Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

26 399

Jaarrapportage procedureregeling Grote
Projecten

Nr. 15

BRIEF VAN DE COMMISSIE VOOR DE RIJKSUITGAVEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 mei 2015
Hierbij biedt de commissie voor de Rijksuitgaven u de jaarlijkse
rapportage aan over de werking en toepassing in 2014 van de Regeling
Grote Projecten1. De commissie heeft de jaarrapportage in haar procedurevergadering van 23 april 2015 vastgesteld.
In artikel 21 van de Regeling Grote Projecten is vastgelegd dat de
commissie voor de Rijksuitgaven jaarlijks op de derde woensdag in mei
(Verantwoordingsdag) een rapport uitbrengt over de werking en
toepassing van de regeling.
Begin 2014 waren tien eerder door de Kamer aangewezen grote projecten
in uitvoering. In 2014 heeft de Kamer geen nieuw groot Project toegevoegd of beëindigd.
De Kamer kan besluiten tot aanwijzing van een groot project indien zij van
mening is dat haar controlerende taak vereist dat toegesneden informatie
periodiek door de regering wordt verstrekt. De criteria die de Kamer in
acht neemt voor het aanwijzen van grote projecten zijn omschreven in
artikel 2, tweede lid, van de genoemde regeling.
Bij twee grote projecten zijn in 2014 veranderingen aangebracht. Zo heeft
de vaste commissie voor Defensie bij het groot project Vervanging F-16
een nieuwe uitgangspuntennotitie vastgesteld, en is de commissie
hierover in overleg getreden met de Minister. De vaste commissie voor
Infrastructuur en Milieu heeft hetzelfde gedaan bij het groot project
Rijks-regioprogramma Amsterdam-Almere-Markermeer (RRAAM). In
paragraaf 3.4 van het jaarverslag is meer informatie de uitkomsten van
deze overleggen.
Bij het groot project HSL-Zuid (Hogesnelheidslijn-Zuid) heeft de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu aangegeven dat het aanlegproject
van de HSL-Zuid is afgerond en dat zij graag met de Kamer afspraken wil
1

kst-26399-15
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Regeling Grote projecten, zoals vastgesteld in de vergadering van 22 juni 2006; Handelingen II,
2005/06, nr. 94, blz. 5751, Kamerstuk 30 351

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

1

maken over de verplichte eindevaluatie van het project. De vaste
commissie voor I&M heeft besloten het groot project HSL-Zuid te
handhaven en het besluit tot eventuele beëindiging daarvan uit te stellen
tot na de afronding van de parlementaire enquête Fyra.
Bij het groot project Ecologische Hoofdstructuur (EHS) heeft de vaste
commissie voor Economische Zaken aan de rapporteur EHS gevraagd een
voorstel op te stellen voor de verdere vormgeving en de status van het
groot project EHS.
De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Harbers
De griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Groen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

2

Jaarrapportage 2014 Regeling Grote Projecten
1 Kernpunten
–

–

–

–

Er zijn in 2014 geen nieuwe grote projecten aangewezen of grote
projecten beëindigd. In totaal waren er in 2014 10 grote projecten in
uitvoering. Bij de grote projecten ERTMS (European Rail Traffic
Management System), EHS (Ecologische Hoofdstructuur) en RRAAM
(Rijks-regioprogramma Amsterdam-Almere-Markermeer) waren
rapporteurs actief namens de desbetreffende vaste commissies.
Bij twee grote projecten zijn in 2014 veranderingen aangebracht. Zo
heeft de vaste commissie voor Defensie bij het groot project Vervanging F-16 een nieuwe uitgangspuntennotitie vastgesteld, en is de
commissie hierover in overleg getreden met de Minister. De vaste
commissie voor Infrastructuur en Milieu (I&M) heeft hetzelfde gedaan
bij het groot project RRAAM. In paragraaf 3.4 van deze notitie vindt u
meer informatie de uitkomsten van deze overleggen.
Bij het groot project HSL-Zuid (Hogesnelheidslijn-Zuid) heeft de
Staatssecretaris van I&M aangegeven dat het aanlegproject van de
HSL-Zuid is afgerond en dat zij graag met de Kamer afspraken wil
maken over de verplichte eindevaluatie van het project. De vaste
commissie voor I&M heeft besloten het groot project HSL-Zuid te
handhaven en het besluit tot eventuele beëindiging daarvan uit te
stellen tot na de afronding van de parlementaire enquête Fyra.
Bij het groot project EHS heeft de vaste commissie voor Economische
Zaken (EZ) aan de rapporteur EHS gevraagd een voorstel op te stellen
voor de verdere vormgeving en de status van het groot project EHS.

