1

Directoraat-Generaal
Politie
Regie en Strategie

Ontwikkelingen in de taakuitvoering van de
politie

Bijlage nummer

Datum
27 juni 2018
Ons kenmerk
2304138

1

Ontwikkelingen in de taakuitvoering van de politie
Gebiedsgebonden politiezorg
De politie staat midden in de snel veranderende samenleving. Wil de politie
aansluiting bij de samenleving houden, dan is het noodzakelijk dat zij meegaat
met de ontwikkelingen in de maatschappij. Dit noopt om aanpassingen binnen de
politieorganisatie. Voor de gebiedsgebonden politiezorg is hiervoor de
ontwikkelagenda GGP opgesteld (bijgevoegd). De ontwikkelagenda gaat in
essentie over de vraag hoe (mondiale) maatschappelijke en technologische
ontwikkelingen neerslaan in de wijk en hoe de politie zich daartoe moet
verhouden. Het betekent probleem- en informatie gestuurd werken op een manier
en niveau welke recht doen aan de lokale context van de basisteams.
De ontwikkelagenda GGP richt zich op vier externe opgaven; 1) Het verder
integreren van de digitale wereld (waaronder social media) in het
gebiedsgebonden politiewerk, 2) Het politiewerk in een veranderende en diverse
samenleving (de wereld in de wijk), 3) Het verder invulling geven aan moderne
nabijheid in de wijk en 4) De aanpak van ondermijning binnen de basisteams. In
mijn brief van december 2017 heb ik deze sporen nader toegelicht. 1 Met de
ontwikkelagenda GGP groeit de politieorganisatie naar een politie die
gebiedsgebonden is, die continu in verbinding is met de omgeving, zowel digitaal
als door middel van de aanwezigheid van de politie in de wijk op een eigentijdse
manier, en meebeweegt in de ontwikkelingen van onze veranderende en diverse
samenleving.
De gelden die vanuit het regeerakkoord vrijkomen voor agenten voor de wijk
dragen bij aan de uitvoering van de ontwikkelagenda. Het gezag zal op voorstel
van de politiechef in elke eenheid invulling geven aan de vraag waar de extra
capaciteit en expertise het beste kan worden ingezet. Daarmee kan optimaal

1

Kamerstukken II 2017/2018, 29 628, nr. 754
Pagina 1 van 5

worden ingespeeld op de lokale veiligheidsproblematiek en worden de nieuwe
agenten daar ingezet waar de gezagen en de politie dat nodig achten 2.
In het Landelijk Overleg Veiligheid en Politie zijn maatregelen vastgesteld die de
genoemde ontwikkelingen in de GGP moeten ondersteunen. Juist omdat de
ontwikkelingen binnen de GGP lokaal plaatsvinden, is niet sprake van een top
down aanpak. De maatregelen zien bijvoorbeeld op het organiseren van
netwerkbijeenkomsten, het faciliteren van het gesprek in de lokale driehoek, het
oprichten van een landelijk netwerk van basisteamchefs, de basisteamchef in
positie brengen bijvoorbeeld door het verruimen van zijn bevoegdheden ten
aanzien van het teambudget, verruimen van de urgentiebudgetten in de
eenheden en het verkennen van nieuwe vormen van samenwerking in de
bedrijfsvoering en operatie. De politie bespreekt regelmatig in het LOVP de
voortgang van bovengenoemde maatregelen. Onderdeel hiervan is de aansluiting
tussen recherche/opsporing en het basisteam.

Directoraat-Generaal
Politie
Regie en Strategie
Datum
27 juni 2018
Ons kenmerk
2304138

In lijn met de uitkomsten van de evaluatie Politiewet 2012 wordt ook bij de
dagelijkse invulling en uitvoering van het basisteam steeds meer ruimte gegeven
aan lokaal maatwerk. Dit doet ook recht aan de diversiteit binnen districten en
basisteams (geografisch, betrokken gemeenten, economische omstandigheden,
bevolkingsdichtheid etc). Binnen elk district is flexibele capaciteit beschikbaar
waarbij handhaving, opsporing en intelligence aan elkaar zijn verbonden. De
capaciteit wordt in overleg met de basisteamchefs en distritsrecherche door de
districtschef ingezet ter ondersteuning van het basisteam. Naar behoefte is sprake
van versterking of ondersteuning door specialisten uit de regionale eenheid. Het
beschikbaar maken en houden van deze flexibele capaciteit blijft aandachtspunt.
In de ontwikkelagenda GGP komt de samenwerking tussen opsporing en het
basisteam aan de orde in de opgave ‘samenspannen tegen ondermijning’.
Onderdeel van deze aanpak zijn het initiëren en organiseren van kleinschalige
projecten ten behoeve van de aanpak van lokale ondermijning met een stevige
bijdrage van de gebiedsgerichte opsporing en het doorontwikkelen van de
gebiedsgerichte opsporing en (daarbinnen) de recherchefunctie binnen het
basisteam.
Twee onderwerpen die nauw samenhangen met de ontwikkelingen in de GGP zal
ik nader uitlichten. Het eerste onderwerp betreft de ambitie tot het verhogen van
het HBO-niveau in de GGP. Hiervoor verwijs ik naar een separate brief over het
politieonderwijs waarin wordt ingegaan op de ambitie naar meer hoger opgeleiden
binnen de politie. Het tweede onderwerp betreft de dienstverlening van politie, in
essentie het contact tussen de burger en politie. Daarop ga ik hieronder nader in.
Burgercontact
Bij de begrotingsbehandeling 2018 van Justitie en Veiligheid van 29-30 november
2017 heeft het lid Van Dam (CDA) een motie ingediend 3 die oproept tot
politiebeleid dat gericht is op het zo snel als mogelijk aangifte kunnen doen,
passend bij de individuele behoeften en mogelijkheden. Uw Kamer benadrukte
daarbij het belang van het eerste contact met een slachtoffer na een misdrijf.

