Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 322

Kinderopvang

Nr. 491

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 mei 2023
Inleiding
Kinderopvang vervult een essentiële rol in het leven van veel gezinnen in
Nederland. Het draagt bij aan de ontwikkeling van het kind en daarmee
aan een goede start van hun leven. Daarnaast stelt het ouders in staat om
hun werk en de zorg voor hun kinderen te combineren.
Binnen de kinderopvang heeft de gastouderopvang een belangrijke
functie. Het voorziet in een vraag waaraan centrumopvang niet altijd kan
voldoen. Zo biedt het flexibiliteit voor ouders en is de opvang kleinschalig.
Daarmee sluit gastouderopvang in sommige gevallen beter aan bij de
behoefte dan een kindercentrum. Daarnaast wordt gastouderopvang
veelvuldig aangeboden in niet-stedelijke gebieden, waar minder aanbod
van kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang is.
Tegelijkertijd heb ik zorgen over de kwaliteit van de gastouderopvang. Uit
eerder onderzoek kwam naar voren dat de verschillen in kwaliteit tussen
gastouders groot is; groter dan in de andere opvangvormen. En dat de
toenmalige toezichtsystematiek onvoldoende waarborgen gaf om zwak
presterende gastouders in beeld te brengen en daarop te acteren.1 Gezien
de grote verantwoordelijkheid van een gastouder en het solitaire karakter
van de gastouderopvang is dit een onwenselijke situatie. Ik vind het
belangrijk dat de kwaliteit voldoende is gewaarborgd, zodat alle kinderen
gebruik kunnen maken van gastouderopvang van goede kwaliteit. Om die
reden wil ik de uitschieters naar beneden zo veel mogelijk voorkomen.
Zeker ook met het oog op het nieuwe kinderopvangstelsel. Met een
kinderopvangvergoeding van 96%, zal het gebruik van kinderopvang nog
verder toenemen. Om die reden heb ik aan uw Kamer aangekondigd langs
drie sporen verbetermaatregelen te verkennen:2

1
2

kst-31322-491
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 31 322, nr. 414.
Kamerstuk 31 322, nr. 422.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 322, nr. 491

1

1. Het versterken van toezicht op gastouders
2. Het verbeteren van de begeleiding van gastouders door de
gastouderbureaus
3. Professionalisering van de gastouders
Deze maatregelen zijn bedoeld om de kwaliteitseisen beter te borgen en
om de naleving hierop te versterken. Met deze brief informeer ik uw
Kamer over de aanvullende maatregelen die ik wil nemen om de
begeleiding door de gastouderbureaus te verbeteren en om de
gastouders te professionaliseren.
Leeswijzer
In hoofdstuk 1 zal ik ingaan op de (pedagogische) kwaliteit van de
gastouderopvang. Daarna zal ik in hoofdstuk 2 de verbetermaatregelen
toelichten langs de bovengenoemde sporen, waarmee ik verwacht de
kwaliteit en veiligheid in de gastouderopvang te kunnen waarborgen en
de (mogelijke) gevolgen hiervan. Tot slot ga ik in op het vervolgproces en
de planning.
1. Kwaliteit in de gastouderopvang
Grote verschillen tussen gastouders
Uit de Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang blijkt dat de kwaliteit
van de gastouderopvang gemiddeld genomen vergelijkbaar is met die van
de centrumopvang. Echter, de variatie in de kwaliteit is groter, met forse
uitschieters naar boven én naar beneden3. Het beeld dat er grote
verschillen in kwaliteit bestaan tussen gastouders, komt ook naar voren in
een analyse over knelpunten in de gastouderopvang, die GGD GHOR NL
in 2020 heeft gemaakt4. De Inspectie van het Onderwijs (inspectie) heeft in
2020 het thema-onderzoek «Toezicht op gastouderopvang» uitgevoerd.
Hierin concludeert de inspectie dat toezichthouders niet voldoende zicht
hebben op de kwaliteit van de gastouderopvang. De inspectie ziet risico’s
in het solitaire karakter van de gastouderopvang in combinatie met de
– toen geldende – lage toezichtintensiteit, het toezichtkader en de
kwaliteitsbewaking door gastouderbureaus en het beperkte zicht hierop.
De inventarisatiestudie die het Kohnstamm Instituut in 2022 heeft
uitgevoerd bevestigt het beeld van grote variatie tussen gastouders5. Dit
blijkt bijvoorbeeld uit de mate waarin zij bezig zijn met professionalisering. Zo heeft ongeveer een kwart van de gastouders in (coronajaar)
2021 niet deelgenomen aan professionaliseringsactiviteiten. Terwijl
anderzijds ruim 20% van de gastouders aangeeft ook cursussen te hebben
gevolgd op eigen initiatief, in aanvulling op activiteiten die het gastouderbureau aanbiedt. Juist de deskundigheid van de pedagogisch professional
vormt de basis voor goede kwaliteit van de opvang. Ook geeft 9% van de
gastouders aan (bijna) nooit contact met het gastouderbureau te hebben,
waar 20% van de gastouders dit contact maandelijks heeft. Daarnaast zijn
er tussen gastouderbureaus grote verschillen, zoals in de mate van
contact met de gastouder. Zo geeft bijna 59% van de gastouderbureaus
aan 1–4 uur per jaar te besteden aan begeleiding op locatie per individuele gastouder, terwijl bijna 19% van de bureaus 10 of meer uur per jaar

