Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

22 452

Internationalisering van het onderwijs

Nr. 73

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 6 mei 2019
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de brief van 21 december 2018 over het
inspectierapport «Nederlands of niet: gedragscodes en taalbeleid in het
hoger onderwijs» (Kamerstuk 22 452, nr. 71).
De vragen en opmerkingen zijn op 12 februari 2019 aan de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voorgelegd. Bij brief van 26 april 2019
zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Tellegen
Adjunct-griffier van de commissie,
Alberts

kst-22452-73
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

1

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het inspectierapport «Nederlands of niet: gedragscodes en taalbeleid in het hoger
onderwijs» en de reactie van de Minister daarop. Zij hebben nog enkele
vragen.
De leden stellen voorop dat internationalisering van grote waarde is voor
zowel onderzoek als onderwijs. Het hanteren van een gemeenschappelijke
taal bevordert de samenwerking tussen onderzoekers uit verschillende
landen en vergroot de impact van onderzoek. Het volgen van onderwijs in
een gemeenschappelijke taal, veelal Engels, bereidt de studenten voor om
na de studie een bijdrage te leveren aan een vaak internationaal werkveld
met een gemeenschappelijke voertaal. De leden zijn dan ook positief dat
instellingen de vrijheid hebben en verantwoordelijkheid nemen om te
kiezen voor de best passende taal om onderwijs in te geven.
De leden zijn het met de Minister eens dat het onacceptabel is dat
instellingen de wet niet naleven. Het is belangrijk voor studenten om te
weten dat en hoe instellingen een afgewogen keuze hebben gemaakt ten
aanzien van het taalbeleid. Dit geeft studenten de gelegenheid om de
studie te kiezen die het beste bij hen en hun toekomstperspectief past. De
Minister geeft aan dat zij deze plicht blijvend onder de aandacht wil
brengen en dat zij deze verantwoordelijkheid van instellingen meer
expliciet in de wet wil opnemen. Op welke wijze gaat de Minister ervoor
zorgen dat de instellingen de wet beter gaan naleven? Is de Minister van
plan om naleving eventueel af te dwingen en zo ja, hoe gaat ze dit doen?
Deelt de Minister de mening dat voor aankomend studenten de taalafweging een belangrijke factor is in de studiekeuze? Zo ja, op welke wijze
vindt de Minister dat informatie over taal een plek heeft in de studievoorlichting?
De leden vinden het opvallend dat vooral bij hogescholen een
gedragscode ontbreekt. Kan de Minister verklaren waarom het verschil in
naleving met universiteiten zo groot is en of hogescholen wanneer zij een
gedragscode hebben andere criteria gebruiken dan universiteiten? Is de
Minister van plan hbo- en wo-instellingen op een andere wijze te
beoordelen als het gaat om taalbeleid? Zo ja, op welke manier wil ze dat
doen?
In het inspectierapport lezen de leden dat een van de gronden om af te
wijken van het Nederlands de herkomst van studenten is. De leden
begrijpen dit criterium, maar vragen zich af wat de volgordelijkheid is bij
de toepassing van dit criterium. Het is immers vanzelfsprekend dat een
studie met de Nederlandse voertaal geen studenten trekt die het Nederlands niet of nauwelijks beheersen. Andersom zal een goede studie met
het Engels als voertaal als vanzelfsprekend aantrekkelijker zijn voor
buitenlandse studenten. Hiermee is de herkomst van de student als
uitgangspunt voor de taalkeuze een zogenoemde «selffulfilling prophecy».
Op welke wijze wordt nu toegezien dat instellingen deze grond niet
gebruiken als wervingsinstrument voor meer internationale studenten?
Deelt de Minister de mening dat deze grond niet misbruikt mag worden
met het enkele doel om de instroom te verhogen? Zo ja, op welke manier
geeft de Minister de nieuwe wet vorm om dit te voorkomen, zo vragen de
voornoemde leden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

2

In de wet en in het afwegingskader voor de taalkeuze staat waarde voor
kwaliteit van onderwijs expliciet vermeld. In het onderzoeksrapport echter
staat dat het begrip kwaliteit vaak niet of nauwelijks wordt uitgewerkt als
het gaat om gedragscodes en beleidsdocumenten. Op welke wijze wil de
Minister het begrip onderwijskwaliteit nader duiden als het gaat om het
afwegingskader dat instellingen gebruiken voor de taalkeuze? De leden
vragen de Minister, welke afwegingen daarbij voor haar leidend zijn.
De leden merken verder op dat taal het gereedschap is van iedere
Nederlander die wat wil maken van het leven. Dat betekent dat de
ontwikkeling van de voertaal essentieel is bij de opleiding van iedere
Nederlander. De leden zijn dan ook van mening dat iedere Nederlander
het Nederlands dusdanig moet beheersen dat volwaardig kan worden
meegedaan in de samenleving. Op welke manier gaat de Minister
waarborgen dat er voor iedere student in Nederland voldoende mogelijkheden beschikbaar zijn voor de beheersing of ontwikkeling van het
Nederlands om goed mee te kunnen doen? Op welke manier is voldoende
Engelse taalbeheersing en -ontwikkeling mogelijk voor studenten met een
studie of carrièreperspectief in internationale context, zo vragen de leden.
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het inspectierapport «Nederlands of niet: gedragscodes en taalbeleid
in het hoger onderwijs». De leden vinden het teleurstellend om te lezen
dat 34 instellingen geen gedragscode hebben terwijl dit wel verplicht is.
Ook vinden ze het teleurstellend dat de gedragscodes die er zijn teveel
een invulling van de verplichting uit de wet zijn, zonder dat daar in de
instelling een met de gedragscode samenhangend en doorleefd taalbeleid
tegenover staat. Zij zien uit naar het wetsvoorstel waarin de gedragscodes
verder uitgewerkt worden. Zij hebben nog enkele vragen.
De inspectie maakt zich zorgen over de opdracht om de uitdrukkingsvaardigheid in het Nederlands te bevorderen. Graag willen de leden weten
hoe instellingen hieraan moeten voldoen volgens de Minister en hoe dit
volgens haar een plek moet krijgen in de gedragscode en in de praktijk.
Kan zij hierbij expliciet maken wat het doel is van het bevorderen van de
uitdrukkingsvaardigheid zodat voor instellingen meer duidelijk wordt waar
zij aan moeten werken. Tevens lazen de voornoemde leden dat een aantal
instellingen facultatieve cursussen Nederlands aanbieden. Zij zijn van
mening dat middels het facultatief aanbieden, het bevorderen van de
uitdrukkingsvaardigheid onvoldoende tot uiting komt. Deelt de Minister
dit standpunt, zo willen deze leden weten. Niet alleen maakt de inspectie
zich zorgen over het bevorderen van de uitdrukkingsvaardigheid op de
individuele instellingen maar ook op stelselniveau, al helemaal als het
gaat om studenten die zowel een Engelstalige bachelor als master volgen
bij verschillende instellingen of faculteiten. Hoe wil de Minister borgen dat
deze studenten ook aan hun Nederlandse uitdrukkingsvaardigheid hebben
gewerkt? Wie moet hiervoor verantwoordelijkheid nemen, willen zij ook
graag weten.
De inspectie stelt dat ongeacht wat er precies in het huidige wetsartikel
staat en wat er in een nieuw artikel komt te staan, de kern moet zijn dat
een instelling het eigen taalbeleid doordenkt en hierover het goede
gesprek voert met betrokkenen binnen de instelling: wanneer is er sprake
van noodzaak / toegevoegde waarde om (een deel van) het onderwijs in
een andere taal te verzorgen? Is de Minister het met de leden eens dat het
daarom van belang is dat voor de start van het nieuwe collegejaar alle
instellingen een gedragscode hebben? Zo ja, is zij bereid om de inspectie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

