Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 231

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juni 2009
Hierbij stuur ik u, mede namens de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, ten behoeve van het Algemeen Overleg op 9 juni 2009 met de Vaste
Commissie voor Verkeer en Waterstaat:
• De geannoteerde agenda van de Transportraad van 11 juni 2009;
• Een overzicht van de stand van zaken van EU-dossiers op het terrein
van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.1
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

KST131752
0809tkkst21501-33-231
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-33, nr. 231

1

GEANNOTEERDE AGENDA TRANSPORTRAAD 11 JUNI 2009
Hieronder vindt u een samenvatting van de onderwerpen van de
Transportraad van 11 juni 2009. De volgende Transportraad zal plaatsvinden onder Zweeds Voorzitterschap op 8–9 oktober 2009.
De Transportraad van 11 juni 2009 kent een korte agenda en zal slechts
een ochtend duren.
Het Voorzitterschap streeft naar het aannemen van een mandaat voor de
Europese Commissie om onderhandelingen te starten met Georgië over
een luchtvaartakkoord. Een dergelijk luchtvaartakkoord past binnen het
nabuurschapsbeleid van de Europese Unie. Over het mandaat lijkt overeenstemming te bestaan. Ook Nederland kan akkoord gaan.
Over het voorstel voor een verordening tot wijziging van verordening
1321/2004 inzake de beheerstructuren van de Europese programma’s voor
radionavigatie per satelliet zal een voortgangsrapportage worden
besproken. Dit voorstel is nog niet rijp voor besluitvorming.
Ook over het voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van het kader voor
het toepassen van intelligente vervoerssystemen op het gebied van
wegvervoer zal geen besluit worden genomen, maar een voortgangsrapportage worden besproken.
Het Voorzitterschap streeft naar het aannemen van Raadsconclusies over
het Groenboek TEN-T. Uitgangspunt voor de Nederlandse inzet betreft de
Kabinetsreactie op het Groenboek TEN-T (TK-nummer 22 112, nr 843).
Een debat zal plaatsvinden over het voorstel voor een verordening inzake
passagiersrechten in het busvervoer. Ook dit voorstel is nog niet rijp voor
besluitvorming. Veel lidstaten, waaronder Nederland, hebben problemen
met de reikwijdte van dit voorstel.
Tenslotte zal mogelijk het voorstel voor een verordening inzake een Europees spoorwegnet voor een concurrerend goederenvervoer geagendeerd
staan. Het Voorzitterschap streeft naar het bereiken van een politiek
akkoord. Het voorstel is op moment van schrijven nog onderwerp van
bespreking. Het is nog niet zeker of een politiek akkoord haalbaar is,
alhoewel goede voortgang is geboekt bij de bespreking van het voorstel.
Luchtvaart
Onderhandelingsmandaat luchtvaartakkoord Georgië
– Aanname
Het Voorzitterschap streeft naar het aannemen van een mandaat voor de
Europese Commissie om onderhandelingen te starten met Georgië over
een luchtvaartakkoord. Het doel van het voorstel is het creëren van een
gemeenschappelijke markt, waarbij – naast het verkrijgen van vrije markttoegang – naar convergentie met Europese regelgeving wordt gestreefd.
Een dergelijk luchtvaartakkoord past binnen het nabuurschapsbeleid van
de Europese Unie. In dit kader heeft de Raad reeds een mandaat verschaft
aan de Europese Commissie om onderhandelingen met Oekraïne te
starten over een luchtvaartakkoord.

Stand van zaken
Over de verlening van het onderhandelingsmandaat lijkt overeenstemming te bestaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-33, nr. 231

2

Inzet Nederland
Nederland is akkoord met het verlenen van een mandaat aan de Europese
Commissie om de onderhandelingen te starten met Georgië. Dit past
binnen het beleid om met buurlanden dergelijke brede luchtvaartakkoorden af te sluiten.

