2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

33 957

Wijziging van de Wet bekostiging financieel
toezicht in verband met de afschaffing van de
overheidsbijdrage, de invoering van Europees
bankentoezicht en de bestemming van door de
Autoriteit Financiële Markten en de
Nederlandsche Bank opgelegde dwangsommen
en boetes

Nr. 34

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 november 2020
De afgelopen maanden hebben de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid en ik samen met de directie en raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank (DNB) afspraken gemaakt over het
nieuwe kostenkader voor de periode 2021–2024. Graag informeer ik uw
Kamer over dit nieuwe kostenkader.
Kostenkader DNB 2021–2024 (in miljoenen euro’s)

Basisbedrag Toezicht
Basisbedrag DGS
Basisbedrag Resolutie

2020

2021

2022

2023

2024

188,4
10,9
12,1

188,4
10,9
12,1

188,4
10,9
12,1

188,4
10,9
12,1

188,4
10,9
12,1

–1,7
3,7

– 4,2
6,5

– 6,6
8,5

– 9,3
10,5

7,2
0,0
– 4,4
216,3
– 0,9
PM

6,1
2,5
– 4,4
218,0
– 1,7
PM

6,4
5,0
– 4,4
220,4
– 2,6
PM

7,1
7,5
– 4,4
222,9
– 3,6
PM

215,5

216,3

217,7

219,4

2,5

3,2

4,4

5,5

218,0

219,5

222,1

224,9

Besparingen
Uitbreiding en intensivering
takenpakket
Digitale Strategie
Sleuteleffect
Aanpassing huisvesting
Nieuw basisbedrag
Taakstelling
Loon- en prijsbijstelling
Begrotingskader

211,4

Post onvoorzien
Meerjarenkader

211,4

Het kostenkader 2021–2024 biedt inzicht in de meerjarige ontwikkeling van
toezichtskosten en borgt de uitgangspunten van doelmatigheid en
bestuurlijke rust. Met het kostenkader wordt DNB in staat gesteld om haar
ZBO-taken adequaat uit te voeren, het integriteitstoezicht te intensiveren

