•

•

•

Naast de verwerking van de opmerking van de Raad van State is aan het
wetsvoorstel de mogelijkheid toegevoegd om op een ander wegvak dan op de
Blankenburgverbinding of ViA15 een testomgeving in te richten om het
technisch hulpmiddel (de ANPR-camera’s) te kunnen testen. Zoals
aangegeven in de memorie van toelichting is de aanvullende bevoegdheid
bedoeld om voorafgaand aan de start van de tolheffing de benodigde
apparatuur zo accuraat mogelijk af te stellen om daarmee foutieve
registraties tijdens de tolheffing zo veel mogelijk te beperken.
In de Wet TTH is een aantal grondslagen opgenomen om regelgeving te
delegeren naar een algemene maatregel van bestuur (AMvB). Inmiddels is
een concept van een AMvB opgesteld, waarbij is uitgegaan van het
wijzigingsvoorstel. In deze AMvB wordt nader uitgewerkt welke
persoonsgegevens voor de inning, het toezicht en de handhaving verwerkt
mogen worden. Daarnaast worden er regels opgenomen over de inzet van
wegkantapparatuur (ANPR) voor de registratie van voertuigen.
De AMvB is inmiddels nagenoeg in concept gereed en wordt deze zomer
voorgelegd aan uitvoeringsorganisaties RDW en C JIB, en de Autoriteit
Persoonsgegevens (AP), Raad voor de Rechtspraak (RvdR) en het
Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR). Tevens is er internetconsultatie. Na
verwerking van de consultaties en adviezen, krijgt u de AMvB voorgelegd
(naar verwachting in het vierde kwartaal), waarna de vervolgstappen
(ministerraad, voorhang, advies Raad van State) kunnen worden doorlopen
zodra de Kamer met het wetsvoorstel heeft ingestemd.

Datum
10 juni 2022
Onze referentie
IENW/BSK-2022/136853
Beslistermijn
17 juni 2022
Bijlage(n)
5
Aan
Minister van Infrastructuur en
Waterstaat
Van
Bevat persoonsgegevens

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.

Pagina 2 van 3

Toelichting

Datum

Houder als betalingsplichtige (politieke context)
Omwille van het uitgangspunt en het beginsel van rechtszekerheid is het voor de
burger van belang dat duidelijk en ondubbelzinnig uit de wet valt af te leiden of
de regeling voor hem geldt of niet. In lijn met het advies van de Raad van State is
er daarom voor gekozen om de (kenteken)houder van het voertuig te benoemen
als primair verschuldigde van het toltarief aan de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat. Omdat bij de registratie van een passage niet te achterhalen zal zijn
wie de feitelijke bestuurder was, is ervoor gekozen om de houder van het
motorrijtuig dat van een tolweg gebruikmaakt verantwoordelijk te maken voor het
betalen van het toltarief. Dit betekent echter niet dat de houder de enige is die
een eenmalige betaling van het toltarief kan doen of een overeenkomst met een
dienstaanbieder kan afsluiten. Met toestemming van de houder (bijvoorbeeld via
een volmacht) is het ook voor derden mogelijk namens de houder te betalen of
een overeenkomst te sluiten.

Onze referentie

10 juni 2022

IENW/BSK-2022/136853
Beslistermijn
17 juni 2022
Bijlage(n)
5
Aan
Minister van Infrastructuur en
Waterstaat
Van
Bevat persoonsgegevens

