Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 288

Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en
Wetenschapsbeleid

Nr. 1036

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 april 2023
Naar aanleiding van het verzoek van uw Kamer heb ik op 26 januari jl.
overzichten van de Universiteiten van Nederland (hierna: UNL) gedeeld
met uw Kamer (Kamerstuk 31 288, nr. 1022). Het gaat daarbij om
overzichten van publiek bekostigde leerstoelen, niet zijnde met financiering van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (hierna:
Ministerie van OCW) en leerstoelen fiscaliteit die extern gefinancierd
worden.
Na het delen van deze overzichten met uw Kamer kreeg UNL signalen van
universiteiten dat er mogelijk omissies zaten in deze overzichten. UNL
heeft vervolgens alle universiteiten gevraagd om eventuele omissies in de
overzichten aan haar kenbaar te maken. Hierbij is uitgegaan van de
omissies op het moment van de eerste uitvraag van UNL. Op basis
hiervan heeft UNL twee nieuwe gecorrigeerde overzichten opgesteld.
Nieuw gevestigde of gestopte leerstoelen zijn dus niet meegenomen in
deze overzichten. De corrigeerde lijsten heeft UNL met mij gedeeld en heb
ik bij deze brief gevoegd.
Vooropgesteld, ik vind het bijzonder spijtig dat de oorspronkelijke
overzichten niet correct zijn gebleken. Ik heb van UNL begrepen dat
onduidelijkheid over de gehanteerde definities een rol heeft gespeeld bij
de omissies in de oorspronkelijke overzichten. Ook bij de gecorrigeerde
overzichten plaatst UNL de kanttekening dat er sprake kan zijn van
inconsistenties. Zo geeft zij aan dat een universiteit bij twijfel of een
financier als publiek gezien wordt, de leerstoel heeft opgegeven, maar dat
een andere universiteit dit niet heeft gedaan. Ook verwijst UNL in dit
verband naar het feit dat informatie over leerstoelen decentraal is
vastgelegd die niet onderwerp is van geautomatiseerde gegevensverwerking.

kst-31288-1036
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 288, nr. 1036

1

Ik vind het belangrijk dat universiteiten informatie over externe financiering van leerstoelen actueel, volledig en publiek toegankelijk hebben.
Daarmee kan namelijk voorkomen worden dat het vertrouwen in de
wetenschap wordt geschaad. Ik ben bereid om universiteiten hierbij te
helpen door mee te denken bij de afbakening van begrippen of definities,
maar universiteiten zijn primair verantwoordelijk voor het beschikbaar
stellen van de informatie. Deze verantwoordelijkheid kan ik niet van hen
overnemen.
Met het oog hierop vind ik het positief dat UNL aangeeft dat universiteiten
onderkennen dat transparantie over samenwerking en financiering een
belangrijke randvoorwaarde is voor de samenwerking tussen wetenschappers en bedrijfsleven, overheid en andere partijen. Ik vind het
belangrijk om hier te noemen dat ik zie dat universiteiten hier concreet
actie op ondernemen. Universiteiten hebben elk een overzicht van
bijzondere leerstoelen en de bijbehorende financier op hun website
opgenomen. UNL heeft een overzicht hiervan op haar website gepubliceerd.1 UNL gaat ook onderzoeken hoe dit overzicht van bijzondere
leerstoelen en bijbehorende financiers op haar website uit te breiden is
met het deel van de gewone leerstoelen die niet gefinancierd worden uit
de eerste geldstroom, maar externe financieringsbronnen hebben.
Ik juich dit toe en ga ervan uit dat universiteiten dit verder zullen oppakken
met het oog op het belang van transparantie voor het maatschappelijke
vertrouwen in de wetenschap.
Rond de zomer ga ik ook over het belang hiervan in gesprek met de
rectoren van de universiteiten. Daarbij zal ik ook met hen spreken over de
balans tussen bijzondere en gewone hoogleraren, met en zonder een
nevenfunctie of externe financier.
Dit laatste is immers het doel van deze exercities. Transparantie is geen
doel op zichzelf, maar heeft een functie. Zij draagt bij aan het vertrouwen
in de wetenschap. Ik steun de universiteiten van harte bij de realisatie van
deze ambitie.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.H. Dijkgraaf

1

https://universiteitenvannederland.nl/extern-gefinancierde-hoogleraren.html.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 288, nr. 1036

2