Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2820
Vragen van de leden Tony van Dijck
en Brinkman (beiden PVV) aan de
ministers van Financiën en van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het plan van
Waterschap Roer en Maas de
belastingen te verhogen om het
verlies bij Landsbanki te
compenseren. (Ingezonden 6 mei
2009)
1
Kent u het bericht «Waterschap:
belasting vult IJsland-gat» waarin het
Waterschap Roer en Maas aangeeft
van plan te zijn de belastingen te
verhogen om het verlies van
5 miljoen euro bij de IJslandse bank
Landsbanki te compenseren?1
2
Hoe gaat u voorkomen dat de
rekening van de verliezen van
risicovol beleggen/sparen bij de
burger wordt gelegd, waardoor deze
feitelijk twee keer belasting betaald
en opdraait voor de verliezen?
3
Welke sancties heeft u beschikbaar
om tegen dit wanbeleid op te treden
en hoe gaat u deze inzetten?
4
Kunt u een overzicht presenteren
hoeveel geld door decentrale
overheden, waterschappen en
zelfstandige bestuursorganen is
belegd en hoeveel mogelijk moet
worden afgeschreven?

KVR36429
2009Z08437
0809tkkvr2820
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

5
Hoe gaat u in de toekomst
voorkomen dat decentrale overheden
risicovol beleggen of sparen?
1

De Limburger, 29 april 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Bos
(Financiën), mede namens de
staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties
(ontvangen 3 juni 2009)
1
Ik ben bekend met het bericht uit de
Limburger dat Waterschap Roer en
Overmaas overweegt de vijf miljoen
euro die is kwijtgeraakt op een
IJslandse bank, deels via de
belastingaanslag terug te halen, in
het geval dat over twee jaar zou
blijken dat er niets van het geld
terugkomt.
2, 3 en 5
Vooropgesteld wordt dat
medeoverheden binnen zekere
grenzen vrij zijn om eigen
afwegingen te maken wat betreft
sparen en beleggen. Dat geldt ook
voor de zogenaamde risico- en
rendementsafweging waarbij een
hoger rendement op bijvoorbeeld
spaartegoeden gerealiseerd kan
worden tegen, doorgaans, grotere
risico’s.
Het kabinet heeft naar aanleiding van
de gebeurtenissen rondom de
IJslandse bank Landsbanki Islands en
de verliezen die medeoverheden
daardoor mogelijk zullen leiden, in

overleg met decentrale overheden de
regelgeving voor sparen en beleggen
door medeoverheden aangescherpt
om de risico’s voor de toekomst in te
perken.
De eigen verantwoordelijkheid van
medeoverheden voor het financieel
beleid blijft echter voorop staan
(regeling uitzettingen derivaten
decentrale overheden). Hierover bent
u op 17 november 2008 per brief door
de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties
geïnformeerd.
Daarnaast is in de brief van
17 november aangegeven dat het
kabinet zal onderzoeken of voor
decentrale overheden de bestaande
mogelijkheden tot schatkistbankieren
kunnen worden verruimd. In een brief
aan de Tweede Kamer zult u hierover
binnenkort worden geïnformeerd.
Indien zich echter daadwerkelijk
verliezen manifesteren, en geen
genoegen genomen wordt met
minder vermogen, of gekozen wordt
voor bezuinigingen, is het denkbaar
dat de belastingbetaler de gevolgen
ondervindt van deze verliezen. De
bestuurslaag is in deze keuze
autonoom.
4
In oktober 2008 heeft een
inventarisatie plaatsgevonden van de
totale bedragen van uitzettingen van
medeoverheden en van de omvang
van de bedragen die medeoverheden
hebben uitstaan bij Lehman Brothers
en de IJslandse banken Kaupthing en
Landsbanki Islands. Informatie over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5929

de tegoeden van ZBO’s is niet
bekend. De inventarisatie heeft zich
tot deze drie banken beperkt, omdat
deze banken door de kredietcrisis in
de problemen zijn geraakt. Door de
staatssecretaris van Binnenlandse

Zaken en Koninkrijksrelaties bent u
op 12 november 2008 per brief
definitief over deze inventarisatie
geïnformeerd.
Uit de inventarisatie bleek dat
medeoverheden in totaal voor ruim

10,5 mrd euro aan middelen hadden
uitstaan, waarvan 2,3% bij Lehman
Brothers, Kaupthing Bank of
Landsbanki Islands, zoals in
onderstaand overzicht te zien is.

Omvang bedragen die medeoverheden hebben uitstaan bij Lehman Brothers en de IJslandse banken
Bedragen in miljoenen Euro
Provincies

Gemeenten

Waterschappen

Gem.
regelingen
provincies

Gem.
regelingen
gemeenten1

Nazorgfondsen
provincies

Totaal

Lehman Brothers
Landsbanki Islands The
National Bank of Iceland
Kaupthing HF Investment Bank

20,2
88,2

0,0
86,7

0,0
5,0

0,0
0,0

0,0
7,4

5,0
0,0

25,2
187,3

20,0

5,7

0,0

0,0

0,0

0,0

25,7

Totaal

128,4

92,4

5,0

0,0

7,4

5,0

238,2

Totaal aan uitzettingen

4 463,7

3 325,8

784,9

135,8

1 597,0

242,5

10 549,8

Totaal risicobedragen ten
opzichte van totaal aan
uitzettingen

2,9%

2,8%

0,6%

0,0%

0,5%

2,1%

2,3%

Financiële instellingen

1

Een gering aantal regelingen in de Provincie Fryslân ontbreekt nog

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5930