Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 445

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 november 2013
Hierbij stuur ik u, mede namens de Staatsecretaris van Infrastructuur en
Milieu, ten behoeve van het Algemeen Overleg op 28 november 2013 met
de Vaste Commissie voor Infrastructuur en Milieu:
• De geannoteerde agenda van de Transportraad op 5 december a.s.;
• Een overzicht van de stand van zaken van EU-dossiers op het terrein
van infrastructuur en milieu1.
Tijdens het Algemeen Overleg op 2 oktober jl. (Kamerstuk 21 501-33,
nr. 441) heb ik toegezegd om u in de geannoteerde agenda van de
Transportraad van 5 december nader te informeren over het overleg met
de EVO ten aanzien van de internationale afspraken in IMO-verband
aangaande de weging van containers voor zeeschepen. Bij nadere
overweging leek het mij beter om dit te doen in het kader van het AO
Scheepvaart dat op 3 december zal plaats hebben, omdat het onderwerp
daarin meer passend is dan in de bespreking van Europese raadsdossiers.
Kortheidshalve verwijs ik u naar de brief die ik u hierover zal zenden.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

1

kst-21501-33-445
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 445

1

GEANNOTEERDE AGENDA EU TRANSPORTRAAD 5 DECEMBER
2013
Hieronder treft u een samenvatting van de onderwerpen op de agenda
van de Transportraad van 5 december 2013 aan.
Het voorzitterschap wil een algemene oriëntatie bereiken over de
herziening van de verordeningen passagiersrechten luchtvaart. De
verordeningen bevatten regels voor compensatie, verzorging en bijstand
aan reizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging
van vluchten. De herziening legt enkele nieuwe consumentenrechten
expliciet vast die uit jurisprudentie zijn voortgekomen, terwijl de compensatie bij vertraging wordt aangepast om de financiële last voor de
luchtvaartsector te verlagen. Nederland steunt de uitgangspunten van de
voorstellen en vindt vooral effectiviteit, proportionaliteit en handhaafbaarheid van belang. Inzake de compensatie bij vertraging heeft
Nederland een onderzoek laten uitvoeren naar de gevolgen van de
herziening en mogelijke alternatieven. U wordt separaat voorafgaand aan
het Algemeen Overleg van 28 november geïnformeerd over de resultaten
van dit onderzoek en de standpuntbepaling op basis van het onderzoek en
overleg met belanghebbenden.
Er zal een voortgangsrapportage voorliggen over de voorstellen over een
gemeenschappelijk Europees luchtruim en over het Europees
Agentschap voor luchtvaart-veiligheid. De voorstellen betreffen een
aangepaste verordening over een gemeenschappelijk Europees luchtruim
(SES, Single European Sky) en een aangepaste verordening over het
Europees Agentschap voor Luchtvaartveiligheid (EASA, European
Aviation Safety Agency). Doel van de voorstellen is om de implementatie
van SES te versnellen. Nederland is een sterk voorstander van SES, maar
Nederland vindt dat de beoogde versnelling moet plaatsvinden zonder
ingrijpende veranderingen in de basisregelgeving, omdat deze een risico
opleveren op verdere vertraging.
Het Voorzitterschap zal een voortgangsrapportage voorleggen over de
verordening voor het Europees Spooragentschap (European Rail
Agency, ERA). De verordening is onderdeel van het vierde spoorpakket.
Nederland is een sterk voorstander van actualisatie van de taken van ERA
in een nieuwe verordening, op basis van de al bereikte algemene
oriëntaties in de Raad voor de herziening van de interoperabiliteitsrichtlijn
en herziening van de spoorweg veiligheidsrichtlijn.
Het voorzitterschap zet in op een algemene oriëntatie over het voorstel
voor een richtlijn voor Schone energie voor het vervoer. De
voorgestelde richtlijn voorziet in een netwerk voor alle alternatieve
transportbrandstoffen, gemeenschappelijke technische specificaties van
de oplaad- en tankpunten en goede informatievoorziening aan consumenten over het gebruik van deze brandstoffen. Nederland steunt het
voorstel voor de richtlijn, maar is wel van mening dat het aan de lidstaten
zelf is om aantallen en onderlinge afstanden van de tankpunten voor
alternatieve brandstoffen vast te stellen.
Er zal een voortgangsrapportage voorliggen over het voorstel voor een
verordening voor markttoegang tot havendiensten en financiële
transparantie havens. Het voorstel stelt een kader vast voor de toegang
tot de markt voor havendiensten en stelt regels vast voor de financiële
transparantie van het havenbeheer. Nederland is voorstander van de
vrijheid van dienstverlening voor zeehavens in de EU. De invulling in het
voorstel biedt in beginsel ruimte voor voortzetting van de Nederlandse
praktijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 445

