2023D02985

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken hebben de
onderstaande fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over de Reactie
op verzoek commissie over geheimhouding stukken Bijlmerramp 1992
(Kamerstuk 22 861, nr. 37).
De voorzitter van de commissie,
Hagen
De adjunct-griffier van de commissie,
Muller

nds-tk-2023D02985

1

Inhoudsopgave
I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van het lid van de BBB-fractie
Vragen en opmerkingen van het lid van de BIJ1-fractie
Vragen en opmerkingen van het lid Omtzigt (mede namens de Groep Van
Haga)
II Antwoord/reactie van de Minister
I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie bedanken de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat voor de brief inzake stukken gerelateerd aan de Bijlmerramp.
Er wordt uitgelegd waarom deze stukken pas over 75 jaar openbaar
worden gemaakt. Na lezing van de brief vragen deze leden zich af of het
vaker voorkomt dat stukken pas na 75 jaar openbaar worden gemaakt. Zo
ja, om wat voor soort zaken gaat het dan? Wat zijn in het algemeen de
redenen daarvoor? Graag krijgen zij een reactie.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de stukken en willen de Minister nog enkele kritische vragen
voorleggen.
Status van het onderzoek
Deze leden merken op dat de geheimhouding volgens de Minister met
name in stand wordt gehouden om de medewerking van betrokkenen te
verzekeren bij onderzoeken die worden gedaan naar luchtvaartongevallen,
zoals het onderzoek naar de Bijlmerramp. Op welke wijze draagt het
hedendaags geheimhouden van de stukken bij aan het onderzoek dat in
1994 is afgerond? Zou de openbaarmaking van de stukken een negatieve
invloed hebben op een lopend onderzoek naar luchtvaartongevallen? Zo
ja, is de Minister bereid de Kamer, desnoods vertrouwelijk, te informeren
over de consequenties van de openbaarmaking van de stukken voor
lopende onderzoeken?
Geheimhouding stukken
De leden van de D66-fractie hechten veel waarde aan een transparante
overheid, mede in het belang van het vertrouwen in de overheid. Deelt de
Minister de visie dat openbaarheid van groot maatschappelijk belang is?
En dat onnodige geheimhouding van stukken schadelijk is voor het
vertrouwen in de overheid?
Deze leden erkennen het leed dat de Bijlmerramp heeft veroorzaakt en de
vragen die nog altijd bij de betrokkenen en nabestaanden leven. Erkent de
Minister dat het vrijgeven van de stukken bij kan dragen aan het beantwoorden van de vragen van de betrokkenen en de nabestaanden? Zou de
Minister middels artikel 15, lid 3 van de Archiefwet de stukken alsnog
(eerder) openbaar mogen maken? Zo ja, is de Minister bereid om daar op
aan te dringen? Zo nee, waarom niet? En is de Minister dan wel bereid om
de geheimhouding van de stukken buiten toepassing te laten voor

