Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 198

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
en enige andere wetten op het terrein van de
financiële markten (Wijzigingswet financiële
markten 2016)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 19 juni 2015
De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend
onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave

kst-34198-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Blz.

1. Algemeen
2. Bescherming derivatenbezitters tegen faillissement van
tussenpersonen
3. Uitvoering aanbevelingen evaluatie Interventiewet
4. Overige wijzigingen
a. intrekking vergunning wegens niet voldoen aan betalingsverplichtingen onder de Wbft
b. voeren van een adequate administratie van het derivatenvermogen
c. aanbieden van deelnemingsrechten in beleggingsinstellingen
d. doorberekening kosten Wwft-toezicht op kansspelaanbieders
e. aanpassing roulatieplicht in de Wet toezicht accountantsorganisaties
5. Administratieve lasten, nalevingskosten en toezichtlasten
a. bescherming derivatenbezitters tegen faillissement van
tussenpersonen
b. wijziging Wet op de kansspelen
6. Consultatie
a. bescherming derivatenbezitters tegen faillissement van
tussenpersonen
b. aanwijzing bij waarschijnlijk niet voldoen aan eisen geschiktheid of betrouwbaarheid

2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

1

2
4
5
5
6
6
6
7
8
8
8
8
8
8

7. Artikelsgewijze toelichting
8. Advies Afdeling Advisering Raad van State en nader rapport
9. Overig

9
10
10

1. Algemeen
De leden van de VVD-fractie, van de SP-fractie, van de CDA-fractie, van de
D66-fractie en van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel Wijzigingswet financiële markten 2016 en hebben nog een
aantal specifieke vragen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
de voorgestelde Wijzigingswet financiële markten 2016. Volgens deze
leden zijn de financiële markten te complex geworden. Als gevolg daarvan
is ook de regulering van financiële markten complex. Maar complexiteit
bestrijd je niet met complexiteit. Daarom is het noodzakelijk om de
complexiteit in de financiële sector te reduceren door de transparantie te
verhogen en producten te standaardiseren. De leden van de PvdA fractie
hebben over deze wijzigingswet nog een aantal vragen.
2. Bescherming derivatenbezitters tegen faillissement van
tussenpersonen
De leden van de VVD-fractie lezen dat er een link is met MiFID. Waarom
wordt deze wijziging nu separaat voorgelegd via deze verzamelwet en is
deze dus niet tegelijk met de implementatie MiFID 2 opgepakt, die
inmiddels ook in consultatie is?
In de memorie van toelichting wordt gesteld dat de verplichting om
adequate regelingen te treffen is in de praktijk lastig te realiseren voor
financiële instrumenten die niet als effecten in de zin van de Wet giraal
effectenverkeer (Wge) kunnen worden aangemerkt. Het is in de praktijk
lastig, dus niet onmogelijk. Waarom is het in de praktijk lastig? Hoe kan
het nu wel in de praktijk worden uitgevoerd zonder deze wetswijziging, zo
vragen de leden van de fractie van de VVD.
In hoeverre vloeit dit voorstel onmiddellijk voort uit artikel 13 van de
MiFID-richtlijn, vragen de leden van de fractie van de VVD. De Raad van
State geeft namelijk aan dat dit niet het geval is. Waarom wordt het dan
nu toch voorgesteld, lang nadat de MiFID-richtlijn van kracht is geworden?
In 2009 is gewerkt aan een vergelijkbaar voorstel, maar dat is uiteindelijk
niet ingediend na kritische opmerkingen van marktpartijen en rechtswetenschappers. De leden van de fractie van de VVD vragen in hoeverre het
huidige voorstel verschilt van het voorstel uit 2009?
Mede op verzoek van de AFM en DNB, maar ook op basis van geluiden uit
de markt is in 2012 besloten opnieuw te trachten tot een regeling te
komen. Welke geluiden waren dat en van wie waren die geluiden uit de
markt?
Wat zijn de gevolgen voor een cliënt met een derivatenpositie indien die
positie onderdeel is van een faillissement van een bank, beleggingsonderneming of clearinginstelling, zo vragen de leden van de fractie van de
VVD. Waarom is er specifiek voor cliënten met een derivatenpositie extra
bescherming nodig ten opzichte van andere cliënten die ook betrokken
zijn in zo’n faillissement? Wat zijn de gevolgen voor andere schuldeisers
in het faillissement door de regeling zoals die nu via deze wet wordt
ingevoerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

