Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 477

Geneesmiddelenbeleid

Nr. 144

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT

Ontvangen ter Griffie van de Tweede Kamer
op 9 februari 2011.
De voordracht voor de vast te stellen
aanwijzing kan niet eerder worden gedaan
dan op 10 maart 2011.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 februari 2011
1. Inleiding
Op grond van artikel 8 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg)
informeer ik u hierbij over de zakelijke inhoud van mijn voornemen tot het
geven van een aanwijzing aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) over
het vaststellen van prestatiebeschrijvingen en het invoeren van vrije
tarieven voor extramurale farmaceutische zorg per 1 januari 2012.
Het voornemen was om het tarief voor apotheekhoudenden met ingang
van 1 januari 2011 te dereguleren en vrij te laten. Dit betekent dat
apotheekhoudenden en zorgverzekeraars samen onderhandelen over de
prijs en de kwaliteit van de dienstverlening van apotheekhoudenden en de
prijzen van de geneesmiddelen die apotheekhoudenden afleveren. Na de
val van het vorige kabinet is de besluitvorming over invoering van vrije
tarieven voor apotheekhoudenden per 1 januari 2011 echter controversieel verklaard door de Tweede Kamer. In verband hiermee en in verband
met de overgang naar vrije tarieven per 1 januari 2012 heeft de NZa voor
het jaar 2011 voor het laatst een tarief voor apotheekhoudenden vastgesteld. Daarover heb ik u bericht bij brief van 16 december 20101.
2. Achtergrond en context
De farmaceutische zorg zit in een overgangsperiode van het belonen van
het aantal verstrekkingen (het volume) naar het belonen van kwaliteit van
de farmaceutische zorg en resultaat voor de patiënt. De huidige tariefregulering belemmert partijen om maatwerk af te leveren en te bekostigen, dat
wil zeggen op de individuele wensen en noden van de patiënt toegesneden zorg te leveren en te bekostigen. Partijen richten zich veelal juist
op de uitkomsten van de regulering en nog onvoldoende op de wensen
en de belangen van de klant/patiënt. De tariefregulering werkt daardoor
verstarrend en kostenverhogend.

1

Kamerstukken II, 2010–2011, 29 477, nr. 141.

kst-29477-144
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 477, nr. 144

1

Hoewel er sprake is van een verscheidenheid in praktijkgrootten en
kwaliteit van apotheekhoudenden, is het NZa-maximumtarief feitelijk een
minimumtarief geworden. Over de hoogte daarvan ruziën zorgverzekeraars en apothekers jaarlijks met elkaar en met de NZa. Een en ander heeft
geleid tot talloze rechtzaken. Er wordt niet of nauwelijks een lagere prijs
dan het maximumtarief afgesproken tussen zorgverzekeraars en
apotheekhoudenden. Daarnaast mogen apotheekhoudenden en zorgverzekeraars niet afwijken van de NZa-tarieven. Hierdoor staat het huidige
tariefsysteem zorgvernieuwing en vernieuwingen in de distributie in de
weg omdat de tariefsystematiek niet aansluit bij de meest passende
beloning daarvan.
De NZa heeft in haar advies «Langetermijnvisie Geneesmiddelenbeleid»
van december 2008 (De weg naar vrije prijsvorming) aangegeven dat naar
haar oordeel overgegaan kon worden tot vrije tarieven per 1 januari 2011
als nieuwe prestatiebeschrijvingen farmaceutische zorg in het kader van
de Wet marktordening gezondheidszorg zouden zijn vastgesteld. Deze
prestatiebeschrijvingen moesten dienen als gemeenschappelijke
onderhandelingstaal voor apotheekhoudenden en zorgverzekeraars en
zouden gelden als randvoorwaarden die de kwaliteit van farmaceutische
zorg transparant maken voor zowel apotheekhoudenden, consumenten
als zorgverzekeraars.
Het afgelopen jaar hebben zorgverzekeraars, apotheekhoudenden en
consumentenorganisaties, onder regie van de NZa, hard gewerkt aan een
10-tal nieuwe prestatiebeschrijvingen farmaceutische zorg. Deze vormen
een gezamenlijke taal voor zorgverzekeraars en zorgverleners voor vrije
onderhandelingen, niet alleen op basis van prijs, maar ook op basis van
kwaliteit en toegevoegde waarde van de dienstverlening.
In 2011 zal een pilot plaatsvinden waarbij partijen ervaring kunnen
opdoen met deze prestatiebeschrijvingen. Tevens kan de tijd tot invoering
van nieuwe prestatiebeschrijvingen door de NZa, per 1 januari 2012, door
partijen worden benut om desgewenst en zonodig aanpassingen in de ICT
aan te brengen.
Met het oog op de overgang naar vrije tarieven heeft de NZa de afgelopen
jaren het tarief geleidelijk meer flexibel gemaakt en toegewerkt naar vrije
tarieven door het belonen van extra kwaliteit en resultaat al zonder
beperking onderhandelbaar te maken.
3. Zakelijke inhoud van de aanwijzing
a.

b.

In de aanwijzing zal ik de NZa opdragen met ingang van 1 januari
2012 prestatiebeschrijvingen voor extramurale farmaceutische zorg
vast te stellen. Deze prestatiesbeschrijvingen laten ruimte voor
zorgvernieuwing en extra kwaliteit die farmaceutische zorgverleners
en zorgverzekeraars gezamenlijk schriftelijk kunnen afspreken. Een en
ander in overeenstemming met de ruimte die de huidige tariefstructuur nu al biedt om aanvullende afspraken tussen apotheekhoudenden en zorgverzekeraars te belonen (het zogenaamde max-max
tarief).
Met ingang van 1 januari 2012 gelden vrije tarieven zoals bedoeld in
artikel 57, vierde lid, onder c, van de Wmg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 477, nr. 144

2

4. Tot slot
De aanwijzing wordt gebaseerd op artikel 7 van de Wmg. Overeenkomstig
artikel 8 van die wet zal tot het geven van de aanwijzing niet eerder
worden overgegaan dan nadat dertig dagen zijn verstreken na verzending
van deze brief.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 477, nr. 144

3