Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1590
Vragen van het lid Van Leeuwen
(SP) aan de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over een
prioriteitenlijst cultureel erfgoed bij
rampen. (Ingezonden 3 februari 2009)
1
Wat is uw oordeel over het feit dat
het Nederlands Instituut voor Fysieke
Veiligheid (NIFV) adviseert dat musea
een prioriteitenlijst moeten opstellen
van cultureel erfgoed, dat in geval
van een ramp of calamiteit gered zou
moeten worden?1
2
Kunt u een overzicht geven welke
musea een rampenplan hebben
vastgesteld waarin staat welke
museumstukken het eerst gered
dienen te worden bij een ramp?
3
Kunt u aangeven welke musea die
reeds een prioriteitenlijst hebben
vastgesteld, deze mede hebben
gebaseerd op resultaten van een
rampensimulatie?
4
Kunt u tevens aangeven welke musea
(nog) niet beschikken over een
rampenplan en/of prioriteitenlijst?
5
Bent u bereid musea te stimuleren en
te verwijzen naar gespecialiseerde
instellingen die kunnen helpen bij het
komen tot of het aanpassen van

KVR35065
2080911610
0809tkkvr1590
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

(bestaande) rampenplannen en deze
te actualiseren?
6
Op welke wijze hebben musea
vastgelegd of en waar er een
geschikte en toegankelijke
verzamelplaats voor museumstukken
is vastgesteld in een rampenplan? Op
welke wijze is het ministerie hierover
geïnformeerd?
7
Is naar uw mening de evacuatie van
cultureel erfgoed bij calamiteiten een
witte plek in de aandacht voor
nationaal erfgoed? Zo nee, waarom
niet?
8
Bent u bereid de Erfgoedinspectie
opdracht te geven naast hun
reguliere inspecties tevens te bezien
of de zorg voor het cultureel erfgoed
bij een brand of overstroming
optimaal is vastgelegd in de
veiligheidsplannen? Kunt u uw
antwoord toelichten?
1

Het Parool, 22 januari 2009: «Musea moeten
een rampenplan maken».

Antwoord
Antwoord van minister Plasterk
(Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 17 februari 2009)
1
Ik onderschrijf het standpunt van het
NIFV dat een prioriteitenlijst
belangrijk is, maar wijs er

tegelijkertijd op dat het slechts een
onderdeel is van de omgang met
risico’s voor cultureel erfgoed.
In de beleidsbrief «Veiligheid voor
Collecties» (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2004–2005, 29 314,
nr. 12) heb ik in 2005 een aantal
maatregelen aangekondigd om de
structurele bescherming van cultureel
erfgoed te verbeteren. Onder andere
ontvangen alle rijksgesubsidieerde
musea sinds 2005 subsidie voor het
wegwerken van
veiligheidsachterstanden en voor het
opstellen van een integraal
veiligheidsplan. Hierin komen in
onderlinge samenhang alle
organisatorische, bouwkundige en
elektronische maatregelen ter
bescherming van publiek en
personeel, en van gebouwen en
collecties aan de orde. Een
calamiteitenplan en een
ontruimingsplan (met een
prioriteitenlijst voor de collecties)
maken onderdeel uit van een
integraal veiligheidsplan.
2
Alle rijksgesubsidieerde musea
beschikken over een
calamiteitenplan. Zij zijn zelf
verantwoordelijkheid voor het treffen
van de noodzakelijke behoud- en
beheersmaatregelen, ook wat betreft
de prioritering bij collectiehulp. Het
opstellen van veiligheidsplannen is
overigens altijd maatwerk, gegeven
de verschillen tussen de musea in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3337

collectie, organisatie, gebouw(en),
locatie of publiek.
Met mijn brief «Veiligheid voor
Collecties» heb ik gelden beschikbaar
gesteld voor de professionalisering
van veiligheidszorg voor cultureel
erfgoed. Niet-rijksinstellingen met
erfgoedcollecties kunnen bij de
Mondriaanstichting subsidie krijgen
voor het opstellen van een
risicoanalyse en deelname aan
regionale/lokale netwerken gericht op
veiligheidszorg. Deze netwerkaanpak
maakt het mogelijk dat
erfgoedinstellingen onderling kennis
en ervaringen uitwisselen over
diverse veiligheidsthema’s.
3
Een goede beveiliging vraagt om een
voortdurend bewustzijn van de
veiligheidsrisico’s. Het houden van
periodieke rampensimulaties in
samenwerking met de brandweer
draagt hier in belangrijke mate aan
bij. Het hebben van een actueel
integraal veiligheidsplan – dat
voorziet in een calamiteitenplan,
periodieke oefeningen en daarbij
eventuele prioriteringen in de
collectiehulp – is een
subsidievoorwaarde voor de
rijksmusea. Alle rijksmusea
beschikken over een integraal
veiligheidsplan, het risicobeheer dat
de musea voeren wordt periodiek
geïnspecteerd door de
Erfgoedinspectie.

musea hebben een eigen
verantwoordelijkheid voor het
risicomanagement. Zoals gezegd
wordt het risicobeheer getoetst door
de Erfgoedinspectie, het ministerie
hoeft niet over de volledige inhoud
van de veiligheidsplannen
geïnformeerd te worden.
7
Nee, naar mijn mening is de
evacuatie van erfgoed – of
veiligheidszorg voor erfgoed in het
algemeen – geen witte plek. Het besef
in de erfgoedwereld van het belang
van risicobeheer is de afgelopen
jaren sterk toegenomen, mede naar
aanleiding van de in mijn beleidsbrief
aangekondigde maatregelen.
8
De Erfgoedinspectie inspecteert reeds
het risicobeheer van de rijksmusea.

4
Zie antwoorden vraag 2 en 3
5
Naar aanleiding van mijn
veiligheidsbrief uit 2005 heb ik het
Kenniscentrum Veiligheid Cultureel
Erfgoed (KVCE) opgericht, waar de
Database incidentenregistratie
cultureel erfgoed (DICE) is
ondergebracht. Ik wijs daarnaast
opnieuw op de stimuleringsregeling
bij de Mondriaanstichting. Het KVCE,
de Mondriaanstichting, maar ook het
Instituut Collectie Nederland, de
Erfgoedhuizen en de sectie
Veiligheidszorg en facility
management van de Nederlandse
Museumvereniging kunnen een
helpende hand bieden bij de
totstandkoming en actualisering van
integrale veiligheidsplannen.
6
De rijksgesubsidieerde musea
hebben de keuze van een
verzamelplaats vastgelegd in de
integrale veiligheidsplannen. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3338