Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-08

Milieuraad

Nr. 673

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 april 2017
Op 25 en 26 april a.s. vindt de informele bijeenkomst voor milieuministers
onder Maltees Voorzitterschap plaats in Valletta. Hierbij ontvangt u, mede
namens de Minister van Infrastructuur en Milieu en de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, de geannoteerde
agenda van deze Raad.
Er staan drie onderwerpen geagendeerd welke in rondetafelgesprekken
worden behandeld. Op 25 april wordt gesproken over zowel klimaatadaptatie als het raakvlak tussen klimaat- en milieubeleid in de oceanen. Op
26 april wordt er tijdens de derde sessie aandacht besteed aan marien
zwerfvuil en de nieuwe plastic strategie in de context van circulaire
economie. Naar verwachting zullen er informele gedachtewisselingen
plaats vinden waarin de lidstaten hun ervaringen en prioriteiten uitwisselen op deze drie thema’s.
Klimaatadaptatie
De Raad zal spreken over adaptatie aan klimaatverandering. De discussie
vindt plaats in het licht van het Parijs Akkoord. In het akkoord is onder
meer geconstateerd dat vergroting van de weerbaarheid en vermindering
van de kwetsbaarheid (adaptatie) even belangrijk en fundamenteel zijn als
emissiereductie (mitigatie). De delegaties wordt gevraagd in te gaan op
hun speerpunten om de adaptatie afspraken in het Parijs Akkoord inhoud
te geven, met name voor wat betreft de implementatie van deze
afspraken.
Inzet Nederland
Nederland zet in op concrete uitwerking van het Parijs Akkoord. Met dat
doel intensiveert Nederland de samenwerking in mondiale akkoorden,
coalities, partnerschappen en initiatieven buiten het VN-klimaatcircuit,

kst-21501-08-673
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 673

1

inclusief de samenwerking met niet-statelijke actoren. Klimaatactie wordt
daarbij vormgegeven als klimaatbestendige ontwikkeling.
Nederland steunt ontwikkelingslanden met het versterken van hun
weerbaarheid, bijvoorbeeld via integratie van adaptatie in ontwikkelingssamenwerking, bijdragen aan het Groene Klimaatfonds – dat beoogt 50%
uit te geven aan adaptatie – en ondersteuning van specifieke initiatieven,
bijvoorbeeld «Partners for Resilience». Nederland, Japan en de Verenigde
Staten hebben het initiatief genomen tot oprichting van een Global Centre
of Excellence on Climate Adaptation (GCEA). Het mondiale kenniscentrum
gaat landen, organisaties en bedrijven ondersteunen op het gebied van
klimaataanpassing. Dit centrum zal een breed netwerk van internationale
partners samenbrengen, waaronder leidende kennisinstituten, bedrijven,
NGO’s, lokale en nationale overheden, internationale organisaties en de
financiële sector.
Eind 2016 is de Nationale Klimaatadaptatiestrategie (NAS)1 aan uw Kamer
aangeboden. In nauw overleg met andere overheden, maatschappelijke
organisaties, kennisinstellingen, bedrijven en natuurorganisaties is in
kaart gebracht hoe Nederland zich aan klimaatverandering kan aanpassen
(o.a. door klimaatadaptatie mee te nemen in omgevingsvisies en
overheidsinvesteringen en door het te verankeren in beleid en regelgeving). De NAS bevat het voorstel om een uitvoeringsprogramma
klimaatadaptatie op te stellen. Dit dient in nauwe samenhang met het
Deltaprogramma te gebeuren. Op 30 maart jl. heeft uw Kamer besloten de
behandeling van de NAS aan te houden totdat er een nieuw kabinet is.
Nederland werkt al jaren samen met andere EU-lidstaten op het gebied
van klimaatadaptatie. In de periode 2017–2018 zal Nederland samen met
de andere EU-lidstaten door de Commissie betrokken worden bij de
evaluatie van de EU Klimaatadaptatiestrategie uit 2013.
Indicatie krachtenveld
De aandacht voor klimaatadaptatie is in Europa sterk in ontwikkeling
waarbij het Parijs Akkoord een krachtige katalysator en mijlpaal is. Het
belang van adaptatie wordt door de EU-lidstaten breed gedeeld.
Oceanen – Raakvlak tussen klimaat- en milieubeleid
Op de Rio+20-top zijn er in het kader van Sustainable Development Goal
14 afspraken gemaakt om de oceanen en mariene ecosystemen te
beschermen en te herstellen, de zeerijkdommen op duurzame wijze te
beheren overeenkomstig het internationaal recht, en werk te maken van
duurzame ontwikkeling, in het bijzonder voor kleine eilandstaten.
Op 10 november 2016 heeft de Commissie een gezamenlijke mededeling
uitgebracht om bestuur van de oceanen vorm te geven in zowel de VN als
andere multilaterale – en bilateraal fora, in samenwerking met
kernpartners. Naar verwachting zullen op drie april a.s. Raadsconclusies
over deze mededeling worden aangenomen in de Raad Algemene Zaken.
Op deze manier wil de EU zich inzetten voor een geïntegreerde
benadering van de oceanenaanpak en mondiale afspraken omzetten in
daden.
De Minister van Buitenlandse Zaken heeft samen met de ministeries van
Infrastructuur en Milieu en Economische Zaken een notitie over het
rijksbrede oceanenbeleid opgesteld. Deze wordt binnenkort aan de
1