3

te verzoeken, hier in september 2019 bij de instellingen die in dit rapport
in gebreke zijn gebleven, opnieuw een controle te houden?
In het accreditatiekader is taalkeuze opgenomen. De inspectie heeft een
taak als het gaat om het naleven van de wet. Kan de Minister aangeven
hoe in de toekomst omgegaan moet worden met het naleven van
taaleisen? Wie gaat waarnaar kijken met welke regelmaat? Hoe wil de
Minister de naleving van de gedragscode in de toekomst borgen zodat
voorkomen wordt dat instellingen in de gedragscode het één zeggen en in
andere beleidsdocumenten en de praktijk het ander gebeurt?
De inspectie constateert dat er een onduidelijkheid is over de vraag
wanneer er wel/geen opleiding in een vreemde taal wordt aangeboden.
De voornoemde leden zijn van mening dat het belangrijk is om hier
richtlijnen voor te ontwikkelen. Kan de Minister aangeven welke richtlijnen
zij op gaat nemen wanneer een opleiding tweetalig is en wanneer een
opleiding volledig Engelstalig is? Op welke manier wil zij de arbeidsmarkt
hierin mee laten wegen? Is de Minister het met de leden eens dat ook bij
tweetalige opleidingen een gedragscode van belang is? Hoe kijkt de
Minister aan tegen het opnemen van de taal in het CROHO,1 zo vragen
deze leden.
De inspectie geeft aan dat het belangrijk is om procedurevoorschriften op
te nemen in de gedragscode, bijvoorbeeld wie er beslist over taalwijziging
van volledige opleidingen of delen van het onderwijs. In hoeverre is de
Minister bereid om dit in het wetsvoorstel op te nemen? Wil ze daarbij ook
specifiek aangegeven of ze een norm op wil stellen voor evaluatie? Dit
aangezien een kwart van de ontvangen gedragscodes meer dan vijf jaar
oud is en de oudste ontvangen gedragscode uit 1993 is. De voornoemde
leden zouden het positief vinden als uit de evaluatie blijkt dat, als de
taalwijziging toch niet het meest passend is, instellingen bereid zijn om
hun taalkeuze terug te draaien. Hoe gaat de Minister dit bevorderen, zo
vragen zij.
Is de Minister het met de leden eens dat in navolging van enkele
instellingen studenten bij alle instellingen via de examencommissie een
verzoek moet kunnen indienen om de toets in het Nederlands af te
leggen? Zo ja, hoe wil zij dit borgen, zo vragen de leden.
Wat vindt de Minister van de argumenten die instellingen gebruiken om
onder artikel 7.2c van de WHW2 uit te komen, waarbij de leden graag
specifiek een reactie ontvangen op «wij hebben de Gedragscode
Internationale Student ondertekend en voldoen daarmee aan artikel 7.2c»
en «onze instelling verzorgt van oudsher altijd Engelstalig onderwijs, wij
zijn daarom van mening dat we niet onder artikel 7.2c vallen». Tevens
willen zij graag weten of de Minister het met hen eens is dat, gezien de
toename aan Engelstalige opleidingen en internationale studenten in
Nederland, het NVAO3 bijzondere keurmerk internationalisering van
geringe toegevoegde waarde is en derhalve beëindigd zou kunnen
worden.
Wat is de reactie van de Minister op de zorgen van de inspectie over het
toelatingsrecht en de taalvereisten, het belang van doorlopende leerlijnen
waarbij dit niet ten koste mag gaan van de studielast, zo willen de leden
weten. Wanneer overleggen de disciplineoverlegorganen voor het eerst
en hoe ziet de Minister voor zich dat er voldoende landelijk aanbod blijft
1

Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs
Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
3
Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

4

van Nederlandstalige opleidingen? Hoeveel buitenlandse aanbieders
verzorgen onderwijs in Nederland? De leden vragen de Minister, om
welke aanbieders dit gaat en sinds wanneer zij in Nederland actief zijn.
Inbreng van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
genoemde rapport en willen de Minister nog enkele vragen voorleggen.
De leden constateren dat instellingen er tot op heden niet in zijn geslaagd
om verantwoord taalbeleid te voeren. Deze leden sluiten zich aan bij het
oordeel van de Minister dat dit onacceptabel is. Van de 77 onderzochte
instellingen heeft bijna de helft geen gedragscode en voldoet daarmee
niet aan de wet. De leden vragen de Minister wat de consequenties zijn
voor deze instellingen. De instellingen die wel een gedragscode hebben,
hebben deze vaak summier ingevuld. De gedragscode is een papieren
werkelijkheid die nauwelijks een rol heeft in het periodiek heroverwegen
en een blijvend gesprek op de instellingen over de taalkeuze.
De leden sluiten zich aan bij de aanpak van de Minister om de wet te
wijzigen om tot een goed taalbeleid te komen zoals afgesproken in het
regeerakkoord. Deze leden vragen de Minister wanneer de Kamer de
wetswijziging kan verwachten. Zij willen naar een situatie waarin een
gedegen gedragscode een realiteit is op de instellingen en een aanleiding
vormt voor een blijvend evaluerend gesprek. De leden vragen de Minister
of zij ook bereid is uit te werken hoe het gesprek over taalbeleid gevoerd
moet worden en wat de rol is van de medezeggenschapsraad en de
opleidingscommissie. Daarnaast willen deze leden duidelijkheid voor
internationale studenten. Op dit moment hebben de instellingen de
opdracht om voor Nederlandstalige studenten de uitdrukkingsvaardigheden te bevorderen. Wat zijn de plichten van de instellingen rond het
bevorderen van het Nederlands van anderstalige studenten?
De leden lezen in het rapport van de inspectie dat instellingen op het vlak
van toelating tot het masteronderwijs verschillende eisen stellen aan het
taalniveau. Dit kan gevolgen hebben voor de doorstroommogelijkheden
van studenten die na een Nederlandstalige (bachelor-)opleiding een
anderstalige vervolgopleiding willen starten. Kan de Minister hier een
reactie op geven en wordt de toegankelijkheid van het onderwijs een
onderdeel van de wetswijziging, zo vragen deze leden.
Inbreng van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
inspectierapport «Nederlands of niet: gedragscodes en taalbeleid in het
hoger onderwijs». De voornoemde leden hebben echter nog enkele
vragen.
Gedragscodes
De leden hebben vernomen dat 34 instellingen onderwijs geven in een
andere taal dan het Nederlands, maar geen gedragscode hebben
opgesteld. Daardoor voldoen zij niet aan de Wet op het hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek. Hoe kan het dat dit nu pas in kaart is
gebracht, vragen de voornoemde leden. Welke concrete acties gaat de
Minister ondernemen om ervoor te zorgen dat deze 34 instellingen alsnog
aan deze eis gaan voldoen? Kan de Minister verklaren waarom bijna de
helft de instellingen die er niet aan voldoen niet-bekostigde onderwijsinstellingen betreffen, zo willen de leden weten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

5

Taalniveau
De voornoemde leden vernemen van de inspectie dat bijna de helft van
alle instellingen in hun gedragscode geen gewenst taalniveau van
docenten hebben opgenomen. Hoewel de leden van de voornoemde
fractie voorstander zijn van internationaal onderwijs, moet dit niet ten
koste gaan van de geleverde kwaliteit. Wat gaat de Minister doen om
ervoor te zorgen dat ook docenten adequaat de taal beheersen? Hoe kan
het dat masteropleidingen wel toelatingseisen stellen aan het taalniveau
van studenten, maar niet van docenten? Wat gaat de Minister eraan doen
om deze onwenselijke situatie in de toekomst te voorkomen? Hoe vaak
worden Nederlandstalige studenten geweigerd voor een anderstalige
master, op basis van het gevraagde taalniveau? Ziet de Minister dat
bepaalde studenten vaker worden geweigerd voor een master op basis
van het taalniveau dan anderen? Tot slot vragen de voornoemde leden in
hoeverre instellingen verplicht zijn om niet-Nederlandse studenten van
Nederlands taalonderwijs te voorzien? Kan de Minister zich voorstellen
dat enige Nederlandse taalbeheersing onder internationale studenten de
zelfredzaamheid stimuleert en bijdraagt aan een plezieriger verblijf, zo
vragen deze leden.
Inbreng van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het inspectierapport «Nederlands of niet: gedragscodes en taalbeleid in het hoger
onderwijs. De leden vinden het teleurstellend dat op een groot deel van
de universiteiten en hogescholen geen gedragscodes te vinden zijn. Zij
hebben hierover nog enkele vragen en opmerkingen.
De leden zijn het eens met de Minister dat het onacceptabel is dat veel
instellingen nog niet over een gedragscode beschikken. De leden vinden
sancties op zijn plaats: de wet wordt immers overtreden. Daarom vinden
de leden het teleurstellend dat de Minister in gesprek gaat met de
instellingen en dat het daarbij blijft. De leden vragen of deze gesprekken al
plaats hebben gevonden, danwel wanneer deze gesprekken gaan
plaatsvinden. Daarnaast vragen de leden met welk doel de Minister het
gesprek aan gaat.
De leden vragen daarnaast hoe de Minister in de toekomst gaat
handhaven. Hoe gaat geborgd worden dat alle instellingen beschikken
over een gedragscode die aan de wettelijke vereisten voldoet? Gaan er
eventueel sancties volgen, mocht er bij een instelling geconstateerd
wordend dat zij niet beschikt over een gedragscode zoals de wet
voorschrijft, zo vragen deze leden de Minister.
Het is bekend dat er onderwijsinstellingen zijn, zeker onder de
hogescholen, die nieuwe ambitieuze internationaliseringsplannen hebben,
ook met betrekking tot Engelstalig onderwijs. De leden willen weten of de
Minister bereid is zeker bij die instellingen te handhaven op gedragscodes
en verdere uitbreidingen van het aanbod Engelstalig onderwijs te
blokkeren totdat de instellingen voldoen aan de wettelijke eisen.
De inspectie constateert onder andere dat veel instellingen nog niet over
een gedragscode met betrekking tot taal beschikken. In het kader van
transparantie zijn de leden benieuwd welke andere instellingen niet over
een gedragscode beschikten, dan wel een gedragscode hadden die niet
voldeed aan de wettelijke eisen. Volgens de VSNU4 voldoen alle 14 bij
haar aangesloten universiteiten aan de wettelijke eis en hebben dus een
4

Vereniging van Universiteiten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