kst-33957-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 957, nr. 34

1

en tegelijkertijd verder te digitaliseren. DNB zet zich hiermee blijvend in
voor stabiele en innovatieve financiële markten.
Totstandkoming kostenkaders
De bekostiging van DNB is geregeld in de Wet bekostiging financieel
toezicht (Wbft). Op grond van deze wet keuren de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en de Minister van Financiën jaarlijks de
toezichtbegroting van de toezichthouders goed. De toezichthouder is bij
het opstellen van de begroting gebonden aan de hoogte van het plafond
dat volgt uit een kostenkader. Het kostenkader draagt bij aan de doelmatigheid van de toezichthouders en bevat een prikkel tot verdere efficiency
doordat eventuele intensiveringen of eigen prioriteiten in beginsel zelf
ingepast dienen te worden binnen de huidige kaders. Het kostenkader is
van toepassing op de taken die volgen uit de Wet op het financieel
toezicht (Wft), zijnde de taken Toezicht, Resolutie en DGS die DNB als
zelfstanding bestuursorgaan (ZBO) uitvoert.
Uit het oogpunt van bestuurlijke rust wordt het kostenkader voor vier jaar
vastgesteld. Zo wordt duidelijkheid geboden over de kosten van het
toezicht en over de manier waarop deze zich gedurende de looptijd van
het kader ontwikkelen. Het huidige kostenkader 2017–2020 loopt eind dit
jaar af. Na intensief overleg met de toezichthouder is een kostenkader
voor 2021–2024 tot stand gekomen. Het kostenkader voor DNB is
vastgesteld op € 218,0 mln in 2021 oplopend tot € 224,9 mln in 2024.
Aanpassing vormgeving kostenkader
Naast de ZBO-taak Toezicht worden in het nieuwe kostenkader van DNB
ook de ZBO-taken Resolutie en DGS opgenomen. In overleg met DNB heb
ik ervoor gekozen om deze taken te betrekken in één kostenkader.
Hierdoor hoeven besparingen en de taakstelling niet afzonderlijk te
worden behandeld en is het aan DNB om te bezien waar de mogelijkheden tot invulling van besparingen en de taakstelling komen te liggen. In
het kostenkader is een bedrag voor DGS en Resolutie opgenomen dat
afloopt van € 24,5 mln in 2021 tot € 20,1 mln in 2024 en daarmee daalt tot
onder het basisbedrag van 2020.
In het kostenkader 2021–2024 is een post onvoorzien opgenomen die in
2024 € 5,5 mln bedraagt. Deze post vervangt de eerdere flexibele schil die
was opgenomen in het kostenkader 2017–2020. Deze post biedt DNB de
ruimte om in het geval van onvoorziene en incidentele gebeurtenissen
kosten op te vangen zonder direct het kostenkader te overschrijden. Door
deze post neemt tevens het risico af dat onverwachte kosten alleen
kunnen worden opgevangen door het kostenkader te verhogen of in te
boeten op de omvang of kwaliteit van het toezicht. De financiële ruimte
neemt in latere jaren toe omdat de onzekerheid groter wordt en gebeurtenissen zich over een periode van vier jaar moeilijker laten inschatten.
DNB kan pas een beroep doen op de post onvoorzien als zij de impact van
de onvoorziene en incidentele gebeurtenis niet kan opvangen binnen de
begroting. Hiervoor dient de directie een onderbouwd verzoek op te
stellen dat moet worden goedgekeurd door de raad van commissarissen
van DNB. Dit verzoek van de directie aan de raad van commissarissen
wordt ook ter informatie met mij gedeeld. Indien dit leidt tot aanpassing
van de begroting van DNB is opnieuw goedkeuring nodig van de
Ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Financiën.
De post onvoorzien is niet bedoeld om impactvolle gebeurtenissen als
bijvoorbeeld de brexit of onvoorziene, substantiële wijzigingen in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 957, nr. 34

2

toezicht volledig binnen het kostenkader op te kunnen vangen; voor het
opvangen van een dergelijke gebeurtenis zal bezien worden of een
verhoging van het kostenkader noodzakelijk is. Intensiveringen dient DNB
in beginsel zelf in te passen, in lijn met het uitgangspunt van het huidige
kostenkader.
Toelichting kostenkader DNB
Resultaten benchmark- en doelmatigheidsanalyse
In mijn brief van 6 december 20191 informeerde ik uw Kamer over mijn
verzoek aan de raad van commissarissen van DNB om een analyse uit te
(laten) voeren naar mogelijkheden tot verdere doelmatigheid in de
uitvoering van de toezichtstaak. DNB heeft hier in de loop van 2020 gevolg
aan gegeven en heeft een externe consultant tevens gevraagd om inzicht
te bieden in de vraag hoe het kostenniveau van DNB zich verhoudt tot die
van vergelijkbare buitenlandse toezichthouders.Op basis van een
benchmarkanalyse heeft de externe consultant geconcludeerd dat het
kostenniveau van DNB in lijn is met het kostenniveau van internationale
collega-toezichthouders, rekening houdend met de complexiteit en
omvang van de Nederlandse financiële sector.
De doelmatigheidsanalyse van de externe consultant wijst uit dat een
doelmatigere werkwijze van DNB kan leiden tot een besparing van circa
€ 7,5 mln binnen de kaderperiode. Ik heb DNB op basis van de resultaten
verzocht om gedurende de looptijd van het nieuwe kostenkader invulling
te geven aan de geïdentificeerde mogelijkheden tot verdere doelmatigheid. Daarnaast heb ik DNB gevraagd om doorlopend te bezien of
verdere doelmatigheid binnen de ZBO-taken mogelijk is.
Digitale strategie
Met de verhoging van het kostenkader in 2020 is DNB in staat gesteld om
te investeren in haar digitale strategie. Deze investeringen blijven ook
gedurende de looptijd van het nieuwe kostenkader nodig om de snelle
ontwikkelingen in de Nederlandse financiële sector bij te kunnen houden.
Investeringen in bijvoorbeeld de mogelijkheid om grote hoeveelheden
data te verwerken en als basis te gebruiken voor het toezicht (datagedreven toezicht) zijn volgens DNB noodzakelijk om de kwaliteit van de
toezichtstaak en daarmee de stabiliteit van financiële markten te kunnen
borgen.
Met de realisatie van de digitale strategie ondersteunt DNB daarnaast
innovatie in de financiële sector en draagt DNB bij aan de doelstellingen
van het FinTech-actieplan dat ik uw Kamer op 3 juli toezond. DNB heeft in
dialoog met de sector een meerjarige digitale strategie ontwikkeld die er
op is gericht om met nieuwe en geavanceerdere technieken beter toezicht
te kunnen houden en innovatie binnen de sector blijvend te kunnen
faciliteren. De sector ondersteunt deze ontwikkeling en beaamt de
noodzaak van een toezichthouder die technologische ontwikkelingen kan
volgen en kan stimuleren.
In aanloop naar de totstandkoming van het nieuwe kostenkader heb ik
DNB gevraagd om een meerjarig beeld van baten en lasten van de digitale
strategie op te stellen. De meerjarige lasten nemen gedurende de looptijd
van het nieuwe kostenkader toe met circa € 7 mln als gevolg van de
concrete uitwerking van de digitale strategie. DNB verwacht dat verdere
digitalisering op termijn zal leiden tot efficiencyverbeteringen door
verdere automatisering van processen en informatie-uitwisseling.
1

