Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

331
Vragen van de leden Dijsselbloem en Arib (beiden PvdA) aan de
staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de opvang van
een pleegkind met een islamitische achtergrond in een christelijk pleeggezin
(ingezonden 9 september 2011).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede namens de staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie (ontvangen 18 oktober 2011).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht over de opvang van een pleegkind met een
islamitische achtergrond in een christelijk pleeggezin?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Wat vindt u van, en hoe beoordeelt u de passieve houding van Bureau
Jeugdzorg Limburg dat niets heeft ondernomen om de doop van een
pleegkind met een islamitische achtergrond (over wie het bureau gezag heeft)
in een christelijk pleeggezin tegen te houden, terwijl het bureau op de hoogte
was van het feit dat de biologische moeder niet met de doop zou instemmen?
Heeft u Bureau Jeugdzorg Limburg, dat een grote verantwoordelijkheid
draagt om in het belang van het kind te handelen en om gezinnen vooral na
een uithuisplaatsing zo min mogelijk te ontwrichten, aangesproken op deze
grove nalatigheid? Welke afspraken zijn er gemaakt, en wat is er uit dat
gesprek/contact voortgekomen?
Deelt u de mening dat Bureaus Jeugdzorg het gezag over een kind moeten
voeren met in achtneming van de religie en de levensbeschouwing in het
gezin, omdat een ondertoezichtstelling, of een uithuisplaatsing, in veel
gevallen slechts een tijdelijke maatregel is? Waarom wel/niet?
Antwoord 2, 3, 4
Als staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ben ik verantwoordelijk voor het landelijke beleid voor jeugdzorg. Ik treed niet in de beoordeling van individuele zaken. Dat neemt niet weg dat ik hierover zo nodig wordt
1

ah-tk-20112012-331
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Het Limburgs Dagblad d.d. 6 september 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

