik vind het jammer dat die op die manier is geformuleerd. Ik heb toegezegd

Tweede Kamer

11 september 2013
Bezuinigingen bij het Openbaar Ministerie TK 109

109-6-19