Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

25 657

Persoonsgebonden Budgetten

Nr. 323

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 23 oktober 2019
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van 27 juni 2019 inzake het
kostenoverzicht PGB 2.0 systeem (Kamerstuk 25 657, nr. 319).
De vragen en opmerkingen zijn op 23 september 2019 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 22 oktober
2019 zijn de vragen, voorzien van een inleiding, beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
Adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

kst-25657-323
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

1

Inhoudsopgave
blz.
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister

2
8

I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het kostenoverzicht PGB 2.0-systeem. Het is goed dat deze uiteenzetting op papier is gezet, zodat allen dezelfde kennis van feiten hebben
omtrent PGB 2.0. Het kostenoverzicht roept bij deze leden wel nog enkele
vragen op.
In het kostenoverzicht worden de baten van het PGB 2.0-systeem
uitgelicht. Genoemde leden vragen in hoeverre er ook nadelen aan dit
systeem zitten ten opzichte van de oude systematiek. Welke nadelen zijn
dit?
De beheerkosten van het PGB 2.0-systeem worden geschat op € 9,4
miljoen per jaar. De leden van de VVD-fractie willen weten of een deel van
die kosten ook wordt besteed aan de doorontwikkeling van het systeem.
Er worden veel baten genoemd in het kostenoverzicht, maar deze leden
zouden het positief vinden indien er na de invoering van het systeem nog
steeds aandacht (en dus geld) gaat naar het zo optimaal mogelijk houden
van het systeem.
Het budgethoudersportaal is ontwikkeld door zorgverzekeraar DSW en de
pilot is ook gehouden in een gebied met veelal verzekerden bij DSW. Kan
de Minister aangeven waarom er geen pilot is uitgevoerd in gebieden met
andere verzekerden om te achterhalen of de systemen en de wijzen van
declaraties op elkaar zijn afgestemd?
In de brief schrijft de Minister «....het zorgdomein nog niet geschikt is voor
landelijke uitrol, omdat nog niet alle functionaliteiten voor vooral
gemeenten en SVB zijn gerealiseerd». Dit roept bij de leden van de
VVD-fractie een aantal vragen op. Hoe kan de basis goed zijn, maar uitrol
niet mogelijk? «Nog niet alle functionaliteiten voor vooral gemeenten en
SVB.» Welke andere functionaliteiten betreft het nog meer? Waar zitten nu
precies de hickups voor de gebruikers?
In het vervolg heeft de Minister het consequent over doorontwikkelen. Is
het niet beter te spreken over afmaken, vragen de leden van de
VVD-fractie. Eerder stuurde de Minister de Kamer een planning voor
invoering van het PGB 2.0. Kan de Minister een update geven van die
planning? Wat schuift nu allemaal op in de tijd, en hoe komt planning er
dan uit te zien?
In de brief staat ook dat er extra inspanningen nodig zijn om het systeem
te laten voldoen aan overheidsstandaarden. Wat zijn die extra inspanningen, hoeveel tijd is daarvoor nodig? Zijn er kosten verbonden aan deze
extra inspanningen? En sinds wanneer is bekend dat die extra inspanningen nodig zijn? Was dit al voor de overdracht? Zo ja, waarom is hier
dan niet eerder rekening mee gehouden? Zo nee, hoe kan dat?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

2

Kan de Minister aangeven op welke wijze gemeenten betrokken zijn bij het
PGB 2.0-systeem?
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het kostenoverzicht PGB 2.0-systeem.
Genoemde leden vragen of er een kostenoverzicht in tabelvorm kan
komen. Dit geeft een groter inzicht in de totaliteit van de kosten. Klopt het
dat er drie verschillende kostensoorten zijn die aan het project zijn
verbonden, namelijk doorontwikkelingskosten, implementatiekosten en
beheerkosten? Klopt het dat er drie partijen zijn die kosten maken,
namelijk gemeenten, de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en zorgkantoren?
Klopt het dat de doorontwikkelingskosten geschat worden in totaliteit op
€ 20,5 miljoen, de implementatiekosten op € 19,0 miljoen. en de
beheerskosten op € 9,4 miljoen jaarlijks? Deze leden willen weten hoe het
met de verdere doorontwikkeling gaat wanneer de situatie is bereikt dat
alle budgethouders zijn aangesloten. Vallen die dan onder de jaarlijkse
beheerkosten? En wat zijn de beheerkosten van het huidige pgb-systeem?
Hoeveel heeft de SVB de laatste jaren ontvangen aan beheerkosten? Klopt
het dat een deel van de € 9,4 miljoen beschikbaar is voor de SVB en het
andere deel voor de beheerder van het zorgdomein? En hoe is de € 9,4
miljoen verdeeld over het zorgdomein en het financieel domein?
De leden van de CDA-fractie lezen in de brief dat nog niet alle functionaliteiten voor vooral gemeenten en SVB zijn gerealiseerd. Hoe is het
mogelijk dat in sommige gemeenten voor gebruikers dan toch wordt
overgegaan naar PGB 2.0? De functionaliteiten voor de SVB hebben toch
een landelijke werking? Waarom kan het dan op de ene plek wel en op de
andere niet? Genoemde leden vragen dit ook met betrekking tot
gemeenten. Het is toch niet zo dat elke gemeente een totaal ander
ICT-systeem kent? Waarom is er niet gekozen om de tranches per
ICT-systeem en de daarbij aangesloten gemeenten te doen? En is
overigens nu al zeker dat alle gemeenten gaan meewerken? Als dit niet
het geval is, welke sancties heeft de Minister wanneer een gemeente niet
wil meewerken?
De leden van de CDA-fractie constateren dat er zowel een beheerder is
voor het zorgdomein als het financieel domein en zij hebben hierover
enkele vragen. Waarom is er niet gekozen om tot één beheerder te komen
van beide domeinen? Zijn er wettelijke bepalingen dat de SVB beheerder
moet zijn van het financieel domein? Is er dan geen sprake van een
monopolie en hoe wenselijk is dat? Klopt het dat het financieel domein
niet in open source is ontwikkeld? Is het mogelijk dat ook de software van
het financieel domein open source wordt? En zo nee, waarom niet? Stel
dat een organisatie het financieel domein goedkoper kan beheren dan de
SVB, is het dan mogelijk dat die andere organisatie een concessie kan
krijgen? En zo niet, waarom niet?
De leden van de CDA-fractie hebben nog een aantal vragen over DigiD.
Klopt het dat mensen in het nieuwe PGB 2.0-systeem verplicht zijn om in
te loggen via DigiD? Hoeveel kost een inlog van een cliënt via DigiD per
keer? Waar gaan deze middelen naar toe? Wie betaalt deze middelen?
Waarom wordt het niet mogelijk gemaakt om naast DigiD via andere wijze
in te loggen? Klopt het dat het technisch mogelijk is om via de IRMA-app
het mogelijk te maken om te kunnen inloggen in het PGB 2.0-systeem?
Hoe kijkt de Minister aan tegen het idee om het inloggen via de IRMA-app
mogelijk te maken? Zijn er wettelijke bepalingen dat iemand verplicht
moet inloggen via DigiD? En zo ja, welke bepalingen zijn dat?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

3

De leden van de CDA-fractie lezen in de brief dat tot en met het eerste
kwartaal van 2021 stapsgewijs steeds grotere groepen aangesloten
worden op het PGB 2.0-systeem. Kan de Minister aangeven hoe deze
groepen eruitzien en wie wanneer aansluit op het PGB 2.0-systeem?
Genoemde leden zijn benieuwd naar de eerste resultaten en ervaringen
naar aanleiding van de eerste groep voorlopers die sinds enkele maanden
gebruikmaakt van het PGB 2.0-systeem. Kan de Minister de eerste
resultaten nader toelichten? En kan de Minister aangeven wat er (nog) niet
goed loopt; waar lopen de voorlopers tegenaan?
Tot slot vragen de leden van de CDA-fractie aandacht voor de mensen die
gebruikmaken van een pgb, maar niet digitaal vaardig zijn en / of niet de
beschikking hebben over een computer. Hoe gaat de Minister ervoor
zorgen dat ook zij profiteren van de baten van het PGB 2.0-systeem?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief die de
Minister op 27 juni 2019 naar de Kamer heeft verstuurd. Enkele vragen zijn
opgekomen aan de hand van deze brief.
De veranderingen die gepaard gaan met de invoer van het PGB
2.0-systeem zullen voor veel mensen leiden tot minder administratieve
lasten, zo stelt de Minister. Echter is deze verandering niet voor iedereen
gunstig. Mensen zonder computerervaring of mensen die problemen
hebben met verandering in het algemeen zullen mogelijk vast willen
houden aan het oude systeem. Hoewel het mogelijk is om op papier te
blijven werken, gaan er hoe dan ook veranderingen plaatsvinden. Niet alle
formulieren gaan meer naar de SVB na invoering van het nieuwe
systeem, maar in sommige gevallen moeten formulieren opgestuurd
worden naar het zorgkantoor. De leden van de D66-fractie willen graag
weten van de Minister of er voldoende wordt gecommuniceerd over de
veranderingen die voor deze groep aankomend zijn, en hoe de zorgkantoren en de SVB ermee omgaan wanneer hierdoor problemen ontstaan.
Reeds is de gemeente Westland overgestapt op het nieuwe PGB
2.0-systeem. De leden van de D66-fractie vernemen graag een laatste
stand van zaken van de implementatie van het PGB 2.0-systeem in deze
gemeente.
Verder vragen genoemde leden of de Minister al een planning heeft voor
de verdere implementatie van het PGB 2.0-systeem. Kan de Minister al
een uiteindelijke implementatiedatum noemen voor het gehele systeem?
De SVB is verantwoordelijk voor het overzetten van de cliëntgegevens van
Mijn PGB naar het nieuwe pbb-portaal. De leden van de D66-fractie willen
graag weten wat de procedure is wanneer hierbij fouten worden gemaakt.
Worden pgb-houders gevraagd om deze informatie te verifiëren? Heeft de
SVB extra mensen ter beschikking die problemen kunnen oplossen en
vragen kunnen beantwoorden tijdens de overgangsperiode?
In de brief wordt meerdere malen gesproken over kosten die «ongeveer»
een bedrag bedragen of «circa» een bedrag zijn. Deze leden willen graag
voor alle genoemde bedragen in de brief de exacte begrote waarden
weten zoals die er nu liggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