2

Alle derivatenpositie die een bank, beleggingsonderneming of clearinginstelling ten behoeve van haar cliënten aangaat met een derde, moeten
straks worden afgescheiden van het vermogen van de betreffende
instelling. Welke gevolgen heeft dit voor de vermogens- en kapitaalspositie als dit vermogen wordt afgescheiden, zo vragen de leden van de
fractie van de VVD.
De leden van de VVD-fractie lezen dat er niet naar uitziet dat beleggingsondernemingen, die geen bank zijn, niet door dit wetsvoorstel zullen
worden geraakt. Is «het ziet ernaar uit» niet een beetje vaag voor een
dergelijk wetsvoorstel? Waarom weet men het niet zeker?
Duitsland, Engeland en Frankrijk hebben zich beperkt tot het bepalen dat
het faillissementsrecht niet in de weg staat aan de overdracht van een
derivatenportefeuille op grond van artikel 48 European Market Infrastructure Regulation (EMIR). Waarom hebben deze landen daarvoor
gekozen, vragen de leden van de VVD-fractie. Waarom heeft Nederland
niet voor deze optie gekozen? Wat is het grote verschil tussen de
Nederlandse oplossing en de Duitse/Engelse/Franse oplossing? Hoe is een
en ander geregeld in andere EU-landen?
Volgens de Raad van State vloeit de voorgestelde bescherming van
opgebouwd derivatenvermogen buiten faillissement niet onmiddellijk
voort uit de EMIR-verordening. Waarom wordt het dan toch zo voorgesteld, zo vragen de leden van de fractie van de VVD.
Waarom wordt enerzijds aangegeven dat dit voorstel voortvloeit uit de
MiFID en de EMIR, maar wordt in het nader rapport gesteld dat het
Europees rechtelijk regime tekort lijkt te schieten om een effectieve en
volledige bescherming te realiseren, vragen de leden van de fractie van de
VVD. In hoeverre heeft Nederland dit punt eerder ingebracht bij de
onderhandelingen en besprekingen met betrekking tot MiFID 2 en EMIR?
Zo niet, waarom is het toen niet ingebracht? Waarom wordt het niet
alsnog op Europees niveau geregeld in plaats van nationaal?
De leden van de PvdA-fractie begrijpen de wens om derivatenbezitters
beter te beschermen tegen het faillissement van hun, beleggingsonderneming of clearinginstelling. De leden van de PvdA-fractie vragen om
nader te motiveren waarom het Europeesrechtelijke regime tekort lijkt te
schieten om een effectieve en volledige bescherming te realiseren. De
genoemde leden vragen waarom het nodig is dat Nederland met de
voorgestelde bescherming van derivatencliënten verder gaat dan
bijvoorbeeld Duitsland, Engeland en Frankrijk? De leden van de
PvdA-fractie van welke marktpartijen – buiten enkele centrale tegenpartijen – signalen zijn ontvangen dat een beter bescherming van derivatenbezitters gewenst is?
De voorgestelde regeling heeft volgens de Minister mogelijk een positieve
invloed omdat de regeling een betere bescherming biedt voor cliënten
van tussenpersonen dan het rechtsregime in Duitsland, Engeland en
Frankrijk. Kan nader aangegeven worden wat voor positieve invloed de
regeling heeft? Waarom heeft Nederland een nationale kop gezet op
artikel 48 EMIR? Geeft dit de Nederlandse tussenpersoon een gunstige
concurrentiepositie? Waarom heeft de Minister het advies van de Raad
van State niet opgevolgd en toch gepersisteerd in een aanwijzingsbevoegdheid? Waarom wordt er meer gewicht gegeven aan de roep vanuit
de markt dan het advies van de Raad van State?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