Kamerstuk 33 957, nr. 32

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 957, nr. 34

3

Hierdoor kan DNB een besparing realiseren die oploopt tot € 4,5 mln in
2024. De verwachting van DNB is dat vanaf 2025 aanvullende besparingen
mogelijk zijn als op dat moment wordt besloten om onderdelen van het
traditionele toezicht te vervangen door geautomatiseerd toezicht.
Naast deze interne besparingen binnen DNB hecht ik veel waarde aan de
baten voor de sector. Ik heb DNB dan ook verzocht om niet alleen de
meerjarige lasten, maar ook de baten van de digitale strategie in kaart te
brengen. Dankzij efficiëntere informatie-uitwisseling levert de digitale
strategie volgens DNB een verlaging op van de indirecte kosten van het
toezicht die door de sector moeten worden gemaakt. De digitale strategie
dient dan ook niet alleen ter versterking van DNB als toezichthouder en
aanjager van innovatie, maar dient ook bij te dragen aan efficiënter
toezicht door DNB en lagere kosten van informatie-uitwisseling voor de
sector. Om de kwalitatieve en kwantitatieve baten van de digitale strategie
te kunnen monitoren, wordt hierover halfjaarlijks verantwoording
afgelegd aan de raad van commissarissen.
Uitbreidingen en intensiveringen in het toezicht
Naast de digitale strategie ziet DNB op het gebied van toezicht drie
gebieden waarop intensivering noodzakelijk is. Onderdeel van het plan
van aanpak witwassen dat de Minister van Justitie en Veiligheid en ik uw
Kamer in 2019 toestuurde2, is het vergroten van de effectiviteit van de
poortwachtersfunctie en het toezicht daarop. Toezichthouders moeten in
staat zijn om hoogwaardig risico-gebaseerd toezicht te kunnen uitoefenen
om zo te bevorderen dat instellingen hun bijdrage leveren aan de
integriteit van het financiële systeem. Met deze intensivering wordt DNB
in staat gesteld om ook de komende vier jaar haar bijdrage te leveren aan
het integriteitstoezicht.
Als gevolg van de intensivering op integriteitstoezicht, complexe
(internationale) wet- en regelgeving en de publicatieplicht zijn de
doorlooptijden bij boetes, dwangsommen en bezwaar langer dan
wenselijk wordt geacht en overstijgen deze in een aantal gevallen zelfs de
wettelijke termijn. Om doorlooptijden te kunnen reduceren is een
uitbreiding van de capaciteit voor juridische zaken bij DNB noodzakelijk.
Tot slot dient DNB in opdracht van de ECB meer on-site onderzoeken en
beoordelingen van interne modellen uit te voeren. Sinds de oprichting
van het SSM in 2014 is de verantwoordelijkheid voor het toezicht op
grootbanken belegd bij de ECB, waarbij de nationaal bevoegde autoriteiten zoals DNB het overgrote deel van de capaciteit leveren. Mede
vanwege de sterk toenemende werklast voor on-site onderzoeken is ook
hier een uitbreiding van capaciteit nodig.
De kosten van de drie intensiveringen bedragen € 10,5 mln in 2024 en
worden binnen de begroting van DNB opgevangen.
Bij de totstandkoming van het kostenkader is in het bijzonder aandacht
besteed aan de registratie van en het toezicht op aanbieders van
cryptodienstverleners. Met de Implementatiewet wijziging vierde
anti-witwasrichtlijn is geregeld dat deze dienstverleners over een
registratie bij DNB moeten beschikken om hun diensten in of vanuit
Nederland aan te kunnen bieden. In de loop van 2020 is het beeld
ontstaan dat vanaf 2021 mogelijk minder dan de aanvankelijk door DNB
ingeschatte 50 cryptodienstverleners onder toezicht zullen vallen. Voor
2021 is daarom uitgegaan van 30 cryptodienstverleners. Ten opzichte van
2

