Berekening schadevergoeding aan
Erasmus MC
In het kader van het Bindend Advies
van NautaDutilh
Amsterdam, 15 oktober 2015

Belangrijke opmerking
Dit rapport is vervaardigd binnen de beperkingen zoals beschreven in de aanbiedingsbrief op de hierna volgende pagina en de Inleiding op de
schadeberekening (pagina 15). Wij accepteren geen aansprakelijkheid ten opzichte van derden die dit rapport inzien. Het kan zijn dat dit document
in elektronisch formaat of als kopie aan u ter beschikking is gesteld. Dientengevolge is het mogelijk dat meerdere versies van dit document
bestaan. De getekende versie van het rapport is definitief en bepalend.

Ons rapport is uitsluitend opgesteld ten behoeve van VWS en het Erasmus MC voor het in dit rapport weergegeven doel. Gelet op dit specifieke
doel aanvaarden wij geen zorgplicht, verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid in verband met de verdere verspreiding van de rapportage. Het
Erasmus MC, VWS en NautaDutilh vrijwaren ons voor aanspraken van derden en alle overige schade die hieruit voor ons kan voortvloeien.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening
|

© 2015 Deloitte The Netherlands
2

Deloitte Financial Advisory Services B.V.
Gustav Mahlerlaan 2970, 1081 LA Amsterdam
P.O. Box 58110, 1040 HC Amsterdam
The Netherlands

NautaDutilh, Ministerie van VWS en Erasmus MC
p/a Strawinskylaan 1999
1077 XV Amsterdam
Datum
15 oktober 2015

Onze referentie
2015-KZ-123-JR

Het Erasmus MC heeft ons schriftelijk bevestigd dat, naar beste eer en geweten van de
Raad van Bestuur van het Erasmus MC, zij aan ons alle belangrijke informatie die relevant
is voor ons rapport en waarvan de Raad van Bestuur van het Erasmus MC op de hoogte is,
ter beschikking hebben gesteld, dat zij zich niet bewust zijn van enige feitelijke materiële
onjuistheden in het rapport en verder dat ons rapport feitelijk juist is en alle significante
zaken bevat binnen de gestelde reikwijdte van het onderzoek en dat zij niet op de hoogte
zijn van enige materiële feiten of informatie welke niet zijn vermeld in het rapport, welke
tekortkoming misleidend zou kunnen zijn voor het beeld dat het rapport oproept.

Project Bepalen schade Erasmus MC
Geachte dames en heren,

Dit rapport is gedateerd 15 oktober 2015 en houdt rekening met ontvangen informatie en
gebeurtenissen tot 17 september 2015, toen het voornaamste deel van het onderzoekswerk
is afgerond. We hebben geen verantwoordelijkheid voor en zullen geen onderzoekswerk
verrichten over de periode na deze datum.

Met genoegen zenden wij u ons rapport, met daarin opgenomen de belangrijkste
bevindingen van de door ons uitgevoerde werkzaamheden in het kader van onze
ondersteuning van NautaDutilh ten behoeve van het Bindend Advies als financieel
expert bij de analyse en berekening van de schade van het Erasmus Medisch Centrum
(“Erasmus MC”). Dit rapport moet uitsluitend gelezen worden in combinatie met het
Bindend Advies en de onderliggende documentatie waarnaar verwezen wordt.

Dit definitieve rapport wordt aan u verstrekt op basis van onze voorwaarden zoals vermeld in
onze opdrachtbevestigingsbrief. We accepteren geen aansprakelijkheid naar enige andere
partij waaraan inzage of toegang tot dit rapport is verleend.

De werkzaamheden zijn uitgevoerd overeenkomstig onze opdrachtbevestiging
gedateerd 19 december 2014 (“de Opdrachtbevestigingsbrief”), welke onderdeel
uitmaakt van de overeenkomst Bepalen schade Erasmus MC met kenmerk
201400117.012.026 tussen de Staat, het Erasmus MC, Deloitte en NautaDutilh van
januari 2015. Naar Deloitte en NautaDutilh wordt hierna verwezen met de “Adviseurs”
(zie Bindend Advies).

Hoogachtend,
Deloitte Financial Advisory Services B.V.

Ons rapport is hoofdzakelijk samengesteld op basis van informatie verstrekt door en
verkregen uit gesprekken met de directie van het Erasmus MC, overeenkomstig de
reikwijdte van de werkzaamheden zoals overeengekomen in de
Opdrachtbevestigingsbrief. De reikwijdte van onze werkzaamheden is substantieel
minder dan een controle opdracht uitgevoerd in overeenstemming met algemeen
aanvaardbare controlegrondslagen. Verder omvatten onze werkzaamheden geen
beoordeling van (historische of toekomstgerichte) financiële informatie in
overeenstemming met de hiertoe uitgegeven algemene standaarden. Derhalve wordt
geen zekerheid verstrekt omtrent de getrouwheid van de financiële informatie.
De naam ‘Deloitte’ verwijst naar één of meer van de volgende rechtspersonen: Deloitte Touche Tohmatsu Limited, een in Groot-Brittannië gevestigde ‘private company limited by guarantee’, en ieder van de member firms die deel uitmaken van haar netwerk. Elk van deze
rechtspersonen vormt een juridisch afzonderlijke en onafhankelijke entiteit. Zie www.deloitte.com/about voor een gedetailleerde beschrijving van de rechtsvorm van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en haar memberfirms.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

© 2015 Deloitte The Netherlands
3

Inhoudsopgave
1. Samenvatting

5

2. Onrendabele top berekening

14

3. Vergoeding via Garantieregeling

35

4. Berekening waarde Toezeggingen

38

Bijlagen

45

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

4

© 2015 Deloitte The Netherlands

1. Samenvatting

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening
5

© 2015 Deloitte The Netherlands

1. Samenvatting - achtergrond
Achtergrond: Toezeggingen en intrekking toezeggingen

Juridisch kader maximale schadevergoeding

•

De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (de "Minister") heeft bij
brief van 11 mei 2009 (de "Toezeggingsbrief") toezeggingen (de
"Toezeggingen") gedaan aan het Erasmus Medisch Centrum (het "Erasmus
MC"), hierna ook de ‘partijen’.

•

Partijen zijn het erover eens dat de schade die het Erasmus MC lijdt door het
wegvallen van de Toezeggingen vergoed dient te worden voor zover dat niet
in strijd komt met staatssteunregels. Het juridisch kader is verder uitgewerkt
in het Bindend Advies van NautaDutilh d.d. 15 oktober 2015.

•

•
De strekking van de Toezeggingen is om in de bijzondere omstandigheden
van een reeds ingezet omvangrijk nieuwbouwtraject zekerheid te bieden
voor zorgvuldige behandeling van WTZi-Vergunningen na wijziging van het
bouwregime en van de kapitaallastenvergoeding in het tarief.

•

Het betreft onderstaande toezeggingen:

De Toezeggingen vormen een pakket waarmee de Minister heeft beoogd
een deel van de financiering van het Zorgdeel op zich te nemen, aldus dat
het Erasmus MC daarmee de begroting van de Nieuwbouw van € 773 mln.
(prijspeil maart 2008)** sluitend zou kunnen krijgen. Het Erasmus MC heeft
vervolgens in 2009, mede op basis van die Toezeggingen, bepaalde
financierings- en bouwverplichtingen op zich genomen, resulterend in
kapitaallasten die het anders niet aangegaan zou zijn. Door het niet gestand
doen van de Toezeggingen valt de bijdrage aan die kapitaallasten waarop
het Erasmus MC krachtens die Toezeggingen aanspraak heeft weg,
resulterend in haar Schade.

•

De voor vergoeding in aanmerking komende schade is wegens de vigerende
staatssteunregels gemaximeerd, namelijk op het bedrag van de
‘onrendabele top’. (Zie rapport Fase 1 van NautaDutilh d.d. 16 juni 2015).
Deze onrendabele top is het verschil tussen de totale kapitaallasten en de
totale inkomsten die over de afschrijvingsduur van de nieuwbouw kunnen
worden toegerekend aan het deel van de nieuwbouw dat voor zorgtaken
wordt aangewend, ofwel het verschil tussen de met de betrokken DAEBactiviteit samenhangende baten en lasten. De inkomsten betreffen de
vergoeding van kapitaallasten via de tarieven en de Beschikbaarheidbijdrage
kapitaallasten academische zorg. Deze onrendabele top vormt de maximale
schadevergoeding.

– de toezegging om de NZa in het specifieke geval van het Erasmus MC te
vragen de overgangsregeling kapitaallasten niet gedurende drie jaar toe
te passen, maar gedurende tien jaar met een jaarlijkse afbouw van 10%,
waarbij voor het eerste jaar na oplevering (verwacht wordt 2017) een
vergoedingspercentage van 100% van de kapitaallasten zou gelden
("Toezegging 1");
– de toezegging om het DHAZ-kader* specifiek voor het Erasmus MC te
verhogen met de exploitatiekosten van een investering van EUR 100
miljoen (prijspeil mei 2009), op voorwaarde dat de benodigde financiering
daardoor zou rondkomen en dat de bouw ook daadwerkelijk in 2009 zou
aanvangen ("Toezegging 2").
•

Bij brief van 1 september 2014 heeft de Minister de Tweede Kamer bericht
dat de Toezeggingen niet in overeenstemming lijken met de regels die
gelden ten aanzien van staatssteun en de eigen beleidslijn van de Minister.
Bij brief van 31 oktober 2014 heeft de Minister de Tweede Kamer
geïnformeerd over het vervolgtraject, waarbij mogelijke schade door een
expert wordt bepaald door middel van een Bindend Advies.
*DHAZ: Decentralisatie Huisvesting Academische Ziekenhuizen

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

6

** Investeringsbedragen zijn opgegeven op prijspeil maart 2008, het prijspeil van de biedingen
in de aanbesteding naar aanleiding waarvan het definitieve investeringsniveau kon worden
vastgesteld.
© 2015 Deloitte The Netherlands

1. Samenvatting - conclusie
•

Berekening schade conform Bindend Advies: € 241.837.824 per ultimo 2014
•

Door het niet gestand doen van de Toezeggingen valt de bijdrage aan de
kapitaallasten waarop het Erasmus MC krachtens die Toezeggingen
aanspraak heeft weg, resulterend in zijn Schade.

•

De voor vergoeding in aanmerking komende schade wordt
staatssteunrechtelijk begrensd door de onrendabele top van het exploiteren
van het zorgdeel van de nieuwbouw over de periode waarop het pakket van
Toezegging 1 en 2 betrekking heeft. Deze periode betreft de gehele
afschrijvingsduur van het betrokken zorgdeel en van de daarmee
samenhangende infrastructuur, dat wil zeggen 40 jaar.

•

•

•

De vergoeding aan het Erasmus MC bedraagt het lagere bedrag van :
•

De Schade (waarde Toezeggingen):
€ 261.617.852

•

De onrendabele top wordt voor die periode berekend als het verschil tussen
enerzijds de daadwerkelijke kapitaallasten, zijnde rentelasten die het
Erasmus MC aan haar externe geldgevers moet betalen en de
afschrijvingen, op zowel de initiële investering als jaarlijkse instandhoudingen
en een midlife renovatie, en anderzijds alle aan dat zorgdeel toe te rekenen
inkomsten die ter dekking van kapitaallasten dienen, waaronder met name
een deel van de DOT-inkomsten van het Erasmus MC en een deel van zijn
BBKAZ-inkomsten.

, en

De maximale schadevergoeding (onrendabele top):
€ 241.837.824

Te verminderen met de cumulatieve aanspraak op de Garantieregeling
•

Aanspraak Garantieregeling (schatting):
€

5.956.685

De vergoeding aan het Erasmus MC bedraagt derhalve € 235.881.140
per ultimo 2014

Hierbij worden de lasten en vergoedingen bezien over de periode 2013-2052
voor bouwdeel Oost en over 2017-2056 voor bouwdeel West, aangezien
bouwdeel Oost reeds in 2013 is opgeleverd en de verwachte opleverdatum
voor bouwdeel West 2017 is.

Dit is het bedrag dat uitgekeerd kan worden zonder in strijd te zijn met
staatssteunregels (zie Bindend Advies NautaDutilh).

De waarde van de Toezeggingen (de Schade) is berekend op € 262 mln. per
ultimo 2014 en is daarmee hoger dan de onrendabele top, welke is berekend
op € 242 mln. De schadevergoeding is derhalve gelijk aan de onrendabele
top, waarbij de cumulatieve aanspraak van het Erasmus MC op de NZa
krachtens de Garantieregeling (geschat op € 6 mln.) verrekend moet worden.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

De bedragen zijn berekend als Netto Contante Waarde per ultimo 2014 bij
een disconteringsvoet van 4,23%. De betalingsregeling dient nog
overeengekomen te worden tussen de partijen. Daarbij dient enerzijds
rekening gehouden te worden met het (de) beoogde betalingsmoment(en) en
de tijdswaarde van geld (disconteringsvoet) en anderzijds de
(her)financieringsmogelijkheden van het Erasmus MC.

•

7

In verband met de leesbaarheid zijn de gepresenteerde bedragen in de
overige delen van het rapport uitgedrukt in miljoenen, tenzij anders vermeld.
Het optellen van afgeronde bedragen in deze rapportage kan hierdoor leiden
tot een som die afwijkt van de gepresenteerde totaaltelling.

© 2015 Deloitte The Netherlands

1. Samenvatting - onrendabele top berekening
Uitgangspunten
Horizon

40 jaar – de veronderstelde levensduur van de nieuwbouw.
Gedurende deze periode worden alle kapitaallasten, zowel
voortkomend uit de initiële investering als uit
instandhoudingsinvesteringen en een midlife renovatie,
meegenomen en afgezet tegen de te ontvangen vergoedingen,
voortkomend uit de vergoeding in de DOT-tarieven en uit de
Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg
(BBKAZ).
• Bouwdeel Oost: 2013-2052
• Bouwdeel West: 2017-2056

Bekostiging
kapitaallasten

Aandeel VWS in de bekostiging van de kapitaallasten van
Erasmus MC: 75% (25% voor rekening van OC&W)

Investeringen nieuwbouw

De totale nieuwbouwinvestering bedraagt € 773 mln. op prijspeil
maart 2008 en is als volgt opgebouwd:

Investeringen –
nieuwbouw
(vervolg)

De investering is gesplitst in een bouwdeel Oost, opgeleverd in
2013 (31,3% van de totale investering) en bouwdeel West, op te
leveren in 2017, (68,7% van de totale investering).
Indexatie investeringen:
• Uitbreiding DHAZ-kader: 3% p/j, cf. DHAZ-convenant
• Overige onderdelen: CBZ-index, met index van 1,85% per jaar
vanaf 2015 (veronderstelde inflatie)

Basis voor
berekening
relevante
kapitaallasten

Opbouw investeringsbudget
Prijspeil maart 2008
Vergunning
Uitbreiding DHAZ-kader
Vergunning + uitbreiding DHAZ kader
Overige begroting Erasmus MC, verhuurbaar extern, etc.
Totale investering excl. aanbestedingsresultaat
Negatief aanbestedingsresultaat voor rekening van Erasmus MC

505
97
602
95
697
76

Totaal investeringskosten nieuw bouw

773

Voor de onrendabele top berekening wordt het deel ‘Overige
begroting Erasmus MC” buiten beschouwing gelaten, aangezien
dit deel gedekt dient te worden uit o.a. huurinkomsten.
Op de investering wordt een reeds door het Erasmus MC
ontvangen vergoeding voor plankosten ad. € 44,5 mln. (pp. 2010)
in mindering gebracht alvorens de te dekken kapitaallasten te
berekenen.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

Voor het aanbestedingsresultaat wordt aangenomen dat een
gelijke verdeling zorg/niet-zorg als voor de andere delen van de
investering geldt, zijnde (602 / 697 =) 86% zorg, zijnde € 66 mln.

