Muzenstraat 61
Postbus 16107
2500 BC Den Haag
telefoon (070)88812 12
fax (070)888 12 80
www.ipo.n1

Aan de staatssecretaris van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie
de heer dr. H. Bleker
Postbus 20101
2500 EC 's-GRAVENHAGE

.1111111..11..11.11..111.111..11.111..11.111

Interprovinciaal Overleg

uw bnef van

uw kenmerk
233631

ons kenmerk

datum

DIR 05070/2011

12 december 2011

onderwerp

Adviesaanvraag nieuwe wet Natuur

Geachte heer Bleker,

Op 6 oktober jl. heeft u het IPO het ontwerp wetsvoorstel Natuur aangeboden voor
advies. Het wetsvoorstel strekt tot vervanging van de huidige natuurbeschermingswet
1998, de Flora- en Faunawet en de Boswet. Het wetsvoorstel regelt ook de decentralisatie
van taken waarover in het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuurbeleid
afspraken zijn gemaakt.
In onze reactie, die u aantreft als bijlage, hanteren wij als centraal uitgangspunt dat de
bevoegdheidsverdeling tussen Ilk en provincies duidelljk en doelmatig moet zijn, waarbi)
het onderhandelingsakkoord leidend is. Het wetsvoorstel is niet in overeenstemming met
dit uitgangspunt. Inmiddels hebben wij in bestuurlijk overleg op 7 december jl. een
aantal nadere afspraken gemaakt over het onderhandelingsakkoord. Wij gaan er van uit
dat deze afspraken in het wetsvoorstel worden verwerkt. De nadere afspraken komen
deels tegemoet aan onze kritiekpunten, zoals vervat in bijgaand commentaar. Onze
reactie spitst zich toe op een aantal hoofdpunten.

1. Het onderhandelingsakkoord decentralisatie natuurbeleid en de relatie met
de Financiele verhoudingswet
De financiering van bestuurs-, uitvoerings- en handhavingskosten voor nieuwe wettelijke
taken en verantwoordelijkheden van provincies is niet geregeld conform artikel 2 van de
Financiele-verhoudingswet. In het onderhandelingsakkoord Natuur zijn afspraken
gemaakt over uitvoeringskosten voor natuurbeheer, maar niet over uitvoering van andere
nieuwe taken. De memorie van toelichting op het ontwerp wetsvoorstel suggereert dat in
het onderhandelingsakkoord wel alle kosten voor decentralisatie zip opgenomen.

Inlichtingen bid
Doorkuesnummer
Bulagen

- 2 -

v

2. Doelbereik biodiversiteitsbeleid
De decentralisatie van eindverantwoordelijkheden voor de effecten van beleid dat
voortvloeit uit de Eu ropese Vogel- en Habitatrichtlijn is niet in balans met de
decentralisatie van bevoegdheden en middelen. Het ontwerp wetsvoorstel wijkt daarin of
van het onderhandelingsakkoord natuur. De provincies kunnen er op worden
aangesproken dat de door het rijk beschikbaar gestelde middelen effectief worden ingezet
voor deze doelen. Provincies kunnen echter niet eindverantwoordeluk gesteld worden
voor de effecten van het biodiversiteitsbeleid.
Door de bezuinigingen op het natuurbeleid is het doelbereik onzeker geworden.
Daarnaast is in het onderhandelingsakkoord afgesproken dat het agrarisch natuurbeheer
buiten de EHS wordt gecentraliseerd, terwijI een belangrijk deel van de
biodiversiteitdoelen in deze gebieden gehaald zullen moeten worden. Net actieve
soortenbeleid (leefgebiedenbenadering) is een van de vervallen rijkstaken. Verder wordt
het instrument van wettelijke bescherming beperkt tot een minimum, waardoor het de
provincies extra moeilijk wordt gemaakt om bedreigde soorten te beschermen.
3. Duidelijke

