Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2873
Vragen van de leden Werner en Van den Berg (beiden CDA) aan de Minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht «Mensen met handicap
onterecht dubbel verzekerd» (ingezonden 8 april 2022).
Antwoord van Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) (ontvangen 25 mei
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2580.
Vraag 1
Kent u het bericht «Mensen met handicap onterecht dubbel verzekerd»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat mensen met een verstandelijke beperking al jarenlang
dubbel verzekerd zijn via de Zorgverzekeringswet (Zvw) en via de Wet
langdurige zorg (WLz)?
Antwoord 2
Een basisverzekering in de zin van de Zvw wordt afgesloten bij een zorgverzekeraar. Een basisverzekering vergoedt tandheelkundige zorg voor personen
onder de 18 jaar. Voor personen boven de 18 jaar wordt tandheelkundige
zorg vergoed voor zover het – kort gezegd – gaat om bepaalde chirurgische
tandheelkundige hulp.2
Voor een deel van Wlz-cliënten komt tandheelkundige zorg ten laste van de
Wlz.
Dit zijn Wlz-cliënten die «verblijf met behandeling» ontvangen.3 Voor
Wlz-cliënten die «verblijf zonder behandeling» ontvangen, bestaat geen
aanspraak op tandheelkundige zorg op grond van de Wlz. Wlz-cliënten
kunnen via het zorgkantoor en de zorginstelling waar zij verblijven, nagaan of
zij verblijf met of zonder behandeling ontvangen en daarmee in hoeverre zij
voor tandheelkundige zorg verzekerd zijn op grond van de Wlz.
Voor met name Wlz-cliënten die verblijf zonderbehandeling ontvangen, kan
het zinvol zijn een aanvullende tandartsverzekering af te sluiten. Deze cliënten
1

Maxmeldpunt, 25 maart 2022, «Mensen met handicap onterecht dubbel verzekerd»
www.maxmeldpunt.nl/recht/gehandicapten-onterecht-dubbel-verzekerd/
2
Artikel 2.7, vijfde lid, van het Besluit zorgverzekering.
3
Artikel 3.1.1, eerste lid, onderdeel d, onder 5°, van de Wlz.

ah-tk-20212022-2873
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

hebben immers geen aanspraak op tandheelkundige zorg vanuit de Wlz en de
Zvw kent slechts een beperkte vergoeding van tandheelkundige zorg voor
personen boven de 18 jaar.
Een aanvullende tandartsverzekering is geen basisverzekering in de zin van
de Zvw. Een aanvullende tandartsverzekering wordt uitgevoerd door een
aanvullende ziektekostenverzekeraar. Er is daarom geen sprake van een
dubbele verzekering in de zin van de Zvw én de Wlz.
De Wlz wordt uitgevoerd door zorgkantoren. Per regio is één zorgkantoor
aangewezen voor deze uitvoering. Een zorgkantoor maakt altijd deel uit van
een concern waartoe ook een zorgverzekeraar behoort, maar functioneert
daarvan onafhankelijk. Gegevens over Wlz-cliënten mogen – in verband met
de privacy – slechts zeer beperkt worden gedeeld. De gegevens over een
Wlz-cliënt mogen door het zorgkantoor niet met een aanvullende ziektekostenverzekeraar worden gedeeld voor het beoordelen en accepteren van een
aspirant-verzekerde voor bijvoorbeeld een aanvullende tandartsverzekering,
ook niet als het zorgkantoor, de zorgverzekeraar en de aanvullende ziektekostenverzekeraar deel uitmaken van dezelfde onderneming.
Hieruit vloeit voort dat gegevens over Wlz-cliënten niet bekend zijn bij de
aanvullende ziektekostenverzekeraar. Dit is slechts anders indien een persoon
uit zichzelf aan de aanvullende ziektekostenverzekeraar gegevens over zijn
Wlz-indicatie meldt. De aanvullende ziektekostenverzekeraar kan de Wlz-cliënt
er vervolgens op wijzen dat hij op grond van de Wlz mogelijkerwijs al
aanspraak kan maken op vergoeding van tandheelkundige zorg.
Vraag 3
Is het u bekend dat ouders en belangenorganisaties al jarenlang bezig zijn om
het probleem van het dubbel verzekerd zijn aanhangig te maken?
Antwoord 3
De signalen zijn mij bekend. De aanspraak op tandheelkundige zorg binnen
de Wlz geldt als gezegd niet voor alle cliënten, maar alleen voor cliënten die
verblijf met behandeling ontvangen. Dat is ingewikkeld.
Vraag 4
Weet u hoeveel mensen met een verstandelijke of meervoudige beperking in
Nederland dubbel verzekerd zijn?
Antwoord 4
Voor de duidelijkheid merk ik nogmaals op: het gaat hier niet om een dubbele
verzekering in de zin van de Zvw én de Wlz. Het gaat om Wlz-cliënten die
mogelijk aanspraak maken op dezelfde tandheelkundige zorg zowel op grond
van de Wlz als op grond van een aanvullende tandartsverzekering.
Het is bekend hoeveel mensen een aanvullende ziektekostenverzekering
hebben afgesloten. In 2022 heeft 83,5% van de verzekerden met een
basisverzekering een aanvullende ziektekostenverzekering afgesloten, hiervan
heeft ongeveer 80% (ook) een tandartsverzekering. Het is echter niet bekend
wie een aanvullende verzekering heeft afgesloten. Het is dan ook niet bekend
hoeveel mensen dubbel verzekerd zijn.
Vraag 5
Vindt u dat instellingen waar cliënten verblijven, er actief of actiever op
moeten wijzen dat mensen met een verstandelijke handicap die een
behandeling ontvangen, geen aanvullende verzekering hoeven af te sluiten?
Waarom wel of waarom niet?
Antwoord 5
Zorginstellingen kunnen Wlz-cliënten behulpzaam zijn bij de beantwoording
van de vraag welke aanspraken een cliënt heeft op grond van de Wlz. Zij
kunnen hier een actieve rol hebben door cliënten die verblijf met behandeling
ontvangen te wijzen op het feit dat zij mogelijk geen aanvullende tandartsverzekering nodig hebben.
Het gebeurt ook dat zorgverzekeraars cliënten met een Wlz-indicatie een brief
sturen waarin staat dat ze een mogelijke aanvullende verzekering wellicht op
kunnen zeggen omdat ze een Wlz-indicatie hebben. Ook kunnen aanvullende
verzekeraars persoonlijk advies geven. Mede aan de hand van deze informatie, kan een Wlz-cliënt ervoor kiezen om een aanvullende ziektekostenverzeke-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

