Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1862
Vragen van de leden Voordewind
(ChristenUnie), Van der Staaij (SGP)
en Haverkamp (CDA) aan de
minister en de staatssecretaris van
Buitenlandse Zaken over de
EU-delegatie die onderzoek doet naar
de situatie van slachtoffers van
hindoe-extremistisch geweld in
Kandhamal, Orissa. (Ingezonden
8 februari 2010)
1
Bent u bekend met de berichten dat
de EU-delegatie die de situatie van de
slachtoffers van hindoe-extremistisch
geweld in Kandhamal, Orissa zou
onderzoeken1 – na eerst in november
geweigerd te zijn om het Kandhamal
district te bezoeken en vervolgens
eind januari 2009 op het laatste
moment opnieuw werd geweigerd
dat district te bezoeken – nu van 2 tot
5 februari 2010 een bezoek zal
brengen aan Kandhamal in Orissa?
2
Wat is uw oordeel over deze gang
van zaken en meer specifiek het feit
dat deze EU-delegatie een zeer
beperkt mandaat heeft en niet aan
«fact-finding» mag doen2 met
betrekking tot de situatie van de
christelijke vluchtelingen in de
deelstaat Orissa na het geweld tegen
hen, dat tientallen levens heeft
gekost?
3
Kent u het bericht3 dat aan de
vooravond van het bezoek van de

KVR39693
2010Z02408
0910tkkvr1862
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

EU-delegatie, christelijke
vluchtelingen uit hun opvangkampen
zijn verjaagd? Is dit waar en zo ja,
welke stappen zijn richting de Indiase
regering ondernomen om te zorgen
dat deze vluchtelingen alsnog
adequaat worden opgevangen?
4
Hoe beoordeelt u de aangekondigde
rechtsherstellende maatregelen
middels de «fast-track» rechtbanken,
die speciaal werden opgericht om de
aanstichters van het geweld tegen
christenen te berechten – mede in het
licht van de brief van de «Association
of Victims of Kandhamal Violence»
(AVKV) aan de Chief Justice van het
Orissa High Court, dat er sprake is
van bedreiging van de slachtoffers,
slordige politieonderzoeken en meer
in het algemeen: «gross miscarriage
of justice» in de «fast-track»
rechtbanken?
5
Hoe beoordeelt u de rehabilitatie van
de slachtoffers van het geweld,
waaronder de «40.000 christenen» die
volgens uw antwoorden van
18 november 2009 «op de vlucht zijn
geslagen voor het religieus geweld»,
mede in het licht van de beweringen
van de bovengenoemde AVKV dat de
rehabilitatie en compensatie van de
slachtoffers sterk tekort schiet of niet
tot stand is gekomen?

slachtoffers van het geweld,
mogelijke terugkeer van de verdreven
slachtoffers en voor het normaliseren
van de verhoudingen?
7
Hoe beoordeelt u de beweringen van
onder meer de AVKV dat niet alleen
de hindoe-extremisten maar ook
regeringsambtenaren geneigd zijn
het geweld te wijten aan conflicten
tussen Scheduled Castes («Dalits») en
Scheduled Tribes («Adivasi») om
daarmee de aandacht af te leiden van
de activiteiten van diezelfde
hindoe-extremisten?
8
Wilt u de Kamer na het bezoek van de
EU-delegatie informeren over hun
bevindingen en de manier waarop
Nederland aan deze bevindingen
verder gevolg gaat geven?
1

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2009–2010, nr. 189.
2
Zie Press Trust of India
http://www.ptinews.com/news/489996_Orissaallows-EU-delegation-to-visit-Kandhamal
3
Zie bijvoorbeeld Nederlands Dagblad,
21 januari 2010.