2 Opzet en achtergrond jaarrapportage 2014
De Tweede Kamer heeft op 22 juni 2006 de (huidige) Regeling Grote
Projecten vastgesteld (Kamerstuk 30 351, nrs. 3–5). Artikel 21 van de
Regeling luidt: «De commissie voor de Rijksuitgaven brengt jaarlijks op de
derde woensdag in mei een verslag uit aan de Tweede Kamer over de
werking en toepassing van deze regeling in het voorafgaande kalenderjaar.»
In deze jaarrapportage geeft de commissie voor de Rijksuitgaven een
overzicht van de werking en toepassing van de regeling over het
kalenderjaar 2014. Indien relevant worden ook enkele ontwikkelingen
geschetst die zich na de rapportageperiode hebben voorgedaan. Deze
aanvullende informatie is actueel tot en met 31 maart 2015.
Tot 2004 rapporteerde de commissie voor de Rijksuitgaven over grotere
tijdvakken dan een kalenderjaar.2 In 2005 heeft de commissie voor de
Rijksuitgaven besloten de jaarrapportages ook daadwerkelijk jaarlijks op
te stellen en de jaarrapportage tegelijk met de departementale jaarverslagen uit te brengen op de derde woensdag in mei (Verantwoordingsdag). De jaarrapportages over de kalenderjaren 2004 tot en met 2013 zijn
te vinden in de Kamerstukken 26 399, nrs. 5 t/m 14. De opzet en indeling
van de jaarrapportage zijn voor de onderlinge vergelijkbaarheid ieder jaar
in grote lijnen hetzelfde gehouden.

2

1e rapportage over de periode 1996–1997 (Kamerstuk 26 399, nr. 1); 2e rapportage over de
periode 1998– juli 2000 (Kamerstuk 26 399, nr. 2); 3e rapportage over de periode juli 2000–juli
2004 (Kamerstuk 26 399, nr. 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

3

3 Grote projecten in 2014
3.1 Aantal grote projecten en financiële omvang
Begin 2014 bevonden zich tien grote projecten in de uitvoeringsfase. De
Tweede Kamer heeft in 2014 geen grote projecten aangewezen of
beëindigd. Tabel 1 laat de ontwikkeling van het aantal grote projecten
sinds 2004 zien.
Tabel 1. Ontwikkeling aantal grote projecten
Jaar

Aantal grote projecten
(per einde jaar)

Waarvan nieuwe
grote projecten

Waarvan afgesloten
grote projecten

2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014

15
15
14
13
11
9
9
9
9
10
10

1
1
1
1
0
0
1
1
0
1
0

6
1
2
2
2
2
1
1
0
0
0

Tabel 2 biedt een overzicht van de budgetten van de grote projecten die
zich in 2014 in de uitvoeringsfase bevonden.
Tabel 2. Budgetten grote projecten in uitvoeringsfase (x € mln.)
Commissie

Groot Project

DEF
DEF
EZ
I&M

Vervanging F-16
Pantservoertuigen
Ecologische Hoofdstructuur1
HSL-Zuid
Hoogwater Beschermingsprogramma
(HWBP-2)
Zandmaas / Grensmaas
Project Mainport Rotterdam
RRAAM
Ruimte voor de Rivier
ERTMS

I&M
I&M
I&M
I&M
I&M
I&M

Budget

Peildatum

4.500
2.021
–
7.270

31-12-2013
31-12-2013
–
30-06-2014

3.218
388
1.294
191
2.370
2.570

30-06-2014
30-06-2014
30-06-2014
30-06-2014
30-06-2014
30-09-2014

1

De voortgangsrapportage over de Ecologische Hoofdstructuur (Kamerstuk 30 825, nr. 214)
bevat geen informatie over het totale projectbudget.

3.2 Voortgangsrapportages in 2014
In 2014 heeft de Tweede Kamer op basis van de Regeling Grote Projecten
12 voortgangsrapportages en 1 jaarrapportage (Vervanging F-16)
ontvangen.3 Naast deze 13 rapportages heeft de Kamer eveneens een
basisrapportage ontvangen over het project ERTMS.
Op grond van de Regeling Grote Projecten maken commissie en bewindspersoon afspraken over frequentie en verschijningstijdstip. De afgesproken norm is maximaal drie maanden na de peildatum van de rapportages.
In het geval van de voortgangsrapportages Vervanging F-16 en Ecologische Hoofdstructuur is afgesproken een langere termijn te hanteren,

