Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 775 V

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2018

Nr. 83

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 juni 2018
Graag bied ik u, mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking, hierbij de gevraagde brief aan de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken over de actuele situatie in Marokko
en de Westelijke Sahara.
Marokko is voor Nederland een belangrijke partner, waarmee al ruim 400
jaar betrekkingen bestaan. De relatie kent bovendien een speciale
dimensie vanwege het feit dat ca. 400.000 Nederlanders Marokkaanse
wortels hebben. Daarnaast is Marokko een belangrijk land met kansen en
uitdagingen in een instabiele regio aan de grens met Europa.
Een van mijn eerste uitgaande bezoeken als Minister van Buitenlandse
Zaken ging daarom naar Rabat voor een uitgebreide kennismaking. Op
20 april jl. heb ik gesproken met premier Othmani, Minister van Justitie
Auajjar, Minister van Binnenlandse Zaken Laftit, Minister voor Migratie en
Marokkanen in het Buitenland Benoutiq en de heer Yazami, voorzitter van
de nationale mensenrechtenraad, alsook uiteraard met de Minister van
Buitenlandse Zaken, Nasser Bourita. In de gesprekken heb ik aangegeven
dat Nederland wil investeren in een brede samenwerking op alle terreinen
en dat Nederland ook zaken die minder goed gaan bespreekbaar wil
maken.
Tijdens mijn bezoek heb ik veel dossiers in de onderlinge samenwerking
kunnen bespreken. Belangrijke onderwerpen waren het verbeteren van de
bilaterale migratiesamenwerking (terugkeer en overname van uitgeprocedeerde asielzoekers en irreguliere migranten) en de samenwerking op
sociaal gebied, zoals betere afspraken op de uitvoering van controles op
fraude met Nederlandse bijstandsgelden. Wat betreft de terugkeer van
irreguliere migranten, is recentelijk sprake van een verbetering. De
afspraken op migratie en sociale zaken worden nu ambtelijk uitgewerkt.
Zo ligt er een nieuw Nederlands voorstel om de samenwerking waar het

kst-34775-V-83
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 V, nr. 83

1

gaat om de praktische uitvoering van vermogensonderzoeken om fraude
tegen te gaan bij bijstandsuitkeringen aan te scherpen.
Ook heb ik afspraken gemaakt om de economische samenwerking te
verbeteren (in lijn ook met motie van de leden Bouali en Van Den Hul
(Kamerstuk 34 725 XVII, nr. 14)). Zo is met Marokko afgesproken om op
korte termijn een honorair consulaat in Tanger te openen en worden twee
Orange Corners in Rabat en Tanger opgericht om economische samenwerking, starts-up, investeringen, maatschappelijk verantwoord ondernemen en culturele partnerschappen te stimuleren. Marokko waardeert
onze inspanningen om het Nederlandse en Marokkaanse bedrijfsleven
met elkaar te verbinden.
Met betrekking tot de situatie in de Rif heb ik aangegeven dat het
toepassen van de rechtsstaatsprincipes noodzakelijk is. Daarnaast is het
bieden van kansen op werk aan de grote aantallen jongeren van belang.
Dat is niet alleen onze zorg en specifiek bij de Nederlanders die banden
hebben met dit gebied, maar ook in het belang van Marokko zelf voor
duurzame ontwikkeling. Het is daarom belangrijk dat waarnemers en
journalisten goed toegang hebben tot de Rif en maatschappelijke
organisaties kunnen spreken. Het verkrijgen van betrouwbare, eigen
informatie is essentieel om met elkaar in gesprek te blijven. Daarnaast heb
ik ook aandacht gevraagd voor de Nederlanders die zich ongerust maken
dat zij mogelijk vervolgd zullen worden voor in Nederland verrichte
activiteiten ter ondersteuning van de Rif-acties wanneer zij naar Marokko
gaan. Mij is verzekerd dat deze niets te vrezen hebben zolang zij geen
overtredingen hebben begaan in Marokko zelf. Zoals toegezegd bij het AO
RBZ van 22 februari jl. (Kamerstuk 21 501-02, nr. 1853), is de behandeling
van arrestanten, mede in relatie tot de protesten in de Rif, regelmatig
aangekaart bij de Marokkaanse autoriteiten. In reactie hierop stelden de
Marokkaanse autoriteiten dat gevangenen in verband met de Rif-onrust in
Casablanca meer bezoekmogelijkheden krijgen dan andere gevangenen.
Ook wordt gratis transport ter beschikking gesteld voor familieleden. Het
is van belang dat Marokko de internationale normen voor de behandeling
van gevangenen respecteert.
Op het Westelijke Sahara dossier heb ik aangegeven dat een politieke
oplossing binnen VN-kader moet worden gevonden. Nederland heeft
vertrouwen in VN-gezant, Horst Köhler, en vraagt de partijen met hem te
werken aan een politieke oplossing. Tijdens het debat en verlengen van
het mandaat van de VN-missie voor de Westelijke Sahara, MINURSO,
heeft Nederland als lid van de VN Veiligheidsraad dat ook benoemd. De
missie is met een kort termijn van zes maanden verlengd, zodat snel kan
worden geëvalueerd of Marokko en Polisario tot constructieve stappen
kunnen komen. Nederland volgt de ontwikkelingen nauwgezet.
Naast migratie, sociale zekerheid en mensenrechten is de relatie breed. Zo
werkt Nederland ook op cultureel vlak samen en heeft de opening van het
Nederlands Instituut in Marokko (NIMAR) in 2017 bijgedragen aan het
uitwisselen van academische ervaringen, inzichten en trainingen. Ook op
justitiële, veiligheids- en politiesamenwerking zijn de banden goed. Zo
werken Nederland en Marokko intensief samen als co-voorzitters van het
Global Counterterrorism Forum. In dit forum worden best practices
gedeeld en aanbevelingen gedaan aan de lidstaten.
De bilaterale relaties blijven van groot belang voor zowel Marokko als
Nederland. Komende jaren hoop ik de samenwerking verder te verbeteren; beter samenwerken waar dat kan en met elkaar in gesprek blijven
over actuele kwesties of problemen waar het moet. Mijn ambtsgenoot en
ik hebben daarom afgesproken elkaar in elk geval jaarlijks te ontmoeten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 V, nr. 83

2

en op hoogambtelijk niveau vaker in gesprek te gaan. Zo kunnen wij
problemen eerder signaleren, elkaar aanspreken en werken aan een sterke
relatie in het belang van Nederland en Marokko.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 V, nr. 83

3