De relevante kapitaallasten worden berekend over onderstaande
toegerekende investeringen (genoemde bedragen betreffen
aandeel VWS van 75%, tenzij anders vermeld):
• Vergunningsdeel – Oost: € 120 mln. pp. 2013
• Vergunningsdeel – West: € 278 mln. pp. 2017
• Vergunningsdeel – Bouwrente: € 39 mln. pp. 2017
• Uitbreiding DHAZ-kader – Oost: € 36 mln. (100% VWS)
• Uitbreiding DHAZ-kader – West: € 89 mln. (100% VWS)
• Uitbreiding DHAZ-kader – Bouwrente: € 10 mln. (100% VWS)
• Aanbestedingsresultaat – Oost: € 17 mln. pp. 2013
• Aanbestedingsresultaat – West: € 39 mln. pp. 2017
• Aanbestedingsresultaat – Bouwrente: € 5 mln. pp. 2017
NB. De bouwrente is berekend met de gewogen gemiddelde
rentevoet van 4,23% over de investeringen vanaf 2013. Daarvoor
werd de bouwrente nog meegenomen in de rentenormering
respectievelijk de transitievergoeding en werd dus reeds een
vergoeding voor deze lasten ontvangen.

8

© 2015 Deloitte The Netherlands

1. Samenvatting - onrendabele top berekening
Uitgangspunten (vervolg)
Afschrijvingen

Rentelasten

De hiervoor genoemde toegerekende investeringen worden
lineair afgeschreven op basis van een afschrijvingspercentage
per jaar per categorie:
Categorie

Afschrijvingsterm ijn Deel van investering

Bouw kundige voorzieningen
Bijkomende kosten, Directiekosten, Onvoorzien, Startkosten
Werktuigbouw kundige en elektrotechnische voorzieningen
Vaste inrichtingen en terreinvoorzieningen

Percentage
2,50%
3,64%
5,00%
10,00%

•
•
•
•
•
•

Investeringen instandhouding

•
•
•

•

Investeringen –
midlife renovatie

•
•
•
•
•

Jaren
40
27,5
20
10

Discontovoet

4,23%: Om de toekomstige kasstromen contant te maken naar
prijspeil (ultimo) 2014 wordt gebruik gemaakt van de
discontovoet. Het risicoprofiel van het ziekenhuis dient geen rol te
spelen bij deze berekening aangezien de te betalen
schadevergoeding niet lager (of hoger) zou moeten worden door
een eventueel verhoogd (of verlaagd) risico van het ziekenhuis.
Derhalve wordt geen WACC (weighted average cost of capital)
gehanteerd maar wordt uitgegaan van de (gewogen) kosten van
lang vreemd vermogen en kort krediet: 91% * 4,39% + 9% *
2,60% = 4,23%

Kapitaallastenvergoeding –
DOT-tarieven

•

50%
20%
27%
3%

Lang vreemd vermogen van 91% van de toegerekende
investeringen
Een rente op lang vreemd vermogen van 4,39% per jaar
Kort krediet van 9% van de toegerekende investeringen
Een korte rente van 2,60% per jaar (1,85% basis + 0,75%
opslag)
Rente over het gemiddelde van de begin- en eindbalans
Lineaire jaarlijkse aflossing in 30 jaar
De instandhoudingsinvesteringen bedragen per jaar 0,8% van
de initiële nieuwbouwsom
Jaarlijkse indexatie: 1,85%
Afschrijvingstermijn: 10 jaar. Afschrijvingen die na einde
levensduur van de nieuwbouw vallen (na 2056) worden
meegenomen door deze contant te maken naar 2056 en in dat
jaar mee te nemen als lasten.
Rentelasten: 4,23% per jaar, berekend over gemiddelde van
de jaarlijkse begin- en eindbalans

•
•

Voor bouwdeel Oost in 2033, bouwdeel West in 2037
65% van de toegerekende investering op respectievelijk
prijspeil 2013 en 2017
Jaarlijkse indexatie: 1,85%
Afschrijvingstermijn: 20 jaar
Rentelasten: 4,23% per jaar, berekend over gemiddelde van
begin- en eindbalans

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

•
•

Kapitaallastenvergoeding –
BBKAZ

9

•

•
•
•

De omzet 2014 waarin kapitaallastendekking is opgenomen
dient als basis en bedraagt € 506,1 mln.
Jaarlijkse groei: 1,85% prijsgroei en 1% volumegroei
8,0% van deze omzet dient ter dekking van kapitaallasten
(hierbij wordt een ingroei van 7,05% – de werkelijke
vergoeding in 2013 – naar 8% – uitgangspunt van de NZa, wat
van Erasmus MC verwacht mag worden – gehanteerd).
Voor de omzet uit Radiotherapie geldt een
kapitaallastenvergoeding van 16,0% van de DOT-tarieven.
Deze vergoedingen dienen ter dekking van kapitaallasten
voortkomend uit zowel oudbouw als nieuwbouw. Op basis van
zorg-vierkante meters is bepaald welk deel voor oudbouw
bestemd is en welk deel voor nieuwbouw, waarbij het
percentage nieuwbouw toeneemt van 13% in 2013 naar 52%
vanaf 2026.
BBKAZ: Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische
zorg
Aandeel Erasmus MC in landelijk budget: 15,7%
Jaarlijkse groei: circa 0,1% ( € 40.845) per jaar
Vierkante meter ratio: zie voorgaande uitgangspunt ‘DOTtarieven’.
© 2015 Deloitte The Netherlands

Op basis van de gehanteerde uitgangspunten
bedraagt de onrendabele top € 242 mln. Dit is het
verschil tussen de kapitaallasten van het zorgdeel
van de nieuwbouw enerzijds en de kapitaallastenvergoedingen anderzijds, zonder toezeggingen.

1. Samenvatting - onrendabele top berekening
Onrendabele top: € 241.837.824 op prijspeil ultimo 2014
Berekening onrendabele top over periode 2013-2052 bouwdeel Oost en over periode 2017-2056 bouwdeel West
(in € mln)

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2025

2030

2035

2040

2045

2050

2055

2056

120

115,2
4,3

110,8
4,3

106,5
4,3

102,2
4,3

97,8
4,3

93,5
4,3

89,1
4,3

84,8
4,3

64,2
4,0

44,4
4,0

29,3
2,4

18,0
1,9

10,5
1,5

3,0
1,5

-

-

Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet

4,39%
2,60%

4,7
0,3

4,5
0,3

4,4
0,3

4,2
0,2

4,1
0,2

3,9
0,2

3,7
0,2

3,6
0,2

2,8
0,2

2,0
0,1

1,2
0,1

0,4
0,0

-

-

-

-

Exploitatie (R&A)
Discountfactor
NCW

4,23%

9,3
0,96
9,7

9,1
1,00
9,1

9,0
1,04
8,6

8,8
1,09
8,1

8,6
1,13
7,6

8,5
1,18
7,2

8,3
1,23
6,8

8,1
1,28
6,3

6,9
1,58
4,4

6,1
1,94
3,1

3,6
2,39
1,5

2,3
2,93
0,8

1,5
3,61
0,4

1,5
4,44
0,3

5,46
-

5,69
-

317

305,7
11,5

294,1
11,5

282,6
11,5

271,1
11,5

213,4
11,5

159,8
10,5

107,2
10,5

71,6
6,3

43,7
4,0

23,8
4,0

4,0
4,0

4,0

Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet

4,39%
2,60%

12,4
0,7

12,0
0,7

11,6
0,7

11,2
0,7

9,1
0,5

7,0
0,4

4,9
0,3

2,7
0,2

0,6
0,0

-

-

-

Exploitatie (R&A)
Discountfactor
NCW

4,23%

Kapitaallasten bouw deel Oost - 30% van vergunning € 505 m ln.
Toegerekende investering (alleen aandeel VWS: 75%)
Afschrijving

Kapitaallasten bouw deel West - 70% van vergunning € 505 m ln.
Toegerekende investering incl. bouw rente (alleen aandeel VWS: 75%)
Afschrijving

Onrendabele top
prijspeil ultimo
2014

128

0,96
-

1,00
-

1,04
-

1,09
-

24,7
1,13
21,8

24,3
1,18
20,6

23,8
1,23
19,4

23,4
1,28
18,2

21,1
1,58
13,4

17,9
1,94
9,2

15,7
2,39
6,6

9,2
2,93
3,1

4,6
3,61
1,3

4,0
4,44
0,9

4,0
5,46
0,7

4,0
5,69
0,7

288

Kapitaallasten uitbreiding DHAZ-kader € 97 m ln. incl. bouw rente
Kapitaallasten € 97 mln. - bouw deel Oost
Kapitaallasten € 97 mln. - bouw deel West
Discountfactor
NCW

2,8
0,96
2,9

2,7
1,00
2,7

2,7
1,04
2,6

2,6
1,09
2,4

2,6
7,7
1,13
9,1

2,5
7,5
1,18
8,5

2,5
7,4
1,23
8,0

2,4
7,3
1,28
7,6

2,1
6,6
1,58
5,5

1,8
5,6
1,94
3,8

1,1
4,9
2,39
2,5

0,7
2,9
2,93
1,2

0,4
1,4
3,61
0,5

0,4
1,2
4,44
0,4

1,2
5,46
0,2

1,2
5,69
0,2

128

Kapitaallasten instandhouding
Kapitaallasten - jaarlijkse instandhouding (aandeel VWS: 75%)
Discountfactor
NCW

0,2
0,96
0,2

0,4
1,00
0,4

0,6
1,04
0,6

0,8
1,09
0,7

1,4
1,13
1,2

2,1
1,18
1,8

2,7
1,23
2,2

3,4
1,28
2,6

6,0
1,58
3,8

7,0
1,94
3,6

7,6
2,39
3,2

8,4
2,93
2,8

9,2
3,61
2,5

10,0
4,44
2,3

9,8
5,46
1,8

42,7
5,69
7,5

120

Kapitaallasten renovatie (na 20 jaar)
Kapitaallasten - renovatie na 20 jaar, 65% van initiële investering (aandeel VWS: 75%)
Discountfactor
NCW

0,96
-

1,00
-

1,04
-

1,09
-

1,13
-

1,18
-

1,23
-

1,28
-

1,58
-

1,94
-

15,5
2,39
6,5

46,9
2,93
16,0

40,8
3,61
11,3

34,8
4,44
7,8

20,8
5,46
3,8

20,0
5,69
3,5

234

Kapitaallasten aanbestedingsresultaat € 76 m ln. incl. bouw rente
Kapitaallasten € 76 mln. (aandeel zorg: 86%; aandeel VWS: 75%) - Oost
Kapitaallasten € 76 mln. (aandeel zorg: 86%; aandeel VWS: 75%) - West
Discountfactor
NCW

1,3
0,96
1,4

1,3
1,00
1,3

1,3
1,04
1,2

1,3
1,09
1,2

1,2
3,5
1,13
4,1

1,2
3,4
1,18
3,9

1,2
3,3
1,23
3,7

1,2
3,3
1,28
3,5

1,0
3,0
1,58
2,5

0,9
2,5
1,94
1,7

0,5
2,2
2,39
1,1

0,3
1,3
2,93
0,6

0,2
0,7
3,61
0,2

0,2
0,6
4,44
0,2

0,6
5,46
0,1

0,6
5,69
0,1

59

Totaal kapitaallasten - prijspeil ultim o 2014

14,2

13,6

13,0

12,4

43,9

41,9

40,1

38,2

29,6

21,5

21,4

24,5

16,3

11,9

6,7

12,0

957

Kapitaallastenvergoeding
Vergoeding via tarieven (DOT) bouw deel Oost
Vergoeding via tarieven (DOT) bouw deel West
Vergoeding via tarieven (DOT) bouw deel West - Radiotherapie
Besch.bijdrage kapitaallasten academische zorg (BBKAZ) bouw deel Oost
Besch.bijdrage kapitaallasten academische zorg (BBKAZ) bouw deel West
Discountfactor
NCW

4,6
1,0
0,96
5,7

4,6
0,9
1,00
5,5

5,0
0,9
1,04
5,7

5,3
0,8
1,09
5,6

3,8
10,0
1,5
0,6
1,5
1,13
15,4

3,7
11,7
1,7
0,5
1,7
1,18
16,5

5,3
16,6
2,4
0,8
2,4
1,23
22,3

5,4
17,0
2,5
0,8
2,4
1,28
21,9

6,4
20,1
3,0
0,8
2,4
1,58
20,7

7,6
23,9
3,5
0,8
2,5
1,94
19,7

8,7
27,5
4,0
0,8
2,5
2,39
18,3

10,0
31,6
4,7
0,8
2,6
2,93
16,9

11,5
36,4
5,4
0,8
2,6
3,61
15,7

13,3
41,9
6,2
0,8
2,6
4,44
14,6

48,2
7,1

49,5
7,3

2,6
5,46
10,6

2,6
5,69
10,4

Totaal kapitaallastenvergoeding - prijspeil ultim o 2014

5,7

5,5

5,7

5,6

15,4

16,5

22,3

21,9

20,7

19,7

18,3

16,9

15,7

14,6

10,6

10,4

716

Schade - prijspeil ultim o 2014

8,4

8,1

7,3

6,8

28,5

25,5

17,8

16,3

8,9

1,7

3,2

7,6

0,6

-2,7

-3,9

1,6

242

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

10

© 2015 Deloitte The Netherlands

149
442
65
17
43

1. Samenvatting - vergoeding via Garantieregeling 2011-2016
Schatting vergoeding via Garantieregeling: € 5.956.685 op prijspeil ultimo 2014
•

Bouwdeel Oost is reeds in 2013 opgeleverd. In het concept Bindende Advies
wordt ervan uitgegaan dat het Erasmus MC voor de kapitaallasten
voortkomend uit dit deel van de nieuwbouwinvestering aanspraak kan maken
op de ‘Garantieregeling kapitaallasten 2011-2016’, kenmerk BR/CU-2001.

•

Via deze regeling wordt een bepaald percentage van de vergoeding die via
het oude systeem van nacalculatie ontvangen zou worden gegarandeerd.
Indien dit gegarandeerde bedrag hoger is dan wat ontvangen wordt via het
nieuwe systeem van integrale tarieven wordt het verschil (‘suppletie’)
aangevuld voor de aanvragende instantie.

•

In de periode van 2013 tot en met 2016 gelden onderstaande
garantiepercentages:

•

In onderstaande berekening wordt uitgegaan van afschrijvings- en
rentelasten en aan de nieuwbouw toegerekende inkomsten zoals toegelicht
bij de berekening van de onrendabele top.

Berekening vergoeding via garantieregeling
(in € mln)

2013

2014

2015

2016

4,3

4,3

4,3

4,3

Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet

4,7
0,3

4,5
0,3

4,4
0,3

4,2
0,2

Exploitatie (R&A)
Besch.bijdrage kapitaallasten acad. zorg (BBKAZ) bouw deel Oost
Relevante kapitaallasten

9,3
1,0
8,4

9,1
0,9
8,2

9,0
0,9
8,1

8,8
0,8
8,0

Kapitaallastenvergoeding
Vergoeding via tarieven (DOT) bouw deel Oost

4,6

4,6

5,0

5,3

Garantieregeling
Gegarandeerde kapitaallastenvergoeding
Vergoeding op basis van nieuw e systeem (via DOT-tarieven)
Verschil tussen gegarandeerde vergoeding en vergoeding o.b.v. nieuw e systeem
Discountfactor
NCW

85%
7,1
4,6
2,5
0,96
2,7

80%
6,6
4,6
2,0
1,00
2,0

75%
6,1
5,0
1,1
1,04
1,0

70%
5,6
5,3
0,3
1,09
0,3

Te ontvangen bedrag o.b.v. garantieregeling

2,7

2,0

1,0

0,3

Kapitaallasten bouw deel Oost - 30% van vergunning € 505 m ln.
Afschrijving

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

Vergoeding
prijspeil ultimo 2014

11

Correctie voor BBKAZ

6,0
© 2015 Deloitte The Netherlands

1. Samenvatting - berekening waarde Toezeggingen
Uitgangspunten
Algemeen

Hierna worden alleen de uitgangspunten toegelicht die afwijken
van de voor de onrendabele top gehanteerde uitgangspunten.

Investeringen nieuwbouw

Voor de berekening van de waarde van de Toezeggingen wordt,
naast het deel ‘Overige begroting Erasmus MC”, eveneens het
aanbestedingsresultaat buiten beschouwing gelaten.
• Toezegging I heeft betrekking op het Vergunningsdeel van de
investering
• Toezegging II heeft betrekking op de Uitbreiding DHAZ-kader

Inhoud
Toezeggingen en
relevante periode

•

Jaar
Garantie kapitaallasten

2017
100%

•

Toezegging 1: ter bepaling van de schade als gevolg van het
wegvallen van Toezegging 1 worden de afschrijvings- en
rentelasten berekend voor een periode van 10 jaar van 2017
tot en met 2026. Op basis van de Toezegging zou 100% van
de berekende kapitaallasten voor 2017 gedekt worden en nog
10% van de berekende kapitaallasten voor 2026, jaarlijks
afbouwend met 10%:
2018
90%

2019
80%

2020
70%

2021
60%

2022
50%

2023
40%

2024
30%

2025
20%

2026
10%

Toezegging 2: deze toezegging diende ter dekking van de
exploitatielasten van een investering van € 97 mln. (prijspeil
maart 2008). Voor deze nieuwbouw bedraagt de
veronderstelde levensduur 40 jaar. Derhalve worden de
kapitaallasten berekend voor een periode van 40 jaar vanaf
2017 tot en met 2056 en betreft de schade als gevolg van het
wegvallen van Toezegging 2 de netto contante waarde van de
totale som van deze kapitaallasten.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

12

© 2015 Deloitte The Netherlands

1. Samenvatting - berekening waarde Toezeggingen
Waarde Toezeggingen: € 261.617.852 op prijspeil ultimo 2014
Berekening waarde Toezeggingen
(in € mln)
Toezegging 1 - Kapitaallasten bouw deel Oost
Toegerekende investering
Afschrijving

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Schade
prijspeil
ultimo 2014

120

115,2
4,3

110,8
4,3

106,5
4,3

102,2
4,3

97,8
4,3

93,5
4,3

89,1
4,3

84,8
4,3

80,4
4,3

76,1
4,3

4,39%
2,60%

4,7
0,3

4,5
0,3

4,4
0,3

4,2
0,2

4,1
0,2

3,9
0,2

3,7
0,2

3,6
0,2

3,4
0,2

3,3
0,2

9,3

9,1

9,0

8,8

8,6

8,5

8,3

8,1

8,0

7,8

100%
9,3
1,13
8,2

90%
8,2
1,18
7,0

80%
7,2
1,23
5,8

70%
6,2
1,28
4,8

60%
5,2
1,34
3,9

50%
4,2
1,39
3,0

40%
3,3
1,45
2,3

30%
2,4
1,51
1,6

20%
1,6
1,58
1,0

10%
0,8
1,64
0,5

317

305,7
11,5

294,1
11,5

282,6
11,5

271,1
11,5

259,5
11,5

248,0
11,5

236,5
11,5

224,9
11,5

213,4
11,5

201,8
11,5

4,39%
2,60%

12,4
0,7

12,0
0,7

11,6
0,7

11,2
0,7

10,8
0,6

10,3
0,6

9,9
0,6

9,5
0,6

9,1
0,5

8,6
0,5

Exploitatie (R&A)

24,7

24,3

23,8

23,4

22,9

22,5

22,0

21,6

21,1

20,7

Toezegging 1 - percentages
Toezegging 1 - bedragen
Discountfactor
NCW

100%
24,7
1,13
21,8

90%
21,8
1,18
18,5

80%
19,1
1,23
15,5

70%
16,4
1,28
12,8

60%
13,8
1,34
10,3

50%
11,2
1,39
8,1

40%
8,8
1,45
6,1

30%
6,5
1,51
4,3

20%
4,2
1,58
2,7

10%
2,1
1,64
1,3

101

30,1

25,5

21,3

17,6

14,2

11,1

8,4

5,9

3,7

1,7

139

Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet
Exploitatie (R&A)
Toezegging 1 - percentages
Toezegging 1 - bedragen
Discountfactor
NCW
Toezegging 1 - Kapitaallasten bouw deel West
Toegerekende investering incl. bouw rente
Afschrijving
Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet

Schade Toezegging 1

4,23%

4,23%

1,00

1,00

1,04

1,04

1,09

1,09

Netto contante waarde van de rente- en afschrijvingslasten van een investering
van 97 mln. prijspeil maart 2008 (incl. bouwrente) over de periode 2017-2056

Schade Toezegging 2 - Uitbreiding DHAZ-kader
Totaalbedrag schade

38

122
262

Bij de berekening van de waarde van de Toezeggingen wordt geen rekening gehouden met andere vergoedingen voor de kapitaallasten, zoals DOT-inkomsten, aangezien de overgangsregeling kapitaallasten CI-1085 ten tijde van de
totstandkoming van de Toezeggingen en de investerings- en financieringsbesluiten van het Erasmus MC, voorzag in een gefaseerde afbouw van de nacalculatie van de kapitaallasten, waarbij de omzet in het B-segment niet bij de nacalculatie
wordt betrokken en volledig voor rekening van de instelling is.
Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

13

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening
14

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Inleiding
•

De voor vergoeding in aanmerking komende schade die het Erasmus MC
lijdt is wegens de vigerende staatssteunregels gemaximeerd, namelijk op het
bedrag van de ‘onrendabele top’ (zie rapport Fase 1 van NautaDutilh d.d. 16
juni 2015). In dit hoofdstuk wordt de onrendabele top bepaald.

•

De onrendabele top is het verschil tussen de totale kapitaallasten en de
totale kapitaallastenvergoedingen die over de afschrijvingsduur van de
nieuwbouw kunnen worden toegerekend aan het deel van de nieuwbouw dat
voor zorgtaken wordt aangewend, ofwel het verschil tussen de met de
betrokken DAEB-activiteit samenhangende baten en lasten. De inkomsten
betreffen de vergoeding van kapitaallasten via de tarieven en de
Beschikbaarheidbijdrage
kapitaallasten
academische
zorg.
Deze
onrendabele top vormt de maximale schadevergoeding.

•

•

Bij de berekening van de onrendabele top wordt gekeken naar de gehele
levensduur van de nieuwbouw van 40 jaar en derhalve moet er rekening
mee gehouden worden dat uit de kapitaallastenvergoedingen niet alleen de
rente- en afschrijvingslasten van de initiële investering gedekt moeten
worden, maar ook van de periodieke instandhoudingsinvesteringen en een
midlife renovatie.
Bij berekening van de onrendabele top over een totale gebruiksperiode van
40 jaar is enerzijds gebruik gemaakt van feitelijke informatie over de
nieuwbouw van het Erasmus MC en informatie die openbaar beschikbaar is
en anderzijds van diverse veronderstellingen ten aanzien van toekomstige
ontwikkelingen. De veronderstellingen ten aanzien van de ontwikkeling van
kapitaallasten zijn afgeleid van de normering ten tijde van de
vergunningverlening voor de nieuwbouw.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

15

•

Toekomstige uitgaven en ontvangsten waarvan de hoogte afhankelijk is van
de toekomstige loon- of prijsontwikkeling zijn consistent geïndexeerd met
hetzelfde percentage (1,85% per jaar vanaf 2015, gebaseerd op streefcijfer
en outlook ECB, zie bijlage 2). Het investeringsbudget is geïndexeerd met de
CBZ-index, met uitzondering van de uitbreiding van het DHAZ-kader, die is
geïndexeerd met 3% conform het DHAZ-convenant. Beperkte aanpassingen
in de gehanteerde parameters voor jaarlijkse prijs- en volumegroei hebben
een grote impact op de uitkomst van de berekening van de onrendabele top
over een periode van 40 jaar.

•

Met betrekking tot toekomstige financiële informatie van het Erasmus MC
merken wij op dat de werkelijke uitkomsten naar alle waarschijnlijkheid zullen
afwijken van de verwachte financiële informatie van het Erasmus MC waar in
deze rapportage naar verwezen wordt aangezien de veronderstelde
gebeurtenissen zich veelal niet zullen voordoen zoals verwacht en de
afwijking daarvan van materieel belang kan zijn.

•

Om de kapitaallasten te bepalen worden de rente- en afschrijvingslasten
berekend. Voor beide wordt als basis de nieuwbouwinvestering gebruikt.
Deze basis wordt in dit rapport voor de verschillende onderdelen van de
investering berekend en aangeduid als de ‘toegerekende investering’. Deze
toegerekende investering heeft niet als doel uitspraken te doen over de
waarde van activa op de jaarrekening van het Erasmus MC, maar dient
uitsluitend als basis voor de modelmatige berekening van de kapitaallasten
in de veronderstelde exploitatieperiode van de nieuwbouw.

•

In verband met de leesbaarheid zijn de gepresenteerde bedragen uitgedrukt
in miljoenen, tenzij anders vermeld. Het optellen van afgeronde bedragen in
deze rapportage kan hierdoor leiden tot een som die afwijkt van de
gepresenteerde totaaltelling.
© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Onrendabele top berekening – uitgangspunten en methodiek

•

Voor een deel (20%) van de investeringen wordt een gewogen gemiddeld
afschrijvingspercentage
gehanteerd
(zie
bijlage
1)
door
het
afschrijvingspercentage van iedere categorie te vermenigvuldigen met het
relatieve aandeel van die categorie in de totale investering. Dit gemiddelde
afschrijvingspercentage bedraagt 3,64% (27,5 jaar).

•

De door het Erasmus MC gehanteerde en in de onderliggende berekening
gehanteerde afschrijvingstermijn voor de ‘bouwkundige voorzieningen’ van
2,5% (40 jaar) sluit aan bij het algemeen aanvaarde uitgangspunt dat
gebouwen in de zorg zowel economisch, technisch als functioneel veel
sneller verouderen dan de termijnen aangeven. De technologische
vooruitgang en de steeds hogere eisen die aan de zorg gesteld worden,
zorgen ervoor dat gebouwen eerder gerenoveerd of vervangen moeten
worden.

Stap 1: Generieke uitgangspunten

Horizon onrendabele top berekening: 40 jaar
•

Voor de schadeberekening wordt gekeken naar een periode van 40 jaar, de
veronderstelde technische en economische levensduur van de nieuwbouw.
Deze periode is gebaseerd op het rapport Nadeelcompensatie ziekenhuizen
van het College Bouw Zorginstellingen (2008). Gedurende deze periode
worden alle kapitaallasten, zowel voortkomend uit de initiële investering als
uit instandhoudingsinvesteringen en een midlife renovatie, meegenomen en
afgezet tegen de te ontvangen vergoedingen, voortkomend uit de vergoeding
in de DOT-tarieven en uit de Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten
academische zorg (BBKAZ).

– Het College tarieven gezondheidszorg (CTG) adviseerde per 1 januari
2003 de afschrijvingstermijn van gebouwen te verkorten van vijftig naar
veertig jaar.

Afschrijvingstermijn investering nieuwbouw: gewogen gemiddeld 27,5 jaar
•

Door de NZa zijn afschrijvingspercentages vastgesteld per categorie
(gebouwen, installaties etc.). Voor de investering van het Erasmus MC
gelden onderstaande afschrijvingspercentages voor de verschillende
onderdelen van de investering:

Categorie

Afschrijvingsterm ijn Deel van investering

Bouw kundige voorzieningen
Bijkomende kosten, Directiekosten, Onvoorzien, Startkosten
Werktuigbouw kundige en elektrotechnische voorzieningen
Vaste inrichtingen en terreinvoorzieningen

Percentage
2,50%
3,64%
5,00%
10,00%

Jaren
40
27,5
20
10

– Het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WFZ) geeft het volgende aan*:
“Waar het gaat om specifiek, niet courant vastgoed (bijvoorbeeld een
ziekenhuis of 'klassiek' verpleeghuis) lijkt naar huidige inzichten een
termijn van maximaal 35 jaar aan te sluiten op de feitelijke levensduur
(met een tussentijdse renovatie rond jaar 20).

50%
20%
27%
3%

Bron: Beleidsregel CI 927

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

16

* Waarborgfonds voor de Zorgsector: Bouwstenen Businessplan, juni 2010
© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Rente op lang vreem d verm ogen - bestaande leningen
Financier
Datum Einddatum rente%
Hoofdsom
EIB
22-dec-09
22-dec-34
5,067 €
70.400.000
EIB
22-sep-10
22-dec-45
4,476 €
115.971.428
BNG
3-jun-11
3-jun-46
5,399 €
105.286.140
BNG
3-jun-11
3-jun-46
5,399 €
70.000.000
EIB
29-mrt-12
29-mrt-37
4,436 €
70.000.000
EIB
14-nov-13
14-nov-43
3,112 €
35.000.000
BNG
6-nov-13
6-nov-43
3,470 €
35.000.000
BNG
31-mrt-14
31-mrt-44
3,585 €
30.000.000
EIB
31-mrt-14
31-mrt-44
3,200 €
30.000.000

Rentelasten: 4,39% lang vreemd vermogen (91%), 2,60% kort krediet (9%)
•

•

Het Erasmus MC hanteert balansfinanciering, waardoor leningen en de
daaruit voortkomende financieringslasten niet direct verbonden zijn met
projecten. Het Erasmus MC heeft aangegeven dat in 2006 een leenfaciliteit
met de EIB en BNG is afgesloten, mede voor het nieuwbouwproject, waarbij
de geprognosticeerde financieringsbehoefte € 946 mln. bedroeg. Hiervan
werd € 860 mln. gefinancierd door de EIB en BNG (elk € 430 mln.). Hieruit
kan een gemiddelde loan-to-value van 91% worden afgeleid. De overige 9%
wordt gefinancierd uit de kasstroom uit operationele activiteiten van het
Erasmus MC inclusief mutaties in werkkapitaal. Voor dit deel van de
investering wordt financiering met kortlopende kredieten verondersteld.
De rente op lang vreemd vermogen is bepaald op basis van de rentevoet op
alle reeds afgesloten leningen binnen de leenfaciliteit van EIB en BNG tot en
met 2014 (conform onderstaande tabel) en een benadering van de
rentekosten voor het deel van de leenfaciliteit dat volgens het Erasmus MC
in 2016 en 2017 wordt opgenomen, waarvoor wordt uitgegaan van een
gemiddelde rente van 3,18% (bestaande uit een basisrente, zijnde het
gemiddelde van forward 1Yr en 2Yr met een tenor van 20 jaar per 17
september 2015, als benadering van de duur van de gemiddeld looptijd van
een 30-jaars lineaire lening, zie, bijlage 3 alsmede een indicatieve
kredietopslag voor een looptijd van 30 jaar, afgegeven d.d. 14 augustus 2015
door de financiers van het Erasmus MC).

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

17

•

De gewogen gemiddelde rentevoet voor lang vreemd vermogen bedraagt
4,39%.

•

Jaarlijks stelt de NZa een rentepercentage vast als norm voor het korte
krediet. In de rentenormeringsbalans past de NZa dit percentage toe op het
verschil tussen activa en passiva. Het normatieve rentepercentage kort
krediet bestaat uit een basisrente verhoogd met een opslag van 0,75%. De
basisrente is gelijk aan het jaargemiddelde van het Euribortarief voor 1
maand. Dit cijfer wordt jaarlijks na afloop van een kalenderjaar gepubliceerd.
Omdat deze basisrente op dit moment negatief is, vinden wij dit geen goed
uitgangspunt voor de schadeberekening en hanteren wij een basisrente gelijk
aan de veronderstelde inflatie (1,85%). Dit sluit aan bij de forward curve van
de 1 jaars Euribor op langere termijn (zie bijlage 3).

