Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 461

Voorstel van wet van de leden Gerkens en Van
Vroonhoven-Kok houdende wijziging van Boek 7
van het Burgerlijk Wetboek en de Wet
handhaving consumentenbescherming in
verband met de invoering van voorschriften
betreffende de doorverkoop van
toegangskaarten voor een publieke gebeurtenis
op het terrein van sport of cultuur (doorverkoop
toegangskaarten)

Nr. 16

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 29 maart 2010
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
In het opschrift komt te vervallen: en de Wet handhaving consumentenbescherming.
B
In de considerans wordt «een verbod in te voeren op» vervangen door
«regels te stellen ten aanzien van» en «en de Wet handhaving consumentenbescherming dienen» door: dient.
C
In artikel I komt artikel 4a lid 2 te luiden:
2. Een toegangskaart als bedoeld in lid 1 kan, voor zover de aard van de
toegangskaart zich daartegen niet verzet, door een verkoper die handelt in
de uitoefening van een beroep of bedrijf te koop worden aangeboden en
verkocht tegen een hogere prijs dan de prijs die daarop is vermeld, mits
de prijsverhoging, met inbegrip van de rechtstreekse kosten voor
administratie en verzending, noch direct, noch indirect kennelijk onredelijk
is. De prijsverhoging wordt in ieder geval kennelijk onredelijk geacht als
deze meer bedraagt dan twintig procent van de prijs die is vermeld op de
toegangskaart. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels
over de doorverkoopprijs worden gesteld.
D
Artikel II komt als volgt te luiden:

KST142083
0910tkkst31461-16
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 461, nr. 16

1

ARTIKEL II
Onze Minister van Justitie zendt drie jaren na inwerkingtreding van
artikel 4a van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek aan de Staten-Generaal
een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van dat artikel in de
praktijk.
Toelichting
Onderdelen A en B
Doordat in artikel II de wijziging van de Wet handhaving consumentenbescherming komt te vervallen, moeten de verwijzingen naar deze wet in
de titel en de considerans ook worden geschrapt.
Onderdeel C
Het wetsvoorstel beoogt de toegankelijkheid van culturele en sportevenementen tegen een redelijke prijs te waarborgen door de doorverkoop
van toegangskaarten tegen een hogere prijs te beperken. Hoewel tijdens
de eerste termijn van de plenaire behandeling van het wetsvoorstel bleek
dat deze doelstelling brede steun geniet, hebben enkele Kamerleden en
het kabinet ook de oproep gedaan ruimte te laten aan de markt om zelf
met regels te komen. Zelfregulering verdient ook in onze ogen de
voorkeur boven overheidsingrijpen.
Naar aanleiding van de gesprekken die wij hierover hebben gevoerd
met de brancheorganisatie voor de secundaire kaartverkoop – de EU
Secondary Ticketing Association (EUSTA) – hadden wij echter aanvankelijk
het gevoel dat het stellen van regels over matiging van prijsverhogingen
bij de doorverkoop van toegangskaarten door de branche zelf, geen optie
was. Inmiddels lijkt de EUSTA toch enige ruimte te zien voor zelfregulering. Dit blijkt onder meer uit een brief van 11 februari 2010 van de
EUSTA aan de Vaste Commissie voor Justitie van de Tweede Kamer.
Daarin deelt zij mee dat er een gedragscode tot stand is gekomen en dat
momenteel gesprekken worden gevoerd met de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken over de oprichting van een geschillencommissie in de branche van de secundaire kaartverkoop.
Wij juichen deze initiatieven tot zelfregulering toe en willen die uiteraard
niet in de kiem smoren. Uit de ervaringen die zijn opgedaan in andere
branches blijkt dat een gedragscode onder meer de transparantie en de
integriteit van een branche kan vergroten. De oprichting van een
geschillencommissie heeft als voordeel dat consumenten en ondernemers
een relatief goedkope, snelle en eenvoudige weg wordt geboden om
geschillen op te lossen. Wij zien echter ook nog wel de nodige complicaties nu de EUSTA vooralsnog slechts een beperkt deel van de branche
vertegenwoordigt. Ook bestaat de gedragscode nu nog voornamelijk uit
transparantievoorschriften en ontbreken bijvoorbeeld regels over de
matiging van prijsverhogingen. Toch zijn wij, gelet op de genoemde
voordelen van zelfregulering en de breed gedragen oproep vanuit de
Tweede Kamer en het kabinet, bereid de branche nog een laatste kans te
bieden om binnen bepaalde kaders zelf met regels te komen.
Tegen deze achtergrond stellen wij voor in artikel 4a lid 2 de 10%-norm
te vervangen door een bepaling op basis waarvan de doorverkoop van
toegangskaarten tegen een hogere prijs is toegestaan, mits de prijsverhoging niet «kennelijk onredelijk» is. Deze open norm van «kennelijke
onredelijkheid» sluit naar zijn aard en karakter goed aan bij het Burgerlijk
Wetboek (BW) waarvan deze regeling na de inwerkingtreding onderdeel
zal gaan uitmaken. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan artikel
6:233 BW waarin is bepaald dat een beding in de algemene voorwaarden
vernietigbaar is, indien dat beding gelet op – kort gezegd – de omstandig-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 461, nr. 16