Bij het overnemen van het advies van de Raad van State is het van belang
geweest om te blijven voldoen aan de parlementaire wens tot flexibiliteit en
toekomstbestendigheid van de systematiek van registratie en betaling. Bij de
parlementaire behandeling van het wetsvoorstel tijdelijke tolheffing
Blankenburgverbinding en ViA15 in 2015 is bij amendement ingebracht om de
keuze voor wie en op welke manier het toltarief verschuldigd is te verschuiven
van de wet naar een algemene maatregel van bestuur. Een achterliggende
gedachte van het amendement is geweest om de keuze voor het technologisch
systeem niet op wetsniveau vast te leggen zodat technologische ontwikkelingen
makkelijker kunnen worden ingezet. Om deze flexibiliteit te behouden is in het
wetsvoorstel de implementatie van de EETS-richtlijn zo verwerkt dat primair
gebruik wordt gemaakt van ANPR, maar het in de toekomst mogelijk blijft om
andere technologieën in te zetten voor de registratie en betaling.
Tijdelijke testomgeving technisch hulpmiddel (politieke context)
Voortschrijdend inzicht heeft geleid tot het voorstel om na het advies van de Raad
van State een nieuwe bepaling toe te voegen aan het wetsvoorstel. Met het
nieuwe artikel wordt geregeld dat op een ander wegvak dan de
Blankenburgverbinding en de ViA15 getest kan worden en daarmee gegevens van
motorrijtuigen kunnen worden verwerkt. Op de Blankenburgverbinding en ViA15
kan voor de opening niet representatief worden getest. Hier zijn immers een
aanzienlijk verkeersvolume, een diversiteit aan kentekens en testen in
verschillende weersomstandigheden voor nodig. De Autoriteit Persoonsgegevens
(AP) en de Raad van State hebben deze bepaling niet kunnen toetsen. Indachtig
het advies van de AP en de Raad van State over het technologisch systeem dat
wordt gebruikt voor de tolheffing, zijn de kenbaarheid van het verzamelen van
gegevens op het wegvak, de korte bewaartermijnen en specifieke grondslag ook
toegepast bij de testomgeving. Daarnaast is als extra waarborg toegevoegd dat
de testomgeving slechts tijdelijk (voor twee jaar) gebruikt kan worden. Gelet op
deze maatregelen vinden we dat er voldoende waarborgen zijn opgenomen om de
persoonsgegevens van de weggebruiker te beschermen.

Pagina 3 van 3

de gegevensbescherming voor de betaling van tol via zogenoemde
dienstaanbieders geregeld.
Daarnaast wordt een wettelijke grondslag gecreëerd voor het gebruik van
camera’s voor de registratie van passages naar aanleiding van een uitspraak van
de Hoge Raad.1 In dit arrest overweegt de Hoge Raad dat het verzamelen,
vastleggen, bewerken, bewaren en gebruiken van de camera’s met automatische
nummerplaatherkenning door i.c. de Belastingdienst een voldoende precieze
wettelijke grondslag behoeft. De registratie van een passage op de
Blankenburgverbinding en de ViA15 vindt plaats met behulp van dergelijke
camera’s. De grondslag hiervoor is opgenomen in de voorgelegde wijziging.

Datum
15 december 2021
Onze referentie
IENW/BSK-2021/349419
Uiterlijk bij
22 december 2021
Bijlage(n)
4
Aan
Minister IenW
Van
HBJZ

In het coalitieakkoord “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst” is
opgenomen dat in 2030 een systeem van ‘Betalen naar Gebruik voor alle
automobiliteit’ de nog bestaande tol-tracés, waaronder de tijdelijke tolheffing die
is voorzien voor de Blankenburgverbinding en de ViA15, vervangt. De verwachting
is dat de reeds in aanbouw zijnde Blankenburgverbinding eind 2024 in gebruik
kan worden genomen. Vanaf de openstelling zal tol worden geheven.
De voorgelegde wijziging van de Wet TTH is van belang voor de periode tot de
vervanging van de tol door het systeem van betalen naar gebruik. Om tijdig
dienstaanbieders te kunnen accrediteren is het van belang het wetsvoorstel op
korte termijn voor advies aan de Raad van State voor te leggen. De planning ziet
er op hoofdlijnen als volgt uit:
•
•
•
•
•
•
•
•

Eind april: advies Raad van State
Juni: aanbieding wetsvoorstel aan Tweede Kamer
Oktober: wetsvoorstel aangenomen in Tweede Kamer
Q1 2023: wetsvoorstel aangenomen in Eerste Kamer
Q2 2023: start accreditatie dienstaanbieders
Q4 2024: openstelling Blankenburgverbinding
2028: openstelling ViA15
2030: invoering Betalen naar Gebruik

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.

