Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

52
Vragen van de leden Omtzigt (Lid Omtzigt), Paulusma (D66), Van den Berg
(CDA), Agema (PVV), Hijink (SP), Bikker (ChristenUnie), Stoffer (SGP), Van
Esch (PvdD), Azarkan (DENK), Westerveld (GroenLinks), Kuiken (PvdA),
Koekkoek (Volt), Van der Plas (BBB), Den Haan (Fractie Den Haan),
Gündoğan (Lid Gündoğan) en Sylvana Simons (Bij1) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de aangenomen motie inzake Long
COVID (ingezonden 26 augustus 2022).
Nader antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 26 september 2022).
Inleiding:
Abusievelijk is in de beantwoording van Kamervragen 5 en 6 niet vermeld dat
de twaalf onderzoeken ook onderzoeken kunnen betreffen met een biomedische component. De antwoorden heb ik op dit punt gecorrigeerd.
Vraag 1
Herinnert u zich dat op 5 juli 2022 een motie is aangenomen waarvan het
dictum luidt: «(...) verzoekt de regering te bevorderen dat er structureel meer
onderzoek gedaan wordt naar Long COVID, de diagnose, de biomedische
oorzaak van Long COVID, de frequentie en de mogelijke behandelmethodes;
verzoekt de regering de Kamer daarover binnen ongeveer een maand te
informeren»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Bent u bekend met het feit dat het Amerikaanse volkstellingsbureau nu
vragen over Long COVID in haar vragenlijsten meeneemt en dat de uitkomst
is dat 16 miljoen Amerikanen in de leeftijdscategorie 18–65 vertellen dat ze

1

ah-tk-20222023-52
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 25 295, nr. 1916.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Long COVID hebben en twee tot vier miljoen van deze mensen niet kunnen
werken?2
Antwoord 2
Ja
Vraag 3
Is het u bekend dat het ook in Nederland om aanzienlijke aantallen mensen
moet gaan, zoals bijvoorbeeld blijkt uit het feit dat het UWV in de eerste helft
van 2022 731 keuringen had met hoofddiagnose COVID en dat 62% volledig
arbeidsongeschikt bleek te zijn? Bent u bekend met het feit dat dit nog
waarschijnlijk nog maar het begin is, omdat iemand normaal gesproken pas
twee jaar na ziek worden, gekeurd wordt voor de Wet werk en inkomen naar
arbeidsvermogen (WIA)?
Antwoord 3
Dit aantal is mij bekend. Van de mensen die met hoofddiagnose «COVID-19»
werden gekeurd voor de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
werd volgens het UWV3 8% duurzaam en volledig arbeidsongeschikt
verklaard. Van de gekeurden kreeg 54% een Werkhervatting Gedeeltelijk
Arbeidsgeschikten (WGA) 80–100 uitkering. Dit betekent dat op het moment
van keuring sprake is van (bijna) volledig verlies van arbeidscapaciteit, maar
verbetering van de belastbaarheid niet wordt uitgesloten.
Ik ben ermee bekend dat niet alle mensen die gedurende de pandemie
langdurige klachten hebben ontwikkeld in dit aantal zijn meegerekend. Pas na
twee jaar ziekte volgt een WIA-beoordeling.
Deze cijfers hebben betrekking op mensen die de delta-variant van COVID-19
hebben doorgemaakt. Mogelijk is er een verschil tussen de delta- en de
omikron-variant wat betreft de kans op langdurige klachten. Dit is een
onderwerp van onderzoek binnen het lopende LongCOVID-onderzoek van het
RIVM.
Vraag 4
Heeft u een inschatting van de omvang van Long COVID in Nederland? Zo
nee, bent u bereid om daar onderzoek naar te doen?
Antwoord 4
Uit een recent onderzoek4 blijkt dat één op de acht mensen die een COVIDinfectie hebben doorgemaakt aangeven langdurig klachten te ervaren. Verder
onderzoekt het RIVM met het LongCOVID-onderzoek5 onder meer hoeveel
mensen na corona langdurige gezondheidsklachten krijgen.
Mensen met klachten die langer dan drie maanden aanhouden kunnen
terecht bij C-support voor een integrale aanpak (het medisch domein, het
domein van werk en inkomen en het (psycho-)sociale domein). Inmiddels
hebben circa 18.000 mensen met langdurige klachten na een COVID-infectie
zich gemeld bij C-support.
Vraag 5
Kunt u een brief over de uitvoering van deze motie binnen twee weken aan
de Kamer doen toekomen en daarin ingaan op elk van de genoemde
aspecten in het dictum?
Antwoord 5
Ik verwijs hiervoor naar de bijlage «Voorbereiding en bescherming – andere
relevante onderwerpen die verband houden met de langetermijnaanpak van
het coronavirus»6 bij de Kamerbrief langetermijnaanpak COVID-19.
Post-COVID is een belangrijk onderwerp. Veel mensen ervaren langdurig
klachten na het doormaken van een COVID infectie en dit heeft grote invloed
2