2

heden van het geval onredelijk bezwarend is voor de wederpartij van
degene die de algemene voorwaarden hanteert. Bovendien geeft de open
norm de branche de ruimte om zelf nadere regels te stellen over de
matiging van prijsverhogingen bij de doorverkoop, waarbij nu ook
differentiatie mogelijk is. Het is bijvoorbeeld denkbaar dat bij de doorverkoop van in zeer beperkte mate verkrijgbare toegangskaarten die niet
alleen toegang geven tot het evenement maar ook tot enkele speciale
voorzieningen (VIP-kaarten) een hogere prijsverhoging redelijk zou
kunnen zijn, dan bij de doorverkoop reguliere toegangskaarten. Wij
denken wel dat er behoefte is aan een kader waarbinnen van die ruimte
tot zelfregulering gebruik kan worden gemaakt. Daarom stellen wij voor
als uitgangspunt te nemen dat een prijsverhoging van meer dan 20
procent altijd kennelijk onredelijk wordt geacht. Deze norm van 20 procent
laat onverlet dat onder omstandigheden 10 of bijvoorbeeld 12 procent al
kennelijk onredelijk zal kunnen zijn.
Wij denken dat het voor de branche mogelijk moet zijn om uiterlijk
binnen een jaar na de inwerkingtreding van deze wettelijke regeling een
geschillencommissie op te richten en te komen tot een aanvulling van de
gedragscode met nadere regels over de matiging van prijsverhogingen bij
de doorverkoop. Mocht de branche de geboden ruimte voor zelfregulering
niet of onvoldoende benutten, dan voorziet de laatste zin van artikel 4a lid
2 in een delegatiebepaling die de regering de bevoegdheid geeft om
zonodig algemeen verbindende voorschriften over de doorverkoopprijs
vast te stellen. Deze bepaling kan gezien worden als een «stok achter de
deur» voor de branche om daadwerkelijk gebruik te maken van de in de
wet geboden ruimte voor zelfregulering.
Wij merken nog op dat de regels in artikel 4a lid 2 tot en met 5 zich
primair richten op de contractuele relatie tussen de secundaire kaartverkoper en de consument. De regels treden niet in de contractuele relatie
tussen de primaire kaartverkoper en de doorverkoper. Wat ons betreft zijn
de regels een aanvulling op de al bestaande mogelijkheid voor primaire
kaartverkopers om het instrumentarium van het algemeen contractenrecht te benutten. Daarbij kan gedacht worden aan de mogelijkheden van
primaire kaartverkopers om in de algemene voorwaarden bepalingen op
te nemen over de doorverkoop van toegangskaarten. Een primaire
kaartverkoper zou in een tot die algemene voorwaarden behorend beding
kunnen bepalen dat doorverkoop van de toegangskaart mogelijk is, mits
daarbij geen onredelijke prijsverhoging wordt doorberekend. Vermeldt hij
dit beding op toegangskaart zelf, dan is sprake van een kettingbeding dat
zal gelden voor alle doorverkopen die volgen na de eerste aankoop. Wordt
een toegangskaart toch aangeboden in strijd met het beding, dan kan de
primaire kaartverkoper de secundaire kaartverkoper die de toegangskaart
aanbiedt met een beroep op het beding daarop aanspreken. Wij denken
dat de voorgestelde regeling een steun in de rug kan betekenen voor de
primaire kaartverkopers om deze mogelijkheid vaker en effectiever te
gebruiken.
De regels impliceren ook geen subjectief recht van een secundaire
kaartverkoper op doorverkoop. Dit betekent dat de primaire kaartverkoper
nog steeds toegangskaarten op naam zal kunnen verkopen en daarbij ook
de voorwaarde zal kunnen stellen dat de toegangskaarten niet doorverkocht mogen worden. Dit gebeurt nu bijvoorbeeld bij voetbalwedstrijden
met een zeker risico voor ordeverstoringen. Het voorgaande is in de
eerste zin van artikel 4a lid 2 expliciet tot uitdrukking gebracht door
opname van de zinsnede «voorzover de aard van de toegangskaart zich
daartegen niet verzet».
Tijdens de plenaire behandeling heeft lid Aasted Madsen-van Stiphout
een amendement (nr. 15) ingediend waarmee zij beoogt te voorkomen dat
secundaire kaartverkopers indirect de prijs van toegangskaarten opvoeren
door deze aan te bieden in combinatie met een zaak of een andere dienst
en voor die bijkomende zaak of dienst een onredelijk hoge prijs te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 461, nr. 16