en doelmatige verdeling

van

bevoegdheden

en

verantwoordelijkheden
De voorgestelde verdeling van bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen rijk en
provincies is niet altijd efficient, leidt tot onnodige bestuurlijke drukte en bemoeilijkt
provincies in het uitoefenen van verantwoordelukheden.
Net meest in het oog springende voorbeeld is dat provincies verantwoordelijk zijn voor
schadebestrijding en het betalen van vergoedingen voor schade, maar dat het ruk
bevoegd wordt voor het openen van de jacht op schadeveroorzakende soorten als gans
en zwijn. Ook wil het Rijk de provincies beperken In het opstellen van hun vrustellingslijst
en wil

het Rijk de lijst met invasieve exoten vaststellen, terwijI provincies

verantwoordelijk worden voor de uitvoering.
4. Uitvoerbaarheid
Net ontwerp wetsvoorstel maakt het provincies moeilijker om de vergunningverlening
voor Natura 2000 gebieden effectief uit te voeren. Tegelijk worden een aantal problemen
niet opgelost. In de wens van het Ruk am 'nationale koppen' te saneren komt in het
concept wetsvoorstel de verslechteringstoets en vergunningplicht voor een groep lichtere
projecten te vervallen. Hiermee ontstaat echter (rechts)onzekerheid bid initiatiefnemers
omdat er voor hen een schljnzekerheid wordt gecrederd. Provincies wordt in deze
gevallen de mogelijkheid ontnomen vooraf bij te sturen en te adviseren met het effect
dat er vaker achteraf corrigerend opgetreden moet worden.
7 september 2011 heeft de Raad van State geoordeeld dat er wel een
vergunningplicht is v oo r projecten die een neutraal of zelfs verlagend effect hebben op
stikstofdepositie. Zowel rijk als provincies gingen er van uit dat dit niet het geval was. Er
is dringend behoefte aan een reparatie, maar die zit niet in het ontwerp wetsvoorstel.
Vanwege de hoge urgentie dringen wij er op aan dat nog door wijziging van de huidige
Op

NB-wet In reparatie wordt voorzien. Verder zien provincies zich gesteld voor het verlenen
van vergunningen voor initiatieven in Nederland met een effect op buitenlandse Natura
2000 gebieden. Net wetsvoorstel biedt hiervoor geen kaders. Net is ook niet duidelijk hoe
provincies moeten afstemmen met de buitenlandse bevoegde gezagen.

Verschillende onderdelen van het ontwerp wetsvoorstel zijn onvoldoende getoetst op
doelmatige handhavIng. Het IPO heeft buvoorbeeld grote vraagtekens bij de effectiviteit
en handhaafbaarheid van de algemene zorgplicht uit artikel 1.8 van het wetsvoorstel.
Ook de wijzigingen die u voorstelt in de vergunningverlening ten opzichte van de huidige
Natuurbeschermingswet 1998 vormen een probleem voor de handhaving. Wij adviseren u
om een handhaafbaarheidstoets uit te doen voeren.
Wij zijn desgewenst graag bereid een nadere toelichting op onze reactie te geven.
Met vriendelijke groet,
INTERPROVINCIAAL OVERLEG

drs G. Beukema
algemeen directeur

•

Bu lage behorend bij IPO-brief DIR 05070/2011
d.d. 12 december 2011

ID

0

Interprovinciaal Overleg

Definitleve versle van 1 2 december 201 1

IPO advies ontwerp wetsvoorstel Natuur ("wetsvoorstel")

I Financlole verhoudingswet in relatie tot onderhandelingsakkoord
a. Provincies dienen voldoende financiOle middelen to krijgen voor de uitvoering van
de krachtens het onderhandelingsakkoord te decentraliseren taken.
b.

