Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 571

Rapport van de commissie-Haren

Nr. 2

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 maart 2013
Op 8 maart jl. zond ik uw Kamer het rapport van de commissie Haren
(Kamerstuk 33 571, nr. 1). De commissie concludeert dat de impact van
het «Project X» groot was. Iets wat begon als een «feestje» eindigde met
gewonden, een totale schade van tegen de miljoen euro, plunderingen,
geweld tegen politiemedewerkers en een forse inbreuk op het veiligheidsgevoel van de bewoners van de gemeente. Ik heb mij ter plaatse in Haren
laten informeren en mijn medeleven betuigd met de slachtoffers en
andere betrokkenen.
De commissie is onder voorzitterschap van de heer Cohen gekomen met
verhelderende bevindingen van een breed maatschappelijk belang. De
commissie heeft mede op mijn verzoek een aantal thema’s besproken dat
verder reikt dan de casus Haren alleen. De beschouwingen van de
commissie over de landelijke thema’s: de paraatheid van de politie, de
omgang met de sociale media, het bestuurlijke instrumentarium bij
dreigende openbare ordeverstoringen, opsporing en vervolging en het
beleid om uitgaansgeweld en alcoholmisbruik tegen te gaan, acht ik
waardevol en nuttig.
Het rapport van de commissie Haren schetst vooral een treffend beeld van
de opgaven waar overheidsdiensten voor staan in hun handelen bij het
complex van evenementen waar grote groepen jongeren aanwezig zijn.
Het schetst ook de invloed van de sociale media op zowel het gedrag van
de jongeren als ook op het verloop van het evenement. De commissie
geeft aan dat het incident te Haren voor Nederland de eerste ingrijpende
kennismaking was met dit nieuwe fenomeen. Voor de eerste keer werd
Nederland geconfronteerd met een combinatie van grote mobiliteit van
jongeren, de dynamiek van de sociale media en massaal alcoholmisbruik.
Het incident te Haren is dan ook een «wake up call» geweest. Een «wake
up call», niet alleen voor gemeenten, politie en Openbaar Ministerie, maar
voor de gehele samenleving. Ik zie met de commissie Haren de urgentie
om de inzet op dit type incidenten doeltreffend en adequaat te laten zijn.

kst-33571-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 571, nr. 2

1

Bijgaand de reactie op de hierboven genoemde landelijke thema’s uit het
rapport van de commissie Haren. Hierbij worden de belangrijkste
aanbevelingen uit het rapport gevolgd.
Deze brief is opgesteld mede namens de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap, alsmede de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport.
1. Politieoptreden: de politie is paraat
Aanbevelingen commissie Haren:
«De (Nationale) politie moet.. nadenken over de vraag hoe.. ervaring kan
worden opgebouwd, ook in gebieden waarin dergelijke evenementen niet
vaak voorkomen.»
«Wij benadrukken dat het cruciaal is dat de politie grondige aandacht
besteedt aan de voorbereiding op evenementen, het daadwerkelijk
doordenken en doorleven van scenario’s (samen met het bevoegd gezag),
het nadenken over de wijze en momenten van opschaling bij incidenten.»
De commissie beveelt op basis van haar bevindingen aan om opschaling
flexibeler te organiseren. Verder stelt zij vast dat alle eenheden in de
nationale politie over ervaren en geoefende medewerkers moeten kunnen
beschikken voor de handhaving van de openbare orde in groepsverband.
Een flexibel ME concept zou naar mening van de commissie vaker in
moeten worden gezet in het kader van een low-profile aanpak waarbij
mogelijk opgeschaald moet worden.
De commissie Haren is kritisch op het bestuurlijk en operationeel
optreden rondom «Haren». De voorbereidingen waren onvoldoende en de
(uitvoering van de) maatregelen tijdens de gebeurtenissen op
21 september jl. waren niet adequaat.
Allereerst hecht ik eraan te benadrukken dat de politie jaarlijks bij
honderden evenementen, demonstraties en incidenten keer op keer laat
zien voorbereid en paraat te zijn en adequaat op te treden. Aangekondigde evenementen als in Haren zijn in de dagen en weken hierna op
andere plaatsen door gezag en politie degelijk aangepakt. De paraatheid
van de politie bij evenementen is derhalve in het algemeen op orde. Daar
waar het gaat om de gesignaleerde gebreken in Haren constateer ik met
de commissie dat direct na de rellen het voormalige regionale politiekorps
Groningen niet alleen lessen heeft getrokken uit het incident, maar ook
daadwerkelijk verbeteringen heeft ingezet en gerealiseerd bij de commandostructuur voor grootschalig en bijzonder optreden, de opschaling, de
toereikendheid van het materieel en de nazorg. Ik stel vertrouwen in de
ingezette koers van de politieleiding.
De vorming van de nationale politie maakt het mogelijk om verdere
verbeteringen in de paraatheid van de politie te realiseren. Voor de
nationale politie sluiten de aanbevelingen van de commissie aan op de
visie ten aanzien van de paraatheid. Beschikbaarheid, geoefendheid,
snelle opschaling, en een duidelijke crisis- en commandostructuur, maar
ook optimale aansluiting op de informatiehuishouding zijn de thema’s bij
de realisatie van de nationale politie. De nationale politie optimaliseert de
paraatheid in alle eenheden en maakt deze up-to-date aan eisen van de
samenleving van vandaag. Dit betreft zowel flexibilisering als
geoefendheid in opschaling van optreden in groepsverband.
Op basis van best practises uit eenheden die jaarlijks met veel grootschalige incidenten te maken hebben, zoals in de grote steden, worden
bewezen concepten van flexibele ME landelijk uitgerold, ook in eenheden
waarin grootschalige openbare orde-operaties minder vaak voorkomen.
De door de commissie Haren voorgestelde uitwisseling van kennis en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 571, nr. 2