3

rekenen. De strekking van het amendement spreekt ons aan. Wij hebben
daarom, in overleg met de indiener, besloten dit amendement in een
gewijzigde vorm over te nemen door in de eerste zin van artikel 4a lid 2 te
bepalen dat de prijsverhoging noch direct, noch indirect kennelijk
onredelijk mag zijn.
Onderdeel D
De kritische opmerkingen die van verschillende kanten, ook door de
Consumentenautoriteit zelf en Actal in zijn advies van 17 maart 2010, zijn
gemaakt over de wijze waarop het toezicht en de handhaving van de
regeling in het wetsvoorstel waren vormgegeven, zijn voor ons aanleiding
om de hierbij voorziene rol voor de Consumentenautoriteit vooralsnog los
te laten. Dit betekent overigens niet dat de Consumentenautoriteit
helemaal geen bemoeienis meer zal hebben met de markt voor doorverkoop van toegangskaarten. Zoals ook al is aangegeven door de
minister van Economische Zaken tijdens de eerste termijn van de plenaire
behandeling, zal de Consumentenautoriteit op de gebruikelijke wijze
kunnen blijven toezien op de naleving door de secundaire kaartverkopers
van de informatieverplichtingen op het terrein van de elektronische
handel en het verbod op oneerlijke handelspraktijken. Mochten secundaire handelaren deze regels overtreden, dan zal de Consumentenautoriteit ook handhavend kunnen optreden, bijvoorbeeld via de oplegging
van een last onder dwangsom en/of een administratieve boete. Wij
juichen het toe dat de Consumentenautoriteit momenteel ook specifiek
onderzoek verricht naar de naleving van het verbod op oneerlijke
handelspraktijken door de secundaire kaartverkopers en zien de
uitkomsten daarvan met grote belangstelling tegemoet.
De handhaving van de voorgestelde regeling zal plaatsvinden via het
privaatrecht. Dit ligt nu ook meer voor de hand, omdat wij er in artikel 4a
lid 2 voor kiezen bij de regels over de matiging van de prijsverhoging bij
de doorverkoop van toegangskaarten een open norm te hanteren
(kennelijk onredelijk). Een dergelijke open norm moet aan de hand van de
concrete omstandigheden van het geval worden ingevuld. De interpretatie
en de toepassing van deze norm in het concrete geval kan het beste
worden overgelaten aan de civiele rechter die hier al ruime ervaring mee
heeft, omdat dergelijke open normen vaker voorkomen in het BW.
Nu wij de rol van de Consumentenautoriteit hebben losgelaten, komt de
handhaving volledig bij de markt en de consument te liggen. Indien de
secundaire kaartverkoper een toegangskaart doorverkoopt en daarbij een
prijsverhoging hanteert die kennelijk onredelijk is, geldt het bedrag dat de
consument heeft betaald boven de toegestane prijsverhoging als
onverschuldigd betaald (artikel 4a lid 4). De consument kan dit bedrag