6

gedragscode. Hoe valt deze claim van de VSNU te rijmen met de
conclusie van de inspectie dat twee bekostigde universiteiten geen
gedragscode hebben en daarmee niet voldoen aan de wet, zo willen de
leden weten.
II Reactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ik heb met interesse kennisgenomen van de inbreng van de fracties van
VVD, CDA, D66, GroenLinks en SP, en dank de fracties voor hun inbreng.
In mijn beantwoording van de vragen heb ik dezelfde volgorde aangehouden als in de vraagstelling.
Op de vragen van de leden van de VVD-fractie
De leden vragen op welke wijze ik ervoor ga zorgen dat de instellingen de
wet beter gaan naleven. Daarnaast vragen de leden of ik van plan ben om
naleving eventueel af te dwingen en zo ja, hoe ik dit ga doen. Tevens
vragen de leden of ik de mening deel dat voor aankomend studenten de
taalafweging een belangrijke factor is in de studiekeuze Zo ja, op welke
wijze dient informatie over taal een plek te hebben in de studievoorlichting?
Zoals ik heb aangegeven in mijn aanbiedingsbrief bij het rapport van de
inspectie, vind ik het onacceptabel dat veel instellingen die onderwijs
verzorgen en examens afnemen in een andere taal dan het Nederlands
nog niet over een gedragscode beschikken terwijl dit verplicht is op grond
van artikel 7.2, onderdeel c, van de WHW. Ik ben daarom direct in overleg
getreden met de inspectie over het handelingsperspectief. De inspectie
heeft in februari instellingen gericht aangeschreven op de geconstateerde
tekortkomingen uit het inspectieonderzoek. Van alle instellingen mag
worden verwacht dat zij voldoen aan de wettelijke eisen. Daaronder valt
ook het hebben van een gedragscode wanneer een instelling daartoe
wettelijk verplicht is. Ik verwacht op dit punt concrete verbeteringen van
de instellingen op korte termijn. Verschillende instellingen hebben de
inspectie laten weten inmiddels wel een gedragscode te hebben
opgesteld. Ik heb de inspectie verzocht om een overzicht op te stellen van
de voortgang van de instellingen die niet over een gedragscode
beschikten maar deze wel zouden moeten hebben (stand van zaken per
september 2019). Ik informeer u zo snel mogelijk, maar uiterlijk voor het
eind van dit jaar, over de voortgang van deze instellingen.
Met de koepels zal overleg worden gevoerd over eventuele handreikingen
richting de instellingen om de verplichte gedragscode op te stellen.
Hoewel op dit moment het uitgangspunt de huidige wet is, zou daarbij zo
ver mogelijk alvast rekenschap kunnen worden gegeven van de aanpassingen die worden voorzien in het wetsvoorstel taal en toegankelijkheid,
waarin ik werk aan een modernisering van artikel 7.2 van de WHW. Zo
anticiperen we zo veel mogelijk op toekomstige wetgeving en worden
onnodige administratieve lasten voorkomen.
Ik kan mij voorstellen dat de taalafweging voor aankomend studenten een
belangrijke factor is in de studiekeuze. In artikel 7.15 van de WHW is een
aantal aspecten genoemd waaruit de informatieverstrekking aan
studenten en aanstaande studenten moet bestaan. Taal wordt daar niet
expliciet in genoemd maar ik vind het voor de hand liggen dat instellingen
aankomende studenten informeren over de taal waarin het onderwijs
wordt gegeven. De exacte wijze waarop taal een plek heeft in de studievoorlichting is aan de instellingen om te bepalen. Ik heb op dit moment
geen signalen dat taal onvoldoende aanwezig is in de studievoorlichting.
Mocht ik dergelijke signalen ontvangen dan ben ik bereid om hier met de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

7

instellingen over in gesprek te gaan. Ik zal dan ook verkennen of het nodig
is om dit aspect expliciet in artikel 7.15 van de WHW op te nemen.
De leden vinden het opvallend dat vooral bij hogescholen een
gedragscode ontbreekt. De leden vragen of ik kan verklaren waarom het
verschil in naleving met universiteiten zo groot is en of hogescholen
wanneer zij een gedragscode hebben andere criteria gebruiken dan
universiteiten. De leden vragen mij tevens of ik van plan ben hbo- en
wo-instellingen op een andere wijze te beoordelen als het gaat om
taalbeleid.
Het aandeel ho-instellingen dat een gedragscode zou moeten hebben,
maar er geen heeft aangeleverd is in het bekostigd hbo hoger dan in het
bekostigd wo (circa de helft respectievelijk circa 10 procent). De inspectie
heeft geen onderzoek gedaan naar de redenen waarom ho-instellingen die
een gedragscode zouden moeten hebben er geen hebben. Ik heb daar nu
geen verklaring voor. De inspectie schrijft in haar rapport dat dit (onder
meer) te maken zou kunnen hebben met onbekendheid bij instellingen of
met het verkeerd begrijpen van de wet. In haar vervolgonderzoek zal de
inspectie nagaan wat de oorzaken van niet-naleving zijn. Er zijn tussen
hogescholen en universiteiten met een gedragscode geen opvallende
verschillen in het gebruik van de criteria op basis waarvan de onderwijstaal een andere taal dan het Nederlands is. Ik ben niet voornemens om
hbo- en wo-instellingen op verschillende wijzen te beoordelen.
In het inspectierapport lezen de leden dat een van de gronden om af te
wijken van het Nederlands de herkomst van studenten is. De leden
begrijpen dit criterium, maar vragen zich af wat de volgordelijkheid is bij
de toepassing van dit criterium. De leden vragen op welke wijze nu wordt
toegezien dat instellingen deze grond niet gebruiken als wervingsinstrument voor meer internationale studenten. Tevens vragen de leden of
ik de mening deel dat deze grond niet misbruikt mag worden met het
enkele doel om de instroom te verhogen. Zo ja, op welke manier geef ik
de nieuwe wet vorm om dit te voorkomen, zo vragen de voornoemde
leden.
Zoals ik in mijn brief «Internationalisering in evenwicht» aangaf vind ik dat
de keuze voor het verzorgen van het onderwijs in een andere taal altijd
weloverwogen en in het belang van de kwaliteit moet worden gemaakt.
De keuze voor een andere taal, bijvoorbeeld het Engels, mag geen
vanzelfsprekendheid zijn. Het voeren van het onderwijs in het Nederlands
is het uitgangspunt. In de huidige wet is opgenomen dat het onderwijs in
een andere taal kan worden verzorgd indien de specifieke aard, de
inrichting of de kwaliteit van het onderwijs dan wel de herkomst van de
studenten daartoe noodzaakt. In het wetsvoorstel waar ik aan werk ben ik
voornemens de «herkomst van studenten» in artikel 7.2 van de WHW, te
laten vervallen als uitzonderingsgrond voor het kunnen afwijken van de
hoofdregel. De enkele omstandigheid dat zich voor een opleiding (naar
verwachting) veel buitenlandse studenten (zullen) aanmelden – vaak juist
omdát een instelling deze opleiding in een andere taal aanbiedt – kan niet
de enige reden zijn dat deze opleiding in een andere taal wordt verzorgd.
De leden vragen op welke wijze ik het begrip onderwijskwaliteit nader wil
duiden als het gaat om het afwegingskader dat instellingen gebruiken
voor de taalkeuze. De leden vragen mij, welke afwegingen daarbij voor
mij leidend zijn.
In het wetsvoorstel taal en toegankelijkheid ben ik voornemens – in lijn
met het regeerakkoord – vast te leggen dat het verzorgen van onderwijs in
een andere taal dan het Nederlands alleen mogelijk is wanneer dit, meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