Kamerstuk 31 477, nr. 41

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 957, nr. 34

4

2020, waarin DNB vooral capaciteit heeft ingezet voor de registratie van
nieuwe partijen, zal er in 2021 verhoudingsgewijs wel meer capaciteit
nodig zijn om het doorlopend toezicht vorm te geven. In het doorbelasten
van de kosten voor het toezicht op de crypto-aanbieders, via het
vaststellen van de heffingen voor individuele partijen, zal rekening
worden gehouden met proportionele toezichtkosten voor kleine ondernemingen. Ook is aandacht voor het belang van nieuwe toetreders tot de
markt.
Aanpassing toerekening kosten programma Huisvesting en ICT-kosten
Ten opzichte van 2020 dalen de kosten voor huisvesting voor de
ZBO-taken met € 4,4 mln doordat de tijdelijke extra kosten (transitiekosten) als gevolg van het programma Huisvesting niet langer aan het
ZBO worden toegerekend. In 2020 werden alle kosten van het programma
Huisvesting naar rato gedragen door de Monetaire Zaken en het ZBO. Ik
ben met DNB van mening dat het niet redelijk is om de transitiekosten van
het programma Huisvesting aan het ZBO en daarmee aan de sector door
te belasten. De reden hiervoor is dat de sector wordt geacht in beginsel
alleen voor het toezicht te betalen.
Tegelijkertijd zal het aandeel van het ZBO in de ICT-kosten toenemen als
gevolg van het feit dat de kosten voor het platform voor het ontvangen,
controleren en opslaan van toezichtrapportages door DNB niet meer in lijn
zijn met de werkelijke kosten die doorbelast worden aan het ZBO. Dit
platform valt onder de NV en wordt zowel voor Monetaire Zaken als de
ZBO-taken van DNB gebruikt, waardoor een deel van de kosten worden
doorbelast van de NV naar het ZBO. Door de verdeelsleutel voor de
nieuwe kaderperiode in lijn met de actuele verdeling vast te stellen, wijzigt
de toerekening aan de ZBO vanaf 2022 jaarlijks met € 2,5 mln in de
periode tot en met 2025. Met een dergelijke ingroei beperkt DNB de
kostenstijging voor de onder toezicht staande instellingen.
Taakstelling
Naast besparingen is in het nieuwe kostenkader ook weer een taakstelling
opgenomen. De taakstelling heeft als doel DNB te prikkelen om efficiencywinsten te behalen en draagt daarmee bij aan de doelmatigheid van
DNB.3De taakstelling prikkelt de toezichthouders naar mijn mening
voldoende om de bedrijfsvoering efficiënter in te richten, zonder dat aan
de kwaliteit en effectiviteit van het toezicht afbreuk wordt gedaan.
Loon- en prijsbijstelling
De loon- en prijsbijstelling blijft ook in het nieuwe kostenkader gehandhaafd.4
De loonbijstelling wordt gekoppeld aan de «Contractlonen marktsector»
opgenomen in de Juniraming van het CPB van het jaar dat voorafgaat aan
het jaar waarop de toezichtbegroting betrekking heeft. Voor de vaststelling
van de prijsbijstelling blijft de berekeningssystematiek zoals gehanteerd in
het huidige kostenkader gehandhaafd.