terugvorderen van de secundaire kaartverkoper via een vordering bij de
kantonrechter. Als meerdere consumenten gedupeerd zijn doordat zij voor
hetzelfde evenement toegangskaarten hebben gekocht bij dezelfde
secundaire kaartverkoper die daarbij een onredelijke prijsverhoging heeft
doorberekend, kan ook een belangenorganisatie namens hen een
collectieve actie beginnen op basis van artikel 3:305a BW. De evenementenorganisatoren kunnen behulpzaam zijn bij het voorbereiden en het
opzetten van een dergelijke collectieve actie. Zij hebben immers aangegeven een meldpunt te zullen oprichten waar consumenten hun klachten
kunnen indienen. Evenementenorganisatoren kunnen daarmee een rol
vervullen bij het bundelen van klachten over de doorberekening van
onredelijke prijsverhogingen door dezelfde secundaire kaartverkoper.
Verder verwachten de indieners vooral ook veel van de door de EUSTA
aangekondigde oprichting van een geschillencommissie voor de branche
van de secundaire kaartverkoop. Een dergelijke geschillencommissie zal
consumenten een relatief goedkope, snelle en eenvoudige weg bieden om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 461, nr. 16

4

een geschil over een bij de doorverkoop in rekening gebrachte prijsverhoging op te lossen.
Tijdens de plenaire behandeling heeft lid Vos middels een amendement
(nr. 14) voorgesteld om in het wetsvoorstel een evaluatiebepaling op te
nemen. De opname van een evaluatiebepaling spreekt ons bijzonder aan,
mede gelet op de gewijzigde rol van de Consumentenautoriteit. Wij
hebben er daarom, in overleg met de indiener, voor gekozen dit voorstel
over te nemen in artikel II. Wel vinden wij dat het belangrijk is dat de
evaluatie pas plaatsvindt nadat de wet eerst enige jaren heeft gewerkt,
zodat hiermee voldoende ervaring is opgedaan. Daarom stellen wij voor
de evaluatie te laten plaatsvinden drie jaar nadat de wet in werking is
getreden. De evaluatie zal zich moeten richten op de mate waarin de wet
doeltreffend is bij het waarborgen van de toegankelijkheid van culturele
en sportevenementen tegen een redelijke prijs. De mate waarin de
regeling bekend is bij de consument is daarbij ook van belang. Voorts
dient aandacht besteed te worden aan de wijze waarop de branche
gebruik maakt van de in de wet geboden ruimte om zelf nadere regels te
stellen over de matiging van prijsverhogingen bij de doorverkoop en om
te voorzien in een doelmatige geschilbeslechting door een geschillencommissie. Tenslotte dient wat ons betreft bij de evaluatie uitdrukkelijk de
vraag betrokken te worden of niet alsnog een rol moet zijn weggelegd
voor de Consumentenautoriteit.
Gerkens
Van Vroonhoven-Kok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 461, nr. 16

5