Het onderhandelingsakkoord voorziet niet in de aanschrijvingsbevoegdheid van
artikel 2.4 van het wetsvoorstel en evenmin in de (handhaving van de) algemene
zorgpllcht van artikel 1.8 van het wetsvoorstel.

c. Indien daze taken en bevoegdheden overgaan near de provincies, dienen
provincies hiervoor voldoende financiele middelen te krijgen.
1

De Memorie van Toelichting (p. 50) suggereert dat de financiele middelen voor de uitvoering van
de krachtens het onderhandelingsakkoord te decentraliseren taken alle zijn begrepen in de
overeenkomstig dat akkoord te decentraliseren middelen. In het onderhandelingsakkoord zijn
alleen financiele afspraken gemaakt over de afronding van het ILG-budget en over de
ontwikkelopgave voor de herijkte EHS en het beheer ervan. Voorts is in het
onderhandelingsakkoord overeengekomen dat de uitvoeringskosten van het Faunafonds, en het
verlenen van tegemoetkomingen in door dieren aangenchte schade, worden gedecentraliseerd
naar het Provinciefonds.

2

•

- •

Over de financiering van de overige te decentraliseren taken en bevoegdheden is niets
afgesproken in het onderhandelingsakkoord. Daarmee heeft het wetsvoorstel niet alleen
verregaande consequenties voor de financier) van de provincies, maar ook voor de stand van de
natuur in Nederland en de positie van de staat Nederland in de Europese Unie, omdat het
ontbreken van voldoende financier) er onverhoopt toe kan leiden dat niet aan de Europese
verplichtingen wordt voldaan.

3

Daar waar het de schending van EU-verplichtingen betreft, is weliswaar in het
onderhandelingsakkoord afgesproken dat de Staat de provincies vervolgens niet zal aanspreken
Het is evenwel niet ondenkbaar dat derden de provincies rechtstreeks zullen aanspreken Zoals u
is bekend, hebben de Vereniging Natuurmonumenten en de Stichting Das & Boom daarmee al
gedreigd. De provincies leggen het onderhandelingsakkoord zo uit dat het Rijk verantwoordehjk is
voor het voldoen aan de Europese verplichtingen en dat het Rijk de provincies alleen kan
aanspreken als de provincies niet hebben voldaan aan het gericht inzetten van de voor de
uitvoering van het onderhandelingsakkoord beschikbaar gestelde middelen voor afronding van de
herijkte EHS en het voeren van adequaat beheer.

4

De aanschrijvingsbevoegdheid op grond van artikel 2.4 van het wetsvoorstel komt in de plaats
van de vergunningplicht op grond van het huidige artikel 19d van de Natuurbeschermingswet Op
de gevolgen van die aanschrijvingsbevoegdheid zal hieronder in paragraaf 26 worden ingegaan
In het onderhandelingsakkoord is niet voorzien in de verschuiving van de vergunningplicht van
artikel 19d van de Natuurbeschermingswet naar de aanschrijvingsbevoegdheid op grond van
artikel 2.4 van het wetsvoorstel.

- 2 -

5

De bescherming van de diersoorten en planten die niet onder het beschermingsregime van
artikel 3 3, 3 7 en 3 11 vallen, zoals de vuursalamander, de ringslang, de grote modderkruiper,
het vliegend hert, de egel en de das, vindt plaats via de algemene zorgplicht van artikel 1 8 van
het wetsvoorstel of het verbod op te doden zoals opgenomen in artikel 3 11 van het wetsvoorstel
De zorgplicht moet bestuursrechtelgk worden gehandhaafd Daartoe is in artikel 7 2 van het
wetsvoorstel een bevoegdheid gegeven Deze extra handhavingstaak is niet voorzien in het
onderhandelingsakkoord Het onderhandelingsakkoord voorziet alleen in de decentralisatie van
de beoordeling van de toelaatbaarheid van de activiteiten die schadelqk zgn voor de
instandhouding van der- en plantensoorten Kortom het onderhandelingsakkoord gaat alleen
over het decentraliseren van de bevoegdheid om ontheffingen te verlenen, zoals thans is
voorzen in de Flora- en Faunawet Hoe dan ook, is geen financiering in het vooruitzicht gesteld
voor deze handhavingstaak

II Doelbereik biodiversiteitsbeleid
d. Artikel 2.2 eerste lid is niet in overeenstemming met het onderhandelingsakkoord;
e.

