Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

429
Vragen van het lid Popken (PVV) aan de Staatssecretaris van Defensie over
het feit dat Defensie liever investeert in een zonneauto dan in veilige
Defensie-gebouwen (ingezonden 28 juni 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Visser (Defensie) (ontvangen 18 oktober 2019).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 3548.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Helft slaapbarakken militairen niet brandveilig: «Onacceptabel»«? 1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u bekend met het bericht «Defensie investeert in zonneauto Lightyear
One»? 2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
In hoeverre klopt de berichtgeving dat u niet wil ingaan op de kosten van de
brandwachten? Kunt u aangeven hoe dit zich verhoudt met de transparantiebelofte uit de Defensienota 2018? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ten tijde van een aanbesteding wordt er geen commercieel vertrouwelijke
informatie aan de media gegeven.
Vraag 4
Kunt u limitatief aangeven hoeveel kosten verband houden met de brandwachten? Zo nee, kunt u dit onderzoeken en de onderzoeksresultaten aan de
Kamer mededelen?

1

https://www.rtlz.nl/algemeen/politiek/artikel/4754556/barakken-militairen-niet-brandveiligonacceptabel-ministerie
2
https://www.defensie.nl/actueel/nieuws/2019/06/25/defensie-investeert-in-zonneauto

ah-tk-20192020-429
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Sinds de Kamerbrief over de behoeftestelling voor het project Aanpassing
Vastgoed Defensie van 21 januari 2015 (Kamerstuk 33 763, nr. 67) bent u in
achtereenvolgende voorgangsrapportages op de hoogte gehouden over de
stand van zaken. In de brief over de stand van zaken vastgoed Defensie van
25 april jl. (Kamerstuk 34 919, nr. 35) heb ik u geïnformeerd over de legeringsgebouwen die nog niet aan de nieuwe brandveiligheidseisen voldoen.
Om in de tussentijd de veiligheid van het personeel te waarborgen zijn
mitigerende maatregelen genomen, onder meer de aanstelling van extra
bedrijfshulpverleners (BHV-ers) met een brandwachtfunctie. De Inspectie
Leefomgeving en Transport (ILT) was hier als toezichthouder bij betrokken.
De kosten voor BHV-ers voor gebouwen die nog niet voldoen aan de
brandveiligheidseisen en die vallen onder het toezicht van de ILT worden
gedekt uit het budget voor het project Maatregelen Brandveiligheid Defensie,
dat in totaal € 131,9 miljoen bedraagt. De aanschaf van nieuwe brandmeldinstallaties maakt deel uit van het project Aanpassing vastgoed Defensie,
waarvoor in totaal € 304,6 miljoen beschikbaar is. Over de actuele stand van
zaken van beide projecten bent u onlangs geïnformeerd in het Defensie
Projectenoverzicht.
Later zijn hieraan de gebouwen toegevoegd waarvoor gemeenten het
bevoegd gezag zijn en legeringsgebouwen in Duitsland en in het Caribisch
gebied. Vanaf 1 augustus worden ook in deze categorieën gebouwen BHV-ers
geplaatst, zolang deze gebouwen nog niet voldoen aan de brandveiligheidseisen. De totale kosten voor Defensie voor de inzet van o.a. extra BHV-ers voor
de duur van dit project zullen ongeveer € 11 miljoen bedragen.
Vraag 5
Kunt u limitatief aangeven welke Defensie-gebouwen niet aan de eisen
voldoen? Kunt u ook aangeven welke gebouwen dit zijn, welke eisen zijn
overtreden en welke vervolgstappen zijn genomen? Zo nee, kunt u dit
onderzoeken en de onderzoeksresultaten aan de Kamer mededelen?
Antwoord 5
De brief over de stand van zaken vastgoed Defensie van 25 april 2019 bevat
de planning van het Project Bouwtechnische Maatregelen Verbetering
Brandveiligheid: tussen nu en eind 2021 moeten alle legeringsgebouwen in
Nederland, Duitsland en het Caraïbisch gebied aan de brandveiligheidseisen
voldoen.
In het Defensie Projectenoverzicht is gemeld dat alle gebouwen vallend onder
ILT toezicht eind 2019 zijn aangepast, met uitzondering van een deel van de
extra gebouwen als gevolg van de «no regret» maatregel. Deze gebouwen
zijn voorzien van brandmeldinstallaties met volledige detectie en hiervoor zijn
BHV-ers aangesteld. Fort Erfprins wordt in 2020 gerenoveerd en zal dan aan
de nieuwe eisen voldoen.
Ook 78 legeringsgebouwen onder gemeentelijk toezicht, in het Caraïbisch
gebied en in Duitsland voldoen nog niet aan de brandveiligheidseisen. De
verwachting is dat de gebouwen die vallen onder gemeentelijk toezicht eind
2020 zijn aangepast en eind 2021 de gebouwen in het Caraïbisch gebied.
In de brief over de stand van zaken vastgoed Defensie heb ik u ook geïnformeerd over de voortgang in de uitvoering van brandscans voor de overige
654 gebouwen van Defensie waarvoor volgens het Bouwbesluit een
vergunnings- of meldingsplicht bestaat.
Vraag 6
Kunt u limitatief aangeven welke klachten en veiligheidsincidenten verband
houden met Defensie-gebouwen die niet aan de eisen voldoen? Kunt u ook
aangeven waaruit deze klachten en veiligheidsincidenten bestaan, welke
gebeurtenissen hieraan ten grondslag lagen en welke vervolgstappen zijn
genomen? Zo nee, kunt u dit onderzoeken en de onderzoeksresultaten aan de
Kamer mededelen?
Antwoord 6
Meldingen over onveilige situaties, incidenten en ongevallen die verband
houden met infrastructuur worden centraal geregistreerd. Het departementale
jaarverslag van het Ministerie van Defensie over het jaar 2018 (Kamerstuk
35 200 X, nr. 1) bevat in bijlage 7 het Overzicht van meldingen bedrijfsveilig-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

