Aan de Minister van Economische Zaken en Klimaat

Directie FinancieelEconomische Zaken
Eigenaarsadvisering
Auteur

TER BESLISSING
Datum
21 november 2023

Nota aanbieding Stand van RVO aan Tweede
Kamer

Kenmerk
FEZ-EA / 41007387

Kopie aan

Bijlage(n)
Parafenroute

Aanleiding
RVO heeft de pSG op 20 november 2023 de Stand van RVO 2023 aangeboden.
Deze treft u bijgaand. De Stand is door RVO opgesteld om, net als vorig jaar, de
Tweede Kamer mee te nemen in de dilemma’s en knelpunten die het in de
uitvoering tegenkomt. Aan u is de vraag om deze aan de Tweede Kamer aan te
bieden.

Geadviseerd besluit
•
•
•

U kunt bijgaande Kamerbrief, zonder inhoudelijke appreciatie van de
Stand van RVO, ondertekenen.
U wordt geadviseerd de brief te versturen in de derde week van januari
(zie kopje “moment van verzending”)
Het rapport is zeer lezenswaardig. Het is een helder en kernachtig stuk
met concrete voorbeelden waar ondernemers en RVO tegenaan lopen. In
de bijlage treft u een samenvatting van het stuk.

Kernpunten
•

•

Evenals vorig jaar heeft RVO een Stand opgesteld. Dit gebruik komt voort
uit de beweging Werk aan Uitvoering (WaU), waarin Rijksbreed gewerkt
wordt aan verbetering van de uitvoering van beleid. Inmiddels hebben al
veel organisaties van bijna alle departementen al één of meerdere keren
dergelijke standen uitgebracht.
RVO heeft een eigen analyse neergelegd in de Stand. Deze is inhoudelijk
in lijn met de vorige. Hoofdboodschap is dat de grote hoeveelheid
regelingen tot complexiteit en inefficiënties voor zowel de overheid zelf als
voor ondernemers leidt. Ook werken sommige regelingen contraproductief
op andere beleidstereinnen. (Zie de bijlage voor enkele voorbeelden).
Pagina 1 van 4

Directie FinancieelEconomische Zaken
Eigenaarsadvisering

•

•

•

•

•

•

De inhoud van de Stand is dus ongefilterd door RVO opgeschreven. Wel
heeft RVO een feitelijke check gedaan bij alle betrokken departementen
waarvoor het werkt. Ook heeft dit stuk in de brede Bestuursraad van EZK
gelegen. De reacties daarop waren positief.
De boodschap van de noodzaak tot vereenvoudiging sluit aan bij het
eerdere rappport de Staat van de Uitvoering dat begin dit jaar is
uitgebracht door publieke dienstverleners gezamenlijk. Het thema
vereenvoudiging wordt rijksbreed ook als één van de speerpunten gezien
waar de komende jaren aan gewerkt moet worden, bijvoorbeeld via het
programma WaU.
EZK levert hiervoor input waar het gaat om tot vereenvoudiging voor
ondernemers te komen. Waar mogelijk wordt ook al gekeken naar
deregulering. Daarnaast is een interdepartementaal beleidsonderzoek
(IBO) bedrijfsfinanciering waarin gekeken wordt naar verschillende
knelpunten op de financeringsmarkt en of het publieke aanbod deze
knelpunten doelmatig en doeltreffend aanpakt.
RVO zet zelf ook in om bij te dragen aan vereenvoudiging. Door
verbeteringen in de eigen dienstverlening en manier van werken door te
voeren, maar ook in de samenwerking met opdrachtgevers. RVO roept op
om zo vroeg mogelijk in het beleidsproces betrokken te worden. Op die
manier kan vroegtijdig aangegeven worden welke mogelijkheden RVO kan
bieden en kan het verbinding leggen met bestaande opdrachten.
Deze vorm van “opgavegericht werken” vraagt nog wel een cultuuromslag
bij beleid en politiek, waarbij minder het instrument van bijvoorbeeld een
subsidie als beleidsmatig doel wordt neergezet, maar telkens naar de
maatschappelijke opgave gekeken wordt om vervolgens tot passende
oplossingen te komen. Ook vraagt het om vertrouwen in RVO om deze de
uitwerking van de opgave mee vorm te laten geven.
Met bijgaande Kamerbrief biedt u de Stand van RVO aan de nieuwe
Tweede Kamer aan. Hierin is geen inhoudelijke appreciatie opgenomen.
Wel een uitnodiging aan de Kamer om, conform de oproep van RVO, met
elkaar in gesprek te gaan.