2

Tenslotte zal de Commissie de Raad informeren over haar voorstel voor
het vervolg van het Europese emissiehandelssysteem voor de luchtvaart
(ETS luchtvaart), in het licht van de uitkomsten van de ICAO Assemblee
in Montréal van 24 september tot 4 oktober 2013. De Europese Commissie
heeft 16 oktober jl. het voorstel gepubliceerd. Het BNC-fiche met de
beoordeling van het voorstel zal u op korte termijn worden toegezonden.
Luchtvaart
Herziening verordeningen rechten luchtvaartpassagiers
– algemene oriëntatie
Het voorzitterschap wil graag een raadsakkoord (algemene oriëntatie)
bereiken over de herziening van de verordeningen passagiersrechten
luchtvaart. De verordeningen bevatten regels voor compensatie,
verzorging en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en
annulering of langdurige vertraging van vluchten. De herziening legt
enkele nieuwe consumentenrechten expliciet vast die uit jurisprudentie
zijn voortgekomen en neemt onduidelijkheden rond buitengewone
omstandigheden weg, terwijl de compensatie bij vertraging wordt
aangepast om de financiële last voor de luchtvaartsector te verlagen.
Tenslotte worden informatieplicht, handhaving en klachtenprocedures op
een hoger peil geharmoniseerd.
Stand van zaken
Tijdens de Transportraad van 10 oktober jl. (Kamerstuk 21 501-33, nr. 442)
is een debat over de voorgestelde herziening gevoerd waarbij Nederland
het belang van eenvoudige en heldere regels heeft benadrukt. Effectiviteit,
proportionaliteit en handhaafbaarheid zijn van groot belang. Bij dat laatste
horen toegankelijke (online) klachtenprocedures en transparantie over de
activiteiten van de handhavers inclusief de sancties. Verder heeft
Nederland in het debat aangegeven voorstander te zijn van meer
coördinatie tussen de toezichthouders en een eenduidige toepassing van
de regels in de lidstaten.
De meeste andere lidstaten gaven in het debat aan dat zij de ideeën voor
meer uniformiteit en duidelijkheid voor de reizigers steunen, maar
verschillen van mening over de wijze waarop dit uitgewerkt moet worden.
Zo werden uiteenlopende meningen naar voren gebracht over zaken als
de bepalingen bij gemiste aansluitingen, de basis voor de berekening van
een financiële compensatie en de tijdsdrempel voor compensatie.
Na het debat in de Raad is de behandeling van de voorstellen voortgezet
en afhankelijk van de voortgang die daarbij wordt geboekt zal het bereiken
van een algemene oriëntatie in de Raad van 5 december al dan niet
mogelijk zijn.
Inzet Nederland
Inzake de compensatie bij vertraging heeft Nederland een onderzoek laten
uitvoeren naar de gevolgen van de herziening en mogelijke alternatieven.
De Kamer wordt separaat voorafgaand aan het Algemeen Overleg van
28 november geïnformeerd over de resultaten van dit onderzoek en de
standpuntbepaling op basis van het onderzoek en overleg met
belanghebbenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 445

3

Herziening verordening over een gemeenschappelijk Europees
luchtruim (SES, Single European Sky) en verordening over het
Europees Agentschap voor Luchtvaartveiligheid (EASA, European
Aviation Safety Agency)
– voortgangsrapportage
Er zal een voortgangsrapportage voorliggen over de voorstellen over een
gemeenschappelijk Europees luchtruim en over het Europees Agentschap
voor luchtvaartveiligheid. De voorstellen betreft een aangepaste verordening over een gemeenschappelijk Europees luchtruim (SES, Single
European Sky) en een aangepaste verordening over het Europees
Agentschap voor Luchtvaartveiligheid (EASA, European Aviation Safety
Agency). Doel van de voorstellen is om de implementatie van SES te
versnellen.
Stand van zaken
In september jl. heeft in Vilnius (Litouwen) een informele Transportraad
plaatsgevonden geheel gewijd aan het onderwerp Single European Sky.
Bij brief d.d. 26 september 2013 heb ik u het verslag van deze Raad
gezonden. Zoals in het verslag vermeld, steunen alle lidstaten de
doelstellingen van SES en vindt de meerderheid van de lidstaten,
waaronder Nederland, dat de doelstellingen bereikt moeten worden
zonder ingrijpende wijzigingen van de huidige regelgeving.
Inzet Nederland
Nederland is een sterk voorstander van SES, maar Nederland vindt dat de
beoogde versnelling moet plaatsvinden zonder ingrijpende veranderingen
in de basisregelgeving, omdat deze een risico opleveren op verdere
vertraging. Ook is Nederland geen voorstander van verplichte aanbesteding van de ondersteunende diensten voor luchtverkeersdiensten.
Meer effect verwacht Nederland van een beperkt aantal doelgerichte
optimalisaties op het gebied van onder meer het mechanisme voor
prestatiesturing. Nederland verwelkomt wel de voorgestelde wijzigingen
in de EASA-verordening, omdat hiermee de transparantie, de eenduidigheid en de efficiëntie bij de totstandkoming en uitvoering van
technische regelgeving wordt vergroot. Een uitzondering hierop is de
verplichting om militaire luchthavens en luchtverkeersdienstverleners die
vooral civiel verkeer behandelen onder de civiele EU regelgeving te
plaatsen. Dit valt naar het oordeel van Nederland buiten de bevoegdheden van de EU.
Vervoer over land
Vierde spoorpakket/verordening Europees Spooragentschap
– voortgangsrapportage
Tijdens de Raad zal een voortgangsrapportage over de verordening voor
het Europees Spooragentschap (European Rail Agency, ERA) aan de orde
komen. De verordening is onderdeel van het vierde spoorpakket, dat tot
doel heeft om de kwaliteit van de spoorwegdiensten in de EU te verbeteren en voor meer keuze te zorgen. Het vierde spoorpakket bestaat uit
drie pijlers:
I. voorstellen om de onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder
ten opzichte van de vervoerders te garanderen (governance infrastructuurbeheerder),
II. voorstellen om de markt voor binnenlands spoorvervoer verder te
openen (marktopening nationaal personenvervoer),

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 445

4

III. voorstellen ten aanzien van interoperabiliteit en veiligheid en taken
van het spoorwegagentschap ERA (technische voorstellen).
De verordening voor de ERA is onderdeel van de derde pijler. Over de
onderdelen interoperabiliteit en veiligheid van de derde pijler zijn reeds in
de Raden van juni resp. september jl. algemene oriëntaties bereikt.
De verordening voor ERA regelt de ERA taken zoals deze volgen uit de
bepalingen in de twee andere onderdelen van de technische pijler. Het
betreft de certificeringstaken, de begeleiding van de spoorsector bij de
uitwerking van Europese regelgeving en de inrichting van een beroepsinstantie. Tevens zijn in de nieuwe ERA-Verordening de afspraken
opgenomen die tussen Raad, Europees Parlement en Europese
Commissie zijn gemaakt over de harmonisatie van de besturing van
Agentschappen in de zogeheten Joint Statement van 19 juli 2012.
Stand van zaken
De meeste lidstaten staan positief ten opzichte van de technische pijler.
Dit geldt ook voor het nu voorliggende onderdeel van de technische pijler.
De behandeling van het voorstel verloopt voorspoedig.
Inzet Nederland
Nederland is een sterk voorstander van actualisatie van de taken van ERA
in een nieuwe verordening op basis van de al bereikte algemene
oriëntaties in de Raad voor de herziening van de interoperabiliteitsrichtlijn
en herziening van de spoorweg veiligheidsrichtlijn.
Horizontale en intermodale vraagstukken
Richtlijn voor schone energie voor het vervoer
– algemene oriëntatie
Het voorzitterschap zet in op een algemene oriëntatie over het voorstel
voor een richtlijn voor Schone energie voor het vervoer. Het voorstel past
binnen een Europese strategie over dit onderwerp die een overzicht geeft
van maatregelen die de marktontwikkeling voor alternatieve brandstoffen
bevorderen, met als doelen: minder afhankelijk te worden van olie-import,
CO2-emissies te verlagen en luchtkwaliteit te verbeteren. De voorgestelde
richtlijn voorziet in een netwerk voor alle alternatieve transportbrandstoffen, gemeenschappelijke technische specificaties van de oplaad- en
tankpunten en goede informatievoorziening aan consumenten over het
gebruik van deze brandstoffen.
Stand van zaken
Het ziet ernaar uit dat de meeste lidstaten zich kunnen verenigen met de
voorzitterschapstekst zodat een akkoord tijdens de Raad binnen bereik
ligt.
Inzet Nederland
Nederland verwelkomt zowel de strategie als het voorstel voor de richtlijn,
omdat zij het Nederlandse beleid voor alternatieve brandstoffen ondersteunen. Nederland is met name tevreden met EU-brede technische
specificaties voor oplaad- en tankpunten en informatieverstrekking aan
consumenten, als steun in de rug voor de totstandkoming van een
dekkende en efficiënte infrastructuur voor alternatieve brandstoffen.
Nederland is echter van mening dat het aan de lidstaten zelf is om
aantallen en onderlinge afstanden van de tankpunten voor alternatieve
brandstoffen vast te stellen. De markt voor alternatieve brandstoffen is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 445