3

LKK 2019 (Kamerstuk 31 322, nr. 410).
De analyse is gebaseerd op en bevat individuele casussen, die mogelijk herleidbaar zijn naar
individuele personen. Om deze reden is de analyse niet aan uw Kamer toegezonden.
5
Kamerstuk 31 322, nr. 462.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 322, nr. 491

2

begeleiding op locatie biedt. Het is van belang om goed zicht te hebben
op de opvangpraktijk om de gastouder de juiste begeleiding te kunnen
bieden.
In de gastouderopvang is er de laatste jaren sprake van een daling van het
aantal gastouders. Hierbij lijkt er sprake van een natuurlijke selectie en
professionalisering onder gastouders. Een indicatie hiervoor is het
stijgende aantal kinderen dat een gastouder gemiddeld opvangt.
In 2013 waren er nog 46.500 gastouders die gezamenlijk 96.000 kinderen
opvingen, dus één gastouder op 2,1 kinderen. In 2017 is dit aantal gedaald
naar 33.500 gastouders met 119.000 kinderen, dus één gastouder op 3,6
kinderen. Begin 2023 zijn er nog circa 18.500 gastouders geregistreerd, die
gezamenlijk 95.000 kinderen opvangen, dus één gastouder op 5,1
kinderen. De stijging van het gemiddelde aantal kinderen dat wordt
opgevangen gaat gepaard met een afname van familiaire gastouderopvang.
In 2014 ving 24% van de gastouders uitsluitend kinderen op waarmee zij
een familierelatie hadden (veelal kleinkinderen). In 2022 is dat percentage
gedaald naar 14%. Tot slot blijkt dat het aantal professionele netwerkcontacten van gastouders, zoals met bemiddelingsmedewerkers van het
gastouderbureau en met andere gastouders, is toegenomen ten opzichte
van 2014.6
Om meer zicht te krijgen op de uitschieters in kwaliteit heb ik de onderzoekers van de Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang gevraagd om
verdiepende analyses te doen op de bestaande data uit de jaren 2017 tot
en met 2019. Hierbij bied ik u het rapport aan. Uit de analyse blijkt dat
ruim 21% van de gastouders lage of zeer lage pedagogische kwaliteit
biedt. Deze gastouders bieden een sociaal emotioneel veilige omgeving,
maar hebben weinig interactie met kinderen en het activiteitenaanbod is
weinig gevarieerd. Dit betekent dat kinderen in beperkte mate worden
gestimuleerd in hun ontwikkeling. Er is daarnaast een grote middengroep
(42%) van gastouders die positief en sensitief reageren in interacties met
kinderen en waar enige aandacht is voor ontwikkelingsstimulering. Tot
slot is er een kopgroep van ruim 37% van de gastouders. Zij zijn sensitief
in hun reacties naar kinderen en weten kinderen te stimuleren en uit te
dagen door een rijk activiteitenaanbod. Deze gastouders werken ook vaak
met een kindvolgsysteem en volgen verschillende cursussen om zich
verder te professionaliseren.
Het doet mij deugd om te zien dat er een grote groep gastouders is die
hoogwaardige kwaliteit biedt als pedagogisch professional. Bovenstaande
bevestigt echter ook dat het stelsel onvoldoende waarborg biedt voor de
kwaliteit. De kwaliteitseisen zijn onvoldoende scherp geformuleerd om de
basiskwaliteit van de gastouderopvang en begeleiding door gastouderbureaus te bewaken. Daarom kondig ik in het volgende hoofdstuk een aantal
maatregelen aan om de wettelijke kwaliteitseisen aan te scherpen.
Pedagogische kwaliteit in de gastouderopvang
Kinderopvang kan een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van kinderen
als deze van voldoende (pedagogische) kwaliteit is.7 Dit betekent dat het
welzijn van de kinderen en hun ontwikkeling worden bevorderd. Pedagogische kwaliteit bestaat uit twee pijlers, namelijk de structurele kwaliteit
6

