Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2513
Vragen van het lid Piri (PvdA) aan de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid over de kwalificatie «veilig land» in asielzaken (ingezonden 8 april
2021).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid)
(ontvangen 28 april 2021).
Vraag 1
Kent u het bericht «Kwalificatie «veilig land» in asielzaken moet beter
onderbouwd worden»1 en de achterliggende uitspraak met persbericht van
de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling)?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Hoe gaat u de opstelling van de Afdeling, dat de uitspraak relevant is voor de
herbeoordeling van andere landen die u als veilig heeft aangemerkt en voor
de vreemdelingen die uit deze landen afkomstig zijn, verwerken in uw beleid
ten aanzien van asielverzoeken uit vermeend veilige landen?
Hoe gaat u er in de toekomst wel voor zorgen dat u alle beschikbare bronnen
gaat gebruiken om tot de beoordeling te komen of een land al dan niet als
veilig moet worden gezien?
Antwoord 2 en 3
Tot de Afdelingsuitspraak vond de herbeoordeling plaats, zoals uiteengezet in
de Kamerbrieven waarmee uw Kamer over de uitkomst van herbeoordelingen
is geïnformeerd. De meest recente brief hierover is van 30 september 2020.3
Samengevat werd op basis van een beperkt aantal bronnen (Freedom House
en U.S. State Department) en aan de hand van een achttal criteria bezien of
de situatie in een land aanmerkelijk was gewijzigd. Wanneer er een aanmer1

nu.nl: 7 april 2021 https://www.nu.nl/binnenland/6126341/kwalificatie-veilig-land-in-asielzakenmoet-beter-onderbouwd-worden.html.
RvSt: 7 april 2021: Staatssecretaris J&V moet herbeoordeling veilige landen beter onderbouwen https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/@124964/202002809-1-v2/ en
https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/@124992/herbeoordeling-veilige-landen/.
3
Kamerstuk 19 637, nr. 2664.
2

ah-tk-20202021-2513
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

kelijke achteruitgang werd geconstateerd, volgde een uitgebreide herbeoordeling van het betreffende land. In de tussentijd werd het veilige landenbeleid
ten aanzien van dat land opgeschort.
De Afdeling oordeelt dat de herbeoordeling aan de hand van de huidige
criteria mag plaatsvinden. Ook mag een aanwijzing of eerdere herbeoordeling
als uitgangspunt worden genomen. Wel moet een groter aantal bronnen
worden geraadpleegd, waaronder in het bijzonder informatie uit andere
lidstaten, EASO, UNHCR, Raad van Europa en andere relevante internationale
organisaties. Wanneer het niet mogelijk is (al) deze bronnen te betrekken bij
een herbeoordeling, moet dat worden toegelicht en worden gemotiveerd
waarom op grond van de beschikbare informatie geconcludeerd kan worden
dat het land nog steeds als veilig land kan worden aangemerkt.
De werkwijze voor de herbeoordeling van veilige landen van herkomst wordt
in lijn gebracht met de Afdelingsuitspraak. Als gevolg daarvan is inmiddels
gestart met aanvullende herbeoordelingen van de belangrijkste veilige landen
van herkomst; Marokko, Algerije, Tunesië en Georgië. Daarna volgen andere
landen, waarbij steeds geprioriteerd wordt naar instroom. De uitkomst van de
aanvullende herbeoordelingen ontvangt uw Kamer na afronding per brief.
Vraag 4 en 5
Wat betekent de uitspraak voor lopende asielverzoeken uit vermeend veilige
landen? Wordt de beoordeling van dergelijke verzoeken aangehouden tot het
moment dat wel duidelijkheid is over de veiligheid van een land van
herkomst? Zo nee, waarom niet en hoe verhoudt zich dat tot de uitspraak?
Wat betekent de uitspraak voor afgedane asielverzoeken van personen die op
grond van het feit dat ervan uit werd gegaan dat zij uit een veilig land
kwamen geen asiel hebben gekregen? Moeten zaken opnieuw beoordeeld
worden? Zo ja, hoe gaat u hier zorg voor dragen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4 en 5
Aanvragen van asielzoekers uit veilige landen van herkomst worden
afgehandeld in een verkorte procedure, spoor 2. Om aanvragen van
vreemdelingen uit veilige landen van herkomst in die procedure te kunnen
behandelen, moet er sprake zijn van een situatie waarbij de aanvraag
vermoedelijk kennelijk ongegrond zal worden verklaard op grond van artikel
30b, eerste lid, onder b, Vreemdelingenwet (veilig land van herkomst). In
beginsel is daarvan nog steeds sprake. Er is immers geconcludeerd dat de
situatie niet ingrijpend is veranderd. Wel dient de motivering van de plaatsing
op de lijst te worden aangevuld conform de eisen die de Afdeling aan die
herbeoordeling stelt. Lopende procedures worden daarom zoveel mogelijk
afgerond. Of dat mogelijk is, beziet de IND per zaak. Nieuwe instroom uit
veilige landen van herkomst wordt in beginsel ingedeeld in spoor 2. In
voorkomende gevallen valt enige vertraging in de besluitvorming niet uit te
sluiten, aangezien de behandeling van de aanvraag mogelijk moet wachten
totdat de herbeoordeling van het betreffende land is afgerond. Het streven is
echter die vertraging zo kort mogelijk te houden.
Voor zaken die in beroep lopen, geldt dat deze worden doorgezet voor zover
de aanwijzing als veilig land geen onderwerp van geschil is. Indien dat wel zo
is, dan beziet de IND per zaak welke gevolgen daaraan moeten worden
verbonden. Ten aanzien van Marokko, Algerije, Tunesië en Georgië wordt de
rechtbank zo nodig verzocht om gelegenheid te bieden het gebrek in de
herbeoordeling op korte termijn te repareren. Voor andere veilige landen van
herkomst, waarvoor de aanwijzing als veilig land van herkomst bepalend is
voor de motivering van het afwijzend asielbesluit en het motiveringsgebrek
niet in beroep kan worden hersteld, zal de IND de asielaanvraag opnieuw
moeten beoordelen.
Voor eventuele opvolgende asielaanvragen van vreemdelingen uit veilige
landen van herkomst, die zich op de Afdelingsuitspraak beroepen, moet er
sprake zijn van nieuwe feiten of omstandigheden. Een enkele verwijzing naar
de Afdelingsuitspraak is in dat verband onvoldoende. De vreemdeling moet
onderbouwen waarom de uitspraak in zijn geval moet leiden tot een ander
oordeel dan in de eerdere procedure. Wanneer hij dat niet doet, kan de
aanvraag buiten behandeling worden gesteld. Wanneer een onderbouwd
beroep op de uitspraak wordt gedaan, beziet de IND per aanvraag of het
mogelijk is een beslissing te nemen of dat verdere behandeling moet worden
aangehouden totdat de herbeoordeling van het betreffende land is afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Het is van belang om op te merken dat de Afdelingsuitspraak niet betekent
dat landen ten onrechte als veilig land van herkomst zijn aangemerkt en
besluiten op basis van de herbeoordelingen onrechtmatig waren. Asielzoekers konden de aanwijzing van hun land van herkomst als een veilig land
altijd al aanvechten. Ook konden zij al argumenten aanvoeren om aannemelijk te maken dat het land in hun specifieke geval niet veilig is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3