Kamerstuk 31 793, nr. 162

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 673

2

Tweede Kamer gestuurd. De notitie geeft inzicht in hoe Nederland de
nationale en internationale inzet zal optimaliseren door soepele coördinatie en integratie van de betrokken beleidsterreinen.
Inzet Nederland
Nederland wil uitdragen dat een economische activiteit duurzaam is
wanneer deze plaatsvindt binnen de draagkracht van een gezond
ecosysteem, ook op de lange termijn. Principes als het voorzorgsbeginsel,
de ecosysteem-benadering en «de vervuiler betaalt» zijn daarbij leidend.
Ten aanzien van de relatie tussen klimaat- en milieubeleid werkt
Nederland aan versterking van de wetenschappelijke kennis in het
Nationaal Kennis- en innovatieprogramma Water en Klimaat over
verzuring van de oceanen door klimaatverandering en de consequenties
daarvan.
Op internationaal gebied werkt Nederland actief aan het versterken van
het internationale beheer van de oceanen door bindende afspraken ter
bescherming van de oceanen te maken, handhaving van de wet- en
regelgeving op volle zee te bevorderen en onderlinge samenwerking en
coördinatie te versterken. Nederland streeft daarbij naar optimale
samenwerking tussen de internationale (sectorale en regionale) instellingen die een mandaat hebben over het beheer van activiteiten op volle
zee. Nederland wil dat overleg en afspraken georganiseerd worden op
passend niveau en/of in de regio waar deze thuishoren.
De eerdergenoemde Raadsconclusies over oceaangovernance zijn in lijn
met de Nederlandse inzet.
Indicatie krachtenveld
De Raadsconclusies over internationale oceaangovernance worden breed
door de EU lidstaten gesteund.
Marien zwerfvuil en de nieuwe plastic strategie in de context van
circulaire economie
Tijdens deze informele bijeenkomst voor milieuministers zullen ideeën
uitgewisseld worden om marien zwerfvuil aan te pakken. Dit is een
groeiend probleem met negatieve gevolgen voor het mariene
ecosysteem, maar ook met sociale, economische, veiligheids- en
gezondheidsaspecten.
De Commissie heeft in het pakket voor Circulaire Economie als streefdoel
gesteld de hoeveelheid marien zwerfvuil in 2020 met 30% te reduceren.
Tijdens deze bijeenkomst zal o.a. besproken worden welke bijdrage de
Plastics Strategy, die de Commissie eind dit jaar wil publiceren, zou
kunnen leveren aan het bereiken van dat doel.
Inzet Nederland
Integraal bronbeleid en effectief grondstoffenbeleid zijn noodzakelijk om
het ontstaan van marien zwerfvuil (bestaande uit onder meer plastic
zwerfvuil en microplastics) tegen te gaan. Nederland richt zich primair op
preventie van afval op het land, onder andere door een concrete plastic
strategie. Deze omvat beter circulair productontwerp (o.a. eco-design),
uitfaseren van milieubelastende kunststoffen en het creëren van een
markt (kwaliteitsborging en toepassing) voor recycled plastic. Nederland
heeft in december 2016 de EU Conference on Plastics georganiseerd. De
hier geformuleerde sleutelacties vormen input voor de door de
Commissie aangekondigde Plastics Strategy. Tot slot streeft Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 673

3

naar een definitie voor microplastics op EU niveau en een EU verbod op
microplastics in cosmetica en schurende reinigingsmiddelen.
Op het gebied van marien zwerfvuil werkt Nederland actief samen met
andere landen op zowel regionaal (bijv. in OSPAR-verband met de landen
in het noordoostelijk Atlantisch gebied), Europees als internationaal (bijv.
in het UNEP Global Partnership on Marine Litter) niveau. Er zijn green
deals gesloten met de scheepvaartsector, visserijsector en partijen
rondom strandtoerisme.
Indicatie krachtenveld
Het onderwerp marien zwerfvuil staat bij de EU-Lidstaten en binnen het
EU beleid op de agenda. Naast de doelen die gesteld zijn in de Kaderrichtlijn Mariene Strategie en het EU Actieplan voor Circulaire Economie,
nemen diverse lidstaten op nationaal niveau aanvullende initiatieven.
Afvalpreventie kan niet succesvol tot ontwikkeling komen los van de
Europese en internationale context. Dit geldt in het bijzonder voor
Europese samenwerking op het gebied van wet- en regelgeving en het
versterken van de markt voor secundaire en hernieuwbare grondstoffen
maar ook het voorkomen van ontwijkend gedrag. Dit vergt een goede
afweging tussen wat nationaal gewenst is en wat Europees haalbaar is.
Afvalpreventie binnen de EU is een aandachtspunt omdat de afvalbeheerplannen per land verschillen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-08, nr. 673

4