•

De rente wordt per jaar berekend over het gemiddelde van de begin- en
eindbalans van de totale toegerekende investering.

•

Op de reeds afgesloten leningen bedraagt de aflossingstermijn gemiddeld 31
jaar (gewogen gemiddelde) en op de laatst afgesloten leningen 30 jaar en er
wordt lineair afgelost. Het is aannemelijk dat de nog af te sluiten leningen
eveneens een looptijd van 30 jaar zullen hebben. Derhalve wordt in de
berekening uitgegaan van lineaire aflossing in 30 jaar.
© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Discontovoet: 4,23%

Aandeel VWS in bekostiging kapitaallasten Erasmus MC: 75%

•

•

Om de toekomstige kasstromen contant te maken naar prijspeil (ultimo) 2014
wordt gebruik gemaakt van de discontovoet. Het risicoprofiel van het
ziekenhuis dient geen rol te spelen bij deze berekening aangezien de te
betalen schadevergoeding niet lager (of hoger) zou moeten worden door een
eventueel verhoogd (of verlaagd) risico van het ziekenhuis. Derhalve wordt
geen WACC (weighted average cost of capital) gehanteerd maar wordt
uitgegaan van de (gewogen) kosten van lang vreemd vermogen en kort
krediet: 91% * 4,39% + 9% * 2,60% = 4,23% (zie ook voorgaande punt).
Daarbij wordt er van uitgegaan dat voor het Erasmus MC
vennootschapsbelasting geen rol speelt.

Het aandeel van VWS in de bekostiging van de totale kapitaallasten van het
Erasmus MC bedraagt 75% (DHAZ-convenant). De overige 25% komt voor
rekening van OC&W en wordt voor de schadeberekening buiten
beschouwing gelaten.

Generieke uitgangspunten
Relevante periode

Gehele veronderstelde levensduur van de nieuw bouw , zijnde 40 jaar: 2013-2052 voor bouw deel Oost en 2017-2056 voor bouw deel West

Afschrijvingen:
Bouw kundige voorzieningen
Bijkomende kosten, directiekosten, onvoorzien, startkosten
Werktuigbouw kundige en elektrotechnische voorzieningen
Vaste inrichtingen en terreinvoorzieningen

2,50%
3,64%
5,00%
10,00%

Lineaire afschrijving
Lineaire afschrijving (betreft het gewogen gemiddelde afschrijvingspercentage over de gehele nieuwbouwinvestering)
Lineaire afschrijving
Lineaire afschrijving

Rente op lang vreemd vermogen
Rente op kort krediet
Discontovoet
Aandeel VWS

4,39%
2,60%
4,23%
75,00%

Gewogen gemiddelde rentevoet langlopende leningen; rente wordt berekend over het gemiddelde van de begin- en eindbalans
Systematiek van NZa normrente voor kort krediet, met veronderstelde basisrente van 1,85% en een opslag van 0,75%.
Om de toekomstige kasstromen contant te maken naar prijspeil (ultimo) 2014 wordt gebruik gemaakt van de discontovoet (cost of debt)

Aandeel lang vreemd vermogen financiering
Aflossingstermijn

90,91%
30 jaar

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

De verdeling van de bekostiging van de kapitaallasten van academische ziekenhuizen over VWS en OC&W is 75%-25% (opgenomen in
DHAZ-convenant)
Gebaseerd op de verhouding vreemd vermogen/eigen middelen zoals die gold in 2005 bij afsluiten van een leenfaciliteit met EIB en BNG.
De gemiddelde aflossingstermijn op bestaande leningen bedraagt 31 jaar en op de 4 meest recente leningen 30 jaar. Een looptijd van
30 jaar voor de nog af te sluiten leningen is niet onaannemelijk, derhalve wordt gerekend met een aflossingstermijn van 30 jaar.

18

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
•

Berekening kapitaallasten
Stap 2: vaststellen relevante onderdelen investeringsbudget

De kapitaallasten relevant voor de berekening van de onrendabele top
vloeien voort uit de volgende onderdelen van de totale investering:
– De vergunning van € 505 mln. (minus vergoeding IVA € 44 mln.)

Genoemde bedragen betreffen prijspeil maart 2008
•

Het vergunningsbudget van de nieuwbouw van het Erasmus MC bedraagt €
505 mln.

•

VWS heeft per brief d.d. 11 mei 2009 een Toezegging gedaan voor
verhoging van het DHAZ-kader* met € 97 mln.

•

Daarnaast wordt een investering gedaan van € 95 mln. die niet in
aanmerking komt voor vergoeding door VWS (exploitatie verlagend,
verhuurbaar extern, verhuurbaar O&O, overig Erasmus MC-begroting). Dit
deel van de investering zal gedekt worden uit onder andere huurinkomsten.

•

Verder is sprake van een negatief aanbestedingsresultaat op de gehele
nieuwbouwinvestering van € 76 mln. dat het Erasmus MC voor eigen
rekening neemt.

•

Het totale investeringsbudget voor de nieuwbouw is door het Erasmus MC
vastgesteld op € 773 mln., exclusief een component voor loon- en
prijsstijgingen. Alle bedragen zijn inclusief BTW.

•

In 2010 heeft het Erasmus MC reeds een vergoeding ontvangen voor
plankosten voor een totaalbedrag van € 44,5 mln. (vergoeding IVA). Dit
bedrag dient derhalve in mindering gebracht te worden op de
investeringsbasis waarover de kapitaallasten berekend worden (zie tabel op
de volgende pagina).

– De verhoging van het DHAZ-kader voor Erasmus MC met € 97 mln.
– Het zorgdeel van het negatieve aanbestedingsresultaat van € 76
mln., dit zorgdeel betreft € 66 mln.
•

Alle voorgenoemde onderdelen dienen meegenomen te worden in deze
berekening, aangezien hier bekeken wordt welke kapitaallasten het Erasmus
MC heeft als gevolg van de aangegane financierings- en bouwverplichtingen
voor (het zorgdeel van) de gehele nieuwbouw en welke inkomsten zij
beschikbaar heeft om deze kapitaallasten te dekken.

•

€ 95 mln. van de investering wordt gedekt uit onder andere huurinkomsten
en wordt derhalve buiten deze berekening gehouden.

•

Het Erasmus MC heeft bevestigd dat voor het negatieve
aanbestedingsresultaat uitgegaan kan worden van eenzelfde verhouding
commercieel versus zorg als geldt voor de rest van de nieuwbouw. Met
commercieel bedoelen we het deel van de investering van € 95 mln. dat
gedekt zal worden uit onder meer huurinkomsten.

•

Dit houdt in dat het uitgangspunt is dat (€ 505 mln. + € 97 mln.) / € 697 mln.
= € 602 mln. / € 697 mln. = circa 86% van het negatieve
aanbestedingsresultaat van € 76 mln. zorg betreft. Dit komt neer op circa €
66 mln.

Opbouw investeringsbudget

*DHAZ: Decentralisatie
Huisvesting Academische
Ziekenhuizen

Prijspeil maart 2008
Vergunning
Uitbreiding DHAZ-kader
Vergunning + uitbreiding DHAZ kader
Overige begroting Erasmus MC, verhuurbaar extern, etc.
Totale investering excl. aanbestedingsresultaat
Negatief aanbestedingsresultaat voor rekening van Erasmus MC
Totaal investeringskosten nieuw bouw
Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

505
97
602
95
697
76

Vergunning College Bouw Zorginstellingen Tranche 1 (€ 455,7 mln. prijspeil 2005)
Toezegging 2: uitbreiding DHAZ-kader
Posten die niet in aanmerking komen voor vergoeding VWS (dekking uit o.a. huur)
Negatief aanbestedingsresultaat van ca. € 76 mln. dat Erasmus MC voor eigen rekening neemt

773
19

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Stap 3: indexeren investeringsbudget

Stap 4: toegerekende investering op basis van de Vergunning

•

Onderstaande tabel geeft de geïndexeerde waarde van de verschillende
onderdelen van het investeringsbudget weer van maart 2008 tot en met
ultimo 2017.

Bouwdeel Oost

•

Conform opgave door het Erasmus MC bedraagt de boekwaarde van
bouwdeel Oost dat in 2013 is opgeleverd € 254,3 mln.

•

Alle onderdelen van het investeringsbudget behalve de uitbreiding van het
DHAZ-kader worden geïndexeerd op basis van de CBZ-index (zie tabel). NB.
de getoonde index van 2010 (4,36%) betreft de cumulatieve index vanaf
maart 2008 tot 2010.

•

•

De uitbreiding van het DHAZ-kader wordt geïndexeerd met 3% per jaar
(conform DHAZ convenant).

Deze boekwaarde bedraagt 31,3% van de totale investering van € 812 mln.
op prijspeil 2013. Dit percentage wordt vervolgens gebruikt om de basis te
bepalen voor berekening van de kapitaallasten van het vergunningsdeel van
bouwdeel Oost: 31,3% van € 509 mln. Vervolgens bedraagt het aandeel
waarvoor vergoeding van VWS verwacht wordt 75%. Het relevante
vergunningsdeel van de voor bouwdeel Oost toegerekende investering
bedraagt derhalve € 120 mln. op prijspeil 2013.

Indexatie investeringsbudget
Index
CBZ-index
CBZ-index %
DHAZ indexeringsbasis (3%)

Investeringskosten

2008-3

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

126,2
3,00%

131,7
4,36%
3,00%

133,8
1,59%
3,00%

138,2
3,29%
3,00%

138,9
0,51%
3,00%

139,5
0,43%
3,00%

142,1
1,85%
3,00%

144,7
1,85%
3,00%

147,4
1,85%
3,00%

2008-3

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Vergunning
Uitbreiding DHAZ-kader
Vergunning + uitbreiding DHAZ kader
Overige begroting Erasmus MC, verhuurbaar extern, etc.
Totale investering excl. aanbestedingsresultaat
Negatief aanbestedingsresultaat voor rekening van Erasmus MC

505
97
602
95
697
76

482
105
587
99
687
79

490
108
598
101
699
81

506
111
617
104
722
83

509
115
623
105
728
84

511
118
629
105
734
84

520
121
642
107
749
86

530
125
655
109
764
87

540
129
669
111
780
89

Totaal investeringskosten nieuw bouw

773

766

780

805

812

818

835

852

869

2013

2014

2015

2016

2017

Toegerekende investering bouwdeel Oost en West - vergunning
Bouw deel Oost (€254,3 mln.) als percentage van de totale investering (€
812 mln.) prijspeil 2013
31% van totaal vergunningsbedrag € 509 prijspeil 2013
Toegerekende investering bouw deel Oost pp 2013
Aandeel bouw deel West
69% van totaal vergunningsbedrag € 542 prijspeil 2017
Toegerekende investering bouw deel West pp 2017

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

Naar de toekomst toe wordt de index
gelijk gehouden op 1,85%, consistent
met de veronderstelde ontwikkeling van
de zorgprijzen.

In 2010 heeft het Erasmus MC reeds een
vergoeding voor plankosten ontvangen
van € 44,5 mln. Dit deel van de
investering
dient
derhalve
niet
meegenomen te worden in het bepalen
van de kapitaallasten en is hier in
mindering
gebracht
op
het
vergunningsbedrag.

31%
159
120

75% van 31% van vergunningsbedrag
69%

371
278

75% van 69% van vergunningsbedrag

20

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Bouwdeel Oost (vervolg)

Bouwrente

•

•

De bouwrente wordt vanaf 2013 geactiveerd door het Erasmus MC.
Daarvoor werd de bouwrente nog meegenomen in de rentenormering bij de
bepaling van het wettelijk budget (tot en met 2011) en in 2012 werd nog 95%
van het wettelijk budget gegarandeerd (transitieregeling). Derhalve is de
bouwrente met betrekking tot bouwdeel Oost reeds gedekt via de
Transitieregeling en niet meegenomen in de berekening.

•

De bouwrente is berekend met de gewogen gemiddelde rentevoet van
4,23% (zie pagina 12) over de gehele nieuwbouwinvestering. Het
vergunningsdeel bedraagt circa 65%: € 505 mln. (vergunningsbedrag op
prijspeil maar 2008) ten opzichte van het totale investeringsbudget van € 773
mln. Van deze 65% wordt 75% meegenomen (aandeel VWS in bekostiging
van de kapitaallasten van het Erasmus MC) waardoor van de totale
bouwrente voor het vergunningsdeel circa 49% wordt meegenomen in de
schadeberekening.

•

De toegerekende bouwrente bedraagt daarmee € 39 mln. op prijspeil 2017.

•

Totale toegerekende investering op basis van de Vergunning:

De kapitaallasten van bouwdeel Oost worden berekend vanaf 2013, waarbij
de voor bouwdeel Oost op prijspeil 2013 toegerekende investering als basis
voor berekening van de kapitaallasten dient.

Bouwdeel West
•

Het vergunningsdeel van de voor bouwdeel West toegerekende investering
(prijspeil 2017) wordt vastgesteld door de resterende 68,7% (31,3% is
bouwdeel Oost) van het vergunningsbedrag op prijspeil 2017 te nemen:
68,7% van € 540 mln. Vervolgens wordt daarvan 75% meegenomen als
aandeel VWS.

•

Het vergunningsdeel van de voor bouwdeel West toegerekende investering
bedraagt derhalve € 278 mln. exclusief bouwrente (zie ook de tabel op
voorgaande pagina).

•

De kapitaallasten van bouwdeel West worden berekend vanaf 2017, waarbij
de voor bouwdeel West op prijspeil 2017 toegerekende investering als basis
voor berekening van de kapitaallasten dient.

– Bouwdeel Oost: € 120 mln.
– Bouwdeel West: € 278 mln.
– Bouwrente:

€ 39 mln.

Bouwrente
(in € mln)

Totaal

2013

2014

2015

2016

2017

80

5

11

16

22

26

52
39

3
2

7
6

11
8

14
11

17
13

Nominale bouw rente
Aangepaste berekening bouw rente m.b.t. vergunningsdeel
Aangepaste berekening bouw rente - aandeel VWS

65,30% *
75,00%

* Vergunning van 505 mln. ten opzichte van totale investering van 773 mln.
Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

21

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Stap 5: toegerekende investering op basis van de Uitbreiding DHAZ-kader

Bouwrente

•

In de berekening van de onrendabele top worden alle kapitaallasten
meegenomen die het Erasmus MC dient te dekken uit de door hen te
ontvangen kapitaallastenvergoedingen, dus ook de kapitaallasten
voortkomend uit de uitbreiding van het DHAZ-kader en het
aanbestedingsresultaat. € 95 mln. (prijspeil mei 2008) van de investering
wordt buiten beschouwing gelaten aangezien deze als ‘commercieel’
beschouwd wordt en door onder meer huurinkomsten gedekt zal worden.

•

•

De Minister heeft in september 2014 een toezegging van een verhoging van
het DHAZ-kader met (de exploitatiekosten van een investering van) € 100
mln. op prijspeil mei 2009 ingetrokken (‘Kamerbrief over het Erasmus
Medisch Centrum’, d.d. 1 september 2014). In het DHAZ-convenant is een
jaarlijkse index van 3% opgenomen.

Totale toegerekende investering op basis van de Uitbreiding DHAZ-kader:

•

– Bouwdeel Oost: € 36 mln.

– Bouwdeel West: € 89 mln.
– Bouwrente:

Het bedrag van € 100 mln. is naar prijspeil 2013 en 2017 gebracht door deze
jaarlijkse index van 3% toe te passen. Hierbij is het bedrag eerst van mei
2009 (datum van de brief van de Minister waarin de Toezegging is
opgenomen) naar ultimo 2009 gebracht middels indexatie.

•

Conform stap 5, echter wordt hier slechts 75% van de lasten meegenomen
in de berekening; het aandeel van VWS in dekking van de kapitaallasten.