4

Doorontwikkeling
In de brief lezen de leden van de D66-fractie dat er voor doorontwikkeling
van het PGB 2.0-systeem tussen de € 1,5 en de € 2,0 miljoen is begroot
per release, met in totaal 10 releases in het vooruitzicht. In totaal is er voor
doorontwikkeling € 20,5 miljoen begroot. Kan de Minister toelichten hoe
deze begroting van € 20,5 miljoen tot stand is gekomen? Verder willen
deze leden graag weten of VWS de enige partij is die een financiële
bijdrage levert aan de doorontwikkeling of dat meerdere partijen dat
doen. Mochten er meerdere partijen hieraan bijdragen dan vernemen
genoemde leden graag van de Minister welke partijen hier nog meer aan
bijdragen en welk deel zij vergoeden.
Implementatiekosten
In de brief wordt beschreven dat het aansluiten van de zogenoemde
voorlopers € 0,3 miljoen zal kosten. De eerste tranche van de landelijke
uitrol zal ongeveer € 1,5 miljoen bedragen en de daaropvolgende vier
tranches zullen ieder € 4,3 miljoen kosten. Het bedrag van € 0,3 miljoen
betreft tussen de 1.000 en de 2.000 budgethouders en het bedrag van
€ 4,3 miljoen betreft 25.000 budgethouders, maar voor het bedrag van
€ 1,5 miljoen wordt dit niet gespecificeerd. De leden van de D66-fractie
verzoeken de Minister om nader te verklaren over hoeveel budgethouders
het hier gaat. Zoals in de brief vermeld is het PGB 2.0-systeem nog niet
klaar voor landelijke uitrol. Derhalve willen genoemde leden graag weten
welk percentage pgb-houders aangesloten zal zijn op het nieuwe systeem
na het uitrollen van de bovengenoemde tranches. In de brief staat dat de
ketenpartijen in totaal € 19 miljoen zullen uitgeven aan het uitrollen van
de bovengenoemde tranches. Kan de Minister verduidelijken welke
ketenpartijen precies verantwoordelijk zijn voor de implementatiekosten
en welke kosten zij precies zullen dekken? Verder staat er in de brief dat er
€ 5,3 miljoen nodig is voor de implementatie bij de SVB. Deze leden
willen graag weten of dit bedrag van € 5,3 miljoen opgeteld moet worden
bij de € 19 miljoen om tot de totale implementatiekosten te komen of dat
deze € 5,3 miljoen onderdeel zijn van de genoemde € 19 miljoen.
Beheerkosten
Uit de brief blijkt dat de beheerkosten € 9,4 miljoen bedragen. Aangezien
het systeem tot op heden nog niet klaar is voor landelijke uitrol, vragen de
leden van de D66-fractie of dit de landelijke structurele kosten zijn, of
alleen de beheerkosten voor de geïmplementeerde tranches. Ook willen
deze leden graag weten hoe het kan dat de beheerkosten bijna de helft
bedragen van de implementatiekosten en vragen de Minister toe te lichten
hoe dit bedrag tot stand is gekomen. Verder willen genoemde leden graag
weten of VWS de enige partij is die een financiële bijdrage levert aan de
beheerkosten of dat meerdere partijen dat doen. Mochten er meerdere
partijen hieraan bijdragen dan willen zij graag weten welk bedrag de
verschillende partijen hieraan bijdragen.
Begrijpen de leden van de D66-fractie het goed dat er in totaal dus € 20,5
miljoen doorontwikkelkosten zijn, € 19 miljoen implementatiekosten en
€ 9,4 miljoen beheerkosten? Kan de Minister tot slot in een overzichtelijke
tabel toelichten welke partijen er precies een financiële bijdrage leveren
aan de verschillende kostenposten. Begrijpen deze leden het goed dat er
in totaal een bedrag van € 48,9 miljoen benodigd is voor de implementatie van het PGB 2.0-systeem? Kan de Minister toelichten hoe deze
bedragen zich verhouden tot de bedragen die heden ten dage staan in de
begroting voor 2020 van het Ministerie van VWS. Hierin wordt vermeld
dat in 2019 het budget € 14,7 miljoen bedraagt en dat in 2020 het budget

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

5

€ 18,3 miljoen bedraagt. In totaal is er van 2019 tot en met 2024 een
bedrag van € 34,4 miljoen beschikbaar gesteld. Daarom verzoeken de
leden van de D66-fractie de Minister te verduidelijken hoe deze kosten van
€ 48,9 en € 34,4 miljoen zich tot elkaar verhouden.
Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
De leden van GroenLinks-fractie hebben met interesse kennisgenomen
van de brief van de Minister ten aanzien van het kostenoverzicht PGB 2.0.
Genoemde leden zijn tevreden over het feit dat blijkt dat de Minister, net
als deze leden, het belang van het pgb als instrument tot het maken van
zelfstandige zorgkeuzes inziet en ondersteunt. De leden van de
GroenLinks-fractie hebben nog enkele vragen.
De samenwerking tussen Per Saldo en VWS ten behoeve van zowel
budgethouders als verstrekkers lijkt in goede harmonie te verlopen. De
doorontwikkeling zal stapsgewijs verlopen in voortdurend overleg tussen
stakeholders. Heeft de Minister tevens al zicht op het aantal gemeenten en
zorgkantoren dat bereid is mee te denken over verdere ontwikkeling en
daarmee een breed gedragen beeld te krijgen over waar de prioriteiten
liggen?
Concrete ervaringen met een nieuw systeem zijn cruciaal om een goede
visie te ontwikkelen op de verdere implementatie van het PGB 2.0. De
leden van de GroenLinks-fractie zijn benieuwd of ook de ervaringen van
de medewerkers van deelnemende zorgkantoren zijn meegenomen bij de
overwegingen tot verdere implementatie. Welke conclusies kunnen
getrokken worden uit dergelijke ervaringen en in hoeverre worden die
teruggezien in de verdere implementatie?
Dezelfde vraag geldt voor de deelnemende zorgvragers: welke conclusies
kunnen getrokken worden uit hun ervaringen en in hoeverre worden die
teruggezien in de verdere implementatie? Is de evaluatie van die
ervaringen ook meegenomen in de berekening van de implementatiekosten?
Even belangrijk vinden de leden van de GroenLinks-fractie het om bij
verdere implementatie te kijken naar de ervaringen van de voorlopers bij
gemeenten. Hoe hebben gemeentelijke medewerkers de ontwikkeling tot
nu toe ervaren? En komen die ervaringen overeen met misschien wel de
belangrijkste groep: de daadwerkelijke hulpvragers? In hoeverre worden
deze ervaringen meegewogen in de verdere implementatie en welk deel
van de implementatiekosten is gereserveerd voor de evaluatie hiervan?
Ten slotte merken de leden van de GroenLinks-fractie op dat zowel de
implementatiekosten als de structurele kosten voor het nieuwe systeem
vrij hoog zijn. Er wordt gesteld dat de baten worden gevonden in o.a. veel
minder fte. Hoe gaat dat worden gemonitord? Bovendien blijken veel
ICT-systemen toch weer complex te worden en dit zal dan weer vragen
om extra interventies en bijsturen. Hoe wordt hier gegarandeerd dat dit
nu niet gaat gebeuren?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het kostenoverzicht PGB 2.0-systeem. Deze leden hebben naar aanleiding
van het overzicht onderstaande opmerkingen en vragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

6

Algemeen
De leden van de SP-fractie vinden het belangrijk dat er voor de uitvoering
van het pgb nu een systeem wordt ontwikkeld dat zorgt voor een betere
ondersteuning van de budgethouders, standaardisatie, borging van de
verantwoordelijkheden van verstrekkers en een structurele reductie van
de uitvoeringskosten. Genoemde leden vragen met betrekking tot het doel
om te komen tot een reductie in de uitvoeringskosten wat daarbij precies
de verwachtingen zijn qua reducties.
Een aantal gemeenten en zorgkantoren is momenteel al voorloper, zij
maken al gebruik van het nieuwe systeem om ervaringen hiermee te
testen. De leden van de SP-fractie vragen wat precies hun ervaringen zijn
met het nieuwe systeem tot op heden. Is daarbij ook bekend wat de
pgb-houders in die betreffende gemeenten zelf van het systeem vinden?
Zo nee, dan vragen genoemde leden of dit alsnog onderzocht kan worden.
Doorontwikkeling, implementatiekosten en beheerkosten
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat de bij de ontwikkeling, de
uitrol en het beheer van het systeem benodigde financiële middelen
momenteel hoog oplopen. Als deze leden simpelweg de verschillende
genoemde bedragen bij elkaar optellen komen zij uit op zo’n € 45,6
miljoen exclusief de structurele beheerkosten van € 9,4 miljoen. Wat is
het oordeel van de Minister met betrekking tot dit bedrag, komt dit bedrag
bijvoorbeeld overeen met de benodigde kosten die van te voren voor het
systeem waren ingeschat? En wat is vervolgens de mening van de
Minister met betrekking tot de verhouding tussen de kosten voor de bouw
en het beheer van het PGB 2.0-systeem versus de door het nieuwe
systeem te verwachten reducties? Tevens hebben de leden van de
SP-fractie hierover nog wat algemenere vragen. Zij horen allereerst graag
of de ontwikkelcapaciteit die nodig is voor de doorontwikkeling van het
PGB 2.0-systeem de komende periode voldoende aanwezig is en zij
vragen hoe het staat met de (bescherming van) privacy in het PGB
2.0-systeem. Daarnaast ontvangen deze leden graag een nadere
toelichting op allereerst de samenwerking tussen de verschillende
ketenpartners sinds VWS de regie heeft overgenomen. Is deze samenwerking verbeterd ten opzichte van de periode daarvoor en hoe staat het
daarbij met de aansluiting van de zorgverzekeraars op deze samenwerking? Ten tweede vragen zij welke maatregelen er worden genomen
om in het systeem fraude sneller te kunnen opsporen.
Baten
Kunnen de baten van het PGB 2.0-systeem wellicht uitgedrukt worden in
een bedrag? Wat gebeurt er daarnaast met de ongeveer 300 fte bij de SVB
die niet meer nodig zijn na de invoering van het nieuwe PGB 2.0-systeem?
Tot slot
Ten slotte merken de leden van de SP-fractie op dat het wel erg lang duurt
voordat iedereen gebruik kan maken van het nieuwe systeem, namelijk
pas in 2021. Er zal, zo lezen deze leden, gewerkt worden met zo’n tien
verschillende releases waardoor steeds meer gebruikers op het nieuwe
systeem aangesloten worden. Kan meer inzicht gegeven worden in hoe
deze tien tranches eruitzien?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