DE HOOFDDIRECTIE BESTUURLIJKE EN JURIDISCHE ZAKEN,

Bevat persoonsgegevens
Bevat persoonsgegevens

1

HR 24 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:286.
Pagina 2 van 2

Minister

Bestuurskern
DG Mobil te t
Programmadirectie
Vrachtwagenheffing en
Tijdelijke Tolheffing
Den Haag
Postbus 20901
2500 EX Den Haag
Contactpersoon
Bevat persoonsgegevens

Bevat persoonsgegevens

concept wijzigingswet tijdelijke tolheffing

Datum
14 juni 2021
Kenmerk
IENW/BSK-2021/165648

Inleiding
Onlangs bent u geïnformeerd over de voorbereiding van de uitvoering van
tijdelijke tolheffing (TTH) voor de Blankenburgverbinding en de ViA15 (RWS2021/18627). Daar is de Wet tijdelijke tolheffing Blankenburgverbinding en
ViA15 (Wet TTH) op van toepassing. Deze wet moet worden aangepast om te
voldoen aan de toekomstige wet implementatie EETS-richtlijn (wetsvoorstel
EETS) die gaat over regelgeving voor elektronische tolheffingssystemen. EETS
staat voor European Electronic Toll Service. Bovendien moet de wet worden
aangepast naar aanleiding van een uitspraak van de Hoge Raad over het
gebruik van technische hulpmiddelen voor de registratie van motorrijtuigen en
worden enkele technische wijzigingen doorgevoerd voor een goede uitvoering
van de wet.

Bijlage(n)
1

RDW is de beoogde centrale uitvoeringsorganisatie voor TTH. In de Wet TTH
zijn de bevoegdheden aan de Minister van IenW toegekend. De RDW zal deze
taken in eerste instantie in mandaat uitvoeren.
Geadviseerd besluit
1. Instemmen met de conceptwijzigingswet TTH zodat deze ter toetsing
voorgelegd kan worden aan de toetsende instanties en de beoogde
uitvoeringsorganisaties.
2. Instemmen om de RDW te verzoeken in te stemmen met een
mandaatbesluit voor de uitvoering van de taken voor TTH.
Beslistermijn
Graag uiterlijk 25 juni uw akkoord.
Toelichting
Ad. 1 C onceptwijzigingswet
De Wet TTH is in 2016 in werking getreden. Voor de Wet TTH dienen enkele
wijzigingen doorgevoerd te worden. De aanleiding daarvoor is:

Pagina 1 van 3

a. In 2019 is de herziene EETS-richtlijn van kracht geworden;
b. In 2017 heeft de Hoge Raad een uitspraak gedaan over het toepassen
van technische hulpmiddelen bij registratie;
c. Enkele technische wijzigingen zijn nodig voor een goede uitvoering van
de wet.
Ad a. EETS-richtlijn
De huidige Wet tijdelijke tolheffing gaat uit van een tolsysteem gebaseerd op
free flow waarbij de registratie van de passages door de tolheffer plaatsvindt
met automatische nummerplaatherkenning (ANPR) en betaling via een account
gaat of via een eenmalige betaling. Tolheffing door middel van registratie met
ANPR valt onder de nieuwe EETS-richtlijn die geïmplementeerd wordt in het
wetsvoorstel EETS. Daarmee wordt ook wettelijk geregeld hoe via een account
kan worden betaald. De Wet TTH zal hierop afgestemd moeten worden.
Houders van motorrijtuigen kunnen hiervoor een
dienstverleningsovereenkomst sluiten met een dienstaanbieder en het
verschuldigde toltarief betalen aan die dienstaanbieder. De dienstaanbieder
voldoet het verschuldigde toltarief vervolgens aan de Minister. De
verplichtingen van dienstaanbieders en de relatie tussen de tolheffer en de
dienstaanbieders worden in het wetsvoorstel beschreven.
In het wetsvoorstel is verder opgenomen dat naast EETS-aanbieders die
verplicht toegelaten moeten worden, ook andere onafhankelijke
dienstaanbieders worden toegelaten. Verwacht wordt dat onder andere
parkeerproviders en tankkaartaanbieders hier interesse in zullen hebben. Deze
groep van dienstaanbieders worden ETS-aanbieders genoemd.
Er wordt ook voorzien in een hoofddienstaanbieder waarbij iedereen een
contract kan afsluiten. Daarmee wordt zeker gesteld dat iedereen die via een
account wil betalen dat ook vanaf de operationele start van de tolheffing kan
doen.
Voor het betalen via EETS-aanbieders, de ETS-aanbieders en de
hoofddienstaanbieder wordt mede ingevolge de EETS-richtlijn met het
onderhavige wetsvoorstel een wettelijke grondslag gecreëerd.
Terzijde wordt opgemerkt dat het wetsvoorstel EETS staat geagendeerd als
hamerstuk voor de plenaire behandeling in de Tweede Kamer op 17 juni 2021
en na stemming zal doorgaan naar de Eerste Kamer.
Ad b. Uitspraak Hoge Raad
In 2017 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan over het gebruik van ANPR en
het gebruik van technische hulpmiddelen (camera’s) daarvoor. Deze uitspraak
maakt dat een wettelijke basis is vereist om camera’s te mogen gebruiken voor
registratie met ANPR. Deze grondslag wordt met het wetsvoorstel aan de Wet
TTH toegevoegd. Tegelijk met deze grondslag worden ook de privacybepalingen in de Wet TTH tegen het licht gehouden en afgestemd op de AVG
die op 25 mei 2018 van toepassing is geworden.
Ad c. Technische wijzigingen
Naast de wijzigingen die vanwege de EETS-wet en de uitspraak van de Hoge
Raad noodzakelijk zijn wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om enkele
andere technische wijzigingen door te voeren die nodig zijn voor een goede
uitvoering van de wet. Een van de punten is dat gebleken is dat de meeste
voertuigen die nu in aanmerking zouden komen voor een vrijstelling niet langs
de weg als zodanig kunnen worden geïdentificeerd. De houders moeten