8

dan het voeren van het Nederlands, in het belang is van het verwerven
van de kennis, het inzicht of de vaardigheden die een student bij
afronding van de opleiding moet hebben verworven (zogenoemde
«meerwaarde»). De taalkeuze moet daarbij ingegeven zijn vanuit de
specifieke aard, de inrichting of de kwaliteit van het onderwijs. Ook ben ik
voornemens in het wetsvoorstel op te nemen dat indien een instelling op
grond hiervan een opleiding of een deel van een opleiding in een andere
taal verzorgt, het instellingsbestuur daartoe beleid moet hebben vastgesteld. In dit beleid moet onder andere zijn opgenomen op welke wijze de
instelling zich inspant om de kwaliteit van het onderwijs aan de opleiding
en de toegankelijkheid van de opleiding voor Nederlandstalige studenten
te waarborgen. Op meerdere aspecten (zowel de inhoudelijke gronden
waarop mag worden overgegaan op anderstalig onderwijs, als de
inspanningsverplichting nadat de keuze is gemaakt) is de kwaliteit van het
onderwijs van belang. In het hoger onderwijs speelt de taalkeuze
bovendien een rol bij de accreditatie door de NVAO («toets nieuwe
opleiding» of «beoordeling bestaande opleiding»).
De leden vragen op welke manier ik ga waarborgen dat er voor iedere
student in Nederland voldoende mogelijkheden beschikbaar zijn voor de
beheersing of ontwikkeling van het Nederlands om goed mee te kunnen
doen. Op welke manier is voldoende Engelse taalbeheersing en
-ontwikkeling mogelijk voor studenten met een studie of carrièreperspectief in internationale context, zo vragen de leden.
Wat betreft de beheersing van de Nederlandse taal is het op grond van
artikel 1.3, vijfde lid, van de WHW reeds een onderdeel van de wettelijke
taak van hogeronderwijsinstellingen om zich in het kader van hun
werkzaamheden op het gebied van het onderwijs mede te richten op de
bevordering van de uitdrukkingsvaardigheid in het Nederlands.
In het wetsvoorstel taal en toegankelijkheid ben ik voornemens op te
nemen dat indien een instelling overgaat tot het verzorgen van een
opleiding of een deel van een opleiding in een andere taal, het instellingsbestuur daartoe beleid moet vaststellen.5 Ik ben voornemens te regelen
dat in het beleid de procedure wordt beschreven waarmee en de
inhoudelijke gronden waarop wordt overgegaan tot het voeren van een
andere taal aan een opleiding of een deel van een opleiding. Daarnaast
ben ik voornemens te regelen dat in het beleid wordt opgenomen op
welke wijze de instelling zich inspant om de kwaliteit van het onderwijs
aan de opleiding en de toegankelijkheid van de opleiding voor Nederlandstalige studenten te waarborgen. Wat betreft deze inspanningsverplichting kan een hogeronderwijsinstelling ervoor kiezen faciliteiten aan te
bieden waarbij studenten de beheersing van de taal waarin het onderwijs
wordt verzorgd kunnen ontwikkelen of op peil kunnen houden. Per
instelling, per opleiding en per situatie kunnen de procedurele en
inhoudelijke kaders verschillen. Ik wil daarom niet wettelijk voorschrijven
hoe een instelling dit precies invult, maar wel dát inspanningen op deze
aspecten overwogen worden. In mijn afweging neem ik mee dat binnen
verschillende instellingen al aandacht wordt gegeven aan het op peil
houden van zowel het Nederlands als het Engels. In hun internationaliseringsagenda geven de Vereniging Hogescholen en de VSNU hun ambities
op dit punt ook weer.

5

Dit geldt niet voor de instellingen waarbij het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands
een opleiding met betrekking tot die taal betreft, of wanneer het gaat om een gastcollege.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

9

Op de vragen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie geven aan dat de inspectie zich zorgen maakt
over de opdracht om de uitdrukkingsvaardigheid in het Nederlands te
bevorderen. Graag willen de leden weten hoe instellingen hieraan moeten
voldoen en hoe dit een plek moet krijgen in de gedragscode en in de
praktijk. De leden vragen of ik hierbij expliciet kan maken wat het doel is
van het bevorderen van de uitdrukkingsvaardigheid zodat voor instellingen meer duidelijk wordt waar zij aan moeten werken.
In reactie op de vraag van de leden van de CDA-fractie met betrekking tot
het bevorderen van de uitdrukkingsvaardigheid in het Nederlands, verwijs
ik naar het feit dat de wettelijke bepaling uit artikel 1.3 van de WHW – dat
instellingen wat betreft Nederlandstalige studenten zich mede richten op
de bevordering van de uitdrukkingsvaardigheid in het Nederlands –
onverminderd geldt. Uit deze bepaling volgt dat een instelling of een
opleiding voor de Nederlandse studenten, ook wanneer die een volledig
Engelstalige opleiding volgen, een manier moet vinden om aan de
uitdrukkingsvaardigheid in het Nederlands te werken. Om te bewerkstelligen dat instellingen voldoende aandacht besteden aan de uitdrukkingsvaardigheid in het Nederlands, is ervoor gekozen wettelijk voor te
schrijven dat de uitdrukkingsvaardigheid binnen het onderwijsprogramma
door de instelling moet worden bevorderd. Dit is opgenomen in artikel
1.3, vijfde lid, van de WHW. Het is aan de opleiding om hier verder
invulling aan te geven. Zij kan bijvoorbeeld Nederlandstalige studenten de
mogelijkheid bieden om bepaalde opdrachten in het Nederlands te doen,
of zij kan een keuzevak aanbieden in schrijven en presenteren in het
Nederlands.
Tevens lazen de voornoemde leden dat een aantal instellingen facultatieve
cursussen Nederlands aanbieden. Zij zijn van mening dat middels het
facultatief aanbieden, het bevorderen van de uitdrukkingsvaardigheid
onvoldoende tot uiting komt. De leden vragen of ik dit standpunt deel. De
leden vragen tevens hoe ik ga borgen dat studenten die zowel een
Engelstalige bachelor als een master volgen bij verschillende instellingen
of faculteiten ook aan hun Nederlandse uitdrukkingsvaardigheid hebben
gewerkt. Wie moet hiervoor verantwoordelijkheid nemen, willen zij ook
graag weten.
Bekostigde universiteiten hebben de taak wetenschappelijk onderwijs te
verzorgen en wetenschappelijk onderzoek te verrichten. De taak van
bekostigde hogescholen is het verzorgen van hoger beroepsonderwijs en
ontwerp- en ontwikkelactiviteiten of onderzoek gericht op de beroepspraktijk te verrichten. Voor deze universiteiten en hogescholen geldt – net
als voor het niet-bekostigd onderwijs – dat zij zich in het kader van hun
werkzaamheden op het gebied van onderwijs wat betreft Nederlandstalige
studenten mede richten op de bevordering van de uitdrukkingsvaardigheden in het Nederlands. De instellingen hebben op dit punt een
inspanningsverplichting maar het is daarbij aan de instelling hoe deze de
inspanningsverplichting invult.
De leden van de CDA-fractie geven aan dat de inspectie stelt dat ongeacht
wat er precies in het huidige wetsartikel staat en wat er in een nieuw
artikel komt te staan, de kern moet zijn dat een instelling het eigen
taalbeleid doordenkt en hierover het goede gesprek voert met betrokkenen binnen de instelling: wanneer is er sprake van noodzaak / toegevoegde waarde om (een deel van) het onderwijs in een andere taal te
verzorgen? De leden vragen of ik het met de leden eens ben dat het
daarom van belang is dat voor de start van het nieuwe collegejaar alle
instellingen een gedragscode hebben. Zo ja, ben ik bereid om de inspectie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

10

te verzoeken, hier in september 2019 bij de instellingen die in dit rapport
in gebreke zijn gebleven, opnieuw een controle te houden, zo vragen de
leden.
Zoals ik heb aangegeven in mijn aanbiedingsbrief bij het rapport van de
inspectie, vind ik het onacceptabel dat veel instellingen die onderwijs
verzorgen en examens afnemen in een andere taal dan het Nederlands,
nog niet beschikken over een gedragscode. Ik ben het daarom met de
leden van het CDA eens dat het van belang is dat instellingen die in deze
situatie verkeren op korte termijn een gedragscode realiseren, en dat zij
die komend studiejaar hebben. Het is daarbij wel relevant te noemen dat
de WHW niet vereist dat alle hogeronderwijsinstellingen een gedragscode
hebben. Alleen wanneer een instelling, op een van de gronden zoals
beschreven in artikel 7.2, onderdeel c van de WHW, onderwijs verzorgt of
examens afneemt in een andere taal dan het Nederlands, is het wettelijk
verplicht in een gedragscode de gronden voor de keuze voor anderstalig
onderwijs nader uit te werken.
Op dit moment werk ik aan een wetsvoorstel waarin ik voornemens ben
om artikel 7.2 van de WHW te moderniseren. Dit ontslaat instellingen
echter niet van de verplichting aan de huidige wetgeving te voldoen. De
inspectie heeft in februari instellingen gericht aangeschreven op de
geconstateerde tekortkomingen uit het inspectieonderzoek. De instellingen die reeds een gedragscode hebben kunnen in aanloop naar de
inwerkingtreding van het wetsvoorstel alvast anticiperen op de nieuwe
vereisten. Zeker ook nu uit het rapport van de inspectie blijkt dat de
invulling van de gedragscodes vaak summier is. De instellingen die nog
geen gedragscode hebben dienen op korte termijn een gedragscode op te
stellen om aan de wettelijke eis te voldoen. Hoewel het uitgangspunt de
huidige wet is zouden zij, voor zover mogelijk, alvast rekenschap kunnen
geven van de aanpassingen die worden voorzien in het wetsvoorstel taal
en toegankelijkheid. Zoals gemeld, heb ik de inspectie verzocht om een
overzicht op te stellen van de voortgang van de instellingen die niet over
een gedragscode beschikten maar deze wel zouden moeten hebben
(stand van zaken per september 2019). Ik informeer u zo snel mogelijk,
maar uiterlijk voor het eind van dit jaar, over de voortgang van deze
instellingen. Daarnaast wordt het gesprek gevoerd met instellingen en
koepels over het ontwikkelen van een integraal en meer doorleefd
taalbeleid.
De leden vragen hoe in de toekomst omgegaan moet worden met het
naleven van taaleisen. Wie gaat waarnaar kijken met welke regelmaat? De
leden vragen tevens hoe ik de naleving van de gedragscode in de
toekomst ga borgen zodat voorkomen wordt dat instellingen in de
gedragscode het één zeggen en in andere beleidsdocumenten en de
praktijk het ander gebeurt.
Op de vragen over naleving van de taaleisen in de toekomst kom ik nog
terug bij de behandeling van het wetsvoorstel in uw Kamer. De
toezichtstaak van de inspectie enerzijds en de accreditatietaak van de
NVAO anderzijds zijn complementair aan elkaar. Het wetsvoorstel is, zoals
bij alle wetsvoorstellen gebruikelijk is, getoetst op de uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid door de inspectie. Met de NVAO, de inspectie en de
Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs (CDHO) wordt het gesprek
gevoerd, met het oog op een samenhangend en helder arrangement van
externe beoordeling.
De leden geven aan dat de inspectie constateert dat er een onduidelijkheid
is over de vraag wanneer er wel/geen opleiding in een vreemde taal wordt
aangeboden. De voornoemde leden zijn van mening dat het belangrijk is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

