Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

31 524

Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie

Nr. 128

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 maart 2012
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft mij om
een reactie verzocht op de petitie «Zwartboek Schoolkosten 2012» van de
Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOB) en de brief van de MBO
Raad inzake de stand van zaken in het dossier schoolkosten MBO
(kenmerk JZi/GWA/202895/2012). Aan dit verzoek wil ik graag voldoen.
Ook heb ik de Kamer toegezegd, dat er een leidraad over de extra
schoolkosten en vrijwillige bijdrage komt (Tweede Kamer 33 000 VIII,
nr. 73).
Zwartboek
Allereerst wil ik mijn reactie geven op het Zwartboek schoolkosten 2012
van JOB. Ik betreur dat het aantal klachten over schoolkosten in het mbo
is toegenomen. Terecht vraagt JOB namens haar studenten aandacht voor
deze kwestie en in mijn antwoorden op vragen over schoolkosten in het
mbo vanuit uw Kamer heb ik een nadere uitleg beloofd.
De Inspectie van het Onderwijs heeft in februari een analyse van de
13 voorbeelden uit het Zwartboek verricht. Niet duidelijk is echter of de
informatie volledig is. De betrokken instellingen hebben onlangs een brief
gekregen van de Inspectie van het Onderwijs waarin is gevraagd of de
informatie in het voorbeeld juist is en om de informatie waar nodig te
completeren en deze vervolgens binnen twee weken naar de inspectie te
sturen. De reactie van de instelling zal door de inspectie worden onderzocht. Daarna ontvangt de instelling een brief met de inspectieconclusie
en voor zover van toepassing het vervolgtraject. Het vervolgtraject houdt
in dat een sanctie kan worden toegepast indien bij hercontrole blijkt dat
de instelling de wet niet of in onvoldoende mate naleeft. Artikel 8.1.4 van
de WEB is immers een verplichting en dus niet vrijblijvend. In de praktijk
blijkt overigens dat ongewenste situaties na hercontrole veelal hersteld
zijn.

kst-31524-128
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 524, nr. 128

1

Richtlijn
Over de schoolkosten in het mbo is de laatste jaren veel te doen geweest.
Studenten hebben regelmatig klachten geuit, onder andere bij JOB en ook
mbo-instellingen, bij monde van de MBO Raad, hebben aangeven
behoefte te hebben aan meer helderheid.
Het is inmiddels een gangbare praktijk, dat studenten in het mbo niet
alleen geacht worden studieboeken maar ook leermiddelen zoals
gereedschappen en werkkleding aan te schaffen. In het Servicedocument
Vrijwillige bijdrage uit 2004 hebben JOB en MBO Raad dit ook opgenomen. De klachten ontstaan daar waar men te hoge kosten in rekening
brengt. Ook zijn er nieuwe vragen gerezen door het toenemende gebruik
van digitale leermiddelen naast en in plaats van boeken in het onderwijs.
Het overleg met JOB en MBO Raad dat mijn ministerie in het najaar van
2011 heeft gevoerd, heeft niet geleid tot overeenstemming over een
geactualiseerd servicedocument, dat als leidraad kan dienen voor de
bve-sector. Daarom heb ik besloten zelf een nadere uitleg te geven over
de onderwijsbijdragen en die op te nemen in een richtlijn voor de
bekostigde mbo-instellingen. Deze is thans in voorbereiding en wordt
vóór het nieuwe schooljaar gepubliceerd. Vanzelfsprekend worden JOB en
MBO Raad daarbij betrokken.
Een goede communicatie met studenten over de schoolkosten is
belangrijk. Juist op dit onderwerp, dat dicht bij de studenten zelf staat,
doet het bevoegd gezag er goed aan het gesprek met hen en met hun
ouders te voeren. Niet alleen op het punt van de vrijwillige bijdrage van
studenten en ouders en de hoogte daarvan (daarop heeft de studentenraad instemmingsrecht), maar ook als het gaat om de informatie aan
studenten en ouders en om het leermiddelenbeleid.
Ik wil ook verkennen op welke manier de medezeggenschap op het terrein
van schoolkosten beter gepositioneerd kan worden. Dit vergt verdere
doordenking omdat enerzijds de medezeggenschap in het mbo nog in de
kinderschoenen staat en anderzijds de grote diversiteit in beroepsopleidingen de schoolkostenmaterie complex maakt. De komende maanden zal
ik benutten om de medezeggenschap in relatie tot schoolkosten in overleg
met JOB en MBO Raad verder uit te werken.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 524, nr. 128

2