Commissie Financiën

Aan de minister van Financiën

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:
Uw kenmerk:
Uw brief van:

Den Haag, 16 september 2022
Onderzoeksopzet: Evaluatie Toezicht Belastingdienst (2017-2023)
31935-78/2022D36193
2022-0000210646
5 september 2022

Geachte mevrouw Kaag,
Op 5 september jl. ontving de Tweede Kamer een brief van u over de onderzoeksopzet van de
evaluatie van de doeltreffendheid en doelmatigheid van (de ontwikkelingen in) het (massale) toezicht
in het fiscale domein in de periode 2017-2023. De commissie Financiën heeft hierover een aantal
opmerkingen en vragen.
De commissie zou graag een nadere toelichting ontvangen op de afbakening van het onderzoek. Het
gaat daarbij allereerst om de definitie en de reikwijdte van het begrip ‘massale toezicht’. In de
beleidsdoorlichting uit 2017 (p.22) werd geconstateerd dat een definitie van wat de massale processen
precies behelzen niet eenduidig is op te stellen. In algemene termen kunnen massale processen
volgens deze beleidsdoorlichting worden omschreven als (een keten van) processen in de organisatie
die substantiële informatiestromen (geautomatiseerd) verwerken (behalve waar fiscale kennis nodig is
om de informatiestroom te bewerken). In de beleidsdoorlichting uit 2017 werden drie clusters binnen
de Belastingdienst benoemd die in het bijzonder betrokken zijn bij de ‘massale processen’. U wordt
gevraagd aan te geven welke processen en (bedrijfs)onderdelen binnen de reikwijdte van het
voorliggende onderzoek vallen, en hoe deze zijn verdeeld over de aandachtsgebieden inkomensheffing,
loonheffing, vennootschapsbelasting en omzetbelasting. Tevens verneemt de commissie graag in meer
detail welke onderdelen daarvan volgens u vallen onder de ‘beweging naar de voorkant’, waaraan
gerefereerd wordt in de onderzoeksvragen. Tot slot zou de commissie graag vernemen welke
kleinschalige pilots/experimenten worden geselecteerd voor de meting van doeltreffendheid van het
gevoerde beleid.
Daar ‘passenheid’ een integraal onderdeel uitmaakt van de voorliggende evaluatie, en centraal staat
in een van de acht deelvragen, zou de commissie graag in meer detail vernemen op welke wijze het
begrip in de evaluatie wordt geoperationaliseerd en met welke onderzoeksmethode de deelvraag zal
worden beantwoord. Tevens verzoekt de commissie u om ook in de procesevaluatie na te (laten) gaan
hoe de menselijke maat en maatwerk in het toezicht kan worden geborgen en vergroot. Tot slot roept
de centrale rol van het begrip passendheid in de evaluatie de vraag op of, en op welke wijze, de
eindgebruikers worden betrokken bij de evaluatie.
In de memorie van toelichting op de ontwerpbegroting Financiën 2022 wordt met betrekking tot de
voorliggende evaluatie gesuggereerd dat hierin “de nieuwe indicatoren die vanaf 2021 in gebruik zijn
worden gevolgd”. Graag ontvangt de commissie een nadere toelichting op de wijze waarop de
indicatoren worden bezien in de evaluatie.

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl

Tot slot verzoekt de commissie u om, naast de externe onafhankelijke deskundige die deel uitmaakt
van de begeleidingsgroep, het eindresultaat te laten beoordelen door een externe deskundige die géén
onderdeel heeft uitgemaakt van de begeleidingscommissie. Tevens verneemt de commissie graag de
criteria op basis waarvan de deskundigen zijn geselecteerd, evenals hun expertise en namen.
De commissie vraagt u hierop te reageren voordat het daadwerkelijke onderzoek van start gaat.
Hoogachtend,
de voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,

J.Z.C.M. Tielen
de griffier van de vaste commissie voor Financiën,

M. Schukkink

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl