Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 678

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 4 april 2019
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft op 12 maart
2019 overleg gevoerd met mevrouw Van Nieuwenhuizen-Wijbenga,
Minister van Infrastructuur en Waterstaat, over:
– de brief van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat d.d.
20 februari 2019 inzake stand van zaken inzake de situatie bij
het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) (Kamerstuk
29 398, nr. 673).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De griffier van de commissie,
Israel

kst-29398-678
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

1

Voorzitter: Agnes Mulder
Griffier: Rijkers
Aanwezig zijn negen leden der Kamer, te weten: Van Aalst, Van Brenk, Gijs
van Dijk, Remco Dijkstra, Laçin, Von Martels, Agnes Mulder, Schonis en
Stoffer,
en mevrouw Van Nieuwenhuizen-Wijbenga, Minister van Infrastructuur en
Waterstaat.
Aanvang 18.03 uur.
De voorzitter:
Goedenavond. Hierbij open ik de vergadering van de vaste commissie
voor Infrastructuur en Waterstaat. We hebben vanavond een algemeen
overleg – dat is een commissiedebat – met de Minister over het CBR. De
leden hebben allemaal vier minuten inbreng en ik geef ze ruimte om twee
keer te interrumperen in tweeën of om vier losse vragen te stellen. Als
eerste geef ik het woord aan de heer Laçin van de SP voor zijn eerste
termijn.
De heer Laçin (SP):
Dank, voorzitter. Morgen is het op de kop af tien jaar geleden dat Emile
Roemer, een van mijn voorgangers op dit dossier, een interpellatiedebat
had met de toenmalige Minister Eurlings. Onderwerp van dat debat was
de enorme puinhoop bij het CBR, die toen al in de loop der jaren was
opgebouwd. De antwoorden van toen lijken heel erg op de antwoorden
van deze Minister: er werd onderzoek aangekondigd, er kwam verscherpt
toezicht vanuit het ministerie en de directie en de raad van toezicht van
het CBR beloofden om de chaos aan te pakken. Tien jaar later kunnen we
concluderen dat de puinhoop alleen maar groter is geworden en de
belofte dat het nú opgelost gaat worden, stelt mij dan ook alles behalve
gerust.
De verhalen die wij tijdens de hoorzitting op 21 februari hebben gehoord
en de vele mails die ik binnenkrijg, bevestigen dat de chaos groter is dan
ik had gedacht. Wat voorbeelden, voorzitter. Mevrouw De Vries is eerste
mantelzorger van haar man en zij is begin januari 75 geworden. Zij heeft
in oktober de keuring ondergaan en heeft alle papieren opgestuurd. In
november heeft zij gebeld met het CBR: verkeerd geregistreerd in het
systeem, zonder de keuringspapieren. Mevrouw De Vries stuurt opnieuw
alles in en weer gaat het fout. Zij zit inmiddels twee maanden zonder
rijbewijs en is doodsbenauwd dat haar man met spoed naar het
ziekenhuis moet, want wat moet zij dan? Peter leidt brandweerpersoneel
op en rijdt dagelijks brandweervoertuigen door het hele land voor
oefeningen. Hij is al sinds november bezig met het verlengen van zijn
rijbewijs en zit in de stress dat hij straks zijn werk niet meer kan doen en
geen brandweerpersoneel meer kan opleiden dat zich elke dag inzet voor
onze veiligheid. We hebben de 100 verhalen in het zwartboek van Aafke
Romeijn kunnen lezen en de situatie rondom beroepschauffeurs is ook
bekend. Wat gaat de Minister doen voor deze mensen en duizenden
anderen? Hoe gaat zij hun tegemoetkomen?
Dan de totale willekeur bij herkeuringen. Tijdens de hoorzitting kwam dit
punt pijnlijk naar voren. Waar de ene keuringsarts een uur nodig heeft om
te bepalen of iemand rijgeschikt is of niet, konden andere artsen vier
mensen per uur verwerken. En dan heb ik het nog niet eens over de
enorm uiteenlopende prijzen die keuringsartsen vragen. Wat zijn dit voor
praktijken, zo vraag ik de Minister. Kan zij garanderen dat er door
onzorgvuldig keuren geen mensen op de weg zijn gekomen of gaan
komen die eigenlijk niet meer in staat zijn om te rijden? Wat ik echt
schokkend vond, is het compleet ontbreken van toezicht en handhaving

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

2

op artsen. Een BIG-registratie en je kan ongestoord jaren vooruit zonder
ooit maar gecontroleerd te worden. Dat is onvoorstelbaar. Ik wil dat de
Minister direct na dit debat aan de slag gaat met een systeem van
handhaving en toezicht. Is zij daartoe bereid?
Daarnaast bereiken mij zorgelijke berichten van mensen die zeggen dat
het CBR in een poging om wachtlijsten te verkorten en officiële klachten te
voorkomen onterecht rijbewijzen uitgeeft aan mensen van wie niet is
vastgesteld of ze nog geschikt zijn om te rijden. Ik vind deze signalen
zorgelijk en onacceptabel. Kan de Minister garanderen dat dit niet
gebeurt, dat iedereen die bij wet gekeurd moet worden voor een rijbewijs
daadwerkelijk eerst gekeurd wordt?
Voorzitter, ik ga langzamerhand afronden. Ik vraag de Minister om met
meer te komen dan verscherpt toezicht en de ambitie dat het eind dit jaar
allemaal is opgelost. We zijn vele directeuren en beloftes verder, maar de
problemen zijn almaar groter geworden. De Minister moet nu regie
nemen en het moet een keer afgelopen zijn met de chaos binnen het CBR
waar professionals, beroepschauffeurs en duizenden mensen mee te
maken hebben. Want het raakt hen en ze maken enorme kosten. Dat moet
een keer afgelopen zijn, mede omdat het CBR een zelfstandig bestuursorgaan is en het dus direct onder de verantwoordelijkheid van het
ministerie valt. Deze Minister moet nu eens korte metten maken met de
chaos die er al jaren is bij het CBR.
Dank u wel.
De voorzitter:
U ook bedankt. Mooi binnen de tijd ook. Dan gaan we naar mevrouw Van
Brenk van de SP. Sorry, natuurlijk niet van de SP. Zij is van 50PLUS. Ik was
gewoon helemaal van mijn à propos door deze korte bijdrage van collega
Laçin. Mevrouw Van Brenk, aan u het woord.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ja, het is zeldzaam dat de heer Laçin kort is. Dat is mooi.
Voorzitter. 50PLUS heeft heel veel reacties gekregen met één noodkreet:
doe er wat aan! Het falen van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen raakt vele wanhopige 75-plussers die maanden wachten en die
afhankelijk zijn van hun auto in verband met ziekenhuisbezoek enzovoorts.
Zij zijn de dupe. In de tussentijd zijn de problemen voor de beroepschauffeurs gelukkig weer teruggebracht naar normale proporties. Zij hebben
een apart traject.
Tijdens het rondetafelgesprek waren er emotionele verhalen van ouderen,
maar ook van jongeren. Een Wajonger vertelde over de grote kosten
waarmee zij geconfronteerd werd: € 300 voor een gesprek van een
halfuur met een psychiater. Dat loopt fors in de papieren. KBO Brabant
meldde dat er ouderen zijn die alleen rond moeten komen van een
AOW-uitkering – ruim 20% is dat in Brabant – en voor hen hakken deze
keuring en de leges voor aanvragen er flink in. Zij bezuinigen dan op
andere kosten. Er zijn mensen die door het falen van het CBR hoge extra
kosten maken, telefoonkosten en kosten voor het opnieuw aanvragen van
zaken omdat ze bij het CBR onder op de stapel beland zijn of hun
aanvraag kwijtgeraakt is. Is de Minister bereid tot een vergoeding van de
kosten voor mensen die buiten hun schuld een nieuwe aanvraag moesten
indienen?
Het beeld over de keuringen dat na het rondetafelgesprek blijft hangen, is
dramatisch en ook schokkend. Er zijn keuringsartsen – de collega ze het al
– die in een kwartier keuren en 4.000 keuringen per jaar verrichten en er is
een andere keuringsarts die het in een uur doet. En dat was nog niet het
ergste. Er zijn huisartsen die voor € 20 in de fooienpot een keuring
verrichten. Er is geen duidelijke training; er is alleen een formulier dat
ingevuld moet worden. Er is geen toezicht en er is geen handhaving. Een
BIG-registratie is voldoende. Aangegeven wordt dat veel huisartsen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

3

afhaken omdat over de keuring btw betaald moet worden en er dus een
btw-boekhouding bijgehouden moet worden. Wordt het niet eens tijd dat
we artsen een speciale training geven en een predicaat «keuringsarts»,
zodat de kwaliteit geborgd is? Op welke wijze gaat de Minister het toezicht
op de kwaliteit van de keuringen en de keuringsartsen verbeteren? Op
welke wijze gaat zij zorgen voor een uniforme, efficiënte en bovenal vlotte
procedure voor leeftijdsherkeuringen voor 75-plussers?
De voorzitter:
Er is een vraag voor u van de heer Dijkstra van de VVD.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Wij zaten ook bij dat rondetafelgesprek waar u bij was, mevrouw Van
Brenk. Het tweede deel met die artsen was best shocking, vond ik zelf. Ik
heb dat nog nooit meegemaakt, dat je zo veel informatie krijgt waarvan je
denkt: daar moeten we wat mee, maar wat moeten we dan doen?
De voorzitter:
Wat is uw vraag?
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Mijn vraag is wat mevrouw Van Brenk zou willen doen. Ik hoor haar
ervoor pleiten om het aan te pakken. Dat snap ik. Maar moet je ook niet
uitkijken dat je daarin doorschiet, waardoor we nu systemen veranderen
en mensen daar de dupe van worden? We willen nu toch eerst dit
probleem oplossen en dan het volgende aanpakken? Bent u dat met mij
eens, mevrouw Van Brenk?
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Dat ben ik zeker met de heer Dijkstra eens, maar ik zou wel graag willen
dat we naar een toekomst gaan waarin we zeker weten dat de kwaliteit
van die keuringsartsen van eenzelfde niveau is. U was volgens mij net als
ik wel heel verrast dat de een het in een kwartiertje deed en de ander er
een uur over deed. Iemand zei: ik heb een gedegen opleiding gekregen
specifiek op keuringen. Daar zou ik toch echt naartoe willen gaan, dat er in
ieder geval een training is vanuit het CBR voor waar je nou vooral naar
moet kijken als je keuringsarts bent.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Dat klinkt heel verstandig. Ik denk dat we dat allemaal met elkaar voelen.
Het hele tweede deel was echt een beetje bizar. Ik vroeg me af of het
representatief was, maar dat blijkt toch wel voor een deel zo te zijn. Ik
denk dus dat we daar samen naar moeten kijken om te zien hoe je daar
stappen kunt zetten, maar ik vind wel dat we deze twee dingen even
moeten scheiden: echt nu de problemen van nu oplossen, dit jaar...
De voorzitter:
Wat is uw vraag? Dit is namelijk bijna een betoog.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Ik stel voor dat we hierin gaan samenwerken en ik bespeur bereidheid
daarin.
De voorzitter:
Geweldig.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Zeker. En als de heer Dijkstra iets met moties in die richting wil doen, wil
50PLUS graag meedoen. De prioriteit is zeker om de problemen van nu op
te lossen, want er zijn heel veel mensen in dit land die nog wachten,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

4

onder wie – ik heb het al gezegd – mijn vader. Die zit ook nog steeds te
wachten op het bewijs dat het nou eindelijk is opgelost.
Kan ik doorgaan, voorzitter?
De voorzitter:
Ja.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
We zien dat de Minister nu in actie komt en maandelijks inzicht wil hebben
in de achterstanden en de afhandelingstermijnen. Dat is rijkelijk laat, want
de Nationale ombudsman trok al eerder aan de bel – met als absoluut
dieptepunt 345 klachten in januari – net als de ouderenbonden. Een
actieve burger – het werd net al gezegd door de collega – maakte een
zwartboek. Er was veel publiciteit en dan pas komt er beweging bij het
ministerie en de Minister. Dit is het zoveelste zbo, zelfstandig bestuursorgaan, dat jammerlijk faalt en waar burgers de dupe van zijn. Voor
50PLUS telde het heel zwaar dat de raad van toezicht niet de moeite nam
om zich te komen verantwoorden in de Kamer. Zien zij het belang niet in
en hebben ze daar wel de juiste mensen in zitten? Ik zou hierover ook een
uitspraak van de Minister willen. 50PLUS wil dat bij een tijdige aanvraag
van verlenging het rijbewijs geldig blijft wanneer aan alle voorwaarden is
voldaan, maar de zaak niet op tijd rond is door toedoen van het CBR. Men
zou dan de aanvraag en een positieve keuring bij zich moeten dragen om
een en ander aan te tonen. Hoe staat de Minister hier tegenover?
Tot slot nog een aantal vragen. Hoe verloopt de spoedprocedure voor
beroepschauffeurs? Wanneer start de publiekscampagne gericht op
ouderen? Blijft het mogelijk om op papier met het CBR te communiceren?
Hoe staat het met de bereikbaarheid van de klantenservice? En misschien
de belangrijkste vraag voor de mensen van wie het rijbewijs verlopen is
vanwege de trage procedures: zijn die achterstanden nu wel bijna
weggewerkt en zo niet, wanneer is dat dan wel het geval?
Dank u wel.
De voorzitter:
U ook bedankt. Dan is het woord aan de heer Von Martels van het CDA.
De heer Von Martels (CDA):
Dank u wel, voorzitter. Nou, de aanleiding voor dit debat moge duidelijk
zijn: het aantal klachten over het CBR is enorm. Niet alleen de Nationale
ombudsman ontving alleen al in januari 354 klachten, ook mijn mailbox
stroomde vol. De Minister geeft in haar brief aan dat de verwachting is dat
de druk op te lange doorlooptijden tot in het najaar van 2019 zal blijven
aanhouden. Het CDA ziet graag dat er alles aan wordt gedaan om de
grootste problemen eerder op te lossen. Welke mogelijkheden ziet de
Minister om de dienstverlening sneller op orde te krijgen? Kan de Minister
verder aangeven of het probleem bij beroepschauffeurs is verkleind dan
wel opgelost door de spoedprocedure die met TLN is afgesproken?
De Minister heeft met het CBR prestatieafspraken gemaakt. Kan de
Minister aangeven welke prestatieafspraken precies gelden, en wat de
behaalde resultaten in 2018 waren?
De voorzitter:
Voordat u verdergaat, is er een vraag van de heer Van Aalst van de
PVV-fractie.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik denk zelfs dat ik alvast een deel van het antwoord kan geven op de
vraag die de heer Von Martels net stelde. Afgelopen week waren natuurlijk
al die transportondernemers om een andere slechte reden hier aanwezig,
maar we hebben natuurlijk hierover gesproken en daarbij kwam de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

5

tijdelijke regeling voorbij. Die transportondernemers gaven aan dat die
regeling wat hen betreft wel permanent mocht worden, en dan
«permanent» in die zin dat-ie kan stoppen zodra een en ander digitaal is.
De PVV zou graag inzicht willen in wat de Minister...
De voorzitter:
En uw vraag is?
De heer Van Aalst (PVV):
... daarmee kan. Vind ik het CDA aan mijn zijde om daar een permanente
regeling van te maken, totdat die hele wachtlijst weg is?
De heer Von Martels (CDA):
Ik neig daar wel naar, maar ik wil toch even het antwoord van de Minister
afwachten.
De voorzitter:
Dan vervolgt de heer Von Martels zijn betoog.
De heer Von Martels (CDA):
Inderdaad. De Minister heeft al aangegeven dat er niet aan de prestatieafspraak wordt voldaan om binnen vier maanden duidelijkheid te geven
over de vernieuwing van het rijbewijs en om binnen vier weken een
reactie te geven op een ontvangen document. Kan de Minister aangeven
wat de consequenties zijn voor het CBR indien ze niet voldoen aan
prestatieafspraken? Is een periode van vier maanden onduidelijkheid over
de vernieuwing van een rijbewijs niet sowieso al aan de lange kant?
Verder is het CDA benieuwd hoe het komt dat de afgelopen periode zo
veel post kwijt of zoek is geraakt.
De Minister heeft ook aangekondigd het toezicht op het CBR door zowel
de raad van toezicht als het ministerie aan te scherpen. Hoe hebben de
problemen kunnen ontstaan, ondanks dat er toezicht was? En op welk
moment zijn de problemen voor het eerst gesignaleerd? Waarom is er niet
tijdig ingespeeld op de hoge instroom aan gezondheidsverklaringen,
doordat meer 75-plussers blijven rijden? Tijdens het rondetafelgesprek gaf
de directeur bedrijfsvoering van het CBR aan dat het digitaliseren van het
proces een van de structurele oplossingen moet worden, maar wij vragen
ons wel af of dit bij 75-plussers tot dé oplossing gaat leiden, omdat zij niet
allemaal digitale vaardigheden hebben. Hoe gaat het CBR om met
75-plussers, die minder digitaal vaardig zijn? Kan de Minister verzekeren
dat diegenen die dat willen, gewoon een papieren aanvraag kunnen
blijven doen en dat er in de publiekscampagne Maximaal Digitaal ook
duidelijk wordt gecommuniceerd? Het CBR draagt verder het uitbesteden
van de medische keuringen als één van de oplossingen aan. Kan hierbij
de kwaliteit worden gewaarborgd en welke organisaties kunnen hiervoor
in aanmerking komen?
Tot slot is het CDA benieuwd naar de eisen om de keuring te mogen
verrichten. Tijdens het rondetafelgesprek – het werd al door een aantal
sprekers aangehaald – werd aangegeven dat, indien het niet om een
specialistische keuring gaat, een BIG-registratie de enige eis is voor een
keurende arts. Klopt dit, en zo ja, zou het niet verstandiger zijn om dit aan
te scherpen?
En dan nog een persoonlijke noot van kritiek. Bij de raad van toezicht gaf
men te elfder ure aan dat men niet aanwezig kon zijn bij de rondetafelzitting. Daarna kreeg ik van de voorzitter van de raad van toezicht een mail
waarin stond dat hij te allen tijde beschikbaar was voor antwoorden of
informatie, maar tot op heden heb ik geen contact kunnen leggen met wie
dan ook van de raad van toezicht van het CBR. Dat stelt me wel ernstig
teleur. Ik hoop dat de Minister de raad van toezicht daarop aanspreekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

6

De voorzitter:
Mevrouw Van Brenk van 50PLUS heeft een vraag aan de heer Von Martels.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ik heb in de bijdrage van het CDA niets gehoord over wat we nu gaan
doen voor de mensen die gedupeerd zijn. Er zijn een heleboel 75-plussers
die zich ongekend grote zorgen maken over de vraag of hun rijbewijs wel
tijdig komt. Wat gaan we in de tussentijd doen? Kan het CDA daarover
meedenken? Kan het CDA meegaan in de suggestie van 50PLUS waarbij
ervan uitgegaan wordt dat als je de bewijzen bij je hebt dat je het
aangevraagd hebt en dat je goedgekeurd bent, je rijbewijs geldig blijft?
De heer Von Martels (CDA):
Er is dan dus in ieder geval wel een gezondheidsverklaring?
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ja.
De heer Von Martels (CDA):
Die gezondheidsverklaring is natuurlijk heel belangrijk. We kunnen het
niet hebben dat je zonder gezondheidsverklaring eventueel in aanmerking
zou kunnen komen voor verlenging van het rijbewijs. Die gezondheidsverklaring is dus van groot belang, maar in die zin kan ik wel met u meegaan,
ja. Zeker.
De heer Laçin (SP):
Tegen mevrouw Van Brenk wil ik zeggen dat het CDA in het vorige debat
over het CBR mijn motie voor maatwerk en compensatie voor
gedupeerden heeft weggestemd. Dan weet zij dat. Maar ik heb ook een
vraag aan de heer Von Martels. Hij heeft het over de problemen van nu,
maar in mijn bijdrage zei ik dat de problemen al tien jaar heel groot zijn. Is
de heer Von Martels het met mij eens dat we ook naar de rol van het
ministerie hierbij moeten kijken? Directeuren komen en gaan bij het CBR,
maar de problemen worden almaar groter. Het CBR is een zelfstandig
bestuursorgaan. Ik zou dus ook graag het CDA bij me willen hebben als
we gaan kijken naar de rol van het ministerie. Welke verantwoordelijkheid
voor de problemen rust er bij het ministerie?
De heer Von Martels (CDA):
Dit AO wordt niet voor niks gehouden. Volgens mij heeft het CDA dit AO
aangevraagd. We vinden het dus van groot belang dat ook de Minister
vanavond aanwezig is en dat ook zij kan aangeven waar de problemen
binnen het CBR op rusten. Dat vinden we van groot belang. Het ministerie
heeft dus wel degelijk een rol; dat ben ik helemaal met de heer Laçin eens.
Het dossier van het CBR ligt hier ook al heel lang. Er is dus alle reden om
ervoor te zorgen dat we hier niet over een of twee jaar weer zitten, en dat
er ook daadwerkelijk iets gaat gebeuren om de problemen het hoofd te
bieden.
De heer Laçin (SP):
Wat de Minister ons nu belooft, zoals verscherpt toezicht en maandelijkse
rapportages, is tien jaar geleden ook allemaal al beloofd en gedaan. En nu
zitten we hier alsnog. Mijn vraag aan het CDA blijft dus: moeten we dit
niet echt grondig gaan bekijken? Wat is hier nou misgegaan? Hoe kan dit
al tien jaar misgaan? Wat is de rol van het ministerie hierbij? Zonder iets
af te doen aan de stappen die deze Minister gaat zetten, zeg ik: we moeten
wel terugkijken om ook naar voren te kunnen kijken. Ik hoop op steun van
het CDA daarbij.
De heer Von Martels (CDA):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

7

Een bekend spreekwoord luidt: wie het verleden niet kent, kan het heden
niet doorgronden, noch richting geven aan de toekomst. We moeten dus
inderdaad ook goed kijken hoe de situatie in het verleden is geweest om
oplossingen te kunnen bieden voor de toekomst.
Dank u.
De voorzitter:
We gaan naar de heer Stoffer van de SGP.
De heer Stoffer (SGP):
Voorzitter. Onlangs heeft het kabinet het manifest Waardig ouder worden
omarmd. Nu het CBR nog. Honderden 75-plussers die verlenging van hun
rijbewijs met een gezondheidsverklaring nodig hebben, blijven veel te
lang met lege handen staan. Dat betekent: geen rijbewijs, geen auto – je
moet je auto tenminste stil laten staan – geen oppasoma, geen
mantelzorg, geen buurtbuschauffeur. En in andere gevallen waarin een
rijbewijsverklaring en een gezondheidsverklaring nodig zijn, wordt het
dagelijkse ritje naar het werk onmogelijk gemaakt. En ik heb ook gemerkt
dat vrachtwagenchauffeurs in de problemen komen. Laten we er geen
doekjes om winden: dit is gewoon een beschamende vertoning.
Afspraken worden niet nagekomen, formulieren en rapporten raken kwijt,
er zijn problemen met ICT, er zijn lange wachttijden, en er zijn een hoge
telefoonrekening en veel stress voor een hele grote groep automobilisten.
De Minister schrijft ons dat ze erbovenop zit, dat er maatregelen genomen
worden en dat de problemen te maken hebben met het feit dat er tijdelijk
met twee systemen naast elkaar moet worden gewerkt, een schriftelijk
systeem en een onlinesysteem. Ze schrijft ook dat de verdere digitalisering de oplossing gaat bieden. Wat ons betreft prima, maar alle hens
aan dek om de wachttijden in te korten en de dienstverlening opnieuw te
verbeteren. Want de realiteit is – dat gaf het CDA zojuist ook aan – dat niet
alle 75-plussers online goed uit de voeten kunnen.
Daarnaast geldt, denk ik, ook dat de combi overheid en ICT bepaald niet
altijd goed uitpakt. De Nationale ombudsman had een half jaar geleden al
een brandbrief naar het CBR gestuurd en enkele weken geleden opnieuw.
Hij concludeerde helaas dat de problematiek eerder is verergerd in plaats
van verbeterd. Ik vrees dat die problemen echt nog wel een jaar aan zullen
houden. Dat mogen we – volgens mij zijn we het daarover hier gewoon
eens – die 75-plussers, beroepschauffeurs en andere automobilisten niet
aandoen. Want het verlopen van een rijbewijs heeft heel grote gevolgen
voor de persoonlijke leefomstandigheden. Er stond vandaag een stukje
van mij in het AD. Je wilt niet weten hoeveel mails daar vandaag nog
overheen kwamen. Het maakt je eigenlijk een beetje verdrietig over wat
het met mensen doet. Daar kun je in blijven hangen, maar ik ben nooit
van de problemen, maar altijd op zoek naar de oplossingen. Dus een
beetje in lijn met wat 50PLUS voorstelde, heb ik een onorthodoxe
oplossing. Ik hoor graag van de Minister of dat kan en wat dat betekent. Ik
pleit er namelijk voor om gewoon het rijbewijs tijdelijk te verlengen, als
door toedoen van de overheid of medisch specialisten een tijdige
verlenging niet mogelijk is. Gewoon heel praktisch, heel concreet: totdat
het opgelost is. Dan worden die mensen niet de dupe. Natuurlijk ben ik
het ermee eens dat daar een medische gezondheidsverklaring bij moet
zijn, want we moeten net niet zover gaan dat iemand daardoor echt
verkeersveiligheidsproblemen gaat veroorzaken. Dus heel concreet: er
mag wat ons betreft geen gat vallen tussen het oude en het nieuwe
rijbewijs als de automobilist gewoon tijdig zijn aanvraag heeft ingediend.
Stel nu eens dat de Minister zegt dat dat niet lukt. Dan zeggen we – en ook
dat ligt in het verlengde van wat 50PLUS aangaf – dat in ieder geval de
kosten voor onder meer alternatief vervoer vergoed kunnen worden.
Dat was het. Dank u wel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

8

De voorzitter:
Daarover heeft u een vraag van de heer Von Martels, CDA.
De heer Von Martels (CDA):
Bij dat laatste, over het bieden van een helpende hand aan de 75-plussers,
heb ik dan wel de vraag hoelang u wilt dat deze uitzonderingspositie
wordt bekleed. Is dat voor een jaar, voor twee jaar, of totdat de problemen
zijn opgelost? Ik hoop net als u dat we vinden dat het CBR binnen een jaar
alle problemen moet hebben opgelost.
De heer Stoffer (SGP):
Ik had het net over een jaar, dus wat mij betreft zou ik zeggen: niet tot in
lengte van jaren, maar voor een jaar of misschien een bepaalde periode
en dan kijken of het is opgelost. Dan kun je kijken wat je dan weer moet
doen. Maar niet tot in lengte van jaren, want dat geeft niet de urgentie
weer om het dan ook echt op te lossen. Een soort eindtermijn helpt ook
om de boel op te lossen. Ik hoop dat dat voldoende antwoord is. Zo niet,
dan hoor ik het wel.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Het klinkt heel goed wat de SGP zegt. Misschien begrijp ik het onvoldoende, maar ik hoor de SGP zeggen: doe dat nou voor een jaar. Maar als
je met elkaar afspreekt dat er een bepaalde tijd staat voor wanneer je
rijbewijs binnen moet zijn... Het CBR zei tegen ons: de reguliere
doorlooptijd is vier maanden. Dus als je op tijd, dus vier maanden voordat
je rijbewijs verloopt, alle spullen netjes regelt, zou het CBR dat tijdig
moeten kunnen regelen.
De voorzitter:
En uw vraag is?
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ons pleidooi is meer van: als zij niet in de reguliere tijd zorgen dat het
opgelost is, kun je dat met bijvoorbeeld je gezondheidsverklaring in de
hand aantonen. Of als je dan toch extra kosten...
De voorzitter:
Maar, mevrouw Van Brenk, dit is een heel nieuw betoog verpakt in een
vraag aan de heer Stoffer. Dus uw vraag is?
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Moet je nou die periode van een jaar nemen of kunnen we zeggen: binnen
de periode die het CBR zelf stelt dat ze moet handelen, dus binnen vier
maanden?
De heer Stoffer (SGP):
Ik kijk even of ik het goed begrijp. Als ik kijk naar een individueel geval,
ben ik het met mevrouw Van Brenk eens dat je moet kijken naar die
doorloopperiode. Als je kijkt naar het totaal denk ik: maak voor het hele
CBR nou een uitzonderingspositie voor de periode van een jaar op
organisatieniveau. Daar ligt voor mij eigenlijk het onderscheid.
De voorzitter:
Daarmee gaan we door naar de volgende spreker in het eerste blok. Dat is
de heer Schonis van D66.
De heer Schonis (D66):
Dank u, voorzitter. Het verlengen van je rijbewijs is voor veel mensen op
dit moment een handeling om hoofdpijn van te krijgen. Uit de hoorzitting
twee weken geleden hierover kwam een onthutsend beeld naar voren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

9

over het CBR. Een tekort aan keuringsartsen, die bovendien allemaal iets
anders blijken te doen met de regels. Stukken raken zoek. Zelfs mensen
die ruim op tijd met een procedure zijn gestart, krijgen een verlenging niet
op tijd rond. Bellen helpt niet. Wanneer je het CBR probeert te bereiken,
sta je gemiddeld een uur en achttien minuten in de wacht. Beste Minister,
heeft dat verscherpt toezicht tot nu toe wel een beetje geholpen? Graag
een reactie.
Voorzitter. D66 wil dat drie zaken snel worden aangepakt: de huidige lijst
van medische aandoeningen moet worden aangepast, de controle op
keuringsartsen en hun tarieven moet worden verbeterd en net als de SGP
en 50PLUS willen wij voor gedupeerden een coulanceregeling.
De voorzitter:
Er is een vraag van de heer Laçin.
De heer Laçin (SP):
Vooral over dat laatste. Het verbaast me. Ik heb twee of drie maanden
geleden nog een motie in stemming gebracht waarin letterlijk wordt
gevraagd om gedupeerden van het CBR ofwel compensatie of maatwerk
aan te bieden. Daar heeft de D66-fractie tegen gestemd. Nu komt de heer
Schonis eigenlijk met hetzelfde voorstel dat ik toen in stemming heb
gebracht. Daar heeft hij tegen gestemd en nu stelt hij het zelf voor. Hoe
moet ik dat zien? Voortschrijdend inzicht, misschien?
De heer Schonis (D66):
Nee, meneer Laçin. U heeft destijds een voorstel in stemming gebracht
dat specifiek de beroepschauffeurs betrof. Daar is inmiddels een goede
regeling voor getroffen; dat heeft de heer Van Aalst daarnet ook al
genoemd. Dit is een coulanceregeling die een bredere reikwijdte heeft dan
alleen de beroepschauffeurs.
De voorzitter:
De heer Schonis gaat verder met zijn betoog.
De heer Schonis (D66):
Ik was bij de lijst van aandoeningen. Die staat in de Regeling eisen
geschiktheid, die uit 2000 dateert en dus al bijna twintig jaar oud is. Naast
medische aandoeningen die echt wel duidelijk van belang zijn voor je
rijvaardigheid – denk aan oogproblemen – worden in de regeling ook
aandoeningen genoemd waarvan je je toch echt wel af kunt vragen of ze
van invloed zijn op je rijvaardigheid. Denk aan ADHD en depressies. Is de
Minister bereid om de regeling op basis van de laatste medische inzichten
eens goed tegen het licht te houden? Ieder geval dat je niet hoeft te
keuren, scheelt immers weer werk voor het CBR.
Dan de keuringsartsen. Net als de heer Laçin ben ik de afgelopen week
van mijn stoel gevallen over de handelwijze van keuringsartsen. Er is een
standaardvragenlijst. De ene arts zegt dat hij daarmee meer dan een uur
per persoon bezig is en de andere arts zegt op basis van dezelfde
vragenlijst 4.000 man per maand te kunnen keuren. Dat zijn er ongeveer
25 per dag. Opvallend was ook de mededeling dat huisartsen de
keuringen niet meer willen doen vanwege de administratieve rompslomp.
Het gevolg is dat iedereen met een BIG-registratie een keuring mag
uitvoeren. Zo werd met naam en toenaam een keuringsarts hier uit Den
Haag genoemd – mevrouw Van Brenk noemde het net ook – die je tegen
een donatie van naar ik meen € 25 in de fooienpot altijd wel een gunstig
keuringsrapportje geeft. Je reinste cowboygedrag! Is de Minister
voornemens om op korte termijn met kwaliteitseisen te komen voor
keuringsartsen om dit soort cowboygedrag tegen te gaan? Kijkt de
Minister dan ook gelijk naar het systeem van de kosten van keuringen om
die meer eenduidig te maken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

10

Dan kom ik op de coulanceregeling, meneer Laçin; u vroeg er net al naar.
Het was de directeur van het CBR zelf die tijdens de hoorzitting ruiterlijk
heeft toegegeven dat zijn organisatie op dit moment niet op orde is. Naar
zijn eigen zeggen laat de oplossing voor de problemen ook het komende
jaar nog op zich wachten. Pas in de loop van dit jaar verwacht hij dat de
boel min of meer op orde zal komen. Het is voor D66 niet aanvaardbaar
dat door organisatorische problemen bij een overheidsdienst kwetsbare
groepen in de samenleving in de knel komen te zitten. Ik noem het
voorbeeld van Omroep Brabant: de 75-jarige Jo de Jong uit Best is
afhankelijk geworden van haar zoon om boodschappen te doen, omdat
haar eigen rijbewijs niet tijdig kon worden verlengd. D66 vraagt de
Minister daarom om een coulanceregeling in te stellen waarbij je met een
verlopen rijbewijs toch nog tijdelijk de weg op mag, uiteraard onder de
voorwaarde dat je je verlenging op tijd hebt aangevraagd, inclusief zo’n
gezondheidsverklaring, zodat je op die manier kunt aantonen dat je nog
wel in staat bent om te rijden. Is de Minister bereid om zo’n coulanceregeling uit te werken?
Voorzitter. Een aspirientje gaat niet helpen tegen deze CBR-hoofdpijn,
actie van de Minister hopelijk wel.
Dank u wel.
De voorzitter:
Daarover zijn vragen. Als eerste mevrouw Van Brenk van 50PLUS.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ik word heel blij van de suggestie over een coulanceregeling. Ik voel dat
daar een meerderheid voor komt. Maar ik hoorde niets over de kosten.
Door het CBR werd gezegd: tegen mensen onderop, die nog niet in het
computersysteem zaten, hebben we gezegd dat we hun aanvraag niet
hadden ontvangen, waardoor ze opnieuw een aanvraag hebben moeten
indienen. Dat betekent dus dat ze ook weer kosten moeten maken. Vindt u
niet dat mensen daar ook voor gecompenseerd zouden moeten worden?
De heer Schonis (D66):
Het gaat om ongeveer 38.000 gevallen, meen ik op basis van de cijfers die
het CBR zelf heeft gepresenteerd. Ik laat even in het midden of die
allemaal gecompenseerd moeten worden en of het daar allemaal bij
speelt. Ik hoor graag van de Minister hoe ze aankijkt tegen een coulanceregeling. Laat ik eerst dat antwoord afwachten. Als het gaat om financiële
compensatie, is mijn gevoel na de hoorzitting dat veel mensen gewoon
dat papiertje willen hebben en dat ze de kosten op dit moment maar even
voor lief nemen. Het gaat hun om het papiertje.
De heer Laçin (SP):
Ik wil een punt van orde maken. We hadden net een interruptiedebat met
de heer Schonis. Ik haalde daarin mijn motie aan, en de heer Schonis zei
toen dat het daarin alleen om beroepschauffeurs zou gaan. Ik heb de
motie er even bij gepakt. In de motie wordt gesproken van «onder
anderen beroepschauffeurs», maar ook van «mantelzorgers». Het verzoek
is om te onderzoeken hoe breed maatwerk of compensatie voor de
gedupeerden geregeld kan worden. In de motie wordt dus niet alleen
melding gemaakt van «beroepschauffeurs». Die fout van de heer Schonis
wilde ik even herstellen. Dan weet hij dat ook zelf meteen.
De voorzitter:
Waarvan akte. De heer Schonis was al bezig met de afronding van zijn
betoog, maar hij heeft nog enkele seconden. Mocht hij hier nu op willen
reageren, dan kan dat.
De heer Schonis (D66):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

11

Meneer Laçin had dat wellicht wat breder voor ogen. Hij heeft zelf de
beroepschauffeurs met naam en toenaam genoemd. Ik denk dat het van
belang is dat we nu aan een regeling gaan werken om mensen die in de
problemen zijn gekomen te helpen. De vraag wie het meeste gelijk heeft,
is dan volgens mij vandaag niet zo op zijn plaats.
De voorzitter:
Vooruit, de heer Laçin.
De heer Laçin (SP):
Wie gelijk heeft, doet er in mijn beleving ook niet toe. Ik wilde alleen een
fout van de kant van de Schonis herstellen. Ik ben blij dat er nu breed
behoefte is aan een coulanceregeling. Daar komen we als Kamer dus vast
wel uit, denk ik.
De voorzitter:
Dan gaan we door. O nee, er is nog een vraag van de heer Van Aalst van
de PVV.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik dacht: laat ik meteen een voorzetje doen, nu die coulanceregeling toch
voorbijkomt. Is het misschien een goed idee om die twee ton van de
directrice die nu aan het opstappen is, gelijk binnen te harken? Dan
kunnen we die in ieder geval inzetten. Is de heer Schonis daarvoor te
porren?
De heer Schonis (D66):
De heer Van Aalst doet vandaag wel meerdere interessante suggesties. Ik
ben benieuwd naar de reactie van de Minister op dat voorstel.
De voorzitter:
Dan is het woord nu echt aan de heer Van Dijk van de Partij van de Arbeid.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Dank, voorzitter. Ik denk dat we allemaal benieuwd zijn naar de reactie van
de Minister op deze suggestie.
Voorzitter. Ik vraag mij af wat er aan de hand is bij de overheid als het gaat
om de uitvoering. Als je ziek bent of werkloos raakt, dan ga je naar het
UVW. De Minister van Sociale Zaken houdt inmiddels verscherpt toezicht
op het UWV, omdat er heel veel klachten zijn over de dienstverlening. Als
je op de een of andere manier met de Belastingdienst in aanraking komt –
heel veel mensen komen daarmee in aanraking – dan merk je dat daar
inmiddels ook heel veel problemen zijn. We hebben een Staatssecretaris
die daar dag en nacht mee bezig is. We mogen eigenlijk niet met
veranderingen aankomen op het gebied van de toeslagen, want er moet
eerst orde op zaken worden gesteld. En nu zijn er ook grote problemen
met de uitvoering bij het aanvragen en het verlengen van rijbewijzen. De
grotere vraag die we vanavond niet zullen beantwoorden, maar die mij
wel bekruipt, is: wat is er mis met onze uitvoering, die juist zo van belang
is voor mensen om mobiel te zijn in het leven, om een uitkering te
hebben, enzovoort?
Voorzitter, ik realiseer me dat dit iets uitnodigt.
De voorzitter:
Ja, een vraag van de heer Van Aalst van de PVV.
De heer Van Aalst (PVV):
Mijn punt sluit eigenlijk een beetje aan bij het verhaal waar de heer Van
Dijk van de PvdA mee begon. We zien nu dat er een nieuwe algemeen
directeur is aangesteld. En waar komt die warempel vandaan? Het is de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

12

oud-transitiemanager van het UWV. Dat is natuurlijk van de zotte. Wat
vindt mijn collega van de PvdA daar nu van?
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Dat verband wilde ik niet leggen, want ik ga niet over het personeels- en
het aannamebeleid van het CBR. Gelukkig niet, zou ik maar zeggen. Ik ga
wel over het punt dat mensen op een makkelijke, eenvoudige manier hun
rijbewijs moeten kunnen verlengen en dat dat binnen de gestelde
termijnen gebeurt. Dat doet heel veel met het vertrouwen. Mensen
moeten dat terugkrijgen als het gaat om hele simpele zaken als het
aanvragen van een uitkering en het verlengen van een rijbewijs. Dat soort
dingen zijn cruciaal. Misschien moeten we daar de komende tijd meer
aandacht aan besteden dan aan allerlei nieuwe veranderingen en
elementen, want pure uitvoering is gewoon van belang in het leven van
mensen.
De voorzitter:
De heer Van Dijk vervolgt zijn betoog. Hij heeft nog drie minuten.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Dan kom ik bij het CBR. Zoals vele collega’s zijn wij sinds de zomer en
eigenlijk al daarvoor door heel veel mensen in het land benaderd over
problemen met aanvragen. Er zijn heel schrijnende situaties met oudere
mensen die aan hun omgeving moeten vragen of ze ergens naartoe
kunnen worden gebracht. Dan kom je toch bij hele basale dingen in het
leven. Het gaat ook over de transportsector. Daar waren grote zorgen. Het
lijkt erop dat die zorgen inmiddels minder zijn. Daarbij gaat het om
bedrijven die in de problemen komen en chauffeurs die in de problemen
komen. Mijn vraag aan de Minister is dus hoe groot het probleem nu
precies is. Daar heb ik al meerdere Kamervragen over gesteld. We zien in
de brief van de Minister dat ze echt nog wel tijd nodig heeft om de
problemen op te lossen. Maar hoeveel mensen zitten nu nog in de knel?
Hoeveel transportbedrijven en chauffeurs zitten in de knel? Ik hoor dat het
beter gaat, maar zitten er nog chauffeurs in de knel? Het is echt van
belang dat we deze mensen, die de dupe zijn van slechte uitvoering door
een overheidsinstantie, nu gaan bijstaan.
Zo kan ik aansluiten bij het voorstel van de SP van een halfjaar, of van een
aantal maanden, geleden, dat eigenlijk een voorstel is van meerdere
sprekers hier. Is het niet mogelijk om een soort coulanceregeling voor
deze groep te treffen? Ik denk dat het moet. Die gezondheidsverklaring is
natuurlijk cruciaal. We moeten deze groep niet de dupe laten zijn van
flaters bij een instantie.
Voorzitter. Dan sluit ik aan bij de vragen van verschillende woordvoerders
over de keuringsartsen. Hoe zit dat precies? Ik heb de hoorzitting op
afstand moeten volgen, maar dat heb ik ook meegekregen. Ik wil nog een
extra punt noemen, namelijk de bejegening door het CBR. Daar krijg ik
ook heel veel klachten over. Mensen moeten twee of drie keer een
aanvraag doen en een paar keer bellen. Dan krijgen ze verschillende
signalen vanuit het CBR, waardoor ze in de knel komen. Dan hebben ze
informatie en denken ze dat ze iets moeten doen. Vervolgens nemen ze
nog een keer contact op met het CBR en dan blijkt het totaal anders te zijn.
Wat gaat de Minister met het verscherpte toezicht doen aan transparantere, goede en heldere informatievoorziening die klopt en deugt? Daar
moet je als mens, als burger, van op aan kunnen. Als je belt naar een
instantie, moet het direct kloppen. Dan weet je wat je moet doen. Dat is
dus wellicht een apart punt. Hoe gaan we de cultuur en de bejegening van
het CBR heel snel oplossen?
Dat was het, voorzitter.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

13

Hartelijk dank. Het woord is aan de heer Remco Dijkstra van de VVD.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Dank u wel. Al sinds de zomer kampt het CBR met lange wachttijden. Het
liep zo hoog op dat mensen die tijdig een verlenging aanvroegen toch
zonder rijbewijs kwamen te zitten. Daardoor konden ze ook niet werken.
Toen gingen bij ons in ieder geval de alarmbellen af. Voor beroepschauffeurs lijkt nu, dankzij extra inzet en overleg met de branche, iets geregeld
te zijn. Maar is dat echt zo, vraag ik de Minister. Zijn de problemen daar
echt verholpen? Want het hebben van een groot rijbewijs is voor veel
ondernemers en beroepschauffeurs cruciaal bij het uitoefenen van hun
beroep.
Maar er is ook nog een andere groep waarvoor het niet op orde is,
namelijk mensen die een medische verklaring nodig hebben en
75-plussers. Het kan zijn dat de medische verklaring verkeerd is ingevuld,
of dat informatie of onderzoeken missen, zodat het dossier niet compleet
is. Misschien is het niet ontvangen of is het kwijtgeraakt. Dan moet het
allemaal opnieuw verwerkt worden. Zeker als je het opnieuw moet
aanvragen, is dat heel erg rottig. Als je de mensen die dit is overkomen
spreekt, merk je pas hoe heftig het verlies van een rijbewijs kan zijn. Ze
kunnen niet meer naar hun werk, maar ze kunnen ook niet meer naar hun
familie. Ze kunnen niet meer op ziekenbezoek of hun vrouw naar het
ziekenhuis brengen voor een routinecontrole. Dat wordt vrijwel
onmogelijk zonder een auto. Dan blijkt die auto gewoon onmisbaar te zijn
voor de dagelijkse sociale contacten en het werkzame leven van mensen.
Mobiliteit is vrijheid. Als die wordt afgepakt, buiten jouw schuld om, voelt
dat ontzettend onrechtvaardig. Dat komt omdat een semioverheidsorganisatie haar zaakjes niet op orde heeft of had. Dat is zeer kwalijk.
De Kamer heeft er talloze mails over gekregen. We hebben er ook vragen
over gesteld, samen met de ChristenUnie bijvoorbeeld. De antwoorden
van de Minister geven deels duidelijkheid, maar we zijn er nog niet. Hoe
kan het dat mensen die te goeder trouw invullen dat ze in het verleden
een keer een bepaalde aandoening hebben gehad, met dat eerlijke gedrag
zichzelf duperen? Daarmee vielen ze dus in het verkeerde mandje en
moesten ze te lang wachten.
In de beantwoording van de vragen erkent de Minister dat er grote
problemen zijn bij het CBR. Daar begint het natuurlijk mee: een probleem
moet je eerst erkennen. De doorlooptijden van de medische beoordeling
zijn te lang. De bereikbaarheid van het CBR is voor mensen die vragen of
klachten hebben, gewoon onvoldoende. Kijk naar de staatjes: een op de
drie telefoontjes wordt maar opgenomen. Dat kan natuurlijk niet. En dan
hang je anderhalf uur aan de telefoon en wordt vervolgens de verbinding
verbroken. Dat is in deze tijd toch onbestaanbaar. Maar aan de andere
kant, als ik zie hoeveel mensen er werken en hoeveel telefoontjes, 25.000,
er per week kwamen in januari, is het misschien ook wel logisch dat één
en één twee is. Alleen, we willen het niet op die manier.
Wanneer zijn de ergste problemen opgelost? Kunnen we ervan op aan dat
de problemen dit jaar opgelost worden en zijn? Hoe moeten mensen zich
voorbereiden als ze dit jaar een verlenging moeten aanvragen? Hoe wordt
hun geadviseerd wat verstandig is? Ik heb bij de hoorzitting al gehoord
dat er wordt gezegd: ga niet naar de gemeente; doe dat als laatste en doe
de rest eerst. Hoe kunnen we voorkomen dat we een nieuw stuwmeer
krijgen van aanvragen, die wellicht blijven liggen? Komt alle post
daadwerkelijk aan? Welke werkwijze wordt nu gehanteerd? Hoe zorgen we
dat de helpdesk bereikbaar is? Of gaat het per e-mail beter? Zijn de
dossiers ook terug te vinden? Is dat e-mailcontact op orde? Gewoon
praktische dingen.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

14

Bij deze hap naar lucht geef ik de heer Van Aalst even de ruimte voor een
vraag.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik hoor heel veel vragen, terechte vragen, van mijn collega van de VVD,
maar is hij het, aangezien het al lang een puinhoop is bij het CBR, met mij
eens dat een zbo en sturing eigenlijk niet zo goed samengaan en dat we
daar eigenlijk helemaal niet aan moeten beginnen?
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Heeft u een alternatief?
De heer Van Aalst (PVV):
Een alternatief zou een andere vorm kunnen zijn. Maar ik stel de vraag nu
omdat we binnenkort weer spreken met de VVD – in dat geval met uw
collega Ziengs – over het omvormen van ProRail tot een zbo. Dit is voor
mij een fantastisch voorbeeld waarbij we zien dat het niet werkt;
misschien moeten we daarvoor dus naar een andere vorm kijken met
elkaar. Is de VVD bereid om te kijken naar een ander alternatief in plaats
van een zbo?
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Ik denk dat je elke casus apart moet nemen. Het lijkt mij een beetje
ingewikkeld om het spoor te vergelijken met het CBR. We zitten hier nu
voor het CBR. Ik vind dat we problemen moeten oplossen. Ik denk dat de
overheid en heel veel mensen die bij de overheid of semioverheid werken,
heel goed werk doen en de problemen ook willen oplossen voor de
mensen, maar we moeten de problemen eerst wel erkennen. We moeten
eerst kijken wat de problemen zijn en dan hoe en op welke termijn we ze
kunnen oplossen. Of je het nou particulier, privaat, regelt of het in handen
van de overheid laat, het moet gewoon goed zijn. Daar hebben de mensen
recht op. Nu valt het onder verantwoordelijkheid van de overheid. Dat
blijft voorlopig zo. Daar is wat voor te zeggen. Dat moet gewoon goed
geregeld zijn.
De heer Laçin (SP):
Ik zou ook ontzettend veel vragen kunnen stellen aan de heer Dijkstra,
maar ik zal het toespitsen op één punt: toezicht en handhaving bij de
artsen. Dat ontbreekt nu volledig. Een BIG-registratie is nu voldoende om
al die keuringen te doen. We zien de willekeur. Dat hebben we tijdens een
rondetafelgesprek ook kunnen horen. Vind ik de VVD aan mijn zijde als ik
pleit voor een systeem van toezicht en handhaving waarin wel degelijk
kaders worden geschetst voor artsen? Doe het steekproefsgewijs of het
maakt niet uit hoe, als er maar een vorm van toezicht en handhaving is.
Dan kunnen we de Minister samen aan het werk zetten om dat systeem te
gaan maken.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
De discussie over systemen en kaders is heel interessant, maar die is voor
later. Ik wil dat we eerst dit probleem bij het CBR tackelen. Daarna gaan
we naar de rest kijken, maar eerst moeten we dit oplossen, structureel,
niet met lapmiddelen. We moeten er dit jaar voor zorgen dat die 3.000
mensen die er nog op wachten, binnen vier maanden, en liefst sneller,
geholpen worden. Daarna kunnen we met elkaar de discussie voeren over
de vraag of het BIG-register alleen voldoende is of niet, wat er nog meer
mee samenhangt, hoe we de artsen gaan opleiden op een bepaald niveau.
Maar ik denk dat je die dingen echt moet scheiden. Ik wil het vandaag niet
hebben over systemen, kaders en dingen meegeven; ik wil gewoon dat
we met dit probleem aan de slag gaan en het oplossen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

15

De voorzitter:
U heeft daarvoor nog een minuut, tenzij u klaar bent.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Nee, voorzitter. Ik neem weer een hap lucht. We vonden met elkaar dat er
bij die rondetafel echt een onthutsend beeld werd geschetst – dat hebben
we zelden meegemaakt – over de oorzaken en het falen. Er werd ook
gesproken over een verbeterplan; dat gaf een beetje hoop. We hebben
ook kennisgenomen van de werkwijze van artsen. Heeft de Minister dat
ook kunnen volgen? Heeft ze kunnen zien wat we daar meegemaakt
hebben? Want dat was toch wel heel bizar. Het gesprek is voor mij in ieder
geval aanleiding om samen met jullie, de collega’s hier, de bezem
daardoorheen te gaan halen op het moment dat dat opportuun is.
Het mooie in Nederland is dat mensen met een beperking ook auto
kunnen rijden. Die beperking moet natuurlijk zo vlot mogelijk beoordeeld
worden, zodat je weet waar je aan toe bent. Ik wil dat de misstanden bij
het CBR zo snel mogelijk structureel worden opgelost; geen lapmiddelen.
Binnen vier maanden, en liefst sneller, moet je uitsluitsel hebben. Het kan
niet zo zijn dat de overgang naar een nieuw IT-systeem voor alle
problemen heeft gezorgd. Ik wil de Minister dus nogmaals vragen hoe het
zover heeft kunnen komen, wanneer is ingegrepen en waarom niet eerder.
Een maandelijkse rapportage is niet wat ik versta onder «erbovenop
zitten». De verhalen die te lezen zijn in het zwartboek en die van de ruim
3.000 andere mensen zijn schrijnend. Hoe worden de gedupeerden die er
vandaag zijn, verder geholpen?
Dank u wel.
De voorzitter:
U ook bedankt. Het woord is aan de heer Van Aalst, maar voordat ik hem
het woord geef, is er nog een vraag van mevrouw Van Brenk.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
De laatste, voorzitter; het kan nog net. Er zijn wat suggesties gedaan door
50PLUS. Het CDA en de SGP waren positief. Gaan we in de tussentijd nog
wat doen voor al die mensen die zitten te wachten? Gaan we zorgen dat
zij in ieder geval tijdelijk de weg op kunnen met een gezondheidsverklaring en een bewijs van hun aanvraag, zodat ze, als hun rijbewijs
verlopen is, toch door kunnen blijven rijden?
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Ik heb het dan blijkbaar in eerste instantie niet goed gelezen, ook de
suggestie van vanmorgen van de heer Stoffer, maar die medische
verklaring is wel essentieel. We gaan mensen die geen medische
verklaring hebben, niet de weg op sturen. Je kunt het niet op je geweten
hebben als er dan een ongeluk gebeurt. De andere vraag is of je mensen
dan in feite zonder geldig rijbewijs moet laten rijden, als een soort
uitzondering. Ik zeg eerlijk dat ik daar heel huiverig voor ben, omdat ik niet
goed kan overzien wat de gevolgen zijn. Ik wil de reactie van de Minister
daarop afwachten.
Het tweede punt is het volgende. Ik heb de mensen erop gewezen dat ze
naar een e-mailadres van het CBR konden mailen. Ik heb gemerkt dat er
met name gekeken wordt bij wie het rijbewijs het eerste vervalt. Dus de
meest schrijnende gevallen worden als eerste behandeld. Een aantal
mensen die wij hebben doorgestuurd, zijn ook beter geholpen. Ik hoop dat
dat voor iedereen geldt. Dus als die methode wordt gebruikt, dat degenen
die het eerst het rijbewijs dreigen te verliezen ook als eersten geholpen
worden, daar zit wel wat in.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

16

Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Aalst van de PVV.
Sorry, de heer Stoffer wil nog iets zeggen. Ik had dat niet gezien.
De heer Stoffer (SGP):
Er schoot mij op het laatste moment nog een vraag te binnen. Ik probeer
even goed te begrijpen wat de heer Dijkstra zegt. Het komt erop neer dat
als je maar een mailtje stuurt naar de VVD, je bij voorkeur wordt
geholpen. Dat kan voor mij part ook een mailtje naar de SGP zijn, of naar
de PVV. Het gaat niet om de partij. Maar daar moeten we toch niet naartoe
willen? We zouden toch iets generieks moeten vinden? Is hij dat niet met
me eens?
De heer Remco Dijkstra (VVD):
We gebruiken daarvoor een generiek e-mailadres. En we hebben dan ook
een soort ombudsman. Dan stuur je ze door. Dat is alleen niet ons werk.
Dat moeten wij dus ook niet willen doen. Het CBR moet dat op een goede
manier doen. De telefonische bereikbaarheid was gewoon slecht. Ik weet
niet hoe die nu is. Maar per e-mail is een aantal mensen die zijn doorgestuurd, goed geholpen. We kregen ook bedankjes. Het is dus wel fijn om
te zien dat iets gedaan wordt met de klachten die je dan doorstuurt. Die
houd ik niet voor mezelf; ik probeer ook oplossingen te vinden voor die 30
mensen die we zo ongeveer hebben doorgestuurd.
De voorzitter:
Dan geef ik nu echt het woord aan de heer Van Aalst van de PVV.
De heer Van Aalst (PVV):
Dank u wel, voorzitter. Het heeft even geduurd, maar daar zijn we dan.
Voorzitter. De ervaringen die mensen deelden over een probleem met het
CBR, kwamen tijdens het rondetafelgesprek keihard binnen. Als je
vanwege de door het CBR gemaakte puinhoop niet meer mag autorijden
terwijl je zieke vrouw van dat vervoer afhankelijk is, dan zijn we in dit land
ontzettend diep gezonken. En als je dan hoort dat zo’n incompetente
bestuurder die hiervoor verantwoordelijk is, gewoon de hand boven het
hoofd wordt gehouden, zijn we alle schaamte voorbij. Want in dezelfde
week dat het CBR onder verscherpt toezicht van het ministerie kwam te
staan, stapte de algemeen directeur op. Aangesteld in 2016 is zij verantwoordelijk geweest voor deze enorme puinhoop die het CBR geworden is.
Is de Minister het met de PVV eens dat het lijkt alsof deze directeur het
zinkende schip heeft verlaten, maar dat dit eigenlijk niet het geval is? De
hoeveelheid binnengekomen klachten van mensen die wanhopig worden
van het CBR, is enorm. Is de Minister het met de PVV eens dat het getuigt
van enorme minachting voor iedereen die te lijden heeft gehad van die
incompetente algemeen directeur, dat deze persoon gewoon blijft bij het
CBR, en dat voor een jaarsalaris voor bijna 2 ton?
Voorzitter. De raad van toezicht meldde bij het vertrek van deze incapabele
bestuurder dat ze «haar erkentelijk zijn voor hetgeen zij de afgelopen jaren
met het CBR heeft bereikt. Zij slaagde er in van deze organisatie een meer
toekomstgerichte organisatie te maken.» Ook hebben ze respect voor de
keuze die zij maakt. «Het getuigt van moed dat zij deze beslissing heeft
genomen.» Kan de Minister de PVV vertellen in welke wereld deze raad
van toezicht leeft om met zo’n stelling te komen die de waarheid zo’n
geweld aandoet?
Voorzitter. Dan over haar nieuwe positie. Is de Minister het met de PVV
eens dat omdat het CBR onder haar leiding is geïmplodeerd, het bijzonder
onverstandig is om deze bestuurder zich nu te laten bezighouden met een
Strategisch Plan Verkeersveiligheid? Het is tijd om conclusies te trekken. Is
de Minister bereid om deze incompetente, opgestapte bestuurder per
direct uit haar functie te laten ontslaan en het riante jaarsalaris beter te
gaan benutten, zodat het CBR zijn zaken wel op orde krijgt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

17

Dan het toekomstbeeld. De Minister stelt in haar brief aan de Kamer dat
de raad van toezicht scherp bovenop het CBR zit en regelmatig
bijeenkomt. Is dit dezelfde raad van toezicht die de falende en opgestapte
directeur de hemel in prees en die de Kamer afbelde toen die vroeg om
haar te woord te staan tijdens het rondetafelgesprek? Als dat zo is,
hoeveel waarde kunnen we dan hechten aan de scherpte van deze raad?
De Minister spreekt in haar brief uit dat zij verwacht dat de problemen bij
het CBR niet op korte termijn zijn opgelost. Daarbij duurt, zoals we
gewend zijn van de overheid, de invoering van een nieuwe situatie langer
dan gepland. Dat zie je wel vaker bij dit soort ICT-projecten. De PVV wil
daarom een adequate tussenoplossing die mensen die nu in de
problemen komen dankzij het CBR wél de gelegenheid blijft geven om te
mogen blijven rijden.
Ook moet er als het aan de PVV ligt een permanente regeling komen
omtrent de gezondheidsverklaring van bestuurders uit de transportsector.
Er is nu een tijdelijke regeling. Het is onaanvaardbaar dat chauffeurs thuis
komen te zitten omdat hun rijbewijs niet op tijd kon worden verlengd. Kan
de Minister vertellen of de nu ingestelde spoedprocedure hier volledig in
voorziet?
Tot slot, voorzitter. Momenteel krijgen chauffeurs nog een brief van de
RDW thuisgestuurd, dus per post. De PVV hoort dat chauffeurs, die soms
weken van huis zijn, deze brief nu over het hoofd zien. Is er gezien al het
gedoe dat nu ontstaat, ook met de postkamer bij het CBR, een
mogelijkheid dat zij op een andere manier dan per brief worden geïnformeerd? Dat wil de PVV graag van de Minister weten.
Dank u wel.
De voorzitter:
U ook bedankt. We schorsen tot 19.10 uur. Onze collega Van Brenk wordt
ook nog even plenair verwacht voor een debat, dus wij hopen haar straks
weer terug te zien, maar ze is daarom even verexcuseerd.
De vergadering wordt van 18.53 uur tot 19.10 uur geschorst.
De voorzitter:
Hierbij heropen ik de vergadering van de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat. We hebben vanavond een debat over het CBR. De
eerste termijn van de Kamerleden is geweest. Nu is de eerste termijn van
de Minister. Ik geef haar graag het woord.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Dank u wel, voorzitter. Laat ik eerst gewoon beginnen met waar alle
Kamerleden ook mee begonnen zijn, de hele beroerde aanleiding om dit
debat te hebben: dat er bij het CBR grote problemen zijn. Ik kan u zeggen
dat waar Kamerleden veel mails hebben ontvangen en ook anderszins
benaderd zijn, dat mij niet anders is vergaan. Aanvankelijk ging het vooral
over – waar de heer Laçin me ook vaak op heeft aangesproken – de
wachttijden om een rijexamen te kunnen afleggen. Dat leek de goede kant
op te gaan, dus dan krijg je een beetje vertrouwen dat het allemaal weer
een stukje beter gaat, omdat die wachttijden toch een stuk kleiner zijn
geworden.
Maar ik kreeg ook steeds vaker berichten in mijn eigen mailbox van
mensen die gewoon hun problemen bij het CBR uitlegden. Als dat er één
in de week is, dan denk je in het begin nog: overal waar gewerkt wordt,
worden fouten gemaakt; dat kan gebeuren. Maar ik werd er allengs ook,
net als u, steeds verdrietiger van, omdat de hoeveelheid mensen die me
daarover benaderde steeds groter werd. Speciaal de categorie die u ook
allemaal benoemd hebt, van de 75-plussers, die ook vaak ontzettend
afhankelijk zijn van die auto als vervoermiddel, nam echt toe. Dat zie ik
ook gebeuren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

18

Het is toch voor mensen al een drempel om zelf naar de Minister te
schrijven. Het is een feit dat zo veel mensen dat toch doen. Dat zie ik ook;
dan krijg ik van die ingescande, handgeschreven brieven, wat ook nog een
beetje bij de leeftijdscategorie hoort. Zoals een aantal van u ook zei, je
kunt er niet helemaal op rekenen dat ze alles digitaal allemaal kunnen. Dat
is voor mij nog weer eens onderstreept door de hoeveelheid handgeschreven brieven die ik ook heb ontvangen.
En overigens komt het tegenwoordig voor dat mensen mij herkennen.
Dan word je ook gewoon als je boodschappen aan het doen bent
voortdurend op dit soort praktische ellende van mensen aangesproken. Ik
kan niet op een verjaardag verschijnen, ik kan nergens meer komen, of
iemand begint erover. Dat zegt genoeg.
Dus de frustratie die ik bij u allen voel en het onbehagen «hier moeten we
iets mee» heeft zich bij mij ook heel sterk opgebouwd in de afgelopen tijd.
Daarom heb ik in de brief aan uw Kamer geschreven dat ik echt de zorgen
deel en dat ik er ook bovenop zit. Ik wil dan natuurlijk bij iedere reactie ook
wel de terugkoppeling zien: hoe kan dat nou; wat is er hier nu weer
misgegaan? We hebben vanuit het ministerie natuurlijk ook regelmatig
gesprekken met het CBR. Dat gebeurt natuurlijk normaal gesproken
ambtelijk, maar naar aanleiding van het overleg dat we met uw Kamer
hebben gehad, heb ik ook gezegd: ik ga nu toch eens zelf met de mensen
om tafel zitten. Ik was er wel op werkbezoek geweest, maar dat is toch
anders. Ik heb ook zelf met de raad van toezicht gesproken over de vraag
hoe nu verder te gaan. Misschien is er al een interruptie.
De voorzitter:
Ja, er is al een interruptie, maar misschien kunt u aangeven of u met
blokjes gaat werken. Dan weten de leden wanneer ze hun vier vragen
kunnen stellen dan wel hun twee interrupties in tweeën kunnen plegen en
dan kunnen ze daar ook rekening mee houden. Gaat u met blokjes
werken?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ja. Ik ga apart in op de problematiek rondom de keuringsartsen, de
medische kant. Dat zal een apart blok zijn. En ik wil datgene wat u
allemaal een beetje onder «coulance» heeft geschaard en de kosten die
mensen hebben moeten maken, in een apart blok bespreken. Nu wil ik
eerst in een blok ingaan op de vraag wat we gaan doen om de problemen
op te lossen.
De voorzitter:
De heer Dijkstra heeft een vraag.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Voordat je problemen kunt oplossen, moet je ze onder ogen zien. Ik ben
blij dat de Minister dat ook met zoveel woorden hier zegt. Ook in haar
brief geeft ze dat aan. Het is goed om dat nog eens te horen, maar mijn
kernvraag voor het hele debat is eigenlijk: staat het CBR nu onder
curatele?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Het ligt er een beetje aan wat je daaronder verstaat. Wij zitten erbovenop
als het gaat om het CBR. Ik kom zo meer in detail te spreken over wat we
precies doen, maar het gaat verder dan dat er één keer per maand een
rapportje naar mij wordt gestuurd en dat daarmee de kous af is. Maar ik
zal zo meteen nog wat meer toelichten wat we precies doen.
De heer Von Martels (CDA):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

19

Ik heb meer een punt van orde, met de vraag of de Minister ook blokjes
kan maken onderverdeeld in kortetermijnoplossingen, middellangetermijnoplossingen en langetermijnoplossingen.
De voorzitter:
De vraag wordt nu voorgelegd aan de Minister.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Zo heb ik het niet voorgesorteerd, maar ik zal proberen om wel aan te
geven wat we op kortere termijn en wat we op langere termijn doen.
De voorzitter:
Er is nog een vraag van de heer Van Aalst.
De heer Van Aalst (PVV):
De Minister geeft aan dat ze geschrokken is van de puinhoop bij het CBR.
Bij het rondetafelgesprek heb ik de nieuwe directeur horen zeggen: we
hebben dit allemaal aan zien komen; we hadden dit wel verwacht. Is de
Minister daar ook niet ontzettend van geschrokken? Als je dit toch aan ziet
komen en verwacht, dan vraag ik mij af hoe het in hemelsnaam mogelijk
is dat het zo’n ontzettende puinhoop is geworden. Dat moet de Minister
toch ook gigantisch zorgen baren voor de toekomst?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Als we het allemaal aan hadden zien komen, dan was het, denk ik, toch
niet zo uit de hand gelopen. De nieuwe directeur zit er pas vanaf 1 januari.
Het lijkt mij gek als hij iets heeft zien aankomen, want hij zat er toen nog
helemaal niet.
De heer Van Aalst (PVV):
Dat verbaast mij enigszins, want zijn letterlijke woorden waren: «we
hebben dit allemaal aan zien komen». Ik zie al een aantal collega’s
knikken. De nieuwe directeur zei tijdens het rondetafelgesprek letterlijk:
«we hebben dit allemaal aan zien komen, want we waren al volop in die
transitie.» Hij was nota bene de transitiemanager van het UWV. Inderdaad
is hij per 1 januari aangesteld bij het CBR. Het stelt mij nog niet echt
gerust dat hij van het UWV komt. Maar deze directeur heeft ons tijdens
het rondetafelgesprek wel degelijk gemeld dat ze het allemaal hadden zien
aankomen. Dan vraag ik mij af: wat is er dan zo ontzettend mis in die
organisatie dat de Minister daar geen antwoord op heeft?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ik stel voor dat ik nu verder inga op wat er allemaal moet gebeuren en wat
er allemaal in de organisatie anders zou moeten. Natuurlijk hebben ze
dingen kunnen zien aankomen. Dat zal de directeur ook ongetwijfeld
gezegd hebben. Je weet dat de bevolking vergrijst. Je weet dat de
categorie 75-plussers steeds groter wordt. Zo zijn er natuurlijk dingen die
je gewoon aan ziet komen. Maar wat ze hopelijk niet van tevoren hebben
zien aankomen, is dat het zo mis zou gaan, want dan had ik gehoopt dat er
toch eerder actie op was ondernomen. Zo heb ik het ook niet opgevat. Ik
denk dat het er meer over ging dat er een grotere toevloed, een grotere
vraag op je af zou komen.
Om de ergste druk er voor dit moment af te halen, heeft het CBR
meerdere tijdelijke maatregelen – ik kijk even naar de heer Von Martels –
voor de korte termijn genomen om de oplopende doorlooptijden tegen te
gaan. Zo wordt er dus ook extra medisch personeel aangetrokken om de
medische dossiers te kunnen beoordelen. De capaciteit van de klantenservice is fors uitgebreid; daar kom ik zo meteen nog even apart op terug.
De openingstijden van de klantenservice zijn ook verruimd. Vanaf januari
is het CBR begonnen met sturing aan de achterkant. Een aantal van u

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

20

heeft dat ook al genoemd. Dat wil zeggen dat mensen die al langere tijd
bezig zijn met het verlengen van het rijbewijs en van wie het binnenkort
verloopt of zelfs al verlopen is, als eerste worden geholpen, om te
voorkomen dat nog meer mensen zonder rijbewijs komen te zitten. Want
dat is inderdaad gewoon gebeurd.
Een aantal van u heeft ook al de spoedprocedure gememoreerd die we
met de beroepsorganisatie TLN in het leven hebben geroepen voor de
beroepschauffeurs. Daarnaast helpt het natuurlijk als klanten de gezondheidsverklaring digitaal indienen. Er wordt ook een appel gedaan op
mensen om tijdig te beginnen, zo snel mogelijk na ontvangst van de
RDW-brief. Het CBR zal binnenkort nog een extra publiekscampagne
starten onder de naam Maximaal Digitaal, om dit ook onder de aandacht
te brengen van de cliënten. Maar, het is «maximaal» digitaal en dus niet
«alleen» digitaal. Er wordt echt wel onderkend dat het altijd mogelijk moet
blijven om die aanvraag van die gezondheidsverklaring gewoon op schrift
te doen.
De voorzitter:
Dan is er een vraag van de heer Van Aalst van de PVV. Zijn derde vraag.
De heer Van Aalst (PVV):
Laat ik beginnen met te zeggen dat ik mij door de transportondernemers
heb laten vertellen dat het digitale gedeelte op dit moment fantastisch
verloopt. Digitaal gezien gaan de dingen bij het CBR nu dus wel goed. Dat
lijkt me goed om even hier gezegd te hebben. Maar dan punt twee. Ik kijk
naar de e-mails die ik binnenkrijg over de klachten die mensen hebben
over het CBR. Vervolgens hoor ik dat de oplossing is om meer receptionistes aan te nemen. Maar als de post zoekraakt of als er te weinig
keuringsartsen zijn, zijn dat de problemen die we moeten oplossen. Het
lijkt me beter als we het probleem in de postkamer, het kwijtraken van
stukken, en het probleem dat mensen niet opnieuw gekeurd kunnen
worden, oplossen. Dat lijkt me een betere oplossing dan nieuwe receptionistes aan te stellen die vertellen: we zijn uw post kwijt. Daar schiet de
cliënt niets mee op. Is de Minister het met me eens dat we moeten zorgen
dat die communicatie via de post et cetera goed verloopt? Dan hebben we
volgens mij ook niet per definitie nieuwe keuringsartsen nodig, want dan
is dat allemaal al gedaan. Dan raken de stukken gewoon niet meer kwijt.
Volgens mij moeten we niet beginnen met receptionistes. We stellen nu
aan de verkeerde kant mensen aan, die geen problemen oplossen. Is de
Minister dat met me eens?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Nee, dat is de Minister niet met de heer Van Aalst eens, want het is een
en-en-enverhaal. Op het moment dat mensen massaal bijna in paniek zijn
en niet met hun vragen terechtkunnen, moet je gewoon zo’n callcenter,
zo’n klantenservice opschalen. Natuurlijk zal dat niet structureel op dit
niveau in stand moeten blijven. Dat moet je straks weer kunnen
afbouwen. Maar op dit moment is het gewoon nodig. Dan moet je je daar
ook voor inzetten. Je moet het doen waar het op dit moment nodig is, bij
de postkamer of waar dan ook in het proces, want we moeten eerst de
problemen oplossen. Straks, in een normale situatie, mag er natuurlijk
geen post kwijtraken. Je moet er altijd, zoals bij ieder bedrijf, vriendelijk
bejegend worden. Dat hebben collega’s van u ook al gezegd. Men moet
klantgericht zijn en met de mensen meedenken: hoe kunnen wij uw
probleem zo snel mogelijk oplossen? Gewoon, zoals het hoort.
Een simpele, snelle oplossing voor alle problemen – daar moet ik ook
reëel over zijn – kunnen we niet van vandaag op morgen voor elkaar
krijgen, hoe graag ik dat ook zou willen en hoe graag de medewerkers bij
het CBR dat zouden willen. Vergeet niet dat daar heel gedreven mensen
werken, die iedere dag naar hun werk gaan met de allerbeste bedoelingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

21

en met grote inzet. In de optimale situatie zal een overschrijding van die
viermaandenperiode natuurlijk heel snel weer teruggebracht worden tot
een individuele uitzondering. Maar dat gaat helaas, zo heeft het CBR mij
aangegeven, nog wel even duren, waarschijnlijk tot het einde van het jaar.
Dat heeft meerdere oorzaken. Dit is ook in de hoorzitting aan de orde
geweest, heb ik begrepen. Denk aan het nieuwe automatiseringstraject
dat nu loopt. Tegelijkertijd is er sprake van een reorganisatie. Achteraf
gezien kun je je afvragen of het handig is om die twee dingen te combineren. Ik denk dat iedereen nu wel de conclusie kan trekken dat dit niet het
geval is. Maar als het eenmaal zover is, moet je dealen met de situatie
zoals die op dat moment is. Ik zeg u in ieder geval toe dat ik u zo goed
mogelijk op de hoogte houd van de stand van zaken. Daar hebben
meerderen van u ook om gevraagd. Ik wil u in ieder geval nog voor het
AO Wegen en verkeersveiligheid opnieuw informeren over de voortgang
die is geboekt.
Wat kan de Minister nog meer doen naast die...
De voorzitter:
Voordat u verdergaat, is er nog een vraag van de heer Von Martels.
De heer Von Martels (CDA):
De Kamer wordt dus regelmatig op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen bij het CBR. Is die terugkoppeling één keer per kwartaal, twee keer
per jaar? Hoe ziet de Minister dat?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Het lijkt mij heel realistisch... Daarom zei ik: voor het algemeen overleg
Wegen en verkeersveiligheid. Dat is het eerste natuurlijke moment om
weer verslag uit te brengen aan de Kamer. Dat is ook al best snel. Ik denk
dat het een beetje afhankelijk is van hoe snel we de boel weer op de rit
krijgen, maar ik kan me zo voorstellen dat het eerstvolgende moment
daarna na het zomerreces is. Dan kunnen we er weer met u over spreken.
Een ritme dat past bij een algemeen overleg Wegen en verkeersveiligheid,
dat we heel regelmatig hebben, zou wel iets kunnen zijn. Nogmaals, het
hangt er wel heel erg van af.
Ik kan u ook nog melden dat er naast de maandelijkse rapportages
natuurlijk frequente contacten zijn tussen het CBR, de raad van toezicht
niet te vergeten en het ministerie. We laten ook een validatie maken door
een externe partij, Galan Groep, van de maatregelen die door het CBR zijn
ingezet. Dat vind ik zelf een belangrijke stap. Ik ben onderhand in een fase
gekomen waarin ik het CBR niet op de blauwe ogen geloof. Daarom
hebben we de opdracht gegeven om er extern naar te laten kijken. We
laten een validatie uitvoeren om te kijken of het zo goed komt. Vinden
onafhankelijke deskundigen dat ook? De eerste bevindingen van die
externe partij, nog los van het rapport dat uiteraard komt, zijn dat het CBR
niet steeds voldoende tijdig en effectief heeft geacteerd – dat zal u allen
niet verbazen – maar ook dat de problemen inmiddels alle aandacht
hebben van het management. Het advies is om korte sturingslijnen te
handhaven. De voorlopige conclusie van de externe partij is – maar
nogmaals, zodra het onderzoek helemaal is afgerond, zal ik dat uiteraard
ook aan u doen toekomen – dat de door het CBR ingezette koers goed is,
maar dat er wel nog aan een aantal randvoorwaarden moet worden
voldaan om de problemen op te lossen. Aandachtspunten daarbij zijn de
aansluiting op de operatie, voldoende managementinformatie om de
productiedoelstellingen te kunnen monitoren en het opvangen van de
negatieve financiële gevolgen van de genomen maatregelen. In mei wordt
het rapport van die externe partij opgeleverd. Dat kan, met de informatie
die ik erbij zal doen, gevoegd worden bij het algemeen overleg Wegen en
verkeersveiligheid. Zo kunt u hier de vinger aan de pols houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

22

De voorzitter:
Er zijn vragen van de heer Laçin en de heer Stoffer. Ik begin bij de heer
Laçin.
De heer Laçin (SP):
De beantwoording moet eigenlijk nog beginnen, maar ik hoor nu al dat we
bij hetgeen blijven wat hiervoor al is gezegd. De Minister herhaalt exact
wat Minister Eurlings tien jaar geleden zei. Er wordt extern onderzoek
gedaan, toen door Ernst & Young, nu door Galan Groep. Er is verscherpt
toezicht. Er wordt beloofd dat het opgelost gaat worden. We moeten in dit
dossier ophouden met symptoombestrijding en kijken naar wat de rol van
het ministerie hierin is. Deze Minister heeft heel veel vertrouwen in de
raad van toezicht, hoor ik. Alleen, waar was die de afgelopen tien jaar,
toen al deze problemen almaar groter werden? Ik vraag echt met klem aan
deze Minister om meer stappen te nemen en meer dingen te doen dan al
tien jaar is gedaan, want de problemen zijn onhoudbaar. Het CBR is een
zbo. Deze Minister heeft de macht om zeggen: raad van toezicht, weg
ermee; ik ga nu ingrijpen en los het op. Hoever moet het komen voordat
deze Minister gaat ingrijpen?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Volgens mij zijn we stevig aan het ingrijpen. Nogmaals, er zijn voortdurend problemen geweest bij het CBR, maar – het klinkt misschien heel
raar – het zijn elke keer andere problemen. Het is bijvoorbeeld nog niet de
volledige tien jaar een zbo. Er is ook een periode geweest dat er financiële
problemen waren, dat dat deel niet op orde was. Dat is inmiddels
opgelost. Dan zit je weer met andere problemen. Ik gaf u ook aan dat toen
ik net aantrad als Minister en het over het CBR ging, iedereen het had over
de wachttijden om rijexamen te kunnen doen. Andere problemen kwamen
toen niet aan de orde. Dat lijkt nu opgelost. Nu hebben we weer een
nieuw verhaal. De rode lijn die ik daarin aantref, is dat er voortdurend
problemen opduiken. Daarom zitten we er nu echt bovenop. U vraagt zich
af wat de raad van toezicht de afgelopen tien jaar heeft gedaan. Ik kijk
naar de raad van toezicht die er nu zit. Er zit net een nieuwe voorzitter. Die
is buitengewoon gemotiveerd om het goede te doen en zit erbovenop.
Welke raad van toezicht heeft er iedere drie dagen contact met een
instantie? Ik geef nieuwe mensen dan toch ook het vertrouwen om eerst
te laten zien wat ze kunnen bereiken.
De heer Laçin (SP):
Volgens mij duidt de Minister precies het grootste probleem aan. Er zijn
voortdurend problemen. Dat zegt de Minister ook met eigen woorden. Er
zijn wellicht vaak verschillende problemen, maar dat er minimaal tien jaar
lang al voortdurend problemen zijn bij het CBR is misschien juist de reden
om nu te concluderen dat we niet naar een nieuwe directeur en raad van
toezicht moeten gaan kijken, maar naar het ministerie moeten kijken. Het
ministerie heeft de touwtjes al in handen sinds het CBR een zbo is, en nog
gaat het steeds fout en zijn er voortdurend andere problemen. Als dit niet
opgelost wordt, kijk ik niet meer naar de uitvoering, maar naar de mensen
die daarboven zitten. Dat is het ministerie. Dat stukje zelfreflectie, die hand
in eigen boezem, mis ik heel erg bij de Minister. Ik wil graag dat we ook
terugkijken op de rol die het ministerie de afgelopen tien jaar had en wat
daar beter had moeten gaan.
De voorzitter:
De voorzitter... Ik bedoel: de Minister.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
U mag ook uzelf het woord geven!

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

23

De voorzitter:
De vragen van de Kamerleden zijn soms zo lang dat het wel een heel
nieuw betoog lijkt. Ik wil ze dus toch even vragen om wat korter van stof
en meer to the point te zijn.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Voorzitter. Uiteraard sta ik ook open voor zelfreflectie, ook op mijn eigen
handelen, maar ik vind het een beetje kort door de bocht om nu een
onderzoek naar tien jaar terug in te zetten. Ik ben best bereid om aan de
Galan Groep te vragen om in het onderzoek waar zij toch mee bezig zijn,
ook te bekijken of er vanuit het ministerie misschien anders moet worden
gehandeld. Misschien valt daar iets te verbeteren. Natuurlijk zijn we ook
altijd kritisch naar onszelf.
Er werd net gevraagd wat het CBR wel of niet had voorzien. Ze hadden
natuurlijk drukte voorzien vanuit de demografie, de bevolkingsontwikkeling. Ze hebben daar ook maatregelen voor genomen, bijvoorbeeld het
aantrekken van extra medisch personeel. Ook hadden ze de klantenservice
al uitgebreid. Maar dit is echt onvoldoende gebleken. De vergrijzing in
combinatie met de toegenomen vraag naar examens door de economische situatie en vertraging in het proces van digitalisering, ook
gecombineerd met een reorganisatie, al die dingen samen hebben voor
deze grote problemen gezorgd. Vanaf eind vorig jaar is er daarnaast
sprake geweest van een grote toename van het aantal aanvragen, juist
doordat er in de media veel aandacht is voor problemen bij het CBR.
Daardoor beginnen klanten steeds eerder met het aanvragen van het
vernieuwen van hun rijbewijs, wat op zich heel goed is. Ook de eigen
verklaring met betrekking tot de gezondheid heeft echt tot een toename
geleid. Vooral eind december bleek dat. Toen heeft dit in één maand
geleid tot een stijging van 61.000 naar 85.000 per maand. Dat is echt wel
een substantiële toename.
De voorzitter:
Er is ook een vraag van de heer Stoffer van de SGP en daarna van de heer
Van Dijk van de PvdA.
De heer Stoffer (SGP):
Ik zal mijn best doen om het kort te houden, maar ik weet niet of dat lukt.
Bij het CBR werken ruim 13.000 mensen. Volgens mij moeten we dus ook
niet concluderen dat alles daar fout gaat. Volgens mij gaat het op een deel
nu echt mis. Mijn eerste vraag is of de Minister dat onderschrijft. Het
tweede is dat in de brief staat: we verwachten dat dit tot het eind van het
jaar aanhoudt en we geloven het CBR niet op zijn blauwe ogen. Als de
Minister mij iets vertelt, geloof ik haar wel op de kleur van haar ogen.
Heeft de Minister er vertrouwen in dat dit aan het eind van dit jaar ook
gewoon klaar is en opgelost is? De Minister zegt dat er één keer per drie
dagen overleg is tussen de raad van toezicht en de directie, dat er iedere
dag overleg is tussen het ministerie en het CBR en dat er een maandelijkse rapportage is aan de Minister. Dan denk ik: wordt er niet te dicht op
gezeten, waardoor je niet meer de ruimte geeft om het op te lossen? Dat
zijn wel drie vragen, maar daar zou ik toch graag een beetje meer zicht op
krijgen nu ik de Minister zo uitgebreid hoor antwoorden.
De voorzitter:
Ja, echt kort was het niet.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Om te beginnen deel ik zeer dat we niet moeten vergeten dat er met al die
honderden mensen die bij het CBR werken, ook gewoon heel veel goed
gaat. Mensen doen daar iedere dag gewoon hun best. Kan ik de garantie
geven dat het dan allemaal is opgelost? Nee, zo hard durf ik het niet te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

24

zeggen, want dat heeft de geschiedenis laten zien. We doen er wel alles
aan om zo snel mogelijk zo veel mogelijk te verbeteren. Ik zeg u maar heel
open dat ik ook heb gevraagd of het CBR AVG-proof is. AVG staat voor
Algemene verordening gegevensbescherming. Ik was daar bezorgd over.
Ik zeg het u maar meteen: dat is nog niet klaar. En dat moet wel. Dit is niet
iets waar mensen direct last van hebben, maar ik ben er als Minister wel
bezorgd over. Ik heb gezegd dat dit niet kan en dat daar ook een plan van
aanpak op moet. Dat moeten we ook gaan doen. Zo zijn er natuurlijk meer
dingen die niet direct met deze dagelijkse problemen te maken hebben,
maar die we wel met elkaar opgelost moeten krijgen.
Er zijn ook een paar opmerkingen gemaakt over de raad van toezicht. Wat
ik ervan heb begrepen – nogmaals, ik ben niet de raad van toezicht – is dat
de rondetafel helaas samenviel met andere verplichtingen van de
voorzitter van de raad van toezicht, waardoor hij niet aanwezig kon zijn.
Vanuit de Kamer was expliciet gevraagd om de voorzitter van de raad van
toezicht. Dit voor wat het waard is; ik weet er ook niet meer van af. De
raad van toezicht geeft aan er echt bovenop te zitten. De heer Von Martels
gaf aan dat het niet mogelijk was om contact te leggen met de raad van
toezicht. Dat zou op een misverstand moeten berusten, maar ik ga daar
zeker werk van maken. Dit lijkt me heel erg vreemd en het zou niet
moeten, maar ik ga er eerlijk gezegd van uit dat dit op een misverstand
moet berusten, want ik kan het me bijna niet voorstellen.
De voorzitter:
De heer Stoffer heeft geen vervolgvraag. Dan de heer Van Dijk van de
PvdA.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Het gaat mij even om twee zaken die wellicht door elkaar kunnen lopen:
enerzijds mensen die nu in de problemen zitten, vertraging hebben en
afwachten, en anderzijds een organisatie die digitalisering aan het
invoeren is, waardoor het beter moet. We weten ook dat de overheid niet
altijd de beste uitvoering aan een reorganisatie geeft. Hoe loopt het voor
het CBR op de wat langere termijn en op de korte termijn, dus bij het
oplossen van de problemen? Hoe gaat dat samen? Gaat dat samen?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Dat zal samen moeten gaan. Een heleboel ellende in de pijplijn heeft te
maken met het feit dat processen nog naast elkaar lopen. Op een gegeven
moment houdt dat natuurlijk op. Op een gegeven moment heb je alles
verwerkt in het nieuwe systeem. Als het goed is, ga je dan tijdwinst
boeken. Je ziet ook wel dat met de stappen die daarin zijn gezet, er
verbetering te bespeuren is. Op een gegeven moment moet die hausse
aan bezorgde mensen die de klantenservice voortdurend willen bereiken,
een keer ophouden. Uiteindelijk wil je er natuurlijk voor zorgen dat het
CBR... Er zullen altijd fluctuaties zijn. U kent ook het verschijnsel van de
lentepiek, waarbij heel veel jongeren nog in het voorjaar willen afrijden
omdat ze dan in de zomer hun rijbewijs hebben. Dat zijn allemaal van die
dingen die statistisch door de jaren heen zijn gebleken. Maar daar moet je
rekening mee kunnen houden. Het CBR weet welke rijbewijzen er
afgegeven zijn en weet hoe oud die mensen zijn. Nou, dan kun je ook
ongeveer een inschatting maken wanneer welke groep een medische
keuring nodig heeft et cetera. Op de medische keuringen kom ik overigens
nog terug.
De voorzitter:
Ik zie dat de heer Van Dijk op dit moment geen vervolgvraag heeft. Dan
vraag ik de Minister om door te gaan.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

25

Ja. Dan kom ik op verschillende vragen die allemaal wat tegen coulance
aanschuren, zeg ik maar. Mevrouw Van Brenk, de heer Schonis, de heer
Van Dijk en de heer Stoffer hebben allemaal gevraagd of een rijbewijs
tijdelijk verlengd kan worden gedurende de periode die nodig is voor de
afhandeling van de verklaring van geschiktheid van beroepschauffeurs en
ouderen. We hebben daar natuurlijk ook al eerder naar gekeken, want heel
veel mensen vragen dat ook in de brieven die ze ons schrijven. Voor de
beroepschauffeurs heb ik er naar aanleiding van de motie-Omtzigt nog
naar gekeken. Europa biedt vanuit verkeersveiligheid geen ruimte voor
een tijdelijke verlenging zonder nieuwe medische keuring voor de
beroepschauffeurs. Nationaal hebben we al heel lang de seniorenkeuring.
Een ad-hocversoepeling van die regels als oplossing is daarom ook geen
optie. Maar ik hoor ook van u allemaal dat u dat ook eigenlijk niet wilt. U
hebt er allemaal begrip voor dat het zonder de medische verklaring niet
kan, want dan kom je er niet doorheen bij de verzekeraars, mocht je het
zelf al willen.
De voorzitter:
Toch is er op dit punt een vraag van de heer Dijkstra.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Misschien dat ik het proces onvoldoende ken, maar de problemen zaten
juist bij die medische verklaringen. En op het moment dat je die medische
verklaring hebt, kun je ook binnen twee dagen je rijbewijs krijgen. Is dat
correct?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Daar gaat het nu even mis.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Ik vraag het, omdat ik echt wil weten.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Volgens mij waren we het tot nu toe allemaal wel eens over het volgende.
Sommige mensen stelden voor om uit coulance dat rijbewijs maar te
verlengen, ook als mensen die medische verklaring nog niet hebben.
Daarvan zeg ik: dat kan niet; dat moet je niet willen. Maar ik begrijp dat u
dat ook allemaal niet wilt; daar zijn we het dus over eens. Dan komt de
situatie dat je wel die medische verklaring hebt, maar nog niet je rijbewijs.
Op zich heeft de heer Dijkstra gelijk dat je aan het eind van het proces zit
en dat het dan niet meer zo lang zou moeten duren. Maar daar zit
natuurlijk wel de crux: zou moeten duren. Ik ben dus wel bereid – maar
daarvoor moet ik wel in gesprek met mijn collega van Justitie en
Veiligheid – om met de politie te bezien of we iets kunnen doen als
iemand bij een staandehouding zijn oude rijbewijs kan laten zien en de
medische verklaring al op orde blijkt te hebben. Want ik ben het met uw
Kamer eens: iedere dag tijdswinst, iedere dag dat je al wel kunt rijden, is
voor mensen ontzettend belangrijk. Ik ben dus wel bereid om daarnaar te
kijken. Ik kan natuurlijk niks beloven, maar ik proef de brede wens bij u om
te kijken of we dat voor een korte periode nog zouden kunnen doen.
Daartoe ben ik bereid.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ik ben heel erg blij om te horen dat de Minister in ieder geval gaat
proberen om daar iets aan te doen en dat zij haar collega gaat informeren.
Want ik denk dat dat veel lucht geeft. Mijn vader heeft inderdaad de
medische verklaring opgestuurd en wacht inmiddels al drie maanden. Het
is dus echt niet zo dat het er na twee dagen wachten al is. Ik vind dit in
ieder geval hoopvol, maar de vraag is: hoe snel horen we daar dan wat
van?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

26

Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ik zal daarvoor natuurlijk met de collega’s van JenV, met de politie en ook
met het CBR om tafel moeten. Is een week of drie realistisch? Ik moet die
gesprekken wel zorgvuldig kunnen voeren.
De heer Schonis (D66):
Ik probeer het even samen te vatten om te kijken of ik het goed begrepen
heb. Het gaat dus om een groep mensen die een medische verklaring
heeft ontvangen, die medisch gekeurd is. Zij hebben een verzendbewijs
nodig, want ze zullen iets moeten overleggen om te bewijzen dat ze de
verklaring op tijd hebben ingezonden voordat het rijbewijs verliep: mijn
rijbewijs is inmiddels verlopen – helaas, meneer de agent – maar ik heb
die verklaring; en om deze reden mag ik blijven rijden. Dan moet u
volgens mij – dat wil ik even checken – afspraken maken met de politie, én
afspraken met de verzekeraars zodat zij hiermee instemmen, want anders
krijg je weer dat mensen onverzekerd rondrijden. Dat lijkt me ook niet de
bedoeling.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Nee, precies. Daarom zeg ik ook dat ik niets kan beloven. Alle waarborgen
moeten wel kloppen. Mensen moeten hun rijbewijs inderdaad wel kunnen
laten zien, met een door een arts ondertekende medische verklaring. Dus
geen gezondheidsverklaring die mensen zelf invullen in de trant van «ik
ben gezond». Dat kan natuurlijk niet. We zullen inderdaad ook moeten
verkennen of de verzekeraars daarmee instemmen, los van de vraag of de
politie dat zou accepteren. Dat is de maximale lenigheid die ik hierin kan
betrachten.
De heer Laçin heeft gevraagd of de Minister kan garanderen dat iedereen
die gekeurd moet worden ook echt wordt gekeurd. De verklaring van
geschiktheid is daarvoor inderdaad nodig. Het is natuurlijk een medisch
besluit dat wordt genomen door of onder verantwoording van een arts
van het CBR. Dat valt onder dat professioneel statuut. CBR-artsen zijn daar
tuchtrechtelijk verantwoordelijk voor. We moeten daar dus ook niet te licht
over denken. Buiten de arts om kan geen verklaring van geschiktheid
worden geregistreerd bij de RDW. Daarnaast hebben burgers natuurlijk
een eigen verantwoordelijkheid om de gezondheidsverklaring ook
waarheidsgetrouw in te vullen. Daar speelt dan weer wat de heer Schonis
ook terecht aankaartte, namelijk dat de aansprakelijkheid bij een ongeval
en de verzekerbaarheid ook belangrijk zijn. Het belangrijkste onderdeel
van het antwoord is dus dat CBR-artsen er tuchtrechtelijk verantwoordelijk
voor zijn. Ze mogen niet zomaar iets voor de fooienpot doen, zonder een
serieuze keuring, want dan kunnen ze dus echt voor de medische
tuchtraad worden gedaagd.
De heer Laçin (SP):
Zegt de Minister hier dus dat er niemand de weg op gaat die niet gekeurd
is omdat het CBR de wachtlijsten zou willen verkorten of officiële klachten
zou willen vermijden? Is dat de garantie die de Minister ons geeft?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Nogmaals, ik kan nooit een 100% garantie geven. Want misschien zijn er
wel artsen die zich niet aan het tuchtrecht houden. Maar ik geef u aan dat
artsen zich aan het tuchtrecht moeten houden. Natuurlijk heb je overal
mensen die zich niets aantrekken van wetten, maar we moeten er toch
van uitgaan dat dat gewoon wordt nageleefd.
Hoe is het nu gesteld met de spoedprocedure voor de beroepschauffeurs?
Sinds de instelling van die spoedprocedure in januari zijn al ruim 200
beroepschauffeurs geholpen. TLN laat weten daarmee tevreden te zijn. Op
zich vind ik het heel teleurstellend dat er 200 van die procedures nodig
zijn, maar aan de andere kant ben ik heel blij dat we die mogelijkheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

27

hebben. Hoe groot is het probleem nu nog? Gedurende het jaar moeten
we natuurlijk kijken wat precies het resultaat wordt. Sinds januari zitten de
beroepschauffeurs in het nieuwe systeem en op 1 maart zijn de
75-plussers het nieuwe systeem ingegaan. Op dit moment zijn 18.000
mensen met een CDE-rijbewijs in procedure. Daarvan is een deel beroeps,
waar prioriteit aan wordt gegeven. Ik zal ook die ontwikkelingen
nauwgezet volgen en u in mei informeren over de stand van zaken. Maar
de eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat de verwachting is dat de
doorlooptijden tot en met het najaar van dit jaar echt nog wel onder druk
zullen blijven staan, waardoor spoedprocedures et cetera nog nodig zullen
zijn.
Onder anderen mevrouw Van Brenk vroeg terecht naar de bereikbaarheid
van de klantenservice. Die is zeer fors uitgebreid en al opgeschaald. In
januari waren er 80 medewerkers en inmiddels zijn dat er 180. Er is dus
heel duidelijk een effort gepleegd om er meer werk van te maken. Verder
zijn er andere extra medewerkers aangetrokken en zijn de openingstijden
verruimd. Burgers kunnen nu ook een contactformulier invullen zodat ze
digitaal een reactie kunnen krijgen. Daarvoor staat een termijn van vijf
dagen. Het klopt dat het CBR niet altijd een antwoord kon geven. Het is
allemaal treurig om te melden, maar dat kwam voor een deel weer door
de achterstanden bij het verwerken van de binnengekomen post.
Medewerkers konden niet zeggen of ze het stuk wel of niet hadden
ontvangen, domweg vanwege een achterstand bij de post. De achterstanden bij de postverwerking zijn inmiddels opgelost. Ik heb van het CBR
begrepen dat alle binnengekomen post nu binnen twee dagen verwerkt
wordt, zodat de klantenservice de status van de behandeling van de
diverse dossiers meteen kan zien. Inmiddels krijgen mensen na vijf
minuten aan de telefoon een terugbeloptie, zodat ze er bij grote drukte
voor kunnen kiezen dat het CBR hen terugbelt en ze niet eindeloos hoeven
te wachten. Ook daar zitten we natuurlijk bovenop en houden we de
vinger aan de pols. In mei zal ik u de laatste stand van zaken melden.
Kan de aanvraag ook nog op papier worden gedaan? Zeker. Naast het
digitaal indienen kan bijvoorbeeld de gezondheidsverklaring ook op
papier worden ingediend. Dat zal ook zo blijven. Natuurlijk moeten we wel
realistisch zijn. Een gezondheidsverklaring op papier zal altijd een langere
doorlooptijd houden aangezien die aanvraag handmatig door het CBR zal
moeten worden verwerkt. Maar nogmaals, het mag natuurlijk niet een
heel groot verschil worden.
Ben ik bereid om mensen tegemoet te komen die buiten hun schuld in de
problemen komen? Dan gaat het met name om hoge kosten. Als burgers
door het handelen van het CBR schade ondervinden en kosten hebben
moeten maken, dan kunnen ze dat melden bij het CBR. Per individuele
casus wordt afgewogen of compensatie redelijk is. Het CBR heeft ons
toegezegd daar coulant mee om te gaan. Ik zal u bij dezen toezeggen dat
ik u zal informeren over wat het CBR heeft gedaan qua aantallen en qua
kosten. Ik denk dat dat een goed inzicht zal geven.
De heer Von Martels heeft de vraag gesteld of vier maanden überhaupt
niet heel erg lang is om te wachten op een aanvraag. Het is belangrijk om
goed te kunnen beoordelen of personen van oudere leeftijd, chronisch
zieken, mensen die een verkeersveiligheidsrisico vormen en beroepschauffeurs nog steeds medisch geschikt zijn. Dat is niet alleen in hun
belang, maar in ons aller belang als verkeersdeelnemers. Die procedure is
een aaneenschakeling van stappen, waarbij verschillende personen
betrokken zijn: de klant zelf, de keuringsarts, die de eerste onderzoeken
doet, het CBR, dat verantwoordelijk is voor de medisch-inhoudelijke
beoordeling, en zo nodig ook nog een of meerdere medisch specialisten.
De vele schakels en betrokken partijen – een afspraak maken bij een
specialist maken is ook niet altijd eenvoudig – en de benodigde zorgvuldigheid leiden ertoe dat we zeggen: houd gewoon de procedure van vier
maanden aan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

28

Mevrouw Van Brenk vroeg hoe het staat met de publiekscampagne. Die
campagne start in april en zal lopen tot juni. Dan zal opnieuw bekeken
worden hoe de vlag erbij hangt. Het doel is natuurlijk de klanten voor te
lichten over de snelheid van de digitale route en ze te vragen om op tijd te
beginnen, zeker als er in sommige gevallen meerdere specialisten
geraadpleegd moeten worden. Daarna zal er een effectmeting komen en
zullen we besluiten of we doorgaan met de campagne of dat er iets
anders moet komen. Dat zal dan opnieuw bekeken worden.
De heer Schonis heeft vragen gesteld over de hoge kosten die mensen
met een aandoening moeten betalen als ze hun rijbewijs willen verlengen.
Daar werd het cowboygedrag bij vermeld. Er is een maximumtarief dat
medisch specialisten mogen rekenen voor een rijbewijskeuring. Dat wordt
niet voorgeschreven door het CBR, maar door de Nederlandse Zorgautoriteit. Die tarieven zijn openbaar, dus mensen moeten ook kunnen checken
dat ze nooit meer dan het maximumtarief hoeven te betalen. Klachten
daarover lopen ook via de Nederlandse Zorgautoriteit. Het CBR zal waar
nodig daarnaar verwijzen. Navraag leert dat er maar een beperkt aantal
klachten bekend is hierover.
De heer Schonis (D66):
Op dat laatste punt sla ik even aan, want dat viel mij ook op. Op de
website wordt het netjes vermeld en wordt er doorgelinkt naar de NZa.
Als je digitaal vaardig bent, dan kom je vrij makkelijk bij die informatie.
Toch krijgen we te horen dat mensen soms tot € 800 hebben moeten
betalen voor zo’n medische keuring. Dat is bij de hoorzitting ook vermeld.
Zou het kunnen dat mensen geen klacht indienen omdat ze dat te
ingewikkeld vinden? Is de Minister bereid om daarvoor een drempelverlagende regeling te maken? Het is natuurlijk nogal wat als je € 800 hebt
moeten betalen voor een medische keuring, terwijl er eigenlijk maar € 104
in rekening mag worden gebracht. Dat verschil is natuurlijk wel heel erg
groot. Het gaat om enorme kosten.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ik begrijp het punt dat de heer Schonis maakt. Ik stel voor dat we dit mee
terugnemen naar het CBR en dat we kijken of zij daar in hun voorlichtingscampagne nog aandacht aan kunnen besteden. Ik denk dat dat een goede
optie zou kunnen zijn.
Ik ga door met de keuringsartsen, want daar zijn heel veel vragen over
gesteld. De heer Laçin en mevrouw Van Brenk vroegen wat ik ga doen aan
de verschillen in de werkwijze van keuringsartsen. Ik zag bij u allemaal
ook de verbazing van de gezichten spatten. Omdat het CBR altijd dezelfde
informatie vraagt van de keurend arts middels een standaardformulier,
zou dat eigenlijk niet tot dusdanige verschillen in de uitkomsten moeten
kunnen leiden dat die ook nadelig zouden kunnen uitwerken voor de
verkeersveiligheid. Nogmaals, iedere arts heeft natuurlijk zijn eigen
methodiek, maar het moet allemaal eindigen in hetzelfde formulier. Dus
dit lijkt mij buitengewoon vreemd.
Wie houdt er dan toezicht op de kwaliteit van de keuringsartsen? Dat is de
logische vervolgvraag die velen van u hebben gesteld. U hebt ook
allemaal genoemd dat keuringsartsen inderdaad een BIG-registratie
moeten hebben. Ze vallen daarnaast ook onder het tuchtrecht. De
Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg houden toezicht. Er zijn vijf
regionale colleges. Die regionale colleges kunnen maatregelen treffen,
zoals het schrappen van een arts uit de BIG-registratie. Het tuchtcollege
heeft ook de mogelijkheid tot beroep. Dan oordeelt niet het regionaal
tuchtcollege, maar het Centraal Tuchtcollege. Je kunt als consument een
klacht indienen over de kwaliteit van een arts bij de tuchtcolleges of bij het
Landelijk Meldpunt Zorg, dat weer een onderdeel is van de Inspectie voor
de Gezondheidszorg. Als Minister heb ik daar geen bevoegdheid in.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

29

De eisen die worden gesteld aan de keuringsartsen zijn dus allemaal
hetzelfde. Alleen BIG-geregistreerde artsen mogen de rijgeschiktheidskeuring uitvoeren. Een arts die in het BIG-register staat, moet zich ook
periodiek herregistreren. Dat betekent dat hij opnieuw moet aantonen dat
hij voldoet aan de werkervaringseis en de scholingseis. Daarmee moet de
kwaliteit van die artsen geborgd zijn. De werkervaringseis houdt in dat
iemand minimaal 2.080 uur als arts gewerkt moet hebben in de afgelopen
vijf jaar. De scholingseis schrijft voor dat een arts een vastgesteld
scholingstraject voor de kernvaardigheden van het beroep volgt. Er zijn
nog 28 kerncompetenties van artsen die ik u nu even zal besparen. Maar
daar zijn gewoon vastgestelde regels voor.
Er is gevraagd of ik nog iets kan doen om de kwaliteit van de keuringsartsen te verbeteren, nog even los van hun medische kwaliteiten. Daar zijn
we met het CBR naar aan het kijken. We onderzoeken of het mogelijk is
om de scholing van die artsen te stimuleren, bijvoorbeeld met een na- en
bijscholingstraject via een non-profitorganisatie als de Netherlands
School of Public and Occupational Health. Het is een hele mond vol.
Uiteraard zijn de kosten van nascholing voor rekening van de artsen, maar
het CBR zou natuurlijk de keuringsartsen die die scholing doorlopen, op
een lijst kunnen zetten en die lijst kunnen publiceren, waardoor je er iets
meer vertrouwen in hebt dat die artsen ook speciaal hiervoor geschikt zijn.
Er zijn ook nog een aantal vragen gesteld over de regels rondom
aandoeningen. Die worden heel zorgvuldig opgesteld. De regels rondom
rijgeschiktheid zitten in de Europese Rijbewijsrichtlijn en worden
uitgewerkt op basis van de adviezen van de permanente Commissie
Rijgeschiktheid van de Gezondheidsraad. Die commissie adviseert ons op
structurele basis over ontwikkelingen op het gebied van medische eisen
rondom rijgeschiktheid. Ik heb het inmiddels nagevraagd. Soms is het
twee keer per maand en dan komt er weer een paar maanden niks, maar
het wordt heel regelmatig aangepast. Als er een advies komt, dan pas ik
de Regeling eisen geschiktheid 2000 aan. Die adviezen zijn wetenschappelijk onderbouwd op basis van de laatste medische inzichten. Daarmee
ligt er een goed en duidelijk fundament voor het beleid dat wordt
gevoerd. Daar hebben het CBR en wij als ministerie geen bemoeienis
mee. De Gezondheidsraad adviseert hierover.
In die zin zijn er in de afgelopen jaren diverse versoepelingen doorgevoerd in de eisen. De regeling is bijvoorbeeld in 2018 versoepeld voor
mensen met curatief behandelde hersentumoren en voor personen met
diabetes. Een voorbeeld dat recent in het nieuws is geweest, is ADHD. De
Rijksuniversiteit Groningen is samen met het CBR aan het kijken hoe je
daarmee om zou kunnen gaan. Als daar een verbeterde procedure voor
mogelijk is, dan gaan we daarover met de Gezondheidsraad om tafel om
te kijken of zijn oorspronkelijke advies, namelijk dat een rijtest bij ADHD
altijd nodig is, nog wel in stand moet blijven.
De heer Schonis noemde ook het voorbeeld van een depressie. De
medische wetenschap is daar ook voortdurend over aan het nadenken.
Als er bij het CBR en bij ons meerdere klachten binnenkomen – over
ADHD is er bijvoorbeeld nogal wat binnengekomen – dan wordt zo’n
onderwerp geagendeerd en dan wordt de Gezondheidsraad opnieuw om
advies gevraagd. We vragen hun om daar dan nog eens naar te kijken.
De heer Schonis (D66):
Dank voor de toelichting, Minister. Juist ADHD en depressies kwamen ter
sprake bij de hoorzitting. U zegt: de Wereldgezondheidsorganisatie
adviseert ons daar periodiek over. Dat is prima. Sorry, ik bedoelde
natuurlijk de Gezondheidsraad. Dat is een andere organisatie. Ik weet niet
of er een dokter in de zaal is, maar volgens mij zijn wij geen medici. In de
hoorzitting werd gezegd dat je ook daaraan zou kunnen denken. Blijkbaar
is dat dus niet altijd medisch eenduidig wetenschappelijk te onderbouwen. Wilt u specifiek kijken naar ADHD en depressie? Dat zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

30

aandoeningen waarvan het in ieder geval niet evident is dat je daardoor
een-op-een in de knel komt met je rijvaardigheid.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ik denk dat de heer Schonis een heel terecht punt aankaart. Ik denk dat we
daar allemaal in de afgelopen tijd voorbeelden van hebben aangetroffen
in onze mailbox. Dat is precies de reden waarom we daar serieus naar aan
het kijken zijn en over in gesprek zijn. Maar uiteindelijk moeten we afgaan
op de adviezen van de Gezondheidsraad, want zij zijn degenen die dat
wetenschappelijk kunnen onderbouwen. Maar we hebben natuurlijk wel
een signalerende functie. Als dit regelmatig als een probleem naar voren
wordt gebracht, dan kaarten we dat aan. Dat hebben we in dit geval ook
gedaan.
De voorzitter:
De Minister gaat verder met haar betoog.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Nou, de Minister was klaar met de beantwoording.
De voorzitter:
Dan kijk ik even naar mevrouw Van Brenk.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ik ben in ieder geval blij dat de Minister zegt: we gaan met het CBR kijken
of we iets met een bij- en nascholingstraject kunnen doen. Maar ik heb de
Minister niets horen zeggen over de huisartsen die hier helemaal geen zin
in hebben omdat ze btw-plichtig zijn en dan een hele btw-administratie
moeten gaan voeren. De vraag is: zouden we iets kunnen doen om de
kwaliteit omhoog te krijgen en om artsen te verleiden om dit toch te gaan
doen? Want we hebben volgens mij meer artsen nodig. Kunnen we
bijvoorbeeld nog iets met de btw doen?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ik gaf dit net ook al aan. U hebt gelijk dat we meer keuringsartsen nodig
hebben, dus ook vanuit het CBR wordt er gekeken hoe we voldoende
artsen hiervoor kunnen interesseren. Als de problematiek rondom de
huisartsen een verstorend element is, dan zou ik bij VWS moeten
navragen hoe dat precies zit. Ik wil u toezeggen dat we bij de collega’s van
VWS zullen nagaan wat er precies aan de hand kan zijn. Als er inderdaad
een remmende factor op zit, dan moeten we kijken of daar eventueel iets
aan te doen is. Dat zou ik zo niet weten, maar dat gaan we voor u na.
De heer Laçin (SP):
Ik stelde de vraag of de Minister kan garanderen dat er geen mensen op
de weg rijden die omwille van het wegwerken van wachtlijsten of het
vermijden van officiële klachten een rijbewijs hebben gekregen. De
Minister zei toen dat artsen aan het tuchtrecht gebonden zijn. Maar mijn
vraag was of het CBR die garantie kan geven, als de opdrachtgever die de
rijbewijzen verleent. Ik vind het prima dat artsen onder het tuchtrecht
vallen, maar het gaat er mij om dat het CBR geen rijbewijzen mag of moet
verlengen van mensen die het niet toekomt. Die garantie wil ik van het
CBR en niet van de artsen.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Een vraag om garanties is eigenlijk een beetje een als-danvraag. Als
iedereen zich aan de regels houdt en doet wat hij moet doen, dan gebeurt
dat natuurlijk niet. Ik kan er natuurlijk nooit voor instaan dat mensen
ergens in een proces ofwel een fout maken ofwel iets bewust verkeerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

31

doen. Maar als iedereen gewoon doet wat hij moet doen, dan kan dat niet
gebeuren.
De voorzitter:
Daarmee komen we aan de tweede termijn. Maar voordat we daarmee
beginnen, wil de heer Van Aalst nog een vraag stellen.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik dacht: ik wacht nog even, want het is vast een grapje dat de Minister al
klaar is met de beantwoording. Ik heb acht concrete vragen gesteld en er
is er werkelijk waar niet één beantwoord. Het lijkt me dus niet dat we al
aan het eind van de beantwoording zijn gekomen.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Dan moet de heer Van Aalst mij toch echt nog even helpen. Ik dacht echt
dat ik overal antwoord op had gegeven.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik weet niet of het de bedoeling is dat ik mijn betoog opnieuw ga houden,
maar daar zaten werkelijk waar acht concrete vragen in. Ik wil gerust
opnieuw beginnen, maar... Ik stelde vragen over de algemeen directeur,
de raad van toezicht, de twee ton en de situatie waarin zij nu aan het werk
is. Ik begrijp het niet, voorzitter. Ik heb letterlijk gevraagd naar het
permanent maken van de regeling voor de transportsector en ik heb
gevraagd of de RDW-brief die nu gestuurd wordt, ook digitaal verstuurd
kan worden. Ik heb echt acht concrete vragen gesteld. Ik begrijp hier niets
van, voorzitter.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Over de raad van toezicht heb ik het een en ander gezegd. Ik heb daar
vertrouwen in. Er zit een nieuwe voorzitter en er zijn nieuwe leden. Laten
we die de kans geven om hun werk goed te doen. De algemeen directeur
waar u op doelt, is nog steeds in functie. Zij heeft afgezien van een
herbenoeming. Daar heeft u kennis van genomen. De raad van toezicht
heeft met de directie gesproken over een portefeuillewisseling. Ik heb
overigens begrepen dat het niet zo is dat zij zich alleen met het Strategisch Plan Verkeersveiligheid gaat bezighouden. Het zal echt breder zijn.
Zij richt zich nu op innovatie, strategische vernieuwing en beleidsontwikkeling. Daarmee wordt tegemoetgekomen aan de aanbeveling van de
evaluatie van vorig jaar. Verder vervult de algemeen directeur ook de
formele taken die aan die rol zijn verbonden. Volgens mij heeft zij dus nog
genoeg werk te doen. Wat had u nog meer voor vragen?
De heer Van Aalst (PVV):
Ik wil ze nog wel een keer...
De voorzitter:
U bent er officieel doorheen, meneer Van Aalst.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik heb vragen gesteld die niet beantwoord zijn, mevrouw de voorzitter.
De voorzitter:
Dan is er altijd nog een tweede termijn. Dat is gebruikelijk in dit huis.
De heer Van Aalst (PVV):
Nee. Ik wil dat mijn vragen gewoon in de eerste termijn worden
beantwoord.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

32

Meneer Van Aalst, ik kan u zo wegdrukken als ik dat zou willen, maar ik
geef u nog één keer de gelegenheid om nog één extra vraag te stellen.
Dus maak daar goed gebruik van. Straks heeft u nog een tweede termijn.
De heer Van Aalst (PVV):
Dan wordt het een hele lange vraag die ongeveer twee minuten gaat
duren.
De voorzitter:
Nee, meneer Van Aalst, want dan ga ik u wegdrukken. Dan vraagt u daar
zelf om. En ik vind het heel vervelend als ik dat zou moeten doen.
De heer Van Aalst (PVV):
Dat zou niet de eerste keer zijn, dus wat dat betreft...
De voorzitter:
U mag gewoon netjes uw vraag stellen. Ik geef u daarvoor de
gelegenheid, maar u gaat daar geen misbruik van maken. Dat weet ik
zeker.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik ga daar geen misbruik van maken, voorzitter. Maar ik zou het heel chic
vinden als mijn vragen gewoon netjes beantwoord worden. Ik heb niet
zomaar een vraag gesteld over de raad van toezicht. Ik heb letterlijk
gevraagd wat voor waarde we moeten hechten aan de raad van toezicht
als die zo praat over de algemeen directeur, als die de hemel in wordt
geprezen et cetera. Dat heb ik gevraagd. Ik heb ook gevraagd of het klopt
dat deze directeur net doet alsof ze afgetreden is, terwijl ze gewoon achter
de schermen een andere functie krijgt en nog steeds twee ton casht. Dat
zijn gewoon heel letterlijke concrete vragen waar ik een antwoord op
gevraagd heb. Ik begrijp niet zo goed waarom daar zo omheen gedraaid
wordt. Ik heb ook nog steeds de vraag hoe het zit met de RDW-brief die...
De voorzitter:
Meneer Van Aalst, uw drie vragen zijn heel duidelijk genoemd. De
Minister zal daar nu op ingaan. U heeft straks ook nog een tweede termijn.
Het woord is aan de Minister.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ik denk dat ik over het punt van de raad van toezicht en de algemeen
directeur voldoende heb gezegd.
De heer Van Aalst heeft gelijk dat ik vergeten was om in te gaan op zijn
vraag over de spoedprocedure voor beroepschauffeurs. Kan die niet
permanent worden? Dat is een terechte vraag. Het antwoord is dat we de
spoedregeling zolang in de benen houden als nodig is. Als we op een
gegeven moment denken dat de problemen echt opgelost zijn, dan is die
niet meer nodig. Maar zolang er nog aanwijzingen zijn dat beroepschauffeurs in de problemen zouden kunnen komen, kunnen ze gewoon aan de
bel trekken en dan houden we die spoedprocedure. Die houden we zolang
als nodig is.
U vroeg of de brief van de RDW ook digitaal verstuurd kan worden. Dat
gaan we onderzoeken. Daar kan ik u op dit moment geen antwoord op
geven. Als u het goed vindt, dan kom ik daar voor het volgende algemeen
overleg op terug, waarin ik uitgebreider over het CBR zal rapporteren. Ik
zal dit punt daarin meenemen.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

33

U ook bedankt. Dan geef ik het woord aan de heer Laçin voor zijn tweede
termijn. Ik stel een spreektijd voor van anderhalve minuut en twee
interrupties.
De heer Laçin (SP):
Voorzitter, dank. Dank ook voor de beantwoording. Ik moet concluderen
dat ik er niet geruster op ben. Dat had ik ook niet verwacht. Ik heb
namelijk heel erg het gevoel dat we aan symptoombestrijding doen,
terwijl we om de hete brij heen draaien. Het is al tien jaar een puinhoop
bij het CBR. Ik vraag van deze Minister om regie te nemen, maar toch
blijven de antwoorden exact gelijk aan wat er tien jaar geleden is gezegd.
Ik heb er dus geen enkel vertrouwen in dat het dit najaar is opgelost, want
anders was het in de afgelopen tien jaar wel opgelost en dat is niet het
geval.
Ik wil daarom nog twee punten maken over het toezicht en de
handhaving. Volgens mij schetst de Minister het probleem zelf. Het valt
onder het tuchtrecht. Men komt alleen in beweging als er een klacht is. Ik
eis en ik wil dat er steekproefsgewijs actief toezicht wordt gehouden op de
artsen. Hoe de Minister dat regelt, laat ik aan haar, maar ik vraag in ieder
geval een VAO aan, want ik zal hierover een motie indienen.
Dan de rol van het ministerie. Ik dacht eerlijk gezegd: ik ben al zover dat ik
aan een parlementair onderzoek denk wat betreft het CBR. Maar nu zegt
de Minister: ik wil de Galan Groep ook onderzoek laten doen naar de rol
van het ministerie. Is dat een toezegging? Zo ja, dan wacht ik dat af en dan
ga ik daarover geen parlementair onderzoek aanvragen. Ik vind echt dat
we kaders moeten verbinden aan de willekeur van artsen, dat het toezicht
en de handhaving geregeld moeten worden en dat de rol van het
ministerie uitgelegd en onderzocht moet worden. Dat zijn mijn drie
concrete punten. Het VAO is bij dezen aangevraagd.
De voorzitter:
Zeker. Mevrouw Van Brenk namens 50PLUS.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Voorzitter. Ik was op zoek naar praktische oplossingen. Ik heb in ieder
geval een aantal toezeggingen gehoord van de Minister waar ik blij mee
ben. Zij gaat proberen met haar collega in ieder geval te zorgen dat
mensen kunnen doorrijden. Als je je oude rijbewijs hebt, een kopie van de
medische verklaring en een bewijs dat je het ingestuurd hebt, dan zou je
moeten kunnen doorrijden zolang je wacht op de procedure. Ik hoop dat
ze dat ook zo snel mogelijk voor elkaar kan krijgen.
Ik was ook op zoek naar de mogelijkheid dat mensen de schade vergoed
krijgen als ze dubbele kosten hebben moeten maken door het falen van
het CBR. Ik hoor op dat punt ook de toezegging dat zij die schade bij het
CBR kunnen melden. We zullen dat aan mensen doorgeven, en ook aan de
KBO, die dat bij ons gemeld heeft. Dat doen we graag. Ik ben blij dat ik in
ieder geval die concrete toezegging heb. Ik maak me nog steeds zorgen
over de kwaliteit van de keuringen en hoe we daar toezicht op gaan
houden. Ik begrijp dat dat nog work in progress is, maar daar ben ik nog
niet heel erg gerust op.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de heer Von Martels van het CDA.
De heer Von Martels (CDA):
Dank u wel, voorzitter. De erkenning van de problemen is er. Dat is in ieder
geval een eerste stap richting een oplossing. We weten allemaal dat we
voorlopig nog wel even met het negatieve imago van het CBR geconfronteerd zullen blijven worden, maar het is wel goed om te horen dat de
Kamer heel frequent op de hoogte gehouden zal worden via tussentijdse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

34

rapportages. Dat zullen we ook goed monitoren. Hopelijk zien we
gedurende het jaar dan ook al de eerste verbeteringen.
Van de campagne Maximaal Digitaal ben ik niet zo gecharmeerd. Dat heb
ik ook al bij de rondetafel gezegd. Zeker voor de digibeten onder ons is dit
gewoon een doemscenario. De term «optimaal digitaal» zal sowieso al
een verbetering zijn en minder afschrikwekkend overkomen dan
«maximaal digitaal».
Ik hoop dat we ten aanzien van de keuringsartsen een goede diagnose
kunnen stellen, zodat er op een uniforme wijze gekeurd gaat worden. Het
is belangrijk dat dat in ieder geval gebeurt. Er is blijkbaar al wel het een en
ander gestandaardiseerd, maar bij de wijze waarop gekeurd wordt,
ontbreekt dat nog.
Ik heb tot nu toe hele slechte ervaringen met de raad van toezicht. De PVV
gaf dat ook al aan. Ik hoop dat de raad van toezicht in de toekomst wel het
lef heeft om publiekelijk verantwoording af te leggen, waar het tot nu toe
aan ontbroken heeft. Dat we dat gesprek met de raad van toezicht niet
hebben kunnen voeren, zit me wel hoog.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de heer Stoffer van de SGP.
De heer Stoffer (SGP):
Voorzitter, dank. Net als mevrouw Van Brenk van 50PLUS zocht ik gewoon
naar een praktische manier om uit de situatie te komen waar we nu in
zitten. Ik pel ’m ook maar even af. Ik ben er blij mee dat er coulant met de
kosten omgegaan wordt. Ik ben er blij mee dat de Minister toezegt dat er
over drie weken iets terugkomt van de gesprekken die zijn gevoerd met
alle mensen die betrokken moeten zijn bij een kortetermijnoplossing. Ik
zou nog wel iets preciezer willen weten of er over drie weken dan
uitsluitsel over komt of we kunnen gaan werken aan een kortetermijnoplossing, of dat dan ook de oplossing al onze kant op komt. Als dat laatste
niet het geval is, kan de Minister dan aangeven op welke termijn ze denkt
dat er een kortetermijnoplossing zou kunnen zijn? Want als dat over de
zomer gaat, zitten we misschien al ongeveer daar waar... Ik hoor er dus
graag iets meer over.
Voor mij blijft de grote vraag: hoe krijgen we dit onderdeel van het CBR
structureel op orde? Ik denk dat de Minister daar voldoende over heeft
gezegd. Ze heeft toegezegd dat daarover aan ons gerapporteerd wordt.
Daar wens ik u alle sterkte mee, want dat is toch echt aan u en niet aan
ons. Ik denk nog niet aan een parlementaire enquête. Zover denken we
bepaald niet. Daar reageer ik ook gelijk maar even op. Volgens mij moeten
we dit gewoon praktisch oplossen en voor elkaar krijgen. Dat moet prima
kunnen, denk ik.
De voorzitter:
Hartelijk dank. Het woord is aan de heer Schonis van D66.
De heer Schonis (D66):
Dank u, voorzitter. Dank aan de Minister voor de beantwoording. Ook wij
hebben naar drie concrete punten gevraagd. We zijn blij dat er gewerkt
wordt aan de coulanceregeling. We zijn ook heel blij dat er gekeken wordt
naar de lijst van aandoeningen, met name ADHD en depressies, en naar
de vraag of daar nou wel of niet op getoetst zou moeten blijven worden in
de huidige vorm. Als het gaat om de keuringsartsen ben ik nog niet
helemaal tevredengesteld. Ik ben wel tevreden als het gaat om de kosten
en de manier waarop je daar als klant mee om zou kunnen gaan als ze
exorbitant zijn. Dat gaat u benadrukken in de voorlichting. Daar ben ik blij
mee. Maar ik ben toch niet helemaal gerustgesteld met het algemene
antwoord «we hebben het BIG-register en het medisch tuchtcollege, en dit
is natuurlijk niet mijn beleidsterrein», al snap ik wel dat u dat zegt. Want ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

35

hoor toch: ook met een BIG-registratie en een fooienpot kan ik hier in Den
Haag voor € 25 nog steeds een medische keuring krijgen. Ik zoek dus toch
nog naar mogelijkheden op dat punt. Kunt u niet toch nog wat onderzoeken uitvoeren of wellicht wat aan handhaving gaan doen? Want dit
was wel erg schokkend voor mij om te horen vorige keer. Maar in ieder
geval dank voor de andere antwoorden.
De voorzitter:
U ook bedankt. Het woord is aan de heer Van Dijk van de PvdA.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Dank, voorzitter. Het grootste punt van dit overleg waren de mensen die
nu in de problemen zitten. Ik ben blij dat de Minister dat erkent en ook
binnen drie weken wil kijken – ik begrijp dat dat met meerdere ministeries
moet worden overlegd – of daarvoor een goede oplossing kan worden
gevonden. Ik vind echt dat het hard nodig is. Volgens mij hebben
meerdere mensen dat hier gezegd. Daarbij moet je kijken of je met een
verklaring mag doorrijden en ook of de kosten die zijn gemaakt gecompenseerd kunnen worden als die onnodig zijn opgelopen vanwege gedoe
bij het CBR.
Ik heb twee punten voor de toekomst. Het eerste gaat over de kwaliteit
van de keuringen. Ik kan me niet voorstellen dat we daar niet meer
toezicht op kunnen houden dan alleen via het tuchtrecht, via de medische
kant, want dit zit voor een deel ook aan de IenW-kant. Hoe krijg je daar
nou meer grip op? Mijn tweede vraag is: hoe ziet de Minister de rol van
het ministerie versus het CBR in de toekomst? Deze vraag hoeft ze nu niet
te beantwoorden, maar ik ben daar wel benieuwd naar, want dat speelt
ook bij het UWV en bij de Belastingdienst. Ik begrijp dat er nu dagelijks
contact is met het CBR; dat is ook nodig. Maar er moet straks ook gekeken
worden hoe de verhouding tussen de politiek verantwoordelijke en
degene die uitvoert er in de toekomst uit gaat zien.
De voorzitter:
Hartelijk dank. Het woord is aan de heer Remco Dijkstra van de VVD.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Dank u, voorzitter. Dank aan de Minister voor de beantwoording. Het CBR
is een belangrijke organisatie voor ons allemaal. Iedereen met een
rijbewijs heeft ermee te maken. Dat zijn miljoenen mensen in Nederland.
Het moet dan ook vertrouwen en rust uitstralen. Mensen die daar werken
zijn zich daarvan bewust en moeten zuiver kunnen handelen. Maar de
afhankelijkheid van de particulier, van u en mij, van het rijbewijs is
gewoon enorm. Als het dan misgaat, zijn de gevolgen inderdaad groot.
Daarom wil je dat het goed geregeld is.
Ik denk dat er tijd voor nodig is om die verbeteringen te realiseren. Ik
verwacht ook veel van die digitalisering, maar dat is niet van vandaag op
morgen geregeld. Ik denk dat we moeten oppassen met allerlei maatregelen die dat proces doorkruisen. Ik vind het goed dat u erbovenop zit. Ik
zie dat toch als een soort curatele. Ik hoop dat we de resultaten daarvan
ook gaan zien, niet één keer per maand maar vaker, en dat de Kamer
geïnformeerd wordt over dit dossier. Want uiteindelijk willen we allemaal
het probleem oplossen.
Voorzitter. Een laatste punt. Ik sluit me aan bij de woorden van de heer
Schonis over de artsen, de BIG-registratie en dat soort dingen. Ik denk dat
we ons er inderdaad verder in moeten verdiepen hoe we daar handen en
voeten aan kunnen geven zodat de kwaliteit omhooggaat en in ieder geval
uniform wordt, want dat staat nog even open.
De voorzitter:
Hartelijk dank. Dan is het woord aan de heer Van Aalst van de PVV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

36

De heer Van Aalst (PVV):
Dank u wel, voorzitter. Normaal begin ik met dank voor de beantwoording, maar die heb ik nog niet gehad, dus ik begin nog een keer
opnieuw. We hebben hier weleens een debat gehad over rijschoolhouders
en de rotte appels die eruit moeten. Volgens mij wordt het nu tijd dat we
ook bij het CBR beginnen met die rotte appels eruit te halen.
Laat ik dan maar eens beginnen met de eerste vragen. We constateerden
dat de algemeen directeur verantwoordelijk was. Even voor alle duidelijkheid, want er zijn hier wat collega’s die dit nog niet helemaal duidelijk
hebben: klopt het inderdaad dat de algemeen directeur opgestapt is, maar
nog niet is weggegaan bij het CBR, dat zij dus niet meer de functie van
algemeen directeur bekleedt, maar gewoon een andere functie heeft
ingevuld, en dat nog steeds doet voor een kleine twee ton? Wat vindt de
Minister van de uitspraken van de raad van toezicht? Die zegt toch echt
dat zij erin geslaagd is om van deze organisatie een meer toekomstgerichte organisatie te maken, en heeft het over een geweldige keuze, de
moed van deze beslissing, et cetera. Wat vindt de Minister daarvan? Daar
ben ik heel nieuwsgierig naar. Wat vindt de Minister ervan dat deze toch
incompetente bestuurder zich nu bezig gaat houden met het Strategisch
Plan Verkeersveiligheid? Volgens mij hebben we dat in deze commissie
unaniem op een heel hoog plan staan. Is het dan wel verstandig om dit
soort mensen daarmee aan het werk te laten gaan?
De PVV wil eigenlijk dat de Minister gewoon schoon schip maakt. Dat
betekent wat ons betreft dat ze er met de bezem doorheen gaat. Dat geldt
niet alleen voor de algemeen directeur, maar ook voor de raad van
toezicht. Als je zo’n verkeerd wereldbeeld hebt en zo’n verkeerd beeld van
wat er gebeurd is binnen het CBR, en als je constateert dat het allemaal
geweldig is gegaan en dat ze een toekomstgerichte organisatie hebben
opgebouwd, dan snap ik niet wat je daar als raad van toezicht nog doet.
Dan wordt het tijd om plek te maken en een andere hobby te gaan zoeken.
Voorzitter. Ik kom nog even terug op die keuringen. Ik maak me wel zorgen
als ik hoor dat we keuringen doen in vijftien minuten. Wat zijn die dan
waard? Als iemand komt met een gezondheidsverklaring van € 25 die in
vijftien minuten gecheckt is, wat krijg je dan? Hoe groot is de kans dat er
nu mensen rondrijden die eigenlijk niet geschikt zijn? Die vraag kwam net
al voorbij. En aangezien de collega van JenV aangeeft dat hij best wel
prioriteiten heeft, maar dat de prioriteit waarschijnlijk niet hier ligt, hoe
groot is dan de pakkans? En dan de allerbelangrijkste vraag: is dit
ministerie nog wel in control? Na al die jaren van overlast en het
aanstellen van nieuwe receptionistes heb ik er weinig vertrouwen in dat
we voor het eind van het jaar de puinhoop opgeruimd hebben. Ik wil deze
Minister best op haar blauwe ogen geloven, maar ik heb er weinig
vertrouwen in op dit moment, vooral met een transitiemanager die van
het UWV komt. Dat biedt volgens mij geen garanties voor de toekomst.
Dank u wel.
De voorzitter:
U ook bedankt. De heer Laçin heeft een vraag voor u.
De heer Laçin (SP):
Ik hoor de heer Van Aalst vooral zeggen dat het ministerie de regie moet
nemen en de bezem erdoorheen moet halen – om in zijn woorden te
blijven – wat betreft het CBR. Maar is hij het met me eens dat we ook naar
de rol van het ministerie zelf in de afgelopen tien jaar moeten kijken? We
moeten op z’n minst kijken naar de rol van het ministerie vanaf het
moment dat het CBR een zbo is. De heer Van Aalst gaf zelf het voorbeeld
van ProRail. Ik benieuwd of de PVV ook vindt dat we onderzoek moeten
doen naar de rol van het ministerie inzake het CBR in de afgelopen jaren.
De heer Van Aalst (PVV):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