3

De Tweede Kamer heeft de zevende voortgangsrapportage over de Ecologische Hoofdstructuur
(Kamerstuk 30 825, nr. 214) niet in 2014 ontvangen; deze is in maart 2015 nagestuurd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

4

namelijk 5 en 8,5 maanden. In tabel 3 is de snelheid weergegeven
waarmee de voortgangsrapportages na afloop van de rapportageperiode
(peildatum) aan de Tweede Kamer werden aangeboden.
Tabel 3. Ontvangst voortgangsrapportages door de Tweede Kamer
Ontvangst

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Binnen afgesproken termijn
(standaard = 3 maanden)
Binnen 1 maand na afgesproken termijn
Meer dan 1 maand na
afgesproken termijn
Totaal

4
(20%)
12
(60%)
4
(20%)
20

6
(30%)
8
(40%)
6
(30%)
20

4
(20%)
8
(40%)
8
(40%)
20

3
(17%)
13
(72%)
2
(11%)
18

8
(50%)
7
(44%)
1
(6%)
16

8
(53%)
7
(47%)
0
(0%)
15

7
(46%)
8
(53%)

3
(25%)
8
(67%)
1
(9%)
12

8
(57%)
5
(36%)
1
(7%)
14

6
(43%)
7
(50%)
1
(7%)
14

7
(54%)
6
(46%)

1

0 (0%)
15

1

13

Zie voetnoot 3.

3.3 Accountantsrapporten in 2014
In artikel 13, lid 1, van de Regeling Grote Projecten staat: «Bij voortgangsrapportages wordt periodiek, op basis van een nader te bepalen
frequentie, doch ten minste één maal per jaar, een accountantsrapport
gevoegd met een oordeel over de kwaliteit en volledigheid van de
financiële en niet-financiële informatie in de voortgangsrapportage en
over de beheersing en het beheer van het project».
In lid 4 staat: «Het accountantsrapport wordt als afzonderlijk document
aan de Tweede Kamer gezonden, uiterlijk twee weken na verschijning van
de voortgangsrapportage waarop het accountantsrapport betrekking
heeft».
Tabel 4. Ontvangst accountantsrapporten door Tweede Kamer (in maanden na verslagperiode)
Ontvangst
< 4 maanden
4 – 5 maanden
> 5 maanden
Totaal

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

4
2
4
10

9
1
1
11

4
5
0
9

2
2
2
6

8
2
0
10

9
0
0
9

6
2
0
8

4
2
1
7

5
2
1
8

4
4
0
8

5
2
0
7

In 2014 heeft de Tweede Kamer bij zeven grote projecten accountantsrapporten ontvangen. In vergelijking met 2013 is de tijdigheid van het
opsturen van accountantsrapporten in 2014 verbeterd. Vijf van de zeven
accountantsrapporten zijn binnen de afgesproken termijn ontvangen.
3.4 Behandeling in 2014 en discussies over de status van grote projecten
De commissies hebben de mogelijkheid om voortgangsrapportages voor
kennisgeving aan te nemen, dan wel ze te behandelen door feitelijke
vragen te stellen en/of deze te agenderen voor een overleg (algemeen
overleg, wetgevingsoverleg of nota overleg).
Over 9 van de 13 voortgangsrapportages zijn in 2014 feitelijke vragen
gesteld. Daarnaast zijn 12 voortgangsrapportages geagendeerd voor een
overleg. In de bijlage van deze evaluatie staat een overzicht van de exacte
behandeling per voortgangsrapportage.
In 2014 hebben zich ontwikkelingen voorgedaan die betrekking hebben op
de status van enkele grote projecten. Alhoewel deze jaarrapportage het
jaar 2014 betreft, worden ook enkele ontwikkelingen beschreven die zich
na de rapportage-periode hebben voorgedaan. Onderstaande informatie
is actueel tot en met 31 maart 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