11

om hier richtlijnen voor te ontwikkelen. De leden vragen of ik kan
aangeven welke richtlijnen ik op ga nemen wanneer een opleiding
tweetalig is en wanneer een opleiding volledig Engelstalig is. Tevens
vragen de leden op welke manier ik de arbeidsmarkt hierin wil mee laten
wegen. Daarnaast vragen de leden of ik het met de leden eens ben dat
ook bij tweetalige opleidingen een gedragscode van belang is. Ook vragen
de leden hoe ik aankijk tegen het opnemen van de taal in het CROHO.6
Op grond van artikel 7.2 onder c, van de WHW is het voor hogeronderwijsinstellingen verplicht een gedragscode op te stellen wanneer een
instelling onderwijs in een andere taal dan het Nederlands verzorgt.
Hoewel niet nader geëxpliciteerd in de wet, ligt het in de rede dat een
onderwijsinstelling ook verplicht is een gedragscode op te stellen indien
niet de gehele opleiding in een andere taal wordt verzorgd.
In het wetsvoorstel waar ik aan werk ben ik voornemens op te nemen dat
een instelling verplicht is beleid op te stellen wanneer een instelling
overgaat tot het verzorgen van een opleiding of een deel van een
opleiding in een andere taal dan het Nederlands.7 Dit betekent dat
volledige opleidingen, maar ook tweetalige opleidingen afhankelijk van de
precieze invulling, onder die wettelijke verplichting zullen vallen. In het
wetsvoorstel zal ik nader specificeren wat onder «een deel van een
opleiding» moet worden verstaan.
In het wetsvoorstel wil ik verder, in lijn met het regeerakkoord, vastleggen
dat het verzorgen van onderwijs in een andere taal dan het Nederlands
alleen mogelijk is wanneer dit, meer dan het voeren van het Nederlands,
in het belang is van de student met het oog op de door hem te verwerven
kennis, inzicht of vaardigheden die een student bij afronding van de
opleiding moet hebben verworven. De taalkeuze moet daarbij ingegeven
zijn vanuit de specifieke aard, de inrichting of de kwaliteit van het
onderwijs. Daarbij kan onder andere worden meegewogen of een andere
taal gangbaar is in het werkveld. Zoals ik reeds in mijn brief van 4 juni
2018 heb aangegeven zal ook de CDHO in de macrodoelmatigheidsadviezen voor nieuwe opleidingen voortaan expliciet mee nemen of de
taalkeuze van opleidingen afdoende aansluit op het arbeidsmarktperspectief.
Ik sta in beginsel positief tegenover het opnemen van de taal waarin het
onderwijs wordt verzorgd in het CROHO. Dit aspect zal ik meenemen via
RIO, de Registratie instellingen en opleidingen, die het CROHO (met
CREBO en BRIN) zal vervangen, als een van de resultaten van het
programma Doorontwikkelen BRON.
De leden geven aan dat de inspectie aangeeft dat het belangrijk is om
procedurevoorschriften op te nemen in de gedragscode, bijvoorbeeld wie
er beslist over taalwijziging van volledige opleidingen of delen van het
onderwijs. De leden vragen in hoeverre ik bereid ben om dit in het
wetsvoorstel op te nemen. Ook vragen de leden of ik daarbij ook specifiek
wil aangegeven of ik een norm op wil stellen voor evaluatie. De
voornoemde leden zouden het positief vinden als uit de evaluatie blijkt
dat, als de taalwijziging toch niet het meest passend is, instellingen bereid
zijn om hun taalkeuze terug te draaien. De leden vragen hoe ik dit ga
bevorderen.

6
7

Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs
Dit geldt niet voor de instellingen waarbij het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands
een opleiding met betrekking tot die taal betreft, of wanneer het gaat om een gastcollege.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

12

Ik ben het met de inspectie eens dat het belangrijk is dat instellingen
procedurevoorschriften opnemen in hun taalbeleid. In het wetsvoorstel
taal en toegankelijkheid wil ik daarom voorstellen dat instellingen die
overgaan tot het verzorgen van een opleiding, of een deel van een
opleiding, of het afnemen van examens in een andere taal dan het
Nederlands verplicht worden hieromtrent beleid vast te stellen.8 In dit
beleid dient het instellingsbestuur onder meer de procedure waarmee kan
worden overgegaan tot het voeren van een andere taal, op te nemen. Als
voorbeeld van een procedurevoorschrift kan gedacht worden aan de wijze
waarop inspraak van de medezeggenschap bij de belangenafweging is
georganiseerd en het niveau waarop het besluit over de taalkeuze binnen
de instelling wordt genomen. Het is aan de instellingen om te bezien hoe
zij dit het beste kunnen vormgeven. Wel ben ik voornemens in het
wetsvoorstel taal en toegankelijkheid op te nemen dat in de OER moet
worden opgenomen in welke taal het onderwijs en de examens worden
verzorgd. Ook wil ik expliciteren dat de opleidingscommissie instemmingsrecht heeft op de OER ten aanzien van de taal van het onderwijs en
de examens.
Ook wil ik in het wetsvoorstel regelen dat in het beleid van de instellingen
moet worden opgenomen op welke wijze de instelling zich inspant om de
kwaliteit van het onderwijs aan de opleiding en, in geval van een
bekostigde instelling, de toegankelijkheid van de opleiding voor Nederlandstalige studenten, te waarborgen. Daarmee komt meer nadruk te
liggen op wat van de instelling wordt verwacht nadat de keuze is gemaakt
om het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands te verzorgen. Het
ligt in het kader hiervan in de rede dat de onderwijsinstelling haar eigen
taalbeleid en de gekozen onderwijstaal van een opleiding met enige
regelmaat beziet. In het beleid zou door de onderwijsinstelling kunnen
worden beschreven op welke wijze binnen de instelling wordt geëvalueerd of een keuze voor een andere taal de gewenste effecten oplevert.
Het ligt voor de hand dat instellingen voor hun specifieke situatie bezien
hoe zij dit vormgeven.
Zoals ik in mijn brief «Internationalisering in evenwicht» aan uw Kamer
heb aangegeven, vind ik dat er in Nederland ruimte moet zijn en blijven
voor variëteit wat betreft de taal waarin het onderwijs wordt verzorgd. Dit
laat onverlet dat wanneer een instelling in een eerdere fase heeft gekozen
voor het aanbieden van anderstalig onderwijs, die keuze zou moeten
worden teruggedraaid wanneer niet langer sprake zou zijn van een van de
wettelijke uitzonderingsgronden op de hoofdregel dat onderwijs in het
Nederlands wordt verzorgd.
In het wetsvoorstel waar ik aan werk wil ik voorstellen dat instellingen die
overgaan tot het verzorgen van een opleiding of delen van een opleiding
in een andere taal dan het Nederlands, hierover beleid opstellen.9 In dit
beleid moet onder andere worden opgenomen op welke wijze de
instelling zich inspant om de kwaliteit van het onderwijs aan de opleiding
en, in geval van een bekostigde instelling, de toegankelijkheid van de
opleiding voor Nederlandstalige studenten, te waarborgen. Daarmee
bevorder ik dat meer nadruk komt te liggen op wat van de instelling wordt
verwacht nadat de keuze is gemaakt om het onderwijs in een andere taal
dan het Nederlands te verzorgen, en dat zij de taalkeuze ook terugdraaien
wanneer dat meer passend is.