2

ervaring vindt binnen de nationale politie gemakkelijker en meer
gestructureerd plaats.
Het uitgangspunt bij de inrichting en realisatie van de nationale politie
blijft dat de politie onder normale omstandigheden (maatschappelijke
rust/orde) opereert vanuit haar basisbeschikbaarheid. Het personeel van
de basisteams dat dagelijks is belast met surveillance en handhaving van
de openbare orde wordt extra getraind in groepsgewijs optreden.
Aanvullend zal op districtsniveau flexibele beschikbaarheid ingericht
worden die probleemgericht kan worden ingezet ter ondersteuning van
basisteams.
Een beroep op paraatheid ontstaat in situaties die acute opschaling naar
meer capaciteit en slagkracht vragen. Hierbij bestaat onderscheid tussen
acute interventie (vanaf de eerste minuut) en voortgezet opschalen
(binnen anderhalf uur). Binnen de inrichting en realisatie van de nationale
politie wordt een ME-concept gebruikt dat flexibiliteit en mogelijkheden
van de-escalatie combineert met slagkracht en opschaling waar nodig. In
de inrichting van de nationale politie heeft elke eenheid 24/7 minimaal 1
groep ME in dienst ten behoeve van snelle opschaling.
Om de opschaling van reguliere handhaving naar ME optreden zo flexibel
mogelijk te maken worden binnen de Integrale Beroepsvaardigheidstraining (IBT) operationele politiemensen getraind om in groepsverband
op te treden buiten ME-verband op basis van verschillende scenario’s van
opschaling. Met dit spectrum van werkvormen is de politie beter
toegerust voor taken op het gebied van evenementenbegeleiding, crowd
management en crowd control. Hierbij wordt steeds expliciet de keuze
gemaakt om allereerst personeel van uit de basispolitiezorg («platte pet»)
in te zetten met als doel de-escalatie. Als wordt vastgesteld dat
de-escalatie minder of niet langer aan de orde is, kan worden
omgeschakeld naar inzet van flexibele ME in haar verschillende verschijningsvormen (van zachte uitrusting tot hard pak).
De korpsleiding ziet er strikt op toe dat afspraken over het gebruik van
C2000 worden nagekomen. Het opleiden en oefenen vindt plaats binnen
het project Portogewoon. De organisatie van het operationeel optreden en
de sturing op het juiste gebruik van C2000 moeten beter op elkaar worden
afgestemd en de regierol van de meldkamer wordt versterkt, zodat
overbelasting van het netwerk of wachtstanden worden voorkomen.
De korpsleiding neemt op dit moment de noodzakelijke stappen,
waaronder het overleg met de medezeggenschap en vakbonden, zodat
uitrol van dit paraatheidsconcept in de pas loopt met het in het Realisatieplan beschreven en vastgestelde meerjarige realisatiepad van de
nationale politie.
2. De omgang met de sociale media: investeren en lokaal bestuur
ondersteunen
Aanbeveling commissie Haren:
«Het verdient aanbeveling om sociale media als een vast onderdeel van
het dagelijks leven te monitoren [...] Landelijke specialistische expertise,
waarin de Nationale Politie een prominente rol moet spelen, moet
gecombineerd worden met lokale kennis».
De commissie benadrukt het grote belang van de sociale media voor
jongeren en schetst dat een deel van de belevingswereld van jongeren
zich afspeelt in de virtuele wereld. Ik heb de boodschap dat de overheid
hierop moet aansluiten goed verstaan. Het gaat erom dat overheden zich
kunnen inleven in de belevingswereld van jongeren. Overheidsdienaren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 571, nr. 2