5

nog in ontwikkeling en het is daarom niet verstandig nu al concrete
afstanden en aantallen vast te leggen. De voorzitterschapstekst komt
tegemoet aan de Nederlandse wensen.
Scheepvaart
Verordening voor markttoegang tot havendiensten en financiële
transparantie havens
– voortgangsrapportage
Er zal een voortgangsrapportage voorliggen over het voorstel voor een
verordening voor markttoegang tot havendiensten en financiële transparantie havens. Het voorstel stelt een kader vast voor de toegang tot de
markt voor havendiensten en stelt regels vast voor de financiële transparantie van het havenbeheer. De verordening heeft betrekking op alle
havens van het Trans-Europese Vervoersnetwerk (TEN-T).
Stand van zaken
Het havenpakket is eind mei 2013 door de Commissie gepresenteerd en in
de Transportraad van juni jl. heeft de Commissie het pakket toegelicht en
de eerste reacties gepeild. Veel lidstaten gaven toen aan voorzichtig met
het pakket te willen omgaan vanwege de grote belangen die ermee
gemoeid zijn. In de afgelopen periode hebben experts van de lidstaten het
impact assessment van de voorgestelde EU Havenverordening (uitgevoerd in opdracht van de Commissie) behandeld. De voortgangsrapportage zal met name daarover handelen. De inhoudelijke behandeling
van de voorstellen is nog niet gestart.
Inzet Nederland
Nederland is voorstander van de vrijheid van dienstverlening voor
zeehavens in de EU, zoals dat in Nederland ook al is vormgegeven. De
invulling in het voorstel biedt in beginsel ruimte voor voortzetting van de
Nederlandse praktijk. Hierbij is wel van belang dat commerciële vrijheid
van de havenbeheerder intact blijft. Ook is af te zien van een onafhankelijke toezichthouder met een zelfstandige en verdergaande beslissingsbevoegdheid dan de bestaande mededingingsautoriteit, omdat dit zou
leiden tot disproportionele administratieve lasten. Nederland beschouwt
financiële transparantie van het havenbeheer als een eerste noodzakelijke
maar overigens nog niet toereikende stap naar een effectieve aanpak van
concurrentieverstorende publieke financiering van zeehavens in de EU.
Diversen
Tenslotte zal de Commissie de Raad informeren over haar voorstel voor
het vervolg van het Europese emissiehandelssysteem voor de luchtvaart
(ETS luchtvaart), in het licht van de uitkomsten van de ICAO Assemblee
in Montréal van 24 september tot 4 oktober 2013. Nederland zal aandacht
vragen voor een constructieve dialoog met derde landen. Het BNC-fiche
voor het voorstel, dat op 16 oktober bekend is gemaakt, zal aan de Kamer
binnen de gebruikelijke termijn worden toegezonden. ETS luchtvaart is
overigens de primaire verantwoordelijkheid van de Milieuraad, waar het
op 13 december 2013 ook aan de orde zal komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 445

6