Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

26 396

Vervanging pantservoertuigen M577 en YPR

Nr. 107

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 april 2016
Hierbij ontvangt u de zeventiende jaarrapportage over het project
«Vervanging pantservoertuigen M577 en YPR». De rapportage betreft de
stand van zaken per 31 december 2015 en sluit aan op de zestiende
jaarrapportage (Kamerstuk 26 396, nr. 100). De bijlage bij deze jaarrapportage bevat de financiële verantwoording van het project. Deze geeft
inzicht in de verrichte betalingen, de verplichtingen en de voorschotten
aan het begin en het einde van 2015.
Het project bestaat uit drie deelprojecten: Fennek (voltooid), CV-90 (alle
voertuigen geleverd, maar nog niet afgesloten) en Boxer (voertuigen
worden geleverd). De inzetbaarheid van de al ingevoerde CV-90
voertuigen is verder gestegen.
Door de reorganisatie van de 13e Lichte Brigade is de behoefte aan de
verschillende versies Boxer gewijzigd. Het Commando Landstrijdkrachten
heeft de daarvoor benodigde financiële middelen vrijgemaakt. De
onderhandelingen met de industrie over deze behoefte zijn nog niet
voltooid.
Het rapport van de Auditdienst Rijk wordt u in overeenstemming met de
Regeling Grote Projecten als afzonderlijk document toegezonden1 2.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

1

De commercieel vertrouwelijke brief is ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden,
bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

kst-26396-107
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 396, nr. 107

1

Jaarrapportage Vervanging pantservoertuigen M577 en YPR
Inleiding
Op 26 juni 1997 heeft de Tweede Kamer het project «Vervanging pantservoertuigen M577 en YPR» aangewezen als groot project. Om die reden
ontvangt de Kamer jaarlijks een voortgangsrapportage. Deze
17e rapportage beschrijft de voortgang in het jaar 2015.
Overzicht deelprojecten
Het project omvat drie deelprojecten:
− het klein pantserwielvoertuig, de Fennek MRAT (Medium Range
Anti-Tank) en de Fennek AD (Algemene Dienst);
− het infanteriegevechtsvoertuig, de CV-90;
− het groot pantserwielvoertuig, de Boxer.
Fennek. In 2011 is het deelproject «Klein pantserwielvoertuig» geëvalueerd. Ik heb u met mijn brief van 29 december 2011 (Kamerstuk 26 396,
nr. 90) geïnformeerd over de resultaten van de evaluatie. Om die reden
komt dit deelproject in deze rapportage niet meer aan de orde.
CV-90. Dit voertuig voldoet aan de gestelde technische eisen. Het is een
aanwinst voor de infanterie-eenheden, vooral door de uitbreiding van de
operationele mogelijkheden ten opzichte van de oude YPR-voertuigen. De
CV-90»s zijn volgens plan geleverd. Het voertuig voldoet nog niet aan de
inzetbaarheidsnorm, voornamelijk door een gebrek aan reservedelen.
Boxer. De levering van de ambulancevoertuigen is in 2015 voltooid.
Midden 2015 is een aanvang gemaakt met de levering van de commandopostvoertuigen. Als gevolg van de reorganisatie van 13e Lichte Brigade is
aan de industrie het verzoek gedaan om de voorziene combinatie van
voertuigsoorten te wijzigen. Momenteel lopen hierover de onderhandelingen nog.
Infanteriegevechtsvoertuig
De behoefte is sinds de vorige jaarrapportage ongewijzigd. Het project
voor de gerelateerde bergingscapaciteit is onder de naam «Levensduurverlenging zwaar bergingsvoertuig» opgenomen in het Materieelprojectenoverzicht (MPO).
De laatste CV-90 voertuigen zijn geleverd in 2012 en volgens plan in
gebruik genomen. Zoals in vorige rapportages is vermeld, zal de evaluatie
van het deelproject CV-90 worden uitgevoerd na de aanpassing van het
DMP-proces. De aanpassing heeft in het algemeen overleg van 31 maart
jl. haar beslag gekregen. Ik verwacht de Kamer nog dit jaar met de DMP
E-brief te informeren over de uitkomsten van de evaluatie van het project
CV-90.
In de voorgaande jaarrapportages zijn nog aanloopproblemen gerapporteerd. De fabrikant heeft in 2015 de laatste tekortkomingen verholpen.
De gemiddelde inzetbaarheid van de CV-90 is in 2015 gestegen van 57
naar 63 procent, wat nog onder de norm van 70 procent is. In eerdere
rapportages heb ik de voornaamste oorzaken daarvan toegelicht. De
voornaamste oorzaak ligt in een gebrek aan reservedelen. Verwacht wordt
dat de inzetbaarheid verder zal stijgen, omdat door de verkoop van
CV-90»s aan Estland (Kamerstuk 27 830, nr. 140, van 8 dec 2014) minder
voertuigen hoeven te worden onderhouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 396, nr. 107