3

moeten zich meer in het perspectief van de burger en dus ook van
jongeren verplaatsen en hen – waar mogelijk – ook betrekken bij hun
afwegingen. De ontwikkelingen binnen de sociale media zijn snel en
fluïde, daarom is naast permanente alertheid ook innovatie van belang.
De overheid kan het zich niet permitteren achter de feiten aan te lopen.
Daarom tref ik een reeks maatregelen.
De nationale politie brengt het gebruik van de sociale media binnen de
politieprocessen op een hoger niveau. Sociale media zijn een vast
onderdeel binnen het politiewerk. Het bewustzijn van de invloed van de
sociale media is gemeengoed en stelt de politie in staat betekenisvolle
verbindingen aan te gaan binnen en buiten de organisatie. Sociale media
vormen een belangrijk middel om transparant, betrokken, verantwoordelijk en anticiperend bij te dragen aan veiligheid.
Voor het beheersen van (potentiële) openbare ordeverstoringen zijn de
domeinen «sociale media als crisis watch en communicatiemiddel in
crisissituaties» en «sociale media als event watch / crowd control» van
cruciaal belang. Door het monitoren en analyseren van sociale media kan
de politie sneller anticiperen op vragen en geruchten tijdens acties, crises
of (grote) evenementen. Op deze manier worden de sociale media
gebruikt om de informatiepositie van de politie te versterken. Anderzijds
kan de politie via sociale media ook zelf sneller informatie verschaffen aan
een groot publiek bij grote evenementen en crises. Daarmee versterkt de
politie haar communicatiepositie.
In de Staven Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) worden de
sociale media als informatie- en communicatietool benut. Daarnaast is
door de korpsleiding het Crisiscommunicatieteam (CCT) voor de politie
versterkt.
Bij de landelijke eenheid van de politie is het gespecialiseerde team
OSINT (Open Source Intelligence) ingericht, dat landelijk voor de politie
het internet en sociale media monitort en duidt.
Ook in reguliere situaties gebruikt de politie thans het potentieel van
sociale media. Sinds de komst van de nationale politie volgen de Real
Time Intelligence Centra (RTIC’s) in politieeenheden de sociale media. Op
lokaal niveau wordt informatie verzameld ten behoeve van de lokale
driehoek. Burgemeesters in de driehoek kunnen via de politiechef van de
regionale eenheid advies bij deze RTIC’s opvragen. Zowel de RTIC’s als de
recherche beschikken over geavanceerde tools om berichtgeving op de
verschillende vormen van sociale media te kunnen monitoren, analyseren
en duiden. Door het landelijk dekkend netwerk van de RTIC’s kunnen de
eenheden elkaar 24/7 ondersteunen en samenwerken bij de analyse van
het berichtenverkeer op de sociale media. Er zijn scenario’s voor interventies op de sociale media; burgers kunnen sociale media gebruiken als
zij iets willen melden of hulp nodig hebben; wijkagenten zetten sociale
media in om met de mensen in hun wijk te communiceren en hun inzet te
bepalen op de behoefte van de burgers. Tot slot spelen de sociale media
een belangrijke rol bij handhavingsacties en bij de aanpak van het
uitgaansgeweld.
Met deze initiatieven creëert de politie een ondersteunende functie voor
het lokale gezag met een kwalitatief hoogwaardig karakter.
In reactie op de bevindingen van de commissie merk ik op dat het
oproepen tot openbare ordeverstoring of geweld op sociale media, voor
zover openbaar, strafbaar is gesteld en onderwerp kan zijn van opsporing.
Hier wordt hard tegen opgetreden. Zo zijn mensen die in het openbaar via
sociale media opriepen tot onlusten zowel in Haren als daarna in andere