7

Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
Doorontwikkeling
De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling het
kostenoverzicht PGB 2.0-systeem gelezen. Genoemde leden hebben
enkele vragen ter verduidelijking. Wat zijn de ervaringen van de voorlopende zorgkantoren? Hoe werd dit ervaren door medewerkers van het
zorgkantoor en door zorgvragers die hebben deelgenomen? Tevens
vragen deze leden wat de ervaringen zijn van de voorlopende gemeenten.
Hoe werd dit ervaren door medewerkers van de gemeenten en door
hulpvragers die hebben deelgenomen? Is er voldoende ontwikkelcapaciteit? Hoe wordt de privacy gewaarborgd in het systeem? Is na de
overname van de regie door VWS de samenwerking tussen de ketenpartners verbeterd? Als laatste vraag willen de leden van de PvdA-fractie
graag weten hoe het staat met de aansluiting van de zorgverzekeraars.
II. REACTIE VAN DE MINISTER
Inleiding
Vanwege de overlap en samenhang tussen enkele vragen die zijn gesteld
door de verschillende fracties, zijn de vragen op onderwerp geclusterd. De
vragen zijn ingedeeld op de volgende onderwerpen:
1. Doorontwikkeling
2. Implementatie en invoering
3. Beheer
4. Begroting en kosten
5. Overige vragen
De reactie op de verschillende onderwerpen wordt voorafgegaan door
een algemene inleiding, waarin de voortgang met betrekking tot de
doorontwikkeling en invoering van het PGB2.0-systeem wordt vermeld.
0. Voortgang PGB2.0
Overname
Het PGB2.0-systeem voorziet in meer gebruikersgemak voor budgethouders, zorgverleners en verstrekkers en geeft hen onder andere in een
vroeg stadium zekerheid over de status van ingediende declaraties.
PGB2.0 zal leiden tot lagere uitvoeringskosten en hogere rechtmatigheid.
Het PGB2.0-systeem bestaat uit een Financieel domein dat ontwikkeld en
beheerd wordt door de SVB en een Zorgdomein dat in opdracht van
Zorgverzekeraars Nederland (ZN) ontwikkeld is door zorgverzekeraar
DSW. Vanaf 1 januari 2019 heeft VWS het opdrachtgeverschap en de
eindverantwoordelijkheid voor de verdere doorontwikkeling van het
Zorgdomein overgenomen van ZN en daarmee is de ontwikkeling door
DSW ook beëindigd. Vanaf dit moment heeft VWS het opdrachtgeverschap en is eindverantwoordelijk voor het integrale PGB2.0-systeem.
Op 29 juli 2019 is het Zorgdomein succesvol verhuisd van het datacenter
van DSW naar het overheidsdatacenter ODC-Noord (onderdeel van de
Tijdelijke beheer- en ontwikkelorganisatie onder aansturing van VWS). De
overgang van het Zorgdomein van DSW naar de Tijdelijke beheer- en
ontwikkelorganisatie heeft meer inspanning gekost dan was voorzien. Uit
testen van de door DSW ontwikkelde software (uitgevoerd door de
Software Improvement Group) en een analyse van de Landsadvocaat, was
al gebleken dat de overgang van het Zorgdomein van een private naar
een publieke omgeving technische aanpassingen vereist. Daar gelden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

8

immers de privacy-, toegankelijkheid- en veiligheidsvereisten van de
overheid. Na ontvangst werd zichtbaar dat het geschikt maken van het
Zorgdomein voor de publieke omgeving een grotere mate van technische
aanpassing en doorontwikkeling vereiste dan eerder was voorzien.
Doorontwikkeling
Zoals eerder met u gedeeld, heb ik samen met betrokken partijen bewust
gekozen voor een beheerste en stapsgewijze invoeringsstrategie door
middel van het aansluiten van voorlopers voorafgaand aan grotere
aantallen gebruikers. We leren hierbij van elke stap die gezet wordt. In juli
2019 is voorloper zorgkantoor Flevoland (Zilveren Kruis) succesvol
aangesloten en vervolgens is op 9 september Zorgkantoor Zeeland (CZ)
aangesloten. Ook deze aansluiting verliep succesvol en heeft tevreden
gebruikers opgeleverd. Van deze stappen hebben we veel geleerd.
Samen met de ketenpartijen constateer ik dat het beoogde leereffect van
de gekozen invoeringsstrategie werkt en dat dit een verstandige en
noodzakelijke werkwijze is. Ook heeft het aansluiten van voorlopers laten
zien dat er nog additionele technische aanpassingen in de software nodig
zijn om grotere aantallen verstrekkers en daarmee budgethouders en
zorgverleners aan te sluiten. Een door mij gevraagde contra-expertise
bevestigt dit beeld. De benodigde aanpassingen zijn van belang om een
stabiele werking van het systeem en beperking van de kosten van beheer
bij grotere aantallen gebruikers te kunnen borgen. Op dit moment worden
de benodigde technische aanpassingen in de software doorgevoerd zodat
steeds meer gebruikers gebruik kunnen maken van het systeem. Ik heb
besloten om hier extra capaciteit op in te zetten.
Daarnaast blijkt uit de nu opgedane ervaringen met de voorlopers dat het
aansluiten op PGB2.0 een heel intensief traject is voor de verstrekkers, de
SVB en de Tijdelijke beheer- en ontwikkelorganisatie. Daarom wordt de
invoeringsorganisatie aangepast op het gerichter ondersteunen van
gemeenten en zorgkantoren.
Invoering
Samen met de ketenpartijen heb ik de intentie om de invoeringstijd zo
kort mogelijk te laten zijn, waarbij zorgvuldigheid en daarmee de
dienstverlening aan budgethouders en zorgverleners voorop staan. Ik wil
u informeren dat, op basis van de leerervaringen met de voorlopers, de
ketenpartijen en ik het verstandig vinden om meer tijd te nemen voor de
invoering. De verwachting is op dit moment dat de invoering doorloopt in
2021. Vanuit het standpunt zorgvuldigheid gaat boven snelheid bepaal ik
samen met de betrokken partijen na elke volgende stap in de invoeringsstrategie wat de optimale omvang van het aantal nieuwe verstrekkers en
budgethouders is en wanneer deze kunnen aansluiten. Deze aanpak
betekent dat de totale doorlooptijd van de invoering op dit moment nog
niet exact kan worden aangegeven. Elke significante stap laat ik daarbij
extern toetsen.
Komende periode
De aansluitingen worden op deze wijze stap voor stap uitgevoerd. De
eerstvolgende tranche vindt plaats begin november en sluiten de
volgende zorgkantoren van CZ aan:
• zorgkantoor Zuid-Hollandse Eilanden
• zorgkantoor West-Brabant
Hierbij wordt continu zorgvuldig bezien of alles in gereedheid is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

9

De afgelopen periode hebben de gemeenten Rijssen-Holten, Smallingerland en Het Hogeland voorbereidingen getroffen om in november aan
te sluiten op PGB2.0. Er blijkt echter meer tijd nodig te zijn om invulling te
geven aan de randvoorwaarden die vooraf door alle betrokken partijen
zijn gesteld, bijvoorbeeld op het gebied van conversie en communicatie
naar budgethouders en zorgverleners. Daarom is gezamenlijk besloten
om de aansluiting van deze gemeenten door te schuiven van november
naar het voorjaar van 2020.
De eerste tranche in 2020 vindt eind januari plaats. Dit betreffen budgethouders die vallen onder de reeds aangesloten zorgkantoren en de
gemeente Westland, maar die vanwege hun verplichtingen als werkgever
nog niet konden aansluiten op het PGB2.0-systeem, omdat zij gedurende
het belastingjaar niet kunnen wisselen van salarispakket.
Voor de periode maart tot en met juni 2020 zijn een aantal tranches
voorzien. In deze periode sluiten minimaal de volgende verstrekkers aan
het PGB2.0-systeem:
• overige zorgkantoren CZ-groep
• overige zorgkantoren Zilveren Kruis
• zorgkantoor ENO
• zorgkantoren Zorg en Zekerheid
• gemeente Smallingerland
• gemeente Het Hogeland
• gemeente Sudwest Fryslân
• mogelijk gemeente Rijssen-Holten
In de volgende voortgangsrapportage informeer ik u over verstrekkers die
in de periode juli tot en met november 2020 aansluiten. In de daaropvolgende rapportages zal ik u vervolgens informeren over welke partijen
aansluiten in de daaropvolgende perioden.
Ik heb waardering voor de wijze waarop partijen zich gezamenlijk
inspannen voor het belang van de budgethouder, de zorgverlener en de
keten. Het afgelopen jaar hebben we met elkaar intensief geïnvesteerd in
onze ketensamenwerking met als resultaat dat er sprake is van onderling
vertrouwen, zowel in de keten als in het PGB2.0-systeem en het slagen
daarvan.
1. Doorontwikkeling
Onderstaand zijn vragen inzake de doorontwikkeling per fractie
geclusterd.
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
1)

Vraag: Welke andere functionaliteiten voor vooral gemeenten en
SVB zijn nog niet gerealiseerd?
Antwoord: Door alle ketenpartijen zijn in 2017 requirements
opgesteld. Deze requirements (minimale eisen qua functionaliteit)
zijn afgestemd in de keten. Met name voor de gemeenten en de SVB
zijn nog niet alle benodigde requirements gerealiseerd. Voor de SVB
betreft het onder andere onderdelen die te maken hebben met de
functionaliteit die raakt aan het doorvoeren van wijzigingen met
Terugwerkende Kracht (TWK), het verwerken van vorderingen, het
klantbeeld (noodzakelijk ter ondersteuning budgethouder) en het
efficiënter verwerken van declaraties. Voor de gemeenten zijn dat
onder andere nieuwe requirements ten opzichte van PGB1.0. Deze
requirements zijn op dit moment ook niet in het huidige systeem
aanwezig, zoals het werken met zorgfunctiecodes, het kunnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

10

2)

3)