De reikwijdte van artikel 1.6 is niet met het onderhandelingsakkoord in
overeenstemming en is onduidelijk;

a. Provincies hebben geen financiele en wettelijke instrumenten gekregen om
artikel 1.6 uit te voeren;
f.

Het is niet duidelijk wat met de natuurvisie in artikel 1.5 wordt bedoeld;

g.

Het is niet duidelijk hoe artikel 1.5 zich verhoudt tot artikel 1.6;

h.

De rapportageverplichting van artikel 1.7, tweede lid, is ruimer dan is besproken
in het kader van het onderhandelingsakkoord.

6

Het IPO gaat er op basis van het onderhandelingsakkoord vanuit dat provincies alleen passende
maatregelen hoeven te treffen in de EHS en Vogel- en Habitatrichtlijngebeden voor zover de
daartoe door het njk beschikbaar gestelde middelen toereikend min Artikel 2 2 eerste lid legt
verdergaande verantwoordelgkheden bu provincies De passende maatregelen kunnen worden
afgedwongen via de bevoegdheden van artikel 2 3-2 5 van het wetsvoorstel Het Ruk is volgens
het onderhandelingsakkoord verantwoordeluk voor het agransch natuurbeheer buiten de EHS

7

De tekst van artikel 1 6 van het wetsvoorstel is met met dit uitgangspunt in overeenstemming Uit
artikel 1 6 van het wetsvoorstel maakt het IPO op dat net het Ruk, maar provinces verplicht zun
om biodiversiteitsbeleid te voeren, zelfs voor soorten buiten de Natura 2000-gebieden
Tegelukertgd moet het Ruk op basis van artikel 1 5 van het wetsvoorstel een natuurvisie
opstellen Het is het IPO met duidelgk wat de status is van deze natuurvisie Voorts valt uit de
tekst en toehchting lag artikel 1 6 van het wetsvoorstel niet goed op te maken wat de reikwijdte
van artikel 1.6 van het wetsvoorstel is en hoe artikel 1 6 zich verhoudt met de natuurvisie van het
Rijk, als bedoeld in artikel 1 5 van het wetsvoorstel Artikel 1 6 verplicht de provincies tot het
zorgdragen voor de " vasts telhng en uitvoering van een samenh angend b eleid ge ►ch t op h et
b ehoud en duurz aam beheer van de b iolog►sche diversttett rn h un pro vin cie " Provincies hebben
op basis van het wetsvoorstel geen instrumenten gekregen om dit beleid, wat daar ook onder
moge worden verstaan, te voeren Het IPO meent hoe dan ook dat de provincies net
verantwoordelijk kunnen worden gemaakt voor biodiversiteit buiten de EHS en Vogel- en
Habitatrichtlun gebieden Het Ruk es immers verantwoordelijk voor het agransch natuurbeheer
buiten de EHS Dat klemt te meer nu sprake is van een achterstand in de uitvoering van de
verplichtingen voortvloeend uit Europese regelgeving Voorts is het, gelet op de door de regering
aangekondigde bezuinigingen op het natuurbeleid, onzeker of er genoeg middelen zun om
minimaal aan de EU-verplichtingen to voldoen