3

De financiële crisis heeft aangetoond dat handel in OCT-derivaten grote
risico’s voor de financiële stabiliteit met zich meebrengt. Standaardisatie
van derivaten en het verhogen van de transparantie in de handel ervan is
essentieel om de derivatenmarkt veiliger te maken en de risico’s voor de
financiële stabiliteit te beperken. Met de invoering van EMIR wordt een
belangrijke stap gezet om een aantal belangrijke risico’s te verminderen,
maar tegelijkertijd verschijnen daardoor nieuwe risico’s. De leden van de
PvdA-fractie vragen wanneer de verplichting om gestandaardiseerde
over-the-counter (OTC) derivatentransacties centraal te clearen via
centrale clearinghuizen (CCPs) in de EU van kracht wordt? In hoeverre
betekent de verplichting om gestandaardiseerde OCT derivatentransacties
centraal te clearen niet slechts een verschuiving en concentratie van de
risico’s bij deze CCPs? Welke maatregelen zijn genomen of worden
verwacht om te komen tot een verdergaande standaardisatie van
derivaten? Nu al bestaan zorgen over de kapitaalbuffers van CCPs. De
leden van de PvdA-fractie vragen welke risico’s het omvallen van een CCP
met zich meebrengt? De genoemde leden vragen welke kapitaaleisen aan
CCPs worden gesteld en of deze eisen omhoog gaan als straks meer
derivatentransacties via CCPs worden afgewikkeld? De leden van de
PvdA-fractie vragen welke derivatentransacties niet via CCPs zullen
worden verhandelend? Voorts vragen deze leden of de stresstest voor
CCPs wel transparant en streng genoeg zijn? Worden CCPs voorafgaand
aan de invoering van het raamwerk voor herstel en afwikkeling – gelijk
banken voorafgaand aan de start van de Bankenunie – aan een grondige
stresstest onderworpen?
De leden van de CDA-fractie vragen de regering naar de noodzaak van dit
onderdeel van onderhavig wetsvoorstel, nu de regering zelf ook al
aangeeft dat bij veel derivatenhandel reeds sprake is van een vermogensscheiding en dat de bescherming van derivatenbezitters bij een faillissement van tussenpersonen niet vaak nodig zal blijken. Tevens merkt de
regering zelf al op dat in omringende landen geen sprake is van een
dergelijke beschermingsconstructie. Kan de regering een nadere motivatie
voor nut en noodzaak van het wetsvoorstel geven die uitgebreider is dan
thans in de memorie van toelichting is opgenomen?
De leden van de CDA-fractie vragen de regering uiteen te zetten waarom
voor bezitters van rentederivaten niet voor eenzelfde bescherming is
gekozen als voor effectenbezitters.
De leden van de CDA fractie merken op dat derivaten in Nederland en
elders niet gestandaardiseerd zijn en vragen welke gevolgen dat heeft
voor voorliggend wetsvoorstel. Zij zouden de regering ook willen
verzoeken om standaardisatie van derivaten, waardoor afwikkeling en
waardering een stuk eenvoudiger worden, te overwegen en op de
Europese agenda te plaatsen. Is de regering daartoe bereid?
3. Uitvoering aanbevelingen evaluatie Interventiewet
De leden van de VVD-fractie lezen dat het de facto geen verschil maakt
voor de leningverstrekker of zijn vorderingsrecht rechtstreeks wordt
onteigend dan wel of het met de door hem verstrekte lening corresponderende vermogensbestanddeel van de probleeminstelling wordt onteigend.
In beide gevallen kan onteigening dus plaats vinden. Waarom is deze
wetswijziging dan nodig?
In deze wijzigingswet wordt een aantal aanbevelingen van de evaluatie
van de nationalisatie van SNS en evaluatie van de interventiewet
verwerkt. Welke aanbevelingen, die het kabinet heeft overgenomen, zijn
met deze wijzigingen nog niet uitgevoerd en wanneer en hoe gaan die
alsnog uitgevoerd worden, zo vragen de leden van de fractie van de VVD.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

