Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3202

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 september 2021
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 4 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Anti-witwasverordening (AMLR) en anti-witwasrichtlijn (AMLD6)
Fiche: Verordening ter oprichting AML Autoriteit (Kamerstuk 22 112, nr.
3203)
Fiche: Verordening betreffende bij geldovermaking te voegen informatie
(Kamerstuk 22 112, nr. 3205)
Fiche: Aanbeveling mandaat onderhandelingen handels- en
samenwerkings-overeenkomst EU-VK m.b.t. Gibraltar (Kamerstuk 22 112,
nr. 3206)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H.P.M. Knapen

kst-22112-3202
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

1

Fiche: Anti-witwasverordening (AMLR) en anti-witwasrichtlijn
(AMLD6)
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel1
Verordening (EU) van het Europees Parlement en de Raad betreffende
de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het
witwassen van geld of financieren van terrorisme (AMLR)
Richtlijn (EU) van het Europees Parlement en de Raad betreffende de
door de lidstaten in te voeren mechanismen ter voorkoming van het
gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of
financieren van terrorisme en betreffende de intrekking van Richtlijn
(EU) 2015/849 (AMLD6)
b) Datum ontvangst Commissiedocument
20 juli 2021
c) Nr. Commissiedocument
AMLR: COM(2021) 420
AMLD6: COM(2021) 423
d) EUR-Lex
AMLR: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?uri=CELEX%3A52021PC0420
AMLD6: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?uri=CELEX%3A52021PC0423
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
AMLR: SWD(2021) 190, 191
AMLD6: SWD(2021) 190, 191
f) Behandelingstraject Raad
Economische en Financiële Raad
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Financiën, in samenwerking met het Ministerie van
Justitie en Veiligheid
h) Rechtsbasis
Artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie (VWEU)
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
De voorstellen bevatten regels gericht op het voorkomen van het gebruik
van het financiële stelsel voor witwassen en financieren van terrorisme
(anti-money laundering/countering the financing of terrorism; AML/CFT),
en maken onderdeel uit van het AML/CFT-pakket dat de Commissie op
20 juli 2021 uitbracht. Dat pakket bestaat uit vier wetgevende voorstellen:
AMLR, AMLD6, een verordening ter oprichting van een Europese
anti-witwasautoriteit (AMLA verordening);2 en een herziening van de

1

In verband met de onderlinge verwevenheid van beide voorstellen heeft dit BNC-fiche
betrekking op de beoordeling van beide voorstellen.
2
Het gaat hier om het voorstel Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende
de oprichting van de Autoriteit ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme en
wijziging van Verordeningen (EU) No 1093/2010, (EU) 1094/2010, (EU) 1095/2010, (COM(2021)
421). Voor de beoordeling van dit onderdeel van het AML/CFT-pakket van de Europese
Commissie is een apart BNC-fiche opgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

2

verordening betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie
(Verordening (EU) 2015/847).3 De Commissie heeft de publicatie van deze
voorstellen op 7 mei 2020 aangekondigd in haar mededeling over het
actieplan voor een alomvattend EU-beleid ter voorkoming van het
witwassen van geld en terrorismefinanciering.4 Met de introductie van de
AMLR en AMLD6 wordt een deel van de regels uit de bestaande
anti-witwasrichtlijn (AMLD) in een verordening geplaatst, en worden de
regels op een aantal terreinen verder uitgewerkt en aangescherpt. De
Commissie beoogt met deze voorstellen het Europees AML/CFT-raamwerk
te versterken door het regelgevend kader te harmoniseren.
De AMLR beoogt een eenduidig regelgevend kader in het leven te roepen
voor instellingen die onder de reikwijdte van deze verordening vallen
(meldingsplichtige instellingen) waar het gaat om AML/CFT. De AMLR
bevat in hoofdzaak het volgende: (a) verplichtingen voor meldingsplichtige instellingen omtrent AML/CFT; (b) regels omtrent transparantie
over uiteindelijk belanghebbenden van juridische entiteiten en juridische
constructies; (c) regels ter voorkoming van misbruik van instrumenten aan
toonder; en (d) regels ter invoering van een limiet voor contante
betalingen.
Onder a) vallen onder meer verplichtingen voor meldingsplichtige
instellingen ten aanzien van het interne risicobeleid, compliance functies,
integriteit van het personeel, het (deels laten) uitvoeren van het cliëntenonderzoek (waaronder regels ten aanzien het vereenvoudigd cliëntenonderzoek en het verscherpt cliëntenonderzoek, inclusief politiek prominente
personen (politically exposed persons; PEPs)), en het monitoren van
transacties. Voorts zijn regels opgenomen over derde landen die
uitdagingen kennen op het gebied van AML/CFT. Ook bevat de AMLR de
verplichting voor meldingsplichtige instellingen om verdachte of, de in
Nederland gehanteerde term «ongebruikelijke» transacties te melden aan
de Financial Intelligence Unit (FIU). De voornoemde verplichtingen waren
grotendeels reeds onderdeel van de gewijzigde vierde anti-witwasrichtlijn
(AMLD5)5, maar worden met de voorgestelde verordening verder
geharmoniseerd. Ten aanzien van de reikwijdte van het AML/CFTraamwerk geldt dat in de AMLR de groep meldingsplichtige instellingen
wordt uitgebreid, onder andere met crowdfundingdienstverleners die niet
onder Verordening (EU) 2020/15036 vallen alsmede zogeheten investment
migration operators die onderdanen van derde landen helpen verblijfsrechten in een lidstaat van de Europese Unie (EU) te verkrijgen in ruil voor
een bepaalde vorm van investering. Voor de meeste handelaren geldt dat
voor hen de verplichting om cliëntonderzoek te doen en meldingen te
maken vervalt, met de introductie van een limiet voor contante
betalingen. Ten slotte bevat het voorstel regels over gegevensbescherming en het bewaren van gegevens.

3

Het gaat hier om de herziening van Verordening (EU) 2015/847 van het Europees Parlement en
de Raad van 20 mei 2015 betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie en tot
intrekking van Verordening (EG) nr. 1781/2006 (PbEU 2015, L 141/1). Voor de beoordeling van
dit onderdeel van het AML/CFT-pakket van de Europese Commissie is een apart BNC-fiche
opgesteld.
4
Mededeling van de Commissie inzake een actieplan voor een alomvattend EU-beleid voor de
preventie van witwassen en financieren van terrorisme, (C(2020) 2800 final). Voor het BNC-fiche
bij deze mededeling: Kamerstuk 22 112, nr. 2882.
5
Richtlijn (EU) 2018/843 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 tot wijziging
van Richtlijn (EU) 2015/849 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel
voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, en tot wijziging van de Richtlijnen
2009/138/EG en 2013/36/EU (PbEU 2018, L 156/43).
6
Verordening (EU) 2020/1503 van het Europees Parlement en de Raad van 7 oktober 2020
betreffende Europese crowdfundingdienstverleners voor bedrijven en tot wijziging van
Verordening (EU) 2017/1129 en Richtlijn (EU) 2019/1937 (PbEU 2020, L 347/1).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

3

De AMLD6 bouwt tezamen met de AMLR voort op de huidige AMLD5. Het
voorstel bevat in dit kader een verdere uitwerking van de taken en
bevoegdheden van FIUs, waaronder de mogelijkheid om spoedbevriezingen te verrichten. Daarnaast bevat het voorstel bepalingen omtrent de
samenwerking tussen FIUs en de wijze waarop FIUs feedback geven aan
meldingsplichtige instellingen. Verder bevat de AMLD6 bepalingen
omtrent de bevoegdheden en de invulling van het risico-gebaseerd
toezicht door toezichthouders, en bepalingen omtrent samenwerking met
andere EU-toezichthouders. Dit laatste onder meer in de vorm van
colleges van toezichthouders. Voorts bevat het voorstel ook bepalingen
omtrent de registers van uiteindelijk belanghebbenden (ultimate
beneficial owner; UBOs) van juridische entiteiten en van trusts en
soortgelijke juridische constructies (zogenaamde UBO-registers). Hierbij
wordt onder meer de rol van de beheerder van het register versterkt met
meer bevoegdheden om te borgen dat de geregistreerde gegevens
adequaat, accuraat en actueel zijn. Ten slotte bevat het voorstel
bepalingen omtrent de koppeling van de nationale verwijzingsportalen
bankgegevens op Europees niveau, en bepalingen omtrent databescherming.
b) Impact assessment Commissie
De Commissie heeft in het impact assessment drie problemen geanalyseerd in het huidige AML/CFT-raamwerk: i) een gebrek aan duidelijke en
consistente regelgeving; ii) inconsistent toezicht binnen de interne markt;
iii) onvoldoende coördinatie en uitwisseling van informatie tussen FIUs.
Met deze voorstellen adresseert de Commissie het eerste probleem. Het
tweede en derde probleem worden geadresseerd met het voorstel
betreffende de oprichting van de Autoriteit ter voorkoming van witwassen
en financieren van terrorisme en wijziging van Verordeningen (EU) No
1093/2010, (EU) 1094/2010, (EU) 1095/2010.
Om dit probleem aan te pakken heeft de Commissie drie opties
overwogen. Ten eerste is overwogen de huidige EU-regels handhaven.
Ten tweede is overwogen de regels die van toepassing zijn op meldingsplichtige entiteiten verder harmoniseren, waarbij lidstaten de ruimte
wordt gelaten om de bevoegdheden en verplichtingen van bevoegde
autoriteiten nader uit te werken. Ten slotte is overwogen verdergaande
harmonisatie van de regels die op meldingsplichtige entiteiten van
toepassing zijn alsmede de regels omtrent de bevoegdheden en verplichtingen van bevoegde autoriteiten en de FIU. Op basis van de impact
assessment heeft de Commissie voor de derde optie gekozen. De
Commissie heeft in dat kader geoordeeld dat deze optie het meest
geschikt is om de inconsistenties in nationale implementatie aan te
pakken en een eenvormig Europees AML/CFT-raamwerk te bevorderen.
Daarnaast maakt deze optie het voor FIUs mogelijk om nauwer samen te
werken met andere partijen.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het Nederlandse beleid op het gebied van het tegengaan van het gebruik
van het financiële stelsel voor witwassen en terrorismefinanciering heeft
een nationale en internationale component. Op nationaal vlak zet het
kabinet sterk in op het voorkomen en bestrijden van witwassen en
terrorismefinanciering. Zo is in het plan van aanpak witwassen7 een scala
aan maatregelen aangekondigd om barrières voor witwassen te
7

Bijlage bij Kamerstuk 31 477, nr. 41

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

4

verhogen, de effectiviteit van de poortwachtersfunctie en het toezicht op
de naleving van AML/CFT-regels te vergroten, en de opsporing en
vervolging te versterken. In het BNC-fiche8 naar aanleiding van de
mededeling van de Commissie inzake een actieplan voor een alomvattend
EU-beleid voor de preventie van witwassen en financieren van terrorisme,
heeft het kabinet aangegeven uniforme regels in Europees en internationaal verband noodzakelijk en wenselijk te vinden, evenals de oprichting
van een Europese AML/CFT-toezichthouder en een coördinatie- en
ondersteuningsmechanisme voor EU FIUs, vanwege het veelal grensoverschrijdende karakter van witwassen en terrorismefinanciering. Eerder
bepleitte de Minister van Financiën de oprichting van een Europese
AML/CFT-toezichthouder en de noodzaak voor meer harmonisatie al in
een gezamenlijk position paper met de Ministers van Financiën van
Duitsland, Frankrijk, Italië, Letland en Spanje.9 Daarnaast heeft het kabinet
aangegeven de invoering van een ondersteunings- en samenwerkingsmechanisme voor FIUs te steunen. De Minister van Justitie en Veiligheid
heeft in dit kader ook een gezamenlijke position paper over de contouren
van de oprichting van een coördinatie- en ondersteuningsmechanisme
voor FIUs in de EU, opgesteld door Italië, ondersteund, evenals België,
Tsjechië, Frankrijk, Griekenland, Polen en Spanje. Ten slotte blijft
Nederland inzetten op de versterking van grensoverschrijdende opsporing
van financiële criminaliteit, onder meer in het kader van de EU-agenda
voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit, de interne veiligheid en
het Europees politiepartnerschap.10
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet verwelkomt de introductie van de AMLR en de AMLD6.
Nederland heeft meermaals opgeroepen tot de introductie van een
verordening om het AML/CFT-raamwerk verder te harmoniseren en de
effectiviteit te verbeteren. De Commissie heeft in haar post mortem
review11 een aantal grote witwaszaken geanalyseerd waar onder andere
banken uit de EU betrokken waren en geconcludeerd dat er sprake is van
gefragmenteerde, inconsistente en ongecoördineerde uitvoering en
toepassing van de Europese AML/CFT-regelgeving. Het verschil in
interpretatie en toepassing van de Europese AML/CFT-regelgeving van en
door nationale toezichthouders ondermijnt daarmee de effectieve aanpak
van witwassen en terrorismefinanciering binnen de EU. Daarnaast hebben
de Europese toezichthoudende autoriteiten in hun gezamenlijke opinie
van 4 oktober 201912 aangegeven dat de verschillen in nationale implementatie van de Europese AML/CFT-richtlijnen het effectief functioneren
van het AML/CFT-raamwerk ondermijnen. Het kabinet onderschrijft in dit
kader dan ook het belang van meer uniforme regels in Europees verband,
temeer vanwege het veelal grensoverschrijdende karakter van witwassen
en terrorismefinanciering. Het is van belang dat op Europees niveau
wordt voortgebouwd op het regelgevend kader dat mede met AMLD5 is
neergezet. Daarbij dienen de standaarden die door de Financial Action
Task Force (FATF) zijn opgesteld te worden betrokken ter borging van (de
conformiteit met) het mondiale gelijk speelveld. Indachtig het nationale
plan van aanpak witwassen alsmede bovengenoemde position papers
ondersteunt het kabinet de wetgevende voorstellen van de Commissie.
8