•

Het aandeel bouwrente voor dit deel van de investering, het zorgdeel van het
negatief aanbestedingsresultaat voor eigen rekening van het Erasmus MC,
betreft:

De toegerekende investering op basis van de Uitbreiding DHAZ-kader voor
bouwdeel Oost bedraagt 31,3% van € 115 mln., de hoogte van de uitbreiding
op prijspeil 2013. Dit komt neer op € 36 mln. (zie tabel op de volgende
pagina).

– (€ 66 mln. / € 773 mln. * 75% aandeel VWS =) 6,36% * de totale
bouwrente
•

Bouwdeel West

•

De toegerekende investering op basis van de Uitbreiding DHAZ-kader voor
bouwdeel West bedraagt 68,7% van € 129 mln., de hoogte van de uitbreiding
op prijspeil 2017. Dit komt neer op € 89 mln. (zie tabel op de volgende
pagina).

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

€ 10 mln.

Stap 6: toegerekende investering op basis van het aanbestedingsresultaat

Bouwdeel Oost
•

Om te bepalen welk deel van de bouwrente meegenomen wordt als
onderdeel van de uitbreiding DHAZ-kader wordt dezelfde methodiek
gehanteerd als in de vorige stap. Er wordt uitgegaan van een verhouding van
€ 97 mln. ten opzichte van het totale investeringsbudget van € 773 mln. Dit
komt neer op 12,56% van de bouwrente. Omdat deze toezegging gedaan is
door VWS geldt hier dat het aandeel van VWS in deze lasten 100% is (en
niet 75% zoals in de voorgaande stap). De bouwrente bedraagt € 10 mln.

Totale toegerekende investering op basis van het aanbestedingsresultaat:
– Bouwdeel Oost: € 17 mln.
– Bouwdeel West: € 39 mln.

– Bouwrente:
22

€ 5 mln.
© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Toegerekende investering Uitbreiding DHAZ-kader en negatief aanbestedingsresultaat
•

Zie toelichting stap 5 en 6 op de vorige pagina.
Investeringskosten

2008-3

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Vergunning
Uitbreiding DHAZ-kader
Vergunning + uitbreiding DHAZ kader
Overige begroting Erasmus MC, verhuurbaar extern, etc.
Totale investering excl. aanbestedingsresultaat
Negatief aanbestedingsresultaat voor rekening van Erasmus MC

505
97
602
95
697
76

482
105
587
99
687
79

490
108
598
101
699
81

506
111
617
104
722
83

509
115
623
105
728
84

511
118
629
105
734
84

520
121
642
107
749
86

530
125
655
109
764
87

540
129
669
111
780
89

Totaal investeringskosten nieuw bouw

773

766

780

805

812

818

835

852

869

2013

2014

2015

2016

2017

Toegerekende investering bouwdeel Oost en West - uitbreiding DHAZ-kader
Bouw deel Oost (€254,3 mln.) als percentage van de totale investering (€
812 mln.) prijspeil 2013
Aandeel bouw deel West
31% van totale uitbreiding DHAZ-kader € 115 mln. prijspeil 2013
69% van totale uitbreiding DHAZ-kader € 129 mln. prijspeil 2017

Totaal

31%
69%
36
89

Toegerekende investering bouwdeel Oost en West - aanbestedingsresultaat

Totaal

31% van aanbestedingsresultaat € 84 mln. prijspeil 2013 (alleen zorgdeel: 86% en alleen aandeel VWS: 75%)
69% van aanbestedingsresultaat € 89 mln. prijspeil 2017 (alleen zorgdeel: 86% en alleen aandeel VWS: 75%)

Bouwrente - uitbreiding DHAZ-kader en negatief aanbestedingsresultaat
Nominale bouw rente
Bouw rente m.b.t. uitbreiding DHAZ-kader*
Bouw rente m.b.t. aanbestedingsresultaat**

12,56%
6,36%

2013

2014

2015

2016

2017

17
39

Totaal

2013

2014

2015

2016

2017

80
10
5

5
1
0

11
1
1

16
2
1

22
3
1

26
3
2

* Uitbreiding van 97 mln. ten opzichte van totale investering van 773 mln.
** Zorgdeel (86%) van aanbestedingsresultaat voor eigen rekening van 76 mln. ten opzichte van totale investering van 773 mln. * 75% (aandeel VWS)

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

23

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Stap 7: berekenen afschrijvingen investering nieuwbouw
•

De in stap 4 tot en met 6 toegerekende investeringen worden lineair
afgeschreven op basis van een afschrijvingspercentage per jaar per
categorie:

Categorie

Afschrijvingsterm ijn Deel van investering

Bouw kundige voorzieningen
Bijkomende kosten, Directiekosten, Onvoorzien, Startkosten
Werktuigbouw kundige en elektrotechnische voorzieningen
Vaste inrichtingen en terreinvoorzieningen

Percentage
2,50%
3,64%
5,00%
10,00%

Jaren
40
27,5
20
10

50%
20%
27%
3%

Bron afschrijvingstermijn: Beleidsregel CI 927
Bron Deel van investering: Investeringsbudget Erasmus MC

Stap 8: berekenen rentelasten
•

Om de rentelasten te berekenen wordt uitgegaan van:
– Lang vreemd vermogen van 91% van de toegerekende investeringen
– Een rente op lang vreemd vermogen van 4,39% per jaar
– Kort krediet van 9% van de toegerekende investeringen
– Een korte rente van 2,60% per jaar
– Rente over het gemiddelde van de begin- en eindbalans
– Lineaire aflossing in 30 jaar

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

24

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Stap 9: instandhoudingsinvesteringen

Stap 10: Tussentijdse (‘midlife’) renovatie

•

In de berekening van de onrendabele top worden alle kapitaallasten
voortkomend uit de nieuwbouw in acht genomen, over de gehele levensduur
van 40 jaar. Dit betreft naast de initiële nieuwbouwinvestering ook de
instandhoudingsinvesteringen en (een) tussentijdse renovatie(s).

•

Zoals in stap 7 aangegeven worden ook de kapitaallasten als gevolg van een
midlife renovatie meegenomen. In de berekening wordt uitgegaan van een
renovatie in 2033 voor bouwdeel Oost en in 2037 voor bouwdeel West.

•

•

In de berekening wordt een jaarlijkse investering van 0,8%* van de initiële
nieuwbouwsom meegenomen ten behoeve van instandhouding. Hierbij
worden alleen de relevante onderdelen van de investering meegenomen,
zijnde de vergunning, de uitbreiding DHAZ-kader en het negatieve
aanbestedingsresultaat (zie ook pagina 13).

De investering bedraagt 65%** van de toegerekende investering op
respectievelijk prijspeil 2013 en 2017 en wordt in 20 jaar lineair
afgeschreven.

•

De renovatieinvestering wordt geïndexeerd met 1,85% per jaar, conform de
prijsgroei in de inkomsten.

•

De rentelasten over deze investering bedragen 4,23% per jaar, berekend
over het gemiddelde van de begin- en eindbalans.

•

De instandhoudingsinvesteringen worden jaarlijks geïndexeerd met 1,85%,
conform de prijsgroei in de inkomsten. De beleidsregel CTG-bin 2221 naar
aanleiding van het DHAZ-convenant geeft aan: “Voor de algemene
ziekenhuizen geldt een index die vastgesteld wordt door het College Bouw
en jaarlijks kan fluctueren. Voor het Bouwkader Academische Ziekenhuizen
zal de index gebruikt worden die het ministerie van OCW hanteert. Deze
index (momenteel 3%) blijft jaarlijks gelijk. De ervaring van de afgelopen
jaren is dat beide indexen over een serie van jaren een vrijwel gelijk effect
hebben.” Daarom wordt voor de schadeberekening uitgegaan van 1,85%
(inflatieveronderstelling).

•

De instandhoudingsinvesteringen worden lineair afgeschreven over 10 jaar*.
Afschrijvingen die na einde levensduur van de nieuwbouw vallen (na 2056)
betreffen wel lasten die horen bij de nieuwbouw en worden meegenomen in
de berekening van de kapitaallasten (deze worden netto contant gemaakt
naar 2056 en in dat jaar meegenomen als lasten).

•

De rentelasten over deze investeringen bedragen 4,23% per jaar, berekend
over het gemiddelde van de begin- en eindbalans.

* Bron: DHAZ-convenant versie 15, toelichting versie 3 (d.d. 26-8-2003)
Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

** Bron: Bouwkostennota 2008 (CBZ)
25

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Berekening kapitaallastenvergoeding
•

De
kapitaallastenvergoeding
voor
UMCs
bestaat
uit
de
Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg (hierna: “BBKAZ”)
en een kapitaallastencomponent in de DOT* tarieven.

•

De BBKAZ is een vergoeding voor de kapitaallasten die samenhangen met
de topreferente zorg en innovatie behandelingen, waarvoor geen DOTproducten en prijzen bestaan.

Stap 11: vergoedingen via de DBC tarieven
•

•

•

•

Volgens Adviseurs sluit die norm aan bij wat een UMC als het Erasmus MC
geacht kan worden gemiddeld te bereiken in de onderhandelingen met
zorgverzekeraars tijdens de Afschrijvingsduur Activa.

•

Derhalve wordt in de schadeberekening uitgegaan van een ingroei van de
vergoeding via de tarieven van 7,05% in 2013 naar 8,00% in 2017 over de
omzet (exclusief Radiotherapie). Daarnaast wordt voor Radiotherapie
uitgegaan van een kapitaallastenvergoeding van 16,00% van de DOT
tarieven.
Uitgangspunten vergoeding via tarieven
In EUR mln

Voor de vergoeding via de tarieven dient de omzet 2014 (omzet B-segment,
omzet A-segment en omzet GGZ – alle op basis van de enkelvoudige
jaarrekening), verminderd met het deel van de omzet waarin geen
kapitaallastenvergoeding is opgenomen (add-on dure geneesmiddelen,
honoraria) als basis. Deze omzet bedraagt voor het Erasmus MC € 506,1
mln. De kapitaallastenvergoeding die Erasmus MC in 2013 ontving via de
DOT tarieven is berekend op 7,05% van de DOT omzet (zie tabel rechts).

jaarrekening 2014
omzet B-segment
omzet A-segment
omzet GGZ

397,8
315,1
12,3
725,2

af: geen dekking kapitaallasten in
add-on dure geneesmiddelen, hemostatica
honoraria

In het kader van de overgangsregeling ging de NZa ervan uit dat lokale
schoningsprijzen zouden worden afgesproken en dat daarin de lokale
kapitaallastenintensiteit tot uitdrukking zou komen, waardoor zowel de
omvang van het B-segment als de kapitaallastencomponent kon afwijken
van het landelijk gemiddelde. Verder is het bekend dat de diverse UMC’s
discussies voeren met de zorgverzekeraars over de hoogte van de
kapitaallastenvergoeding in de DOT-tarieven.

142,9
76,2
219,1

1. Om zet 2014 w aarin kapitaallastendekking is begrepen

Bij de toepassing van de Garantieregeling kapitaallasten 2011-2016 hanteert
de NZa als uitgangspunt dat van de gerealiseerde DOT-opbrengsten, voor
zover oud A-segment, 8% ter dekking is van kapitaallasten (voor
radiotherapie geldt 16%).

506,1

2. Percentage kapitaallasten (gebouw en) in schaduw budget
verbouw ing/uitbreiding
overige afschr
rente gebouw en
kapitaallasten

1,0
18,4
18,3
37,7

schaduw budget* (2013)

535,5

3. Om zet Radiotherapie 2013 (vanaf 2017 in bouw deel West)

* DOT, wat staat voor 'DBC's op weg naar transparantie', was het traject om te komen tot het
verbeterde declaratiesysteem dat op 1 januari 2012 in werking is getreden. De ruim 30.000 DBC's
zijn vervangen door 4.400 DBC-zorgproducten.
Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

7,05%
26,0

* Schaduwbudget: budget dat vastgesteld wordt over 2012 volgens de methodiek van het budgetstelsel
van 2011. Schaduwbudget wordt gebruikt om de effecten van het nieuwe stelsel te dempen.
26

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Stap 11: vergoedingen via de DBC tarieven (vervolg)
•

Volumegroei DOT-omzet:

•

Erasmus MC gaat in de financiële meerjarenbegroting uit van een
volumegroei van 0% en een prijsontwikkeling van 2%. Deze uitgangspunten
worden ook gehanteerd bij de jaarlijkse impairment analyse voor de waarde
van de activa. Het Erasmus MC heeft aangegeven dat bij de UMC’s de
bijzondere situatie speelt dat de dure geneesmiddelen een steeds groter deel
van de omzet uitmaken en deze bevatten geen dekking voor de
kapitaallasten. Dit gaat ten koste van de volumegroei. Ook ontwikkelingen
als de toenemende prijsdruk, de ontvlechting van de kinderoncologie naar
het Prinses Maxima Centrum en de HAP (Huisartsenpoli) per 2016 hebben
een negatief effect op de volumegroei. Tot slot wordt opgemerkt dat de
verschuiving van basiszorg naar topklinische en topreferente zorg van de
laatste jaren geen verbetering van de marge laat zien.

•

In het Onderhandelingsresultaat medisch specialistische zorg 2014-2017 is
een landelijk maximum groeipercentage van 1,0% per jaar afgesproken,
exclusief jaarlijkse indexatie voor loon- en prijsbijstelling. Dit maximale
groeipercentage laat onverlet de keuzes die in contractafspraken worden
gemaakt tussen individuele zorgverzekeraars en zorgaanbieders waarbij
sprake kan zijn van differentiatie. De beperking van de volumegroei wordt
onder meer gehaald door het terugdringen van ongewenste praktijkvariatie,
door het beperken van de toegang tot de zorgaanspraken op basis van
medische noodzaak en kwaliteit van leven, door (de)concentratie van zorg
en door gewenste substitutie naar de eerste lijn.

•

Gezien de vele factoren die van invloed zijn op de omzetontwikkeling van
individuele ziekenhuizen kan voor een periode van 40 jaar in de toekomst
geen objectieve nauwkeurige onderbouwing gegeven worden van de
toekomstige volumeontwikkeling. Investerings- en financieringsbeslissingen
voor ziekenhuizen moeten tegenwoordig terugverdiend kunnen worden
zonder rekening te houden met toekomstige inkomstengroei.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

27

•

Volgens Adviseurs is het echter een veilige aanname om te veronderstellen
dat het Erasmus MC in werkelijkheid gemiddeld over de Gebruiksduur een
jaarlijkse volumegroei in de Nieuwbouw kan realiseren van 1%, die ook op
dat peil geplafonneerd zal worden door toedoen van de overheid of de
zorgverzekeraars.

•

Naast de volumegroei van 1% per jaar wordt uitgegaan van prijsgroei
(inflatie) van 1,85% per jaar.

•

Op basis van de zorg-m2 nieuwbouw als percentage van de totale zorg-m2’s
wordt bepaald welk deel van de vergoeding in de tarieven bestemd is voor
de nieuwbouw.

•

Zie stap 12 voor een nadere onderbouwing van de ratio vierkante meters
zorg (nieuwbouw).

•

Er wordt in deze berekening van de onrendabele top gekeken naar de
inkomsten via de tarieven over de periode van 2013 tot en met 2052 ter
dekking van de lasten van bouwdeel Oost en de periode 2017 tot en met
2056 ter dekking van de lasten van bouwdeel West.