ring af te sluiten. De keuze hiervoor berust echter ook op een persoonlijke
afweging van de cliënt. Hierin kan de zorginstelling (of de aanvullende
verzekeraar) niet treden.
Vraag 6
Vindt u dat zorgverzekeraars of zorgkantoren ook moeten controleren of deze
specifieke doelgroep dubbel verzekerd is of niet? Waarom wel of waarom
niet?
Antwoord 6
Wlz-gegevens zijn zeer gevoelige gegevens. Het betreffen immers gegevens
over iemands gezondheid. Met verstrekking van deze gegevens dient dan ook
terughoudend te worden omgegaan. In de Wlz is daarom vastgelegd dat deze
gegevens alleen voor bepaalde doelen mogen worden verstrekt. Het is niet
toegestaan de gegevens over een Wlz-cliënt te delen met een aanvullende
ziektekostenverzekeraar.
Ik vind deze bescherming van de privacy belangrijker dan het creëren van de
mogelijkheid om Wlz-gegevens aan aanvullende verzekeraars (commerciële
partijen) te verstrekken, zodat deze kunnen nagaan of een Wlz-cliënt «dubbel
verzekerd» is. Dit vind ik te meer omdat aanvullende verzekeraars voorlichting en een persoonlijk advies kunnen geven waarmee aspirant-verzekerden
een weloverwogen keuze kunnen maken bij het afsluiten van een aanvullende
verzekering.
Vraag 7
Deelt u de stellingname van een zorgverzekeraar dat de wetgeving inzake de
persoonlijke levenssfeer het controleren op een overbodige verzekering in de
weg zit? Waarom wel of waarom niet? Zo ja, wat zou er dan moeten
gebeuren zodat zorgverzekeraars dit wel kunnen controleren?
Antwoord 7
Omdat de kwestie uit het programma «Max Meldpunt» ter beoordeling bij de
rechter ligt, laat ik mij niet uit over de stellingname van de aanvullende
verzekeraar.
In zijn algemeenheid merk ik op dat met het verstrekken van bijzondere
persoonsgegevens (zoals een Wlz-indicatie) zeer terughoudend moet worden
omgegaan. Deze gegevens mogen door een Wlz-uitvoerder niet worden
gedeeld met een aanvullende verzekeraar.
Vraag 8
Wat vindt u van de stellingname van de zorgverzekeraar dat de verantwoordelijkheid bij de verzekerde – of in dit geval zijn vertegenwoordigers – ligt?
Antwoord 8
Omdat de kwestie uit het programma «Max Meldpunt» ter beoordeling bij de
rechter ligt, laat ik mij niet uit over de stellingname van de verzekeraar.
Vraag 9 en 10
Deelt u de stellingname dat dit complexe materie is en dat wettelijke
vertegenwoordigers dit niet allemaal kunnen weten of kunnen overzien?
Wat kunt u concreet doen aan het probleem van de dubbele verzekering van
mensen met een verstandelijke handicap die behandeling ontvangen?
Antwoord 9 en 10
Het vertegenwoordigen van een Wlz-cliënt kan – gelet op de complexe
materie – ingewikkeld zijn. Ik besef dan ook dat het moeilijk kan zijn om hierin
keuzes te maken.
Aanvullende ziektekostenverzekeraars kunnen aspirant-verzekerden voorlichting en een persoonlijk advies geven om een weloverwogen keuze te maken
bij het afsluiten van een aanvullende ziektekostenverzekering. Ik zal – via
Zorgverzekeraars Nederland – aandacht vragen voor deze belangrijke rol.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3