Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

28 625

Herziening van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid

Nr. 165

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 oktober 2013
Hierbij ontvangt u de kwartaalrapportage over de stand van zaken met
betrekking tot het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) voor de
periode 2014–2020. Deze kwartaalrapportage heeft betrekking op de
periode juli tot en met september 2013.
In deze rapportage blik ik terug op de vorderingen bij de totstandkoming
van het akkoord over het GLB.
Akkoord GLB
Op 19 maart 2013 is de Landbouw- en Visserijraad gekomen tot een
algemene oriëntatie ten aanzien van de hervorming van het GLB. Hierover
heb ik uw Kamer geïnformeerd middels het verslag van deze Raad
(Kamerstuk 21 501-32, nr. 699).
In de bijeenkomst van 24 en 25 juni jl. heeft de Landbouw- en Visserijraad
een akkoord bereikt over het raadsmandaat voor het nieuwe GLB. In de
triloog van 26 juni hebben de Raad, de Europese Commissie en het
Europees Parlement (EP) een principeakkoord bereikt. In het verslag van
deze Raad heb ik uw Kamer uitgebreid geïnformeerd over de bereikte
resultaten en de nieuwe hoofdlijnen van het GLB (Kamerstuk 21 501-32,
nr. 722).
In het verslag van de Landbouw- en Visserijraad van 15 juli jl. (Kamerstuk
21 501-32, nr. 725) heb ik u geïnformeerd dat het EP een finaal oordeel
heeft onthouden over een aantal onderwerpen die een relatie hebben met
het Meerjarig Financieel Kader 2014–2020 (MFK).
Op 6 september jl. heeft de Europese Commissie geconsolideerde
wetgevingsteksten verspreid waarin de uitkomsten van het bereikte
principeakkoord van 26 juni zijn verwerkt. De onderdelen waarover nog
geen finale overeenstemming bestond met het EP zijn tussen vierkante
haken geplaatst.

kst-28625-165
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 625, nr. 165

1

De Landbouw- en Visserijraad heeft zich daarop in haar vergadering van
23 september beraden en besloten het EP tegemoet te komen met een
beperkt aangepast onderhandelingsmandaat. Zoals ik in het verslag van
de Raad van 23 september heb aangeven (Kamerstuk 21 501-32, nr. 745)
zijn in de laatste triloog van 24 september jl. de Raad, de Europese
Commissie en het EP tot een politiek akkoord gekomen. Het EP heeft
daarbij ingestemd met een akkoord conform het beperkt aangepaste
Raadsmandaat en heeft wat betreft de overige resterende
MFK-gerelateerde punten ingestemd met het Raadsmandaat van juni.
Op 26 september heeft de Europese Commissie vervolgens geconsolideerde wetgevingsteksten verspreid waarin het volledige politiek akkoord
is verwerkt.
Het EP (COMAGRI) heeft op 30 september ingestemd met het bereikte
akkoord. Later dit jaar zal plenair in het EP gestemd worden waarna de
Raad ook de teksten definitief zal vaststellen. Daardoor kunnen naar
verwachting in december de definitieve wetgevingsteksten worden
gepubliceerd.
Ik ben tevreden met het bereikte resultaat. De agrarische ondernemers
kan nu duidelijkheid geboden worden over de nieuwe kaders, de
benodigde uitvoeringsregelgeving kan snel opgesteld worden en de
implementatie ter hand genomen. In november aanstaande zal ik uw
Kamer – zoals eerder al toegezegd – de keuzes met betrekking tot de
nationale implementatie voorleggen.
Nu de onderhandelingen over het nieuwe GLB zijn afgerond zullen de
volgende kwartaalrapportages vooral ingaan op de voortgang in de
implementatie van het nieuwe GLB in Nederland, zoals uw Kamer
toegezegd in het AO Landbouw- en Visserijraad van 19 juni (Kamerstuk
21 501-32, nr. 727).
Nationale plafonds GLB
Met het politieke akkoord is tevens duidelijkheid ontstaan over de nieuwe
financiële kaders voor het GLB. De nationale plafonds per kalenderjaar
voor Nederland betreffen voor de periode 2014–2020:
in mln. euro

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

totaal

Directe betalingen
Plattelandsbeleid

793

781

768

756

744

732

732

5.307

87

87

87

87

87

87

86

607

Opgemerkt zij dat het beschikbare plafond voor directe betalingen in een
gegeven kalenderjaar (bijvoorbeeld 2014) leidt tot betalingsverplichtingen
in het volgende budgetjaar (in dit voorbeeld 2015). Dit komt omdat de
aanvragen voor directe betalingen in 2014 gedaan kunnen worden tot
uiterlijk 15 mei 2014. De betaling daarvan vindt echter plaats in de periode
van 1 december 2014 tot en met 30 juni 2015. Deze gehele betaaltermijn
valt in het Europese budgetjaar 2015 dat loopt van 16 oktober 2014 tot en
met 15 oktober 2015.
Bij het plattelandsbeleid zijn kalender- en budgetjaren gelijk.
Zuivelconferentie, 24 september 2013
Op 24 september 2013 heeft commissaris Cioloş in Brussel een conferentie georganiseerd over de toekomst van de zuivelsector na afschaffing
van de melkquotering per 1 april 2015: The EU dairy sector: developing
beyond 2015. Er waren ongeveer 400 genodigden aanwezig: vertegen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 625, nr. 165