7

Inventarisatiestudie gastouderopvang door Kohnstamm Instituut (Kamerstuk 31 322, nr. 462.)
en kwartaalrapportages kinderopvang die worden gepubliceerd via www.rijksoverheid.nl.
Comparing center-based with home-based child care: type of care moderates the association
between process quality and child functioning, Early Childhood Research Quaterly 62 (2022),
Sluiter, Fekkes, Fukkink 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 322, nr. 491

3

en de proceskwaliteit. Structurele kwaliteitskenmerken zijn bijvoorbeeld
de groepssamenstelling en -grootte, de ruimtes, de opleiding van de
pedagogisch professionals en het pedagogisch beleidsplan. In de
gastouderopvang is een aantal van deze (structuur)kenmerken per
definitie goed gewaarborgd. Eén en dezelfde gastouder verzorgt de
opvang, de groepen zijn klein (maximaal zes kinderen) en vaak is de
groepssamenstelling relatief stabiel. Terwijl in de centrumopvang eisen
worden gesteld om de stabiliteit te waarborgen, zoals bijvoorbeeld het
vaste gezichtencriterium.8
Bij proceskwaliteit gaat het om de leer- en ontwikkelvaardigheden die
kinderen in de kinderopvang opdoen. Het is het fundament van welbevinden en betrokkenheid en van een positieve ontwikkeling van het kind.
De pedagogisch professional vervult een sleutelrol in de pedagogische
kwaliteit.
De interactievaardigheden van de pedagogisch professional hebben
invloed op de interacties die het kind opdoet met andere kinderen, met de
pedagogisch professional en met de leefomgeving van het kind. Met de
inrichting van de ruimte, het aanbod van speelmaterialen en het dagprogramma heeft de pedagogisch professional invloed op de leefomgeving.
Uit onderzoekd blijkt dat de kwaliteit van de professional in de gastouderopvang (door de kleinschaligheid en één-op-één relatie) nog bepalender is
voor de ontwikkeling van het kind dan in een kindercentrum. De interactievaardigheden van pedagogisch professionals laten zich niet direct vangen
in kwaliteitseisen, maar met enkele eisen die zien op structuurkenmerken
zijn hier wel randvoorwaarden voor gecreëerd. Denk hierbij aan het
pedagogisch beleid, opleiding/training en pedagogische ondersteuning. In
de centrumopvang zijn de eisen hiervoor – zeker na invoering van de Wet
Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) in 2018 – steviger verankerd in
de regelgeving dan in de gastouderopvang. In de centrumopvang heeft dit
tot een kwaliteitsimpuls geleid. De gastouderopvang is destijds niet
meegenomen in de Wet IKK.
Daarom wil ik nu ook voor de gastouderopvang de kwaliteit versterken
door deze randvoorwaarden steviger te verankeren in de regelgeving.
Hiermee wil ik de basis met het pedagogisch beleid, de pedagogische
begeleiding door het gastouderbureau en de professionaliteit van de
gastouder versterken.
2. Maatregelen om de kwaliteit te waarborgen
Uit voorgaande analyse blijkt dat met name de proceskwaliteit van
gastouderopvang en goede begeleiding door gastouderbureaus onvoldoende zijn gewaarborgd in het huidige stelsel. Daarom wil ik de
kwaliteitseisen in de wet- en regelgeving voor gastouders en gastouderbureaus aanscherpen. Daarnaast zijn reeds stappen gezet om het toezicht
op de gastouderopvang te versterken. In dit hoofdstuk beschrijf ik
achtereenvolgens de maatregelen gericht op het versterken van het
toezicht, op het verbeteren van de begeleiding door gastouderbureaus en
op professionalisering van gastouders. Tot slot ga ik nader in op de
gevolgen van deze maatregelen voor ouders, gastouders en gastouderbureaus.