8

Dit geldt niet voor de instellingen waarbij het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands
een opleiding met betrekking tot die taal betreft, of wanneer het gaat om een gastcollege.
9
Dit geldt niet voor de instellingen waarbij het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands
een opleiding met betrekking tot die taal betreft, of wanneer het gaat om een gastcollege.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

13

De leden vragen of ik het met de leden eens ben dat in navolging van
enkele instellingen studenten bij alle instellingen via de examencommissie een verzoek moet kunnen indienen om de toets in het
Nederlands af te leggen.
Ik ben voornemens dat het uitgangspunt van mijn wetsvoorstel taal en
toegankelijkheid moet zijn dat instellingen die overgaan tot het verzorgen
van een opleiding, of een deel van een opleiding, of het afnemen van
examens, in een andere taal dan het Nederlands, verplicht worden om
beleid vast te stellen.10 Dit betekent dus dat ook de keuze om examens af
te nemen in een andere taal dan het Nederlands onderdeel moet zijn van
een doordacht taalbeleid. Het is in dat kader dan ook niet aan mij maar
aan de instelling om te beoordelen of studenten via de examencommissie
een verzoek moeten kunnen indienen om een toets in het Nederlands af te
leggen.
De leden vragen wat ik van de argumenten vind die instellingen gebruiken
om onder artikel 7.2c van de WHW11 uit te komen, waarbij de leden graag
specifiek een reactie ontvangen op «wij hebben de Gedragscode
Internationale Student ondertekend en voldoen daarmee aan artikel 7.2c»
en «onze instelling verzorgt van oudsher altijd Engelstalig onderwijs, wij
zijn daarom van mening dat we niet onder artikel 7.2c vallen».
De argumenten die instellingen gebruiken om onder artikel 7.2 onder c
van de WHW uit te komen, zoals de leden van de CDA-fractie aangeven,
zijn onvoldoende. In de Gedragscode Internationale Student staan
afspraken die de hogeronderwijsinstellingen hebben gemaakt over
internationale studenten. Zo staan in deze Gedragscode afspraken over de
taaleisen waaraan internationale studenten moeten voldoen. Deze
Gedragscode is echter niet hetzelfde als de gedragscode als bedoeld in
artikel 7.2 van de WHW. Het ondertekenen hiervan ontslaat hogeronderwijsinstellingen dan ook niet van hun verplichtingen onder artikel 7.2 van
de WHW. Ook het argument «onze instelling verzorgt van oudsher altijd
Engelstalig onderwijs» is onvoldoende. Alle hogeronderwijsinstellingen
die onderwijs op grond van de WHW verzorgen, bekostigd en
niet-bekostigd, dienen te voldoen aan de eisen die worden gesteld in de
WHW. Indien op grond van artikel 7.2, onder c, van de WHW onderwijs
wordt verzorgd in een andere taal dan het Nederlands, dan dient een
instelling onder de huidige wetgeving een gedragscode te hebben.
Tevens willen de leden graag weten of ik het met hen eens ben dat, gezien
de toename aan Engelstalige opleidingen en internationale studenten in
Nederland, het NVAO12 bijzondere keurmerk internationalisering van
geringe toegevoegde waarde is en derhalve beëindigd zou kunnen
worden.
Opleidingen kunnen ervoor kiezen om zich tijdens de accreditatieprocedure te laten beoordelen op een bijzonder kenmerk. Daarmee kan de
opleiding zich onderscheiden op grond van haar specifieke profiel en
oriëntatie. Bij het bijzonder kenmerk internationalisering valt bijvoorbeeld
te denken aan opleidingen internationale bedrijfskunde, Europese studies,
hotelscholen en het kunstvakonderwijs. Het kenmerk kan alleen door de
NVAO worden toegekend aan een opleiding, indien deze haar ambities,
vastgelegd in internationaliseringsdoelen, expliciet heeft gedocumenteerd
en in praktijk gebracht. Interculturele competenties maken een belangrijk
10

Dit geldt niet voor de instellingen waarbij het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands
een opleiding met betrekking tot die taal betreft, of wanneer het gaat om een gastcollege.
11
Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
12
Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

14

onderdeel uit van de leeruitkomsten, en daar moeten studenten ook op
getoetst worden. Voor het kenmerk wordt kortom een rijker palet aan
aspecten geëvalueerd. De opleiding maakt haar eigen afwegingen om dit
kenmerk aan te vragen. Ik zie in de geschetste ontwikkelingen nu geen
aanleiding om de beoordeling op dit kenmerk te beëindigen.
De leden vragen wat mijn reactie is op de zorgen van de inspectie over het
toelatingsrecht en de taalvereisten, het belang van doorlopende leerlijnen
waarbij dit niet ten koste mag gaan van de studielast, zo willen de leden
weten. De leden vragen wanneer de disciplineoverlegorganen voor het
eerst overleggen en hoe ik voor me zie dat er voldoende landelijk aanbod
blijft van Nederlandstalige opleidingen? Hoeveel buitenlandse aanbieders
verzorgen onderwijs in Nederland? De leden vragen de Minister, om
welke aanbieders dit gaat en sinds wanneer zij in Nederland actief zijn.
De inspectie constateert dat het taalniveau voor het bacheloronderwijs,
wat betreft Engelse taalbeheersing, bijna altijd aansluit op het niveau van
de Nederlandse vooropleiding (havo, vwo of mbo 4) dat toelatingsrecht
geeft tot het hoger onderwijs. Voor de taalvereisten bij aanvang van een
masteropleiding ligt dit anders. Ik deel de analyse van de inspectie dat het
om onder andere die reden belangrijk is dat instellingen goed communiceren over welke (taal)vereisten er gelden voor de toelating tot de master.
Dit is ook meegenomen bij de ontwikkeling van het kader voor de
toelating tot de master. Het kader bestaat onder andere uit afspraken over
heldere en transparante communicatie over de toelatingseisen, zodat
studenten zich hier op kunnen voorbereiden in hun bachelor. Bijvoorbeeld
door het kiezen van een bepaalde (Engelstalige) studierichting, vakken of
minors. Ook heeft de VSNU een vangnet ontwikkeld zodat elke student
altijd terecht kan bij tenminste één master die aansluit op de gevolgde
bachelor.
In mijn brief «internationalisering in evenwicht» heb ik aangegeven dat
instellingen in het hbo en wo – meer dan nu het geval is – per sector het
gesprek aan moeten gaan over de verhouding tussen Nederlandstalig en
Engelstalig aanbod. Ik heb daarbij benadrukt dat verder gekeken moet
worden dan alleen naar de eigen instelling. Instellingen zijn er ook voor
verantwoordelijk dat het Nederlands als onderwijs- en wetenschapstaal
blijft bestaan. De VSNU heeft zich gecommitteerd aan afstemming tussen
instellingen over de taalkeuze. Binnen de VSNU is een afstemmingsprocedure afgesproken die inhoudt dat voorgenomen wijzigingen in de taal
van een bacheloropleiding altijd op stelselniveau besproken moeten
worden: eerst in de landelijke domeinoverleggen (disciplineoverlegorganen) en later op het niveau van het Rectorenoverleg. Dit wordt nu
geïmplementeerd. Ook wordt jaarlijks het totaaloverzicht van de opleidingstaal van alle WO-opleidingen besproken in het overleg van alle
rectoren; dit is dit najaar ook weer gebeurd. Zo borgen de universiteiten
dat Nederlandstalige studies op stelselniveau beschikbaar en toegankelijk
blijven.
Wat betreft de buitenlandse aanbieders, ga ik ervan uit dat met onderwijs
het geaccrediteerde onderwijs op grond van de WHW wordt bedoeld
waarvoor ik verantwoordelijk ben. Dit onderwijs wordt alleen verzorgd
door universiteiten en hogescholen die of in de bijlage van de WHW staan
(bekostigde instellingen) of die rechtspersoon voor hoger onderwijs zijn.
Deze instellingen gaan uit van een Nederlandse rechtspersoonlijkheid en
zijn juridisch gezien geen nevenvestiging van een buitenlandse instelling.
Daarnaast kunnen er – gezien de vrijheid van onderwijs – vestigingen van
buitenlandse instellingen zijn die geen geaccrediteerd onderwijs op grond
van de WHW verzorgen. Omdat deze instellingen buiten het hoger
onderwijsstelsel vallen, is er geen zicht op aantallen. Deze instellingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

15

komen pas – op basis van signalen – in zicht op het moment dat zij
bijvoorbeeld in strijd met de WHW de naam universiteit of hogeschool
voeren of graden verlenen.
Op de vragen van de leden van de D66-fractie
De leden constateren dat van de 77 onderzochte instellingen bijna de helft
geen gedragscode heeft en daarmee niet voldoet aan de wet. De leden
vragen wat de consequenties zijn voor deze instellingen.
In mijn antwoord op de vragen van de leden van de VVD-fractie heb ik al
aangegeven dat ik van de instellingen die op dit moment in gebreke zijn,
concrete verbeteringen verwacht op korte termijn. De inspectie heeft in
februari instellingen gericht aangeschreven op de geconstateerde
tekortkomingen uit het inspectieonderzoek. Daarnaast heb ik de inspectie
verzocht om een overzicht op te stellen van de voortgang van de
instellingen die niet over een gedragscode beschikken maar deze wel
zouden moeten hebben. Ik informeer u voor het eind van dit jaar over de
voortgang van deze instellingen. De focus van de inspectie ligt met name
op de bevordering van de naleving. Indien uit dit voortgangsoverzicht
blijkt dat er instellingen zijn die niet aan deze wettelijke verplichting
voldoen dan spreek ik deze instellingen uiteraard op deze tekortkoming
aan.
Indien verbetering vervolgens uitblijft, kan in het uiterste geval de
instelling een bekostigingssanctie worden opgelegd, of, indien het een
niet-bekostigde instelling betreft, kan uiteindelijk worden overgaan tot het
intrekken van de bevoegdheid tot graadverlening.
Deze leden vragen de Minister wanneer de Kamer de wetswijziging kan
verwachten.
Ik streef ernaar het wetsvoorstel taal en toegankelijkheid rond de zomer
naar uw Kamer toe te sturen.
De leden geven aan naar een situatie te willen waarin een gedegen
gedragscode een realiteit is op de instellingen en een aanleiding vormt
voor een blijvend evaluerend gesprek. De leden vragen of ik ook bereid
ben uit te werken hoe het gesprek over taalbeleid gevoerd moet worden
en wat de rol is van de medezeggenschapsraad en de opleidingscommissie. Daarnaast willen deze leden duidelijkheid voor internationale
studenten. De leden vragen wat de plichten van de instellingen zijn rond
het bevorderen van het Nederlands van anderstalige studenten.
In reactie op de vraag omtrent de rol van de medezeggenschap: in het
wetsvoorstel taal en toegankelijkheid ben ik voornemens te expliciteren
dat in de onderwijs- en examenregeling (OER) moet worden opgenomen
in welke taal het onderwijs en de examens worden verzorgd en dat de
opleidingscommissie instemmingsrecht heeft op de OER ten aanzien van
dit onderwerp. Met het wetsvoorstel ben ik daarnaast voornemens te
regelen dat door een onderwijsinstelling beleid moet worden vastgesteld
wanneer zij van plan is een opleiding of een deel van de opleiding in een
andere taal te verzorgen of examens in een andere taal dan het Nederlands af te nemen.13 Ik ben voornemens te regelen dat in het beleid wordt
uitgewerkt met welke procedure en op welke inhoudelijke gronden de
instelling kan overgaan tot anderstalig onderwijs. Ten aanzien van de
procedure kan de instelling bijvoorbeeld de wijze beschrijven waarop
inspraak van de medezeggenschap bij de belangenafweging is georgani13