4)

inrichten van lokaal beleid door proceskeuzes en het kunnen
omgaan met samenwerkingsverbanden tussen gemeenten.
Vraag: Waar zitten hierin hickups voor de gebruikers?
Antwoord: Het ontbreken van de bij vraag 1 benoemde functionaliteit voor de SVB, zorgt ervoor dat er nog handmatige work-arounds
nodig zijn om bepaalde zaken (bijvoorbeeld het verwerken van
declaraties met terugwerkende kracht) toch mogelijk te maken op
een manier waardoor de budgethouder en zorgverlener hier geen
tot minimaal hinder van ondervinden. Het is wel mogelijk dat door
het ontbreken van deze functionaliteit er meer vorderingen kunnen
ontstaan. Daarnaast zorgt het ontbreken van functionaliteit voor
gemeenten er voor dat bepaalde groepen gemeenten (bijvoorbeeld
samenwerkingsverbanden) op dit moment nog niet kunnen
aansluiten, omdat zij niet op de juiste manier kunnen inloggen op
het systeem en voor hen nog niet kan worden voldaan aan de eisen
die gesteld worden op het gebied van security en privacy.
Vraag: Waarom spreekt de Minister over doorontwikkelen van het
systeem. Is het niet beter te spreken over afmaken van het PGB2.0systeem?
Antwoord: Er heeft een overdracht plaatsgevonden van een
werkend systeem van de private omgeving van DSW naar het
publieke domein van ODC-Noord in juli van dit jaar. Het systeem
ondersteunt op dit moment de aangesloten budgethouders,
zorgverleners, SVB en verstrekkers. Parallel aan de verdere
aansluitingen van verstrekkers, budgethouders en zorgverleners
wordt de software doorontwikkeld om aan de privacytoegankelijkheid- en veiligheidsvereisten van de overheid en het
volledige programma van eisen van de partijen te voldoen.
Vraag: Kan de Minister aangeven op welke wijze gemeenten
betrokken zijn bij het PGB2.0-systeem?
Antwoord: Via de VNG worden de gemeenten betrokken bij alle
aspecten van het voortbrengingsproces. De gemeenten hebben, via
de VNG, hun eisen en wensen in 2017 kenbaar gemaakt. Deze
requirements zijn meegenomen in de Roadmap. Daarnaast zijn de
gemeenten via de VNG actief betrokken in het «Gebruikersoverleg
PGB2.0» waarin alle betrokken partijen samen de benodigde
functionaliteit voor het systeem bespreken en voorstellen doen.
Deze voorstellen worden als RFC’s (Request For Change) voorgelegd
aan de Programmaraad PGB2.0. Hierin bepaalt VWS samen met de
ketenpartners of de gevraagde en/of gewijzigde functionaliteit op de
releasekalender wordt geplaatst. Ook hierin zijn de gemeenten via
de VNG betrokken. Daarnaast zijn de gemeenten via hun afvaardiging betrokken bij de inrichting en de uitvoering van het beheer.
Tot slot zijn de gemeenten via de VNG onderdeel van de werkgroep
Conversie & Invoering en de werkgroep Communicatie & Opleidingen. Gemeenten zijn onder andere via 12 regiosessies in juni/juli en
september/oktober door de VNG geïnformeerd over de status,
voortgang en consequenties van de invoering van het PGB2.0systeem.

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
5)

Vraag: Kunt u aangeven hoe de verdere doorontwikkeling gaat
wanneer de situatie is bereikt dat alle budgethouders zijn aangesloten. Vallen die dan onder de jaarlijkse beheerkosten?
Antwoord: Als alle budgethouders zijn aangesloten, vallen de
kosten die gemaakt worden voor de doorontwikkeling van het
PGB2.0-systeem onder de jaarlijkse beheerkosten. De gebruikers
zullen, net als nu het geval is, betrokken blijven bij de doorontwikkeling van het systeem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

11

Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
6)

7)

Vraag: Heeft de Minister al zicht op het aantal gemeenten en
zorgkantoren dat bereid is mee te denken over verdere ontwikkeling
en daarmee een breed gedragen beeld te krijgen over waar de
prioriteiten liggen?
Antwoord: Er is samen met de ketenpartijen (PerSaldo, BVKZ, de
SVB, ZN, VNG) een voortbrengingsproces opgesteld en dit is
gezamenlijk vastgesteld. Op basis van dat proces zijn alle ketenpartijen direct betrokken bij de verdere ontwikkeling van het PGB2.0systeem. Individuele partijen kunnen aanpassingen en uitbreidingen
voorstellen, die worden in het zogenaamde Gebruikersoverleg (1x
per 4 weken) besproken en indien nodig ter besluitvorming
voorgelegd aan de Programmaraad PGB2.0.
Vraag: Veel ICT-systemen blijken toch weer complex te worden en
dit zal weer vragen om extra interventies en bijsturen. Hoe wordt
gegarandeerd dat dit nu niet gaat gebeuren?
Antwoord: Als opdrachtgever zie ik toe op het koersvast ontwikkelen van het PGB2.0-systeem. In mei 2017 is het geheel aan functionele vereisten in de pgb-keten vastgesteld en in mei 2018 zijn de
eisen vastgesteld die gerealiseerd moeten zijn om over te kunnen
gaan tot de volledige landelijke uitrol. Wijziging van functionaliteiten (bijvoorbeeld naar aanleiding van nieuwe wettelijke vereisten),
kan enkel plaatsvinden na het doorlopen van een formeel changeproces, waarbij VWS besluit in samenspraak met de betrokken
partijen. Daarnaast stuur ik bij op basis van de leerervaringen die
we opdoen met de aanpak van stap voor stap.

Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
8)

9)

Vraag: Is de ontwikkelcapaciteit die nodig is voor de doorontwikkeling van het PGB2.0-systeem de komende periode voldoende
aanwezig?
Antwoord: Na de overdracht van het Zorgdomein is door de
Tijdelijke Beheer- en Ontwikkelorganisatie (TBO) gestart met het
beheren en doorontwikkelen van het Zorgdomein van het PGB2.0systeem. De omvang van de benodigde ontwikkelcapaciteit is hierbij
vastgesteld op basis van testen van software op de DSW-omgeving
(uitgevoerd door de Software Improvement Group) en een analyse
van de Landsadvocaat.
Inmiddels is bekend dat de overname van het Zorgdomein meer
capaciteit heeft gekost dan verwacht en dat er meer additionele
technische aanpassingen in de software nodig zijn dan was
voorzien. Op basis van dit inzicht heb ik besloten extra ontwikkelcapaciteit in te zetten en is deze reeds aangetrokken.
Vraag: Kan er meer inzicht gegeven worden in hoe deze tien
tranches eruitzien?
Antwoord: Uit de vraag haal ik dat hier eigenlijk bedoeld wordt de
tien releases zoals beschreven in de brief. De doorontwikkeling van
het PGB2.0-systeem wordt uitgevoerd op basis van een Agile
aanpak. Dat wil zeggen dat op basis van een vast schema van 6
weken in afstemming met de ketenpartners nieuwe functionaliteit
wordt toegevoegd aan het PGB2.0-systeem. Op die manier kunnen
de gebruikers van het systeem profiteren van nieuwe functionaliteit
zodra die gereedkomt. Eventuele problemen die zich voordoen
worden door een apart team opgepakt en direct opgelost. In overleg
en afstemming met de ketenpartners wordt invulling gegeven aan
de 6-wekelijkse sprints. Per kwartaal wordt een plan opgesteld
waaruit blijkt wat in de komende twee sprints gerealiseerd wordt
met de daarbij behorende begrote kosten en deze zal ter besluitvor-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

12

ming worden voorgelegd om de beheersbaarheid van de ontwikkeling te borgen.
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
10)

Vraag: Is er voldoende ontwikkelcapaciteit?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 8.

2. Implementatie en Invoering
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
11)

12)

13)

14)

Vraag: Het budgethoudersportaal is ontwikkeld door zorgverzekeraar DSW. De pilot is ook gehouden in een gebied met veelal DSW
verzekerden. Waarom is er geen pilot uitgevoerd in gebieden met
meer andere verzekerden om te achterhalen of de systemen en
wijzen van declaraties op elkaar zijn afgestemd?
Antwoord: De pilot is gestart met DSW zorgkantoor en de
gemeente Westland. Daarna is de pilot verder verbreed door de
aansluiting van Zorgkantoor Flevoland (Zilveren Kruis) en Zorgkantoor Zeeland (CZ). Deze uitbreiding is uitgevoerd om ervaring op te
doen met het implementeren en aansluiten van het PGB2.0systeem. Het is een landelijk systeem waarin gekozen is om de
verwerking van onder andere declaraties zo uniform mogelijk te
laten plaatsvinden.
Vraag: Het Zorgdomein is nog niet geschikt voor landelijke uitrol
omdat nog niet alle functionaliteiten voor vooral gemeenten en SVB
zijn gerealiseerd. Hoe kan de basis goed zijn, maar is uitrol niet
mogelijk? Antwoord: De basis van het PGB2.0-systeem is
voldoende maar is vooral gebaseerd op de eisen en wensen van de
budgethouders (voorheen genoemd het budgethoudersportaal),
maar er zijn nog functionaliteiten nodig zodat (grotere aantallen)
verstrekkers, en daarmee meerdere budgethouders en zorgverleners, gebruik kunnen maken van PGB2.0. In de strategie van kleine
stappen is voorzien dat er functionaliteit ontwikkeld wordt parallel
aan het aansluiten van verstrekkers, budgethouders en zorgverleners. Er is hier dus ook sprake van een afhankelijkheid zoals bij de
inleidende passage over de voortgang reeds aan de orde is
gekomen.
Vraag: Kunt u een update geven over de planning van de invoering
van PGB2.0?
Antwoord: In juli en september zijn de zorgkantoren van Zilveren
Kruis Flevoland en CZ Zeeland aangesloten op het PGB2.0-systeem.
In november zullen twee zorgkantoren aansluiten. De volgende
aansluitingen vinden plaats in 2020. Ook in 2020 zal de focus blijven
liggen op beheerste aantallen aansluitingen, om op deze wijze te
leren en opschaling mogelijk te maken.
Vraag: Wat schuift allemaal op in de tijd en hoe komt dit in de
planning er dan uit te zien?
Antwoord: Zorgvuldigheid gaat boven snelheid, dit staat boven
aan en is leidend voor het tijdspad van invoering. Samen met de
betrokken partijen bepaal ik na elke volgende stap in de invoeringsstrategie wat de optimale omvang van het aantal nieuwe gebruikers
is, welke organisaties dit zijn en wanneer zij kunnen aansluiten. Van
elke aansluiting wordt geleerd en de invoeringsbouwstenen worden
indien nodig verbeterd.
De afgelopen periode hebben de gemeenten Rijssen-Holten,
Smallingerland en Het Hogeland voorbereidingen getroffen om in
november aan te sluiten op PGB2.0. Er blijkt echter meer tijd nodig
te zijn om invulling te geven aan de randvoorwaarden die vooraf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