Kamerstuk 22 112, nr. 2882
Bijlage bij Kamerstuk 31 477, nr. 44
Kamerstuk 31 477, nr. 56.
11
Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de beoordeling van
recente vermeende gevallen van het witwassen van geld waarbij EU-kredietinstellingen
betrokken zijn, 24 juli 2019, COM (2019)373 final.
12
https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/documents/10180/2622242/1605240c57b0-49e1-bccf-60916e28b633/Joint%20Opinion%20on%20the%20risks%
20on%20ML%20and%20TF%20affecting%20the%20EU%27s%20financial%20sector.pdf?retry=1
9

10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

5

Het kabinet merkt op dat het goed is dat de AMLR de kernverplichtingen
die gelden voor meldingsplichtige instellingen verder harmoniseert en op
een aantal punten nader uitwerkt, waaronder de verplichtingen die gelden
voor het uitvoeren van cliëntenonderzoek inclusief de identificatie van
UBOs, en de bepalingen omtrent interne procedures en groepsbeleid. Het
harmoniseren van deze verplichtingen zal een gelijk speelveld binnen de
EU bevorderen en (misbruik van) verschillen in nationale implementatie
tegengaan. Het kabinet vindt het daarbij belangrijk dat de risico
gebaseerde benadering blijft gelden en de inspanningen van meldingsplichtige instellingen vooral gericht zijn op klanten en activiteiten die het
grootste risico op witwassen en terrorismefinanciering vormen. Daarnaast
bieden de AMLR en AMLD6 ruimte voor nadere uitwerking in lagere
regelgeving door de voorgestelde Europese AML/CFT-toezichthouder (de
Anti-Money Laundering Authority; AMLA). De AMLR geeft meer duidelijkheid over de mogelijkheden voor meldingsplichtige instellingen om
gebruik te maken van elektronische identificatie en verificatie (e-ID). Dit is
goed voor innovatie en kan leiden tot effectievere en efficiëntere manieren
om witwassen en terrorismefinanciering te voorkomen en lasten voor
meldingsplichtige instellingen te verlichten, doordat dit het verplichte
onderzoek naar de identiteit van een klant vergemakkelijkt.
Ten aanzien van PEPs biedt de AMLR op onderdelen verdere uitwerking
en de verplichting voor AMLA om richtsnoeren vast te stellen over het
risiconiveau van bepaalde typen PEPs. Het kabinet heeft hier aandacht
voor, en zal ook hier inzetten op een proportionele verhouding tussen de
inspanningen die meldingsplichtige instellingen in dit kader dienen te
verrichten en het risico dat PEPs, hun familieleden en naaste geassocieerden vormen.
Het AMLD6 en AMLR-raamwerk biedt ruimte om nationaal strengere
regels te stellen aan trustkantoren. Indien er sprake is van hogere risico’s
bij een meldingsplichtige instelling, kunnen er bijvoorbeeld extra eisen
gesteld worden aan het verscherpt cliëntenonderzoek. Andere nationale
regels die gesteld worden aan trustkantoren, bijvoorbeeld in het kader van
maatschappelijk betamelijk gedrag, vallen buiten de reikwijdte van het
AML/CFT-raamwerk. Het kabinet acht het van belang de ruimte om
strenge regels te stellen in deze sector te behouden in verband met de
hoge integriteitsrisico’s die deze sector in Nederland met zich meebrengt.
Gegevensdeling is een cruciaal onderdeel van een effectieve aanpak van
witwassen en terrorismefinanciering. Wanneer bijvoorbeeld het cliëntenonderzoek van een meldingsplichtige instelling zicht biedt op hogere
risico’s, kan dit ook van belang zijn voor andere meldingsplichtige
instellingen. Het kabinet hecht dan ook grote waarde aan duidelijkheid
over wat er op dit gebied mogelijk is voor instellingen. Ook hecht het
kabinet aan voldoende ruimte voor instellingen om gegevens met elkaar
te kunnen delen. Nederland heeft daarom meermaals gepleit voor
Europese richtsnoeren om dit mogelijk te maken. Beide punten komen
echter beperkt terug in het voorstel. Het kabinet zal deze punten bij de
onderhandelingen blijven benadrukken. Daarnaast wil het kabinet zich
ervan verzekeren dat het voorstel voldoende ruimte biedt voor bestaande
initiatieven op het gebied van gegevensdeling.
Het voorstel in de AMLR om te komen tot een limiet voor contante
betalingen van maximaal 10.000 euro voor beroeps- en bedrijfsmatig
handelaren in goederen, met uitzondering van handelaren in edelmetalen
en -stenen, wordt verwelkomd. Een EU-brede limiet op contante
betalingen is van belang om tegen te gaan dat criminelen uitwijken naar
andere lidstaten die een hoger of geen limiet op contacten betalingen
kennen. De verordening laat hierbij lidstaten de ruimte om een lager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