heid 2018. In 2018 waren er 260 meldingen van voorvallen die betrekking
hadden op brandveiligheid en 524 meldingen van voorvallen die samenhingen met de infrastructuur en installaties.
De meldingen met betrekking tot brandveiligheid liepen uiteen van een
werkelijke brand in een gebouw tot een melding van het brandmeldsysteem
wegens het gebruik van een tosti-ijzer. De meldingen over infrastructuur/
installaties betreffen onder andere slechte werking van kachels, weggewaaide
dakpannen en storingen aan installaties.
Hoewel de meldingen zeer divers van aard zijn, is de achterliggende oorzaak
vaak langdurig achterstallig onderhoud, zoals al eerder aan uw Kamer is
gemeld. In de brief over het Strategisch Vastgoedplan d.d. 4 juli 2019 is
uiteengezet welke middelen Defensie dit jaar uittrekt en wat er voor de
langere termijn is voorzien en nodig is om de vastgoedportefeuille op orde te
brengen.
Vraag 7
Kunt u limitatief aangeven hoeveel kosten verband houden met de investering in de zonneauto Lightyear One? Kunt u ook aangeven welke personen
deze auto gaan gebruiken en welke rang en functie zij hebben? Zo nee, kunt u
dit onderzoeken en de onderzoeksresultaten aan de Kamer mededelen?
Antwoord 7
De investering in de Lightyear One bedraagt € 144.000,-, incl. BTW. De
Lightyear is via de Pool Niet Operationeel Dienstvervoer (PNOD) beschikbaar
voor gebruik door iedere Defensiemedewerker.
De reden voor de aankoop van dit voertuig en het monitoren van de
karakteristieken en prestaties ervan is, dat Defensie zo uit de eerste hand
kennis en ervaring verkrijgt met deze innovatieve manier van het autonoom
opwekken van de benodigde energie om te verplaatsen.
Vraag 8
Kunt u alle documenten, o.a. voorbereidingshandelingen, externe en interne
correspondentie, besluiten, contracten en toezeggingen, verband houdende
met de investering in en het gebruik van zonneauto Lightyear One, openbaar
maken? Zo nee, waarom niet en hoe verhoudt zich dit met uw inlichtingenplicht en de Wet openbaarheid van bestuur?
Antwoord 8
Overeenkomstig de inlichtingenplicht van artikel 68 GW informeer ik u in deze
antwoorden over de belangrijkste aspecten in de besluitvorming over de
zonneauto: de redenen voor deze investering, de kosten van deze investering
en het gebruik dat er van deze auto zal worden gemaakt.
Vraag 9
Deelt u de mening dat Defensie een dikke leugen verspreidt door te stellen
dat de risico’s voor militairen aanvaardbaar zijn, terwijl niet alle Defensiegebouwen zijn gekeurd en de vluchtroutes van opstappende VVD’ers nog
sneller zijn? Hoe verhoudt zich dit met uw zorgplicht om proactief de
gezondheid van militairen te beschermen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Nee. Defensie waakt over de veiligheid en de gezondheid van het personeel.
Acute situaties worden opgelost. Waar de veiligheid en de gezondheid van
