Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

33 578

Eerstelijnszorg

Nr. 81

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 juni 2020
Graag reageer ik op de petitie die ik van DOK30 Communicatie, namens
de Actiegroep Fysiotherapie, Actiegroep Oefentherapie en patiënten, heb
ontvangen. In deze petitie vraagt zij aandacht voor de toegankelijkheid
van eerstelijnszorg.
De zorgpremie
In de petitie vraagt DOK30 Communicatie aandacht voor de volgens hen
forse stijging van de zorgpremie sinds 2005. Cijfers wijzen echter uit dat
de groep met de laagste inkomens en gemiddelde zorgkosten nu per
saldo circa 150 euro minder betaalt aan de ziektekostenverzekering dan in
de tijd van het ziekenfonds. In 2005 betaalden zij gemiddeld nog 544 euro
aan premie en no-claim (de voorloper van het eigen risico), terwijl zij in
2020 per saldo gemiddeld 392 euro aan premie en eigen risico betalen. Dit
komt doordat lage inkomens via de zorgtoeslag gecompenseerd worden.1
De gemiddelde premie van de aanvullende verzekering is van 2007 tot
2018 per jaar met 6,83 euro per maand gestegen, wat een gemiddelde
stijging met 2,8% per jaar betekent.2
Het basispakket
Een ander misverstand is dat het basispakket wordt uitgekleed. In plaats
van «uitkleding» van het basispakket blijkt er eerder sprake te zijn van
«aankleding» van het basispakket. Het basispakket is een open pakket. Dat
betekent dat het overgrote deel van de behandelingen, geneesmiddelen
en technologieën automatisch instromen zodra zij effectief bevonden zijn
en voldoen aan de stand van wetenschap en praktijk. Denk hierbij aan het
gebruik van een kunsthart, nieuwe stamceltherapieën of behandeltechnieken voor een herseninfarct. Maar ook digitale innovaties (bijvoorbeeld

1
2

kst-33578-81
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Klaarheid over het zorgstelsel. 2020. Medisch contact.
Zorgweb en Vektis. 2019. Onderzoek aanvullende verzekeringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 578, nr. 81

1

Hartwacht en COPD in beeld) en instroom van nieuwe geneesmiddelen
die in het ziekenhuis worden voorgeschreven.
De afgelopen jaren is de aanspraak voor fysiotherapie in het basispakket
uitgebreid voor enkele chronische aandoeningen zoals bijvoorbeeld
COPD, artrose bij heup en knie en claudicatio intermittens. Hiervoor
worden nu ook de eerste 20 behandelingen vergoed om zo uitwijken naar
duurdere vormen van zorg te voorkomen.
De aanvullende verzekering
De gemiddelde vergoede zorgkosten per verzekerde ten laste van de
aanvullende verzekering zijn de afgelopen 11 jaren met ongeveer 68 euro
toegenomen. Dit is een combinatie van gestegen prijzen van de zorg en
een toename van het volume van de gedeclareerde zorg. De petitie vraagt
aandacht voor de beperking van de vergoeding van bijvoorbeeld fysiotherapie en ergotherapie in de aanvullende verzekering. Aanvullende
verzekeringen zijn particuliere verzekeringen waarin datgene aanvullend
verzekerd kan worden waarvan is bepaald dat dit voor rekening en
verantwoordelijkheid van de verzekerde zelf kan komen. Indien iemand te
kampen heeft met bepaalde chronische aandoeningen, krijgt hij of zij
vanaf de 21e behandeling wel fysiotherapie uit het basispakket vergoed.
Daarnaast stelt de petitie dat overstappen naar een andere uitgebreide
aanvullende verzekering niet mogelijk is, vanwege het selectieve
acceptatiebeleid van zorgverzekeraars. Voor het overgrote deel van de
samengestelde aanvullende verzekeringen (97%) geldt echter dat deze vrij
toegankelijk zijn en dat zorgverzekeraars dus geen selectiecriteria
hanteren.3
Ik merk verder graag op dat mensen die geen aanvullende verzekering
hebben afgesloten, maar in verband met hun ziekte wel fysiotherapie
nodig hebben, deze kosten onder bepaalde voorwaarden kunnen
aftrekken van hun belastingen. Dit heet «de specifieke zorgkosten».
Borging toegankelijkheid tot zorg
De petitie verzoekt om maatregelen zodat de eerstelijnszorg toegankelijk
blijft voor iedereen. Ik vind het ook ongewenst als mensen vanwege
financiële redenen geen toegang hebben tot noodzakelijke zorg. Daarom
zijn zowel op landelijk als gemeentelijk niveau verschillende maatregelen
genomen om de financiële toegankelijkheid tot zorg te borgen. Zo hebben
mensen met een laag inkomen recht op zorgtoeslag en zijn specifieke
zorgvormen – zoals huisartsenzorg, zorg voor verzekerden jonger dan 18
jaar en ketenzorg bij bijvoorbeeld diabetes – uitgezonderd van het eigen
risico. Verder komen specifieke zorgvormen in aanmerking voor een
fiscale aftrek en bieden zorgverzekeraars de mogelijkheid om het eigen
risico gespreid te betalen.
Daarnaast bieden gemeenten meerkostenregelingen en/of bijzondere
bijstand aan mensen met hoge zorgkosten aan en/of hebben zij gemeentepolissen. Verzekerden kunnen bij de gemeentepolis kiezen voor een
aanvullende verzekering, die vaak dekking biedt voor fysiotherapie.
Omdat de gemeentepolis niet altijd de beste oplossing is voor mensen
met een laag inkomen, zijn er ook gemeenten die keuzehulpen aanbieden.
Een voorbeeld hiervan is de VoorzieningenWijzer.

3

Zorgweb en Vektis. 2019. Onderzoek aanvullende verzekeringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 578, nr. 81

2

Dit initiatief helpt verzekerden bij het vinden van de juiste polis en bij het
benutten van voorzieningen, zoals de zorgtoeslag en de bijstand. Een
dergelijke keuzehulp kan bijvoorbeeld verzekerden die fysiotherapie nodig
hebben, helpen bij het bepalen welke (aanvullende) polis het meest
geschikt is.
Ik hoop u zo voldoende geïnformeerd te hebben.
De Minister voor Medische Zorg,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 33 578, nr. 81

3