4

De leden van de PvdA-fractie constateren tevreden dat twee belangrijke
aanbevelingen uit de evaluatie van de Interventiewet worden uitgevoerd.
De leden van de PvdA-fractie vragen evenwel welke voordelen het heeft
dat vorderingsrechten op dezelfde wijze kunnen worden onteigend als
effecten?
De leden van de fractie van de SP juichen de wijzigingen in de Interventiewet toe omdat nu ook de moedermaatschappij erbij wordt betrokken.
Waarom is er zo lang gewacht om dit voorstel in wet om te zetten? Zijn er
nog andere instellingen naast SNS waar de interventiebevoegdheden zijn
toegenomen door dit voorstel? Hoe zat het specifiek met ABN AMRO en
ING?
De leden van de fractie van de VVD vragen waarom er een onderscheid
wordt gemaakt tussen de voorwaarden voor ingrijpen bij een moedermaatschappij van een verzekeraar (zoals nu in de wijzigingswet wordt
voorgesteld) en van een bank/beleggingsonderneming? Bij verzekeraars
wordt ook gekozen voor de mogelijkheid om in te grijpen bij een
gevaarlijke ontwikkeling met betrekking tot het eigen vermogen, de
solvabiliteit en liquiditeit, waarbij redelijkerwijs te voorzien is dat die
ontwikkeling niet voldoende of niet tijdig ten goede zal keren, terwijl voor
banken/beleggingsinstellingen geldt «faalt of waarschijnlijk zal falen»?
Waarom moet er bij een verzekeraar vroeger ingegrepen kunnen worden?
Waarom is niet dezelfde terminologie c.q. voorwaarden gekozen? Waarom
wordt de terminologie c.q. de voorwaarden niet gelijk getrokken? Welke
regelgeving geldt als er van de groep zowel een bank als een verzekeraar
onderdeel uitmaakt, zo vragen de leden van de fractie van de VVD.
De leden van de CDA-fractie vragen of deze wetswijziging gevolgen heeft
voor interventies bij verzekeraars waarbij de moedermaatschappij niet in
Nederland is gevestigd, of waarbij juist de dochter niet in Nederland is
gevestigd. Heeft DNB respectievelijk het ministerie dan dezelfde bevoegdheden in vergelijking met verzekeraars die alleen in Nederland zijn
gevestigd? Deze leden vragen ook of de Interventiewet nog steeds van
toepassing is op kleinere banken die niet onder ECB toezicht vallen.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen om een nadere onderbouwing van de keuze om DNB de bevoegdheid te geven voor het
inzetten van het overdrachtsinstrument jegens de moedermaatschappij
van een verzekeraar. Welke voordelen heeft dit en waarom wordt deze
bevoegdheid niet alleen bij de Minister neergelegd, zo vragen deze leden.
Genoemde leden vragen hoe de afstemming tussen DNB en de Minister
wordt gewaarborgd.
4. Overige wijzigingen
a. intrekking vergunning wegens niet voldoen aan betalingsverplichtingen
onder de Wbft
De leden van de VVD-fractie lezen dat een relatief klein, maar consistent
aantal vergunninghouders niet voldoet aan de betalingsverplichting. Om
hoeveel vergunninghouders gaat het jaarlijks? De leden van de D66-fractie
vragen hoeveel vergunningshouders op dit moment een betalingsachterstand hebben van meer dan een jaar. De leden van de ChristenUnie-fractie
vragen hoe groot het aantal vergunninghouders is dat niet voldoet aan de
verplichting tot het betalen van heffingen voor het doorlopend toezicht op
grond van de Wet bekostiging financieel toezicht.
De leden van de fractie van de VVD vragen om welke type vergunningshouders het gaat (groot/klein, welke deel van de financiële sector)? Wat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