8

De Nederlandse kinderopvang in wetenschappelijk perspectief, 2017, Fukkink e.a.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 322, nr. 491

4

Versterken van het toezicht
Voor het versterken van het toezicht heb ik reeds een eerste stap gezet.9
De frequentie van het toezicht is sinds 2022 verhoogd. Per gemeente
wordt nu jaarlijks minimaal 50% van de voorzieningen voor gastouderopvang geïnspecteerd10. Om ervoor te zorgen dat iedere gastouder
regelmatig wordt geïnspecteerd, wordt uitgegaan van een minimale
frequentie van eens in de drie jaar. Zo behouden gemeenten en GGD’en
ruimte om risicogestuurd toezicht uit te voeren. Eind van dit jaar verwacht
ik uw Kamer het Landelijk Rapport Toezicht over 2022 toe te sturen,
waarin de Inspectie van het Onderwijs onder meer zal ingaan op de
bevindingen ten aanzien van de intensivering van het toezicht in 2022.
Met GGD GHOR NL en VNG blijf ik in gesprek over verdere verbeteringen
in het toezicht.
Daar helpen stevigere en duidelijke kwaliteitsnormen in wet- en regelgeving de toezichthouder en handhaver om effectief te opereren.
De hieronder voorgestelde maatregelen zijn tot stand gekomen op basis
van verschillende onderzoeksrapporten, na gesprekken met partijen uit
het veld11 en met wetenschappers.
Verbeteren van de begeleiding door gastouderbureaus
Het gastouderbureau vervult een belangrijke rol in de gastouderopvang.
Het bureau brengt de opvang tussen gastouder en vraagouder tot stand,
stelt een pedagogisch beleidsplan op waarnaar de gastouder handelt en
begeleidt de gastouder hierbij. Daarnaast vervult het bureau ook een
kassiersfunctie. Om deze rol goed te kunnen vervullen, is het belangrijk
dat het gastouderbureau over de juiste expertise beschikt, goed zicht heeft
op de opvangpraktijk van de gastouder en dus ook regelmatig bij de
gastouder over de vloer komt. Met de volgende maatregelen wil ik de
begeleidende rol van het gastouderbureau steviger verankeren in de
regelgeving:
1. In de begeleiding van de gastouder door het gastouderbureau wil ik de
pedagogische kwaliteit nadrukkelijker een plek geven. Concreet wordt
pedagogische coaching een verplicht onderdeel van de begeleiding.
Volgens respondenten in de centrumopvang heeft deze maatregel in
de centrumopvang bijgedragen aan een verhoging van de kwaliteit, zo
blijkt uit de evaluatie van de Wet IKK.
2. Ik wil de kwaliteit van de pedagogische begeleiding, waaronder de
coaching, waarborgen. Daarom wil ik in de regelgeving vastleggen dat
gastouderbureaus moeten beschikken over pedagogische expertise
op hbo werk- en denkniveau.
3. Gastouderbureaus beschrijven nu al in hun pedagogisch beleidsplan
hoe ze uitvoering geven aan de vier pedagogische basisdoelen van de
kinderopvang:
• Emotionele veiligheid voor het kind bieden
• Het bevorderen van persoonlijke competenties
• Het bevorderen van sociale competenties
• Normen en waarden overbrengen
Ik wil deze vier basisdoelen verankeren in de definitie van «verantwoorde gastouderopvang» en concretiseren in de regelgeving.
Deze concretisering kan gastouderbureaus meer houvast bieden bij het
9

