Position Paper NS Uitrolstrategie ERTMS
Ten behoeve van de Rondetafel over de ERTMS uitrolstrategie met de vaste Kamercommissie
voor Infrastructuur en Milieu, 28 september 2016
In 2014 heeft het kabinet de beslissing genomen om ERTMS in te voeren in Nederland. NS is
als vervoerder op het Hoofdrailnet een belangrijke betrokkene bij deze beslissing en werkt
dan ook mee aan de invoering. Het ERTMS programma is complex met bijbehorende
technische risico’s. Het programma wordt nu goed gemanaged met oog voor deze risico’s,
vanuit de drijfveer dat risico’s moeten zijn opgelost voordat het systeem daadwerkelijk in
werking wordt gesteld. NS wijst er op en zal er op blijven wijzen, dat deze risico-benadering
tot aan de dag van introductie en daarna noodzakelijk blijft.
Met de actualisatie van de uitrolstrategie is weer een volgende stap gezet richting de
introductie van ERTMS. De Staatssecretaris en het Programma ERTMS (waaraan NS en ProRail
deelnemen) hebben de uitrolstrategie aangepast op basis van de nieuwe planning van de
Europese Commissie, opgedane kennis en ervaring en wensen van verschillende
stakeholders. Dit met als doel om te komen tot een realistisch tempo van de uitrol van
ERTMS.
NS onderschrijft de keuzes die in de uitrolstrategie zijn gemaakt door de Staatssecretaris.
Voor NS bestaan er wel een drietal aandachtspunten die bij de uitrol en planning van belang
zijn en hieronder uiteen worden gezet.
1. Harmonisatie van bestaande en nieuwe lijnen
Op dit moment worden in Nederland verschillende versies van ERTMS gebruikt. NS ziet
harmonisatie, zowel technisch als procesmatig, van versies als randvoorwaardelijk voor het
succes van ERTMS.
Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft voor wat betreft de HSL-Zuid al toegezegd
dat er een upgrade van de huidige ERTMS-versie komt in februari 2018. Die software
upgrade is nodig om de nieuwe generatie Intercity’s (‘ICNG’) waar ERTMS is ingebouwd, te
kunnen testen en vanaf 2021 daar te laten rijden onder ERTMS.
Op andere ERTMS-baanvakken is het noodzakelijk om processen te harmoniseren zodat het
systeem voor machinisten op ieder baanvak op dezelfde manier werkt. Het Programma
ERTMS onderzoekt momenteel hoe die harmonisatie doorgevoerd kan worden. NS
onderstreept het belang om daar uitvoering aan te geven.
2. Voldoende groei ERTMS baanvakken
Met het huidige budget wordt ERTMS in grote delen van Nederland geïntroduceerd, maar
blijven er overgangen bestaan tussen ATB en ERTMS. Dat betekent enerzijds veel transities,
waarvoor blijvende aandacht en budget nodig is om dit goed in te regelen.
Anderzijds betekent het, dat het aantal baanvakken aanvankelijk beperkt is. Het aantal
omgebouwde baanvakken moet uiteindelijk groot genoeg zijn dat alle machinisten ervaring
(blijven) opdoen met ERTMS.

NS leidt machinisten, in een intensieve opleiding van één week, op om treinen onder ERTMSbeveiliging te kunnen rijden. Naast die opleiding is het van belang dat machinisten ervaring
opdoen en ‘vlieguren’ maken om deskundig met het systeem te werken en vanuit
gewenning en routine te kunnen reageren op situaties. Als vervoerder moeten wij immers
zorgen voor vlekkeloos gebruik van het systeem.
Wij pleiten dan ook voor een substantieel aantal baanvakken in het land, die in een gestaag
tempo worden uitgerold zoals de uitrolstrategie schetst. Hiertoe is het ook noodzakelijk het
nu bestaande ERTMS-budget intact blijft.
3. Introductie Testlab
NS pleit tot slot voor het inrichten van een onafhankelijk ERTMS testlab: een veilige
simulatieruimte waarin ERTMS hard- en software van de trein en infrastructuur integraal en
intensief getest kunnen worden, zonder dat de echte treindienst buiten daardoor wordt
beïnvloed.
We hebben nu te vaak gezien dat problemen pas in de praktijk ontdekt worden en het
oplossen te lang duurt. Het testlab kan kinderziektes en mogelijke verstoringen vroegtijdig
opsporen om deze vervolgens direct op te lossen.
Ook kunnen op basis van testresultaten in de ontwerpfase gemaakte ontwerpkeuzes direct
aangepast worden. Bovendien kan het materieeltoelatingsproces deels binnen een testlab
worden doorlopen, zonder consequenties voor de dienstregeling ‘buiten’.
NS ziet wegens deze voordelen graag dat er ruim voor indienststelling van de ERTMSupgrade op de HSL, een testlab operationeel is. NS hoopt dan ook op een snelle beslissing
van het ERTMS-programma over inrichting van dit testlab waar alle gebruikers van de HSLZuid, de Infraproviders en de reizigers bij zijn gebaat.