Dit geldt niet voor de instellingen waarbij het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands
een opleiding met betrekking tot die taal betreft, of wanneer het gaat om een gastcollege.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

16

seerd. Per instelling, per opleiding en per situatie kunnen de procedurele
en inhoudelijke kaders verschillen. Daarom wil ik deze procedures niet
wettelijk voorschrijven.
Zoals ik reeds benoemd heb in mijn reactie op de vragen van de leden van
de CDA-fractie, hebben bekostigde universiteiten de taak wetenschappelijk onderwijs te verzorgen en wetenschappelijk onderzoek te verrichten.
De taak van bekostigde hogescholen is het verzorgen van hoger beroepsonderwijs en ontwerp- en ontwikkelactiviteiten of onderzoek gericht op de
beroepspraktijk te verrichten. Voor deze universiteiten en hogescholen
geldt – net als voor het niet-bekostigd onderwijs – dat zij zich in het kader
van hun werkzaamheden op het gebied van onderwijs wat betreft
Nederlandstalige studenten mede richten op de bevordering van de
uitdrukkingsvaardigheden in het Nederlands. Bij Nederlandstalige
studenten zal het overwegend gaan over studenten met de Nederlandse
nationaliteit, maar deze inspanningsverplichting geldt ook ten aan zien
van Nederlandstalige studenten met een andere nationaliteit.
De leden lezen in het rapport van de inspectie dat instellingen op het vlak
van toelating tot het masteronderwijs verschillende eisen stellen aan het
taalniveau. Dit kan volgens de leden gevolgen hebben voor de
doorstroommogelijkheden van studenten die na een Nederlandstalige
(bachelor-)opleiding een anderstalige vervolgopleiding willen starten. De
leden vragen of ik hier een reactie op wil geven en vragen of de toegankelijkheid van het onderwijs een onderdeel van de wetswijziging wordt.
Voor de instroom in de master geldt dat instellingen toelatingseisen
stellen die nodig zijn om de master met goed gevolg te kunnen afleggen.
Als de master in het Engels wordt gegeven, is het logisch dat de student
dus over een voldoende beheersing van de Engelse taal dient te
beschikken. In mijn gesprek met de VSNU vorig jaar over de kosten
omtrent gestandaardiseerde toetsen, waaronder de taaltoetsen, is het ook
gegaan over de invloed van taaleisen op de toegankelijkheid. In dat
gesprek heeft de VSNU aangegeven dat instellingen voornemens zijn om
Engels tijdens de bachelor aan te bieden, zodat studenten tijdens de
bachelorfase hun niveau Engels kunnen verhogen en daarmee automatisch aan de toelatingseisen kunnen voldoen (Kamerstuk 31 288, nr. 650).
Ik ben voornemens te regelen dat de toegankelijkheid onderdeel wordt
van artikel 7.2 van de WHW. In het wetsvoorstel ben ik voornemens neer
te leggen dat onderdeel van het beleid dat een instelling moet opstellen
wanneer overgegaan wordt tot anderstalig onderwijs, moet zijn op welke
wijze de instelling zich inspant om de kwaliteit van het onderwijs aan de
opleiding en – in geval van bekostigde instellingen – de toegankelijkheid
van de opleiding voor Nederlandstalige studenten te waarborgen.
Op de vragen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden hebben vernomen dat 34 instellingen onderwijs geven in een
andere taal dan het Nederlands, maar geen gedragscode hebben
opgesteld. De leden vragen hoe het kan dat dit nu pas in kaart is gebracht.
De leden vragen welke concrete acties ik ga ondernemen om ervoor te
zorgen dat deze 34 instellingen alsnog aan deze eis gaan voldoen.
De inspectie houdt op basis van signalen en thematische onderzoeken
toezicht op de naleving van wettelijke voorschriften door onderwijsinstellingen. De WHW vereist niet dat alle hogeronderwijsinstellingen een
gedragscode hebben. Alleen wanneer een instelling van plan is op grond
van artikel 7.2 onder c van de WHW, onderwijs te verzorgen of examens af
te nemen in een andere taal dan het Nederlands, is het uitwerken van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

17

gronden voor die keuze in een gedragscode wettelijk verplicht. Het debat
over internationalisering zoals dat de afgelopen twee jaar gevoerd is, is
voor de inspectie aanleiding geweest om nu in haar toezicht aandacht te
besteden aan internationalisering. De inspectie geeft in haar onderzoeksrapport aan dat drie ontwikkelingen een rol hebben gespeeld bij dit
onderzoek: 1) de ontwikkeling van internationale vestigingen die
onderwijs verzorgen, 2) de toename in het aantal internationale studenten
in bekostigde opleidingen tussen 2007 en 2017 en de gevolgen daarvan
voor toegankelijkheid en doelmatigheid in het hoger onderwijs, en 3) de
ontwikkeling en gevolgen van het gebruiken van een andere voertaal dan
het Nederlands.
Ik vind het, zoals ik reeds heb aangegeven, onacceptabel dat veel
instellingen die onderwijs verzorgen en examens afnemen in een andere
taal dan het Nederlands op grond van artikel 7.2, onder c, van de WHW,
nog niet over een gedragscode beschikken. Om ervoor te zorgen dat de 34
instellingen die nu in gebreke zijn alsnog aan de eis gaan voldoen, heeft
de inspectie in februari instellingen gericht aangeschreven. Ik verwacht,
zoals ik ook al aangaf in antwoord op de vragen van de leden van de VVD,
op dit punt concrete verbeteringen van de instellingen op korte termijn.
Om deze verbeteringen zoveel mogelijk voor de start van het nieuwe
studiejaar te realiseren wordt overleg gevoerd met de koepels over
eventuele handreikingen richting de instellingen om de verplichte
gedragscode op te stellen. Hoewel op dit moment de huidige wet het
uitgangspunt is, zou daarbij alvast rekenschap kunnen worden gegeven
van de aanpassingen die worden voorzien in het wetsvoorstel taal en
toegankelijkheid, waarin ik werk aan een modernisering van artikel 7.2 van
de WHW. Zo anticiperen we zo veel mogelijk op toekomstige wetgeving
en worden onnodige administratieve lasten voorkomen.
Daarnaast heb ik de inspectie verzocht om een overzicht op te stellen van
de voortgang van de 34 instellingen die niet over een gedragscode
beschikten maar deze wel zouden moeten hebben. Ik informeer u zo snel
mogelijk, maar uiterlijk voor het eind van dit jaar, over de voortgang van
deze instellingen.
De leden vragen of ik kan verklaren waarom bijna de helft de instellingen
die er niet aan voldoen niet-bekostigde onderwijsinstellingen betreffen.
Uit het onderzoek van de inspectie blijkt dat op grond van artikel 7.2 van
de WHW 26 niet-bekostigde instellingen een gedragscode zouden moeten
hebben. Hiervan heeft de inspectie van 16 niet-bekostigde instellingen
geen gedragscode ontvangen. De inspectie is de redenen van het
niet-naleven in het onderzoek dat december jl. gepubliceerd is, nog niet
nagegaan. In het thematisch vervolgonderzoek gaat de inspectie wel na
wat de oorzaken van niet-naleving zijn of zouden kunnen zijn.
De voornoemde leden vernemen van de inspectie dat bijna de helft van
alle instellingen in hun gedragscode geen gewenst taalniveau van
docenten hebben opgenomen. Hoewel de leden van de voornoemde
fractie voorstander zijn van internationaal onderwijs, moet dit volgens de
leden niet ten koste gaan van de geleverde kwaliteit. De leden vragen wat
ik ga doen om ervoor te zorgen dat ook docenten adequaat de taal
beheersen. Hoe kan het dat masteropleidingen wel toelatingseisen stellen
aan het taalniveau van studenten, maar niet van docenten, zo vragen de
leden. De leden vragen tevens wat ik eraan ga doen om deze onwenselijke
situatie in de toekomst te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