2
3

Kamerstukken II 2017/2018, 29 628, nr. 784
Handeling II 2017/18 34775 VI, nr. 56
Pagina 2 van 5

Zoals bekend werkt de politie continu aan het verbeteren en ontwikkelen van haar
dienstverlening. Deze maatregelen en ontwikkelingen heb ik u in eerdere brieven
of tijdens algemeen overleggen geschetst en zal ik hieronder nog kort toelichten.
De politie wil een moderne en effectieve organisatie zijn, benaderbaar zoals dit in
de samenleving anno 2018 verwacht mag worden. In een internetsamenleving en
een 24uurs-economie waarin met private dienstverleners op elk gewenst moment
contact gelegd kan worden, ontstaat een gelijksoortige verwachting bij andere
dienstverleners zoals de politie. De politie werkt vanuit een nieuwe visie op
burgercontact. Het doel is om de dienstverlening persoonlijker te maken waarbij
de keuze voor de wijze van contact – tijdstip en kanaal – is afgestemd op de wens
van de burger en elk contact wordt gemeten op tevredenheid. Echter, het
doorvoeren van de benodigde ontwikkelingen en het toepassen in de dagelijkse
werkzaamheden is een proces dat tijd kost; het vraagt een cultuurverandering,
veranderingen van systemen en werkwijzen.
Hieronder zullen alle maatregelen en ontwikkelingen worden benoemd die de
politie neemt om haar dienstverlening aan te passen aan de wensen van de
burger.

Directoraat-Generaal
Politie
Regie en Strategie
Datum
27 juni 2018
Ons kenmerk
2304138

Laagdrempelig contact
Het burgercontact van de politie is altijd gericht op zo snel en zo laagdrempelig
mogelijk melding of aangifte doen. De politie wil in de toekomst daarbij meer
nadruk leggen op de mogelijkheden van meldingen. Het gaat er immers niet om
hoé de burger contact opneemt, maar vooral dát de burger contact opneemt.
Daarbij is niet iedereen geholpen met de start van een strafrechtelijk traject (een
aangifte) maar ligt de vraag aan politie vaak ergens anders. De politie dient
hiervoor in goede verbinding met de burger te staan, het vermogen te hebben om
door te vragen en de vraag achter de vraag te kunnen achterhalen. Enkele
initiatieven van de politie om op een laagdrempelige manier in contact te komen
met burgers zijn ‘Op de foto met je wijkagent’ (Oude Maas, Eenheid Rotterdam),
vooral om met jongeren op een laagdrempelige manier in contact te komen en
verder te praten. Een ‘pop-up bureau’ in de wijk, zodat mensen na de
boodschappen in het winkelcentrum een praatje kunnen maken en/of aangifte
kunnen doen, inclusief wijkagentspreekuur (Breda, Eenheid Zeeland-WestBrabant). Een gelijksoortig initiatief is een camper die alle weekmarkten in de
regio afgaat (Leiden-Midden, eenheid Den Haag). Dit draagt ook bij aan het
vertrouwen van de burger in de politie. Daarnaast bestaan er pilots met webcare
(eenheid Oost-Nederland) of een social media coördinator (Midden-Schieland,
eenheid Rotterdam). Een bepaalde doelgroep (vaak jongeren en jongvolwassenen) vinden het makkelijker om in contact te komen via social-media
kanalen. Door laagdrempelig contact en bekendheid met politie wordt de stap om
meldingen te maken en zo nodig aangifte te doen kleiner gemaakt. Initiatieven
hiertoe ontstaan vanuit de lokale context en worden ondersteund vanuit de
ontwikkelagenda GGP 4).
Terugkoppeling en juiste bejegening
Naast het zo snel en zo makkelijk mogelijk melden of aangifte doen investeert de
politie in het burgercontact door terugkoppelingen of aandacht voor juiste
bejegening. Het terugkoppelen aan aangevers, slachtoffers en melders is staand

