Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

202
Vragen van het lid Van der Ham (D66) aan de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de hoogte van de collegegelden voor tweede
studies na wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (WHW) (ingezonden 10 september 2010).
Antwoord van staatssecretaris Van Bijsterveldt-Vliegenthart (Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 12 oktober 2010).
Vraag 1
Kunt u toelichten hoe de collegegelden voor tweede bachelor- en masteropleidingen zich sinds de wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek (WHW) hebben ontwikkeld?
Antwoord 1
Universiteiten en hogescholen kunnen op basis van artikel 7.46, derde lid, van
de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, de omvang
van het instellingscollegegeld vaststellen. Het instellingscollegegeld is ten
minste gelijk aan de hoogte van het wettelijk collegegeld en kan verschillen
per opleiding of groep van opleidingen of per groep of groepen studenten,
uiteraard met gelijke behandeling van gelijke gevallen. Het is aan elke
instelling om gemotiveerd te bepalen welk instellingscollegegeld zij studenten
in rekening brengt. De medezeggenschap bij een instelling heeft adviesrecht
inzake het instellingsbeleid op dit punt.
OCW heeft in dezen geen rol en beschikt niet over een omvattend inzicht in
de ontwikkeling van het instellingscollegegeld.
Om wel een inzicht te verkrijgen heeft mijn voorganger bij de behandeling
van het nu tot wet verheven wetvoorstel versterking besturing in de Eerste
Kamer toegezegd de invoering van de collegegeldsystematiek jaarlijks te
monitoren en na drie jaar (in 2013) te evalueren (Kamerstukken EK, vergaderjaar 2009–2010, 31 821, E). Het beleid van instellingen bij het bepalen van de
omvang van het collegegeld voor verschillende groepen en de gevolgen
daarvan is daarbij een bijzonder aandachtspunt. OCW zal op korte termijn
met VSNU, HBO-raad, ISO en LSvB in overleg treden om te bezien in welke
vorm de monitoring en de (bredere) evaluatie van de Wet Versterking
besturing het beste kan geschieden. De Eerste en Tweede Kamer zullen
binnen afzienbare termijn een brief ontvangen waarin de voornemens over
deze monitoring worden bekendgemaakt.

ah-tk-20102011-202
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 2
Hoeveel opleidingen vragen een hoger collegegeld voor een tweede bachelor
of master en hoeveel hoger ligt dit collegegeld?
Antwoord 2
Zie het antwoord op vraag 1.
Vraag 3
Zijn er verschillen zichtbaar in het collegegeld voor een tweede studie tussen
gelijke opleidingen bij verschillende instellingen?
Antwoord 3
Zie het antwoord op vraag 1.
Vraag 4
Wat zijn de gevolgen voor het aantal studenten dat een tweede bachelor of
master volgt? Kunt u uiteenzetten hoe het aantal aanmeldingen zich heeft
ontwikkeld?
Antwoord 4
De informatie over het aantal aanmeldingen zoals dat via VSNU en HBO-raad
beschikbaar is, bevat geen uitsplitsing naar aanmeldingen van studenten die
een eerste of tweede bachelor- of masteropleiding volgen. Na registratie en
verificatie van de inschrijving in het Centraal register inschrijving hoger
onderwijs is de informatie over aantallen studenten wel voorhanden. De
registratie is niet eerder dan eind dit jaar volledig en de verificatie in april
2011 afgerond; voordien zijn dus alleen voorlopige aantallen studenten
bekend.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het maximaal te lenen bedrag van vijf keer het
wettelijk collegegeld niet toereikend is voor de hogere instellingstarieven?
Bent u bereidt hiervoor een oplossing te vinden?
Antwoord 5
Bij de introductie van het collegegeldkrediet in 2007 heeft de wetgever
geconsta-teerd dat het huidige plafond in het collegegeldkrediet in de meeste
gevallen voldoende ruimte biedt ook het instellingscollegegeld te kunnen
lenen en dat tegelijkertijd wordt voorkomen dat zeer hoge collegegelden in
het niet-bekostigd onderwijs via deze route door de overheid worden
gefinancierd. Door de veranderingen in de collegegeldsystematiek komt het
nu voor dat instellingen in specifieke situaties het instellingscollegegeld voor
een tweede studie hebben bepaald op een bedrag dat hoger is dan vijf keer
het wettelijk collegegeld. Ik zeg de Tweede Kamer toe dat ik onderzoek zal
doen naar de vraag of een verruiming mogelijk en wenselijk is van de
groepen deelnemers die gebruik kunnen maken van het collegegeldkrediet.
Vraag 6
Zijn er instellingen die hun studenten vragen het collegegeld in één keer over
te maken? Zo ja, bent u van mening dat studenten voldoende mogelijkheden
hebben aan deze eisen te voldoen?
Antwoord 6
Op grond van de wet kan de student in een keer of in termijnen betalen
overeenkomstig een betalingsregeling. Een student moet dus mogelijkheden
hebben in termijnen te betalen. Over het aantal termijnen dat instellingen
hanteren heb ik nog geen informatie. Zie verder het antwoord op vraag 1.
Vraag 7
Is het waar dat onderwijsinstellingen per jaar hun instellingscollegegeld
bepalen? Zo ja, hoe groot mag dan wat u betreft de ontwikkeling zijn in het
collegegeld van het ene op het andere jaar voor bestaande studenten?
Antwoord 7
Zie het antwoord op vraag 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Vraag 8
Is het u bekend of studenten zijn gestopt met een tweede studie vanwege een
stijging van het collegegeld?
Antwoord 8
Zie het antwoord op vraag 1.
Vraag 9
Is het waar dat de compensatieregeling voor studenten die tijdens hun eerste
studie met een tweede studie begonnen en deze na afronden van de eerste
studie afmaken tegen wettelijk tarief slechts drie jaar geldt? Zo ja, wat
betekent dit voor de studenten die als tweede studie een vierjarige hbobachelors volgen?
Antwoord 9
Een student die een tweede studie is begonnen tijdens het volgen van een
eerste studie kan deze tweede tegen wettelijk collegegeld blijven volgen
gedurende het studiejaar waarin de eerste studie met succes is afgerond. In
de overleggen die mijn voorganger daarover met VSNU en HBO-raad heeft
gevoerd, hebben zij gemeld in ieder geval 3 jaar lang voor de studenten die
een parallel begonnen tweede studie volgen, een collegegeld te vragen ter
hoogte van het wettelijk collegegeld. Om deze afspraak te accommoderen is
voorzien in een subsidieregeling tweede graden hbo en wo. In 2013 wordt
geëvalueerd wat het effect van deze afspraak is, waarbij ook wordt gekeken
naar mogelijk onbedoelde effecten. Ik ga ervan uit dat VSNU en HBO-raad in
2013 een uitspraak zullen doen over de situatie vanaf 2014 en daarbij ook de
positie van studenten die voor 2014 hun tweede (vierjarige) bachelor
opleiding zijn begonnen in acht zullen nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3