6

bedrag te hanteren. Het kabinet staat positief tegenover het voorstel om
een Europese limiet in te voeren, en hoewel in de AMLR is bepaald dat de
Commissie na drie jaar een rapport moet presenteren over de noodzaak
en proportionaliteit van verdere verlaging van deze limiet, zal het kabinet
tijdens de onderhandelingen inzetten op een verlaging ervan. In juni 2021
heeft Nederland reeds een non-paper op expert-niveau opgesteld samen
met België, Frankrijk, Italië en Spanje om een lagere limiet te bepleiten.13
Het kabinet heeft bijzondere aandacht voor de gevolgen en het proces van
de bepalingen in de AMLR over de identificatie van derde landen met
significante strategische tekortkomingen in hun nationale AML/CFTregimes, derde landen met tekortkomingen in de naleving van hun
nationale AML/CFT-regimes, en van derde landen die een bedreiging
vormen voor het financiële stelsel van de EU. Positief is dat bij de
totstandkoming van deze lijsten in het voorstel beter aansluiting lijkt te
worden gezocht bij de lijsten van de FATF. Wel is van belang dat lidstaten
betrokken worden bij de totstandkoming van de lijsten, en dat de
vaststelling van de specifiek te nemen maatregelen door de meldingsplichtige instellingen voldoende aansluit bij de geconstateerde risico’s.
Het kabinet acht het positief dat, in lijn met de Nederlandse inzet, de
verdergaande FATF-standaarden voor cryptodienstverleners zijn meegenomen in de AMLR. Hierdoor komt er een uniform integriteitskader in de
gehele EU voor aanbieders van cryptodiensten, die ook in lijn is met het
voorstel voor een verordening voor Markten in Crypto-Activa.14 Daarin
zijn regels voorgesteld ten aanzien van prudentiële eisen, consumentenbescherming en marktintegriteit. Het kabinet merkt evenwel op dat
uitgevers (en beheerders) van zogenaamde asset referenced tokens
(ARTs), ook wel stablecoins genoemd, niet onder de reikwijdte van de
AMLR vallen, terwijl deze partijen, met name als zij het onderliggende
stablecoinsysteem beheren, transacties tussen partijen behandelen en
daarmee een poortwachtersfunctie hebben. Daarnaast heeft de FATF in
juni 2020 in een rapport aan de G20 aangegeven dat stablecoins en de
uitgevers ervan onder de FATF-aanbevelingen vallen.15 Het kabinet zal
zich er daarom voor inzetten om, waar uitgevers van stablecoins een rol
spelen in het uitvoeren van transacties, deze uitgevers binnen de
reikwijdte van het voorstel te brengen.
Het kabinet staat positief tegenover het voorstel in AMLD6 van de
Europese koppeling van de verwijzingsportalen bankgegevens. Dit betreft
een portaal dat in het geval van een opsporingsonderzoek bevraagd kan
worden op bankgegevens. Daarnaast zal de bepaling in AMLD6 ten
aanzien van de spoedbevriezing voor FIUs worden bezien in het kader van
het conceptwetsvoorstel over dit onderwerp, dat dit najaar in consultatie
zal worden gebracht. Het blijft verder onder AMLD6 mogelijk om nationaal
de toepassing van de AML/CFT-regels uit te breiden naar andere sectoren
(zoals thans in Nederland bijvoorbeeld geldt voor taxateurs en
pandhuizen). Hierbij wordt terecht een koppeling gemaakt met de
nationale risicobeoordeling witwassen en terrorismefinanciering (national
risk assessment; NRA). Het kabinet zal echter kritisch bezien of het
voorgestelde proces voldoende ruimte laat om tijdig en adequaat te
acteren op geconstateerde risico’s. In AMLD6 worden ook de bepalingen
omtrent samenwerking en informatiedeling tussen nationale toezichthouders van verschillende lidstaten onderling, waaronder in de vorm van
colleges van toezichthouders, en met FIUs en prudentiële toezichthouders
13

Brief van de Minister van Financiën, 17 september 2021, Kamerstuk 21 501–07, nr. 1778
Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de markten in Crypto-activa
(COM(2020)593 final).
15
Zie: https://www.fatf-gafi.org/publications/fatfgeneral/documents/report-g20-so-calledstablecoins-june-2020.html
14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

7

verder uitgewerkt. Het kabinet staat hier positief tegenover; goede
samenwerking is belangrijk in het voorkomen van witwassen en financieren van terrorisme. Ook verwelkomt het kabinet dat de voorstellen
duidelijkheid geven omtrent de toegang van relevante informatie in het
kader van de primaire FIU-taak, namelijk het analyseren van meldingen
van verdachte transacties of, zoals in Nederland gehanteerd, ongebruikelijke transacties. Ook merkt het kabinet op dat in de AMLD6 aandacht
wordt besteed aan het probleem van de-risking, waarbij bepaalde
sectoren stelselmatig problemen ondervinden bij toegang tot financiële
dienstverlening. Het is van belang dat toegang tot het betalingsverkeer
gewaarborgd blijft en het kabinet acht het positief dat er aandacht is voor
dit probleem, en zal in het bijzonder kijken naar de effectiviteit van de
voorgestelde maatregelen.
De AMLD6 bevat aanpassingen ten aanzien van de registers voor UBOs
van juridische entiteiten en van juridische constructies. Hoewel het
kabinet positief staat tegenover eventuele verbeteringen op het gebied
van het vaststellen van UBOs en het functioneren van de UBO-registers,
zal het kabinet kritisch kijken naar wijzigingen die eventueel gevolgen
kunnen hebben voor de administratieve lasten van ondernemers, of
gevolgen voor de privacy. Daarbij dienen nut en noodzaak van de
beoogde aanpassingen duidelijk te zijn, en in dat kader volgen bepaalde
aanpassingen naar de mening van het kabinet te snel op de AMLD5 (en de
implementatie daarvan door de lidstaten), waarbij bovendien geldt dat de
Europese koppeling van die registers nog niet is bewerkstelligd en hier
dus nog geen ervaring mee is.
a) Eerste inschatting van krachtenveld
Er is brede overeenstemming dat meer harmonisatie van regelgeving en
toezicht in het EU AML/CFT-raamwerk wenselijk en noodzakelijk is. In
november 202016 heeft de Raad de Commissie opgeroepen om prioriteit
te geven aan de voorstellen voor wetgeving ter oprichting van een
onafhankelijke Europese AML/CFT-toezichthouder met directe en indirecte
bevoegdheden en de introductie van een verordening. Tijdens de extra
ingelaste Economische en Financiële Raad van 26 juli jl. spraken veel
lidstaten op hoofdlijnen hun steun uit voor het pakket.
Het Europees Parlement heeft aangegeven ingenomen te zijn met de
voornemens van de Commissie om een verordening, een Europese
AM/CFT-toezichthouder en een coördinatie- en ondersteuningsmechanisme voor FIUs te introduceren.17
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het oordeel van het kabinet ten aanzien van de bevoegdheid van beide
voorstellen is positief. Beide voorstellen zijn gebaseerd op artikel 114
VWEU. Op grond van dit artikel is de EU bevoegd om maatregelen vast te
stellen ten aanzien van de instelling en de werking van de interne markt.
Het kabinet kan zich vinden in deze rechtsgrondslag, nu de voorstellen
verstoring van de interne merkt beogen tegen te gaan. Op het terrein van
de interne markt is sprake van een gedeelde bevoegdheid tussen de EU
en de lidstaten (zie artikel 4, tweede lid, onder a, VWEU).
16
17

https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-12608-2020-INIT/nl/pdf
Resolutie van het Europees Parlement van 10 juli 2020 over een alomvattend EU-beleid voor
de preventie van witwassen en financieren van terrorisme – Actieplan van de Commissie en
andere recente ontwikkelingen, 2020/2686(RSP).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