5

EZ: groot project Ecologische Hoofdstructuur (EHS)
De Algemene Rekenkamer merkt sinds 2012 op dat het groot project EHS
op gespannen voet staat met de decentralisatie van het natuurbeleid. De
Algemene Rekenkamer beveelt de Tweede Kamer en de Staatssecretaris
van EZ sinds die tijd aan om nieuwe afspraken te maken over de
gewenste informatievoorziening die passen bij de gekozen verantwoordelijkheidsverdeling.4
In februari 2014 heeft de Staatssecretaris van EZ de Kamer laten weten dat
zij «niet meer apart zal rapporteren over de voortgang van de EHS».5 De
commissie EZ heeft de Staatssecretaris daarop per brief laten weten dat
zij niet eenzijdig veranderingen kan aanbrengen in de groot projectstatus,
en dat de Kamer nog terugkomt op de gewenste informatievoorziening.
De Staatssecretaris heeft vervolgens toegezegd de Kamer in 2014 toch de
reguliere voortgangsrapportage te zullen sturen.6
In het voorjaar van 2014 heeft de Staatssecretaris van EZ aan het
Planbureau voor de Leefomgeving gevraagd advies uit te brengen over de
vraag hoe de (nieuwe) natuurdoelen (van het in 2013 opgestelde)
Natuurpact7 gemonitord kunnen worden. In de procedurevergadering van
3 juni 2014 heeft de commissie EZ vervolgens besloten dit «evaluatiekader» van het PBL en de reactie van de Staatssecretaris daarop af te
wachten alvorens een besluit te nemen over de status van het groot
project EHS.
De Staatssecretaris heeft dit evaluatiekader uiteindelijk in maart 2015 naar
de Kamer gestuurd.8 In de procedurevergadering van 31 maart 2015 heeft
de commissie EZ vervolgens besloten aan de rapporteurs EHS (de leden
Ziengs en Van Veldhoven) te vragen een voorstel op te stellen over de
verdere vormgeving en de status van het groot project EHS.
I&M: groot project HSL-Zuid
De Staatssecretaris van I&M heeft in de 33e voortgangsrapportage van
het groot project HSL-Zuid aangegeven dat het aanlegproject van de
HSL-Zuid is afgerond en dat zij graag bereid is met de Kamer afspraken te
maken over de evaluatie van het eindproject. Naar aanleiding hiervan
heeft de commissie I&M in de procedurevergadering van 23 april 2014
gesproken over de status van het groot project. De commissie heeft in
deze procedurevergadering besloten het groot project HSL-Zuid te
handhaven en het besluit tot eventuele beëindiging daarvan uit te stellen
tot na de afronding van de parlementaire enquête Fyra.
I&M: groot project RRAAM
In de procedurevergadering van 2 oktober 2013 heeft de commissie I&M
naar aanleiding van de ontwerpRijksstructuurvisie RRAAM besloten de
status van groot project RRAAM te handhaven en de afspraken over de
informatievoorziening te herzien. Op basis van de nieuwe uitgangspuntennotitie RRAAM heeft de Minister op 21 november 2014 een informatievoorstel gedaan.9 Dit is tevens de nieuwe basisrapportage van het groot

4

Kamerstuk 33 750-XIII, nr. 8, pag. 4 en Kamerstuk 31 865, nr. 46, pag. 2.
Kamerstuk 33 676, nr. 11.
6
Kamerstuk 30 825, nr. 212.
7
Kamerstuk 33 576, nr. 6.
8
Kamerstuk 30 825, nr. 214.
9
Kamerstuk 31 089, nr. 113.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

6

project. De commissie I&M heeft de Minister om aanvullende informatie
verzocht.
Defensie: groot project Vervanging F-16
De vaste commissie voor Defensie heeft in haar procedurevergadering
van 3 april 2014 besloten tot het herijken van de informatievoorziening
rondom het groot project Vervanging F-16. Daartoe heeft de commissie
een uitgangspuntennotitie opgesteld. De Minister van Defensie en de
Minister van Economische Zaken hebben middels twee brieven gereageerd op de notitie.10 Op 1 juli 2014 heeft de vaste commissie voor
Defensie in een algemeen overleg11 met de Minister van Defensie
gesproken over de uitgangspuntennotitie. Naar aanleiding van het overleg
is de notitie aangepast en in de procedurevergadering van 3 juli 2014 door
de commissie vastgesteld. De uitgangspuntennotitie12 vormt de basis
voor halfjaarlijkse rapportages over het groot project Vervanging F-16.
Aan deze uitgangspuntennotitie is een bijlage toegevoegd met de
toezeggingen die de Minister in het algemeen overleg aan de Kamer heeft
gedaan.
Overige grote projecten
In de status van de overige grote projecten is niets veranderd.

10

Kamerstuk 26 488, nrs. 346 en 348.
Kamerstuk 26 488, nr. 315.
12
Kamerstuk 26 488, nr. 353.
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

7

Bijlage 1.