Gevolgen voor Nederland
Het beoogde luchtvaartakkoord doet niets af aan de reeds verkregen
markttoegang op basis van de bilaterale luchtvaartovereenkomsten
tussen Nederland en Georgië. De akkoorden zullen op bepaalde gebieden
leiden tot meer markttoegang naarmate de convergentie met Europese
regelgeving toeneemt. Momenteel opereert slechts één luchtvaartmaatschappij onder de bilaterale luchtvaartovereenkomst tussen Nederland en
Georgië, te weten Georgian Airlines. Een breed luchtvaartakkoord zou
kunnen leiden tot meer directe vluchten tussen Nederland en Georgië.
Horizontale en intermodale vraagstukken
Voorstel voor een verordening tot wijziging van verordening
1321/2004 inzake de beheerstructuren van de Europese
programma’s voor radionavigatie per satelliet
– Voortgangsrapportage
Tijdens de Transportraad zal een voortgangsrapportage worden
besproken over het voorstel voor een verordening tot wijziging van verordening 1321/2004 inzake de beheerstructuren van de Europese programma’s voor radionavigatie per satelliet. Het voorstel heeft tot doel verordening 1321/2004 inzake de beheerstructuren van de Europese programma’s
voor radionavigatie per satelliet (tevens oprichtingsverordening Europese
GNSS1-toezichtsautoriteit, hierna: GSA) te wijzigen. Door de komst van de
verordening 683/2008 over de voortzetting van de uitvoering van de Europese programma’s van radionavigatie per satelliet, is wijziging van verordening 1321/2004 noodzakelijk.
In het wijzigingsvoorstel wordt, conform verordening 683/2008, bevestigd
dat het eigendom van de GNSS-systemen in handen is van de Europese
Gemeenschap en dat voor de bouwfase van het Galileo-systeem een
aantal taken van de GSA naar de Europese Commissie zijn overgeheveld.
Het gaat hierbij met name om taken op het gebied van de management
van de bouw van het systeem (inclusief veiligheid). De GSA behoudt
taken op het gebied van accreditatie, het beheer van het veiligheidscentrum en de commercialisatie van het systeem. Teneinde haar rol als
programmamanager te kunnen uitvoeren, wordt voorgesteld dat de Europese Commissie meer richting kan geven aan het handelen van de GSA.
Tevens wil de Europese Commissie meer zeggenschap in het bestuur van
de GSA.

Stand van zaken
Tijdens de Transportraad zal een voortgangsrapportage worden
besproken. Het voorstel is niet rijp voor besluitvorming.

Inzet Nederland

1

Global Navigation Satellite Systems

Nederland acht het wenselijk dat de nieuwe taakverdeling tussen de Europese Commissie en de GSA in Europese wetgeving wordt neergelegd en
daarmee dat de verordening 1321/2004 wordt aangepast. Met het besluit
over verordening 683/2008 is Nederland akkoord gegaan met het neer-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-33, nr. 231

3

leggen van de programmaverantwoordelijkheid bij de Europese
Commissie. Enerzijds beschouwt Nederland een gepaste versterking van
de rol van de Europese Commissie binnen de GSA als een logisch
uitvloeisel van haar verantwoordelijkheid als programmamanager, zoals
neergelegd in verordening 683/2008. Hiermee kan worden voorkomen dat
besluiten die essentieel zijn voor de uitvoering van de taken van de GSA,
niet tijdig worden genomen. In het verleden is gebleken dat enkele
lidstaten een patstelling kunnen veroorzaken en daarmee voor vertraging
kunnen zorgen in de besluitvorming. Anderzijds hecht Nederland wel aan
een goede balans tussen de toegenomen zeggenschap van de Europese
Commissie en de rol van de lidstaten in de Raad van Bestuur van de GSA
op het gebied van de (commerciële) toekomst van de exploitatie van het
systeem en inzake de accreditatie-activiteiten. De voorstellen van de
Commissie schieten op dit punt hun doel voorbij. Nederland dringt bij de
onderhandelingen dan ook aan op een aanpassing van de betreffende
bepalingen in de verordening.

Gevolgen voor Nederland
De verordening heeft geen directe gevolgen voor Nederland. Nederland is
kandidaat voor de zetel van de GSA (in Noordwijk).
Voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van het kader voor het
toepassen van intelligente vervoerssystemen op het gebied van
wegvervoer en voor interfaces met andere vervoerswijzen
– Voortgangsrapportage
Tijdens de Transportraad zal een voortgangsrapportage worden
besproken over het voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van het
kader voor het toepassen van intelligente vervoerssystemen op het
gebied van wegvervoer en voor interfaces met andere vervoerswijzen. Het
voorstel heeft tot doel een nieuwe impuls te geven aan de invoering en
het gebruik van ITS-systemen in het wegverkeer. ITS staat voor de ontwikkeling en toepassing van informatieen communicatietechnologieën in de
transportsector. Voorbeelden van ITS-toepassingen in het wegverkeer zijn:
routenavigatiesystemen, «tracking en tracing» van goederen, «real time»
verkeers- en reisinformatie, verkeersmanagementsystemen en geavanceerde bestuurdershulpsystemen (zoals eCall).
Het voorstel voor een richtlijn bevat onder meer bepalingen over:
• Een coördinatieplicht voor de lidstaten.
• Het door de Europese Commissie opstellen van ITS-specificaties, met
name op het gebied van het optimaal gebruik van weg-, verkeers- en
reisgegevens, veiligheid op en van wegen en de integratie van het
voertuig in de transportinfrastructuur.
• Wederzijdse erkenning van typegoedkeuring van ITS apparatuur
ensoftware.
• Bescherming van persoonsgegevens tegen misbruik.
• Het oprichten van een ITS-comité voor de lidstaten en een ITS advisory
group voor de private sector.
• Een rapportageplicht voor de lidstaten.
De Transportraad van 30 maart jl. heeft reeds Raadsconclusies aangenomen over het – samen met de richtlijn uitgebrachte – actieplan ITS.
Tijdens de informele Transportraad van 29 april jl. is in brede zin over ITS
in het wegverkeer gesproken.