Kamerstuk 31 322, nr. 439.
Met de intensivering is ook de norm voor het aantal uur per inspectie uitgebreid van 3 naar
4,5 uur zodat toezichthouders meer tijd hebben voor een inspectie.
11
GGD GHOR NL, Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Stichting Nysa, Brancheorganisatie Kinderopvang, Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang, de Belangenvertegenwoordiger Ouders in de Kinderopvang (BOinK) en stichting Voor Werkende Ouders.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 322, nr. 491

5

uitwerken van deze vier pedagogische doelen en daarmee gastouders
bij het hier uitvoering aan geven op de werkvloer.
4. Het aantal bemiddelingsrelaties dat een gastouder heeft met gastouderbureaus wil ik limiteren op maximaal twee gastouderbureaus.
Door het aantal bemiddelingsrelaties terug te brengen naar maximaal
twee, wil ik de relatie tussen gastouderbureau en gastouder en het
zicht op de opvangpraktijk versterken. Op dit moment is ongeveer 5%
van de gastouders bij drie of meer gastouderbureaus aangesloten. Dit
kan ertoe leiden dat deze gastouderbureaus minder goed zicht hebben
op de opvang, bijvoorbeeld op het aantal aanwezige kinderen. Ook
kunnen de bureaus dan minder verantwoordelijkheid voelen voor de
begeleiding van de gastouder.
Professionalisering van gastouders
Het opvangen van kinderen is een vak. Gastouders zijn pedagogisch
professionals, net zoals medewerkers in de kinderdagopvang of buitenschoolse opvang. Om dit vak goed te kunnen uitoefenen zijn bepaalde
vaardigheden nodig, die een deel van de gastouders minder in lijkt te
zetten. Het gaat daarbij om de interactie tussen gastouder en de kinderen
(de zogenoemde interactievaardigheden), pedagogische basiskennis en
een bewuste visie op of benadering van de eigen opvangpraktijk. Ook
mag je van een professional verwachten dat hij of zij zichzelf verder blijft
ontwikkelen en blijft investeren in het verbeteren van de kwaliteit. Helaas
blijkt dat niet alle gastouders hier actief mee bezig zijn. De professionaliteit van gastouders wil ik daarom beter waarborgen met de volgende
maatregelen in de regelgeving:
5. Op dit moment kun je (ook) gastouder worden met een opleiding op
mbo-niveau 2 of 3 die geen enkel vak bevat dat is gericht op pedagogiek. Pedagogische expertise is onontbeerlijk om een stimulerende
rol te spelen in de ontwikkeling van het kind. Daarom wil ik de
opleidingseisen voor gastouders aanscherpen door een pedagogische
module verplicht te stellen. Zo wil ik waarborgen dat gastouders in
hun opleiding een onderdeel hebben gevolgd gericht op het werken
met kinderen.
6. Na een goede basisopleiding is het belangrijk dat gastouders zich
verder blijven ontwikkelen en bijscholen. Bijvoorbeeld om op de
hoogte te blijven van de nieuwste pedagogische inzichten. Daarom wil
ik permanente educatie voor gastouders verplicht stellen. Een groot
deel van de gastouders volgt nu al bijscholing of cursussen, al dan niet
aangeboden door het gastouderbureau. Met deze maatregel wil ik alle
gastouders hiertoe verplichten.
7. Gastouders werken volgens het pedagogisch beleidsplan met
algemene visie en doelen dat is opgesteld door het gastouderbureau.
Ik vind het belangrijk dat een gastouder bewust nadenkt over de
vormgeving van de eigen opvangpraktijk en de pedagogische
afwegingen die daarbij worden gemaakt. Daarom wil ik dat de
gastouder in een pedagogisch werkplan vastlegt hoe het pedagogisch beleid van het gastouderbureau wordt toegepast. Het pedagogisch werkplan vormt voor de gastouder ook een basis voor het goede
gesprek over pedagogische kwaliteit met het gastouderbureau, ouders
of de toezichthouder. Het werkplan wordt geen uitgebreid beleidsdocument, maar een praktisch handvat dat bijvoorbeeld ingaat op het
dagritme, activiteitenprogramma en op welke manier wordt bijgedragen aan de ontwikkeling van het kind. In het pedagogisch werkplan
moet de gastouder ook aandacht hebben voor hoe de ontwikkeling
van het kind wordt gevolgd. Deze verantwoordelijkheid is voor
gastouders nog niet opgenomen in de regelgeving. Het wordt voor
gastouders niet noodzakelijk om hiervoor een kindvolgsysteem te
gebruiken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 322, nr. 491