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening

Omzet radiotherapie bedraagt € 26 mln. op
prijspeil 2013. Er wordt uitgegaan van dezelfde
verhouding oudbouw/nieuwbouw. 16,0% van
de omzet dient ter dekking van kapitaallasten

Omzet exclusief
omzet
radiotherapie

Dekking uit de DOT inkomsten
Jaar

In € mln
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056

DOT-inkom sten
excl. om zet
Radiotherapie

Dekking
Zorg m ²
kapitaallasten uit DOT nieuw bouw t.o.v.
inkom sten
totale zorg m ²

Dekking
kapitaallasten DOT

% bouw deel Oost Dekking uit DOT
t.o.v. totale
inkom sten
nieuw bouw
bouw deel Oost

% bouw deel
Dekking uit DOT
West t.o.v. totale inkom sten
nieuw bouw
bouw deel West

Dekking uit DOT
inkom sten
Radiotherapie (16,0%)

466
479
493
507
521
536
552
567
584
600
617
635
653
672
691
710
731
751
773
795
818
841
865
889
915
941
968
995
1.024
1.053
1.083
1.114
1.145
1.178
1.212
1.246
1.282
1.318
1.356
1.394
1.434
1.475
1.517
1.560

7,05%
7,29%
7,53%
7,76%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%
8,00%

5
5
5
5
14
15
22
22
23
24
25
26
26
28
29
30
31
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
42
43
44
45
47
48
49
51
52
54
55
57
58
60
62
63
65

100%
100%
100%
100%
27%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%

0%
0%
0%
0%
73%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%

0,0
0,0
0,0
0,0
1,5
1,7
2,4
2,5
2,6
2,7
2,8
2,9
3,0
3,1
3,2
3,3
3,4
3,5
3,6
3,7
3,8
3,9
4,0
4,2
4,3
4,4
4,5
4,7
4,8
4,9
5,1
5,2
5,4
5,5
5,7
5,8
6,0
6,2
6,3
6,5
6,7
6,9
7,1
7,3

14%
13%
14%
13%
33%
36%
49%
49%
50%
50%
51%
51%
51%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

4,6
4,6
5,0
5,3
3,8
3,7
5,3
5,4
5,6
5,8
6,0
6,2
6,4
6,8
7,0
7,2
7,4
7,6
7,8
8,0
8,2
8,5
8,7
9,0
9,2
9,5
9,8
10,0
10,3
10,6
10,9
11,2
11,5
11,9
12,2
12,6
12,9
13,3
13,7
14,1
14,5
14,9
15,3
15,7

28

0,0
0,0
0,0
0,0
10,0
11,7
16,6
17,0
17,7
18,3
19,0
19,5
20,1
21,3
21,9
22,6
23,2
23,9
24,5
25,2
26,0
26,7
27,5
28,2
29,0
29,9
30,7
31,6
32,5
33,4
34,4
35,4
36,4
37,4
38,5
39,6
40,7
41,9
43,0
44,3
45,5
46,8
48,2
49,5

Relevante periode vergoeding
bouwdeel Oost – 2013-2052. De
nominale
waarde
van
de
vergoedingen
gedurende
een
periode van 40 jaar bedraagt € 337
mln. De netto contante waarde
bedraagt € 149 mln.
Relevante periode vergoeding
bouwdeel West – 2017-2056. De
nominale
waarde
van
de
vergoedingen
gedurende
een
periode van 40 jaar bedraagt €
1.190 mln. De netto contante
waarde bedraagt € 442 mln.
Dekking uit omzet Radiotherapie:
relevante
periode
vergoeding
bouwdeel West – 2017-2056. De
nominale
waarde
van
de
vergoedingen
gedurende
een
periode van 40 jaar bedraagt € 175
mln. De netto contante waarde
bedraagt € 65 mln.

Op basis van de zorg-m2 nieuwbouw
als percentage van de totale zorg-m2’s
wordt bepaald welk deel van de
vergoeding in de tarieven bestemd is
voor de nieuwbouw.
© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Stap 12: ratio vierkante meters zorg
•

De te ontvangen kapitaallastenvergoedingen dienen ter dekking van
kapitaallasten voortkomend uit zowel oudbouw als nieuwbouw. Er wordt
vanuit gegaan dat de zorginkomsten op basis van zorg-vierkante meters (m²)
gesplitst kunnen worden naar oudbouw en nieuwbouw.

•

Het percentage van het aantal m² nieuwbouw ten behoeve van zorg ten
opzichte van het totaal aantal zorg-m²’s wordt in de tabel ‘Ratio vierkante
meters zorg’ weergegeven. De gegevens zijn aangeleverd door het Erasmus
MC.

•

Het aantal zorgmeters wordt bepaald door het totaal aantal vierkante meters
te corrigeren voor overige functies zoals o.a. retail en logistiek.

•

Verondersteld wordt dat het aantal zorg-m2’s nieuwbouw ten opzichte van
het totaal aantal zorg-m2’s gelijk blijft vanaf 2026 (op circa 52%).

•

Deze ratio wordt gebruikt om te bepalen welk deel van de vergoeding via
tarieven en welk deel van de BBKAZ bedoeld is voor dekking van
kapitaallasten voortkomend uit de nieuwbouw.

•

Op basis van het aantal m2’s van bouwdeel Oost eind 2016 is een ratio
bepaald waarmee de vergoedingen (via tarieven en via BBKAZ) gesplitst
kunnen worden naar bouwdeel Oost en West. Er wordt van uitgegaan dat
vanaf 2018 24% van de vergoeding beschikbaar voor de nieuwbouw ter
dekking van de kapitaallasten van bouwdeel Oost dient en 76% ter dekking
van de kapitaallasten van bouwdeel West. In 2017 geldt de verhouding 27%
Oost en 73% West omdat in 2017 bouwdeel West nog niet geheel voltooid is.

Ratio vierkante meters zorg
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Totaal O&O-meters
Totaal Zorgmeters
Totaal m eters

98.383
337.044
435.427

98.383
340.031
438.414

98.383
323.642
422.025

98.383
323.642
422.025

98.383
445.672
544.055

98.383
465.672
564.055

98.383
339.408
437.791

94.382
339.408
433.790

94.382
335.172
429.554

94.382
334.459
428.841

94.382
330.870
425.252

94.382
330.870
425.252

94.382
330.870
425.252

82.325
320.901
403.226

Nieuw bouw
verminderen met:
- Gezondheidsw etenschappen
- retailmeters
- gebouw Rg (is tranche 2)
- logistiek centrum (is bestaande bouw )
Totaal m ² zorg (nieuw bouw )

70.798

70.798

70.798

70.798

196.151

216.151

216.151

216.151

216.151

216.151

216.151

216.151

216.151

216.151

8.952
1.411
0
13.616
46.819

8.952
3.522
0
13.616
44.708

8.952
4.256
0
13.616
43.974

8.952
4.971
0
13.616
43.259

8.952
7.793
18.000
13.616
147.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

8.952
7.793
18.000
13.616
167.790

14%

13%

14%

13%

33%

36%

49%

49%

50%

50%

51%

51%

51%

52%

46.819

44.708

43.974

43.259

Percentage NB/Zorg
Bouw deel Oost
Bouw deel West
% bouw deel Oost van totale nieuw bouw

100,0%

% bouw deel West van totale nieuw bouw
Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

100,0%

100,0%

100,0%

40.437

40.437

40.437

40.437

40.437

40.437

40.437

40.437

40.437

40.437

107.353

127.353

127.353

127.353

127.353

127.353

127.353

127.353

127.353

127.353

27,4%

24,1%

24,1%

24,1%

24,1%

24,1%

24,1%

24,1%

24,1%

24,1%

72,6%

75,9%

75,9%

75,9%

75,9%

75,9%

75,9%

75,9%

75,9%

75,9%

29

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Stap 12: ratio vierkante meters zorg (vervolg)
•

In de toekomst maakt het Erasmus MC gebruik van in totaal 18 versnellers.
Een deel daarvan wordt gebruikt voor onderzoek en onderwijs. Dat zal
ongeveer het deel zijn dat OC&W bijdraagt aan de bekostiging (25%, dus 4,5
versneller). De onderzoeks- en onderwijstaken worden in de toekomst
uitgevoerd op de versnellers in de nieuwbouw.

•

Derhalve resteert voor productie, die dekking voor de kapitaallasten
genereert, circa 7,5 versneller in de nieuwbouw tegenover 6 in de oudbouw,
een verhouding van 56%/44% nieuwbouw/oudbouw. Dit is geen aanleiding
om voor de DOT kapitaallastenvergoeding voor radiotherapie een andere
verdeling te hanteren dan voor de overige DOT kapitaallastenvergoeding: de
verdeling nieuwbouw/oudbouw o.b.v. vierkante meters (52%/48% in de
eindsituatie).

•

Het is volgens Erasmus MC overigens de vraag of de omzet radiotherapie de
komende jaren geheel in stand blijft. De opkomst van protonentherapie zal in
de toekomst leiden tot een verschuiving vanuit de radiotherapie naar de
protonentherapie. Holland PTC start binnen enkele jaren met
protonentherapie in Delft.

•

Derhalve is ervoor gekozen voor de inkomsten uit radiotherapie uit te gaan
van dezelfde ratio zorg-m2’s nieuwbouw ten opzichte van het totaal aantal
zorg-m2’s als voor de overige inkomsten (zie tabel op de vorige pagina).

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

30

© 2015 Deloitte The Netherlands

2. Onrendabele top berekening
Stap 13: vergoedingen
academische zorg

•

•

via

Beschikbaarheidbijdrage

Uitgangspunten Beschikbaarheidbijdrage

kapitaallasten

In hele euro's

Om te bepalen wat de hoogte is van de Beschikbaarheidbijdrage
kapitaallasten academische zorg (BBKAZ) in toekomstige jaren is het
aandeel van het Erasmus MC in 2015 in het landelijk beschikbare bedrag
geëxtrapoleerd.

landelijk beschikbaar bedrag 2013 (Zie BR/CU-2099)
Jaarlijkse groei (Zie BR/CU-2099)

Daarbij wordt het aandeel van het Erasmus MC in het landelijk budget gelijk
gehouden en wordt een groei van het landelijk budget van € 40.845 (circa
0,1%; beleidsregel BR/CU-2099) per jaar vanaf 2016 verondersteld.

•

Vervolgens is dezelfde vierkante meter ratio (zorgmeters) toegepast als bij
de vergoeding in de tarieven om te bepalen welk deel van de BBKAZ ter
dekking van kapitaallasten van de nieuwbouw dient: zorg-m2 nieuwbouw ten
opzichte van totale zorg-m². Deze ratio loopt op van 14% in 2013 tot 52% in
2026.

•

Zie de volgende pagina voor de cijfermatige uitwerking.

•

Er wordt in deze berekening van de onrendabele top gekeken naar de
inkomsten uit de BBKAZ over de periode van 2013 tot en met 2052 ter
dekking van de lasten van bouwdeel Oost en de periode 2017 tot en met
2056 ter dekking van de lasten van bouwdeel West.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

39.934.819

31

0,10%

Ter beschikking van het EMC in 2013 (beleidsregel NZa)

6.839.298

Ter beschikking van het EMC in 2014 (verdeelmodel DHAZ)

6.900.000

Ter beschikking van het EMC in 2015 (beleidsregel NZa)
Aandeel in landelijk bedrag ter beschikking van het EMC vanaf 2016 - bedrag 2015
t.o.v. landelijk bedrag 2013

6.282.503

© 2015 Deloitte The Netherlands

15,7%

2. Onrendabele top berekening
Vergoeding via Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg (BBKAZ)
Jaar

In € mln
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056

Zorg m ²
Totale BBKAZ
nieuw bouw t.o.v.
totale zorg m ²

BBKAZ bestem d
voor nieuw bouw

% bouw deel Oost BBKAZ bouw deel % bouw deel West BBKAZ bouw deel
t.o.v. totale
Oost
t.o.v. totale
West
nieuw bouw
nieuw bouw

14%
13%
14%
13%
33%
36%
49%
49%
50%
50%
51%
51%
51%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%
52%

1,0
0,9
0,9
0,8
2,1
2,3
3,1
3,1
3,2
3,2
3,2
3,2
3,2
3,3
3,3
3,3
3,3
3,3
3,3
3,3
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4
3,4

100%
100%
100%
100%
27%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%
24%

6,8
6,9
6,3
6,3
6,3
6,3
6,3
6,3
6,3
6,3
6,3
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,4
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,5
6,6
6,6

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

1,0
0,9
0,9
0,8
0,6
0,5
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8
0,8

0%
0%
0%
0%
73%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%
76%

0,0
0,0
0,0
0,0
1,5
1,7
2,4
2,4
2,4
2,4
2,4
2,4
2,4
2,5
2,5
2,5
2,5
2,5
2,5
2,5
2,5
2,5
2,5
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6
2,6

32

Relevante periode vergoeding
bouwdeel Oost – 2013-2052. De
nominale
waarde
van
de
vergoedingen
gedurende
een
periode van 40 jaar bedraagt € 32
mln. De netto contante waarde
bedraagt € 17 mln.

Relevante periode vergoeding
bouwdeel West – 2017-2056. De
nominale
waarde
van
de
vergoedingen
gedurende
een
periode van 40 jaar bedraagt € 100
mln. De netto contante waarde
bedraagt € 43 mln.

Op basis van de zorg-m2 nieuwbouw
als percentage van de totale zorg-m2’s
wordt bepaald welk deel van de
vergoeding in de tarieven bestemd is
voor de nieuwbouw.
© 2015 Deloitte The Netherlands

Op basis van de gehanteerde uitgangspunten
bedraagt de onrendabele top € 242 mln. Dit is het
verschil tussen de kapitaallasten van het zorgdeel van
de nieuwbouw enerzijds en de kapitaallastenvergoedingen anderzijds, zonder toezeggingen.

2. Onrendabele top berekening
Onrendabele top: € 241.837.824 op prijspeil ultimo 2014

Berekening onrendabele top over periode 2013-2052 bouwdeel Oost en over periode 2017-2056 bouwdeel West
(in € mln)

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2025

2030

2035

2040

2045

2050

2055

2056

120

115,2
4,3

110,8
4,3

106,5
4,3

102,2
4,3

97,8
4,3

93,5
4,3

89,1
4,3

84,8
4,3

64,2
4,0

44,4
4,0

29,3
2,4

18,0
1,9

10,5
1,5

3,0
1,5

-

-

Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet

4,39%
2,60%

4,7
0,3

4,5
0,3

4,4
0,3

4,2
0,2

4,1
0,2

3,9
0,2

3,7
0,2

3,6
0,2

2,8
0,2

2,0
0,1

1,2
0,1

0,4
0,0

-

-

-

-

Exploitatie (R&A)
Discountfactor
NCW

4,23%

9,3
0,96
9,7

9,1
1,00
9,1

9,0
1,04
8,6

8,8
1,09
8,1

8,6
1,13
7,6

8,5
1,18
7,2

8,3
1,23
6,8

8,1
1,28
6,3

6,9
1,58
4,4

6,1
1,94
3,1

3,6
2,39
1,5

2,3
2,93
0,8

1,5
3,61
0,4

1,5
4,44
0,3

5,46
-

5,69
-

317

305,7
11,5

294,1
11,5

282,6
11,5

271,1
11,5

213,4
11,5

159,8
10,5

107,2
10,5

71,6
6,3

43,7
4,0

23,8
4,0

4,0
4,0

4,0

Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet

4,39%
2,60%

12,4
0,7

12,0
0,7

11,6
0,7

11,2
0,7

9,1
0,5

7,0
0,4

4,9
0,3

2,7
0,2

0,6
0,0

-

-

-

Exploitatie (R&A)
Discountfactor
NCW

4,23%

Kapitaallasten bouw deel Oost - 30% van vergunning € 505 m ln.
Toegerekende investering (alleen aandeel VWS: 75%)
Afschrijving

Kapitaallasten bouw deel West - 70% van vergunning € 505 m ln.
Toegerekende investering incl. bouw rente (alleen aandeel VWS: 75%)
Afschrijving

Onrendabele top
prijspeil ultimo
2014

128

0,96
-

1,00
-

1,04
-

1,09
-

24,7
1,13
21,8

24,3
1,18
20,6

23,8
1,23
19,4

23,4
1,28
18,2

21,1
1,58
13,4

17,9
1,94
9,2

15,7
2,39
6,6

9,2
2,93
3,1

4,6
3,61
1,3

4,0
4,44
0,9

4,0
5,46
0,7

4,0
5,69
0,7

288

Kapitaallasten uitbreiding DHAZ-kader € 97 m ln. incl. bouw rente
Kapitaallasten € 97 mln. - bouw deel Oost
Kapitaallasten € 97 mln. - bouw deel West
Discountfactor
NCW