5

zijn de redenen dat vergunningshouders niet kunnen of willen betalen,
vragen de leden van de fracties van de VVD en van de ChristenUnie.
De leden van de fractie van de VVD vragen hoe het niet (tijdig) betalen van
de toezichtkosten is geregeld in andere sectoren? Wordt daar ook de
mogelijkheid van het intrekken van een vergunning ingezet?
Als de vergunning in zo’n geval wordt ingetrokken, hoe en wanneer kan
een bedrijf dan weer een vergunning aanvragen en krijgen? Wat zijn de
gevolgen van het intrekken van de vergunning voor de onderneming en
haar personeel en in hoeverre wordt daarmee rekening gehouden bij het
inzetten van deze mogelijkheid door DNB/AFM, zo vragen de leden van de
fractie van de VVD.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering op een rij te zetten welke
oorzaken er ten grondslag liggen aan wanbetaling van de financiële
ondernemingen aan de kosten voor doorlopend toezicht. Is dit bij de
regering bekend? De leden van de CDA-fractie vinden het onwenselijk als
instellingen wel profiteren van toezicht, maar er niet aan meebetalen. De
ultieme sanctie van het intrekken van de vergunning gaat deze leden
echter wel wat ver. Waarom wordt er niet gekozen voor andere oplossingen zoals het starten van een rechtszaak, waarbij de uitkomst minder
verstrekkend is voor de onderneming?
De leden van de PvdA-fractie vragen om een overzicht van de acties die
de toezichthouder onderneemt voordat de vergunning wordt ingetrokken
van een onderneming die niet voldoet aan de betalingsverplichting van de
heffingen voor het doorlopend toezicht.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen wat de consequenties zijn
van het intrekken van een vergunning van een onderneming voor de
klanten. Hoe worden de gevolgen voor klanten zo beperkt mogelijk
gehouden, zo vragen deze leden.
b. voeren van een adequate administratie van het derivatenvermogen
Een tussenpersoon moet aantonen te voldoen aan de eisen van het
nieuwe artikel 3:33c Wft. Hoe kan een tussenpersoon dat aantonen,
vragen de leden van de fractie van de VVD.
c. aanbieden van deelnemingsrechten in beleggingsinstellingen
Bij de implementatie van de richtlijn beheerders alternatieve beleggingsinstellingen (AIFM), die nog niet zo lang geleden heeft plaatsgevonden,
zijn de nu opgenomen voorwaarden niet geïmplementeerd. Waarom is
dat destijds niet gedaan, vragen de leden van de fractie van de VVD. Wat
waren daarvoor de redenen c.q. wat is nu de aanleiding voor de implementatie? Waarom wordt artikel 36 van de richtlijn nu alsnog ingevoerd,
en is dit eerder achterwege gelaten?
d. doorberekening kosten Wwft-toezicht op kansspelaanbieders
Het toezicht op naleving van beide wetten (Wwft en kansspelwetgeving)
leidt naar verwachting tot een efficiencywinst en lagere kosten. Kan hier
een indicatie van gegeven worden, vragen de leden van de fractie van de
VVD.
De kosten voor het Wwft-toezicht voor landgebonden speelcasino’s
worden geschat op 30.000 euro. Hoeveel kosten maakt de DNB op dit
moment voor deze taak?
Hoe kan het Wwft-toezicht op aanbieders van kansspelen op afstand goed
en effectief plaats vinden? De kosten Wwft-toezicht voor kansspelen op
afstand wordt geschat op 560.000 euro. Het percentage van het brutospel-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

6

resultaat wordt vastgesteld op 0,28%. Wat gebeurt er met dit percentage
als de aannames die zijn gedaan absoluut niet kloppen, vragen de leden
van de fractie van de VVD.
De leden van de CDA-fractie vragen een indicatie van de opbrengst die dit
onderdeel van de wetswijziging met zich meebrengt, aangezien het gaat
om het heffen van een bijdrage bij een sector waar eerder geen bijdrage
werd geheven. Is dit dezelfde 560.000 euro die aan nu aan kosten wordt
gemaakt? Tevens vragen deze leden naar de nut- en noodzaak van de
wijziging anders dan de argumentatie dat het stond aangekondigd in het
regeerakkoord, aangezien de regering zelf ook al aangeven dat kansspelaanbieders zelf ook al maatregelen nemen om witwassen en financiering
van terroristische activiteiten tegen te gaan.
e. aanpassing roulatieplicht in de Wet toezicht accountantsorganisaties
De leden van de fractie van de VVD zijn zeer content met het feit dat naar
aanleiding van een motie van de leden van de VVD-fractie de roulatieplicht voor accountantsorganisaties bij wettelijke controles van organisaties van openbaar belang door deze wijzigingswet wordt aangepast van
8 naar 10 jaar en daarmee in lijn worden gebracht met de Europese
regelgeving op dit punt.
Als het gaat om de interne roulatie van externe accountants gaat deze van
7 naar 5 jaar. Waarom is hierbij niet voorzien in een overgangstermijn?
Een persoon die op 1 januari 2016 langer dan 5 jaar bij een klant zit, is
direct in overtreding. Voor circa 90% van de accountants van organisaties
van openbaar belang (OOB’s) zal dit geen probleem zijn, omdat zij de
afgelopen paar jaar van accountantskantoor zijn gewisseld. Er lijkt wel een
probleem voor het resterende deel. Zij zullen hals over kop met ingang
van 1 januari 2016 hun controle moeten staken en dat levert praktische
problemen op en risico’s voor de controlekwaliteit. Waarom kan dit
onderdeel van de wijzigingswet niet ingaan per 1 januari 2018, vragen de
leden van de VVD-fractie.
De termijn voor roulatie van de externe accountant die verantwoordelijk is
voor de wettelijke controle gewijzigd naar vijf jaar. Doordat de partnerroulatie en de kantoorroulatie niet gelijk lopen bestaat de vrees dat er
situaties kunnen ontstaan dat een OOB in drie opeenvolgende boekjaren
met drie verschillende externe accountants te maken krijgt. De leden van
de PvdA-fractie vragen hoe de regering hier tegenaan kijkt?
De leden van de CDA-fractie vragen naar de reden dat de wijziging van de
roulatieplicht al ingaat per 1 januari 2016 en vragen het oordeel van de
Minister over het mogelijke gevolg dat OOB’s door een samenloop van
verschillende wetswijzigingen in enkele jaren met verschillende wijzigingen van de externe accountant te maken kunnen krijgen.
De leden van de D66-fractie onderschrijven de aanpassing van de termijn
voor interne roulatie van de externe accountant die verantwoordelijk is
voor de wettelijke controle van zeven naar vijf jaar, zodat op de helft van
de termijn voor kantoorroulatie gewisseld wordt van verantwoordelijke
externe accountant. Deze leden vragen hoe de regering aankijkt tegen een
overgangstermijn voor organisaties van openbaar belang waar de
controlepartner in het 6e of 7e controlejaar zit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