Kenmerk
FEZ-EA / documentId

Moment van verzending
•
RVO heeft gevraagd om deze Kamerbrief en de Stand van RVO na het
kerstreces te versturen, zodat er door RVO actief over gecommuniceerd
kan worden en de Stand niet ondergesneeuwd raakt.
•
RVO heeft daarom verzocht om de Stand op 16 of 17 januari aan de
Tweede Kamer aan te bieden.

Pagina 2 van 4

Directie FinancieelEconomische Zaken
Eigenaarsadvisering

Bijlage 1: Samenvatting Stand van RVO
In oktober 2022 is de eerste Stand van RVO gepubliceerd. Hierin stond de
complexiteit van wetten, regels, subsidieregelingen en programma’s, die
versterkt wordt door het vele stapelen van nieuw beleid, centraal. Deze tweede
Stand van RVO is opnieuw een knelpuntendocument dat focust op de complexiteit
en het conflicteren en concurreren van regelingen en beleid. Want we zijn er nog
niet: het knelt nog steeds. De praktijk is weerbarstig en veel van wat er fout gaat
zit ingebakken in de ontstane verhoudingen tussen politiek, beleid en uitvoering.
Hierdoor verliezen ondernemers bijvoorbeeld het overzicht en moeten zij dure
bureaus inhuren om wetgeving te begrijpen en gebruik te kunnen maken van de
regelingen. Het vertrouwen in de overheid neemt daardoor af. De urgentie om dit
met elkaar op te lossen wordt alleen maar groter.
In deze Stand van RVO wordt deze problematiek geschetst aan de hand van
ervaringen van ondernemers, die vertellen waar zij in de praktijk tegenaan lopen.
Voorbeelden die genoemd worden in de stand:

Kenmerk
FEZ-EA / documentId

Wat gaat goed?
•
Mede dankzij WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk)
wordt 8,2 miljard in innovatie geinvesteerd. 20.000 ondernemers (97%
MKB) maken gebruik van deze regeling.
•
Afgelopen jaar sleepten Nederlandse start-ups, begeleid door RVO, maar
liefst € 142 miljoen aan subsidies en investeringen binnen bij het
Europese Acceleratorprogramma. RVO ondersteunt deze ondernemers in
de European Innovation Council (EIC)
•
Bij Wind op Zee zal eind 2023 bijna 16% van de huidige
elektriciteitsbehoefte van Nederland van windparken op zee afkomstig
zijn. De doelstelling is om in 2030 21 Gigawatt geïnstalleerd vermogen te
hebben, waarmee dit wordt verhoogd tot 75% (van de huidige
electriciteitsbehoefte van Nederland).
•
Bij crisisregelingen TVL en TEK waren de contacten met beleidscollega’s
zeer nauw om tot werkbare regelingen te komen.
Maar het moet beter. RVO laat daarover ondernemers aan het woord en noemt de
volgende voorbeelden:
•
Brexit Adjustment Reserve: op papier een mooie regeling, maar door de
hoge bewijslast, haakten ondernemers af en bleef veel geld op de plank
liggen.
•
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB): overlappende regelingen
•
SDE++: refurbished onderdelen voor zonnestroominstallaties komen niet
in aanmerking, terwijl dit juist duurzamer is.
•
Specifieke Uitkeringen (SPUKS): om te werken aan klimaatbeleid, kunnen
decentrale overheden gebruik maken van verschillende SPUK’s. Dit zijn
echter veel, maar wel vergelijkbare regelingen. Hierdoor ontstaat
onduidelijkheid voor gemeenten en levert het juist extra werkdruk op.
•
Conflicten landbouw, natuur en biodiversiteit: RVO heeft, samen met LNV
een analyse uitgevoerd, waaruit blijkt dat 12 van de 34
landbouwregelingen mogelijk schadelijk zijn voor natuur en biodiversiteit,
terwijl dit ook beleidsdoelstellingen zijn.