Grote projecten 2014

Ministerie

Groot project

Document

Kamerstuk

Peildatum

Verschenen
op

Behandeld
op

Behandelwijze

Kamerstuk

DEF

Vervanging
F-16

Jaarraportage

26 488, nr.
358

31-05-2014

17-9-2014

27-11201411-12–
2014

26 488, nr. 361
26 488, nr. 37

Vervanging
F-16
Pantservoertuigen

Accountantsrapport
15e VGR

26 488, nr.
358
26 396, nr. 98

31-05-2014

16-9-2014

idem

feitelijke
vragen
algemeen
overleg
idem

31-12-2013

31-3-2014

02-06-2014
05-06-2014

26 396, nr. 99
27 830, nr. 133

Pantservoertuigen
Ecologische
Hoofdstructuur

Assurance
rapport
7e VGR

26 396, nr. 98

31-12-2013

31-3-2014

idem

feitelijke
vragen
algemeen
overleg
idem

30 825, nr.
214

31-12-2013

26-3-2015

Nog niet
bekend

Nog niet
bekend

EZ

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

idem

8

Ministerie

Groot project

Document

Kamerstuk

Peildatum

Verschenen
op

Behandeld
op

Behandelwijze

Kamerstuk

I&M

HSL-Zuid

34e VGR

31-12-2013

14-4-2014

11-09-2014

35e VGR

30-06-2014

13-10-2014

05-11-2014

HSL-Zuid

30-06-2014

13-10-2014

05-11-2014

HWBP-2

Accountantsrapport
5e VGR

31-12-2013

2-4-2014

15-05-2014
19-06-2014

HWBP-2

6e VGR

32 698, nr. 17

30-06-2014

30-9-2014

16-10-2014
17-11-2014

HWBP-2

Accountantsrapport
25e VGR

32 698, nr. 19

30-06-2014

04-11-2014

idem

algemeen
overleg
algemeen
overleg
algemeen
overleg
feitelijke
vragen
algemeen
overleg
feitelijke
vragen
wetgevingsoverleg
idem

22 026, nr. 467

HSL-Zuid

22 026, nr.
456
22 026, nr.
465
22 026, nr.
465
32 698, nr. 15

18 106, nr.
223

31-12-2013

8-4-2014

15-05201419-06–
2014

18 106, nr. 226
27 625, nr. 328

Zandmaas /
Grensmaas
Zandmaas /
Grensmaas

Accountantsrapport
26e VGR

18 106, nr.
224
18 106, nr.
227

31-12-2013

14-4-2014

idem

feitelijke
vragen
algemeen
overleg
idem

30-06-2014

7-10-2014

14-10-2014
17-11-2014

18 106, nr. 228
34 000-J, nr. 23

Project
Mainport
Rotterdam
Project
Mainport
Rotterdam
RRAAM

13e VGR

24 691, nr.
121

30-06-2014

20-10-2014

21-02-2015

feitelijke
vragen
wetgevingsoverleg
algemeen
overleg

Accountantsrapport

24 691, nr.
122

30-06-2014

11-11-2014

idem

idem

Voorstel
informatievoorziening
Accountantsrapport bij
voorstel
informatievoorziening
6e VGR

31 089, nr.
113

21-11-2014

24-11-2014

Voorzien op
30-04-2015

algemeen
overleg

31 089, nr.
114

21-11-2014

15-12-2014

Voorzien op
30-04-2015

algemeen
overleg

31-12-2013

6-3-2014

31-12-2013

27-3-2014

15-05201419-06–
2014

feitelijke
vragen
algemeen
overleg
feitelijke
vragen
wetgevingsoverleg
Wetgevingsoverleg
feitelijke
vragen
algemeen
overleg
feitelijke
vragen
algemeen
overleg

Zandmaas /
Grensmaas

RRAAM

RRAAM
Ruimte voor
de Rivier

23e VGR

31 089, nr.
109
30 080, nr. 69

Ruimte voor
de Rivier

24e VGR

30 080, nr. 71

30-6-2014

30-9-2014

11-11-2014
17-11-2014

Ruimte voor
de Rivier
ERTMS

Accountantsrapport
basisrapportage

30 080, nr. 72

30-6-2014

27-10-2014

17-11-2014

33 652, nr. 14

–

11-4-2014

8-5-2014
24-06-2014

ERTMS

1e VGR

33 652, nr. 28

1-7-2014

30-9-2014

14-10-2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 399, nr. 15

29 984, nr. 575
29 984, nr. 575
32 698, nr. 16
27 625, nr. 328

32 698, nr. 20
34 000-J, nr. 23

31 409, nr. 73

30 080, nr. 70
27 625, nr. 328

30 080, nr. 73
34 000-J, nr. 23

34 000-J, nr. 23
33 652, nr. 18
33 652, nr. 27

33 652, nr. 29
33 652, nr. 30

9