7

5. Administratieve lasten, nalevingskosten en toezichtlasten
a. bescherming derivatenbezitters tegen faillissement van
tussenpersonen
De implementatie en naleving van de regeling tot bescherming van
derivatenbezitters tegen faillissement van tussenpersonen zullen tot
kosten voor de toezichthouder leiden. Hoe hoog zijn deze kosten van DNB
en AFM die doorgerekend worden aan de sector? Hoe wordt dit verdeeld
over de bedrijven, vragen de leden van de fractie van de VVD.
b. wijziging Wet op de kansspelen
De leden van de fractie van de VVD vragen hoeveel hoger de kansspelheffing wordt die de kansspelautoriteit gaat innen als gevolg van de
voorstellen in deze wijzigingswet?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen om een toelichting over de
wijze waarop de risicoanalyse onder kansspelvergunninghouders wordt
uitgevoerd.
6. Consultatie
a. bescherming derivatenbezitters tegen faillissement van
tussenpersonen
Met betrekking tot de bescherming van derivatenbezitters tegen faillissement van tussenpersonen is een aantal kritische kanttekeningen
geplaatst, zo is te lezen in de memorie van toelichting. Op welke onderdelen was dit, vragen de leden van de fractie van de VVD. Door wie zijn
die kritische kanttekeningen geplaatst? En wat waren de redenen voor de
kritische kanttekeningen?
Verdergaande bescherming van de rechten van cliënten zou van invloed
zijn op het verdienmodel van tussenpersonen en hen op achterstand
zetten ten aanzien van buitenlandse concurrenten. In hoeverre
beïnvloeden de huidige voorstellen het verdienmodel van tussenpersonen? En in hoeverre zetten de huidige voorstellen de tussenpersonen
op achterstand bij buitenlandse concurrenten ofwel in hoeverre is er nog
sprake van een gelijk speelveld en een gelijke concurrentiepositie door de
voorstellen, vragen de leden van de VVD-fractie.
b. aanwijzing bij waarschijnlijk niet voldoen aan eisen geschiktheid of
betrouwbaarheid
Een aanwijzingsbevoegdheid tot schorsing van beleidsbepalers en
commissarissen, zoals opgenomen in de consultatieversie van dit
wetsvoorstel is geschrapt. De leden van de fractie van de VVD denken dat
dit terecht is. Naar aanleiding van het advies van de Raad van State is
besloten om de wenselijkheid en eventuele wettelijke vormgeving van een
dergelijke bevoegdheid te heroverwegen. Waarom is er gekozen voor
heroverwegen en waarom dus niet gewoon voor schrappen? Is er sprake
van uitstel of afstel? Waar hangt het wederom opnieuw indienen van een
dergelijke aanwijzingsbevoegdheid eventueel vanaf? Bent u het met deze
leden eens dat een financiële onderneming in eerste instantie zelf
verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het functioneren van haar
bestuurders en beleidsbepalers? Zo nee, waarom niet? Waarom zou een
onderneming in de situatie waarin de aanwijzingsbevoegdheid mag
worden toegepast niet zelf optreden? Waarom is een ingrijpende
mogelijkheid van een aanwijzingsbevoegdheid bij waarschijnlijk niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