Pagina 3 van 4

Directie FinancieelEconomische Zaken
Eigenaarsadvisering

Vervolgens wordt toegelicht wat door RVO en partners gedaan wordt om in
gesprek te zijn met ondernemers, het voor ondernemers eenvoudiger te maken,
de dienstverlening te verbeteren en waar mogelijk de menselijke maat toe te
passen. Maar ook om samen met beleidsmakers slimme koppelingen tussen taken
en regelingen te leggen langs de transities waar RVO aan werkt op het gebied van
economie, landbouw en klimaat & energie.

Kenmerk
FEZ-EA / documentId

Ten slotte wordt in de Stand geschetst waar RVO tegenaan loopt en wat er nodig
is om dit verder te brengen. Op basis daarvan doet RVO een aantal oproepen aan
de politiek en beleidsmakers:
1. Vroegtijdige samenwerking bij het ontwerp van regelingen
Herontwerp de wijze waarop wetten en regelingen tot stand komen zo, dat de
uitvoering structureel meedenkt en mee ontwerpt. Op die manier kan kennis en
expertise over uitvoeringén de behoefte van de doelgroep worden meegenomen in
de ontwerpfase zoals het Beleidskompas beoogt. Ook kunnen dan, waar mogelijk,
slimme koppelingen gemaakt worden met wat al bestaat, om te voorkomen dat er
stapeling, concurrentie en conflicterende regelingen ontstaan. Dit alles vraagt om
korte lijnen, zodat politiek, beleid en uitvoering elkaar goed begrijpen en iedereen
weet wat er speelt. Wij nodigen Kamerleden van harte uit om met ons mee te
kijken en laten graag zien waar ondernemers maar ook wijzelf tegenaan lopen.
2. Geef de uitvoering meer ruimte en vertrouwen en focus op de
norm
De Tweede Kamer heeft haar controlerende rol, maar daarnaast hebben publieke
dienstverleners ruimte nodig om – met hun eigen kennis en expertise – de
uitvoering zo goed mogelijk vorm te geven en maatwerk toe te passen. Geef ons
die ruimte en vertrouw op de kwaliteit die wij nastreven. Dan wordt niet alleen
onze dienstverlening beter, maar ontstaat ook meer ruimte voor maatwerk. Maak
wetten en regels zo, dat er ruimte voor de uitvoering ontstaat. Als de grootste
groep de norm bepaalt, kan een regeling grotendeels geautomatiseerd worden
uitgevoerd. Zo ontstaat ruimte bij de uitvoering voor maatwerk voor de
uitzonderingen. Leg hiervoor zorgvuldig vast wat de bedoeling en motivatie is van
een regeling of van beleid.
3. Houd het simpel, let op de samenhang en coördineer
Verlies bij het maken van nieuw beleid de samenhang met andere wetten, regels
en regelingen niet uit het oog. En houd zicht op de doelgroep voor wie nieuw
beleid bedoeld is. Er bestaan namelijk nog te veel conflicterende en concurrerende
regels en regelingen vanuit verschillende ministeries naast elkaar. Betere
coördinatie, betere samenwerking en het bundelen van regels is de oplossing.
Programma’s moeten rijksbreed opgepakt of centraal gecoördineerd worden.
4. Verminder de administratieve controledruk
Een groot deel van de complexiteit die ondernemers ervaren bestaat uit
administratieve druk die vooral het gevolg is van de benodigde bewijslast. Hier
moeten we vooral een nieuwe balans vinden tussen het maatschappelijk doel, de
prudente omgang met publieke middelen en de administratieve lasten voor
ondernemers. Als deze balans bewuster wordt opgemaakt, kunnen we meer
impact maken met elkaar.

Pagina 4 van 4