2,8
0,96
2,9

2,7
1,00
2,7

2,7
1,04
2,6

2,6
1,09
2,4

2,6
7,7
1,13
9,1

2,5
7,5
1,18
8,5

2,5
7,4
1,23
8,0

2,4
7,3
1,28
7,6

2,1
6,6
1,58
5,5

1,8
5,6
1,94
3,8

1,1
4,9
2,39
2,5

0,7
2,9
2,93
1,2

0,4
1,4
3,61
0,5

0,4
1,2
4,44
0,4

1,2
5,46
0,2

1,2
5,69
0,2

128

Kapitaallasten instandhouding
Kapitaallasten - jaarlijkse instandhouding (aandeel VWS: 75%)
Discountfactor
NCW

0,2
0,96
0,2

0,4
1,00
0,4

0,6
1,04
0,6

0,8
1,09
0,7

1,4
1,13
1,2

2,1
1,18
1,8

2,7
1,23
2,2

3,4
1,28
2,6

6,0
1,58
3,8

7,0
1,94
3,6

7,6
2,39
3,2

8,4
2,93
2,8

9,2
3,61
2,5

10,0
4,44
2,3

9,8
5,46
1,8

42,7
5,69
7,5

120

Kapitaallasten renovatie (na 20 jaar)
Kapitaallasten - renovatie na 20 jaar, 65% van initiële investering (aandeel VWS: 75%)
Discountfactor
NCW

0,96
-

1,00
-

1,04
-

1,09
-

1,13
-

1,18
-

1,23
-

1,28
-

1,58
-

1,94
-

15,5
2,39
6,5

46,9
2,93
16,0

40,8
3,61
11,3

34,8
4,44
7,8

20,8
5,46
3,8

20,0
5,69
3,5

234

Kapitaallasten aanbestedingsresultaat € 76 m ln. incl. bouw rente
Kapitaallasten € 76 mln. (aandeel zorg: 86%; aandeel VWS: 75%) - Oost
Kapitaallasten € 76 mln. (aandeel zorg: 86%; aandeel VWS: 75%) - West
Discountfactor
NCW

1,3
0,96
1,4

1,3
1,00
1,3

1,3
1,04
1,2

1,3
1,09
1,2

1,2
3,5
1,13
4,1

1,2
3,4
1,18
3,9

1,2
3,3
1,23
3,7

1,2
3,3
1,28
3,5

1,0
3,0
1,58
2,5

0,9
2,5
1,94
1,7

0,5
2,2
2,39
1,1

0,3
1,3
2,93
0,6

0,2
0,7
3,61
0,2

0,2
0,6
4,44
0,2

0,6
5,46
0,1

0,6
5,69
0,1

59

Totaal kapitaallasten - prijspeil ultim o 2014

14,2

13,6

13,0

12,4

43,9

41,9

40,1

38,2

29,6

21,5

21,4

24,5

16,3

11,9

6,7

12,0

957

Kapitaallastenvergoeding
Vergoeding via tarieven (DOT) bouw deel Oost
Vergoeding via tarieven (DOT) bouw deel West
Vergoeding via tarieven (DOT) bouw deel West - Radiotherapie
Besch.bijdrage kapitaallasten academische zorg (BBKAZ) bouw deel Oost
Besch.bijdrage kapitaallasten academische zorg (BBKAZ) bouw deel West
Discountfactor
NCW

4,6
1,0
0,96
5,7

4,6
0,9
1,00
5,5

5,0
0,9
1,04
5,7

5,3
0,8
1,09
5,6

3,8
10,0
1,5
0,6
1,5
1,13
15,4

3,7
11,7
1,7
0,5
1,7
1,18
16,5

5,3
16,6
2,4
0,8
2,4
1,23
22,3

5,4
17,0
2,5
0,8
2,4
1,28
21,9

6,4
20,1
3,0
0,8
2,4
1,58
20,7

7,6
23,9
3,5
0,8
2,5
1,94
19,7

8,7
27,5
4,0
0,8
2,5
2,39
18,3

10,0
31,6
4,7
0,8
2,6
2,93
16,9

11,5
36,4
5,4
0,8
2,6
3,61
15,7

13,3
41,9
6,2
0,8
2,6
4,44
14,6

48,2
7,1

49,5
7,3

2,6
5,46
10,6

2,6
5,69
10,4

Totaal kapitaallastenvergoeding - prijspeil ultim o 2014

5,7

5,5

5,7

5,6

15,4

16,5

22,3

21,9

20,7

19,7

18,3

16,9

15,7

14,6

10,6

10,4

716

Schade - prijspeil ultim o 2014

8,4

8,1

7,3

6,8

28,5

25,5

17,8

16,3

8,9

1,7

3,2

7,6

0,6

-2,7

-3,9

1,6

242

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

33

© 2015 Deloitte The Netherlands

149
442
65
17
43

2. Onrendabele top berekening
Kapitaallasten en kapitaallastenvergoedingen per jaar, nominaal.

euro x mln

Kapitaallasten versus vergoedingen
90

80
70
60
50
40
30
20
10
0

2055

2053

2051

2049

2047

2045

2043

2041

2039

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

Stijging
kapitaallasten
door
renovatie bouwdeel Oost in
2033 (effect hogere rentelasten
pas volledig in 2034 door
berekening over gemiddelde van
begin- en eindbalans)

2037

Ingebruikname
nieuwbouw deel West
in 2017

2035

2033

2031

2029

2027

2025

2023

2021

2019

2017

2015

2013

Kapitaallasten

Kapitaallastenvergoeding

Stijging in kapitaallasten door
renovatie bouwdeel West in
2037 (effect hogere rentelasten
pas volledig in 2038 door
berekening over gemiddelde van
begin- en eindbalans)
34

Er zijn jaarlijkse instandhoudingsinvesteringen
meegenomen van 0,8% van de initiële
investering over gehele levensduur van de
nieuwbouw. Deze worden afgeschreven in 10
jaar. Afschrijvingen die vallen in de jaren na
2056 zijn netto contant gemaakt naar prijspeil
ultimo 2056 en in dat jaar meegenomen als
© 2015 Deloitte The Netherlands
lasten.

3. Vergoeding via Garantieregeling
2011-2016

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening
35

© 2015 Deloitte The Netherlands

3. Vergoeding via Garantieregeling 2011-2016
Garantieregeling 2011-2016
•

Bouwdeel Oost is reeds in 2013 opgeleverd. In het concept Bindende Advies
wordt ervan uitgegaan dat het Erasmus MC voor de kapitaallasten
voortkomend uit dit deel van de nieuwbouwinvestering aanspraak kan maken
op de ‘Garantieregeling kapitaallasten 2011-2016’, kenmerk BR/CU-2001.

•

Via deze regeling wordt een bepaald percentage van de vergoeding die via
het oude systeem van nacalculatie ontvangen zou worden gegarandeerd.
Indien dit gegarandeerde bedrag hoger is dan wat ontvangen wordt via het
nieuwe systeem van integrale tarieven wordt het verschil (‘suppletie’)
aangevuld voor de aanvragende instantie.

•

Rechts is een schematisch overzicht weergegeven van de berekening van
de vergoeding in 2013.

•

In de periode van 2013 tot en met 2016 gelden onderstaande
garantiepercentages:

•

In de berekening op de volgende pagina wordt uitgegaan van afschrijvingsen rentelasten en aan de nieuwbouw toegerekende inkomsten zoals
toegelicht bij de berekening van de onrendabele top in hoofdstuk 3.

•

Op basis van de gehanteerde uitgangspunten bedraagt de vergoeding te
ontvangen door het Erasmus MC via de Garantieregeling kapitaallasten
2011-2016 in totaal € 6,0 mln. op prijspeil ultimo 2014.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

36

© 2015 Deloitte The Netherlands

3. Vergoeding via Garantieregeling 2011-2016
Schatting vergoeding via Garantieregeling: € 5.956.685 op prijspeil ultimo 2014

Berekening vergoeding via garantieregeling
(in € mln)
Kapitaallasten bouw deel Oost - 30% van vergunning € 505 m ln.
Afschrijving

2013

2014

2015

2016

Vergoeding
prijspeil ultimo 2014

4,3

4,3

4,3

4,3

Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet

4,7
0,3

4,5
0,3

4,4
0,3

4,2
0,2

Exploitatie (R&A)
Besch.bijdrage kapitaallasten acad. zorg (BBKAZ) bouw deel Oost
Relevante kapitaallasten

9,3
1,0
8,4

9,1
0,9
8,2

9,0
0,9
8,1

8,8
0,8
8,0

Kapitaallastenvergoeding
Vergoeding via tarieven (DOT) bouw deel Oost

4,6

4,6

5,0

5,3

Garantieregeling
Gegarandeerde kapitaallastenvergoeding
Vergoeding op basis van nieuw e systeem (via DOT-tarieven)
Verschil tussen gegarandeerde vergoeding en vergoeding o.b.v. nieuw e systeem
Discountfactor
NCW

85%
7,1
4,6
2,5
0,96
2,7

80%
6,6
4,6
2,0
1,00
2,0

75%
6,1
5,0
1,1
1,04
1,0

70%
5,6
5,3
0,3
1,09
0,3

Te ontvangen bedrag o.b.v. garantieregeling

2,7

2,0

1,0

0,3

Correctie voor BBKAZ

6,0

•

In de jaarrekening 2013 van het Erasmus MC was een bedrag opgenomen van € 4,794 mln. ‘Opbrengst u.h.v. garantieregeling
kapitaallasten’. In de jaarrekening 2014 van het Erasmus MC is hiervoor weer gecorrigeerd, met als toelichting “In 2014 is gebleken dat
Erasmus MC geen aanspraak kon maken op deze regeling.” Wij hebben van het Erasmus MC begrepen dat er tussen UMC’s en de NZa
discussie was over de relatie tussen de Garantieregeling en de Beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg.

•

In het kader van de schadeberekening, die ten behoeve van het concept Bindend Advies is gebaseerd op alle aan het “Zorgdeel” van de
Nieuwbouw toe te rekenen kapitaallasten en alle aan dat deel toe te rekenen inkomsten, is de berekeningswijze van de Garantieregeling
toegepast op Bouwdeel Oost van de nieuwbouw. Deloitte heeft deze berekening en de uitkomsten daarvan niet afgestemd met de NZa.
De NZa kan bij toepassing van de Garantieregeling op de situatie bij het Erasmus MC tot andere uitkomsten komen, onder andere door
rekening te houden met de integrale kapitaallasten en –vergoedingen van het Erasmus MC, die in het kader van de schaderegeling buiten
beschouwing zijn gebleven.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

37

© 2015 Deloitte The Netherlands

4. Berekening waarde Toezeggingen

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening
38

© 2015 Deloitte The Netherlands

4. Berekening waarde Toezeggingen
Berekening kapitaallasten
Stap 1: generieke uitgangspunten
•

Zie ook pagina 10-12 voor de tekstuele toelichting.

Generieke uitgangspunten
Relevante periode

Gehele veronderstelde levensduur van de nieuw bouw , zijnde 40 jaar: 2013-2052 voor bouw deel Oost en 2017-2056 voor bouw deel West

Afschrijvingen:
Bouw kundige voorzieningen
Bijkomende kosten, directiekosten, onvoorzien, startkosten
Werktuigbouw kundige en elektrotechnische voorzieningen
Vaste inrichtingen en terreinvoorzieningen

2,50%
3,64%
5,00%
10,00%

Lineaire afschrijving
Lineaire afschrijving (betreft het gewogen gemiddelde afschrijvingspercentage over de gehele nieuwbouwinvestering)
Lineaire afschrijving
Lineaire afschrijving

Rente op lang vreemd vermogen
Rente op kort krediet
Discontovoet
Aandeel VWS

4,39%
2,60%
4,23%
75,00%

Gewogen gemiddelde rentevoet langlopende leningen; rente wordt berekend over het gemiddelde van de begin- en eindbalans
Systematiek van NZa normrente voor kort krediet, met veronderstelde basisrente van 1,85% en een opslag van 0,75%.
Om de toekomstige kasstromen contant te maken naar prijspeil (ultimo) 2014 wordt gebruik gemaakt van de discontovoet (cost of debt)

Aandeel lang vreemd vermogen financiering
Aflossingstermijn

90,91%
30 jaar

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

De verdeling van de bekostiging van de kapitaallasten van academische ziekenhuizen over VWS en OC&W is 75%-25% (opgenomen in
DHAZ-convenant)
Gebaseerd op de verhouding vreemd vermogen/eigen middelen zoals die gold in 2005 bij afsluiten van een leenfaciliteit met EIB en BNG.
De gemiddelde aflossingstermijn op bestaande leningen bedraagt 31 jaar en op de 4 meest recente leningen 30 jaar. Een looptijd van
30 jaar voor de nog af te sluiten leningen is niet onaannemelijk, derhalve wordt gerekend met een aflossingstermijn van 30 jaar.

39

© 2015 Deloitte The Netherlands

4. Berekening waarde Toezeggingen
Stap 2: Vaststellen relevante onderdelen investeringsbudget

•

Verder is sprake van een negatief aanbestedingsresultaat van € 76 mln. dat
het Erasmus MC voor eigen rekening neemt.

Genoemde bedragen betreffen prijspeil maart 2008

•

Het vergunningsbudget bedraagt € 505 mln. Op basis van dit bedrag worden
de afschrijvings- en rentelasten berekend ten behoeve van het bepalen van
de schade als gevolg van het wegvallen van Toezegging 1.

•

Het totale investeringsbudget voor de nieuwbouw is door het Erasmus MC
vastgesteld op € 773 mln., exclusief een component voor loon- en
prijsstijgingen. Alle bedragen zijn inclusief BTW.

•

VWS heeft per brief d.d. 11 mei 2009 een Toezegging gedaan voor
verhoging van het DHAZ-kader* met 97 mln. Dit betreft Toezegging 2.

•

Voor het berekenen van de waarde van de Toezeggingen zijn twee
componenten relevant:

•

Daarnaast wordt een investering gedaan van € 95 mln. die niet in
aanmerking komt voor vergoeding door VWS (exploitatie verlagend,
verhuurbaar extern, verhuurbaar O&O, overig Erasmus MC-begroting). Dit
deel van de investering zal gedekt worden uit onder andere huurinkomsten.

– De Vergunning (hierop heeft Toezegging 1 betrekking)
– De Verhoging DHAZ-kader (hierop heeft Toezegging 2 betrekking)

Opbouw investeringsbudget
Prijspeil maart 2008
Vergunning
Uitbreiding DHAZ-kader
Vergunning + uitbreiding DHAZ kader
Overige EMC begroting, verhuurbaar extern, etc.
Totale investering excl. aanbestedingsresultaat
Negatief aanbestedingsresultaat voor rekening van Erasmus MC

505
97
602
95
697
76

Totaal investeringskosten nieuw bouw

773

Vergunning College Bouw Zorginstellingen Tranche 1 (€ 455,7 mln. prijspeil 2005)
Toezegging 2: uitbreiding DHAZ-kader
Posten die niet in aanmerking komen voor vergoeding VWS (dekking uit o.a. huur)
Negatief aanbestedingsresultaat van ca. € 76 mln. dat Erasmus MC voor eigen rekening neemt

*DHAZ: Decentralisatie Huisvesting Academische Ziekenhuizen

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

40

© 2015 Deloitte The Netherlands

4. Berekening waarde Toezeggingen
•

Stap 3: indexeren investeringsbudget
•

Zie ook pagina 14 voor de tekstuele toelichting.

– Bouwdeel Oost: € 120 mln.
– Bouwdeel West: € 278 mln.

Stap 4: toegerekende investering op basis van de Vergunning
•

– Bouwrente:

Zie ook pagina 14 en 15 voor de tekstuele toelichting.