3

De taakstelling bedraagt 0,4% per jaar en is gebaseerd op de verwachte arbeidsproductiviteitsgroei in de overheidssector (MLT 2022–2025).
4
De grondslag van de loon- en prijsbijstelling wordt als volgt berekend: basisbedrag –
taakstelling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 957, nr. 34

5

Risicobereidheid toezicht
De in het kostenkader opgenomen besparingen en taakstelling van in
totaal € 12,9 mln zijn hoger dan de door de externe consultant geïdentificeerde doelmatigheidswinsten van € 7,5 mln. Om enerzijds middelen vrij
te spelen voor digitalisering en de intensiveringen in het toezicht en
anderzijds de stijging van het kostenkader te beperken, is de afweging
gemaakt om voor de korte termijn de intensiveringen op te vangen binnen
het kader. Dit doet DNB door in de toezichtstaak te herprioriteren en op
onderdelen het vooruitblikkend en thematisch toezicht te verminderen
daar waar de risico’s volgens DNB het laagst zijn.
Ik ben met DNB van mening dat digitalisering een onmisbare schakel is
om in de toekomst als DNB goed en efficiënt toezicht te kunnen blijven
houden op de Nederlandse financiële sector die steeds verder digitaliseert. De digitale strategie van DNB leidt op de middellange termijn tot
effectiever toezicht, met als gevolg verlaging van de risico’s in de
financiële sector en mogelijk kostenreductie van het toezicht.
Tot slot
Met het kostenkader 2021–2024 wordt DNB in staat gesteld om haar
ZBO-taken adequaat uit te voeren en tegelijkertijd verder te digitaliseren.
Hierdoor kan DNB zich blijvend inzetten voor stabiele financiële markten
en wordt innovatie in de financiële sector gefaciliteerd. Om dit mogelijk te
maken zijn investeringen nodig die ook voor rekening van de sector
komen.
Zoals ik reeds in mijn brief van 6 december 2019 aan uw Kamer schreef,
heeft DNB besloten om haar bezoekerscentrum te verkopen. De verkoop
van het bezoekerscentrum wordt nog in 2020 afgerond en zal naar
verwachting fors hoger uitvallen dan begroot. Dit betekent een meevaller
in 2020 die wordt verrekend met de heffingen in 2021. Daarnaast wordt er
onderzoek gedaan naar een regeling die de toezichthouders AFM en DNB
in staat stelt om een reserve op te bouwen ten behoeve van incidentele
kosten of onvoorziene omstandigheden waarbij de kosten redelijkerwijs
niet toegerekend kunnen worden aan (nieuwe) partijen. Een dergelijke
regeling draagt bij aan de proportionaliteit van de kosten van toezicht.
Resumerend biedt het kostenkader 2021–2024 inzicht in de hoogte van de
toezichtkosten, de ontwikkeling daarvan en borgt het kostenkader de
uitgangspunten van doelmatigheid en bestuurlijke rust. Met DNB is
zorgvuldig geïnventariseerd welke middelen nodig zijn om nu, maar ook
in de toekomst, op gedegen wijze invulling te kunnen geven aan haar
ZBO-taken, zonder de kosten van het toezicht onnodig hard te laten
stijgen.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 957, nr. 34

6