2

Groot pantserwielvoertuig
Het project groot pantserwielvoertuig Boxer is een gezamenlijk project
met Duitsland. Het pantserwielvoertuig bestaat uit een basisvoertuig
(drivemodule) en een missiemodule. De drivemodule is voor alle Duitse
en Nederlandse Boxervoertuigen gelijk. Nederland schaft in totaal 200
basisvoertuigen aan. Op 192 daarvan wordt een missiemodule geplaatst
in de uitvoeringen genie, ambulance, commandopost en vracht.
Daarnaast worden op acht drivemodules de voor Duitsland en Nederland
ontwikkelde rijlesmodule geplaatst.
In 2015 is het resterende aantal van 22 Boxer ambulancevoertuigen
geleverd. Daarnaast is de eerste retrofit aan de ambulancevoertuigen naar
tevredenheid voltooid. Midden 2015 is met de levering van de eerste
commandopostvoertuigen begonnen. De levering van de eerste genie- en
vrachtvoertuigen is voorzien vanaf het midden van dit jaar.
Met mijn brief van 26 oktober 2015 (Kamerstuk 27 830, nr. 162) heb ik u
geïnformeerd over het voornemen de gevechtseenheden te voorzien van
Boxers en de ondersteunende eenheden van Bushmasters, onder
handhaving van de voorgenomen aantallen. Ik heb toegezegd u via deze
jaarlijkse brief over de voortgang te rapporteren. Door deze rolwisselling
kunnen de vuurkracht en de bescherming van de 13e Lichte Brigade
worden verbeterd. Om de wisseling te kunnen uitvoeren neemt Defensie
39 missiemodules genie meer af dan voorzien. Dit wordt gecompenseerd
door vijftien missiemodules vracht en 24 missiemodules commandopost
minder af te nemen. Hieronder treft u het volledige overzicht aan, dat ook
is opgenomen in de brief van 26 oktober 2015.
Type

Huidige situatie

Toekomstige situatie

Verschil

Rijles
Ambulance
Commandopost
Genie
Vracht

8
52
60
53
27

8
52
36
92
12

0
0
– 24
+ 39
– 15

Totaal

200

200

0

De aanpassingen van de missiemodules kunnen met een amendement op
het huidige contract worden bekrachtigd. Defensie verwacht dat de
onderhandelingen daarover komende zomer kunnen worden voltooid. Het
eerder afgesproken leveringsschema gaat hierdoor wel wijzigen. Hoewel
hierover pas na de onderhandelingen definitief zekerheid komt, is de
verwachting dat de laatste Boxer nog steeds in 2018 kan worden geleverd.
Midden 2013 heeft de NATO Support and Procurement Agency (NSPA)
een opdracht ontvangen van Duitsland en Nederland voor de aanleg en
het op voorraad houden van reservedelen voor het gemeenschappelijke
basisvoertuig. De aanleg van deze voorraad is gaande. Nederland heeft
bovendien de bevoorrading van specifieke reservedelen en het herstel van
repareerbare componenten bij de NSPA belegd.
Financiën
Algemeen
Alle ramingen in deze rapportage zijn naar de stand van 31 december
2015, inclusief 21procent btw (prijspeil 2015).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 396, nr. 107

