1
> Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag
Rijnstraat 50
Den Haag
Postbus 16375
2500 BJ Den Haag
www.rijksoverheid.nl

Kerobei
Venlo

Onze referentie
267797
Uw referentie
HH/ld/2010-12-5362-1.047.1

Datum
Betreft

1 februari 2011
Bezuinigingen Primair Onderwijs

Geachte schoolbesturen,

In uw brief van 10 december jl. spreekt u uw zorg uit over de continuïteit van de
kwaliteit in het primair onderwijs. Als grond voor uw zorgen noemt u de oude en
nieuwe bezuinigingen en enkele knelpunten in de lumpsum. Hierbij geef ik een
reactie op uw brief.
Het vorige kabinet was gegeven de economische situatie genoodzaakt
bezuinigingen door te voeren op het primair onderwijs. De Tweede Kamer is
akkoord gegaan met de bezuinigingen op bestuur en management en de
groeiregeling uit de begroting 2010. Ook dit kabinet kampt met economisch zwaar
weer; er zijn geen middelen om deze bezuinigingen ongedaan te maken. Deze
maatregelen vragen derhalve om goed financieel beleid, zodat bezuinigingen zo
min mogelijk ten koste gaan van de onderwijskwaliteit. Het vorige kabinet heeft
bij deze maatregelen besturen dan ook opgeroepen deze bezuinigingen niet neer
laten slaan in het primair proces. Gezien de omvang van de bezuinigingen in
verhouding tot het totale beschikbare budget voor het primair onderwijs ben ik
van mening dat schoolbesturen in staat moeten zijn deze bezuinigingen niet ten
koste te laten gaan van de kwaliteit. Overigens is het bedrag per leerling toen
gestegen.
Dit kabinet staat voor de zware opgave om de overheidsuitgaven weer in het
gareel te krijgen. Op bijna alle beleidsterreinen leidt dat ertoe dat de overheid een
stapje terug doet. Het onderwijs neemt voor dit kabinet een bijzondere positie in
en wordt bij de bezuinigingen zoveel mogelijk ontzien. Om dat te bereiken worden
de prioriteiten binnen de onderwijsbegroting herschikt ten gunste van de kwaliteit
van het onderwijs. Onze gezamenlijke uitdaging is om het met hetzelfde geld
beter te doen.
Niettemin zullen de bezuinigingen uit het regeerakkoord ertoe leiden dat
schoolbesturen duidelijke keuzes en afwegingen moeten maken bij de inzet van
hun beschikbare middelen. Echter, tegenover de bezuinigen op onderwijs staan
gerichte investeringen van vergelijkbare omvang om de kwaliteit van het
onderwijs te verhogen. Een groot deel van deze investeringen komt ten goede
aan het basisonderwijs. Zo investeert dit kabinet in vroeg- en voorschoolse
a

Pagina 1 van 3

educatie, toetsing en leerlingsvolgsystemen, professionalisering van leraren en
schoolleiders, prestatiebeloning van leraren, hoogbegaafden, taal en rekenen en
schakelklassen en summercourses. Aan het einde van deze kabinetsperiode gaat
het om substantiële investeringen.

Datum
Onze referentie
267797

U benoemt een aantal knelpunten in de bekostiging van het primair onderwijs. De
knelpunten die u signaleert in de personele bekostiging en de materiële
bekostiging zijn mij ook langs andere wegen ter oren gekomen. Deze signalen
hebben mijn volle aandacht. Ik zal dus nader onderzoek doen naar de genoemde
onderdelen in de personele bekostiging. Ook ga ik kijken welke mogelijkheden er
zijn voor verdere vereenvoudiging van de bekostiging. Voorts ga ik ervoor zorgen
dat de informatievoorziening over de bekostiging transparanter wordt. In het
verlengde daarvan komt er een informatiepunt financiën, waar besturen en
medezeggenschapsraden met vragen terecht kunnen. Tot slot ga ik het gesprek
aan met een groep besturen die daadwerkelijk problemen ervaart. Daarbij wordt
concreet ingegaan op de financiële positie van deze besturen. Ten aanzien van de
materiële instandhouding wordt momenteel de (vijfjaarlijkse) evaluatie
uitgevoerd.
Los van de uitkomsten van genoemde onderzoeken is de kern van de
lumspumgedachte dat besturen de verantwoordelijkheid hebben om met de
verstekte middelen goed onderwijs te verzorgen. Lumpsumbekostiging werkt met
gemiddelde prijzen waardoor er altijd besturen zullen zijn die op het ene
onderdeel iets te veel ontvangen en op het andere onderdeel iets te weinig. Voor
de bedrijfsvoering moet de focus liggen op de uiteindelijke omvang van de
bekostiging en niet zozeer op de opbouw ervan (pensioenlasten, BAPO of
energieprijzen). Op basis van het beschikbare budget moet vervolgens bekeken
worden hoe deze middelen het beste kunnen worden ingezet om de
onderwijskundige doelen te realiseren. Ik realiseer me dat dat vraagt om goed
financieel management. Vandaar dat ik, samen met de PO-raad, inzet op verdere
deskundigheidsbevordering, zodat besturen beter geëquipeerd zijn om
veranderingen in hun financiële positie op te vangen.
U geeft aan problemen te hebben als gevolg van de verhouding tussen de
werkuren en de lesuren en met verschillende soorten verlof. Als u op deze punten
meer flexibiliteit wilt, stel ik voor dat u de onderwerpen inbrengt bij de
organisaties die het decentrale arbeidsvoorwaardenoverleg voeren.
In uw brief wijst u ook op de tijdigheid en de juistheid van de verstrekte
informatie. Ik doe er alles aan om schoolbesturen zo snel als mogelijk van actuele
informatie te voorzien. Echter, de benodigde informatie wordt gedurende het
schooljaar bekend. Dit is deels te wijten aan het feit deze informatie onderdeel is
van Ministerraadsbesluitvorming waarop niet vooruitgelopen mag worden.

Pagina 2 van 2

Datum

Tot slot wil ik nogmaals benadrukken dat ik begrijp dat bezuinigingen en
eventuele knelpunten in de bekostiging vragen om duidelijke keuzes. Ik heb er
vertrouwen in dat schoolbesturen alles zullen doen wat in hun macht ligt om bij
het vormgeven van hun financiële beleid de onderwijskwaliteit op peil te houden.
De gerichte investeringen van dit kabinet zullen daaraan bijdragen. Uw woorden
dat u tot op heden uw uiterste best heeft gedaan goede kwaliteit te blijven
leveren, sterken mijn vertrouwen.

Onze referentie
267797

Met vriendelijke groet,
de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart

Pagina 3 van 3