Indexatie investeringsbudget
Index
Index

CBZ-index
CBZ-index
CBZ-index %
CBZ-index %
DHAZ indexeringsbasis (3%)
DHAZ indexeringsbasis (3%)

Investeringskosten
Investeringskosten

2008-3
2008-3

126,2
126,2

2010
2010

2011
2011

2012
2012

2014
2014

€ 39 mln.

2015
2015

2016
2016

2017
2017

3,00%
3,00%

133,8
133,8
1,59%
1,59%
3,00%
3,00%

138,2
138,2
3,29%
3,29%
3,00%
3,00%

138,9
138,9
0,51%
0,51%
3,00%
3,00%

139,5
139,5
0,43%
0,43%
3,00%
3,00%

142,1
142,1
1,85%
1,85%
3,00%
3,00%

144,7
144,7
1,85%
1,85%
3,00%
3,00%

147,4
147,4
1,85%
1,85%
3,00%
3,00%

2008-3
2008-3

2010
2010

2011
2011

2012
2012

2013
2013

2014
2014

2015
2015

2016
2016

2017
2017

505
505
97
97
602
602
95
95
697
697
76
76
773
773

482
482
105
105
587
587
99
99
687
687
79
79
766
766

490
490
108
108
598
598
101
101
699
699
81
81
780
780

506
506
111
111
617
617
104
104
722
722
83
83
805
805

509
509
115
115
623
623
105
105
728
728
84
84
812
812

511
511
118
118
629
629
105
105
734
734
84
84
818
818

520
520
121
121
642
642
107
107
749
749
86
86
835
835

530
530
125
125
655
655
109
109
764
764
87
87
852
852

540
540
129
129
669
669
111
111
780
780
89
89
869
869

2013
2013

2014
2014

2015
2015

2016
2016

2017
2017

Toegerekende investering bouwdeel Oost en West - vergunning
Toegerekende investering bouwdeel Oost en West - vergunning

Aandeel bouw deel West
Aandeel bouw deel West
69% van totaal vergunningsbedrag € 542 prijspeil 2017
69% van totaal vergunningsbedrag € 542 prijspeil 2017
Toegerekende investering bouw deel West pp 2017
Toegerekende investering bouw deel West pp 2017

2013
2013

131,7
131,7
4,36%
4,36%
3,00%
3,00%

Vergunning
Vergunning
Uitbreiding DHAZ-kader
Uitbreiding DHAZ-kader
Vergunning + uitbreiding DHAZ kader
Vergunning + uitbreiding DHAZ kader
Overige EMC begroting, verhuurbaar extern, etc.
Overige begroting Erasmus MC, verhuurbaar extern, etc.
Totale investering excl. aanbestedingsresultaat
Totale investering excl. aanbestedingsresultaat
Negatief aanbestedingsresultaat voor rekening van EMC
Negatief aanbestedingsresultaat voor rekening van Erasmus MC
Totaal investeringskosten nieuw bouw
Totaal investeringskosten nieuw bouw

Bouw deel Oost (€254,3 mln.) als percentage van de totale investering (€
Bouw deel Oost (€254,3 mln.) als percentage van de totale investering (€
812 mln.) prijspeil 2013
812 mln.) prijspeil 2013
31% van totaal vergunningsbedrag € 509 prijspeil 2013
31% van totaal vergunningsbedrag € 509 prijspeil 2013
Toegerekende investering bouw deel Oost pp 2013
Toegerekende investering bouw deel Oost pp 2013

Totale toegerekende investering op basis van de Vergunning:

31%
31%
159
159
120
120

75% van 31% van vergunningsbedrag
75% van 31% van vergunningsbedrag
69%
69%

371
371
278
278

75% van 69% van vergunningsbedrag
75% van 69% van vergunningsbedrag

Bouwrente
(in € mln)
Nominale bouw rente
Aangepaste berekening bouw rente m.b.t. vergunningsdeel
Aangepaste berekening bouw rente - aandeel VWS

65,30% *
75,00%

Totaal

2013

2014

2015

2016

2017

80

5

11

16

22

26

52
39

3
2

7
6

11
8

14
11

17
13

* Vergunning van 505 mln. ten opzichte van totale investering van 773 mln.

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

41

In 2010 heeft het Erasmus MC reeds een
vergoeding voor plankosten ontvangen
van € 44,5 mln. Dit deel van de
investering
dient
derhalve
niet
meegenomen te worden in het bepalen
van de kapitaallasten en is hier in
mindering
gebracht
op
het
vergunningsbedrag.

NB: De kapitaallasten van zowel
bouwdeel Oost als West worden in deze
berekening
(waarde
van
de
Toezeggingen) berekend vanaf 2017, de
destijds veronderstelde datum van
oplevering. Hierbij dient de voor
bouwdeel Oost op prijspeil 2013
toegerekende investering als basis voor
berekening van de kapitaallasten.
Indexatie van het investeringsbedrag op
basis van de CBZ-index was met CBZ
afgesproken om zowel onvoorziene
kosten als prijsstijgingen op te kunnen
vangen. Voor het reeds opgeleverde
bouwdeel Oost is hiervan geen sprake
meer. Het vergunningsdeel van de
toegerekende investering voor bouwdeel
Oost wordt dus niet geïndexeerd naar
2017, immers de investeringskosten zijn
reeds geactiveerd tegen het in 2013
geldende prijspeil en het was een keuze
van het Erasmus MC om dit bouwdeel
eerder dan 2017 op te laten leveren.
© 2015 Deloitte The Netherlands

4. Berekening waarde Toezeggingen
Stap 5: toegerekende investering op basis van de Uitbreiding DHAZ-kader
•

Toezegging 2 zou de exploitatiekosten van een investering van € 100 mln.
(prijspeil mei 2009) dekken. Onder deze exploitatiekosten valt naast
‘reguliere’ rente en afschrijvingen ook de bouwrente met betrekking tot dit
deel van de investering.

•

Zie verdere toelichting op pagina 16.

Totale toegerekende investering op basis van de Uitbreiding DHAZ-kader:

– Bouwdeel Oost: € 36 mln.
– Bouwdeel West: € 89 mln.
– Bouwrente:

€ 10 mln.

Investeringskosten

2008-3

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Vergunning
Uitbreiding DHAZ-kader
Vergunning + uitbreiding DHAZ kader
Overige begroting Erasmus MC, verhuurbaar extern, etc.
Totale investering excl. aanbestedingsresultaat
Negatief aanbestedingsresultaat voor rekening van Erasmus MC

505
97
602
95
697
76

482
105
587
99
687
79

490
108
598
101
699
81

506
111
617
104
722
83

509
115
623
105
728
84

511
118
629
105
734
84

520
121
642
107
749
86

530
125
655
109
764
87

540
129
669
111
780
89

Totaal investeringskosten nieuw bouw

773

766

780

805

812

818

835

852

869

2013

2014

2015

2016

2017

Toegerekende investering bouwdeel Oost en West - uitbreiding DHAZ-kader
Bouw deel Oost (€254,3 mln.) als percentage van de totale investering (€
812 mln.) prijspeil 2013
Aandeel bouw deel West
31% van totale uitbreiding DHAZ-kader € 115 mln. prijspeil 2013
69% van totale uitbreiding DHAZ-kader € 129 mln. prijspeil 2017

Totaal

31%
69%
36
89

Bouwrente - uitbreiding DHAZ-kader

Totaal

2013

2014

2015

2016

2017

Nominale bouw rente
Bouw rente m.b.t. uitbreiding DHAZ-kader*

80
10

5
1

11
1

16
2

22
3

26
3

12,56%

* Uitbreiding van 97 mln. ten opzichte van totale investering van 773 mln.
Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

42

© 2015 Deloitte The Netherlands

4. Berekening waarde Toezeggingen
Stap 6: berekenen afschrijvingen

Stap 8: inhoud Toezeggingen en relevante periode

•

•

De in stap 4 en 5 vastgestelde toegerekende investering wordt lineair
afgeschreven op basis van een afschrijvingspercentage per jaar per
categorie (zie pagina 10 en bijlage 1).

Stap 7: berekenen rentelasten
•

Om de rentelasten te berekenen wordt voor alle onderdelen van de
investering, inclusief bouwrente, uitgegaan van:

Jaar
Garantie kapitaallasten

– Lang vreemd vermogen van 91% van de toegerekende investeringen
– Een rente op lang vreemd vermogen van 4,39% per jaar (zie pagina 11)

2018
90%

2019
80%

2020
70%

2021
60%

2022
50%

2023
40%

2024
30%

2025
20%

2026
10%

Toezegging 2: deze toezegging diende ter dekking van de exploitatielasten
van een investering van € 97 mln. (prijspeil maart 2008). Voor deze
nieuwbouw bedraagt de veronderstelde levensduur 40 jaar. Derhalve worden
de kapitaallasten berekend voor een periode van 40 jaar vanaf 2017 tot en
met 2056 en betreft de schade als gevolg van het wegvallen van Toezegging
2 de netto contante waarde van de totale som van deze kapitaallasten.

•

Bij de berekening van de waarde van de Toezeggingen wordt geen rekening
gehouden met andere vergoedingen voor de kapitaallasten, zoals DOTinkomsten, aangezien de overgangsregeling kapitaallasten CI-1085 ten tijde
van de totstandkoming van de Toezeggingen en de investerings- en
financieringsbesluiten van het Erasmus MC, voorzag in een gefaseerde
afbouw van de nacalculatie van de kapitaallasten, waarbij de omzet in het Bsegment niet bij de nacalculatie wordt betrokken en volledig voor rekening
van de instelling is.

– Een korte rente van 2,60% per jaar (zie pagina 11)
– Rente over het gemiddelde van de begin- en eindbalans

– Lineaire aflossing in 30 jaar

43

2017
100%

•

– Kort krediet van 9% van de toegerekende investeringen

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

Toezegging 1: ter bepaling van de schade als gevolg van het wegvallen van
Toezegging 1 worden de afschrijvings- en rentelasten berekend voor een
periode van 10 jaar van 2017 tot en met 2026. Op basis van de Toezegging
zou 100% van de berekende kapitaallasten voor 2017 gedekt worden en nog
10% van de berekende kapitaallasten voor 2026, jaarlijks afbouwend met
10%.

© 2015 Deloitte The Netherlands

Samenvatting investering bouwdeel Oost en West

4. Berekening waarde Toezeggingen

(in € mln)
NB. 'Toegerekende investering' wordt in deze tabel omschreven als 'investering'.

Waarde Toezeggingen: € 261.617.852 op prijspeil ultimo 2014

Berekening waarde Toezeggingen
(in € mln)
Toezegging 1 - Kapitaallasten bouw deel Oost
Toegerekende investering
Afschrijving

2013

2014

2015

2016

Bouw deel Oost als % van de nieuw bouw (tranche 1)
Bouw deel West als % van de nieuw bouw (tranche 1)

31%
69%

Investering van bouw deel Oost - Vergunning (prijspeil 2013)
Investering van bouw deel West - Vergunning (prijspeil 2017)
Bouw rente m.b.t. Vergunning
Investering bouw deel West + bouw rente Vergunning (prijspeil 2017)

120
278
39
317

Investering van bouw deel Oost - Uitbreiding DHAZ-kader (prijspeil 2013)
Investering van bouw deel West - Uitbreiding DHAZ-kader (prijspeil 2017)
Bouw rente m.b.t. Uitbreiding DHAZ-kader
Investering bouw deel West + bouw rente Uitbreiding DHAZ-kader (prijspeil 2017)

36
89
10
99

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Schade
prijspeil
ultimo 2014

120

115,2
4,3

110,8
4,3

106,5
4,3

102,2
4,3

97,8
4,3

93,5
4,3

89,1
4,3

84,8
4,3

80,4
4,3

76,1
4,3

4,39%
2,60%

4,7
0,3

4,5
0,3

4,4
0,3

4,2
0,2

4,1
0,2

3,9
0,2

3,7
0,2

3,6
0,2

3,4
0,2

3,3
0,2

9,3

9,1

9,0

8,8

8,6

8,5

8,3

8,1

8,0

7,8

100%
9,3
1,13
8,2

90%
8,2
1,18
7,0

80%
7,2
1,23
5,8

70%
6,2
1,28
4,8

60%
5,2
1,34
3,9

50%
4,2
1,39
3,0

40%
3,3
1,45
2,3

30%
2,4
1,51
1,6

20%
1,6
1,58
1,0

10%
0,8
1,64
0,5

317

305,7
11,5

294,1
11,5

282,6
11,5

271,1
11,5

259,5
11,5

248,0
11,5

236,5
11,5

224,9
11,5

213,4
11,5

201,8
11,5

4,39%
2,60%

12,4
0,7

12,0
0,7

11,6
0,7

11,2
0,7

10,8
0,6

10,3
0,6

9,9
0,6

9,5
0,6

9,1
0,5

8,6
0,5

Exploitatie (R&A)

24,7

24,3

23,8

23,4

22,9

22,5

22,0

21,6

21,1

20,7

Toezegging 1 - percentages
Toezegging 1 - bedragen
Discountfactor
NCW

100%
24,7
1,13
21,8

90%
21,8
1,18
18,5

80%
19,1
1,23
15,5

70%
16,4
1,28
12,8

60%
13,8
1,34
10,3

50%
11,2
1,39
8,1

40%
8,8
1,45
6,1

30%
6,5
1,51
4,3

20%
4,2
1,58
2,7

10%
2,1
1,64
1,3

101

30,1

25,5

21,3

17,6

14,2

11,1

8,4

5,9

3,7

1,7

139

Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet
Exploitatie (R&A)
Toezegging 1 - percentages
Toezegging 1 - bedragen
Discountfactor
NCW
Toezegging 1 - Kapitaallasten bouw deel West
Toegerekende investering incl. bouw rente
Afschrijving
Rente lang vreemd vermogen
Rente kort krediet

Schade Toezegging 1

4,23%

4,23%

1,00

1,00

1,04

1,04

1,09

1,09

Netto contante waarde van de rente- en afschrijvingslasten van een investering
van 97 mln. prijspeil maart 2008 incl. bouwrente over de periode 2017-2056

Schade Toezegging 2 - Uitbreiding DHAZ-kader
Totaalbedrag schade

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

44

© 2015 Deloitte The Netherlands

38

122
262

Bijlagen

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening
45

© 2015 Deloitte The Netherlands

Bijlage 1: afschrijvingstermijn
Berekening afschrijvingstermijn
•

Onderstaande tabel toont de berekening van de gewogen gemiddelde
afschrijvingstermijn van de nieuwbouw van het Erasmus MC.

•

Dit betreft een reconstructie door het Erasmus MC, waardoor een
afrondingsverschil is ontstaan: 3,63% in onderstaande tabel versus 3,64%
als gehanteerd uitgangspunt.

Totale investering
van € 773 mln.
prijspeil maart 2008

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

Gemiddelde
afschrijvingstermijn van
3,63%, circa 27,5 jaar

46

© 2015 Deloitte The Netherlands

Bijlage 2: inflatie

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

47

© 2015 Deloitte The Netherlands

Bijlage 3: rente

Erasmus MC & Ministerie van VWS – Schadeberekening

48

© 2015 Deloitte The Netherlands

FOR CLIENTS

Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee (“DTTL”), its network of member firms, and their related entities.
DTTL and each of its member firms are legally separate and independent entities. DTTL (also referred to as “Deloitte Global”) does not provide services to clients. Please see
www.deloitte.nl/about for a more detailed description of DTTL and its member firms.

Deloitte provides audit, consulting, financial advisory, risk management, tax and related services to public and private clients spanning multiple industries. With a globally
connected network of member firms in more than 150 countries and territories, Deloitte brings world-class capabilities and high-quality service to clients, delivering the insights
they need to address their most complex business challenges. Deloitte’s more than 210,000 professionals are committed to becoming the standard of excellence.
This communication contains general information only, and none of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, its member firms, or their related entities (collectively, the “Deloitte
network”) is, by means of this communication, rendering professional advice or services. No entity in the Deloitte network shall be responsible for any loss whatsoever sustained
by any person who relies on this communication.
© 2015 Deloitte The Netherlands