37

Zeker. Dat is juist de discussie die nu speelt rondom de zbo’s, ook wat
betreft ProRail. Het middel is indertijd ingezet door de PvdA, door
mevrouw Dijksma. We hadden het er net al even kort over in de wandelgangen: is dit het juiste middel om te kunnen controleren vanuit het
ministerie? Volgens mij hebben we vandaag een fantastisch voorbeeld
waaruit blijkt dat dit dus niet werkt. Dus in die zin moet zeker onderzoek
worden gedaan naar de rol van het ministerie. Zijn ze wel of niet wakker
geweest? Dat moet dan nu gaan blijken.
De voorzitter:
Ik zie dat er verder geen vragen zijn. Dan is het woord aan de Minister.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ja, voorzitter. Ik ben nog steeds wakker, dus we gaan vrolijk door. Ik vind
het jammer dat de heer Laçin zegt dat hij er geen enkel vertrouwen in
heeft. Ik had gehoopt dat hij in ieder geval toch ook wel een aantal
verbeteringen zou zien, maar dat is dus helaas niet het geval. Ik heb al in
eerste termijn aangegeven dat ik uiteraard altijd opensta voor reflectie,
dus dat ik ook aan de Galan Groep nog graag wil meegeven om in het
onderzoek dat ze verrichten, toch vooral ook mijn rol, de rol van het
ministerie, mee te nemen. Als daar verbeteringen mogelijk zijn, dan zullen
we daar zeker voor openstaan.
De heer Laçin (SP):
Ik wil ’m effen scherpstellen. Voor mij is het een ontzettend belangrijk
punt. Ik hoor de Minister zeggen dat zij ergens toe bereid is. Ik wil gewoon
een toezegging van de Minister dat er extern onderzoek zal worden
gedaan naar de rol van het ministerie bij ontwikkelingen rond het CBR
zolang dat CBR al een zbo is. Die harde toezegging wil ik, met een termijn
als het kan. En zo niet, dan ben ik genoodzaakt om daar een motie over in
te dienen. Dan zal ik dat ook doen.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Daar kan ik ook heel duidelijk over zijn. Dat vind ik op dit moment echt
veel te ver gaan. Het staat u altijd vrij om die motie in te dienen, maar die
zal ik dan ook ontraden.
U zegt: ik eis steekproefsgewijs toezicht. Ik ga niet over de kwaliteit van
die artsen. Dat ligt bij VWS. Het CBR heeft me wel laten weten dat het
binnenkort een verkenning doet in samenwerking met een groep
keuringsartsen. Ik vind het ook belangrijk om even te kijken welk beeld
daar dan uit komt. Ik heb net ook al in de richting van mevrouw Van
Brenk, de heer Schonis en anderen toegezegd dat ik met de uitkomsten
daarvan in de hand graag het gesprek met de collega’s van VWS aanga.
Zij gaan nu eenmaal over de kwaliteit van artsen. De heer Laçin zegt: de
Minister zegt dat zij er niet over gaat. Dat zeg ik omdat ik er ook niet over
ga. Dus ik wil graag met u allemaal kijken waar dit beter kan, wat we op
dat vlak kunnen doen, maar dat zal ik toch echt in samenspraak met de
collega’s van VWS moeten doen. Ik ben daartoe bereid. Ik ben bereid om
te kijken wat daar eventueel mogelijk is en om daar het gesprek over aan
te gaan.
De voorzitter:
Een tweede en laatste vraag van de heer Laçin in deze termijn.
De heer Laçin (SP):
De Minister verwijst heel erg naar VWS. Dat klopt natuurlijk wat betreft de
artsen. Alleen zijn het volgens mij ook de Minister en de commissie die
verkeersveiligheid enorm hoog in het vaandel hebben staan. Daarin heeft
deze Minister zeker wel een rol, en het CBR daadwerkelijk ook bij het
uitgeven van die rijbewijzen. Dan vind ik het ongehoord om te zeggen: het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

38

ligt bij VWS. Er is geen actieve manier van toezicht en handhaving. Dat
gebeurt alleen als er klachten binnenkomen via het tuchtcollege. Dus wie
controleert die artsen nou? De ILT controleert bijvoorbeeld vervuilende
bedrijven. Daar gaat de ILT ook langs. Wie gaat er langs bij die artsen om
te kijken of ze zich aan de regels houden? Dat is de concrete vraag. Ik wil
dat dat geregeld wordt.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ik kan niet anders dan het herhalen. Daar is natuurlijk gewoon een
Inspectie voor de Gezondheidszorg voor. Ik ben het met u eens. We
signaleren het probleem. Ik geef aan dat ik daar graag met de collega’s
van VWS over in gesprek ga. Maar dat is hetzelfde als waar we het ook
vaak over hebben. Als het over Ryanair en over sociale omstandigheden
in de luchtvaart gaat, wilt u ook dat ik Sociale Zaken en Werkgelegenheid
erbij doe. Dan zeg ik ook: ik ga over dit stuk en de collega gaat over dat
stuk; zo hebben we het nou eenmaal verdeeld. Ik kan bij alles wat raakt
aan mobiliteit niet ineens alle bevoegdheden naar me toe trekken. Zo
werkt het gewoon niet.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ik snap wat de Minister zegt. Inderdaad, als je BIG-geregistreerd bent, dan
ben je arts. Daar gaat VWS over. Als wij vinden dat keuringsartsen iets
specifieks moeten hebben om dat werk te kunnen doen, zouden wij
aanvullende eisen aan die keuringsartsen kunnen stellen. Welke mogelijkheden hebben wij als wij dat zouden willen?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Dat is precies het spoor dat ik ook graag wil bewandelen. Het CBR gaat
een verkenning doen in samenwerking met een groep keuringsartsen, die
het zelf natuurlijk ook graag zo goed mogelijk willen doen. Dan kunnen we
met hen in beeld krijgen wat precies de problematiek is. U gaf net aan dat
er huisartsen zijn die het misschien niet zouden willen doen. Dat kunnen
we ook meenemen in de gesprekken met VWS. Dan zal ik toch eerst met
de collega’s van VWS het gesprek moeten aangaan over wat er
vervolgens mogelijk is. Dus ik zou toch graag met het CBR en met die
groep keuringsartsen die zelf ook graag een soort keurmerk willen voor
hun eigen werk, bekijken wat er mogelijk is en wat er eventueel op het
gebied van VWS zou moeten veranderen in dat toezicht.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik snap dat een aantal dingen onder VWS vallen. Ik heb eigenlijk een
simpele, korte vraag. Ik meen dat die net ook al bij mijn collega Schonis
voorbijkwam. Wat heeft de Minister, het CBR of de Minister van VWS
gedaan om de deur dicht te doen van die cowboy uit Den Haag, die voor
€ 25 in de fooienpot een gezondheidsverklaring afgeeft?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Ik kan daar het antwoord niet op geven, maar ik zal dat navragen bij de
collega’s van VWS, voor zover we dat kunnen achterhalen. Ik zal vragen
hoe zij in zo’n geval handelen en of hier iets over bekend is.
De voorzitter:
De Minister vervolgt haar betoog.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
De heer Von Martels heeft altijd van die mooie woordspelingen. Nu zei hij
ook weer dat we met elkaar eerst de goede diagnose moeten stellen over
wat er nu precies aan de hand is. Ik denk dat dat geldt voor de brede
problematiek, maar dat geldt zeker ook voor de keuringsartsen. Laten we

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

39

daar dan ook eerst maar eens samen met het CBR de anamnese afnemen
en eens kijken waar we dan uitkomen.
U geeft nog een keer aan dat u slechte ervaringen met de raad van
toezicht hebt. Daar schrik ik ook van. Dat moet echt niet. Dat ga ik dus ook
zeker aan ze overbrengen. Dan reken ik erop dat dat goedkomt.
De heer Stoffer vraagt nog hoe het precies zit met die drie weken. We
moeten daarbij toch enige slag om de arm houden. Toen net werd
gevraagd hoe snel er duidelijkheid kan worden gegeven over de coulance,
gaven we dat ook aan. Ook daarover moeten we natuurlijk met de
collega’s om de tafel. Vandaar dat ik heb gezegd: gun ons even een paar
weken om daarop terug te komen. Maar we gaan proberen om het zo snel
mogelijk te doen, als het kan natuurlijk liever binnen twee weken dan
binnen drie weken. Laten we het zo afspreken dat ik u al eerder specifiek
op dit punt even informeer, dus eerder dan het hele brede verhaal
waarmee we in mei komen. Ik geef dan eerder aan of hier mogelijkheden
zijn en, zo ja, wat die dan zijn. Ja? Dan doen we dat. Dan wachten we daar
niet mee tot mei.
De heer Van Dijk vroeg: wat speelt er nou breder bij de overheid en de
uitvoeringsdiensten? Hoe ziet u de rol, de verhouding tussen het
ministerie en het CBR op de lange termijn? Ik denk dat het goed is als we
daar even op terugkomen als we het onderzoek van de Galan Groep ook
hebben. Daar voegen we op aandringen van de heer Laçin ook de rol van
het ministerie aan toe. We moeten kijken of we dat geheel eens bij de kop
kunnen pakken. Als het gaat over de hele brede discussie, van het UWV
tot alle uitvoeringsdiensten, dan denk ik dat dat debat ook breder gevoerd
zou moeten worden dan alleen hier naar aanleiding van het CBR.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Ik denk dat dit redelijk cruciaal is, ook voor de sturing in de toekomst. De
Minister is verantwoordelijk. Koolmees stond onder vuur vanwege het
UWV, hoewel hij redelijk op afstand van het UWV staat en eigenlijk de
informatie niet heeft om zich politiek te kunnen verantwoorden. Dat is
voortdurend het punt als er bij de uitvoering iets misgaat. Ik zou het echt
van belang vinden dat de Minister hierover nadenkt, aan de hand van de
uitkomst van het onderzoek. Hoe kun je nou politiek verantwoordelijk zijn
voor een organisatie die niet te ver van jou als Minister afstaat? Wij zullen
hier altijd de Minister aanspreken, want wij kunnen het CBR niet
aanspreken.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
In die zin snap ik wel dat het CBR staat voor: Cora’s Bureau Rijvaardigheidsbewijzen. Zo werkt het bij u wel. Dat is ook terecht. Ik had dit
natuurlijk eigenlijk helemaal niet moeten zeggen, want ik kom er nu nooit
meer vanaf! Maar goed, dat is wel de portee van uw vraag. We kijken ook
naar de managementinformatie: hoe krijg je die nou op orde? Deze
situatie moet ook niet eindeloos voortduren. Je wilt dat het straks
allemaal goed loopt. Je moet naar een situatie toe zien te komen van
normale reguliere verantwoording en gesprekken. We gaan er nog eens
even goed naar kijken hoe we dat het beste kunnen inrichten.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Ik stel een vraag waarop ik het antwoord niet weet, maar waar de heer
Van Aalst en de heer Von Martels ook over begonnen. We hadden de raad
van toezicht uitgenodigd om hier te komen. Daar zitten meerdere mensen
in. Is het gebruikelijk dat mensen dan ook echt komen en een soort
verantwoording afleggen? Of zit het toch anders? Praten we uiteindelijk
toch met u, de Minister, hierover? Ik had het gevoel dat er echt gedoken
werd. Als dat zo is, dan hoort dat niet. Maar ik weet niet goed hoe het
juridisch gezien zit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

40

Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Volgens mij komt het vaker voor en was het echt geen onwil. Ik heb
begrepen van de voorzitter van de raad van toezicht dat hij graag bereid
was geweest om te komen als hij had gekund op de datum en dat er
expliciet om de voorzitter was gevraagd. Maar nogmaals – de heer Von
Martels heeft het ook duidelijk aangegeven – ik breng de boodschap luid
en duidelijk over aan de raad van toezicht en ik ga er eerlijk gezegd van uit
dat zij zich ook wel zullen melden bij u om hierover uitleg te verschaffen.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Misschien ligt het ook wel een beetje aan ons zelf. Mensen kunnen niet
altijd, dat snap ik ook wel. We kunnen bij de planning daarmee rekening
proberen te houden, als dat gewicht geeft aan een rondetafel. Het ligt
natuurlijk aan twee kanten. Het kan zijn dat iemand andere activiteiten
heeft waardoor hij niet kan. Daar kunnen wij dan rekening mee houden.
Maar andersom ook. Als de Tweede Kamer je uitnodigt...
De voorzitter:
Het is meer een opmerking dan een vraag, hè.
De heer Remco Dijkstra (VVD):
Ja, ik wil het even meegeven, dan staat het ook in het verslag.
De voorzitter:
Oké, dan houden we het daarbij. De Minister kan verder.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Dank u wel, voorzitter.
De heer Van Aalst begint weer over de algemeen directeur en de raad van
toezicht. Ik denk dat ik er voldoende over heb gezegd. Zij is niet opgestapt;
ze is er nog. Het is niet zo dat ze alleen het Strategisch Plan Verkeersveiligheid doet. Ze heeft gewoon een ander takenpakket gekregen; ik heb u
dat net ook verteld. Nogmaals, ik wil niet meegaan in de suggestie alsof er
bij het CBR helemaal niks deugt. Er zijn daar gewoon heel veel mensen
die iedere dag hartstikke goed werk doen. Dat moeten we gewoon durven
zeggen. Als de raad van toezicht daar een algemene opmerking aan wijdt,
is dat aan de raad van toezicht. Zij hebben die woordkeuze in de mond
genomen. Maar dat koppel ik dan ook weer aan het feit dat er onderdelen
zijn bij het CBR waar het gewoon helemaal goed gaat. Verder kan ik er
nog aan toevoegen dat de voorzitter van de raad van toezicht net nieuw is
en dat er allemaal nieuwe leden in zitten. Ik heb er vertrouwen in dat zij
voortvarend aan de slag zullen gaan.
Volgens mij heb ik nu echt alle vragen van de heer Van Aalst beantwoord,
weliswaar waarschijnlijk niet tot zijn tevredenheid, maar ik heb ze wel
beantwoord.
De voorzitter:
De heer Van Aalst?
De heer Van Aalst (PVV):
Volgens mij is alles behandeld, behalve die keuring van vijftien minuten.
De kans dat er nog mensen rondrijden, is half voorbijgekomen in verband
met JenV en de pakkans. Maar dat was eigenlijk niet de vraag die ik nu
wilde stellen. Prima dat zo’n raad van toezicht nieuw is, maar als ze een
oordeel vellen en letterlijk uitspreken dat ze «erin geslaagd is om van deze
organisatie een meer toekomstgerichte organisatie te maken»... Als je
nieuw bent, houd dan je mond dicht. Dit soort kansloze opmerkingen...
Prima dat er dingen goed gaan en dat de mensen hard werken. Maar er is
iemand verantwoordelijk voor de puinhoop. Als die er een puinhoop van
maakt, is het tijd om te gaan. Als een raad van toezicht zich daar dan over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

41

uitlaat alsof er niets aan de hand is en dat zij een fantastische bijdrage
levert aan het CBR, terwijl wij hier als Kamerleden constateren dat het al
jaren een puinhoop is, steeds op andere punten... Er is één iemand
verantwoordelijk: de directeur. Als je heel hard roept in de pers «ik pak
mijn biezen», pak dan ook je biezen en ga je niet verstoppen achter het
Strategisch Plan Verkeersveiligheid, ondertussen twee ton cashend.
De laatste vraag aan de Minister is: hoeveel mensen hadden we nu
kunnen helpen voor twee ton?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Dat is natuurlijk een vraag die ik niet kan beantwoorden. Ik stel vast dat de
heer Van Aalst voortdurend terugvalt op de woordkeus van de raad van
toezicht, dus het lijkt me verstandig dat hij zich daarover verstaat met de
raad van toezicht. Ik ga ervan uit dat het contact daarmee echt op orde
komt.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ik wil zeker niet zeggen dat de mensen bij het CBR niet hard werken. Ik
geloof echt wel dat ze dat doen. Maar hier wordt door meerdere collega’s
wel een ander punt genoemd. De Belastingdienst of UWV: we zien dat een
zbo weleens op afstand komt te staan, te ver af komt te staan enzovoort
van een ministerie, van een Minister. Heeft de Minister in zijn
algemeenheid het idee dat zij in de situatie waarin we er nog niet bovenop
zaten, voldoende inzicht had in de problematiek die er speelde?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
De problemen zijn het afgelopen halfjaar op dit terrein, waarover we het
vanavond uitgebreid hebben gehad, in een enorme stroomversnelling
geraakt. Daar ben ik gaandeweg steeds dichter bovenop gaan zitten,
omdat het probleem steeds ernstiger werd. In het eerste halfjaar dat ik
Minister was – dat heb ik al aangegeven – ging het vooral over de lange
wachttijden voordat jongeren hun rijexamen konden doen. Daarin heb ik
gelukkig verbetering gezien. Dit is wel een groot en serieus probleem. Ik
heb goede hoop dat we, zeker nu we er nog strakker bovenop zitten, daar
de goede informatie boven krijgen. Dan kom ik weer terug bij wat ik
daarstraks tegen de heer Van Dijk zei: we moeten wel even goed tegen het
licht houden welke sturingsinformatie we hebben, welke managementinformatie we structureel nodig hebben om te kunnen blijven borgen dat we
niet iedere keer van het ene naar het andere brandje moeten lopen maar
dat we een goed totaalinzicht krijgen. Ik hoop dat het rapport van de
Galan Groep daar wat handvatten voor zal bieden.
De voorzitter:
Daarmee komen we aan het eind van deze vergadering over het CBR. Er is
een VAO aangevraagd door de heer Laçin van de SP-fractie. Er zijn een
aantal toezeggingen gedaan door de Minister die ik hier even met u wil
doornemen om zeker te weten dat we het eens zijn over hoe de toezeggingen zijn geformuleerd.
– De Minister stuurt in mei een brief naar de Kamer met de laatste stand
van zaken bij het CBR en de resultaten van de validatie door een
externe partij, te weten de Galan Groep over de door het CBR
genomen maatregelen. Ook de rol van het ministerie wordt daarbij
betrokken.
Ik kijk even naar de Minister en de Kamerleden of ze zich hierin kunnen
vinden.
– De Minister zal de Kamer voor ieder AO Verkeersveiligheid informeren
over de stand van zaken. Volgens mij heeft zij ook aangegeven dat zij
er in het eerstvolgende AO Verkeersveiligheid op terugkomt als er een
andere frequentie nodig is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

42

–

De Minister stuurt de Kamer over twee tot drie weken een brief met
informatie over de verlengingsregeling. Zij voert hierover overleg met
het Ministerie van JenV, de politie, de verzekeraars en het CBR.
– De Minister stuurt de Kamer in mei ook een rapportage over een aantal
tegemoetkomingen in de kosten door aanvragers. Aanvragers kunnen
zich melden bij het CBR en de Minister zal daar een terugkoppeling op
geven.
– De Minister zegt toe om met VWS te bekijken of een wijze van actief
toezicht op keuringsartsen mogelijk is. Te denken valt aan een
keurmerk. Dan gaat het dus over de wijze waarop er wordt gekeurd. Ze
zal ook navraag doen naar de cowboycasus.
Wanneer koppelt zij hierover terug?
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Niet over de cowboycasus maar het eerste deel van de toezegging heb ik
gezegd dat het CBR met een groep verkenners van keuringsartsen ernaar
kijkt. Daar gaan we later dan mee aan de slag. Laat ik over wat er uit de
casus van het CBR en de keuringsartsen komt rapporteren voor de zomer,
voor het AO.
De voorzitter:
Dus voor hetzelfde AO zal de Minister de Kamer hierover informeren.
Daarmee komen we aan het einde van de toezeggingen. De heer Van
Aalst?
De heer Van Aalst (PVV):
Kunnen we de schriftelijke beantwoording ontvangen voor het VAO?
Kunnen we daar desnoods rekening mee houden, zodat het VAO voor
mijn part een week later is? Dan gaat het om de schriftelijke beantwoording, dus ook over de cowboys et cetera, dingen die we op korte
termijn mogelijk in moties willen regelen bij het VAO. Dan hebben we
daar in ieder geval voor die tijd antwoord op.
Minister Van Nieuwenhuizen-Wijbenga:
Dat hangt een beetje van de planning van het VAO af. We doen ons best
om het zo snel mogelijk te beantwoorden. Ik zal het VAO daarbij in
gedachten houden. Maar nogmaals, het hangt af van de planning. Als het
volgende week gepland wordt, wordt het wel heel krap.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik vind het belangrijk dat de beantwoording binnen is. Ik heb er geen
moeite mee als het VAO dan een week later is. Volgens mij is het een
kwestie van één telefoontje. Is meneer nog actief of hebben we de deur
dichtgedaan? Dat was volgens mij letterlijk de vraag.
De voorzitter:
Ik denk dat de griffie prima aan de Griffie Plenair kan meegeven dat de
brief gewenst is voor het VAO. Ik kijk even of de leden daarmee akkoord
zijn. We geven daarmee eigenlijk aan dat wij daar graag rekening mee
zouden willen houden. Dat lijkt mij geen probleem. Binnen twee of drie
weken zou die brief er dan moeten zijn.
Daarmee komen we aan het eind van deze vergadering. Ik dank de
Minister en haar ambtenaren voor de beantwoording. Ik dank ook de
leden voor hun inbreng en ik wens u allen nog een gezegende avond.
Sluiting 20.43 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 678

43