Bijlage bij brief IENM/BSK-2013/159124
Stand van zaken actieplan kwaliteitsverbetering ventilatievoorzieningen
nieuwbouwwoningen
Aanleiding voor het actieplan
Waarom ventileren?
In veel woningen is de luchtkwaliteit binnen slechter dan buiten. Bij onvoldoende ventilatie hopen
zich in de woning vocht en schadelijke stoffen op. Bewoners produceren deze stoffen deels zelf,
bijvoorbeeld door roken, douchen en koken. Daarnaast komen ongezonde stoffen vrij uit
bijvoorbeeld vloerbedekking of bouwmaterialen. Slechte binnenlucht versterkt allergieën,
luchtwegproblemen en irritatie van slijmvliezen, zeker bij ouderen en mensen die al ziek zijn. Uit
bouwmaterialen komen de radioactieve edelgassen radon en thoron vrij, die bijdragen aan
longkanker. Goede ventilatie helpt om concentraties van al deze schadelijke stoffen te verlagen.
Daarom past het actieplan goed in het belang dat het kabinet hecht aan preventie van
gezondheidsproblemen, zoals beoogd met het Nationaal Preventie Programma (NPP).
Tekortkomingen aan ventilatiesystemen
Tekortkomingen aan ventilatiesystemen ontstaan in alle schakels van de keten van de bouw, van
het opstellen van het Programma van Eisen tot en met de opdrachtverlening, ontwerp en
installatie, en komen na de oplevering aan het licht bij het gebruik en onderhoud. Voorbeelden
zijn: te weinig luchtverversing, geluidsoverlast van de installatie, vervuilingen in het systeem,
onjuiste installatie, onjuist gebruik en onvoldoende onderhoud.
Resultaten tot nu toe
De in het eerste jaar van het actieplan uitgevoerde acties waren vooral gericht op het faciliteren
van alle partijen in de keten:
•
Aedes (de branchevereniging van woningcorporaties) heeft een handleiding geschreven met
twee Programma’s van Eisen voor woningventilatie, een voor nieuwbouw en een voor
renovatie. Deze is verspreid onder de leden van Aedes, NEPROM (de Vereniging van
Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen) en de NVB (de Nederlandse Vereniging van
Bouwondernemers), met als doel dat opdrachtgevers deze benutten bij de opdrachtverlening.
•
Stichting Waarborgfonds Koopwoningen (SWK), Woningborg, Bouwend Nederland en UNETOVNI hebben een toezichtprotocol ventilatie opgesteld, dat vastlegt welke partij welk aspect van
de ventilatievoorziening op welk moment controleert, hoe over de resultaten van de controle
wordt gerapporteerd aan wie, en hoe eventueel noodzakelijke verbeteringen worden
uitgevoerd.
•
Het kennisinstituut ISSO heeft op verzoek van NEPROM en UNETO-VNI een vereenvoudigde
ventilatieprestatiekeuring ontwikkeld, een bepalingsmethode voor de vaststelling van de
kwaliteit van de ventilatievoorzieningen bij de oplevering. Deze actie is nauw verweven met de
opleveringstoets voor de energieprestatiecoëfficiënt in relatie tot het energielabel
nieuwbouwwoningen. De methode is opgenomen in het opnameprotocol voor woningen en is
via diverse websites bekend gemaakt.
•
UNETO-VNI heeft twee gebruikshandleidingen voor bewoners ontwikkeld: een specifieke
handleiding die installateurs kunnen aanpassen op het systeem dat zij installeren, en een
generieke die consumenten zelf kunnen samenstellen aan de hand van kenmerken van hun
woninginstallaties (op www.mijnhuisinstallatie.nl).

•

De partijen hebben diverse scholingsactiviteiten ontplooid, met wisselende belangstelling. Zo
hebben NEPROM, NVB, Bouwend Nederland en Aedes ventilatie meegenomen in hun
scholingsactiviteiten in het kader van de KopStaartaanpak en het energielabel nieuwbouw.
UNETO-VNI en de VLA hebben cursussen georganiseerd voor installatiebedrijven en
servicemonteurs. De Bond van Nederlandse Architecten (BNA) is gestart met een cursus voor
architecten over ventilatiesystemen. De Woonbond organiseert op aanvraag
informatiebijeenkomsten en cursussen voor huurders, en het VACpunt Wonen houdt cursussen
voor Adviescommissies Wonen.

•

Op 13 maart 2013 is het Informatiepunt Ventilatie geopend, bestaande uit een website
(www.informatiepuntventilatie.nl) en een helpdesk. Het Informatiepunt is een samenwerking
van Milieu Centraal, de Vereniging Eigen Huis, de Nederlandse Woonbond, het VACpunt Wonen
en de VLA.