Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1889
Vragen van de leden Voortman (GroenLinks) en Sjoerdsma (D66) aan de
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over het bericht dat er meer
aanwijzingen zijn voor asieltolken met banden met het dictatoriale regime in
Eritrea (ingezonden 4 februari 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
16 maart 2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «IND verdenkt Eritrese tolken van banden met
regime»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Bent u bereid het desbetreffende rapport van het Bureau Veiligheid &
Integriteit (BV&I) geanonimiseerd naar de Kamer te sturen? Zo nee, waarom
niet?
Bent u bereid ook de voorgaande onderzoeksrapporten aangaande de
desbetreffende tolken geanonimiseerd naar de Kamer te sturen, zoals in ieder
geval het onderzoeksrapport van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
uit 2014? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2 en 3
Zoals ik tijdens het AO van 12 november jl. reeds heb toegelicht, acht ik het
niet correct om dossiers over individuele personen met wie een werkrelatie
bestaat, of heeft bestaan, met de Kamer te delen.
Vraag 4
Is bij het onderzoek dat in eerste aanleg is uitgevoerd naar de desbetreffende
tolken gebruik gemaakt van screening/informatie van de Algemene
Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD)? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20152016-1889
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.volkskrant.nl/buitenland/ind-verdenkt-eritrese-tolken-van-banden-metregime~a4234926/ en: https://www.oneworld.nl/intern-onderzoek-meer-verdachte-eritresetolken-bij-ind & http://www.vpro.nl/argos/media/afleveringen/2016/Eritrese-intimidatie-inNederland--De-Boeken.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Als de IND constateert dat sprake is van signalen die erop duiden dat een
persoon mogelijk een bedreiging voor de nationale veiligheid vormt, zal de
IND deze doorgeven aan de AIVD. Ik doe geen mededelingen over het
doorgeven van signalen in individuele gevallen.
Vraag 5
Is bij het onderzoek dat in eerste aanleg is uitgevoerd naar de desbetreffende
tolken gebruik gemaakt van het Rapport van 18 juli 2011 van de
VN-veiligheidsraad dat betrekking heeft op Somalië en Eritrea? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Het in 2014 door de IND uitgevoerde onderzoek betrof een oriënterend
onderzoek, waarbij de nadruk lag op het nagaan van de personen die
mogelijk niet integer gehandeld zouden hebben. Daarbij is het rapport van de
VN niet betrokken. In een vervolgonderzoek is het genoemde VN-rapport wel
betrokken.
Vraag 6
Heeft u een verklaring voor het feit dat uit het onderzoeksrapport van BV&I
blijkt dat de tolkencoördinator van de IND sinds 2014 op de hoogte was van
het feit dat de broer van de desbetreffende tolken de voorzitter van de
jongerenorganisatie van de enige politieke partij in Eritrea is? Was dit niet
strijdig met de destijds geldende gedragscode voor IND-tolken?
Antwoord 6
In elke situatie waarin sprake is van een mogelijke overtreding van de
gedragscode, wordt bezien of de omstandigheden aanleiding geven om niet
langer gebruik te maken van de diensten van een tolk. Dit stond en staat nog
steeds beschreven in de inleiding van de gedragscode. Daarnaast is dit punt
in 2015 nog eens expliciet opgenomen in artikel 8 onder Integriteit. Het
relevante artikel betreft het volgende, met in cursief de toevoegingen:
«Voor het verrichten van werkzaamheden als tolk is het uitgangspunt dat u,
uw familieleden in de eerste of tweede graad of anderen binnen uw directe
kring van bekenden (vrienden en/of kennissen) geen banden hebben, of
hebben gehad, met een regime waarmee vreemdelingen stellen problemen te
hebben ondervonden. Indien deze banden wel bestaan of hebben bestaan,
dan meldt u dit onverwijld bij de coördinator tolken van de IND. Hierna zal de
IND onderzoeken of de genoemde banden in de weg staan aan verdere inzet
als tolk voor de IND. Het niet melden van de genoemde banden kan eveneens
consequenties hebben voor de verdere inzet als tolk.» (Gedragscode Tolken,
IND 2015)
Bij de aanpassing is de kring personen waarmee de tolk banden heeft, en
waarover de IND moet worden ingelicht, uitgebreid. Ook is in de code
verduidelijkt hoe de IND vervolgens handelt. De aangepaste gedragscode is
op 14 oktober 2015 naar alle tolken in het IND bestand per e-mail toegestuurd.
In 2014 werd bekend dat de broer van de betreffende tolken voorzitter was
van de genoemde jeugdorganisatie. Deze banden brachten, op basis van de
gedragscode, met zich mee dat onderzocht is of deze omstandigheid in de
weg stond aan inzet voor de IND. Op basis van de toen beschikbare
informatie is besloten dat inzet voor de IND nog mogelijk was. Aldus is
gehandeld in lijn met de destijds geldende gedragscode.
Vraag 7
Worden de andere tolken waar de desbetreffende tolken naar verwijzen in het
onderzoek van BV&I ook uitgebreid onderzocht naar banden met het regime
in Eritrea? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Elk signaal dat de IND ontvangt dat de integriteit van een tolk raakt, wordt
serieus genomen. De informatie in het rapport over andere Eritrese tolken
heeft opvolging gekregen. Zo zijn alle voor de IND werkzame Eritrese tolken
uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek naar aanleiding van de aangepaste
gedragscode. Dit heeft in een aantal gevallen geleid tot de conclusie dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

nader onderzoek nodig is. Momenteel loopt dit onderzoek nog. Hangende het
onderzoek worden de betreffende tolken niet ingezet door de IND.
Vraag 8 en 9
Zijn de andere werkgevers binnen de asielketen waar de desbetreffende
tolken werkzaam zijn volgens het rapport van BV&I op de hoogte gesteld van
het dit rapport en de consequenties die daaraan zijn verbonden door de IND?
Zo nee, waarom niet?
Acht u de selectieprocedure van de IND en controlemechanismen ten aanzien
van integriteit van tolken die daar werkzaam zijn nog steeds adequaat? Zo ja,
waarom?
Antwoord 8 en 9
Ik wil benadrukken dat er geen volledige garanties te geven zijn ten aanzien
van de integriteit van een tolk. Dat kan niemand garanderen, omdat niet alles
van tolken bekend is en kan zijn. Wel doe ik er alles aan om een veilige
omgeving voor een asielzoeker te creëren en te voorkomen dat er met
niet-integere tolken wordt gewerkt.
Als er sprake is van integriteitsschending wordt op individuele basis
beoordeeld of dit aanleiding geeft tot een bredere melding bij andere
(VenJ-)organisaties. Hier zijn momenteel geen vaste criteria voor. Er is ten
aanzien van de twee tolken vorig jaar gekozen om dit niet breed met andere
organisaties te delen.
Om er zeker van te zijn dat het proces binnen de IND goed is ingericht, heb ik
besloten om het proces dat op dit moment wordt gehanteerd om de
integriteit van tolken te waarborgen, door een externe partij binnen de
rijksoverheid te laten doorlichten. Onderdeel van dit externe onderzoek is om
een richtlijn te ontwikkelen voor het in afgebakende situaties delen van
relevante persoonsgevoelige informatie aan andere (VenJ-) organisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3