8

b) Subsidiariteit
Het oordeel van het kabinet ten aanzien van de subsidiariteit van beide
voorstellen is positief. Beide voorstellen hebben tot doel het gebruik van
het financiële stelsel voor witwassen en terrorismefinanciering te
voorkomen. Gezien het grensoverschrijdende karakter van witwassen en
terrorismefinanciering kan dit onvoldoende door de lidstaten op centraal,
regionaal of lokaal niveau worden verwezenlijkt, daarom is een EU-aanpak
nodig. Door optreden op EU-niveau door middel van de introductie van de
verordening en de richtlijn – zeker nu dit wordt gecombineerd met de
gelijktijdige introductie van een Europese AML/CFT-toezichthouder – zal
een gelijk speelveld voor meldingsplichtige instellingen binnen de EU
kunnen worden bereikt. Om die redenen is optreden op het niveau van de
EU gerechtvaardigd.
c) Proportionaliteit
Het oordeel van het kabinet ten aanzien van de proportionaliteit van beide
voorstellen is positief. Beide voorstellen hebben tot doel het gebruik van
het financiële stelsel voor witwassen en terrorismefinanciering te
voorkomen. Ten aanzien van de verordening is het voorgestelde optreden
geschikt om deze doelstelling te bereiken, omdat de introductie van de
verordening leidt tot meer harmonisatie van de AML/CFT-regels en het
tegengaan van verschillen in de implementatie. Dit leidt tot een meer
effectieve aanpak, zeker nu dit gecombineerd wordt met de gelijktijdige
introductie van een Europese AML/CFT-toezichthouder. Ten aanzien van
de richtlijn is het voorgestelde optreden eveneens geschikt om de
doelstelling te bereiken, omdat hiermee verdere harmonisatie van
AML/CFT-regels binnen de EU wordt bewerkstelligd en het AML/CFTraamwerk wordt versterkt door onder meer de samenwerking en
informatiedeling tussen toezichthouders en met de FIU te versterken. De
richtlijn laat daarbij lidstaten de ruimte om waar nodig in te spelen op
nationale risico’s op witwassen of terrorismefinanciering, waardoor dit
optreden niet verder gaat dan noodzakelijk om de doelstelling te bereiken.
Ook ten aanzien van de verordening gaat het voorgestelde optreden niet
verder dan noodzakelijk, omdat het optreden zich vooral richt op die
onderdelen van het AML/CFT-raamwerk waar verdere harmonisatie
noodzakelijk is voor de effectiviteit van dit raamwerk binnen Europa, zoals
de kernverplichtingen van meldingsplichtige instellingen.
5. Financiële consequenties, gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Consequenties EU-begroting
Er zijn geen gevolgen voor de EU-begroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
medeoverheden
Het op bepaalde onderdelen gewijzigd of aangescherpt regelgevend kader
zou kunnen leiden tot aanvullende lasten voor nationale AML/CFTtoezichthouders die (deels) van overheidswege worden bekostigd.
Relevant in dit kader zijn ook de verdergaande verplichtingen omtrent
samenwerking, bijvoorbeeld in de vorm van colleges van toezichthouders,
en informatiedeling onderling en met de FIUs en prudentiële toezichthouders. Ook kunnen de voorstellen tot extra kosten leiden bij de
handhaving en uitvoering van de UBO-registers evenals ten aanzien van
het verwijzingsportaal bankgegevens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

9

Middels de toetreding van enkele nieuwe groepen meldingsplichtige
instellingen, wordt voor FIUs een toename in werklast verwacht. FIUs
dienen aandacht te geven aan deze nieuwe instellingen aangaande de
meldplicht en toepasselijke regelgeving. Ook kan het leiden tot een
toename van het aantal gemelde transacties.
Eventuele budgettaire gevolgen worden ingepast op de begroting van de
beleidsverantwoordelijk departementen, conform de regels van de
budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties en gevolgen voor regeldruk voor bedrijfsleven
en burger
Ten aanzien van de meldingsplichtige instellingen zijn op sommige
onderdelen de verplichtingen op het gebied van AML/CFT verder
aangescherpt, wat zou kunnen leiden tot meer regeldruk. Tegelijkertijd kan
de verdere harmonisatie van de regels in EU-verband juist ook een
positief effect hebben op de regeldruk en kosten. Met name de meldingsplichtige instellingen die actief zijn in verschillende EU-lidstaten zullen
naar verwachting minder regeldruk en administratieve lasten ervaren,
omdat de verschillen in regelgeving tussen lidstaten door harmonisatie
worden gereduceerd.
Ten aanzien van de meeste handelaren in goederen is er sprake van
minder regeldruk en administratieve lasten, omdat ze niet langer worden
aangemerkt als meldingsplichtige instellingen. Tevens wordt voorgesteld
enkele nieuwe instellingen onder het bereik van de AML/CFT-wetgeving te
brengen, waaronder de eerdergenoemde aanvullende cryptodienstverleners en bepaalde crowdfundingdienstverleners. Voor deze instellingen
zullen de regeldruk en administratieve lasten naar verwachting toenemen.
De voorstellen kennen daarnaast verdere eisen omtrent de registratie van
UBOs. Dit bouwt voort op de huidige registratieverplichtingen en zou
kunnen leiden tot meer administratieve lasten voor bepaalde registratieplichtigen.
d) Gevolgen voor concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
De voorstellen zien in belangrijke mate op het creëren van een meer
eenduidig kader binnen de interne Europese markt, in dat kader wordt
voor met name die instellingen die grensoverschrijdend actief zijn een
meer «gelijk speelveld» voorzien ten gunste van eerlijke concurrentie in
de interne markt. In breder internationaal perspectief sluiten deze
voorstellen aan bij een mondiale ontwikkeling waarbij steeds meer
aandacht is voor het voorkomen van witwassen en financieren van
terrorisme en hieromtrent regelgeving wordt geïntroduceerd. Het voorstel
draagt bij aan mondiale voortrekkersrol voor de EU op het voorkomen van
het gebruik van het financiële stelsel voor witwassen en financieren van
terrorisme.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De AMLR en AMLD6 zullen gevolgen hebben voor, onder andere, de Wet
ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, en de Wet
toezicht trustkantoren 2018, welke regels bevatten voor meldingsplichtige
instellingen op het gebied van witwassen en financieren van terrorisme,
en regels omtrent het functioneren van de FIU. Daarnaast moeten er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

