Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

34 352

Uitvoering en evaluatie Participatiewet

Nr. 223

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 september 2021
In de commissievergadering van 8 juni heeft u Minister Koolmees om een
schriftelijke reactie verzocht op twee berichten in de media. Het gaat om
het bericht in Trouw «De Participatiewet moet op de schop, vinden
gemeenten: Te veel wantrouwen» en een uitzending van Een/Vandaag
«Uitkering Johan werd onterecht afgewezen en hij is niet de enige: «Ik
moest eten scoren op straat»». Met deze brief kom ik tegemoet aan uw
verzoek.
In zijn brief van 19 januari 2021 (Kamerstuk 34 352, nr. 207) heeft mijn
voorganger, Bas van ’t Wout, aangegeven meerdere signalen, zowel
vanuit de media als vanuit het werkveld, te hebben ontvangen die de
vraag opwerpen of bij de uitvoering van de Participatiewet voldoende oog
is voor de menselijke maat. In dat kader zijn er dit voorjaar verschillende
rondetafelgesprekken met gemeenten georganiseerd om de reikwijdte en
aard van de signalen te kunnen duiden. Minister Koolmees heeft u in zijn
brief van 4 juni jl. zowel geïnformeerd over de uitkomsten van de ronde
tafels, als het vervolgtraject.1
Ik hecht eraan dat dit traject met voortvarendheid wordt opgepakt. Juist
bij de uitvoering van de Participatiewet die veel kwetsbare burgers
bedient, dient de menselijke maat centraal te staan. Die menselijke maat
verdient niet alleen een duidelijke verankering in de regelgeving, maar
stelt ook eisen aan de uitvoering en de wijze waarop die wordt aangestuurd. Het kabinet kiest ervoor om dit vraagstuk op te pakken als een
brede maatschappelijke opgave, waarbij er in samenwerking met het veld,
experts en bijstandsgerechtigden wordt gekeken naar mogelijke oplossingen in de volle breedte van de uitvoering. De resultaten van dit traject
zullen daarbij ook input zijn voor het bredere onderzoek naar hardvochtige

1

kst-34352-223
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Brief uitkomsten rondetafelgesprekken en vervolgaanpak, Kamerstuk 34 352, nr. 213.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 352, nr. 223

1

effecten in de sociale zekerheid, zoals door Minister Koolmees aan u
toegezegd in zijn brief van 12 februari jl.2
De door u gesignaleerde berichtgeving benadrukt voor mij nogmaals de
urgentie van de brede opgave. Ik neem deze signalen dan ook nadrukkelijk
mee in de verdere uitwerking van een beleidsplan zoals in de brief van
4 juni jl. is toegezegd.
Als onderdeel van het vervolgtraject hebben deze zomer al de eerste
focusgroepen met bijstandsgerechtigden plaatsgevonden en een eerste
stakeholdersdag met een breed scala aan bij de uitvoering betrokken
organisaties en experts. In de focusgroepen werd gesproken over de
verschillende knelpunten die in de uitvoering van de Participatiewet
worden ervaren. Op 7 september heb ik een vervolggesprek met
bijstandsgerechtigden gevoerd en de komende weken zullen er nog twee
stakeholderdagen plaatsvinden om met betrokkenen de verschillende
oplossingsrichtingen en oplossingen te verkennen.
Gelijktijdig vindt er een synthese-onderzoek plaats waarin de huidige
wetenschappelijke inzichten met betrekking tot de menselijke maat binnen
de bijstandsverlening in samenhang worden geanalyseerd. Ook heb ik
juridische experts met betrekking tot de Participatiewet gevraagd hun
inzichten te bundelen.
De opgehaalde inzichten, zowel vanuit de onderzoeken als de gesprekken
met bijstandsgerechtigden en het veld, moeten leiden tot een beleidsplan
voor de nieuwe bewindspersoon, zodat hier binnen de nieuwe regeerperiode direct stappen op kunnen worden gezet. Het beleidsplan zal zowel
bestaan uit korte (quick wins) als langere termijn oplossingen en de
daaraan verbonden dilemma’s. Ik zeg u toe u voor het einde van dit jaar
over de verdere voortgang van dit traject te informeren.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
A.D. Wiersma

2

Brief Uitvoering motie van het lid Omtzigt (Kamerstuk 35 510, nr. 13) over het doorlichten van
wetten op hardvochtige effecten op burgers, Kamerstuk 26 448, nr. 643.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 34 352, nr. 223

2