Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 083

Corporate governance

Nr. 58

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 april 2020
Uw Kamer heeft mij gevraagd om te reageren op de verkenning van de
Autoriteit Financiële Markten (hierna de «AFM») «In Balans 2019 –
Verkenning waardecreatie en follow-up Besluit niet-financiële informatie».1 Via deze brief reageer ik op de verkenning. Eerst zal ik kort de
hoofdlijnen van de verkenning van de AFM weergeven. Daarna zal ik
ingaan op de relevante ontwikkelingen op dit terrein en tot slot ga ik
specifiek in op de verkenning van de AFM.
Het kabinet hecht belang aan de bevordering van langetermijnwaardecreatie en treft maatregelen ter ondersteuning hiervan. Er zijn diverse
(internationale) ontwikkelingen gaande die eveneens het belang hiervan
onderstrepen. Het is positief dat uit de AFM-verkenning blijkt dat
langetermijnwaardecreatie centraler staat in de verslaggeving van AEXen AMX-beursondernemingen. Wel vormt kwalitatieve verbetering van de
rapportage een aandachtspunt. Het is primair aan ondernemingen zelf om
hieraan invulling te geven. Dit blijft de aandacht van de AFM houden.
Hoofdlijnen AFM-verkenning
De AFM geeft in haar verkenning aan dat langetermijnwaardecreatie
tegenwoordig centraler staat in de verslaggeving van de AEX- en
AMX-beursondernemingen. Van deze ondernemingen geeft 85% inzicht in
hoe waarde wordt gecreëerd en rapporteert 69% in welke vorm dit
gebeurt. De AFM ziet dit als een positieve ontwikkeling. Er is nog wel
ruimte voor kwalitatieve verbetering in de rapportage, aldus de AFM. Zo
kan de rapportage over waardecreatie naar het oordeel van de AFM
specifieker en kan daarnaast meer aandacht worden besteed aan
eventuele waardevernietiging en beter inzicht worden gegeven in de
(lange termijn) effecten van de gekozen strategie.

1

kst-31083-58
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Beschikbaar via: https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2019/dec/waardecreatie-wint-aan-belang en
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 083, nr. 58

1

Relevante ontwikkelingen
Het kabinet onderschrijft het belang van bevordering van langetermijnwaardecreatie. Dit komt naar voren in de maatregelen die in het regeerakkoord zijn aangekondigd voor de verschuiving van invloed van bepaalde
activistische aandeelhouders, die vooral gericht zijn op de korte termijn,
naar aandeelhouders en andere stakeholders die belang hebben bij
waardecreatie op de lange termijn. In dit kader is in december 2019 een
wetsvoorstel ter introductie van een wettelijke bedenktijd bij vijandige
overnames van beursgenoteerde ondernemingen bij uw Kamer
aanhangig gemaakt.2 Het wetsvoorstel strekt ertoe het bestuur van een
beursvennootschap meer tijd en rust te gunnen voor de inventarisatie en
weging van belangen van de onderneming en haar stakeholders, en dus
voor een zorgvuldige beleidsbepaling. Daarnaast heeft het kabinet ter
implementatie van de richtlijn bevordering langetermijnbetrokkenheid
aandeelhouders3 per 1 december 2019 regels geïntroduceerd. Deze
omvatten met het oog op de bevordering van langetermijnwaardecreatie
onder meer bepalingen over het faciliteren van aandeelhoudersrechten en
transparantieverplichtingen van institutionele beleggers en vermogensbeheerders.
Ook zijn er verschillende recente ontwikkelingen op het gebied van
corporate governance die het belang van langetermijnwaardecreatie en
daarmee samenhangend de dialoog tussen en met beleggers onderstrepen. Zo staat in de in 2018 wettelijk verankerde Nederlandse
Corporate Governance Code (hierna de «Code») langetermijnwaardecreatie centraal. Beursondernemingen zijn wettelijk verplicht te rapporteren over de naleving van de Code via het pas toe of leg uit-beginsel. De
Monitoring Commissie Corporate Governance Code ziet toe op de
naleving.
Bedrijven kunnen ook uit eigen beweging verslaggeving over maatschappelijk verantwoord ondernemen (hierna «MVO») opstellen. Dit wordt
onder andere gestimuleerd met de Transparantiebenchmark van het
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De nadruk ligt hierbij op de
verslaggeving over de voor de onderneming relevante thema’s.
Ook in Europees verband zijn er verschillende relevante ontwikkelingen. Ik
noem de richtlijn niet-financiële informatie (hierna de «Richtlijn»)4, die
vanaf boekjaar 2017 in werking is getreden, en beoogt de samenhang en
de vergelijkbaarheid van de niet-financiële informatie in de Europese Unie
te verbeteren. Hiertoe zijn – kort gezegd – banken, verzekeraars en
beursondernemingen verplicht om in het bestuursverslag een niet-financiële verklaring op te nemen waarin wordt uiteengezet hoe deze organisaties omgaan met ten minste milieu-, sociale en personeelsaangelegenheden, eerbiediging van mensenrechten en bestrijding van corruptie en
omkoping. De Europese Commissie streeft ernaar om in 2020 de Richtlijn
te herzien als onderdeel van bredere inspanningen om duurzame
financiering te vergroten door de transparantie te verbeteren. Van
20 februari tot en met 14 mei 2020 staat de openbare consultatie open.