geïnformeerd en mocht een situatie daar aanleiding voor geven uiteraard de
verantwoordelijke partijen aanspreek.
In meer algemene zin kan ik uw vraag als volgt beantwoorden. Voor de
uitoefening van de taken van Bureau Jeugdzorg is in de wet (artikel 15 Wet
op de jeugdzorg) bepaald dat de godsdienstige gezindheid, de levensovertuiging en culturele achtergrond van de cliënt het uitgangspunt vormen. Deze
eis betekent dat Bureau Jeugdzorg bij de uitoefening van zijn taken, van
zowel de ondertoezichtstelling als de voogdij, geen beslissingen neemt die
hier niet mee te verenigen zijn. Ook voor de pleegzorgaanbieder geldt dat de
religieuze en levensbeschouwelijke achtergrond van het kind en de biologische ouders de leidraad vormen bij hun handelen. Deze basisregel wordt
kenbaar gemaakt aan de pleegouders. Als het relevant is, worden hierover
zaken opgenomen in het hulpverleningsplan van het kind. Het kan zijn dat
pleegouders en/of ouders zich niet aan de afspraken houden. Bureau
Jeugdzorg en de pleegzorgaanbieder gaan dan hierover in gesprek. Gevolg
kan zijn dat er nadere afspraken worden gemaakt over het naleven van
beslissingen. In het uiterste geval kan Bureau Jeugdzorg consequenties
verbinden aan het niet nakomen van afspraken door bijvoorbeeld het kind
over te plaatsen naar een ander pleeggezin. Bij een dergelijke ingrijpende
beslissing is het belang van het pleegkind leidend.
Meestal start pleegzorg met kortdurend verblijf in een pleeggezin in de
zogenaamde hulpverleningsvariant. Uitgangspunt van pleegzorg (jeugdzorg)
is namelijk dat een kind indien mogelijk weer bij de eigen ouders gaat
wonen. In het belang van de ontwikkeling van het kind wordt binnen gestelde
termijnen een beslissing genomen of «terug naar huis» een reële optie is.
Ook bij een pleegzorgplaatsing voor langere tijd, de zogenaamde opvoedingsvariant, is het uitgangspunt dat waar mogelijk contact met de ouders van het
pleegkind kind blijft bestaan. Respect voor de levensbeschouwing en
achtergrond zijn daarbij essentieel.
Vraag 5
Wat vindt u van en hoe beoordeelt u de nalatigheid van het pleegzorgbureau
dat een pleegkind met een islamitische achtergrond in een gezin heeft
geplaatst dat geen rekening houdt met de religieuze achtergrond van het
pleegkind, en dat de eigen religieuze gebruiken opdringt aan het pleegkind?
Antwoord 5
Bureau Jeugdzorg en de pleegzorgaanbieder maken afspraken met het
pleeggezin over de wijze waarop de levensbeschouwelijke en religieuze
achtergrond van het pleegkind kan worden gerespecteerd. Als een pleeggezin
de eigen opvattingen opdringt aan het pleegkind, hoort de pleegzorgbegeleider te interveniëren en af te dwingen dat dit niet meer gebeurt.
Vraag 6
Deelt u de mening dat zowel Bureaus Jeugdzorg en pleegzorgbureaus erop
moeten toezien dat pleegkinderen worden geplaatst in pleeggezinnen waar
de religieuze en levensbeschouwelijke achtergrond van een pleegkind wordt
gerespecteerd, op zekere hoogte wordt nageleefd (zoals spijswetten) en waar
de religie en levensbeschouwing van een pleeggezin niet wordt opgedrongen? Waarom wel/niet?
Antwoord 6
In de voorbereiding en screening van aspirant pleegouders wordt hier
nadrukkelijk aandacht aan besteed. Open en eerlijke communicatie en
samenwerking met de diverse betrokkenen (zowel met ouders als met de
verschillende professionals van Bureau Jeugdzorg en de pleegzorgaanbieder)
zijn twee van de zes selectiecriteria voor aspirant pleegouders.
Ook binnen de pleegzorgbegeleiding is dit een aandachtspunt.
Vraag 7
Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat Bureaus Jeugdzorg en pleegzorgbureaus sneller en beter gaan ingrijpen wanneer pleegouders hun religieuze
opvattingen gaan opdringen aan het pleegkind? Zo niet, waarom?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Antwoord 7
In het systeem van de jeugd- en pleegzorg zijn in beginsel voldoende
waarborgen opgenomen om te zorgen dat pleegouders hun religieuze en
levensbeschouwelijke opvattingen niet opdringen aan het pleegkind. De
pleegzorgaanbieder die verantwoordelijk is voor de begeleiding van het
pleeggezin staat hiervoor ook garant. Zoals ook is aangegeven in het
antwoord op de vragen 2, 3 en 4 is de pleegzorgbegeleider alert op dergelijke
signalen en zal deze in gesprek gaan met het pleeggezin als zij zich niet aan
de afspraak houden. Concrete afspraken hierover kunnen ook in het
hulpverleningsplan worden opgenomen. Als pleegouders zich niet houden
aan de afspraken kan een pleegzorgaanbieder in het uiterste geval overwegen
om het kind naar een ander pleeggezin over te plaatsen. Bij deze vergaande
beslissing staat altijd het belang van het kind centraal.
Vraag 8
Is het waar dat weinig mensen met een islamitische achtergrond zich
aanmelden voor pleegzorg omdat de drempel voor deze doelgroep te hoog
ligt en de aanmeldingsroutes te ingewikkeld zijn? Zo ja, bent u bereid deze
doelgroep actief en gericht te informeren over en te werven voor pleegzorg?
Zo nee, waar blijkt dat uit?
Antwoord 8
Ik kan het eerste deel van de vraag niet beantwoorden, want ik heb geen
inzicht in het aantal aanmeldingen van mensen met een islamitische
achtergrond. Om meer pleegouders te werven en de diversiteit van het
pleegouderbestand te vergroten loopt op dit moment de campagne «Ontdek
de pleegouder in jezelf». De allochtone doelgroep is één van de campagnedoelgroepen waarvoor speciale campagne-uitingen zijn gemaakt. Dit betreft
allochtonen in algemene zin, dus niet alleen de islamitische doelgroep. Er zijn
diverse campagnemiddelen voor regionaal gebruik (posters, advertenties,
radiospotjes, banners). De ervaring leert dat massamediaal (landelijk) werven
onder allochtone doelgroepen weinig effectief is. Vandaar dat de campagnemiddelen voor de allochtone doelgroepen regionaal worden ingezet.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Kooiman (SP), ingezonden 9 september 2011 (vraagnummer 2011Z17355)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3