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 571, nr. 2

4

steden gearresteerd. Het is uiteindelijk aan de rechter om te beoordelen of
er sprake is van de voor opruiing vereiste openbaarheid.
Op mijn ministerie wordt op landelijk niveau door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid dreigingen voor de nationale
veiligheid gevolgd. In het kader van conflict- en crisisbeheersing of
nationale evenementen worden de sociale media geanalyseerd. Hiertoe
worden zowel technische hulpmiddelen als menselijke analysecapaciteiten ingezet.
Om gezamenlijk stil te staan bij de omgang met de sociale media is op
27 maart jl. in Den Haag een vruchtbare conferentie gehouden. De
overheden, het Openbaar Ministerie, de rechterlijke macht en de politie
geven de sociale media topprioriteit. Op de conferentie werd helder over
het voetlicht gebracht dat in alle politieprocessen de sociale media een
cruciale rol vervullen. Verdere intensiveringen maken de politie over de
gehele linie meer digibewust en digibekwaam. Het gaat hierbij niet alleen
om het vergaren van informatie, maar ook het duiden van die informatie
en het zonodig interveniëren via diezelfde kanalen. Wat daarbij de beste
methoden en de juridische mogelijkheden zijn wordt nader uitgezocht,
mede aan de hand van diverse beproefde voorbeelden uit de praktijk. Het
gezag over de politie zal stevig regie gaan voeren op de inzet van sociale
media bij zaken als uitgaansgeweld, evenementen en dreigende
incidenten. Ook het beter gebruik maken van de wisselwerking tussen de
sociale en traditionele media kwam in de conferentie aan de orde. In elk
geval is daarbij duidelijk dat de alertheid en de snelheid van handelen van
de overheid in het digitale domein omhoog moet.
3. Driehoek in positie, crisisstructuur, expertise burgemeesters
Aanbeveling Commissie Haren:
«Het uitgangspunt zal moeten zijn dat in elke gemeente een gezagsdriehoek actief is en periodiek bij elkaar komt, zodat op momenten van
crisis, ook in kleinere gemeenten, een geoefend team klaar staat.
Daarnaast is het van belang dat de leiding van de tien nieuwe politieeenheden [...] voldoende feeling heeft met en contact houdt met hetgeen
speelt in de gemeenten.»
«Wanneer er incidenten zijn [...] moet een kleine gemeente personele
bijstand kunnen krijgen. Op regionaal niveau moeten daar concrete
afspraken over gemaakt worden».
Organisatievormen als SGBO en GRIP zijn er in de eerste plaats om
samenwerking tussen verschillende (onderdelen van) disciplines te
structureren en van routines te voorzien.
Gaat het, zoals in Haren, om onbekende fenomenen of problemen met
veel onzekerheden waarvoor standaardoplossingen niet toereikend of
irrelevant lijken, dan kan gedacht worden aan snelle kennismobilisatie,
waarmee de afgelopen jaren ervaring is opgedaan.
De commissie Haren geeft aan dat permanente politiek-bestuurlijke
aandacht noodzakelijk is voor de inzet van de politie op lokaal niveau. Met
de Politiewet 2012 is de rol van de burgemeester als gezagsdrager voor de
politie versterkt. In de Politiewet 2012 is expliciet aangegeven wat de taak
is van het driehoeksoverleg en dat burgemeester en officier van justitie
afspraken maken over onder andere de inzet van de politie voor openbare
ordehandhaving. Tevens is geregeld dat het driehoeksoverleg, indien de
burgemeester dit wenst, plaatsvindt op gemeentelijk niveau.
Op lokaal niveau moet er op veiligheidsterrein een permanent samenspel
zijn tussen burgemeester, politie en officier van justitie. Dit is het hart van
de lokale veiligheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 571, nr. 2