3

Van het totale budget voor de Boxer van € 917,3 miljoen is € 657,5
miljoen betaald. Het verplichte deel bedraagt € 226,6 miljoen. Van het nog
niet verplichte deel van € 33,2 miljoen heeft € 19,7 miljoen een
bestemming, zodat de vrij beschikbare ruimte (projectreserve) € 13,5
miljoen bedraagt. Dit betekent dat ten opzichte van de zestiende
rapportage de projectreserve met € 2,2 miljoen is toegenomen. Die
toename wordt veroorzaakt door de prijs- en valutacompensatie. De
huidige projectreserve wordt toereikend geacht.
In 2015 heeft Defensie voor het Boxerproject € 76,6 miljoen uitgegeven.
Van dit bedrag is € 57,4 miljoen aan de Organisation Conjointe de
Coopération en matière d’ARmement (OCCAR) betaald. Hiervan was
€ 56,7 miljoen bestemd voor doorbetaling aan de industrie en € 0,7
miljoen voor de dekking van apparaatsuitgaven van OCCAR. Daarnaast is
€ 19,2 miljoen aan betalingen verricht die geen verband met OCCAR
hebben. Het betreft hier btw ter waarde van € 11,6 miljoen en een aantal
kleinere betalingen.
Industriële participatie en compensatie
Ten opzichte van de vorige jaarrapportage zijn er geen nieuwe feiten te
rapporteren.
Significante risico’s
Infanteriegevechtsvoertuig
Er zijn geen significante, projectmatige risico’s.
Groot pantserwielvoertuig
De voorgenomen rolwisselling zal voor vertraging zorgen. De omvang
daarvan zal duidelijk worden nadat de onderhandelingen zijn voltooid.
Daarnaast kan ook een aantal technische aanpassingen aan de Boxer nog
tot vertragingen leiden. De geconstateerde afwijkingen zijn technisch niet
complex En het risico wordt als «middelmatig» beschouwd. Bij een
vertraging als gevolg van deze technische aanpassingen is een boetebeding van toepassing.
Er bestaat een klein risico dat de industrie niet in staat is het verplichte
werkaandeel in Nederland aan te besteden. Dit risico wordt «laag»
geschat, omdat ook in 2015 vorderingen zijn gemaakt. De nakoming van
de gemaakte afspraken door de industrie blijft een voortdurend punt van
aandacht van de ministeries van Defensie en van Economische Zaken, die
de rapportages van de industrie nauwlettend beoordelen.
Project- en risicomanagement
De projectorganisatie van de Boxer is in 2015 niet gewijzigd. Nederland en
Duitsland spreken elkaar regelmatig in het Programme Committee. Indien
nodig kan worden geëscaleerd naar de Programme Board. In 2015 heeft
Nederland daartoe geen aanleiding gezien.
Sinds het begin van de projecten bewaken de projectleiders de risico’s.
Voor de Boxer houdt OCCAR daarnaast een risicoregister bij. OCCAR
rapporteert hierover tijdens de periodieke programme reviews.
De projectleider rapporteert wekelijks aan de Defensie Materieel Organisatie (DMO) over de voortgang en de risico’s. Vervolgens overlegt de DMO

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 396, nr. 107

4

met de Defensiestaf. Ten slotte rapporteert de DMO aan de ambtelijke en
politieke leiding, onder meer in een driemaandelijkse managementrapportage.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 396, nr. 107

5

Bijlage 1:

Financiële verantwoording

Tabel 1.1: Realisatiecijfers Betalingen (in € miljoen)
Betaald t/m 2014

Betaald in 2015

Betaald t/m
2015

Infanteriegevechtsvoertuig (CV-90)
Groot pantserwielvoertuig (Boxer)

1.115,6
580,9

0,3
76,6

1.115,9
657,5

Totaal

1.696,5

76,9

1.773,4

Tabel 1.2: Openstaande verplichtingen (in € miljoen)
Openstaande verplichtingen per 1-1-2015

Aangegane verplichtingen in 2015

Betaald in 2015

Openstaande verplichtingen per 31-12-2015

Infanteriegevechtsvoertuig (CV-90)
Groot pantserwielvoertuig (Boxer)

0,0
301,8

2,1
1,4

0,3
76,6

1,8
226,6

Totaal

301,8

3,5

76,9

228,4

Openstaand voorschot
per 1-1-2015

Verstrekt voorschot in
2015

Verrekend voorschot in
2015

Openstaand voorschot
per 31-12-2015

Infanteriegevechtsvoertuig (CV-90)
Groot pantserwielvoertuig (Boxer)

0,0
279,0

0,0
52,6

0,0
116,0

0,0
215,6

Totaal

279,0

52,6

116,0

215,6

Tabel 1.3: Voorschotten (in € miljoen)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 26 396, nr. 107

6