2

Kamerstuk 35 367, nr. 2.
Richtlijn (EU) 2017/828 van het Europees parlement en de Raad van 17 mei 2017 tot wijziging
van Richtlijn 2007/36/EG wat het bevorderen van de langetermijnbetrokkenheid van aandeelhouders betreft (PbEU 2017, L 132).
4
Richtlijn 2014/95/EU van het Europees parlement en de Raad van 22 oktober 2014 tot wijziging
van Richtlijn 2013/34/EU met betrekking tot de bekendmaking van niet-financiële informatie en
informatie inzake diversiteit door bepaalde grote ondernemingen en groepen.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 083, nr. 58

2

Verder heeft de Europese Raad op 18 december 2019 ingestemd met het
principeakkoord met het Europees Parlement (EP) ten aanzien van de
verordening «raamwerk om duurzame beleggingen te bevorderen» (COM
2018/353, hierna de
«taxonomie»). De taxonomie biedt onder meer eenvoudige criteria om te
bepalen welke economische activiteiten als ecologisch duurzaam kunnen
worden aangemerkt. Het gebruik van de taxonomie is verplicht voor
beleggingsproducten die een duurzame doelstelling hebben of ecologische eigenschappen promoten. Voor andere financiële producten is de
taxonomie niet verplicht, maar aanbieders van dergelijke producten
dienen wel een verklaring op te nemen. Voor onder meer grote, beursgenoteerde ondernemingen komt er een verplichting om in de niet-financiële verklaring in het bestuursverslag te rapporteren over de taxonomie.5
AFM-verkenning specifiek
Uit de verkenning van de AFM blijkt dat langetermijnwaardecreatie
centraler staat in de verslaggeving van AEX- en AMX-beursondernemingen. Ik zie dit als een positieve ontwikkeling. Dit sluit aan bij ons
zogenoemde Rijnlandse model, waarin langetermijnwaardecreatie
centraal staat en de belangen van betrokkenen (hierna «stakeholders») bij
de onderneming worden meegewogen. Inzet van bedrijven voor
langetermijnwaardecreatie en een evenwichtige weging van stakeholderbelangen is economisch en maatschappelijk waardevol. Deze inzet draagt
bij aan het vinden van oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen als
klimaatverandering en kan bijdragen aan gezonde arbeidsverhoudingen,
een stabiel ondernemingsklimaat en aan het terugdringen van belasting
van het milieu. De potentie voor lange termijn economische groei neemt
daardoor toe.
De AFM signaleert in haar verkenning ruimte voor kwalitatieve verbetering in de rapportage. Naar het oordeel van de AFM kan de rapportage
over waardecreatie specifieker en kan daarnaast meer aandacht worden
besteed aan eventuele waardevernietiging en beter inzicht worden
gegeven in de (lange termijn) effecten van de gekozen strategie. De AFM
heeft in dit kader enkele door ondernemingen ontwikkelde good practices
in haar verkenning opgenomen. Beursondernemingen kunnen dit
gebruiken om verdere stappen te zetten. Het is primair aan de onderneming zelf om hieraan invulling te geven. Datzelfde geldt voor de
verschillende recente ontwikkelingen op het gebied van langetermijnwaardecreatie en niet-financiële informatie. Het is daarnaast aan stakeholders,
zoals aandeelhouders, om de onderneming hier, indien nodig, op aan te
spreken. Ik vind het in dit kader positief dat (vertegenwoordigers van)
(institutionele) beleggers bij de ondernemingen aandacht vragen voor
verbetering van de rapportage over niet-financiële informatie en langetermijnwaardecreatie door beursondernemingen.
Ik vind het goed dat de AFM aandacht heeft en aandacht vraagt voor het
rapporteren over langetermijnwaardecreatie en niet-financiële informatie.
In dit kader geeft de AFM in haar Agenda 20206 aan zich de komende
jaren hard te maken voor goede geïntegreerde verslaggeving waarbij ook
expliciet aandacht is voor transparante duurzaamheidsverslaggeving.
Daarnaast zal de AFM in 2020 onderzoek doen naar de toepassing van
(aspecten van) geïntegreerde verslaggeving. Ook blijft de Monitoring
5

Deze indicatoren zijn sinds 2019 al onderdeel van de vrijwillige EU-richtsnoeren over klimaatrapportage bij de richtlijn Niet-financiële informatie (PbEU 2019, C209).
6
Beschikbaar via: https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2020/jan/agenda-2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 083, nr. 58

3

Commissie Corporate Governance Code aandacht houden voor naleving
van de principes over langetermijnwaardecreatie uit de Code. Zo heeft de
commissie beursondernemingen in december 2019 aangespoord bij hun
volgende jaarverslag over boekjaar 2019 de langetermijnwaardecreatie in
te bedden in de geïntegreerde verslaggevingsmethode.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 083, nr. 58

4