Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 249

Wijziging van de Faillissementswet in verband
met de invoering van de mogelijkheid tot
homologatie van een onderhands akkoord (Wet
homologatie onderhands akkoord)

Nr. 23

NADER GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID VAN DER
GRAAF C.S. TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER
NR. 15
Ontvangen 13 mei 2020
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
Artikel I, onderdeel F, wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het slot van het voorgestelde artikel 374 wordt een zin toegevoegd, luidende:
Schuldeisers die voldoen aan de omschrijving in artikel 384, vierde lid,
onderdeel 0a worden tezamen in een of meer aparte klassen ingedeeld
indien aan deze schuldeisers op basis van het akkoord een uitkering in
geld aangeboden zal worden die minder bedraagt dan 20% van het
bedrag van hun vorderingen of onder het akkoord een recht aangeboden
zal worden dat een waarde vertegenwoordigt die minder bedraagt dan
20% van het bedrag van hun vorderingen.
2. Het voorgestelde artikel 384, vierde lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. Voor onderdeel a wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
0a. de genoemde schuldeisers natuurlijk persoon zijn, rechtspersoon
zijn waar minder dan 250 personen werkzaam zijn en waarvan de
jaaromzet in het voorgaande boekjaar € 50 miljoen of het balanstotaal aan
het eind van het voorgaande boekjaar € 43 miljoen niet overschreed of
rechtspersoon zijn die behoort tot een groep, bedoeld in artikel 24b van
Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, die aan de voorgaande omschrijving
voldoet en op basis van het akkoord een uitkering in geld aangeboden
krijgen die minder bedraagt dan 20% van het bedrag van hun vordering of
onder het akkoord een recht aangeboden krijgen dat een waarde
vertegenwoordigt die minder bedraagt dan 20% van het bedrag van hun
vordering, tenzij dit schuldeisers betreft die:
i. bij het verhaal op het vermogen van de schuldenaar contractueel
achtergesteld zijn ten opzichte van één of meer andere in het akkoord
betrokken schuldeisers;

kst-35249-23
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 249, nr. 23

1

ii. de vordering voor minder dan 20% van de waarde die zij vertegenwoordigt hebben verkregen, of
iii. direct of indirect meer dan 10% van de aandelen in de schuldenaar
houden.
b. In onderdeel a wordt na «in hun belang worden geschaad»
ingevoegd «of tenzij die afwijking noodzakelijk is ingevolge
onderdeel 0a».
Toelichting
Dit amendement regelt minimumbescherming met een hard and fast
rule voor MKB-schuldeisers en natuurlijke personen, zoals consumenten
en ondernemers zonder rechtspersoonlijkheid. Het reorganisatiesurplus
zal onder de WHOA vaak worden bewerkstelligd door schuldeisers af te
schrijven. Het risico van de voorgestelde WHOA is daarbij dat schuldeisers op basis van een waardering van de onderneming, die per definitie
een momentopname van een vaak hoogst onzekere toekomst inhoudt,
worden afgeschreven terwijl daar achteraf onvoldoende noodzaak voor
blijkt. Dit zou zelfs strategisch bewerkstelligd kunnen worden door
informatie achter te houden en zo de waardering van de onderneming
kunstmatig laag te houden. De rechter toetst dit uiteraard, maar zal soms
onmogelijk kunnen weten of informatie achtergehouden wordt, zeker bij
een snelle procedure als de WHOA. Ook bij volledige informatie is de
toekomstige kasstroom onzeker en kan de rechter dus onmogelijk met
zekerheid oordelen of het afschrijven van schuldeisers inderdaad terecht
is. Met name voor natuurlijke personen zoals consumenten en ondernemers en voor MKB-ondernemingen is het moeilijk zich te verweren
tegen een ongunstige waardering.
Geïnspireerd op de Oostenrijkse regeling wordt voorgesteld dat een
MKB-schuldeiser of natuurlijke persoon uit een klasse die tegen het
akkoord heeft gestemd kan verzoeken de homologatie te weigeren als hij
niet ten minste 20% betaald krijgt. Deze minimumbescherming zorgt,
zoals ook in Oostenrijk de ervaring is, dat alleen enigszins serieuze
kandidaten tot reorganisatie over kunnen gaan. Volgens de Raad van
State ontvangen concurrente crediteuren bij de Amerikaanse Chapter 11
procedure gemiddeld 52%, waardoor meer dan aannemelijk is dat het
genoemde minimumpercentage van 20% niet onnodig gaat knellen.
Als 20% in een specifiek geval toch teveel blijkt, is reorganisatie via de
WHOA nog altijd mogelijk, maar alleen met instemming van de
meerderheid binnen deze klasse die minder krijgt dan 20%. Deze regeling
is daarom ondergebracht in art. 384 lid 4, dat in de aanhef vermeldt dat
alleen een beroep op deze weigeringsgrond mogelijk is voor een
schuldeiser die zelf niet met het akkoord heeft ingestemd en die is
ingedeeld in een klasse die niet met het akkoord heeft ingestemd. Indien
de betreffende klasse bijvoorbeeld met 10% betaling instemt, kan een
schuldeiser uit die klasse dus niet dwarsliggen door een beroep op de
weigeringsgrond uit dit amendement te doen. Met het oog daarop wordt
met dit amendement in art. 374 opgenomen dat de betreffende
MKB-rechtspersonen en natuurlijke personen, voor zover ze niet onder de
hieronder beschreven uitzonderingen vallen, in een of meer aparte
klassen worden opgenomen voor zover ze minder dan 20% aangeboden
krijgen. Zo wordt bewerkstelligd dat alleen de schuldeisers die een beroep
op de 20% regel kunnen doen stemmen over het al dan niet genoegen
nemen met minder.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 249, nr. 23

2

Onder omstandigheden kunnen er zwaarwegende gronden zijn om de
20% regel niet toe te passen. Daarom zijn drie uitzonderingen op de regel
opgenomen. Als contractuele rangafspraken gemaakt zijn, bestaat voor de
contractueel achtergestelde schuldeisers geen beroep op de 20% regel.
Een beroep op de 20% regel zou ook misstaan indien de betreffende
vordering gekocht is voor minder dan 20%. Als laatste dienen direct of
indirect aandeelhouders geen beroep te kunnen doen op de 20% regel.
Door toepassing van de 20% regel zou aan schuldeisers uit hoger
gerangschikte tegenstemmende klassen onder omstandigheden een
beroep op het voorgestelde art 384 lid 4 onderdeel a uit het originele
wetsvoorstel toekomen. Om te voorkomen dat een akkoord aldus
gedwarsboomd kan worden is opgenomen dat afgeweken kan worden
van die regel indien dit noodzakelijk is om aan de regel uit dit
amendement te voldoen. Zo wordt het reorganiserend vermogen van de
onderneming versterkt terwijl minimumbescherming aan MKB en
natuurlijke personen zoals consumenten wordt gegeven.
Een eerdere versie van dit amendement kende een breder toepasbare
regel, maar bij het Wetgevingsoverleg d.d. 11 mei 2020 is door de Minister
voor Rechtsbescherming de zorg geuit dat andere partijen dan het MKB
van een dergelijke regel zouden kunnen profiteren, mogelijk ook ten koste
van het MKB. Daarom is het huidige voorstel met precisie ingericht als
bescherming van enkel zwakkere partijen als het MKB en consumenten.
Met dit gewijzigde amendement is daarmee door de indieners aan de
aanvankelijke overwegingen en bezwaren tegemoet gekomen.
Van der Graaf
Van Nispen
Nijboer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 249, nr. 23

3