6

8. De achterwacht is in de kinderopvang een volwassene die in geval
van calamiteiten binnen 15 minuten ter plaatse kan zijn. Op dit
moment is een gastouder enkel verplicht een achterwacht te regelen
bij het opvangen van vier of meer kinderen, terwijl kindercentra altijd
een achterwacht moeten hebben. Ik wil de achterwachtregeling
wijzigen zodat alle gastouders, ongeacht hoeveel kinderen zij
opvangen, over een achterwacht beschikken.
Naast de wettelijke maatregelen blijf ik mij ook inzetten om op andere
manieren bij te dragen aan de ontwikkeling van de gastouderopvang. Het
werk als gastouder is een solitair beroep. Om deskundigheid en collegiaal
contact tussen gastouders te bevorderen, heb ik WeesVaardig gevraagd
een Learning Community te ontwikkelen. Hier kunnen gastouders op een
makkelijke en toegankelijke manier aan elkaar hun vragen stellen op het
gebied van ontwikkeling en opleiding. Verder kunnen gastouders hier
ervaringen delen, om zo met elkaar te werken aan een rijke omgeving vol
(praktische) kennis voor (aspirant)gastouders.12
Gevolgen van de maatregelen
Met deze set aan maatregelen verwacht ik dat de verschillen verkleind
zullen worden in hoe gastouderbureaus hun taken uitvoeren. Ook bij
gastouders verwacht ik dat de variatie kleiner wordt, omdat gastouders
beter worden toegerust op hun werkzaamheden. Een aanzienlijk deel van
de gastouderbureaus en gastouders zal al aan deze voorgestelde
maatregelen voldoen, maar voor anderen zal dit een inspanning vergen.
Mijn streven hierbij is dat de maatregelen impact hebben om de kwaliteit
te waarborgen. Daartoe dienen de maatregelen uitvoerbaar te zijn voor
gastouders en gastouderbureaus. Een aantal maatregelen die ik wel heb
overwogen, voer ik daarom nu niet door.
Voor de uitvoerbaarheid van de maatregelen overweeg ik tevens
(beperkte) overgangstermijnen te hanteren voor gastouderbureaus of
gastouders die nog niet aan bepaalde eisen voldoen. Ook zal ik duidelijk
communiceren naar de sector over de maatregelen, zodat voor gastouderbureaus en gastouders helder is wat er wanneer van hen wordt verwacht.
Zo probeer ik de sector zo goed mogelijk te ondersteunen in dit traject.
Mogelijk zal de nu voorgestelde set aan maatregelen ondanks deze
mitigerende acties leiden tot (versnelde) uitstroom van een aantal
gastouders dat deze stap niet kan of wil zetten. De gevolgen die dit heeft
voor het aanbod zal ik nauwlettend volgen. Uiteindelijk is voor mij het
waarborgen van de kwaliteit van de gastouderopvang van doorslaggevend belang.
Daarnaast blijf ik aandacht hebben om de (zij)instroom in de gastouderopvang te vergroten, zoals ik in mijn voortgangsbrief aanpak personeelstekort in de kinderopvang in april aan uw Kamer schreef13. Ik zie de
gastouderopvang namelijk ook als een aantrekkelijke manier om de
kinderopvangsector in te stromen. De gastouder heeft vrijheid als
zelfstandige en de eisen liggen (ook na invoering van de in deze brief
voorgestelde maatregelen) iets lager dan in de centrumopvang, bijvoorbeeld op het gebied van scholing en taal.
Ik ben mij ervan bewust dat (een deel van de) gastouderbureaus en
gastouders te maken krijgen met extra kosten als gevolg van deze
kwaliteitsmaatregelen. Bijvoorbeeld omdat zij meer tijd kwijt zijn aan
begeleiding en bijscholing. Een gedeelte van de extra kosten die zij maken
12
13