het personeel niet kan worden gewaarborgd, gaat Defensie over tot ontruiming of het tijdelijk niet meer gebruiken van gebouwen. Voorbeelden waren
de ontruiming van een woontoren van de Trip van Zoudtland kazerne in
Breda en van het Walaardt Sacré Kamp in Huis ter Heide en de tijdelijke
buitengebruikstelling van het bedrijfsrestaurant het Meeuwennest in Den
Helder. Over deze voorbeelden heb ik u eerder geïnformeerd.
Vraag 10
Vindt u het niet beschamend en de waanzin ten top dat u met de aanschaf
van de Lightyear One zonneauto streeft naar een gezond leefmilieu, terwijl
militairen kampen met ziekmakende arbeidsomstandigheden? Zo nee,
waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Antwoord 10
De afgelopen decennia zijn er door prioriteitsstellingen in het aanwenden van
beschikbare middelen als gevolg van bezuinigingen achterstanden gegroeid,
onder andere in het onderhoud van het vastgoed. Inmiddels werken we stap
voor stap aan herstel. Tekortkomingen die afbreuk doen aan de veiligheid en
de gezondheid van het personeel worden aangepakt.
Vraag 11
Vindt u het niet beschamend en krankzinnig dat militairen het moeten doen
met onveilige Defensie-gebouwen die lijken op kraakpanden? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 11
De genoemde Kamerbrief over de stand van zaken vastgoed Defensie
beschrijft hoe Defensie onveilige situaties proactief aanpakt en voorkomt. Ik
herken mij dan ook niet in deze vraag.
Vraag 12
Vindt u het niet beschamend en zorgwekkend dat uw wanbeleid niet alleen in
strijd is met het beginsel van goed werkgeverschap, maar ook het terrein
betreedt van gevaarzettingsdelicten uit het strafrecht? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
Nee. De genoemde maatregelen komen juist voort uit het streven om goed
werkgeverschap te tonen, ook waar het onderhoud van gebouwen nog te
wensen overlaat. Dat gebeurt door voor de korte en de langere termijn geld
beschikbaar te stellen en inzichtelijk te maken wat er wordt gedaan tegen de
achterstand en de problemen die daaruit voortkomen. Bij gevaarzetting
worden noodmaatregelen zoals ontruiming en tijdelijke buiten gebruikstelling
genomen.
Vraag 13
Bent u bereid de investering in de zonneauto terug te draaien en te stoppen
met Europese defensieprojecten, diversiteitsprojecten en de afkoop van
Turkse dienstplicht, zodat het vrijgekomen budget kan worden besteed aan
fatsoenlijke gebouwen, goed materiaal en betere arbeidsvoorwaarden voor
Defensiepersoneel? Zo nee, waarom niet en hoe verhoudt zich dit met uw
belofte dat het Defensiepersoneel op nummer 1 staat?
Antwoord 13
Nee. De redenen voor deze investering zijn vermeld in antwoord 7.
Vraag 14
Kunt u deze vragen apart, volledig en desnoods geanonimiseerd beantwoorden zonder gebruik te maken van chicaneuze verweren, drogredenen en
Haagse prietpraat? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 14
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4