13

door alle betrokken partijen zijn gesteld, bijvoorbeeld op het gebied
van conversie en communicatie naar budgethouders en zorgverleners. Daarom is gezamenlijk besloten om de aansluiting van deze
gemeenten door te schuiven van november naar het voorjaar van
2020. De eerste tranche in 2020 vindt eind januari plaats. Dit
betreffen budgethouders die vallen onder de reeds aangesloten
zorgkantoren en de gemeente Westland, maar die vanwege hun
verplichtingen als werkgever nog niet konden aansluiten op het
PGB2.0-systeem, omdat zij gedurende het belastingjaar niet kunnen
wisselen van salarispakket.
Voor de periode maart tot en met mei 2020 zijn een aantal tranches
voorzien. In deze periode sluiten de zorgkantoren binnen de
CZ-groep, Zilveren Kruis, ENO, Zorg en Zekerheid en de gemeenten
Smallingerland, Het Hogeland, Sudwest Fryslân en mogelijk
gemeente Rijssen-Holten aan op het PGB2.0-systeem.
In de volgende voortgangsrapportage informeer ik u over verstrekkers die in de periode juni tot en met oktober 2020 aansluiten. In de
daaropvolgende rapportage zal ik u vervolgens informeren over
welke partijen aansluiten in de periode november 2020 tot en met
mei 2021.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
15)

16)

17)

18)

19)

20)

Vraag: In de kostenbrief is te lezen dat nog niet alle functionaliteiten
voor vooral gemeenten en de SVB zijn gerealiseerd. Hoe is het
mogelijk dat in sommige gemeenten gebruikers toch overgaan naar
PGB2.0?
Antwoord: Gemeenten die in deze fase aansluiten op PGB2.0, zijn
zich ervan bewust dat er nog een aantal gewenste functionaliteiten
niet ontwikkeld is, zoals zorgfuncties, proceskeuzes en maximum
tarieven. Zij zijn voorlopers die het gemis van de uiteindelijk
gewenste functionaliteit en het bestaan van work-arounds, voor de
korte termijn, accepteren.
Vraag: De functionaliteiten voor de SVB hebben toch een landelijke
werking?
Antwoord: Ja, dat klopt.
Vraag: Waarom kan het dan op de ene plek wel en op de andere
niet?
Antwoord: In principe kan elke gemeente en elk zorgkantoor
aansluiten. Het is alleen nog niet mogelijk om gemeenten die
onderdeel uitmaken van een samenwerkingsverband aan te sluiten.
Door de beperkingen in en het ontbreken van functionaliteit is, zoals
gezegd, het echter niet mogelijk nu alle gemeenten, zorgkantoren,
budgethouders en zorgverleners op PGB2.0 aan te sluiten.
Vraag: Waarom is er niet gekozen om de tranches per ICT-systeem
en de daarbij aangesloten gemeenten te doen?
Antwoord: Er zijn meer factoren die bepalen of een gemeente kan
aansluiten, zoals andere lopende projecten binnen de gemeente,
beschikbare capaciteit etc. Met de voorlopers is inmiddels kennis
opgedaan met de twee grootste ICT-leveranciers van de gemeenten,
wat wordt meegenomen bij de verdere invoering, waardoor dit naar
verwachting soepeler zal verlopen.
Vraag: Is overigens nu al zeker dat alle gemeenten gaan meewerken?
Antwoord: Ja. De VNG neemt daarin een actieve rol in.
Vraag: Als dit niet het geval is, welke sancties heeft de Minister
wanneer een gemeente niet wil meewerken?
Antwoord: Op dit moment heb ik geen reden om hiervan uit te
gaan. Mocht dit niet het geval zijn, dan zou ik kunnen besluiten om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

14

21)

22)

23)

over te gaan tot het maken van een wettelijke verplichting tot het
gebruikmaken van het PGB2.0-systeem.
Vraag: Tot en met het eerste kwartaal 2021 zullen stapsgewijs
steeds grotere groepen worden aangesloten op het PGB2.0systeem. Kan de Minister aangeven hoe deze groepen eruitzien en
wie wanneer aansluit op het PGB2.0-systeem?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 14.
Vraag: Leden zijn benieuwd naar de eerste resultaten en ervaringen
naar aanleiding van de eerste groep voorlopers die sinds enkele
maanden gebruikmaakt van het PGB2.0-systeem. Kan de Minister
de eerste resultaten nader toelichten?
Antwoord: Budgethouders en zorgverleners die gebruik maken
van PGB2.0 zijn zeer tevreden. Ze ervaren meer gebruiksgemak en
minder administratieve lasten. Ook de aangesloten verstrekkers
ervaren de voordelen van PGB2.0, zoals efficiënte behandeling van
zorgovereenkomsten en de signalering van fraude.
Naast de bovengenoemde positieve ervaring van gebruikers,
hebben we bij de voorlopers geleerd dat het aansluiten op PGB2.0
een intensief traject is voor de verstrekkers, de SVB en de Tijdelijke
beheer- en ontwikkelorganisatie. Daarom zal de invoeringsorganisatie worden ingericht op het gerichter ondersteunen van gemeenten
en zorgkantoren. Daarnaast blijkt uit de nu opgedane ervaringen
met de voorlopers dat er meer technische aanpassingen noodzakelijk zijn voordat grotere groep verstrekkers, dus ook budgethouders en zorgverleners kunnen aansluiten.
Vraag: En kan de Minister aangeven wat er (nog) niet goed loopt;
waar lopen de voorlopers tegen aan?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 22.

Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
24)

25)

26)

Vraag: Wordt er voldoende gecommuniceerd over de veranderingen a.g.v. de invoering van het PGB2.0-systeem naar de aankomende groep?
Antwoord: Zes weken voor aansluiting van een budgethouder en
zijn zorgverlener(s) wordt gestart met de communicatie. Zo worden
meerdere brieven en flyers verstuurd waarin uitleg gegeven wordt
over de wijzigingen ten opzichte van het oude systeem en de
periode van overgang. Ook is er een informatieve website waarop
door middel van animatiefilmpjes stap voor stap wordt getoond hoe
een budgethouder en/of zorgverlener zijn administratie kan
verwerken. Daarnaast wordt op dit moment in het aanvraagproces
van een pgb en tijdens het huisbezoek al uitleg gegeven over de
komst van het PGB-portaal. Na implementatie worden deze
contactmomenten met de budgethouder ook gebruikt om meer
uitleg te geven over het portaal.
Vraag: Hoe gaan zorgkantoren en de SVB om met problemen die
hier ontstaan?
Antwoord: Budgethouders, maar ook zorgverleners hebben één
aanspreekpunt waar zij met vragen over het PGB2.0-systeem terecht
kunnen. Indien vragen hier niet direct beantwoord kunnen worden
is er achter de schermen sprake van een «warme overdracht» zodat
de vraagsteller altijd antwoord krijgt op zijn of haar vraag. De
gemeenten, zorgkantoren en de SVB hebben hier samen met
PerSaldo en BVKZ gezamenlijk werkafspraken over gemaakt.
Vraag: Wat is de laatste stand van zaken van de implementatie van
het PGB2.0-systeem bij de gemeente Westland?
Antwoord: gemeente Westland maakt sinds 18 juni 2018 gebruik
van PGB2.0 en zij krijgen sindsdien automatisch de beschikking over
de nieuwe versies van het PGB2.0-systeem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

15

27)

28)

29)

30)

31)

32)

Vraag: Heeft u al een planning voor de verdere implementatie van
het PGB2.0-systeem?
Antwoord: Zie antwoord vraag 14.
Vraag: Kunt u al een uiteindelijke implementatiedatum noemen
voor het gehele systeem?
Antwoord: Zie het antwoord bij vraag 14.
Vraag: De SVB is verantwoordelijk voor het overzetten van de cliënt
gegevens van Mijn PGB naar het nieuwe PGB-portaal. Kunt u
aangeven wat de procedure is wanneer hierbij fouten worden
gemaakt?
Antwoord: Het overzetten van gegevens is een samenwerking van
de SVB, de Tijdelijke beheer- en ontwikkelorganisatie en de
verstrekker. Er zijn een aantal stappen die gevolgd worden om te
voorkomen dat er fouten gemaakt worden bij het overzetten van
gegevens:
• Voordat de gegevens overgezet worden, wordt de overzetting
een aantal keer getest. Fouten en problemen worden voor het
definitief overzetten gecorrigeerd. Indien blijkt dat deze
correcties niet voldoende zijn, zal de betreffende verstrekker
uitgesloten worden van de lopende invoering en livegang, maar
wordt hij onderdeel van een volgend invoeringsmoment.
• Indien er desondanks tijdens het echte overzetten onverwachte
problemen ontstaan, worden die ter plekke opgelost of direct na
de overzetting opgelost.
• Voor de zekerheid heeft de Tijdelijke beheer- en ontwikkelorganisatie een plan om het overzetten te onderbreken en gegevens
terug te zetten. De budgethouders worden dan geïnformeerd
door de verstrekker en de budgethouder kan verder werken in de
huidige systemen van de SVB.
Vraag: Worden PGB-houders gevraagd om deze informatie te
verifiëren? Antwoord: De overgezette informatie wordt door de
betrokken partijen gecontroleerd. Na controle wordt het PGB2.0
portaal voor de budgethouders vrijgegeven en kunnen de betalingen doorgaan. De budgethouders hebben na de livegang de
mogelijkheid om hun gegevens te controleren en aan te vullen.
Overigens kunnen ook de zorgverleners vanaf dat moment
declaraties digitaal indienen, betalingen volgen en wijzigingen
aanbrengen.
Vraag: Heeft de SVB extra mensen ter beschikking die problemen
kunnen oplossen en vragen kunnen beantwoorden tijdens de
overgangsperiode?
Antwoord: Ja. Bij de SVB zijn extra mensen beschikbaar. Uit de
ervaringen van voorlopers blijkt dat het aantal vragen van budgethouders en zorgverleners beperkt is. Ook PerSaldo en BVKZ staan
paraat om vragen te beantwoorden en indien noodzakelijk warm
door te verbinden.
Vraag: Welk percentage van de PGB-houders zal aangesloten zijn
op het nieuwe systeem na het uitrollen van de bovengenoemde
tranches?
Antwoord: Op dit moment maken 3.000 budgethouders gebruik
van PGB2.0. Dit aantal wordt in november bijna verdubbeld. Met het
zetten van kleine stappen, die steeds groter worden zullen uiteindelijk alle budgethouders gebruik kunnen maken van PGB2.0-systeem.

Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
33)

Vraag: Zijn ervaringen van medewerkers van deelnemende
zorgkantoren meegenomen bij de overwegingen tot verdere
implementatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

16

34)

35)

36)

37)

38)

39)

40)

Antwoord: Iedere aansluiting wordt afgesloten met een evaluatie.
De ervaringen worden meegenomen als verbeteringen in de
volgende aansluiting. Hierdoor wordt bijvoorbeeld de opleiding
voor de medewerkers van de zorgkantoren en de communicatie
naar budgethouders en zorgverleners steeds beter. Een invoering is
een grote verandering voor budgethouders en zorgverleners, maar
ook voor het deelnemende zorgkantoor. Door de voorlopers weten
we nu veel beter wat vooraf gedaan kan worden door verstrekkers,
zodat de budgethouders en zorgverleners alle tijd en aandacht
krijgen op het moment dat zij het systeem gaan gebruiken.
Vraag: Welke conclusies kunnen getrokken worden uit dergelijke
ervaringen van de medewerkers van deelnemende zorgkantoren en
in hoeverre worden die teruggezien in de verdere implementatie?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 33.
Vraag: Welke conclusies kunnen getrokken worden uit dergelijke
ervaringen van de deelnemende zorgvragers en in hoeverre worden
die teruggezien in de verdere implementatie?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 33.
Vraag: Is de evaluatie van die ervaringen ook meegenomen in de
berekening van de implementatiekosten?
Antwoord: Evaluaties zijn onderdeel van de invoeringsstrategie en
dus onderdeel van de begrote implementatiekosten.
Vraag: Hoe hebben gemeentelijke medewerkers de ontwikkeling tot
nu toe ervaren?
Antwoord: De dienstverlening voor de gemeentelijke medewerker
is volop in ontwikkeling. Uit de terugkoppeling blijkt dat de
medewerkers de nu beschikbare functionaliteiten voor de budgethouder positief ervaren. Zodra er meerdere gemeenten zijn
aangesloten is hier een beter beeld over te geven.
Vraag: Komen die ervaringen overeen met misschien wel de
belangrijkste groep: de daadwerkelijke hulpvragers?
Antwoord: Ja, ook de budgethouders geven aan de beschikbare
functionaliteiten als positief te ervaren, zoals makkelijk in gebruik en
intuïtief.
Vraag: In hoeverre worden ervaringen meegewogen in de verdere
implementatie?
Antwoord: Door het houden van evaluaties en het vragen van
feedback worden de ervaringen meegenomen in de ontwikkeling
van de communicatieve begeleiding, maar ook in de doorontwikkeling van het systeem en de bijbehorende dienstverlening.
Vraag: Welk deel van de implementatiekosten is gereserveerd voor
de evaluatie hiervan?
Antwoord: Er worden regelmatig gebruikersonderzoeken en
evaluaties van de aansluitingen uitgevoerd. Kosten zijn onderdeel
van de implementatiekosten.

Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
41)

42)

Vraag: Wat zijn de ervaringen van de gemeenten en zorgkantoren
die als voorlopers zijn aangesloten op het nieuwe systeem?
Antwoord: De ervaringen van de medewerkers van de gemeente
Westland en de zorgkantoren van DSW, Zilveren Kruis Flevoland en
CZ Zeeland zijn overwegend positief. Zij geven aan dat de voordelen
ten opzichte van het huidige systeem met name te maken hebben
met het inzicht wat ze nu hebben in de financiële status van de
budgethouder en de efficiënte verwerking van de zorgovereenkomsten. Dat laatste is hierdoor een volledig digitaal proces geworden.
Vraag: Is daarbij ook gekeken wat de pgb-houders in die betreffende gemeenten zelf van het systeem vinden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

17

43)

Antwoord: Ja, ook de budgethouders geven aan de beschikbare
functionaliteiten als positief te ervaren.
Vraag; Zo nee, dan vragen genoemde leden of dit alsnog onderzocht kan worden.
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 42.

Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
44)
45)

46)
47)

48)

Vraag: Wat zijn de ervaringen met de voorlopende zorgkantoren?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 41.
Vraag: Hoe werd dit ervaren door de medewerkers van het
zorgkantoor en door de zorgvragers die hebben deelgenomen?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 41.
Vraag: Wat zijn de ervaringen van de voorlopende gemeenten?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 41.
Vraag: Hoe werd dit ervaren door de medewerkers van de
gemeenten en door de hulpvragers die hebben deelgenomen?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 41.
Vraag: Hoe staat het met de aansluiting van de zorgverzekeraars?
Antwoord: Ook zorgverzekeraars zullen aansluiten op het
PGB2.0-systeem. Er wordt op dit moment gewerkt het definiëren
van de eisen door de zorgverzekeraars.

3. Tijdelijk en structureel beheer
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
49)

Vraag: Wordt een deel van de beheerkosten ad € 9,4 miljoen
besteed aan doorontwikkeling?
Antwoord: Ja, in de beheerkosten wordt rekening gehouden met
de doorontwikkeling van het PGB2.0-systeem, daarvoor is structurele inzet van één ontwikkelteam ingecalculeerd.

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
50)

51)

52)

Vraag: De CDA-fractie constateert dat er een beheerder is voor het
Zorgdomein en het Financieel domein. Waarom is er niet gekozen
om tot één beheerder te komen van beide domeinen?
Antwoord: De uitvoering van PGB-betalingen en het beheren van
de budgetten zijn wettelijke taken van de SVB. Voor de uitvoering
van die wettelijke taak heeft SVB het Financieel domein ontwikkeld
en voert de SVB het beheer hierover uit. Ik onderzoek op dit
moment de mogelijkheden waarop het beheer van het PGB2.0systeem (Zorgdomein en Financieel domein samen) structureel kan
worden vormgegeven en bereid hier besluitvorming op voor. Ik zal
de Kamer informeren over dit besluit.
Vraag: Zijn er wettelijke bepalingen dat de SVB beheerder moet zijn
van het Financieel domein?
Antwoord: Het verrichten van betalingen en wat verder noodzakelijk is om deze taak goed uit te kunnen voeren is een wettelijke
taak van de SVB. Het beheer van het Financieel domein is hier
onderdeel van.
Vraag: Is er dan geen sprake van een monopolie en hoe wenselijk is
dat?
Antwoord: De Sociale Verzekeringsbank (SVB) mag de salarisadministratie en werkgeversondersteuning voor mensen met een
persoonsgebonden budget (pgb-houders) uitvoeren. De SVB voert
hiermee een publieke taak uit die niet onder de Wet Markt &
Overheid valt. Daarom kan de SVB de ondersteuning gratis aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

18

53)

54)

budgethouders beschikbaar stellen. Dat heeft de Autoriteit
Consument & Markt (ACM) vastgesteld op 3 december 2018.
Vraag: Stel dat een andere organisatie het Financieel domein
goedkoper kan beheren dan de SVB, is het dan mogelijk dat die
andere organisatie een concessie kan krijgen?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 52.
Vraag: En zo niet, waarom niet?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 52.

4. Begroting en verdeling kosten
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
55)

56)

57)
58)

Vraag: Welke extra inspanningen zijn nodig geweest om het
systeem te laten voldoen aan de overheidsstandaarden?
Antwoord: Op 29 juli 2019 is het Zorgdomein succesvol verhuisd
van het datacenter van DSW naar het overheidsdatacenter
ODC-Noord (onderdeel van de Tijdelijke beheer- en ontwikkelorganisatie onder aansturing van VWS). De overgang van het Zorgdomein
van DSW naar de Tijdelijke beheer- en ontwikkelorganisatie, heeft
meer inspanning gekost dan was voorzien. Uit testen van de
software op de DSW-omgeving (uitgevoerd door de Software
Improvement Group) en een analyse van de Landsadvocaat, was al
helder dat de overgang van het Zorgdomein van een private naar
een publieke omgeving technische aanpassingen vereiste.
Pas bij daadwerkelijke ontvangst werd zichtbaar dat het geschikt
maken van het Zorgdomein voor de publieke omgeving een grotere
mate van technische aanpassing en doorontwikkeling vereiste dan
was voorzien.
Vraag: Hoeveel tijd is nodig voor die extra inspanningen?
Antwoord: Parallel aan het ontwikkelen van de functionaliteiten
voor gemeenten en zorgkantoren worden de benodigde technische
aanpassingen uitgevoerd. De doorlooptijd loopt door tot in 2020.
Vraag: Wat zijn de kosten van de extra inspanningen?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 59.
Vraag: Sinds wanneer is bekend dat die extra inspanningen nodig
zijn? Was dit al bekend voor de overdracht? Zo ja, waarom is hier
dan niet eerder rekening mee gehouden? Zo nee, hoe kan dat?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 55.

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
59)

Vraag: Kan het kostenoverzicht in tabelvorm worden weergegeven?
Antwoord: Onderstaand zijn de in het brief Kostenoverzicht
PGB2.0-systeem genoemde kosten in tabelvorm weergegeven. Deze
tabel is opgesteld op basis van het onderzoek wat het externe
onderzoeksbureau Software Improvement Group in het najaar 2018
heeft uitgevoerd en een analyse van de Landsadvocaat.

Naast de incidentele kosten inzake doorontwikkeling en implementatie bedragen de te verwachten jaarlijkse structurele beheerkosten
voor zowel het Zorgdomein als het Financieel domein € 9,4 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

19

60)

61)

62)

63)

64)

65)

66)