Uitwisseling tussen gastouders kinderopvang | Startup in Residence Intergov.
Kamerstuk 31 322, nr. 488.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 322, nr. 491

7

zullen zij mogelijk doorberekenen in het tarief dat zij vragen aan ouders.
Om negatieve gevolgen voor de toegankelijkheid voor ouders te
voorkomen, ben ik van plan om de maximum uurprijs voor de gastouderopvang bij de inwerkingtreding van deze maatregelen te verhogen. Op
basis van ramingen van de hoofdlijnen van dit voorstel, kom ik uit op een
verhoging van de maximum uurprijs voor de gastouderopvang met
21 cent.
Deze verhoging geldt vanaf het moment dat de maatregelen inwerking
treden en komt bovenop de gebruikelijke jaarlijkse indexatie. Dit wordt
gedekt door de maximum uurprijzen (MUP) voor dagopvang en bso met
2 cent minder te indexeren. Deze maatregelen zijn onderdeel van de
Voorjaarsnota die in april aan uw Kamer is verzonden.14
3. Vervolgproces
De in deze brief beschreven maatregelen zie ik als een belangrijke stap om
de kwaliteit van de gastouderopvang te verbeteren. Alle kinderopvang in
Nederland dient van goede kwaliteit te zijn, zeker gezien de invoering van
een nieuw financieringsstelsel met een zeer hoge overheidsbijdrage.
Enkele van de voorgestelde maatregelen vergen wijziging van de Wet
kinderopvang. Het betreft het verankeren van de vier pedagogische
basisdoelen in de definitie van «verantwoorde gastouderopvang» en het
creëren van grondslagen voor enkele andere maatregelen. Ik streef ernaar
het wetsvoorstel begin 2024 aan uw Kamer aan te bieden. Voor de overige
maatregelen is een wijziging van onderliggende regelgeving nodig. Bij de
nadere uitwerking van de maatregelen in de wet- en regelgeving blijf ik in
goed overleg met vertegenwoordigende partijen van gastouders,
gastouderbureaus, ouders en van toezicht en handhaving. Mijn streven is
om de wijzigingen per 1 januari 2025 in werking te laten treden.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
C.E.G. van Gennip

14

Kamerstuk 36 350, nr. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 322, nr. 491

8