Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 204

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
ter uitvoering van verordening (EU) nr. 909/2014
van het Europees parlement en de Raad van
23 juli 2014 betreffende de verbetering van de
effectenafwikkeling in de Europese Unie,
betreffende centrale effectenbewaarinstellingen
en tot wijziging van Richtlijnen 98/26/EG en
2014/65/EU en Verordening (EU) nr. 236/2012
(PbEU 2014, L 257) (Wet uitvoering verordening
centrale effectenbewaarinstellingen)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 21 augustus 2015
De regering is de vaste commissie voor Financiën erkentelijk voor de
aandacht die zij aan het onderhavige wetsvoorstel heeft geschonken en
voor de door haar daarover gestelde vragen. In onderstaande beantwoording wordt zoveel mogelijk de indeling en de volgorde van het door
de commissie uitgebrachte verslag gevolgd.
1. Algemeen en inhoud van de verordening
Centrale effectenbewaarinstellingen zijn systeemrelevant voor de werking
van de effectenmarkten vanwege de rol die door hen geëxploiteerde
effectenafwikkelingssystemen hebben in het afwikkelingsproces. De leden
van de PvdA-fractie vragen welke maatregelen de verordening centrale
effectenbewaarinstellingen (hierna: de verordening) bevat om systeemrisico’s te matigen.
Allereerst beoogt de verordening door het geheel aan geharmoniseerde
vereisten voor de vergunningverlening aan en het toezicht op de centrale
effectenbewaarinstellingen systeemrisico’s te matigen. Centrale effectenbewaarinstellingen moeten in beginsel hun activiteiten beperken tot het
verrichten van diensten waarvoor hun vergunning geldt of die zijn gemeld
aan de toezichthouder. Verder moeten centrale effectenbewaarinstellingen
beschikken over herstelplannen. De toezichthouder dient ervoor te zorgen
dat er voor iedere centrale effectenbewaarinstelling een afwikkelingsplan
wordt opgesteld. Tot slot moet ook over effectenafwikkeling die plaatsvindt door instellingen die geen centrale effectenbewaarinstelling zijn,
worden gerapporteerd aan de toezichthouder.
De leden van de SP-fractie vragen in hoeverre de door artikel 5 van de
verordening voorgeschreven verplichting om een transactie op de
voorgenomen afwikkelingsdatum af te wikkelen afwijkt van de huidige
praktijk.

kst-34204-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 204, nr. 6

1

Reeds op 6 oktober 2014 is in Nederland de voorgenomen afwikkelingsdatum van de in artikel 5 van de verordening bedoelde transacties verkort
van drie naar twee dagen. De verordening verplicht tot deze transitie per
1 januari 2015. Vóór 6 oktober 2014 was het gebruikelijk dat een
koop/verkoop van effecten uiterlijk drie dagen na de uitvoering van de
transactie werd afgewikkeld.
Voorts vragen de leden van de SP-fractie ten aanzien van artikel 6 van de
verordening, waarin is bepaald dat centrale effectenbewaarinstellingen
maatregelen vaststellen ter aanmoediging en bevordering van tijdige
afwikkeling van transacties door haar deelnemers, aan welke maatregelen
hierbij kan worden gedacht.
Bij de in artikel 6 van de verordening bedoelde maatregelen ter bevordering van tijdige afwikkeling van transacties kan onder meer worden
gedacht aan (1) strikte tijdslijnen voor allocatie van cash en effecten en
bevestiging van de transactie (2) automatisering van het matchingproces
van instructies voor afwikkeling (3) tolerantiegrenzen voor matching
(4) bilaterale annuleringsfaciliteit (5) recycle-verplichting voor de centrale
effectenbewaarinstelling van (aanvankelijk) falende afwikkeling van een
transactie (6) informatieplicht van de CSD naar participanten en
(7) real-time toegang tot informatie voor participanten.
De leden van de SP-fractie vragen naar de noodzaak voor de vergunningtermijn van zes maanden die volgt uit artikel 17 van de verordening en de
opvatting van de regering hierover.
Zowel in de verordening centrale effectenbewaarinstellingen als in de
EMIR-verordening1 is de beslistermijn voor een vergunning gemaximeerd
op zes maanden na ontvangst van een volledige aanvraag. Binnen die
termijn moeten toezichthouders in staat worden geacht zich een
afgewogen oordeel te kunnen vormen over of aan de onderneming een
vergunning kan worden verleend. Voor bestaande centrale effectenbewaarinstellingen betekent dit overigens juist dat gedurende deze periode
gelegenheid is om hun bedrijfsvoering in overeenstemming te brengen
met de geldende prudentiële en toezichtvereisten.
De leden van de CDA-fractie vragen aan welke voorwaarden moet worden
voldaan wil een centrale effectenbewaarinstelling bancaire nevendiensten
mogen verlenen.
Voor het mogen verlenen van een bancaire nevendiensten geldt dat een
aanvullende vergunning nodig is. Die aanvullende vergunning wordt
slechts verleend indien de centrale effectenbewaarinstelling beschikt over
een bankvergunning. Daarnaast dient de centrale effectenbewaarinstelling
op grond van de verordening te voldoen aan aanvullende prudentiële en
toezichtsvereisten.
De leden van de CDA-fractie vragen voorts aan te geven waar de
verordening zorgt voor een overdracht van bevoegdheden naar Europa en
of door de verordening Nederlandse standaarden nu Europese
standaarden worden.
De verordening geeft een geharmoniseerd kader voor het toezicht op
centrale effectenbewaarinstellingen door bestaande wereldwijd geldende
standaarden grotendeels te codificeren. Nationale toezichthouders passen
dit toezichtkader toe. In zoverre is er dus geen sprake van overdracht van
bevoegdheden naar Europa. Voorheen werd dit toezicht uitgeoefend
namens de Minister van Financiën door de Autoriteit Financiële Markten

1

Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees parlement en de Raad van 4 juli 2012
betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (PbEU 2012, L 201).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 204, nr. 6

2

(AFM). In het vervolg oefenen De Nederlandsche Bank (DNB) en de AFM
gezamenlijk het toezicht op centrale effectenbewaarinstellingen uit.2
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er over het wetsvoorstel
geen consultatie heeft plaatsgevonden.
Aangezien het wetsvoorstel dient ter uitvoering van bindende
EU-rechtshandelingen, heeft geen consultatie hierover plaatsgevonden.
Wel is de inhoud van het wetsvoorstel afgestemd met de AFM en met
DNB.
2. Inhoud wetsvoorstel
De leden van de SP-fractie en de VVD-fractie hebben vragen gesteld over
de exacte reikwijdte van de bevoegdheid van de toezichthouder om
personen de bevoegdheid tot uitoefening van leidinggevende functies bij
centrale effectenbewaarinstellingen of aangewezen kredietinstellingen, te
ontzeggen.
Voor welke overtredingen kan de ontzegging worden opgelegd en voor
welke leidinggevende functies geldt de ontzegging?
De ontzegging kan worden opgelegd voor overtredingen van de bij of
krachtens die verordening gestelde regels, mits de overtreding is
gerangschikt in de hoogste boetecategorie (3). Dan gaat het bijvoorbeeld
om overtreding van het voorschrift transacties op de voorgenomen datum
af te wikkelen, of het actief zijn als centrale effectenbewaarinstelling
zonder over de daarvoor vereiste vergunning te beschikken. De
ontzegging is tijdelijk. Een permanente ontzegging kan evenwel worden
opgelegd in geval van recidive. De ontzegging geldt voor het uitoefenen
van leidinggevende functies bij alle centrale effectenbewaarinstellingen of
aangewezen kredietinstellingen met zetel in Nederland. Daarnaast kan de
toezichthouder het feit dat een dergelijke ontzegging is opgelegd door de
Nederlandse toezichthouder of door een toezichthouder in een andere
lidstaat betrekken bij het (her)toetsen van de geschiktheid en betrouwbaarheid van (dagelijks) beleidsbepalers van bepaalde andere financiële
ondernemingen.
De leden van de PvdA-fractie vragen of de toezichthouder altijd vooraf de
geschiktheid en betrouwbaarheid van (dagelijkse) beleidsbepalers van
genoemde instellingen toetst.
Dat is het geval.
De verordening centrale effectenbewaarinstellingen maakt mogelijk dat
zich in Nederland meerdere centrale effectenbewaarinstellingen vestigen.
De leden van de SP-fractie en de CDA-fractie hebben gevraagd of dit ook
de verwachting is van de regering en wat dit betekent in vergelijking met
de huidige situatie, waarin er slechts één centrale effectenbewaarinstelling is.
De verordening centrale effectenbewaarinstellingen creëert één Europese
markt en maakt het mogelijk dat centrale effectenbewaarinstellingen hun
diensten grensoverschrijdend kunnen verlenen zonder dat zij aan
uiteenlopende toezichtregimes behoeven te voldoen. De verordening
heeft dan ook tot doel concurrentieverstoringen binnen Europa op te
heffen. Het wordt dus makkelijker voor centrale effectenbewaarinstellingen die gevestigd zijn in andere lidstaten, om hun diensten ook in
Nederland aan te bieden. Of de verordening ertoe leidt dat zich in
Nederland daadwerkelijk meerdere centrale effectenbewaarinstellingen
vestigen, zal moeten blijken.

2

Stb. 2015, 97.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 204, nr. 6

3

De leden van de PVV-fractie hebben gevraagd naar hoe het opleggen van
de maximaal door de toezichthouder op te leggen boete in zijn werking
gaat en of het klopt dat alle centrale effectenbewaarinstellingen en
aangewezen kredietinstellingen met een jaaromzet van 200 miljoen euro
een boete van 10% van de jaaromzet krijgen. Ook hebben deze leden
gevraagd wanneer er sprake kan zijn van een «afzonderlijke zware
overtreding».
Ter zake van overtredingen begaan door centrale effectenbewaarinstellingen en aangewezen kredietinstellingen die rechtspersoon zijn, zal de
toezichthouder een maximale boete kunnen opleggen van 20 miljoen euro
of, indien dat meer is, 10% van de omzet in het voorafgaande boekjaar.
Het betreft een bovengrens; de in een concreet geval op te leggen boete
hangt af van verschillende omstandigheden, waaronder de ernst van de
overtreding. Er zal dus niet aan alle centrale effectenbewaarinstellingen en
aangewezen kredietinstellingen met een jaaromzet van 200 miljoen euro
bij overtredingen steeds een boete van 10% van de jaaromzet worden
opgelegd.
Voorts is in het algemeen deel van de toelichting bij het wetsvoorstel is
abusievelijk vermeld dat het moet gaan om een afzonderlijke zware
overtreding, bedoeld is te zeggen dat het moet gaan om een overtreding.
3. Bekostiging en gevolgen voor het bedrijfsleven
De leden van de CDA-fractie en de PVV-fractie hebben gevraagd naar de
hoogte van de uiteindelijke doorlopende toezichtkosten die zullen worden
doorbelast aan de sector.
Verwachting is dat de AFM jaarlijks een fte in zal moeten zetten voor het
doorlopend toezicht op centrale effectenbewaarinstellingen, hetgeen
neerkomt op een bedrag van 150.000 euro per jaar.
De leden van de CDA-fractie hebben gevraagd naar een tijdspad waarop
de aangekondigde wijziging van de Wet bekostiging financieel toezicht
(Wbft), benodigd om de toezichtlasten te kunnen doorberekenen aan de
instellingen zelf, ongeveer aan de Kamer zal worden aangeboden. In
navolging hierop hebben deze leden gevraagd wanneer het doorlopend
toezicht van start gaat, nu dat in ieder geval niet komende 1 januari is.
De bekostiging van het doorlopend toezicht wordt door middel van een
nota van wijziging alsnog geregeld in dit wetsvoorstel. Streven is dat het
wetsvoorstel per 1 januari 2016 in werking treedt, zodat het doorlopend
toezicht op diezelfde datum van start zal kunnen gaan.
De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd naar de administratieve
lasten en inhoudelijke nalevingskosten die voortvloeien uit het
wetsvoorstel en de verordening. Voorts hebben deze leden gevraagd bij
wie de lagere afwikkelingskosten terechtkomen en of dit dezelfde partijen
zijn, die de kosten nu moeten maken.
Het wetsvoorstel geeft uitvoering aan de verordening door de Wft
daarmee op punten in lijn te brengen. Voor zover er sprake is van hogere
administratieve lasten of inhoudelijke nalevingskosten vloeien deze
derhalve voort uit de verordening. Uit de Impact Assessment volgt dat de
verwachting van de Europese Commissie is dat door efficiëntere
grensoverschrijdende afwikkeling de afwikkelingskosten voor marktpartijen zullen afnemen. Dit zijn dezelfde partijen die de kosten nu maken
doordat zij gebruikmaken van de diensten van centrale effectenbewaarinstellingen. De precieze hoogte van de administratieve lasten en inhoudelijke nalevingskosten als gevolg van de verordening is afhankelijk van de
uitwerking van de normen in de verordening in technische standaarden
door de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA). Die
uitwerking is momenteel nog niet definitief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 204, nr. 6

4

De leden van de PVV-fractie stellen vast dat dit wetsvoorstel erin voorziet
dat de kosten die de AFM maakt voor de verlening van een vergunning in
werking kunnen worden gebracht bij de verzoekende effectenbewaarinstelling. De leden van de PVV-fractie vragen hoe hoog deze kosten
maximaal kunnen zijn.
Het wetsvoorstel voorziet erin dat de kosten € 175 per uur dat de AFM
werkzaamheden verricht, bedragen met een maximum van € 150.000.
De leden van de PVV-fractie merken op dat de Europese Commissie een
Impact Assessment heeft uitgevoerd om de financiële gevolgen van de
invoering van de verordening op het Europese bedrijfsleven te bepalen.
Deze leden vragen wat de resultaten hiervan zijn en indien deze nog niet
beschikbaar zijn, wanneer hier meer bekend over gemaakt zal worden.
De Impact Assessment van de Europese Commissie is opgesteld in het
kader van de voorbereiding van het voorstel voor de verordening centrale
effectenbewaarinstellingen en is terug te vinden via de website van de
Commissie.3
4. Overig
De leden van de CDA-fractie maken van de gelegenheid gebruik om te
informeren naar de stand van zaken rondom de nauwere samenwerking
op het gebied van belasting op financiële transacties (FTT).
In het regeerakkoord is opgenomen dat Nederland zich kan aansluiten bij
de versterkte samenwerking indien een heffing op de financiële sector aan
drie voorwaarden voldoet, namelijk: (i) de Nederlandse pensioenfondsen
blijven gevrijwaard van een financiële sector belasting; (ii) er is geen
disproportionele samenloop met de huidige bankenbelasting, en; (iii) de
inkomsten vloeien terug naar de lidstaten. Nederland doet niet mee aan
de kopgroep omdat in het huidige voorstel pensioenfondsen wel belast
worden door de FTT. Wel houdt Nederland de discussie van de elf
lidstaten goed inde gaten, ook met het oog op de mogelijke effecten van
deze belasting op niet participerende lidstaten. Sinds het huidige voorstel
in februari 2013 is gepresenteerd, proberen de elf participerende lidstaten
een akkoord te bereiken. Tot nu toe is er nog geen overeenstemming
bereikt. Zodra een akkoord is bereikt, zal de regering beoordelen wat de
effecten van deze belasting zijn en of de uitkomst voldoet aan de door het
regeerakkoord gestelde eisen.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

3

Via: http://ec.europa.eu/internal_market/financial-markets/docs/SWD_2012_22_en.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 204, nr. 6

5