Stand van zaken
Het voorstel is nog niet rijp voor besluitvorming. Tijdens de Transportraad

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-33, nr. 231

4

zal dan ook een voortgangsrapportage worden besproken. Veel lidstaten,
waaronder Nederland, zijn van mening dat de Europese Commissie met
dit voorstel te veel bevoegdheden krijgt. In de Raadswerkgroep wordt
momenteel bezien op welke wijze de richtlijn op dit punt zou kunnen
worden aangepast.

Inzet Nederland
ITS kan een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan de bevordering van een
schoner, veiliger en efficiënter gebruik van het wegennet. Voor een
succesvolle implementatie van ITS-toepassingen is de Europese dimensie
onmisbaar. Zowel voor het behalen van schaalvoordelen voor fabrikanten
als het garanderen van interoperabiliteit voor de consumenten zijn
verdere afspraken op Europees niveau nodig. Tevens kan door goede
Europese samenwerking veel van elkaar worden geleerd. De gemeenschappelijke agendering en uitwerking van de onderwerpen in Europees
verband heeft dan ook belangrijke meerwaarde ten opzichte van het nationaal uitwerken.
Nederland is echter, samen met veel andere lidstaten, van mening dat de
Europese Commissie met deze richtlijn te veel bevoegdheden krijgt. De
nadere invulling van de richtlijn zou in de benadering van de Europese
Commissie vooral via comitologie moeten gebeuren. De stevige rol die de
Europese Commissie hiermee aan zichzelf toebedeelt doet geen recht aan
de belangen en de rol die verschillende partijen, zowel (nationale) overheden als marktpartijen, hebben bij de succesvolle totstandkoming van
ITS toepassingen. Nederland is van mening dat de richtlijn op dit punt
dient te worden aangepast en dat overregulering dient te worden voorkomen.

Gevolgen voor Nederland
De succesvolle implementatie van ITS kan een aanzienlijke bijdrage kan
leveren aan de bevordering van een schoner, veiliger en efficiënter
gebruik van het wegennet.
Groenboek Trans-Europees transportnetwerk (TEN-T)
– Raadsconclusies
Het Voorzitterschap streeft naar het aannemen van Raadsconclusies over
het Groenboek TEN-T. Op 4 februari jl. heeft de Europese Commissie het
Groenboek TEN-T: «Een beleidsevaluatie: op weg naar een beter geïntegreerd trans-Europees transportnetwerk ten dienste van het gemeenschappelijke vervoersbeleid», gepresenteerd.
In de Raadsconclusies wordt het Groenboek verwelkomd. Grote beleidsmatige discussiepunten, zoals de vraag hoe het toekomstige TEN-T er uit
zou moeten zien, worden vooralsnog vermeden. De Commissie wordt
uitgenodigd voor eind 2010 een voorstel tot wijziging van de TEN-T richtsnoeren in te dienen.

Stand van zaken
Over de Raadsconclusies lijkt in grote lijnen overeenstemming te bestaan.

Inzet Nederland
Uitgangspunt voor de Nederlandse inzet betreft de Kabinetsreactie op het
Groenboek TEN-T (TK-nummer 22 112, nr 843). Nederland kan in beginsel
instemmen met de Raadsconclusies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-33, nr. 231

5

Gevolgen voor Nederland
De Raadsconclusies en het Groenboek zelf hebben geen gevolgen voor
Nederland. De na 2010 geplande aanpassing van de TEN-T richtsnoeren
met daarin o.a. een voorstel voor de vorm van het toekomstige netwerk
hebben direct gevolgen voor de kansen op subsidie voor Nederlandse
projecten en – door middel van financiering van projecten in andere EU
lidstaten – voor de doorstroming van het transport vanuit de Nederlandse
mainports.
Vervoer over land
Voorstel tot een verordening inzake passagiersrechten
busvervoer
– Voortgangsrapportage/debat
Tijdens de Transportraad zal geen besluit worden genomen over het voorstel voor een verordening inzake passagiersrechten in het busvervoer. Wel
zal tijdens de Raad een voortgangsrapportage voorliggen en een debat
plaatsvinden over de reikwijdte van het voorstel. Het voorstel heeft tot
doel de rechten van autobus- en touringcarpassagiers vast te stellen. Het
voorstel bevat bepalingen op het gebied van de aansprakelijkheid bij
overlijden of letsel van passagiers en bij verlies of beschadiging van hun
bagage. Ook de bijstand van personen met beperkte mobiliteit, verplichtingen voor autobus- en touringcarexploitanten bij annulering of vertraging van een reis, informatieplicht en klachtenbehandeling zijn opgenomen in het voorstel.