5

Bij gebeurtenissen als in Haren moet de crisisstructuur maximaal
ondersteunend zijn. Dit kan een SGBO-structuur, maar ook een GRIP
structuur zijn. De SGBO-structuur wordt toegepast als het een openbare
ordeprobleem betreft. GRIP is van toepassing als het op het lokale of
regionale niveau noodzakelijk is om gecoördineerd multidisciplinair op te
treden. De afweging wordt steeds lokaal gemaakt.
Ik ben het met de commissie eens dat de GRIP-structuur niet rigide moet
worden toegepast, en het daardoor meer een keurslijf is dan een baken.
Ondersteuning voor gemeenten, door bijvoorbeeld buurgemeenten of de
veiligheidsregio moet ook zonder formele structuren beschikbaar kunnen
worden gesteld.
De casus Haren leert dat met name startende burgemeesters in kleinere
gemeenten behoefte kunnen hebben aan meer expertise op de veiligheidsportefeuille over zaken zoals deze zich in Haren hebben voorgedaan. Ik
neem de bevindingen van de commissie ter harte dat de expertise op het
gebied van openbare orde en veiligheid beter kan worden gebundeld, en
zal daarom met de betrokken landelijke partijen afspraken maken.
4. Opsporing en vervolging
De commissie Haren heeft geen concrete aanwijzingen voor de aanwezigheid van hooligans. De commissie stelt vast dat de veroordeelden
vooral afkomstig waren uit de directe omgeving van Haren en dat de
meesten geen groot strafblad hadden.
Met genoegen heb ik kennisgenomen van de positieve waardering van de
commissie voor de aanpak van de politie en het OM in de opsporing en
vervolging. In de aanloop naar «Haren» werd door het Openbaar
Ministerie (OM) geanticipeerd op grote aantallen aanhoudingen en werd
voor de avond en het weekeinde capaciteit gereserveerd voor de nodige
strafvorderlijke acties. Tevens werden door het OM al op 21 september
2012 met de rechtbank afspraken gemaakt over snelrechtzittingen.
Na de gebeurtenissen in Haren is een grootschalig opsporingsonderzoek,
Team Grootschalig Optreden (TGO), gestart. Volgens de laatste gegevens
van het OM zijn in totaal 110 verdachten aangehouden, waarvan 80
meerderjarigen en 30 minderjarigen. In 96 zaken heeft de behandeling ter
zitting plaatsgevonden of zal deze op korte termijn plaatsvinden. Veertien
zaken zijn geseponeerd.
Snelrecht
Het OM heeft nadrukkelijk voor snelrecht gekozen vanwege het lik-opstuk-karakter. De rellen in Haren hebben immers grote impact gehad op
vooral de bevolking van Haren, maar ook op de rest van de samenleving.
Met de inzet van snelrechtzittingen is beoogd een snel, duidelijk, zichtbaar
en herkenbaar signaal af te geven dat dergelijk gedrag niet wordt
getolereerd. De eerste zitting vond ruim twee weken na de rellen plaats.
Deze termijn was dusdanig dat snelheid en zorgvuldigheid bij de
opsporing en vervolging in een verantwoorde balans waren. In enkele
gevallen is een verdachte opnieuw aangehouden voor andere feiten, toen
deze in de loop van het politieonderzoek naar voren kwamen.
Met de commissie ben ik mij ervan bewust dat de inzet van snelrecht
beperkingen met zich mee brengt in die zin dat de termijn tussen
aanhouding en terechtzitting dusdanig kort kan zijn dat niet alle zaken
binnen die termijn op een zorgvuldige wijze kunnen worden aangebracht.
Niet alle zaken lenen zich dan ook voor afdoening via snelrecht. Daarom
hanteert het Openbaar Ministerie als belangrijkste voorwaarde voor
snelrecht en anderszins versneld op een zitting brengen (in het kader van
een themazitting zoals ook met betrekking tot de rellen in Haren is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 571, nr. 2

