Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3269
Vragen van het lid Rebel (PvdA) aan de Minister van Veiligheid en Justitie over
de behandeling van aangiften van zedenmisdrijven door de politie (ingezonden
31 juli 2015).
Antwoord van Minister van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
2 september 2015)
Vraag 1
Kent u het bericht «Kruisgrijper»?1 Herinnert u zich de antwoorden op
eerdere vragen over aangiftes door slachtoffers van seksueel misbruik?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 4
Is de behandeling van de zaak van de journaliste van het Dagblad van het
Noorden conform de daarvoor geldende «Aanwijzing opsporing en vervolging inzake seksueel misbruik» verlopen? Zo ja, waarom? Zo nee, op welke
punten niet?
Worden meldingen en aangiften van zedenmisdrijven altijd door politiefunctionarissen die daarvoor een speciale opleiding hebben gevolgd, opgenomen?
Zo nee, waarom niet en hoe verhoudt zich dat tot de hierboven genoemde
Aanwijzing en de Aanwijzing slachtofferzorg?
Antwoord 2 en 4
De behandeling van de zaak van de journaliste is conform de genoemde
aanwijzing verlopen, met uitzondering van het opnemen van de aangifte. Het
informatief gesprek en een eventuele aangifte worden normaliter altijd
uitgevoerd door twee zedenrechercheurs, waarvan minimaal één daartoe
speciaal opgeleide en gecertificeerde zedenrechercheur. In het geval van de
journaliste is de aangifte, in overleg tussen de politie en het OM, omwille van
de tijd opgenomen door een bevoegd zedenrechercheur en een recherchekundige uit het Team Zeden in plaats van door twee zedenrechercheurs
(waarvan één bevoegd).

1
2

ah-tk-20142015-3269
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.dvhn.nl/nieuws/groningen/column-rosa-timmer-kruisgrijper-12715343.html
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 2120

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat slachtoffers van zedenmisdrijven vaak kwetsbaar zijn
en dat deze slachtoffers juist daarom terughoudend zijn bij het doen van een
melding of aangifte? Zo ja, deelt u dan ook de mening dat indien een
slachtoffer contact met de politie zoekt de keuze voor het al dan niet doen
van aangifte enkel bij het slachtoffer zelf moet liggen en dat de politie daarin
hooguit een voorlichtende rol zou moeten hebben? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ik deel beide meningen. Ik verwijs verder naar het antwoord op vragen 1 en 2
van de leden Van Ark en Tellegen over de berichten «Aangifte doen na
aanranding zo makkelijk nog niet» en «Onbegrip over verplichte bedenktijd bij
aangifte aanranding» (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 3270).
Vraag 5
Is er in Nederland recentelijk onderzoek gedaan naar hoe slachtoffers van
seksueel geweld het contact met actoren in de justitiële keten waaronder de
politie ervaren? Zo ja, wat was de uitkomst daarvan? Zo nee, acht u het
wenselijk om een dergelijk onderzoek te entameren en zo ja, wanneer gaat u
dat doen?
Antwoord 5
Iin 2010 is onderzoek gedaan naar secundaire victimisatie van slachtoffers
(als getuigen) in het strafproces3. Doel van dit onderzoek was een verkenning
van de vraag op welke wijze politie, OM en rechterlijke macht met slachtoffers in hun positie als getuigen omgaan, meer in het bijzonder of er
regelmatig sprake lijkt te zijn van verergering van het leed of de schade van
het slachtoffer door of in de context van het getuigenverhoor.
In het onderzoeksrapport, dat mijn ambtsvoorganger op 18 mei 2010 heeft
aangeboden aan uw Kamer (Kamerstuk 32 123 VI, nr. 102), worden vier
factoren genoemd die bescherming bieden tegen secundaire victimisatie in
het strafproces: voorspelbaarheid, controle, veiligheid en rechtvaardigheid.
Hoe hoger het strafproces hierop «scoort», hoe kleiner de kans op secundaire
victimisatie. Op al deze vier punten helpt het voeren van het informatieve
gesprek.
In 2014 is opnieuw onderzoek verricht naar secundaire victimisatie4. Daaruit
is gebleken dat Nederland verschillende maatregelen kent ter voorkoming
van secundaire victimisatie en herhaald slachtofferschap en dat er ook
regelingen zijn specifiek voor kwetsbare personen, zoals voor slachtoffers van
seksueel geweld. Praktijkdeskundigen signaleren nauwelijks hiaten in het
stelsel van maatregelen. Wel zien zij enkele knelpunten in de uitvoering: er is
enige spanning tussen de wensen van de belangenbehartigers van slachtoffers en de (wettelijke en praktische) mogelijkheden van de betreffende
overheidsorganisatie. De rechten en plichten van het slachtoffer worden
begrensd door de rechten en plichten van de verdachte en de praktische
mogelijkheden van de betreffende organisaties.
Daarnaast is er in 2013 een onderzoek gedaan in het kader van de centra
seksueel geweld5. De werkwijze van deze Centra zorgt ervoor dat forensische,
medische en psychologische hulp gecoördineerd wordt aangeboden aan het
slachtoffer, waardoor de kans op herhaling van procedures en vragen wordt
verkleind. Hiermee wordt ook het risico op secundaire victimisatie van het
slachtoffer verkleind. Op dit moment wordt in samenwerking met het
Ministerie van VWS en de VNG gewerkt aan de bestuurlijke inbedding van
deze Centra in de tweede fase van het project Veilig Thuis. In deze tweede
fase staat de vorming van multidisciplinaire centra centraal, waarbij ook
andere slachtoffers van geweld in de acute fase worden opgevangen.
Ik zie geen aanleiding voor aanvullend onderzoek.

3

Marjan Wijers Research & Consultancy, WODC. (2010). Secundaire victimisatie van slachtoffers
als getuigen in het strafproces.Projectnr. 1685.
Verwey-Jonker Instituut, WODC. (2014). Maatregelen ter voorkoming van secundair en
herhaald slachtofferschap,Projectnr. 2318B.
5
Verwey-Jonker Instituut & Regioplan. (2013). Meerwaarde integrale opvang en hulpverlening
aan slachtoffers van seksueel geweld.Publicatienr. 2393.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2