10

mogelijk aanpassingen worden gedaan aan de Handelsregisterwet 2007
vanwege de voorgestelde wijziging van het UBO-register voor juridische
entiteiten en, mede in verband met de voorgestelde wijzigingen
aangaande het verwijzingsportaal bankgegevens, aan de Wet op het
financieel toezicht. De lex silencio positivo is niet van toepassing.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
De AMLR geeft AMLA de taak om op bepaalde specifieke punten
technische reguleringsnormen te ontwikkelen die door de Commissie –
met inachtneming van de procedure van artikelen 38 tot en met 41 AMLA
verordening – kunnen worden vastgesteld bij gedelegeerde handeling.
Het gaat hier allereerst om artikel 13, derde en vierde lid, AMLR waarin is
bepaald dat de Commissie op voorstel van AMLA bij gedelegeerde
handeling technische reguleringsnormen kan vaststellen met betrekking
tot minimumvereisten waaraan het groepsbeleid dient te voldoen,
waaronder minimumnormen voor het delen van informatie binnen een
groep, en de rol en verantwoordelijkheden van moederbedrijven die zelf
geen meldingsplichtige instelling zijn.
Daarnaast bepaalt artikel 14, derde en vierde lid, AMLR dat de Commissie
op voorstel van AMLA bij gedelegeerde handeling technische reguleringsnormen kan vaststellen met betrekking tot het type aanvullende maatregelen die meldingsplichtige instellingen dienen te treffen indien zij een
bijkantoor of dochteronderneming hebben die is gevestigd in een derde
land waarvan de wetgeving naleving van AMLR niet toestaat.
Artikel 15, vijfde en zesde lid, AMLR bepaalt dat de Commissie op voorstel
van AMLA bij gedelegeerde handeling technische reguleringsnormen kan
vaststellen met betrekking tot de meldingsplichtige instellingen, sectoren
of transacties die een hoog risico op witwassen en terrorismefinanciering
vertegenwoordigen en derhalve voor het verrichten van cliëntenonderzoek een lagere drempel moeten hanteren dan de in artikel 15, eerste
lid, onderdeel b, AMLR opgenomen drempel, met betrekking tot drempels
voor cliëntenonderzoek bij incidentele transacties, en m.b.t. de criteria
voor het identificeren van gerelateerde transacties.
Artikel 22 AMLR bepaalt dat de Commissie op voorstel van AMLA bij
gedelegeerde handeling technische reguleringsnormen kan vaststellen
met betrekking tot informatie die nodig is voor het uitvoeren van
cliëntenonderzoek. Hieronder vallen, onder andere, de eigenschappen
waaraan voldaan moet zijn bij elektronische identificatiemiddelen.
In de AMLR krijgt de Commissie in voornoemde gevallen dus de
bevoegdheid om bij gedelegeerde handeling (technische) reguleringsnormen vast te stellen. Delegatie, in plaats van uitvoering, ligt hier voor
de hand aangezien dit aanvulling van de wetgevingshandeling betreft. Het
kabinet staat positief tegenover de toekenning van deze bevoegdheid aan
de Commissie. Toekenning van een bevoegdheid is hier mogelijk, omdat
het een niet-essentieel onderdeel van de regelgeving betreft dat
bovendien ziet op materie waarvan nadere uitwerking op lager niveau dan
in een verordening wenselijk is gezien het hoge detailniveau dat wordt
nagestreefd. Daarnaast kan deze materie aan verandering onderhevig zijn,
zodat toekenning van een bevoegdheid ook wenselijk is met het oog op
flexibiliteit. Dat laatste geldt in het bijzonder ten aanzien van de gedelegeerde handeling waarmee op grond van artikel 22 AMLR technische
reguleringsnormen kunnen worden vastgesteld. Het derde lid van artikel
22 AMLR bepaalt in dit kader terecht expliciet dat de technische reguleringsnormen zo nodig geactualiseerd dienen te worden om o.a. rekening
te houden met innovatie en technische ontwikkelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

11

De Commissie kan daarnaast onder de AMLR – in overeenstemming met
de procedure van artikel 60 AMLR – ook gedelegeerde handelingen
vaststellen omtrent derde landen ten behoeve van de identificatie van
derde landen met significante strategische tekortkomingen in hun
nationale AML/CFT-regimes (artikel 23 AMLR), ten behoeve van de
identificatie van derde landen met tekortkomingen in de naleving van hun
nationale AML/CFT-regimes (artikel 24 AMLR), en ten behoeve van de
identificatie van derde landen die een bedreiging vormen voor het
financiële stelsel van de EU (artikel 25 AMLR). Delegatie, in plaats van
uitvoering, lijkt hier in beginsel voor de hand te liggen aangezien dit
aanvulling van de wetgevingshandeling betreft. Evenwel zal het kabinet
kritisch kijken of uitvoering wellicht niet meer voor de hand liggend is,
gelet op het belang van voldoende rol voor de lidstaten in het proces.
Toekenning van een bevoegdheid is hier mogelijk, omdat het een
niet-essentieel onderdeel van de regelgeving betreft dat bovendien ziet op
materie waarvan nadere uitwerking op lager niveau dan in een verordening wenselijk is gezien het hoge detailniveau dat wordt nagestreefd.
Daarnaast kan deze materie aan verandering onderhevig zijn, zodat
toekenning van een bevoegdheid ook wenselijk is met het oog op
flexibiliteit. Inhoudelijk acht het kabinet echter verdere afbakening van de
voorwaarden voor de uitoefening van deze bevoegdheden van belang,
waarbij van belang is dat voldoende aangesloten wordt bij de grijze en
zwarte lijsten van de FATF. Het kabinet zal zich hier voor inzetten.
Voorts geeft de AMLR de Commissie de bevoegdheid uitvoeringshandelingen vast te stellen.
Allereerst kan de Commissie – conform de procedure uit artikel 61 lid 2
AMLR – onder artikel 43, derde lid, AMLR in een uitvoeringshandeling een
lijst opnemen van juridische constructies en entiteiten die onder het recht
van de lidstaten vallen en onderworpen moeten zijn aan dezelfde
transparantievereisten met betrekking tot UBOs als gelden voor trusts.
Uitvoering, in plaats van delegatie, ligt hier voor de hand aangezien
opname van deze materie in een uitvoeringshandeling bijdraagt aan
eenvormige uitvoering van de verordening omdat dit duidelijkheid biedt
over welke juridische constructies en entiteiten van een lidstaat vallen
onder dezelfde transparantievereisten met betrekking tot UBOs als gelden
voor trusts. Omdat het een uitvoeringshandeling van algemene strekking
is (artikel 2, lid 2, onder a), verordening (EU) 182/201118 (hierna: comitologieverordening) acht het kabinet het passend artikel 61 lid 2 AMLR
voorziet in een onderzoeksprocedure.
Daarnaast volgt uit artikel 50, derde en vierde lid, AMLR dat de Commissie
na voorbereiding door AMLA bij uitvoeringshandeling – in overeenstemming met de procedure van artikel 42 AMLA verordening –
technische uitvoeringsnormen kan vaststellen met betrekking tot een
template, of anderszins minimumvereisten voor het melden van
verdachte of, zoals in Nederland gehanteerd, ongebruikelijke transacties
aan de FIUs en het later delen van data tussen FIUs via FIU.net.
Toekenning van een bevoegdheid is hier mogelijk, omdat het
niet-essentiële onderdelen van de regelgeving betreft. Nadere uitwerking
in een uitvoeringshandeling wordt hier bovendien wenselijk geacht gezien
het hoge detailniveau dat wordt nagestreefd en deze materie naar
verwachting aan verandering onderhevig kan zijn. Uitvoering, in plaats
van delegatie, ligt hier voor de hand omdat met een template, minimumvereisten, etc. beoogd wordt dat de verordening volgens eenvormige
18

Verordening (EU) Nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011
tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de
wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie
controleren (PbEU 2011, L 55/13).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