18

In het wetsvoorstel taal en toegankelijkheid ben ik voornemens op te
nemen dat indien een instelling overgaat tot het verzorgen van een
opleiding of een deel van een opleiding in een andere taal, het instellingsbestuur daartoe beleid moet vaststellen.14 Ik wil regelen dat in de vorm
van beleid de procedure waarmee en de inhoudelijke gronden waarop
wordt overgegaan tot het voeren van een andere taal aan een opleiding of
een deel van een opleiding, worden beschreven. Daarnaast wil ik regelen
dat in het beleid wordt opgenomen op welke wijze de instelling zich
inspant om de kwaliteit van het onderwijs aan de opleiding en de
toegankelijkheid van de opleiding voor Nederlandstalige studenten te
waarborgen. Met het oog op de inspanningsplicht kan het van belang zijn
dat een instelling zich ervan blijft vergewissen dat de taalbeheersing van
docenten met betrekking tot de onderwijstaal, op peil is. Ik wil met het
oog op de eigen verantwoordelijkheden van de onderwijsinstellingen niet
wettelijk voorschrijven hoe een instelling dit precies invult. Daarbij heb ik
er ook vertrouwen in dat het niet nodig is om dit wettelijk voor te
schrijven. In hun internationaliseringsagenda hebben de Vereniging
Hogescholen en de VSNU namelijk opgenomen dat zij de kwaliteit van het
onderwijs borgen door zich te committeren aan een goede taalbeheersing
van docenten. Binnen universiteiten is daarbij voor docenten het
uitgangspunt dat zij de onderwijstaal minimaal op C1-niveau beheersen.
Voor hogescholen geldt in principe ook het C1-niveau, met aandacht voor
de beroepspraktijk en vaktaal.
De leden vragen hoe vaak Nederlandstalige studenten worden geweigerd
voor een anderstalige master, op basis van het gevraagde taalniveau. De
leden vragen tevens of ik zie dat bepaalde studenten vaker worden
geweigerd voor een master op basis van het taalniveau dan anderen.
Er zijn geen gegevens beschikbaar over afgewezen aanmelders en ik kan
dus niet aangeven hoe vaak Nederlandstalige studenten worden
geweigerd voor een anderstalige master op basis van het gevraagde
taalniveau. Alleen het aantal studenten dat is toegelaten en ook start aan
een masteropleiding is bekend. Het is daarmee ook niet bekend of
bepaalde groepen studenten vaker worden geweigerd.
Tot slot vragen de voornoemde leden in hoeverre instellingen verplicht
zijn om niet-Nederlandse studenten van Nederlands taalonderwijs te
voorzien. De leden vragen of ik mij kan voorstellen dat enige Nederlandse
taalbeheersing onder internationale studenten de zelfredzaamheid
stimuleert en bijdraagt aan een plezieriger verblijf, zo vragen deze leden.
Bekostigde universiteiten hebben de taak wetenschappelijk onderwijs te
verzorgen en wetenschappelijk onderzoek te verrichten. De taak van
bekostigde hogescholen is het verzorgen van hoger beroepsonderwijs en
ontwerp- en ontwikkelactiviteiten of onderzoek gericht op de beroepspraktijk te verrichten. Voor deze universiteiten en hogescholen geldt – net
als voor het niet-bekostigd onderwijs – dat zij zich in het kader van hun
werkzaamheden op het gebied van onderwijs wat betreft Nederlandstalige
studenten mede richten op de bevordering van de uitdrukkingsvaardigheden in het Nederlands. Met Nederlandstalige studenten zal het
overwegend gaan over studenten met de Nederlandse nationaliteit, maar
het is niet zo dat Nederlandstalige studenten met een andere nationaliteit
niet onder deze inspanningsverplichting zouden vallen. Op die manier
wordt er ook gewerkt aan enige Nederlandse taalbeheersing onder
internationale studenten, wat de stayrate onder die studenten zou kunnen
bevorderen. Ik kan mij inderdaad voorstellen dat enige Nederlandse
14

Dit geldt niet voor de instellingen waarbij het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands
een opleiding met betrekking tot die taal betreft, of wanneer het gaat om een gastcollege.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

19

taalbeheersing onder internationale studenten de zelfredzaamheid
stimuleert en bijdraagt aan een plezieriger verblijf.
Op de vragen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie geven aan dat zij het teleurstellend vinden dat
ik in gesprek ga met de instellingen en dat het daarbij blijft. De leden
vragen of deze gesprekken al plaats hebben gevonden, danwel wanneer
deze gesprekken gaan plaatsvinden. Daarnaast vragen de leden met welk
doel ik het gesprek aan gaat. De leden vragen daarnaast hoe ik in de
toekomst ga handhaven. Hoe gaat geborgd worden dat alle instellingen
beschikken over een gedragscode die aan de wettelijke vereisten voldoet,
zo vragen de leden. Gaan er eventueel sancties volgen, mocht er bij een
instelling geconstateerd wordend dat zij niet beschikt over een gedragscode zoals de wet voorschrijft, zo vragen deze leden. De leden vragen of ik
bereid ben bij die instellingen te handhaven op gedragscodes en verdere
uitbreidingen van het aanbod Engelstalig onderwijs te blokkeren totdat de
instellingen voldoen aan de wettelijke eisen.
De gesprekken met de instellingen heb ik nog niet gevoerd nu de inspectie
instellingen reeds in februari gericht heeft aangeschreven op de geconstateerde tekortkomingen. Uit reacties die de inspectie ontvangt blijkt dat
verschillende instellingen inmiddels over een gedragscode beschikken of
deze aan het opstellen zijn. De boodschap die uitging van mijn brief bij de
aanbieding van het rapport over de gedragscodes wordt opgepakt.
Daarnaast heeft de inspectie gesprekken gevoerd met verschillende
opleidingen om een beter beeld te krijgen van de huidige gedragscodes
en het taalbeleid in de praktijk. Er is een workshop georganiseerd waarin
verschillende belangstellenden van instellingen, studenten, OCW en
inspectie samen in gesprek zijn gegaan over het taalbeleid in de praktijk.
In het veld zijn diverse initiatieven gestart waaruit blijkt dat instellingen
aan de slag zijn. Zo organiseren de drie koepels (VH, VSNU, NRTO) dit
voorjaar een bijeenkomst voor hun leden rond het thema taalbeleid. De
inspectie zal de ontwikkelingen volgen en waar nodig activiteiten
ondernemen om de naleving verder te bevorderen.
Daarnaast wordt overleg gevoerd met de koepels over eventuele
handreikingen richting de instellingen om de verplichte gedragscode op te
stellen. Doel daarvan is instellingen te ondersteunen goed doordacht
taalbeleid te voeren. De aanpassingen die worden voorzien in het
wetsvoorstel taal en toegankelijkheid, waarin ik werk aan een modernisering van artikel 7.2 van de WHW, zouden daarbij meteen meegenomen
kunnen worden. Door op deze manier te anticiperen op toekomstige
wetgeving worden onnodige administratieve lasten voorkomen.
De inspectie houdt op basis van signalen toezicht op de naleving van de
wettelijke voorschriften door onderwijsinstellingen. Wanneer de wettelijke
voorschriften niet worden nageleefd, kan dit sancties tot gevolg hebben.
Hierbij wordt gebruikgemaakt van het op grond van de WHW reeds
beschikbare instrumentarium. Goed om hierbij te benoemen is dat het
niet zo is dat de WHW vereist dat alle instellingen een gedragscode
hebben respectievelijk beleid hebben vastgesteld. Alleen wanneer een
instelling overgaat tot het verzorgen van onderwijs in een andere taal dan
het Nederlands, is een instelling daartoe verplicht.
Op grond van de huidige wet is het reeds mogelijk om – onder de
voorwaarden genoemd in de wet – onderwijs te verzorgen in een andere
taal dan het Nederlands. Het blokkeren van verdere uitbreidingen van het
aanbod van Engelstalig onderwijs behoort nu niet tot mijn bevoegdheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

20

De leden geven aan dat zij in het kader van transparantie benieuwd zijn
welke andere instellingen niet over een gedragscode beschikten, dan wel
een gedragscode hadden die niet voldeed aan de wettelijke eisen. De
leden geven aan dat volgens de VSNU15 alle 14 bij haar aangesloten
universiteiten aan de wettelijke eis voldoen. De leden vragen hoe deze
claim van de VSNU valt te rijmen met de conclusie van de inspectie dat
twee bekostigde universiteiten geen gedragscode hebben en daarmee
niet voldoen aan de wet, zo willen de leden weten.
Tot slot kan ik in reactie op de laatste vraag van de leden van de SP-fractie
antwoorden dat de twee bekostigde wo-instellingen die geen gedragscode zoals bedoeld in artikel 7.2 van de WHW hebben, geen lid zijn van de
VSNU.

15

Vereniging van Universiteiten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 452, nr. 73

21