Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

579
Vragen van het lid Gesthuizen (SP) aan de minister van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie over de berichten dat kleine bedrijven in de
autoruitherstelbranche uit de markt worden gedrukt door de grote jongens en
de verzekeringsmaatschappijen (ingezonden 1 november 2010).
Antwoord van minister Verhagen (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie) (ontvangen 23 november 2010).
Vraag 1
Wat is uw reactie op de berichten dat kleine bedrijven in de autoruitherstelbranche uit de markt worden gedrukt door de grote jongens en de verzekeringsmaatschappijen, waaruit blijkt dat sommige verzekeringsmaatschappijen
het herstel van autoruitschade slechts vergoeden als dat herstelwerk is
verricht door een door hen uitverkoren bedrijf?1
Antwoord 1
In de uitzending van 25 oktober 2010 gaat het programma Radar in op het
fenomeen schadesturing waarmee de keuze voor een schadehersteller door
de verzekerde is beperkt tot een door de verzekeraar geselecteerde (groep)
schadehersteller(s). Verzekeraars hebben in beginsel de vrijheid om zelf te
beslissen met welke schadeherstellers ze contracten sluiten en naar welke
schadeherstelbedrijven zij verzekerden doorverwijzen. Dit kan inhouden dat
de verzekeraar ervoor kiest niet het herstelwerk van alle in de markt actieve
schadeherstellers te vergoeden. Bij zijn keuze voor een specifieke verzekering
kiest de verzekerde autobezitter op deze manier voor de schadeherstellers
met wie zijn verzekeraar afspraken heeft gemaakt. De niet aangesloten
schadehersteller zal zijn werkzaamheden moeten halen uit de zogenoemde
vrije schadestroom.
Onder omstandigheden kan schadesturing een overtreding van de Mededingingswet vormen, bijvoorbeeld in het geval er sprake is van misbruik van
economische machtspositie. Ook kunnen samenwerkingsverbanden van
verzekeraars de Mededingingswet overtreden indien hiervan een merkbaar
beperkend effect op de mededinging uitgaat. Het toezicht hierop berust bij de
Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). De NMa concludeerde in 2009 in
haar marktanalyse over de de auto(ruit)schadeherstelmarkt dat individuele
verzekeraars geen economische machtspositie hebben en er geen sprake is
van een overtreding van de Mededingingswet. Uit deze marktanalyse is wel
1

ah-tk-20102011-579
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Radar, 25 oktober 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

naar voren gekomen dat de gestuurde schadestroom (door verzekeraars en
leasebedrijven) de laatste jaren toeneemt in verhouding tot de vrije schadestroom. Hierdoor kan het voor schadeherstelbedrijven die niet zijn geselecteerd door verzekeraars moeilijker dan voorheen zijn aan werk te komen.
Tegelijkertijd ziet de NMa in deze markt niet alleen uittreding; ook komen er
nog steeds nieuwe autoruitherstelbedrijven bij. Volgens de NMa is toetreden
als autoruithersteller relatief eenvoudig omdat de benodigde investeringen
relatief laag zijn. Ook blijft er volgens de NMa via de vrije schadestroom een
aanzienlijk deel van de markt open voor niet-aangesloten bedrijven om hun
diensten aan te bieden.
Vraag 2
Hoe is de conclusie uit het onderzoek van de Nederlandse Mededingingsautoriteit naar de autoruitschadeherstelbranche2 dat verzekeraars in beginsel
gebruik mogen maken van «schadesturing», mede omdat verzekerden
daardoor kunnen profiteren van inkoopvoordelen, te rijmen met de uit het
Radar-onderzoek gebleken verschillen in kosten voor het herstel van
autoruitschade, waarbij de door verzekeraars uitverkoren bedrijven gemiddeld
412 euro in rekening brengen terwijl andere bedrijven gemiddeld 250 euro in
rekening brengen voor het herstellen van dezelfde schade tegen dezelfde
kwaliteit? Op welke wijze profiteert de consument hiervan?
Antwoord 2
De NMa heeft in haar onderzoek geconcludeerd dat er geen sprake is van een
economische machtspositie op de markt voor autoruitschadehersteldiensten.
Verzekeraars hebben in beginsel de vrijheid te beslissen met welke schadeherstellers ze contracten sluiten. De gronden waarop de verzekeraar de keuze
voor een schadehersteller baseert, kunnen variëren. De prijs zal hierbij een
belangrijk criterium zijn, maar ook andere aspecten kunnen van belang zijn,
zoals de kwaliteit van de herstelwerkzaamheden, de service (bijvoorbeeld
24-uurs beschikbaarheid), de mogelijkheid om zowel glas te repareren als te
vervangen en de beschikbaarheid over een landelijk dekkend netwerk.
Verzekeraars hebben doorgaans een prikkel om hun inkoopvoordelen door te
berekenen aan hun klanten. Het staat de consument immers vrij om over te
stappen naar een andere verzekeraar met een andere mix van dienstverlening
dan wel zich niet voor autoruitschade te verzekeren. Overigens hoeft de
goedkoopste kale prijs van een herstelrekening niet per se de goedkoopste
uitkomst voor de verzekeraar – en dus de verzekerde consument – te zijn. Het
totale kostenplaatje voor de verzekeraar omvat meer dan een enkele
herstelrekening en is niet altijd goed zichtbaar voor de consument. Prijzenvergelijking kan dus een vertekend beeld geven.
Vraag 3
Deelt u de mening dat door de schadesturing, efficiënt opererende bedrijven
die bijna twee maal zo lage tarieven rekenen als de door de verzekeringsmaatschappijen uitverkoren bedrijven, uit de markt worden gedrukt? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, welke maatregelen bent u bereid te nemen om dit verder
te voorkomen?
Antwoord 3
Ik vind het belangrijk dat verzekeraars zich aan de mededingingsregels
houden, opdat zij een prikkel houden de voordelen die zij behalen bij hun
onderhandelingen met schadeherstellers door te berekenen aan de consument. De NMa ziet hierop toe. De marktanalyse van de NMa heeft geen
aanleiding gegeven om te veronderstellen dat er sprake is van een overtreding van de Mededingingswet op de markt van de autoruitschadeherstelbranche. Er is geen sprake van een economische machtspositie, misbruik hiervan
is dus niet aan de orde.
Volgens de NMa blijft er een aanzienlijk deel van de markt open voor
niet-aangesloten bedrijven om hun diensten aan te bieden. Dit houdt niet in
dat elk autoruitschadeherstelbedrijf ook altijd zal blijven bestaan. Ik besef dat
dit voor de directe betrokkenen een teleurstelling kan zijn, maar ook
uittreding behoort tot de kenmerken van een functionerende markt.
2

Nma.net, De rol van verzekeraars op de markt voor auto(ruit)schadehersteldiensten», april
2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2