12

voorwaarden wordt uitgevoerd. De procedure van artikel 42 van de
AMLA-verordening betreft een bijzondere procedure die afwijkt van de
procedure uit de comitologieverordening19. Er wordt namelijk voorgesteld
de Commissie de bevoegdheid te geven om – door AMLA voorbereide –
uitvoeringshandelingen vast te stellen. Het kabinet is vooralsnog kritisch
ten aanzien van deze zelfstandige bevoegdheid voor de Commissie tot het
vaststellen van uitvoeringshandelingen omdat er geen controle is van een
comité. Hiermee wordt afgeweken van de comitologieverordening, en
daar gaat mogelijk precedentwerking van uit, terwijl nut en noodzaak van
de afwijking niet duidelijk zijn. Het kabinet is derhalve niet overtuigd van
de wenselijkheid van de voorgestelde procedure en zal in de onderhandelingen vragen naar het nut en de noodzaak van deze bijzondere
procedure.
Ook AMLD6 geeft AMLA de taak om op bepaalde specifieke punten
nadere regels (technische reguleringsnormen) te ontwikkelen die- met
inachtneming van de procedure van artikelen 38 tot en met 41
AMLA-verordening – door de Commissie kunnen worden vastgesteld in
een gedelegeerde handeling.
Allereerst bepaalt artikel 5, tweede en derde lid, AMLD6 dat de Commissie
op voorstel van AMLA bij gedelegeerde handeling technische reguleringsnormen kan vaststellen met betrekking tot criteria voor het aanwijzen van
contactpersonen of – punten door cryptodienstverleners, elektronische
geldinstellingen en betaaldienstverleners en de functies van de centrale
contactpunten. Daarnaast bepaalt artikel 31, tweede en derde lid, AMLD6
dat de Commissie op voorstel van AMLA bij gedelegeerde handeling
technische reguleringsnormen kan vaststellen met betrekking tot de
benchmarks en een methode die toezichthouders moeten hanteren voor
het beoordelen en classificeren van het inherente en resterende risicoprofiel van meldingsplichtige entiteiten, evenals de frequentie waarmee
dat risicoprofiel wordt herzien. Bij een dergelijke frequentie wordt
rekening gehouden met belangrijke gebeurtenissen of ontwikkelingen in
het management en de functioneren van de meldingsplichtige instelling,
evenals met de aard en omvang van de instelling. Artikel 39, zevende lid,
AMLD6 bepaalt dat de Commissie op voorstel van AMLA bij gedelegeerde
handeling technische reguleringsnormen kan vaststellen waarin worden
uiteengezet de indicatoren voor het classificeren van de ernst van
overtredingen alsmede de criteria die in acht genomen moeten worden bij
het bepalen van hoogte van bestuursrechtelijke boetes of maatregelen.
In de AMLD6 krijgt de Commissie in voornoemde gevallen dus de
bevoegdheid om bij gedelegeerde handeling (technische) reguleringsnormen vast te stellen. Delegatie, in plaats van uitvoering, ligt hier voor
de hand aangezien dit aanvulling van de wetgevingshandeling betreft.
Toekenning van een bevoegdheid is hier mogelijk, omdat het een
niet-essentieel onderdeel van de regelgeving betreft dat bovendien ziet op
materie waarvan nadere uitwerking op lager niveau dan in een verordening wenselijk is gezien het hoge detailniveau dat wordt nagestreefd.
Daarnaast kan deze materie aan verandering onderhevig zijn, zodat
toekenning van een bevoegdheid ook wenselijk is met het oog op
flexibiliteit.
Ook artikel 34, vierde en vijfde lid, AMLD6 en artikel 36, zesde lid, AMLD6
geven de Commissie de bevoegdheid gedelegeerde handelingen vast te
stellen. Artikel 34, vierde en vijfde lid, AMLD6 bepaalt dat de Commissie
bij gedelegeerde handeling door AMLA voorbereide technische regule19

Verordening (EU) Nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011
tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de
wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie
controleren (PbEU 2011, L 55/13).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

13

ringsnormen kan vaststellen met betrekking tot de taken van de toezichthouder uit de lidstaat waarin de meldingsplichtige instelling gevestigd is,
en van de toezichthouder uit een andere lidstaat waarin de meldingsplichtige instelling een bijkantoor of dochteronderneming heeft dan wel
diensten verricht. Artikel 36, zesde lid, AMLD6 bepaalt dat de Commissie
bij gedelegeerde handeling door AMLA voorbereide technische reguleringsnormen kan vaststellen met betrekking tot het functioneren van
colleges van toezichthouders, waaronder de voorwaarden voor samenwerking tussen de deelnemers in die colleges. Toekenning van deze
bevoegdheid is mogelijk omdat dit een niet-essentieel onderdeel van de
richtlijn betreft. Delegatie, in plaats van uitvoering, ligt hier voor de hand
aangezien dit aanvulling van de wetgevingshandeling betreft. Het kabinet
zal vragen naar het nut en noodzaak van deze bevoegdheid nu deze niet
bij voorbaat duidelijk is, en er daarbij geen sprake lijkt te zijn van materie
waar een grote mate van detailniveau wordt nagestreefd of die naar
verwachting aan verandering onderhevig is.
Daarnaast is in AMLD6 op een aantal punten bepaald dat de Commissie
uitvoeringshandelingen kan vaststellen.
Allereerst volgt uit artikel 24, tweede en derde lid, AMLD6 dat de
Commissie bij uitvoeringshandeling – met inachtneming van de
procedure van artikel 42 AMLA verordening – door AMLA voorbereide
technische uitvoeringsnormen kan vaststellen met betrekking tot de
template voor informatiedeling tussen FIUs en het gebruik van FIU.net
voor informatiedeling. Toekenning van een bevoegdheid is hier mogelijk,
omdat het niet-essentiële onderdelen van de regelgeving betreft. Nadere
uitwerking in een uitvoeringshandeling wordt hier bovendien wenselijk
geacht, gezien het hoge detailniveau dat wordt nagestreefd en deze
materie naar verwachting aan verandering onderhevig kan zijn.
Uitvoering, in plaats van delegatie, ligt hier voor de hand omdat met een
template, minimumvereisten, etc. beoogd wordt dat de verordening
volgens eenvormige voorwaarden wordt uitgevoerd. De procedure van
artikel 42 van de AMLA-verordening betreft een bijzondere procedure die
afwijkt van de gangbare procedure uit de comitologieverordening20. Er
wordt namelijk voorgesteld de Commissie de bevoegdheid te geven om –
door AMLA voorbereide – uitvoeringshandelingen vast te stellen. Het
kabinet is vooralsnog kritisch ten aanzien van deze zelfstandige
bevoegdheid voor de Commissie tot het vaststellen van uitvoeringshandelingen omdat er geen controle is van een comité. Hiermee wordt
afgeweken van de comitologieverordening, en daar gaat mogelijk
precedentwerking van uit, terwijl nut en noodzaak van de afwijking niet
duidelijk zijn. Het kabinet is derhalve niet overtuigd van de wenselijkheid
van de voorgestelde procedure en zal in de onderhandelingen vragen
naar het nut en de noodzaak van deze bijzondere procedure.
Artikel 9, vijfde lid, AMLD6 bepaalt dat de Commissie – in overeenstemming met de procedure van artikel 54, tweede lid, AMLD6 – een
uitvoeringshandeling kan vaststellen waarin de methodologie voor het
bijhouden van statistieken door lidstaten omtrent de effectiviteit van het
AML/CFT-raamwerk wordt vastgelegd. Ook bepalen artikel 14, vijfde lid en
artikel 15, tweede lid, AMLD6 dat de Commissie – in overeenstemming
met de procedure van artikel 54, tweede lid, AMLD6 – uitvoeringshandelingen kan vaststellen betreffende de technische specificaties en procedures voor de koppeling van de verwijzingsportalen bankgegevens.
Daarnaast volgt uit artikel 15 AMLD6 dat de Commissie – in overeen20

