Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

35 434

Tijdelijke voorzieningen op het terrein van het
Ministerie van Justitie en Veiligheid in verband
met de uitbraak van COVID-19 (Tijdelijke wet
COVID-19 Justitie en Veiligheid)

35 457

Regels over een tijdelijke voorziening voor de
betekening van exploten op grond van het
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en
wijziging van de Loodsenwet, de Algemene wet
inzake rijksbelastingen, de Invorderingswet
1990, de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen en de Luchtvaartwet BES in verband
met de uitbraak van COVID-19
(Verzamelspoedwet COVID-19)

35 497

Tijdelijke voorzieningen op het terrein van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap en het Ministerie van Justitie en
Veiligheid, en tot wijziging van enkele wetten
op het terrein van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat, het Ministerie van
Justitie en Veiligheid en het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Tweede
Verzamelspoedwet COVID-19)

35 449 (R2147)

Tijdelijke voorzieningen voor de Rijksoctrooiwet
1995 in verband met de uitbraak van COVID-19
(Tijdelijke rijkswet voorziening Rijksoctrooiwet
1995 COVID-19)

Nr. 25

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 december 2022
Bij brief van 24 november 2022 stelden de leden van de vaste commissie
voor Justitie en Veiligheid mij enkele vragen, die ik hieronder beantwoord.
De vragen hadden betrekking op de verlenging van de geldigheidsduur
van een aantal voorzieningen die zijn getroffen bij het begin van de

kst-35434-25
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 434, nr. 25

1

COVID-19-epidemie. De wettelijke basis voor deze voorzieningen is
gelegen in de Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid, de Verzamelspoedwet COVID-19, de Tweede Verzamelspoedwet COVID-19 en de
Tijdelijke rijkswet voorziening Rijks-octrooiwet 1995 COVID-19.
De beantwoording van de vragen in deze brief geschiedt mede namens de
Minister voor Justitie en Veiligheid.
Voornemens tot het laten vervallen van voorzieningen
In de bijlage bij deze brief worden de thans geldende tijdelijke voorzieningen op basis van deze wetten opgesomd. Daarbij is per voorziening
aangegeven wat de voornemens zijn ter zake van verdere verlenging.
Zoals daaruit blijkt is het voornemen om de meeste van de voorzieningen
niet opnieuw te verlengen bij gelegenheid van de volgende verlengingsdatum (1 februari 2023).
Reden daarvoor is dat de omstandigheden niet meer van dien aard zijn
dat het behoud daarvan nog langer noodzakelijk zal zijn, ook niet indien
het aantal besmettingen verder zou toenemen. Daarbij maak ik het
voorbehoud dat indien vóór die datum toch blijkt van een ingrijpende
wijziging van de omstandigheden alsnog tot verdere verlenging zou
kunnen worden besloten. Daarbij valt dan te denken aan de situatie dat
bijvoorbeeld mutaties van het virus zouden leiden tot een veel grotere
besmettelijkheid daarvan of tot ernstiger ziektebeelden dan we nu
waarnemen.
Met de aankondiging van beëindiging per 1 februari a.s. wordt uitvoering
gegeven aan de toezegging bij eerdere verlengingen dat voorzieningen
niet rauwelijks beëindigd zullen worden, maar dat dit tenminste twee
maanden van te voren zal worden aangekondigd. Dat geeft belanghebbenden de gelegenheid rekening te houden met deze wijzigingen.
Voor de goede orde merk ik op dat in de verlengingsbesluiten tot op
heden twee voorzieningen zijn meegenomen die behoren tot de portefeuille van de Minister van Economische Zaken (nr. 1, inzake de Rijksoctrooiwet 1995) of van de Minister van Financiën (nr. 32, inzake de Wet op
het accountantsberoep) behoren. Deze brief heeft geen betrekking op de
door hun te nemen besluiten ten aanzien van verlenging.
Voorzieningen waarvoor nog geen voornemen tot verval bestaat
Voor een deel van de voorzieningen bestaat op dit moment nog geen
concreet voornemen tot beëindiging. Het betreft de volgende voorzieningen (de nummers verwijzen naar de nummers in de bijlage:)
• Nrs. 4, 5, 28, 29 en 37 (diverse voorzieningen met betrekking tot het
gebruik van videoconferentie in de rechtspraak):
Deze voorzieningen maken het mogelijk dat zittingen of bijeenkomsten
doorgang kunnen vinden langs digitale weg, indien bijvoorbeeld een
fysieke bijeenkomst uitgesteld zou moeten worden bij ziekte/
zelfisolatie van één van de partijen in het geding. Het is aannemelijk
dat bij een toename van het aantal besmettingen of de ernst van het
ziektebeeld direct weer behoefte aan deze voorzieningen zal bestaan.
Wij vinden het te kwetsbaar om op dit moment al tot het verval van de
grondslag daarvan te besluiten.
• Nr. 34 (mogelijkheid tot van afname van celmateriaal):
Dit blijft vooralsnog een wenselijk middel om op te kunnen treden
tegen «coronaspugers» en dient in het bijzonder de bescherming van
handhavers. Het vaststellen of inderdaad een risico op besmetting
bestaat kan van belang zijn voor de eventuele strafwaardigheid van dat
gedrag. De al permanent bestaande mogelijkheid om bloed af te
nemen is niet toereikend om zo’n besmetting vast te stellen en vormt
trouwens ook een ingrijpender inbreuk op de lichamelijke integriteit.
• Nr. 35: Bestuursdwang door de voorzitter van een veiligheidsregio

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 434, nr. 25

2

Artikel 34 van de Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid stelt
buiten twijfel dat de voorzitter van de veiligheidsregio een door hem
vastgestelde noodverordening ook kan handhaven met bestuursdwang of een dwangsom. Het is niet wenselijk discussie over deze
mogelijkheid te krijgen.
Voor elk van de hiervoor genoemde voorzieningen bestaat het voornemen
om tot permanente regeling daarvan te komen. De voorstellen daarvoor
worden voorbereid. In de hiervoor weergegeven standpunten over de
wenselijkheid van verlenging speelt de stand van zaken rond de permanente regeling daarvan geen rol.
Andere vervaldata
Voor sommige tijdelijke voorzieningen gelden op dit moment andere
vervaldata. Het betreft de volgende voorzieningen:
• De artikelen 15 en 22 van de Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en
Veiligheid bepalen dat een te late openbaarmaking van de jaarrekening
van een NV, respectievelijk BV, niet als onbehoorlijke taakvervulling
van het bestuur kan worden aangemerkt indien dat te wijzen is aan de
gevolgen van de uitbraak van COVID-19. Deze artikelen hebben een
niet verlengbare vervaldatum van 1/2/2023 en blijven dus gelden tot
die datum.
• Artikel 23 van de Tweede Verzamelspoedwet COVID-19 (tijdelijke
verhoging van de leeftijdsgrens voor aanstelling als raadsheerplaatsvervanger/rechter-plaatsvervanger) vervalt per 15 juli 2023 tenzij
voor die datum een besluit tot verlenging van de geldigheid daarvan
wordt genomen. Bij gelegenheid van het debat met de Eerste Kamer
over de staat van de rechtsstaat op 21 juni 2022 is vanuit deze Kamer
de wens uitgesproken dat die voorziening zal worden verlengd na deze
vervaldatum. Ik heb in reactie daarop aangegeven dat ik deze wens
deel. Een wetsvoorstel daartoe is inmiddels voor consultatie
uitgezonden.
De Minister voor Rechtsbescherming,
F.M. Weerwind

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 434, nr. 25

3