Pagina 2 van 3

daarom kenbaar maken dat zij aan de voorwaarden voor vrijstelling voldoen.
Voor de voertuigen waarbij dit het geval is, is de vrijstelling omgezet in een
ontheffing.
Zoals eerder aangegeven (in nota RWS-2021/18627) is het voorstel om voor
de wijzigingswet geen internetconsultatie plaats te laten vinden omdat de
consultatie niet in betekenende mate kan leiden tot aanpassing van het
voorstel.
Na uw akkoord wordt het wetsvoorstel ter consultatie en toetsing voorgelegd
aan onder andere het Adviescollege Toetsing Regeldruk, de Autoriteit
Persoonsgegevens en de uitvoeringsorganisaties RDW, C JIB, ILT en RWS. Over
de invulling van de rol van fysieke toezichthouder vindt nog overleg plaats met
de ILT. De planning is de wijzigingswet eind dit jaar na verwerking van de
adviezen en toetsen aan de Raad van State aan te bieden voor advies. Na
verwerking van het advies van de RvS kan het wetsvoorstel voor de zomer
2022 naar de Tweede Kamer worden gestuurd en voor eind 2022 naar de
Eerste Kamer. Begin 2023 kan het wetsvoorstel dan door beide Kamers zijn
aangenomen.

Ad 2. Mandaatbesluit RDW
Om het tolsysteem gereed te hebben bij openstelling van de
Blankenburgverbinding moeten eind dit jaar de benodigde aanbestedingen
worden gestart door de RDW. Omdat de RDW in eerste instantie de taken in
mandaat uit gaat voeren is het van belang om voor de zomer een
mandaatbesluit te nemen. Met het mandaatbesluit wordt geregeld dat de RDW
tevens volmacht en machtiging wordt verleend zodat de RDW de
aanbestedingen mag doen. Dit kan op grond van de huidige Wet TTH. Om
juridische redenen wordt het mandaatbesluit bij voorkeur zes maanden voor de
start van de aanbestedingen gepubliceerd. Indien u akkoord bent wordt de
RDW gevraagd of hij in kan stemmen met het mandaatbesluit. Daarna wordt
het mandaatbesluit aan u voorgelegd ter ondertekening.
Omdat in de huidige wet bevoegdheden aan de Minister zijn toegekend en
vanwege de wens en noodzaak om tot na de start van de invoering direct bij te
kunnen sturen, mocht dat nodig zijn, voert de RDW de taken aanvankelijk in
mandaat uit. In de beginfase zou sprake kunnen zijn van inregeleffecten die
maatschappelijk onwenselijk zijn of al snel politiek worden omdat het om
tolheffing door het Rijk gaat, bijvoorbeeld mochten er zich onverhoopt fouten
voordoen bij de registratie van passages.
Tekst in memorie van toelichting bij concept wijzigingswet
Aangezien attributie van taken het best aansluit bij de rechtsvorm van de RDW
wordt in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel opgenomen dat na
het succesvol doorlopen van de implementatiefase de taken aan de RDW
worden geattribueerd (zie hoofdstuk 4 van de memorie van toelichting; pagina
16/17 van de bijlage). Er wordt daarbij aangegeven dat er naar gestreefd
wordt dat de taken na twee jaar aan de RDW geattribueerd zijn.

Pagina 3 van 3