Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 223

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 april 2016
Hierbij bied ik u het rapport «Wonen in beweging» aan1. Deze rapportage
bevat de belangrijkste uitkomsten van het WoonOnderzoek Nederland
2015 (WoON2015).
Het WoON 2015
Het WoON wordt eens in de drie jaar uitgevoerd door het Ministerie van
BZK in samenwerking met het CBS. Het WoON2015 schetst een beeld van
de huisvestingssituatie van huishoudens, woningvoorraadkenmerken, de
woonwensen van bewoners, de tevredenheid van huishoudens met hun
woning en woonomgeving, de woonuitgaven in huur- en koopsector en
verhuisprocessen op de woningmarkt. In het kader van het WoON2015
zijn circa 63.000 enquêtes onder personen van 18 jaar en ouder uitgevoerd. Het grootste deel, 42.000 enquêtes, is uitgevoerd in opdracht van
het Ministerie van BZK, de overige 21.000 in opdracht van gemeenten,
provincies, corporaties en regionale samenwerkingsverbanden. Deze
«oversampling» door lokale partijen levert een gedeelde basis voor lokaal
woonbeleid op.
Belangrijke uitkomsten
Het rapport «Wonen in beweging» geeft op hoofdlijnen de belangrijkste
inzichten over de huidige woningmarkt begin 2015, in vergelijking met
voorgaande WoON-onderzoeken.
De belangrijkste uitkomsten zijn:
Verhuizingen: minder huishoudens verhuisd
Het aantal verhuisde huishoudens is in de periode 2013–2014 met
8 procent afgenomen ten opzichte van de periode 2011–2012.
1

kst-32847-223
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 847, nr. 223

1

Het aantal starters is nagenoeg gelijk gebleven in vergelijking met het
vorige WoON2012, maar starters zijn wel vaker naar een huurwoning
verhuisd. Vooral de doorstroming in de koopsector stagneerde in de
periode 2013–2104.
Verhuiswensen weer toegenomen, veel onzekere verhuisplannen
Het aantal huishoudens dat binnen twee jaar wil verhuizen is toegenomen
met 33% ten opzichte van WoON2012, tot 3,2 miljoen huishoudens begin
2015. Deze toename komt vooral doordat meer huishoudens hebben
aangegeven «eventueel/misschien» te willen verhuizen.
Meer vraag naar koopwoningen en vrije huursector
Ten opzichte van 2012 is de vraag naar koopwoningen toegenomen.
Vooral de vraag van koopstarters naar goedkope koopwoningen
(< € 180.000). Er is ook meer vraag naar vrije sectorhuurwoningen: van
5% van alle verhuisgeneigde huishoudens in 2009 naar 12% in 2015. De
vraag naar gereguleerde huurwoningen tot de aftoppingsgrens neemt af
van 27% naar 20% van alle verhuisgeneigden.
Toename voorraad huurwoningen boven liberalisatiegrens
De vrije huursector is in zes jaar tijd in omvang verdubbeld van 8% naar
16% van de huursector. Dit komt vooral door nieuwbouw en huurverhoging waardoor de huur boven de liberalisatiegrens uitkomt.
Woonlasten voor huurders gestegen en voor kopers gedaald
De netto woonuitgaven van eigenaren-bewoners zijn gedaald door lagere
hypotheekuitgaven en lagere bijkomende woonuitgaven. De netto
koopquote bedraagt 20,1% per 2015 en 22,2% per 2012. De netto
woonquote voor kopers daalt van 30,1% naar 27,2% in dezelfde periode.
Door daling van het huishoudinkomen en huurstijgingen zijn de netto
huur- en woonquote van huurders gestegen. De netto huurquote liep op
van 23,8% in 2012 naar 26,7% in 2015. De netto woonquote van 33,9% in
2012 naar 36,0% in 2015.
Bij een vergelijking van de netto huur- en koopquote per inkomensklasse
zijn de verschillen in quote beperkt. In de meeste inkomensklassen ligt in
2015 de koopquote hoger dan de huurquote.
Goedkope scheefheid neemt af, dure scheefheid neemt toe
De goedkope scheefheid is, ten opzichte van 2012, afgenomen met
166.000 huurders tot bijna 530.000 per 2015. De dure scheefheid is sinds
2012 toegenomen met 161.000 tot 528.000 huurders per 2015.
Deze ontwikkelingen hangen samen met dalende inkomens, huurharmonisatie en huurstijgingen, verbeterde woningtoewijzing (relatief minder
hoge inkomens krijgen een corporatiewoning toegewezen) en een verdere
concentratie van huishoudens met een laag inkomen in de huursector.
Naast de publicatie «Wonen in beweging», zijn tevens twee onderzoekrapporten bijgevoegd die mede gebaseerd zijn op de uitkomsten van het
WoON2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 847, nr. 223

2

Dit betreft het rapport «De rol van corporaties op de woningmarkt»2 en de
voorlopige uitkomsten van de scenariostudie «Prognose bevolking,
huishoudens en woningbehoefte 2015–2050»3. De definitieve uitkomsten
van laatstgenoemde studie komen medio 2016 beschikbaar.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

2
3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 847, nr. 223

3