Verordening (EU) Nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011
tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de
wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie
controleren (PbEU 2011, L 55/13).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

14

stemming met de procedure van artikel 54, tweede lid, AMLD6 – een
uitvoeringshandeling kan vaststellen betreffende de vaststelling van
technische specificaties. Toekenning van een bevoegdheid is hier
mogelijk, omdat het een niet-essentieel onderdeel van de regelgeving
betreft. Nadere uitwerking in een uitvoeringshandeling wordt hier
bovendien wenselijk geacht, gezien het hoge detailniveau dat wordt
nagestreefd en deze materie naar verwachting aan verandering onderhevig kan zijn waardoor flexibiliteit gewenst is. Dat geldt in het bijzonder
ten aanzien van technische specificaties. Het derde lid van artikel 15
AMLD6 bepaalt in dit kader terecht expliciet dat de Commissie rekening
moet houden met bewezen technologie en bestaande praktijken alsmede
met de (redelijke) kosten die komen kijken bij de beoogde koppeling.
Uitvoering, in plaats van delegatie, ligt hier voor de hand omdat met een
template, minimumvereisten, etc. beoogd wordt dat de verordening
volgens eenvormige voorwaarden wordt uitgevoerd. Het kabinet staat
positief tegenover de toekenning van deze bevoegdheid aan de
Commissie. De procedure van artikel 54, tweede lid, AMLD6 betreft een
onderzoeksprocedure, hetgeen passend wordt geacht omdat dit een
uitvoeringshandeling betreft van algemene strekking (artikel 2, lid 2, onder
a), verordening (EU) 182/2011).
Tot slot, volgt uit artikel 10, vierde lid, AMLD6 dat de Commissie – in
overeenstemming met de onderzoeksprocedure van artikel 54, tweede lid,
AMLD6 – een uitvoeringshandeling kan vaststellen betreffende het format
voor de registratie van informatie in de UBO-registers. Nadere uitwerking
in een uitvoeringshandeling is hier mogelijk aangezien dit een
niet-essentieel onderdeel van de wetgevende handeling betreft.
Uitvoering, in plaats van delegatie, ligt hier voor de hand omdat met een
format beoogd wordt dat de richtlijn volgens eenvormige voorwaarden
wordt uitgevoerd. Een onderzoeksprocedure wordt passend geacht omdat
dit een uitvoeringshandeling betreft van algemene strekking (artikel 2, lid
2, onder a), verordening (EU) 182/2011). Het kabinet is echter kritisch over
de wenselijkheid van de toekenning van deze bevoegdheid omdat de nut
en noodzaak hiervan onvoldoende duidelijk is, en zal hier opheldering
over vragen. Te meer nu dit van invloed kan zijn op de inrichting van de
(relatief recent) tot stand gebrachte nationale UBO-registers van de
lidstaten.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
AMLD6 moet drie jaar na inwerkingtreding van de AMLD6 door de
lidstaten zijn geïmplementeerd. De AMLR treedt in werking op de
twintigste dag nadat deze is bekendgemaakt door publicatie in het
Publicatieblad van de EU, en zal vanaf drie jaar daarna van toepassing
zijn. Het kabinet acht dit realistische termijnen.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Vijf jaar na het van toepassing zijn van de AMLR zal de Commissie een
verslag uitbrengen over de toepassing van de AMLR. Vervolgens zal de
Commissie elke drie jaar een verslag uitbrengen. Drie jaar na het van
toepassing zijn van de AMLR zal de Commissie ook een verslag
uitbrengen over de noodzaak en proportionaliteit van het verlagen van de
het percentage voor de identificatie van UBOs van juridische entiteiten
alsmede het verlagen van de limiet voor contante betalingen. De
Commissie zal ook vijf jaar na transpositie van de AMLD6 een verslag
uitbrengen over de implementatie van deze richtlijn, en daarna elke drie
jaar. Het kabinet staat positief tegenover deze evaluaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

15

e) Constitutionele toets
Niet van toepassing.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
Op de naleving van de AML/CFT-verplichtingen door meldingsplichtige
instellingen wordt toezicht gehouden door verschillende AML/CFTtoezichthouders. Hoewel dit in hoge mate voortbouwt op het reeds met de
eerdere AML/CFT-richtlijnen in het leven geroepen kader worden de
verplichtingen op bepaalde onderdelen gewijzigd of aangescherpt.
Daarnaast bevatten de voorstellen verschillende bepalingen omtrent
samenwerking tussen toezichthouders onderling en met de AMLA. Meer
harmonisatie en betere samenwerking kan de efficiëntie in het toezicht
verbeteren. Tegelijkertijd worden er wel uitgebreidere eisen gesteld wat
aanvullende werklast met zich mee kan brengen. Ook ten aanzien van de
handhaving en uitvoering in het kader van de UBO-registers en het
verwijzingsportaal bankgegevens wordt voortgebouwd op bestaande
verplichtingen, maar worden tegelijkertijd nieuwe of scherpere eisen
gesteld. Dit kan tot een hogere werklast leiden voor handhaving en
uitvoering. De voorgestelde wijzigingen voor FIUs bouwen tevens voort
op bestaande verplichtingen en wijzigen deze of scherpen deze verder
aan. Dit heeft onder andere gevolgen voor de werkzaamheden van de
FIU-Nederland, bevoegdheden van de FIU-Nederland en informatiedeling
met Europese FIUs.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
De voorstellen hebben naar verwachting geen directe implicaties voor
ontwikkelingslanden. Wel kent de AMLR strengere regels voor meldingsplichtige instellingen waar sprake is van cliënten uit bepaalde derde
landen. Dit zouden ook ontwikkelingslanden kunnen zijn. Dit bouwt deels
voort op het huidige AML/CFT-raamwerk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3202

16