Brookings Institute, 24 augustus 2022, «New data show long Covid is keeping as many as
4 million people out of work» (https://www.brookings.edu/research/new-data-shows-longcovid-is-keeping-as-many-as-4-million-people-out-of-work/).
3
Bron: UWV
4
Lifelines-onderzoek
5
LongCOVID – RIVM
6
Bijlage bij Kamerbrief langetermijnaanpak COVID

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

op degenen die het treft en hun omgeving. Op dit moment is er helaas nog
geen pasklaar oplossing, omdat er nog veel onduidelijk is over diagnose en
mogelijke behandeling van post-COVID.
Ik ben daarom blij dat er snel gestart is met onderzoek naar post-COVID en
dat er op dit moment blijvend en ruime aandacht is binnen de wetenschap
voor onderzoek naar alle aspecten van post-COVID. Zo lopen via ZonMw
achttien studies naar het verloop van post-COVID, het mechanisme achter
post-COVID, mogelijkheden voor herstel- en nazorg, en behandeling. Van
deze onderzoeken zijn twaalf biomedisch van aard dan wel met een biomedische component.
Tevens onderzoekt het RIVM met het LongCOVID-onderzoek onder meer
hoeveel mensen na corona langdurige gezondheidsklachten ervaren, wat
deze klachten zijn en hoe lang deze klachten aanhouden. Daarnaast doen
verschillende ziekenhuizen onderzoek naar de oorzaak en mogelijke behandeling van post-COVID. Naast al dit nationale onderzoek loopt er internationaal
ook zeer veel onderzoek naar alle aspecten van post-COVID.
Vanwege de veelvoud aan onderzoeken, bereiden de Nederlandse Federatie
van Universitair Medische Centra (NFU), de Federatie Medisch Specialisten
(FMS) en het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) een overkoepelende
kennisagenda voor, waarbij nationale en internationale onderzoeken op het
gebied van post-COVID worden samengebracht en geanalyseerd op hun
toepassing in Nederland. Hieruit zal blijken of en welk aanvullend onderzoek
nodig is. Ik juich dit initiatief toe.
Ten aanzien van de vormgeving van een expertisecentrum post-COVID
hebben NFU en C-support toegezegd om de komende maanden gezamenlijk
uit te werken op welke wijze kennis en ervaring uit de wetenschap, onderzoek
en praktijk op het gebied van post-COVID structureel bijeengebracht kunnen
worden om binnen afzienbare termijn toepassing te krijgen in praktijk.
Vraag 6
Kunt u vooral ingaan op het biomedische onderzoek dat in Nederland gedaan
wordt, de wijze waarop dat nu gefinancierd wordt en de wijze waarop u gaat
bevorderen dat dat structureel en grondig gaat gebeuren?
Antwoord 6
Zoals hierboven beschreven financiert het Ministerie van VWS via ZonMw
onderzoek naar de diagnostiek, behandeling en organisatie van post-COVID.
Op dit moment worden achttien onderzoeken gedaan, waarvan twaalf
biomedische onderzoeken dan wel onderzoeken met een biomedische
component.
Biomedisch onderzoek is een belangrijk onderdeel van de kennisagenda die
de NFU, de FMS en het NHG voorbereiden. Uit deze kennisagenda zal blijken
of er hiaten zijn waarvoor aanvullend onderzoek nodig is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3