Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-08

Milieuraad

Nr. 658

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 november 2016
Op dinsdag 15 november en woensdag 16 november 2016 vindt in Brussel
de Raad Algemene Zaken plaats. Deze brief gaat in op de agenda van
16 november, die volledig is gewijd aan het cohesiebeleid en de Europese
Structuur- en Investeringsfondsen (ESI-fondsen). Over de agenda van
15 november wordt uw Kamer separaat geïnformeerd door de Minister
van Buitenlandse Zaken.
Het Slowaaks voorzitterschap heeft twee hoofdonderwerpen geagendeerd:
(I) de aanpassingen in de algemene verordening voor de ESI-fondsen
(Verordening 1303/2013);
(II) de raadsconclusies over de resultaten en nieuwe elementen van het
cohesiebeleid en de ESI-fondsen.
De bijeenkomst zal worden afgesloten met een werklunch. Tijdens deze
lunch zal waarschijnlijk worden gesproken over verdergaande vereenvoudiging in het cohesiebeleid en de ESI-fondsen.
Aanpassingen in de algemene verordening voor ESI-fondsen
Op 14 september jl. heeft de Europese Commissie als onderdeel van de
evaluatie van het huidige Meerjarig Financieel Kader een aantal vereenvoudigingsvoorstellen gedaan. Onderdeel hiervan zijn voorstellen voor
vereenvoudiging van het Cohesiebeleid en de ESI-fondsen. De vereenvoudiging is voornamelijk gericht op:
– vermindering van administratieve lasten;
– verbetering van synergie met andere Europese instrumenten;
– stroomlijning van de financiële instrumenten;
– vergroten van de flexibiliteit van de fondsen
Ook voor het kabinet is vereenvoudiging een belangrijk aandachtspunt bij
Cohesiebeleid en de ESI-fondsen. De vereenvoudigingsvoorstellen van de
Europese Commissie worden momenteel door de lidstaten bestudeerd.
Het Slowaaks voorzitterschap zal tijdens de Raad een update geven over
de stand van zaken.

kst-21501-08-658
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 658

1

Resultaten en nieuwe elementen van het cohesiebeleid en de
ESI-fondsen
Als tweede onderwerp op de agenda staan de resultaten en nieuwe
elementen van het cohesiebeleid en de ESI-fondsen. Het betreft een
uitwisseling van gedachten, er zullen geen besluiten worden genomen.
Het voorzitterschap heeft twee vragen voorgelegd die de lidstaten
verzoeken om aan de hand van de opgestelde raadsconclusies in te gaan
op (1) de balans tussen de verschillende doelstellingen van het cohesiebeleid en de toereikendheid van het huidige beleidskader; en (2) het beter
zichtbaar maken van de resultaten van het cohesiebeleid voor burgers en
beleidsmakers.
In de tweede helft van 2017 zal de Europese Commissie in de context van
het nieuwe Europees Meerjarig Financieel Kader voorstellen doen voor
het cohesiebeleid na 2020. Nederland wil tijdens deze Raad wijzen op de
noodzaak om nog meer samenhang tussen de verschillende EU instrumenten te brengen, om daarmee de Europese doelstellingen op het
gebied van innovatie, met name in relatie tot maatschappelijk ontwikkelingen, concurrentiekracht en regionale ontwikkeling, te verwezenlijken en
zal zich om deze reden vooral op de eerste vraag richten.
(1) Balans in de doelstellingen van het Cohesiebeleid
Ten opzichte van de programmaperiode 2007–2014 is er in de periode
2014–2020 een groot aantal nieuwe elementen toegevoegd aan het
wetgevingskader gericht op de verbetering van de doelmatigheid, de
resultaatgerichtheid, en de Europese toegevoegde waarde van de
ESI-fondsen. Voorbeelden van deze nieuwe elementen zijn: een versterkte
thematische concentratie en regionale «slimme specialisatie strategieën»;
de invoering van ex-antevoorwaarden voor investeringen; de invoering
van een prestatiekader; en het versterken van de link met het Europees
Semester. Hoewel het nog te vroeg is om de effecten van deze nieuwe
elementen uitgebreid te kunnen analyseren wordt de invoering hiervan
door de lidstaten over het algemeen als nuttig en wenselijk ervaren, zij het
dat er wel zorgen zijn over de toegenomen administratieve lasten.
Inzet
Nederland vindt verschillende nieuwe elementen van het cohesiebeleid
belangrijke verbeteringen in het beleid. Dit geldt met name voor de
thematische concentratie en slimme specialisatie strategieën en de
versterkte link met het Europees Semester. Nederland is van mening dat
deze elementen in sterke mate bijdragen aan de effectiviteit en toegevoegde waarde van het cohesiebeleid en de ESI-fondsen. In het verlengde
van deze hervormingen die in de huidige programmaperiode zijn
ingevoerd ziet Nederland mogelijkheden voor verdere verbetering van de
bijdrage van verschillende structuurfondsen aan de Europese concurrentiekracht. Tijdens het Nederlands EU-voorzitterschap is daartoe synergie
tussen de structuurfondsen en het Europees onderzoek- en innovatiebeleid (Horizon2020 en opvolgende Kaderprogramma’s) besproken. Voor
onderzoek en innovatie riep de Raad Algemene Zaken van juni 2016
daarbij de Commissie op voor de periode na 2020 te komen tot een
gecoördineerde aanpak voor zowel de opvolger van Horizon 2020 als de
ESI-fondsen (Kamerstuk 34 139, nr. 18). Nederland zal het belang hiervan
nogmaals onderstrepen.
De ESI-fondsen worden in de programmaperiode 2014–2020 ingezet voor
elf thematische doelstellingen, uiteenlopend van technologische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 658