Daar staat tegenover dat de uitvoeringslasten in de keten zeer
afnemen. Deze baten zijn vooralsnog geraamd op € 20,0 miljoen.
Zoals reeds in de passage over de voortgang is aangeven, is door
de stapsgewijze aanpak geconstateerd dat er meer overname
activiteiten nodig zijn geweest en technische aanpassingen
noodzakelijk zijn.
De overname activiteiten van het systeem van een private naar een
publieke omgeving waaronder kennisopbouw- en overdracht
(tijdelijk in stand houden van een dubbele organisatie), extra
inspanningen bij conversie en aansluitingen, alsmede de noodzakelijke technische aanpassingen die nog gerealiseerd moeten worden
zullen leiden tot additionele kosten. De omvang van deze additionele kosten wordt geschat op € 12,5 miljoen, daarvoor bestaat
dekking. De komende periode laat ik deze schatting toetsen op
juistheid en onvermijdelijkheid.
Vraag: Klopt het dat er drie verschillende kostensoorten zijn binnen
het project; doorontwikkelkosten, implementatiekosten en beheerkosten? Antwoord: Dat klopt. Alvorens budgethouders gebruik
kunnen maken van het PGB2.0-systeem is het proces van ontwikkeling tot beheer in drie processtappen opgedeeld, te weten doorontwikkeling, implementatie en beheer. Deze stappen corresponderen
met de begrote kostensoorten.
Vraag: Klopt het dat er drie partijen zijn die kosten maken, namelijk
gemeenten, de SVB en zorgkantoren?
Antwoord: Naast VWS, maken de SVB, gemeenten, zorgkantoren
en zorgverzekeraars kosten voor de doorontwikkeling en implementatie van het PGB2.0-systeem.
Vraag: Klopt het dat de doorontwikkelkosten in totaliteit geschat
worden op 20,5 miljoen, de implementatiekosten op € 19,0 miljoen
en de beheerkosten op € 9,4 miljoen jaarlijks?
Antwoord: Ja, zie antwoord bij vraag 59.
Vraag: Wat zijn de beheerkosten van het huidige pgb systeem?
Antwoord: De beheerkosten van het huidige ICT-systeem van de
SVB bedragen € 3,7 miljoen.
Vraag: Hoeveel heeft de SVB de afgelopen jaren ontvangen aan
beheerkosten?
Antwoord: De afgelopen jaren heeft de SVB de volgende bedragen
ontvangen aan ICT-beheerkosten: 2017 € 4,0 miljoen, 2018 € 3,6
miljoen en 2019 € 3,7 miljoen.
Vraag: Klopt het dat een deel van de € 9,4 miljoen beschikbaar is
voor de SVB en dat een ander deel beschikbaar is voor de beheerder van het zorgdomein?
Antwoord: De € 9,4 miljoen beheerkosten is beschikbaar voor het
gehele PGB2.0-systeem, bestaande uit het Zorgdomein en het
Financieel domein. Beide domeinen zijn onderdeel van het
PGB2.0-systeem. Zodra er besluitvorming heeft plaatsgevonden
over de inrichting van het structureel beheer van het PGB2.0systeem wordt u hierover geïnformeerd.
Vraag: Hoe is de € 9,4 miljoen verdeeld over het Zorg-domein en
het Financieel domein?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 65.

Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
67)

Vraag: De leden willen graag voor alle genoemde bedragen in de
kostenbrief de exacte begrote waarden weten zoals deze er nu
liggen.
Antwoord: De kosten in de brief Kostenoverzicht PGB2.0-systeem
zijn bepaald op basis van bevindingen uit het onderzoek dat het
externe onderzoeksbureau Software Improvement Group najaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

20

68)

69)

70)

71)

72)

73)

74)

2018 ten aanzien van de beoordeling van de functionaliteiten heeft
uitgevoerd. Uit dit onderzoek bleek dat er meerdere scenario’s voor
doorontwikkeling mogelijk zijn. De scenario’s zijn uitgedrukt in
manjaren doorontwikkeling. De gemiddelde inzet in manjaren is als
uitgangspunt gebruikt voor het opstellen van de begroting die bij
Voorjaarsbesluitvorming 2019 is vastgesteld. Door toepassing van
de gekozen stapsgewijze ontwikkel- en invoeringsstrategie kunnen
kosten afwijken.
Vraag: Kan de Minister aangeven hoe de begroting van de
doorontwikkeling van € 20,5 miljoen tot stand is gekomen?
Antwoord: De kosten voor doorontwikkeling zijn gebaseerd op het
onderzoek van het externe onderzoeksbureau Software Improvement Group najaar 2018. De resultaten uit dit onderzoek gaven aan
hoeveel tijd de Software Improvement Group destijds verwachtte
dat nodig is om de functionaliteit van het programma van eisen te
realiseren. De verwachting was dat voor het realiseren van de
functionaliteiten nog 44 manjaar nodig zou zijn, hier is de begroting
voor de doorontwikkeling op gebaseerd. Na de overdracht in juli
2019 en de aansluitingen van de zorgkantoren in juli en september
2019 werd helder dat het geschikt maken van het Zorgdomein voor
het aansluiten van grotere groepen verstrekkers, budgethouders en
zorgverleners nog additionele technische aanpassingen vereist.
Vraag: Is VWS de enige partij die een financiële bijdrage levert aan
de doorontwikkeling of doen meerdere partijen dat?
Antwoord: VWS betaalt als stelselverantwoordelijke voor de
doorontwikkeling van het PGB2.0-systeem.
Vraag: Indien meerdere partijen hieraan bijdragen, vernemen we
graag welke partijen hier nog meer aan bijdragen en welk deel zij
vergoeden.
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 69.
Vraag: Hoeveel budgethouders worden voor € 1,5 miljoen
aangesloten? Antwoord: De aansluiting van het PGB2.0-systeem
gebeurt beheerst, stapsgewijs en is opbouwend van aard. In het
begin vraagt aansluiting een grote inspanning voor een relatief klein
aantal verstrekkers (en daarmee budgethouders en zorgverleners),
naarmate het aantal gebruikers toeneemt daalt de benodigde
inspanning die daarmee gemoeid is. Dit betekent dat de kosten niet
lineair zijn toe te rekenen aan het aantal budgethouders.
Vraag: Welke ketenpartijen zijn verantwoordelijk voor de implementatiekosten en welke kosten dekken zij precies?
Antwoord: De SVB, zorgkantoren en gemeenten zijn ieder
verantwoordelijk voor de implementatie van hun deel van het
PGB2.0-systeem. Afgesproken is dat alle partijen de landelijke
projectkosten en invoeringskosten die met implementatie gemoeid
gaan voor hun rekening nemen, zie kamerbrief d.d. 1 oktober 2018
1422914–181146-PPGB.
Vraag: Moet de € 5,3 miljoen implementatiekosten van de SVB
worden opgeteld bij de implementatiekosten van € 19,0 miljoen? Of
is de € 5,3 miljoen onderdeel van de € 19,0 miljoen?
Antwoord: De implementatiekosten bedragen € 19,0 miljoen en
zijn als volgt te verdelen: € 5,3 miljoen SVB, € 8,7 miljoen gemeenten en € 5,0 miljoen zorgkantoren. Zie ook kostentabel bij vraag 59.
Vraag: De € 9,4 miljoen beheerkosten betreft dit de landelijke
structurele kosten of alleen de beheerkosten voor de geïmplementeerde tranches?
Antwoord: Dit betreft de structurele beheerkosten van het Zorg- en
Financieel domein, wanneer alle functionaliteiten van het programma van eisen zijn gerealiseerd en de implementatie van het
PGB2.0-systeem bij alle zorgkantoren en gemeenten heeft plaatsgevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

21

75)

76)

77)

78)

79)

80)

81)

82)

83)

Vraag: Hoe kan het dat de beheerkosten bijna de helft bedragen van
de implementatiekosten.
Antwoord: De omvang van de implementatiekosten en beheerkosten hebben geen relatie met elkaar hebben en staan niet in
verhouding tot elkaar.
Vraag: Hoe is het bedrag van de implementatiekosten en de
beheerkosten tot stand gekomen?
Antwoord: Ketenpartijen SVB, ZN, VNG en VWS hebben in
gezamenlijk overleg met elkaar de begroting voor de implementatiekosten en beheerkosten opgesteld. Afhankelijk van onze invoeringsstrategie kunnen deze kosten worden bijgesteld.
Vraag: Is VWS de enige partij die een financieel bijdrage levert aan
de beheerkosten of doen meerdere partijen dat?
Antwoord: VWS is de enige partij die de beheerkosten van de
tijdelijke beheerorganisatie financiert.
Vraag: Indien meerdere partijen en bijdrage leveren aan de
beheerkosten, welke bijdrage leveren de verschillende partijen
hieraan?
Antwoord: zie antwoord bij vraag 77.
Vraag: Klopt het dat de doorontwikkelkosten € 20,5 miljoen, de
implementatiekosten € 19,0 miljoen en de beheerkosten € 9,4
miljoen bedragen?
Antwoord: Ja, zie antwoord bij vraag 59.
Vraag: Kan de Minister in een tabel toelichten welke partijen een
financiële bijdragen leveren aan de verschillende kostenposten?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 59.
Vraag: Is er in totaal € 48,9 miljoen nodig voor de implementatie
van het PGB2.0-systeem?
Antwoord: Het totaal van de implementatiekosten is geraamd op
€ 19,0 miljoen. Afhankelijk van onze invoeringsstrategie kunnen
deze kosten worden bijgesteld.
Vraag: Kan de Minister toelichten hoe deze bedragen zich verhouden tot de bedragen die heden ten dage staan in de begroting 2020
van het Ministerie van VWS? Hierin wordt vermeld dat in 2019 het
budget € 14,7 miljoen bedraagt en dat het budget in 2020 € 18,3
miljoen bedraagt. In totaal is van 2019 tot en met 2024 een bedrag
van € 34,4 miljoen beschikbaar gesteld.
Antwoord: Op pagina 41 in H16 van de Rijksbegroting 2020 zijn de
belangrijkste beleidsmatige mutaties ten opzichte van vorig jaar
nader toegelicht. De € 34,4 miljoen voor de jaren 2019 t/m 2024
betreft een mutatie ten opzichte van voorgaand jaar en niet de
begroting.
Vraag: Hoe verhouden de kosten van € 48,9 miljoen en € 34,4
miljoen zich tot elkaar?
Antwoord: De € 48,9 miljoen heeft betrekking op de som van het
totaal aan doorontwikkelkosten, implementatiekosten en beheerkosten. Deze som bevat incidentele en structurele posten.
De € 34,4 miljoen is geen begroting, maar betreft de mutatie op het
budget van voorgaand jaar. Deze mutatie heeft betrekking op de
doorontwikkeling en het beheer van het PGB2.0-systeem.

Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
84)

Vraag: Hoe gaan de baten gemonitord worden?
Antwoord: Verstrekkers (vertegenwoordigd door ZN en VNG), VWS
en SVB bespreken frequent de kwaliteit van de dienstverlening en
de daarvoor benodigde financiële middelen voor de uitvoering van
het Trekkingsrecht door SVB. In dit overleg wordt ook gestuurd op
de baten (zowel kwantitatief en kwalitatief) welke door alle
ketenpartijen gerealiseerd moeten worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

22

Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
85)

86)

87)

88)

89)

90)

Vraag: Welke verwachtingen zijn er qua reducties in de uitvoeringskosten?
Antwoord: De implementatie van het systeem gebeurt beheerst en
stapsgewijs. De effecten van de implementatie op de uitvoeringskosten worden gevolgd. De verwachting is dat de reductie van de
uitvoeringskosten in de keten € 20,0 miljoen bedraagt.
Vraag: Als de leden de verschillende bedragen van doorontwikkeling, implementatie optellen dan komen zij uit op € 45,6 miljoen
excl. de structurele beheerkosten van € 9,4 miljoen. Wat is het
oordeel van de Minister met betrekking tot dit bedrag?
Antwoord: Naar schatting zijn de totaalkosten voor doorontwikkeling en implementatie € 39,5 miljoen. PGB2.0 ondersteunt gebruikers (budgethouders, zorgverleners, gemeenten, zorgkantoren en de
SVB) in het complexe stelsel van het pgb-trekkingsrecht. Een stelsel
waar het belang van de budgethouder en zorgverleners en
rechtmatigheid centraal staan en waarin ketenpartners in gezamenlijkheid hun individuele wettelijke taken uitvoeren. Al deze aspecten
stellen hoge kwaliteitseisen aan het systeem. De kosten die
gemoeid zijn met de doorontwikkeling en het beheer zijn passend
en gebruikelijk bij de complexiteit en omvang van het stelsel.
Vraag: Komt dit bedrag overeen met de benodigde kosten die van
tevoren voor het systeem waren ingeschat?
Antwoord: Voorafgaand aan de bouw is door VWS geen inschatting van de kosten gemaakt. Het systeem is «om niet» overgedragen
van ZN aan VWS. Bij overdracht van het PGB-portaal is meer
functionaliteit opgenomen dan bij aanvang van het project voorzien,
maar minder dan op basis van voortschrijdend inzicht door
ketenpartijen gewenst.
Vraag: Wat is de mening van de Minister met betrekking tot de
verhouding tussen de kosten voor de bouw en het beheer van het
PGB2.0-systeem versus de door het nieuwe systeem te verwachten
reducties?
Antwoord: Naast de te verwachten financiële baten hecht ik er
sterk aan om te benadrukken dat niet alle baten in geld zijn uit te
drukken. Meer gebruikersgemak, zekerheid over de status van
declaraties, snelle betalingen, zelf zonder rompslomp een overeenkomst met een zorgverlener opstellen, minder tijd kwijt zijn aan de
administratie rondom een pgb. Het zijn maar enkele voorbeelden
van baten die wij horen van budgethouders en zorgverleners.
Daarnaast ervaren verstrekkers duidelijke voordelen. De beschikbaarheid van meer data geeft hen bijvoorbeeld meer mogelijkheden
om fraude te signaleren en efficiënter (want digitaal) af te handelen.
Vraag: Kunnen de baten van het PGB2.0-systeem wellicht worden
uitgedrukt in een bedrag?
Antwoord: De baten van het PGB2.0-systeem bestaan uit kwalitatieve baten en kwantitatieve baten op basis van de door ketenpartners vastgestelde aannames en uitgangspunten. Deze baten zijn niet
allemaal uit te drukken in concrete bedragen. De verwachte
kwantitatieve besparing in de keten bedraagt € 20,0 miljoen.
Vraag: Wat gebeurt er daarnaast met de ongeveer 300 fte bij de
SVB die niet meer nodig zijn na de invoering van het nieuwe
PGB2.0-systeem?
Antwoord: De SVB hanteert een grote flexibele schil van werknemers. Daarnaast is er een hoge mobiliteit onder SVB-werknemers in
het pgb-domein. De SVB verwacht daarom dat de krimp via
natuurlijk verloop kan worden gerealiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

23

5. Overig
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
91)

Vraag: Welke nadelen kent het PGB2.0-systeem ten opzichte van
het oude systeem?
Antwoord: Zodra het PGB2.0-systeem volledig geïmplementeerd is
kent deze ten opzichte van het oude, tevens huidige systeem
(PGB1.0) geen nadelen. PGB2.0 kent juist veel voordelen voor
budgethouders, zorgverleners en verstrekkers, zoals meer inzicht en
gebruiksgemak, rechtmatigheid en mogelijkheid tot fraudesignalering.

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
92)

93)

94)

Vraag: Kent elke gemeente een totaal ander ICT-systeem?
Antwoord: Nee, de gemeenten maken voor het ondersteunen van
hun primaire proces gebruik van verschillende leveranciers die elk
een eigen systeem hebben. Voor PGB2.0 is dat minder relevant
omdat er een landelijke berichtenstandaard (iPGB) is afgesproken
met de VNG en ZN voor de aanlevering van gegevens aan het
centrale PGB2.0-systeem. Alle leveranciers houden zich aan deze
afgesproken standaard en bereiden zich voor om tijdig te kunnen
aansluiten op het PGB2.0-systeem.
Vraag: Klopt het dat het Financieel domein open source is
ontwikkeld? Antwoord: Het overgrote deel van het Financieel
domein maakt gebruik van een standaardproduct van Oracle.
Vraag: Is het mogelijk dat ook de software van het Financieel
domein open source wordt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord: Nee, dat is momenteel niet mogelijk. Er bestaat voor de
functionaliteit die nodig is voor de verwerking van salarissen,
werkgeverstaken en boekhouding momenteel geen open source
software.

De CDA-fractie heeft de volgende vragen rondom DigiD en authenticatie:
95) Vraag: Klopt het dat mensen in het nieuwe PGB2.0-systeem
verplicht zijn in te loggen via DigiD?
96) Vraag: Hoeveel kost een inlog van een cliënt via DigiD per keer?
97) Vraag: Waar gaan deze middelen naar toe?
98) Vraag: Wie betaalt deze middelen?
99) Vraag: Waarom wordt het niet mogelijk gemaakt om naast DigiD
via andere wijze in te loggen?
100) Vraag: Klopt het dat het technisch mogelijk is om via de IRMA-app
het mogelijk te maken om in te kunnen loggen in het PGB2.0systeem?
101) Vraag: Hoe kijkt de Minister aan tegen het idee om het inloggen via
de IRMA-app mogelijk te maken?
102) Vraag: Zijn er wettelijke bepalingen dat iemand verplicht moet
inloggen via DigiD?
103) Vraag: En zo ja, welke bepalingen zijn dat?
Antwoord vragen 95 t/m 103:
Er is geen wettelijke verplichting voor burgers om DigiD als
authenticatiemiddel te gebruiken. Op dit moment is DigiD het
toegelaten middel binnen de digitale overheid en wordt daarmee
ook ingezet bij het PGB2.0-systeem. Het gebruik hiervan is gratis
voor budgethouders. Conform de AWB, hebben budgethouders
daarnaast de mogelijkheid om op papier hun pgb-zaken af te
handelen. Zorgverleners kunnen ook gebruik maken van overheid
identificatie systemen als E-herkenning en VekTis certificaten. Voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

24

publieke authenticatie volgt mijn Ministerie de richtlijnen van de
digitale overheid en hanteert daarom DigiD.
104) Vraag: Hoe gaat de Minister ervoor zorgen dat ook de mensen die
niet digitaal vaardig zijn of niet de beschikking hebben over een
computer kunnen profiteren van de baten van het PGB2.0-systeem?
Antwoord: Ook als de budgethouder zijn administratie liever op
papier verwerkt profiteert hij toch van de voordelen van het
PGB2.0-systeem. Dit natuurlijk wel in mindere mate. De SVB
verwerkt de papieren administratie digitaal waardoor er ook voor
budgethouders in deze gevallen sneller zicht is op de stand van
zaken. Bijvoorbeeld als een budgethouder naar het zorgkantoor belt
met een vraag dan heeft het zorgkantoor in één oogopslag zicht op
het hele dossier van de budgethouder. Hetzelfde geldt voor de
zorgverleners als eindgebruiker.
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
105) Vraag: Hoe staat het met de (bescherming van) privacy in het
PGB2.0-systeem?
Antwoord Het PGB2.0-systeem is geclassificeerd als BBN: 2. Deze
classificatie sluit aan bij de Baseline Informatiebeveiliging Overheid
(BIO). Daarnaast moet het systeem ook voldoen aan de NEN7510
(Informatiebeveiliging in de Zorg). Maatregelen die nodig zijn om te
voldoen aan deze normen worden risico gebaseerd ingevoerd. Deze
maatregelen dragen bij aan de (bescherming van) privacy. De
technische beveiliging van persoonsgegevens wordt meerdere
malen per jaar getoetst.
106) Vraag: Kunt u een nadere toelichting geven over de samenwerking
tussen de verschillende ketenpartners sinds VWS de regie heeft
overgenomen?
107) Vraag: Is deze samenwerking verbeterd ten opzichte van de periode
daarvoor?
108) Vraag: Hoe staat het daarbij met de aansluiting van de zorgverzekeraars op deze samenwerking?
Antwoord: vraag 106 t/m 108:
Met de betrokken partijen in het pgb-stelsel (Per Saldo, BVKZ, ZN,
VNG en SVB) hebben we het afgelopen jaar gezamenlijk intensief
geïnvesteerd in onze samenwerking. En met resultaat. Ik heb
waardering voor de wijze waarop partijen zich gezamenlijk
inspannen voor het belang van de budgethouder, de zorgverlener
en de keten. De Programmaraad PGB2.0, met een vertegenwoordiging van de betrokken partijen en onder voorzitterschap van VWS,
ziet toe op de ontwikkeling en invoering van PGB2.0. De constructieve ketensamenwerking en het toegenomen vertrouwen is dit
voorjaar ook geconstateerd door de ADR. Ik heb er alle vertrouwen
dat we in samenwerking toewerken naar een succesvolle invoering
van PGB2.0.
109) Vraag: Welke maatregelen worden er genomen om in het systeem
fraude sneller te kunnen opsporen?
Antwoord: Het systeem is zodanig ingericht dat controle van de
gegevens (bijvoorbeeld declaraties en zorgovereenkomsten) aan de
voorkant wordt geregeld. Op basis van het zogenaamde «Control
framework» wordt inzichtelijk gemaakt welke controles digitaal
afgedwongen worden, waardoor betalingen rechtmatig gedaan
kunnen worden. Daarnaast ontvangen de verstrekkers en de SVB
een export van de gegevens waarmee zij in staat worden gesteld
mogelijk misbruik en oneigenlijk gebruik te detecteren. De SVB
beschikt daarnaast (uit hoofde van haar wettelijke taak) ook over de
financiële (betaal) gegevens op basis waarvan zij een aantal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

25

maatregelen hebben getroffen om misbruik en oneigenlijk gebruik
in een zo vroeg mogelijk stadium te kunnen detecteren.
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
110) Vraag: Hoe wordt de privacy gewaarborgd in het systeem?
Antwoord: Zie antwoord bij vraag 105.
111) Vraag: Is na de overname de regie door VWS de samenwerking
tussen de ketenpartners verbeterd?
Antwoord: Zie antwoord bij vragen 106 t/m 108.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 25 657, nr. 323

26