Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2367
Vragen van het lid Jadnanansing (PvdA) aan de staatssecretaris van
Onderwijs Cultuur en Wetenschap over de taalvaardigheid van hbo-studenten
(ingezonden 5 april 2012).
Antwoord van staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 27 april 2012).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Student kampt met taalprobleem»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat slechte taalbeheersing een forse drempel legt voor het
succes van studenten en afgestudeerden?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Hoe komt het volgens u dat veel studenten het Nederlands onvoldoende
onder de knie hebben?
Antwoord 3
Er is al enige tijd sprake van zorg over de taalbeheersing van leerlingen en
studenten. Signalen dat er in alle onderwijssectoren op het gebied van
taalbeheersing een verlies aan niveau te constateren was zijn de afgelopen
jaren bevestigd in onderzoeken. Zo rapporteerde de Inspectie van het
Onderwijs (in 2006) dat een kwart van de leerlingen het primair onderwijs
verliet met een vaardigheid in technisch lezen die niet uitstak boven die van
groep 6, bleek uit onderzoek van de Onderwijsraad (2006) dat ruim de helft
van de deelnemers in het mbo over onvoldoende taalvaardigheid in het
Nederlands beschikte om op school en in de beroepspraktijk adequaat te
kunnen meekomen en bleek uit PISA-onderzoek (2007) dat de leesvaardigheid
van 15-jarigen in Nederland minder was geworden. Ook de lerarenopleidingen stonden onder druk, vooral de Pabo’s.
1

ah-tk-20112012-2367
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://www.spitsnieuws.nl/archives/binnenland/2012/04/student-kampt-met-taalprobleem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Om deze problemen aan te pakken hebben we referentieniveaus voor de
Nederlandse taal ingevoerd in het po, vo en mbo. De effecten hiervan zullen
de komende tijd meer zichtbaar worden.
Met de invoering van de wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen
worden in alle kwalificatiedossiers van mbo-4 generieke eisen aan de
Nederlandse taal en rekenen opgenomen. In 2013/2014 zullen in mbo-4 voor
het eerst centrale examens gebaseerd op referentieniveaus worden afgenomen. Opleidingen met onvoldoende examenkwaliteit krijgen bestuurlijke
sancties. Voor het voortgezet onderwijs geldt dat in 2014 de referentieniveaus
in de examens zijn verwerkt. Voor het havo is dat gelijk aan die van mbo-4 en
voor het vwo een niveau hoger (4f). Verder zal de taalbeheersing in het
voortgezet onderwijs ook moeten worden verbeterd door de introductie van
de tussentijdse diagnostische toets. Leraren zien dan eerder waar de
taalproblemen bij de leerling zich voordoet.
Reden waarom de taalproblemen in het hbo nu aan het licht komen is o.a.
ook dat hogescholen in toenemende mate startgesprekken of studiekeuzegesprekken afnemen bij aanstaande studenten. Hogeschool Rotterdam
bijvoorbeeld doet dit bij alle eerstejaarsstudenten. Onderdeel van een
dergelijk startgesprek is in veel gevallen een diagnostische toets, waarmee
taaldeficiënties aan het licht komen. Voorheen bleken deze deficiënties pas
tijdens het eerste jaar; nu stelt de hogeschool deze al vast, voordat de
student begint aan de opleiding.
Vraag 4
Deelt u de mening dat een taaltest ervoor zou zorgen dat deze problematiek
inzichtelijk wordt, zodat ervoor gezorgd kan worden dat studenten de taal wel
gaan beheersen?
Antwoord 4
Beheersing van de Nederlandse taal op een zodanig niveau, dat de student
voldoende is voorbereid op het volgen van een opleiding in het hoger
onderwijs, is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van het toeleverend
onderwijs.
Een taaltest in het hoger onderwijs kan daarop aanvullend zijn, omdat
daarmee eventuele deficiënties kunnen worden geïdentificeerd.
Vraag 5
Bent u bereid om (al dan niet samen met de minister van Onderwijs Cultuur
en Wetenschap) een oplossing te bedenken voor deze problemen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Als het gaat om het invoeren van een taaltoets bij de start van hboopleidingen, vind ik dat deze vooral gericht zou moeten zijn op opleidingen,
waarvan de Nederlandse taal een essentieel onderdeel vormt. Dit is de reden
dat we de taaltoets verplicht hebben gesteld voor de Pabo. Bovendien
hebben we, vooruitlopend op de effecten van genoemde maatregelen in het
funderend onderwijs en het mbo, € 12 miljoen geïnvesteerd, verdeeld over
drie jaar (2008/2009 tot en met 2010/2011) om o.a. de problematiek van het
lage taalniveau op de Pabo’s aan te pakken.
Wat mij betreft is het verder aan de instellingen voor hoger onderwijs zelf om
de inschatting te maken voor welke opleidingen een taaltoets nuttig en
noodzakelijk is. Hogescholen kunnen hierbij ook gebruik maken van de
toenemende ruimte voor selectie aan de poort.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2