Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 819

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 oktober 2021
Tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen van 7 oktober jl.
(Handelingen II 2021/22, nr. 3, Algemene Politieke Beschouwingen) is de
motie van het lid Grinwis c.s. ingediend (Kamerstuk 35 925, nr. 94) waarin
de regering wordt verzocht om aan woningbouwprojecten waarbij het
Rijksvastgoedbedrijf als grondeigenaar betrokken is, evenals aan de
woningbouwimpuls de eis te verbinden dat minimaal 50% van de te
ontwikkelen woningen uit sociale en betaalbare huur- en koopwoningen
bestaat. Ik heb begrip voor het probleem waar de heer Grinwis op wijst.
Desalniettemin moet ik deze motie ontraden, dit licht ik in deze brief aan
uw Kamer graag toe.
Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) levert graag maatschappelijke meerwaarde
op de terreinen landbouwtransitie, energietransitie en de woningbouwopgave. Dit heeft de Minister van BZK laten weten bij brief van 9 juli 2021
over de Verkenning actief grondbeleid (Kamerstuk 34 682, nr. 85). Wel is
het RVB bij de verkoop van objecten of in erfpacht uitgeven van objecten
gebonden aan het hanteren van markconforme prijzen en de staatssteunregels. Bij de verkoop van objecten overlegt het RVB met gemeenten over
de toekomstige bestemming en gebruiksmogelijkheden die de objecten
zullen krijgen. De gemeente is vervolgens het bevoegd gezag om het
bestemmingsplan en de doelgroepenverordening vast te stellen. Daarin
kan het betaalbare segment geborgd worden. Hierin heeft het RVB geen
formele rol en positie.
Niettemin wordt de door u geschetste behoefte van sociale en betaalbare
koopwoningen onderkend en probeert het RVB daar optimaal aan bij te
dragen, binnen de vastgestelde kaders en binnen opdrachten die daarvoor
aan het RVB zijn verleend door departementen. Omdat het Rijksvastgoedbedrijf een baten-lastendienst is, dient een voorwaarde daarbij te zijn dat
dit financieel sluitend is Daarnaast dient er sprake te zijn van een
verantwoorde verhouding van de doelgroep segmentatie in het licht van

kst-32847-819
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 819

1

het totale woningprogramma. Daarover gaat het RVB waar mogelijk in
overleg met het bevoegd gezag.
In een groot aantal gevallen maken we hier afspraken over en noem ik
graag enkele recente voorbeelden van maatschappelijke meerwaarde die
het RVB heeft weten te bereiken op de woningmarkt. Bijvoorbeeld het
Pieter Baan Centrum Utrecht, waarbij in het programma van eisen
woningen voor verschillende doelgroepen zijn opgenomen met 25%
sociale huur voor bijzondere en kwetsbare doelgroepen, 10% standaard
sociale huur, 30% middenhuur en slechts 35% vrije sector. Een tweede
voorbeeld is het Parnasgebied aan de Zuidas (eeuwigdurende erfpacht)
waarbij in de nota van uitgangspunten voor 4.550 m2 bruto vloeroppervlak (bvo) wonen wordt uitgegaan van 88% (in aantallen woningen)
middeldure huur en 12% (in aantallen woningen) vrije sector koopwoningen. Een derde voorbeeld is te vinden in Rotterdam. Daar heeft het
RVB in 2021 een object aan de Kralingse Plaslaan Rotterdam aan de
gemeente Rotterdam verkocht, dat nu onderdak biedt aan dak- en
thuisloze jongeren. Een vierde voorbeeld zijn de pilotprojecten Skills in de
Stad in Maastricht en Leeuwarden, waar het RVB leegstaande panden wil
gaan inzetten voor kwetsbare jongeren. In samenwerking met de
gemeenten en sociale ondernemers krijgen jongeren een eigen veilige
woonplek in combinatie met een programma van werken, leren en
coaching. Na ca. twee jaar stromen de deelnemers door naar een eigen
definitieve woonplek. Daar worden op dit moment afspraken over
gemaakt met lokale partijen. Er wordt hard gewerkt om te proberen deze
projecten binnenkort te laten starten.
De heer Grinwis heeft tijdens zijn inbreng in de Algemene Financiële
Beschouwingen ook gesproken over de ontwikkeling van locatie
Valkenburg. Voor dit gebied is in het bestemmingsplan opgenomen dat,
behoudens de woningbehoefte uit het provinciaal beleid, 25% sociale
woningbouw wordt ontwikkeld. De herkomst van die afspraken loopt
terug tot 2018 en alle afspraken zijn in 2020 contractueel vastgelegd. Ook
is in de afspraken opgenomen dat sprake moet zijn van een minimaal
neutrale grondexploitatie. Zoals ik in de kamerbrief (Kamerstuk 32 847,
nr. 637) heb gemeld zijn deze afspraken erop gericht om zo snel mogelijk
nieuwe en betaalbare woningen in dit gebied te realiseren. In de
afspraken tussen de gemeente en het RVB ligt 17,5% vast voor het
middensegment (met een streven naar 20% overeenkomstig de regionale
Woonvisie). De rest is inderdaad vrij en kan in het duurdere segment
vallen.
Concluderend onderken ik de wens tot meer sociale en betaalbare huuren koopwoningen, maar wegens de financiële consequenties en omdat
het vaststellen van de toekomstige bestemming en gebruiksmogelijkheden bij het bevoegd gezag ligt, moet ik deze motie ontraden.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 847, nr. 819

2