8

voldoen aan eisen geschiktheid of betrouwbaarheid überhaupt nodig
volgens de regering?
De betrouwbaarheid- en geschiktheidstoetsingen in de financiële sector
worden ervaren als een machtig instrument. DNB heeft enerzijds de pet
op van toezichthouder en anderzijds die van toetser. Tegen het
DNB-besluit staat de mogelijkheid van bezwaar open. De bezwaarfase is
een intern DNB-traject en wordt eigenlijk ervaren als een kansloze
procesgang, terwijl de vervolgstap naar de bestuursrechter ook niet
makkelijk wordt genomen in verband met reputatieschade. De leden van
de fractie van de VVD vragen of het klopt dat het bezwaar weliswaar door
DNB-medewerkers wordt behandeld die eerder niet betrokken zijn bij de
zaak, maar wel door medewerkers die onder dezelfde leidinggevende
vallen als degene die negatief heeft geoordeeld? Hoe wordt de onafhankelijkheid van de bezwaarfase gegarandeerd? Hoe is dit in de wet- en
regelgeving geregeld? Zou de onafhankelijkheid niet beter gegarandeerd
kunnen worden door bijvoorbeeld het instellen van een bezwaarcommissie bestaande uit deskundige mensen die niet werkzaam zijn bij DNB?
Zo nee, waarom niet? Welke andere opties zijn er dan wel mogelijk om de
onafhankelijkheid te kunnen garanderen, vragen de leden van de
VVD-fractie.
7. Artikelsgewijze toelichting
Artikel I, onderdeel CC
Het is wenselijk om de systematiek waaronder kan worden ingegrepen op
het niveau van een moedermaatschappij voor alle type financiële
ondernemingen zoveel mogelijk consistent te houden, wordt gesteld in de
memorie van toelichting. De leden van de fractie van de VVD vragen
waarom hier wordt gesproken van zoveel mogelijk? Waar zitten er nu
afwijkingen? Waarom is het niet gewoon consistent geregeld? Waar is er
«zoveel mogelijk» aangesloten bij de BRRD-systematiek, waarom is er niet
gewoon de BRRD-systematiek overgenomen? Waar wordt afgeweken van
de BRRD-systematiek in deze wijzigingswet en waarom?
Artikel I, onderdeel QQ
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering kan aangeven
hoe invulling wordt gegeven aan de nadere regels die gesteld kunnen
worden over de bedrijfsvoering, de informatie aan beleggers en
deelnemers, de bewaarder, de informatie aan toezichthoudende
instanties, de bevoegdheden van toezichthoudende instanties en de
adequate behandeling van deelnemers.
Artikel II, onderdeel U
Artikel 49f
De leden van de fractie van de SP danken de regering voor de uitgebreide
artikelsgewijze toelichting met overzichtelijke schema’s. Wat zijn de vooren nadelen van een indirect clearing member? Heeft dit geen nadelen op
het gebied van de transparantie en de complexiteit van de processen?
Artikel 49g
Hoe is de regering van plan om de administratie van de tussenpersoon te
verplichten om van goede kwaliteit te zijn waaruit blijkt welke derivatenposities de rechten en verplichtingen tot het derivatenvermogen behoren,
vragen de leden van de fractie van de SP.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