6
Waaruit heeft de Nederlandse steun
tot nu toe bestaan en wat is er met
Nederlandse inzet bereikt voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3993

Antwoord
Antwoord van minister Verhagen
(Buitenlandse Zaken) (ontvangen
10 maart 2010)
1 en 2
Ja, ik ben bekend met deze berichten.
Het uitstel van de EU-missie had
veiligheids- en logistieke redenen en
heeft uiteindelijk in de door de EU
gewenste vorm doorgang kunnen
vinden met medewerking van de
Indiase autoriteiten. De EU-missie
was een follow-up van de missie in
december 2008 en had een breed
mandaat. De leden van de missie
hadden ontmoetingen in
Bhubaneshwar (de hoofdstad van
Orissa), in Cuttack (waar het
Directoraat Generaal van de Orissa
politie is gevestigd) en brachten een
bezoek aan het district Kandhamal
waar de dorpen werden bezocht die
in 2008 het zwaarst werden getroffen
door het communaal geweld.
Ontmoetingen vonden plaats met de
DG van politie, een
vertegenwoordiger van de Orissa
deelstaatregering, de aartsbisschop
van Bhubaneswar en Cuttack, diverse
kerkelijke organisaties,
mensenrechtenorganisaties, lokale
journalisten en slachtoffers van het
geweld.
3
Het betreft het bericht over het dorpje
Hakpotha in het G. Udayagir
subdistrict van het district Kandhamal
waar 15 families enkele dagen voor
de komst van de EU-missie uit een
overheidsgebouw zijn gezet. Zij
verbleven daar sinds 2008 en werden
gevraagd terug te keren naar hun
dorp. Deze families hebben allen
financiële compensatie gekregen om
hun huizen te herbouwen. Ondanks
dat vele andere gevluchte families uit
hetzelfde dorp al zijn teruggekeerd,
bleven deze 15 families achter, omdat
zij zich geïntimideerd voelden door
de daders van het geweld die op
borgtocht zijn vrijgelaten. De
EU-missie heeft deze families bezocht
en aangedrongen op adequate
politiebescherming, zodat zij veilig
kunnen terugkeren naar hun dorp.
4 en 5
Het is een belangrijk signaal voor de
christelijke gemeenschap in Orissa
dat de Indiase overheid maatregelen
heeft getroffen om de verdachten van
de gewelddadigheden uit 2008 op te
sporen en te veroordelen en de
slachtoffers te compenseren en te

rehabiliteren. Ik ben echter ook
bekend met berichten van
slachtoffers die van mening zijn dat
de getroffen maatregelen tekort
schieten. De recente EU-missie heeft
onderzoek gedaan naar de
rechtsherstellende maatregelen. Ik zal
op dit punt het rapport van de missie
afwachten.
6
Nederland heeft actief deelgenomen
aan de twee EU-missies naar Orissa
om de situatie van christenen te
onderzoeken. Deze missies hebben
veel (media)aandacht getrokken in
India en tonen het belang dat de EU,
inclusief Nederland, hecht aan het
beëindigen van het geweld in Orissa
en aan rechtsherstellende
maatregelen.
Daarnaast is tijdens de lokale
EU-India mensenrechtendialoog in
2009, mede op instigatie van
Nederland, gesproken over geweld
tegen religieuze minderheden. Ook
de situatie in Orissa kwam daar aan
bod. Ook in 2010 zal het thema op de
EU-India dialoog worden
geagendeerd.
Nederland financiert voorts in India
een project gericht op toegang tot
justitie voor slachtoffers van religieus
geweld. Aanleiding voor het project
waren onder andere de
gewelddadigheden tegen christenen
in Orissa in 2008. De Indiase ngo
Commonwealth Human Rights
Initiative (in samenwerking met de
organisatie Multiple Action Resource
Group) voert het project uit.
7
Uitgangspunt moet zijn dat de
verantwoordelijken voor de
gewelddadigheden opgespoord en
gestraft dienen te worden,
onafhankelijk van hun religieuze of
tribale achtergrond.
Zoals ik ook in mijn voorgaande
beantwoording van vragen ten
aanzien van geweld tegen christenen
in Orissa aangaf (29 december 2008
en 29 september 2009), zijn de
spanningen slechts voor een deel
geloofsgebonden en worden deze
medebepaald door complexe
sociaal-economische en etnische
factoren, waarbij grondbezit een
belangrijke rol speelt. Deze factoren
beïnvloeden het risico op onderlinge
twisten tussen bepaalde groepen
hindoes en christenen (veelal
bekeerde Dalits).
8
Ja. Ik zal u daarover informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3994