4

Kamerstukken II 2017/2018, 29 628, nr. 754
Pagina 3 van 5

beleid en wordt gemonitord. Over delicten die in de categorie High Impact Crime
vallen wordt momenteel in meer dan 90% van de zaken binnen 14 dagen terug
gemeld.
Via het burgertevredenheidsonderzoek verkrijgt de politie inzicht in de behoefte
en de tevredenheid van de burger. Dit nieuwe instrument bestaat uit twee
trajecten en is bedoeld als leerinstrument voor de organisatie. Enerzijds betreft
het de politiemonitor, een landelijke enquête die tweejaarlijks onder aangevers
zal worden gehouden (met de wens dit op termijn uit te breiden naar melders).
Anderzijds betreft het burgertevredenheidsonderzoek, een traject om met behulp
van verschillende instrumenten de dialoog aan te gaan met de burger over de
ervaren dienstverlening. Een voorbeeld hiervan is de ‘beltool’. Hierbij worden
burgers die recent aangifte hebben gedaan teruggebeld om te horen hoe zij het
aangifteproces hebben ervaren en om feedback te vragen. Het
burgertevredenheidsonderzoek wordt dit jaar in alle eenheden gestart.

Directoraat-Generaal
Politie
Regie en Strategie
Datum
27 juni 2018
Ons kenmerk
2304138

Ondersteunende functies en maatregelen
Zoals ik u in de beleidsreactie op het WODC onderzoek naar de oorzaken van de
daling van de in de Veiligheidsmonitor van het CBS gemeten aangiftebereidheid 5
heb gemeld blijkt uit onderzoek dat de aangiftebereidheid sterk samenhangt met
de ernst van het delict. Mijn beleid is dan ook gericht op een aanpak per type
delict. Per brief d.d. 19 juni 6 2018 informeerde ik u over de inzet rondom
slachtoffers van mensenhandel of seksuele uitbuiting. In de beleidsreactie 7 op het
WODC onderzoek zedenslachtoffers wordt ingegaan op maatregelen die
zedenslachtoffers zouden moeten stimuleren om aangifte te doen. In de brief over
integrale aanpak cybercrime 8 wordt ook ingegaan op bewustwording en welke
acties daartoe worden genomen, hetgeen bijdraagt aan het stimuleren tot het
doen van melding of aangifte. Verder kan ik u melden dat de uitbreiding van
internetaangifte met meerdere delicten (cybercrime, te weten ransomware en
helpdeskfraude, en bestaande delicten maar mét opsporingsindicatie) najaar 2018
gereed is.
Volgens de veiligheidsmonitor 2017 is het aangiftecijfer nagenoeg gelijk gebleven.
De politie heeft met het zicht op de invoering van tweefactorauthenticatie per 1
april 2017 het aantal internetaangiften nauwkeurig gevolgd. Na invoer van deze
tweefactorauthenticatieplicht is er een dip in de aantallen internetaangiften
ontstaan. De oorzaak hiervan moet nog onderzocht worden maar de invoering
van tweefactorauthenticatie als verklaring ligt in de rede. De verplichting hiertoe
komt voort uit betrouwbaarheidseisen die OM, opsporingsinstanties en
rechtbanken stellen. Bevoegde instanties moeten zekerheid hebben over de
identiteit van de persoon die aangifte doet en daarmee een strafrechtproces
start 9. Voor het gebruik van tweefactorauthenticatie hoeft men zich slechts
eenmaal te registreren. Het ligt in de verwachting dat de afname in aantallen
internetaangiften tijdelijk is en op termijn herstelt.
5

Kamerstukken II 2015/2016, 29628, nr. 663
Kamerstukken II, 2017/18, 33552 nr. 48
7
Kamerstukken II, 2016/17, 33552 nr. 33
8
Kamerstukken II, 2017/18, 28684 nr. 522
9
Besluit van 6 oktober 2016, houdende regels betreffende het gebruik van elektronische
stukken (besluit digitale stukken strafvordering).
6

Pagina 4 van 5

In de kwalitatieve versterking van de Regionale Service Centra (RSC’s) wordt naast de hierboven genoemde nieuwe visie op burgercontact - ook voorzien
doordat in een aantal eenheden naast een vaste kern medewerkers (MBO) een
tijdelijke flexibele schil is gevormd met hoger-opgeleid en flexibel inzetbaar
personeel. De eerste bevindingen van de pilot zijn positief. Daarnaast vindt een
uitgebreide pilot webcare plaats. Burgers kunnen via sociale-mediakanalen in
direct contact komen met de politie. Vragen of niet-spoedeisende meldingen
worden meteen in behandeling genomen. Burgers kunnen hun meldingen
bekrachtigen met foto’s en filmpjes. Het webcareteam zorgt voor een snelle en
adequate beantwoording of opvolging van de binnengekomen berichten. De pilot
heeft thans in Twente plaatsgevonden en zal worden uitgebreid naar de gehele
eenheid Oost-Nederland.

Directoraat-Generaal
Politie
Regie en Strategie
Datum
27 juni 2018
Ons kenmerk
2304138

Bij alle meldingen en aangiftes is van belang dat het contact tussen de burger en
de politie zo snel en laagdrempelig mogelijk plaatsvindt. De samenleving
verandert en de dienstverlening van de politie verandert hierin mee. Alle
hierboven genoemde maatregelen dragen bij aan de ontwikkeling van de politie
naar een moderne organisatie.

Pagina 5 van 5