2

ontwikkeling en innovatie tot het opheffen van knelpunten in centrale
netwerkinfrastructuren; en van investering in onderwijs, arbeidsmarkttoeleiding en sociale inclusie tot het vergroten van de institutionele capaciteit
van overheidsinstanties. Naar de toekomst toe zou een verdere thematische concentratie van de ESI-fondsen in lijn met de Europese doelstellingen van groot belang zijn voor slimme, duurzame, en inclusieve
economische groei en het versterken van de concurrentiekracht ten
opzichte van andere regio’s in de wereld.
(2) Zichtbaarheid van de resultaten van cohesiebeleid
De Europese Commissie heeft onlangs een ex-post evaluatie gepubliceerd
van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het
Cohesiefonds over de programmaperiode 2007–2013. Uit de evaluatie
blijkt dat het cohesiebeleid een grote bijdrage heeft geleverd aan het
scheppen van werkgelegenheid en economische groei in de Europese
Unie, en dat er vanuit het cohesiebeleid is geïnvesteerd in bijna 400.000
kleine en middelgrote ondernemingen en start-ups. Uit de evaluatie blijkt
tevens dat de economieën van alle EU-lidstaten profiteren van de effecten
van het cohesiebeleid.
Nederland heeft in de programmaperiode 2007–2013 € 830 miljoen
ontvangen uit het EFRO. Met deze middelen zijn 3.700 projecten uitgevoerd, waarvan 550 onderzoekprojecten. Uit de evaluatie van de Europese
Commissie blijkt dat dankzij deze projecten in Nederland 18.000 banen zijn
gecreëerd en meer dan 6.000 start up zijn ondersteund. Ook de ex-post
evaluatie met betrekking tot het ESF zal op korte termijn worden
gepubliceerd.
De Europese Commissie heeft verzocht om in nationale context breed de
aandacht te vestigen op het rapport en de resultaten/impact van het
cohesiebeleid. Nederland brengt de resultaten van dit beleid onder meer
onder aandacht met de site Europaomdehoek.nl waarop projecten en
programma’s te vinden zijn, via project kijkdagen en via initiatieven op
landsdelig en grensoverschrijdend niveau.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 658

3