Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 300 V

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2020

Nr. 71

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2020
Gaarne informeer ik u over de stand van zaken met betrekking tot de
voorgenomen renovatie van het Vredespaleis.
Bij besluit van de voorjaarsnota 2019 stelde het Kabinet 150 miljoen euro
beschikbaar voor de grootschalige renovatie (inclusief asbestsanering)
van het Vredespaleis, te weten 50 miljoen uit de algemene middelen en
100 miljoen uit de leenfaciliteit bij het Ministerie van Financiën (die zal
worden afbetaald lastens de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken). Dit besluit vloeide voort uit de verantwoordelijkheid die
Nederland als gastland heeft voor de huisvesting van het Internationaal
Gerechtshof (IGH) en het Permanente Hof van Arbitrage (PHA). De
Nederlandse regering en in het bijzonder de Minister van Buitenlandse
Zaken is op basis van zetelverdragen verantwoordelijk voor adequate
huisvesting van IGH en PHA.
De Carnegie Stichting, opgericht in 1904, is eigenaar en beheerder van het
Vredespaleis, het bijbehorende terrein en de andere opstallen. De
Carnegie Stichting beschikt niet over de middelen die nodig zijn voor de
renovatie. Het Kabinet heeft als voorwaarde voor de genoemde financiering gesteld dat de Carnegie Stichting het eigendom van het Vredespaleis overdraagt aan de staat. Niet alleen omdat eigendom voorwaarde
is voor toegang tot de leenfaciliteit, maar ook omdat het belangrijk is dat
de staat zeggenschap heeft over de wijze waarop de financiële middelen
ten behoeve van de renovatie worden ingezet, alsmede over adequaat
beheer en onderhoud na renovatie.
Het bestuur van de Stichting gaat hier (vooralsnog) niet mee akkoord en
stelt de statuten en het statutaire doel van de stichting zich verzetten
tegen eigendomsoverdracht. Op mijn verzoek heeft de Landsadvocaat zich
gebogen over deze kwestie. De conclusie luidt dat tegen overdracht van
het eigendom van het Vredespaleis geen juridische bezwaren bestaan.

kst-35300-V-71
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 V, nr. 71

1

Mijn medewerkers en ikzelf hebben het afgelopen anderhalf jaar
veelvuldig overlegd met het bestuur van de Stichting. Tevergeefs verzocht
ik daarbij met een voorstel te komen langs de lijnen van het kabinetsbesluit.
Het Vredespaleis kampt met de gevolgen van langjarig achterstallig
onderhoud, die een grootschalige renovatie noodzakelijk maakt.
Daarnaast heeft het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) vastgesteld dat de
veiligheid van de gebruikers van het Vredespaleis niet langer kan worden
gewaarborgd m.b.t. brand, asbest en beveiliging. In opdracht van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken wordt nu door het RVB een pakket
noodmaatregelen uitgevoerd om de meeste urgente problemen aan te
pakken.
Ondanks de noodmaatregelen voor de korte termijn is het vanwege de
genoemde risico’s niet verantwoord de gerechtshoven nog voor langere
tijd in het Vredespaleis te laten werken. Daarom heb ik in goed overleg
met beide hoven besloten tot hun uithuizing per zomer 2022 teneinde een
veilige en gezonde werkomgeving van alle medewerkers te kunnen
garanderen.
Het is de bedoeling de renovatie na de uithuizing zo spoedig mogelijk ter
hand te nemen. Beide hoven hebben aangegeven graag zo snel mogelijk
na renovatie terug te keren naar het Vredespaleis. Ik ondersteun die wens
en hoop dan ook tot spoedige overeenstemming te komen met de
Carnegie Stichting zodat onnodige vertraging wordt voorkomen.
Het gaat mij er primair om de internationale gerechtshoven adequaat en
veilig te huisvesten, bij voorkeur in het Vredespaleis. Dat vergt professioneel duurzaam beheer en onderhoud door het RVB, in overleg met en tot
tevredenheid van alle betrokkenen: IGH, PHA, gemeente Den Haag, het
Rijk en de Carnegie Stichting.
De Carnegie Stichting heeft mij recent geïnformeerd in ernstige financiële
problemen te verkeren, mede ten gevolge van het wegvallen van
inkomsten door de COVID pandemie. In mijn gesprek met de voorzitter
van de Stichting heb ik aangeven serieus te willen kijken naar een
tijdelijke verhoging van het jaarlijkse subsidiebedrag teneinde de Stichting
in staat te stellen haar acute financiële problemen het hoofd te bieden.
Daar staat tegenover dat goede en constructieve afspraken worden
gemaakt om recht te doen aan de kabinetsvoorwaarden voor de financiering van de renovatie.
Ik wil benadrukken dat ik ook in de toekomst een belangrijke rol zie voor
de Carnegie Stichting. Ook bij eigendomsoverdracht van het Vredespaleis
aan het Rijk resteert een aantal belangrijke taken: het beheer van de
internationale juridische bibliotheek (conform de wens van Andrew
Carnegie), het gastheerschap in het Vredespaleis ten behoeve van beide
hoven, een publieksfunctie en het uitdragen van het gedachtengoed van
Andrew Carnegie op het gebied van vrede en recht.
Ik spreek nogmaals de wens uit spoedig tot een overeenkomst met de
Carnegie Stichting te komen en houd Uw Kamer hiervan op de hoogte.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 V, nr. 71

2