2

verzoekers wiens belang opweegt tegen het belang van de geheimhouding van de stukken?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
openbaarmaking van de archieven met betrekking tot de Bijlmerramp en
hebben hierover nog enkele vragen en opmerkingen.
Deze leden lezen: «Op grond van de Archiefwet moet de oorspronkelijke
zorgdrager van archieven, in dit geval de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat, bij het beperken van de openbaarheid een maximale termijn
bepalen voor de beperking van de openbaarheid. Deze termijn is gesteld
op 75 jaar na de afronding van het ongevalsonderzoek» (Kamerstuk
22 861, nr. 37, p. 1). Volgt deze termijn ook uit de Archiefwet? Zo ja, waar?
Hoe is tot dit besluit van 75 jaar gekomen? Wie waren bij dit besluit
betrokken? Wat is de inhoudelijke reden geweest om tot een termijn van
75 jaar te komen? Zijn die redenen volgens de Minister nog valide en, zo
ja, waarom? Zijn die redenen destijds openbaar gemaakt en, zo ja, hoe en
met wie zijn ze gedeeld? Zou deze termijn onder de voorliggende
vernieuwde Archiefwet ook 75 jaar zijn? Kan de Minister zijn antwoord
toelichten?
Zij vragen verder naar de bijlage van het Verdrag van Chicago. De leden
van de SP-fractie lezen: «Op grond van deze bijlage zijn rapporten en
onderliggende stukken van (voor)onderzoeken naar ongevallen met
burgerluchtvaartuigen slechts beperkt openbaar. Dit vloeit voort uit het
doel van het onderzoek: veiligheidslessen trekken uit ongevallen ter
voorkoming van soortgelijke ongevallen. Om de medewerking van
betrokkenen, zoals getuigen, aan onderzoek blijvend te verzekeren is de
openbaarmaking van onderzoeksgegevens begrensd» (Kamerstuk 22 861,
nr. 37, p. 1). Kan de Minister aangeven op welke manier en voor wie deze
openbaarmaking begrensd is? Als het doel van het Verdrag is om
veiligheidslessen te trekken kan het immers ook helpen als journalisten
en/of onderzoekers wel volledige toegang tot het archief hebben. Kan de
Minister zijn antwoord uitgebreid toelichten?
Vragen en opmerkingen van het lid van de BBB-fractie
Het lid van de BBB-fractie heeft met interesse kennisgenomen van de
Reactie op verzoek commissie over geheimhouding stukken Bijlmerramp
1992.
Dit lid snapt dat zorgvuldigheid gewenst is bij het beschikbaar stellen van
informatie over luchtvaartongevallen. In de brief van de Minister wordt
echter het volgende argument gegeven: «Om de medewerking van
betrokkenen, zoals getuigen, aan onderzoek blijvend te verzekeren is de
openbaarmaking van onderzoeksgegevens begrensd» (Kamerstuk 22 861,
nr. 37, p. 1). Graag hoort zij van de Minister hoe een termijn van 75 jaar te
verdedigen is en waarom niet wordt gekozen voor een termijn van
bijvoorbeeld 30 jaar.
Vragen en opmerkingen van het lid van de BIJ1-fractie
Het lid van de BIJ1-fractie heeft de brief betreffende geheimhouding van
de stukken gerelateerd aan de rampvlucht van 1992 met ongenoegen
waargenomen. Ondanks dit lid begrip heeft voor de uitleg van de Minister,
is zij toch van mening dat de problematiek rond de rampvlucht dermate
urgent is om de archieven m.b.t. de ramp toch te openbaren.

3

Is de Minister bekend met de recentelijk uitgekomen documentaire
«Murky Skies» waarin de rampvlucht vanuit een internationaal perspectief
wordt behandeld? Is de Minister op de hoogte van de onthullingen uit
deze documentaire met betrekking tot de inhoud van de lading van de
vlucht en het handelen van de Israëlische overheid? Is de Minister het met
het lid van de BIJ1-fractie eens dat naar aanleiding van deze onthullingen
het noodzakelijk is om transparantie en duidelijkheid te scheppen over de
problematiek rond de rampvlucht door de archieven m.b.t. de ramp
openbaar te maken? Zou de Minister willen toelichten welke stappen
genomen zullen worden om deze transparantie te verwezenlijken voor de
vele slachtoffers van de Bijlmerramp en hun families?
Vragen en opmerkingen van het lid Omtzigt (mede namens de
Groep Van Haga)
Het lid Omtzigt verzoekt de Minister het besluit om de stukken van de
Bijlmermeerramp 75 jaar geheim te houden te heroverwegen en de
termijn op 25 jaar te zetten. Dit lid verzoekt dit zo snel mogelijk te doen.
De ramp is onderzocht, er is een parlementaire enquête geweest en het
geheimhouden leidt enkel tot wantrouwen in zijn ogen.
Verder zou het lid Omtzigt van de Minister uitleg willen ontvangen op
basis van welk stuk van bijlage 13 van het Verdrag van Chicago openheid
onmogelijk zou zijn. Hiernaast zou hij een complete inventaris willen
ontvangen van de stukken die er zijn en zijn overgebracht naar het
Nationaal Archief.

4