6

gebeurd) dat het moet gaan om bewijstechnisch eenvoudige – de
zogenaamde panklare – zaken. Daarnaast moeten er geen contraindicaties voor een snelle afdoening zijn, zoals persoonlijkheidsrapportages of verzoeken van de verdediging, die tot aanhouding van de
behandeling ter terechtzitting zouden kunnen leiden. Bij de inzet van
snelrecht of anderszins een versnelde behandeling kunnen voorts lokale
factoren een rol spelen.
Meer dan 45 verdachten zijn veroordeeld tot het storten van een bedrag in
een schadefonds ten behoeve van de slachtoffers. Ik acht het van groot
belang dat daders direct worden geconfronteerd met de gevolgen van
hun gedragingen en met de positie van het slachtoffer. De regeling
tegemoetkoming schade openlijk geweld is op 5 maart jl. in de
Staatscourant gepubliceerd. In de Harense situatie is nu voor een bedrag
van € 18.450,– door de rechter opgelegd. Hoewel dit een relatief klein deel
van de totale schade betreft, is het signaal helder dat daders ook
financieel opdraaien voor de schade.
5. Jeugd / Alcohol / Uitgaan: consequente handhaving
Ik heb met waardering kennis genomen van de beschouwingen en
aanbevelingen over de relatie tussen het uitgaansgeweld en het gebruik
van alcohol. De commissie Haren geeft aan dat er een hiaat bestaat tussen
de werkwijze van de autoriteiten en de belevingswereld van jongeren. De
commissie spreekt over de gegroeide feestcultuur en You Only Live Once
(YOLO). Dat is de jongeren van harte gegund, tot dit ontspoort door
alcoholmisbruik en drugs. Ik citeer de commissie: «Alcohol was een vitale
factor in Haren en is een vitale factor bij al die uitgaanscentra waar elke
week opnieuw, op tal van plaatsen in ons land incidenten plaatsvinden (...)
Als alcoholmatiging niet optreedt, zullen rellen, al dan niet van de omvang
zoals nu in Haren, op een andere plaats, in een andere constellatie, blijven
voorkomen, ook als het openbaar gezag optreedt».
Dit is een belangrijke conclusie. Alcohol is een belangrijke risicofactor
voor geweldpleging. Alle maatschappelijke actoren staan voor de grote
opgave het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen. Het aantal
jongeren dat blijvende schade ondervindt als gevolg van alcoholmisbruik,
neemt schrikbarend toe.
Het gaat bij dit maatschappelijk probleem om samenwerking tussen
overheid en burgers. Ik onderschrijf daarom de aanbevelingen van de
commissie om barrières op te werpen tegen overmatig alcoholgebruik
door jongeren. Ouders, scholen, verenigingen, detailhandel en horecaondernemers hebben allen een verantwoordelijkheid om die barrières ook
daadwerkelijk op te werpen.
De commissie stelt vast dat bijna 85% van de aangehoudenen aangaf
alcohol te hebben gedronken. Bestaande initiatieven gericht op alcoholmatiging vragen om stevige handhaving en maatwerk bij grote en
risicovolle evenementen. Na elk weekeinde zijn politie en OM een
substantieel deel van hun capaciteit kwijt aan uitgaansgeweldgerelateerde
zaken, waarbij alcoholgebruik een rol heeft gespeeld. Gemeenten hebben
sinds 1 januari 2013 een belangrijke taak bij de handhaving van de Dranken Horecawet. Door de per 1 januari 2013 gewijzigde Drank- en Horecawet
zijn bovendien extra mogelijkheden gecreëerd om drankgebruik door
jongeren in het algemeen verder terug te dringen.
Uw Kamer heeft bovendien op 5 maart jl. ingestemd met een voorstel tot
wijziging van de Drank- en Horecawet waarin is geregeld dat de toegestane leeftijd voor de verkoop en bezit van alcohol wordt verhoogd van 16
naar 18 jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 571, nr. 2

7

De verhoging van de leeftijdsgrens voor alcohol zal gepaard gaan met
intensieve voorlichting en adequate handhaving.
Daarnaast zet het kabinet in op preventie van overmatig alcoholgebruik.
Dit bestaat uit onderdelen zoals vroegsignalering, preventie en behandeling van alcoholproblematiek. Gemeenten worden ondersteund bij het
ontwikkelen en uitvoeren van een integraal uitgaansbeleid, dat
veiligheids- en gezondheidsincidenten in het uitgaansleven kan verminderen. Het kabinet zet verder specifiek in op jongeren, veel van de
activiteiten zijn daarom gericht op scholen en professionals in de zorg die
met jongeren werken.
6. Tot slot
Ik vind de bevindingen van de commissie Haren waardevol voor een ieder
die direct betrokkenheid heeft en voelt rondom de gebeurtenissen in de
gemeente Haren op 21 september 2012. Ik hoop dat dit hen kan helpen
met het verwerken van de te betreuren gebeurtenissen op 21 september.
De alertheid voor dreigingen van grootschalige openbare ordeproblematiek is in de rest van het land vergroot. Het gaat er de komende tijd om
die professionaliteit verder uit te bouwen en de expertise te delen. Vooral
de dynamiek van de sociale media en het overmatig gebruik van alcohol
zijn maatschappelijke verschijnselen, waarbij politie, OM en bestuur
steeds opnieuw moeten bezien of de aanpak actueel is, of er nog op de
juiste manier wordt geoefend en hoe consequente handhaving wordt
gerealiseerd.
Ten slotte spreek ik grote waardering uit voor degenen die op
21 september 2012 in de frontlinie hebben gestaan.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 571, nr. 2

8