Stand van zaken
Het voorstel is nog niet rijp voor besluitvorming. Op de Transportraad zal
daarom een voortgangsrapportage voorliggen en een debat plaatsvinden.
Veel lidstaten, waaronder Nederland, hebben problemen met de reikwijdte van het voorstel.

Inzet Nederland
Nederland is in algemene zin groot voorstander van het versterken van de
rechten van passagiers in het vervoer. Wel is Nederland kritisch op de
reikwijdte van het voorstel. Nederland is van mening dat het voorstel zich
zou moeten beperken tot het internationale busvervoer, dat een mate van
regulering behoeft waarin de lidstaten afzonderlijk niet kunnen voorzien.
Verdere aandachtspunten voor Nederland betreffen het voorkomen van
onnodige administratieve lasten en heldere afstemming met andere internationale en Europese regelgeving op het gebied van personenvervoer en
het terrein van gelijke behandeling van mensen met een beperkte mobiliteit.

Gevolgen voor Nederland
De gevolgen voor Nederland zullen afhangen van de uiteindelijke reikwijdte van de verordening.
Eventueel: voorstel tot een verordening inzake een Europees
spoorwegnet voor een concurrerend goederenvervoer
– Politiek akkoord
Mogelijk zal tijdens de Transportraad het voorstel tot een verordening
inzake een Europees spoorwegnet voor een concurrerend goederenvervoer geagendeerd staan. Het Voorzitterschap streeft naar het bereiken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-33, nr. 231

6

van een politiek akkoord. Het voorstel heeft tot doel het ondersteunen van
internationaal goederenvervoer per spoor. In het voorliggende voorstel
voor een verordening wordt een aantal maatregelen voorgesteld om de
samenwerking van de lidstaten, infrastructuurbeheerders en toezichthouders te verbeteren op gebied van o.a. investeringsplanning, terminalplanning, groot onderhoud, capaciteitsmanagement en verkeersleiding.
Tevens wordt voorgesteld dat lidstaten – binnen het TEN-T netwerk –
spoorcorridors vaststellen en de uitvoering daarvan neerleggen bij zogenaamde governance bodies van de infrastructuurbeheerders.

Stand van zaken
Het voorstel is op moment van schrijven nog onderwerp van bespreking.
Het is nog niet zeker of een politiek akkoord haalbaar is, alhoewel goede
voortgang is geboekt bij de bespreking van het voorstel. De bepalingen
over capaciteitsmanagement zijn in overeenstemming gebracht met het
huidige regelgevende kader. Dit was voor Nederland een belangrijk punt.
Tevens zijn bepalingen opgenomen ten aanzien van het versterken van de
one-stop-shop voor het aanvragen van internationale treinpaden, het
reserveren van treinpaden en de samenwerking tussen lidstaten en
infrastructuurbeheerders over het capaciteitsmanagement. Mede op
aandringen van Nederland zullen de lidstaten een centrale rol te spelen bij
de ontwikkeling van de spoorcorridors.

Inzet Nederland
Nederland staat positief ten opzichte van het ontwikkelen van spoorcorridors ter bevordering van het goederenvervoer per spoor. Nederland
heeft hiermee reeds positieve ervaring opgedaan in het kader van de
corridorontwikkeling Rotterdam-Genua en Rotterdam-Lyon. Ook werkt
Nederland op bilaterale basis samen met Tsjechië en Polen. Het creëren
van een goede institutionele structuur voor de samenwerking tussen
landen en infrastructuurbeheerders staat daarbij voorop. Deze samenwerking dient met name een coördinatiemechanisme te zijn tussen partijen en
geen supranationale structuur.

Gevolgen voor Nederland
Voor de bevoegdheidsverdeling ten aanzien van het capaciteitsbeheer
worden geen grote wijzigingen voorzien. Wel zal als gevolg van dit voorstel de transparantie op dit gebied verder worden vergroot en de internationale samenwerking worden versterkt.
Voor Nederland is het verder van belang dat de reeds gestarte initiatieven
goed passen binnen de Europees te definiëren corridors en dat in Europees kader wordt gewerkt aan samenhang tussen de verschillende initiatieven voor spoorcorridors.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-33, nr. 231

7