2

woordigers van nationale overheden, leden van het EP en andere
Europese instellingen, vertegenwoordigers van de zuivelsector en
maatschappelijke organisaties.
In de aanloop naar de conferentie heeft de Europese Commissie door
externen een analyse laten maken van de te verwachten ontwikkelingen in
de zuivelsector. Middels een aanbestedingsprocedure heeft Ernst&Young
Frankrijk dit rapport mogen opstellen. Ernst&Young heeft dit rapport
tijdens de conferentie gepresenteerd. Aan het onderzoek hebben zes
onafhankelijke experts, waaronder twee Nederlandse, meegewerkt.
Naast deze presentatie hebben de Europese koepelorganisatie European
Milkboard, de Franse denktank Momagri (Mouvement pour une Organisation Mondiale de l’Agriculture) en boerenkoepelorganisatie
Copa-Cogeca hun visie op de toekomst van de zuivelsector gegeven.
Het final report van Ernst&Young en de experts» opinion reports zijn, net
als alle andere documenten die op de conferentie gepresenteerd zijn, te
vinden op de website van de zuivelconferentie: http://ec.europa.eu/
agriculture/events/dairy-conference-2013_en.htm
In het rapport is gekeken naar twee subthema’s: marktbalans en concurrentiekracht enerzijds en duurzame melkproductie en de territoriale
dimensie anderzijds. In de bijlage bij deze kwartaalrapportage staat een
overzicht van de thema’s die de experts hebben aangekaart met hun
aanbevelingen1.
Commissaris Cioloş heeft aangekondigd dat, omdat transparantie zo
belangrijk is voor de zuivelmarkt na 2015, de Europese Commissie
voornemens is een zgn. «observatoire» op te richten om de productie en
consumptie van zuivel te volgen. Dit observatorium zou regelmatig (men
denkt aan maandelijks, of 3- of 4-maandelijks) recente, betrouwbare en
inzichtelijke gegevens over de zuivelmarkt moeten publiceren, zodat
stakeholders goed weten wat er speelt in de markt en op deze ontwikkelingen kunnen reageren. Ik ben het met commissaris Cioloş eens dat
transparante gegevens noodzakelijk zijn voor de zuivelmarkt. Het idee
voor een op te richten observatorium onderschrijf ik dan ook.
Verder gaf de commissaris aan dat het nieuwe GLB verschillende
mogelijkheden bevat die ten goede kunnen komen aan de zuivelsector,
zoals de mogelijkheid voor gekoppelde betalingen en extra steun voor
gebieden met natuurlijke beperkingen onder de 1e pijler en het
inkomensstabilisatie-instrument in het plattelandsbeleid. Ik ben het met
commissaris Cioloş eens dat het nieuwe GLB tal van mogelijkheden bevat
die kunnen dienen als een vangnet voor de zuivelsector in tijden van
ernstige marktverstoring.
Ideeën die in de richting gaan van anticyclische betalingen (bij lagere
prijzen ontvangen producenten meer steun, bij hogere prijzen ontvangen
producenten minder steun), of een EU-breed aanbodreguleringssysteem,
zoals dat in het verleden bijvoorbeeld is voorgesteld door Europarlementariër Dantin, dat in werking zou moeten treden ten tijde van extreme
schommelingen, werden door de Europese Commissie weggewimpeld. Ik
ben het eens met commissaris Cioloş dat producenten dan niet meer
actief op de markt zouden hoeven te reageren, de Europese markt
afgesloten zou worden van de wereldmarkt en publieke uitgaven erg
onvoorspelbaar zouden worden.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 625, nr. 165

3

Follow-up
Het is onduidelijk wat het exacte inhoudelijke vervolg zal zijn van deze
zuivelconferentie. De commissaris heeft aangegeven in november a.s. met
een rapport te komen over wat hij wil doen met de uitkomsten van deze
zuivelconferentie. Dit rapport zal gericht zijn aan Raad en EP. Dit novemberrapport zal op zijn beurt weer aan de basis staan van het eerder
aangekondigde rapport dat in juni 2014 zal verschijnen, met de eerste
evaluatie van het «zuivelpakket», zoals dat in 2012 in werking is getreden.
Maatschappelijke dialoog
Na het bereiken van het politiek akkoord in de Landbouw- en Visserijraad
van 24 en 25 juni zal ik de maatschappelijke dialoog met stakeholders
blijven voortzetten ter ondersteuning van de nationale implementatie van
het nieuwe GLB. Dit met het doel synergie en bundeling van krachten en
middelen tussen en met partijen te stimuleren en daarmee bij te dragen
aan het maatschappelijk draagvlak.
Ook wordt een voorlichtingstraject ontwikkeld, waarbij nadrukkelijk de
samenwerking wordt gezocht met onder andere de agrarisch bedrijfsadviseurs. De voorlichtingsinzet zal worden ondersteund met diverse ICT
hulpmiddelen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 28 625, nr. 165

4