9

8. Advies Afdeling Advisering Raad van State en nader rapport
Het onderdeel uit de consultatieversie van de wijzigingswet «toepassing
douanewet ter voorkomen witwassen en financiering terrorisme» is
geschrapt en het wordt heroverwogen. Waarom is er gekozen voor
heroverwegen, vragen de leden van de VVD-fractie. Is er sprake van uitstel
of afstel? Waar hangt het wederom opnieuw indienen van dit voorstel
vanaf?
Vanuit de consultatieversie zijn twee voorstellen geschrapt, die worden
heroverwogen naar aanleiding van opmerkingen van de Raad van State.
Welke lering wordt daaruit getrokken? In hoeverre gaat de voorbereiding
van de wetgeving te snel en daarmee niet voldoende zorgvuldig, zo
vragen de leden van de fractie van de VVD.
De leden van de fractie van de VVD vragen waarom de redactionele
opmerkingen van de Raad van Staten over artikel 3:99 niet worden
overgenomen?
9. Overig
De Wijzigingswet financiële markten 2016 is één in de jaarlijkse wijzigingscyclus en daarmee feitelijk een verzamelwet. Daarom willen de leden van
de VVD-fractie ook nog een aantal zaken aankaarten die (mogelijk)
ontbreken in de voorliggende wijzigingswet.
Klanten met Amerikaanse nationaliteit
De leden van de fractie van de VVD vragen of het de regering bekend is
dat in ieder geval één financiële instelling de cliënten heeft benaderd om
na te gaan of zij (ook) de Amerikaanse nationaliteit hebben om vervolgens
op basis daarvan al dan niet de rekening van de betrokkenen te sluiten? In
hoeverre is deze praktijk ook bij andere financiële instellingen aan de
orde, bij huidige klanten dan wel bij de beoordeling van nieuwe klanten?
Klopt het er naast deze ene financiële instelling er in ieder geval nog twee
financiële instellingen zijn die om dezelfde reden kritisch zijn bij nieuwe
rekeningen?
In hoeverre vindt de regering het wenselijk dat financiële instellingen een
dergelijke aanpak kiezen met betrekking tot de beleggingsdienstverlening
of anderszins? Op basis van of vanwege welke wet- en regelgeving (in
Nederland of de Verenigde Staten) kijken financiële instellingen kritisch
naar klanten met (ook) een Amerikaanse nationaliteit? Welke risico’s lopen
financiële instellingen in Nederland als ze dit niet doen? Wat is de rol van
de AFM op dit punt en waarom pakt de AFM dit niet aan/op? Heeft het
gesprek met de banken waartoe het kabinet is opgeroepen naar
aanleiding van de motie Neppérus bij het FATCA-verdrag nu effect
gesorteerd? Hoe is deze motie uitgevoerd?
Telefoonabonnementen met telefoon
In juni 2014 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan inzake de vraag of het
aanbieden van gratis mobiele telefoontoestellen bij het afsluiten van een
abonnement koop op afbetaling is. De Hoge Raad concludeerde dat er van
mag worden uitgegaan dat in de prijs van het abonnement een
vergoeding voor het mobiele toestel zit inbegrepen. En dat er sprake is
van koop op afbetaling en consumentenkrediet. Deze uitspraak kan grote
gevolgen hebben voor zowel de providers als consument. Daarmee
zouden de telecombedrijven ook onder de Wet financieel toezicht komen
te vallen, Wft-diploma’s moeten halen en een vergunning van de AFM
moeten hebben. En voor consumenten die bijvoorbeeld getrouwd zijn zou

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

10

gaan gelden dat de echtgenoot toestemming moeten verlenen om een
abonnement met telefoon af te sluiten.
Er zou in april 2015 duidelijkheid komen vanuit het Ministerie van
Financiën en de AFM. Dat is tot op heden nog niet gebeurd. Welke
gevolgen kan de uitspraak van de Hoge Raad hebben voor de providers
c.q. telecombedrijven, vragen de leden van de fractie van de VVD. Welke
gevolgen kan dit hebben voor de consument? Vindt de regering dit
wenselijk? Hoe gaat de regering om met de uitspraak van de Hoge Raad?
Hoe gaat de AFM om met de uitspraak van de Hoge Raad? In hoeverre
gaat de regering de wet- en regelgeving aanpassen?
Evaluatie biedplicht
Tijdens het wetgevingsoverleg aangaande de Wijzigingswet financiële
markten 2015 deed de Minister van Financiën de toezegging om het
toezicht op de biedplicht te evalueren en specifiek de rollen van de AFM
en de Ondernemingskamer daarin te betrekken. De leden van de
D66-fractie vragen of de regering kan aangeven hoe ver de evaluatie
gevorderd is en wanneer de Kamer hierover geïnformeerd zal worden.
Triloogonderhandeling over Betaaldienstrichtlijn II (PSD II)
De leden van de D66-fractie vragen of de regering kan toelichten hoe de
triloogonderhandeling over Betaaldienstrichtlijn II (PSD II) vordert. Deze
leden vragen of de regering daarbij in kan gaan op de bepalingen omtrent
surchargen.
De voorzitter van de commissie,
Duisenberg
De adjunct-griffier van de commissie,
Van den Eeden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 198, nr. 5

11