- 3 -

8

Op de uitvoering van de in artikel 1.6, tweede lid, van het wetsvoorstel genoemde taak wordt
toezicht gehouden door de Minister (zie artikel 1 7, eerste lid, van het wetsvoorstel). GS moeten
over hun in artikel 1.6 eerste en tweede lid genoemde taken rapporteren aan de Minister (artikel
1.7, tweede lid, van het wetsvoorstel). Artikel 1.7, tweede lid, van het wetsvoorstel, bevat een
ruimere rapportageverplichting dan welke is overeengekomen in het onderhandelingsakkoord.
Daarin is onder punt 5 op blz. 1 overeengekomen dat de ontwikkeling van de stand van de
soorten en de kwaliteit van de habitats wordt gevolgd via de gezamenlijk door het Rijk en
provincies uit te werken eenvoudige monitoringssystematiek. Van gezamenlijkheid is op basis
van de tekst van artikel 1.7, tweede lid, van het wetsvoorstel geen sprake. Daarnaast is in het
onderhandelingsakkoord overeengekomen dat de monitoring niet verder gaat dan de Europese
rapportageverplichting. Ook die beperking komt niet terug in artikel 1.7, tweede lid, van het
wetsvoorstel. Met de financiele consequenties van deze ruimere verplichting is geen rekening
gehouden in het concept wetsvoorstel. In het kader van het onderhandelingsakkoord is
besproken dat de voorstellen die in het kader van de SNL zijn ontwikkeld en die vanaf 2012
kunnen worden geImplementeerd, voldoende zijn om te kunnen voldoen aan de
rapportageverplichting voor Natura 2000 door het Rijk aan de EU.
III Duldelijke en doelmatige verdeling van bevoegdheden e n veran twoorde lijkh eden
i.

De verantwoordelijkheid voor het openen van de jacht op soorten waarvoor planmatig
beheer wordt uitgevoerd heeft een directe relatie met schadevergoedingen, zoals die
nu door het Faunafonds worden verstrekt. Het is niet doelmatig om deze bevoegdheid
en verantwoordelijkheid to scheiden.

j.

De bevoegdheid om afschotplannen good te keuren kan beter bij provincies worden
neergelegd.

k. Het is met name met het oog op een doelmatig faunabeheer onwenselijk dat het Rijk
op basis van artikel 1.3, vijfde lid, zonder tussenkomst van de provincies kan bepalen
voor welke handelingen en gebieden het Rijk bevoegd gezag is;
I. Het is niet doelmatig dat het Rijk zonder tussenkomst van de provincies de Iandelijke
vrijstellingenlijst kan vaststellen op grond van artikel 3.12, eerste lid;
m. Het is niet doelmatig dat de Minister invasieve soorten aanwijst op grond van artikel
3.17 van het wetsvoorstel, zolang provincies de verplichting hebben de stand van de
aangewezen soorten tot nul te brengen;
n. Artikel 3.2, zesde lid, van het wetsvoorstel is niet doelmatig en moet worden
geschrapt, omdat deze als gevoig heeft dat burgers met ontheffingen van GS voor het
doden van een dier, ook een ontheffing van de Minister zouden moeten hebben voor
het vervoeren van dat dier;
o. In paragraaf 4.1 moot niet bij de Wegenverkeerswet worden aangesloten. Provincies
moeten zeif de gebieden kunnen aanwijzen waarop paragraaf 4.1 van toepassing is;
p. Artikel 4.4 van het wetsvoorstel moot worden geschrapt. Dit artikel is overbodig en
leidt tot versnippering van bevoegdheden.
9

Met de voorgestelde uitbreiding van bejaagbare soorten (hoefdieren, ganzen en smienten) is er
een sterkere relatie gekomen tussen jacht en schadebestrijding Het voornemen om de
bevoegdheden op twee niveaus neer te leggen, jacht bij het rijk en schadebestrijding bij de
provincies, leidt tot risico's en onduidelijkheden over de verantwoordelijkheid en is niet doelmatig.

10

De verantwoordelijkheid voor het openen van de jacht op soorten waarvoor planmatig beheer
wordt uitgevoerd heeft een directe relatie met schadevergoedingen, zoals die nu door het
Faunafonds worden verstrekt. Het is niet doelmatig om deze bevoegdheid en
verantwoordelijkheid te scheiden .

-4

11

Het vaststellen van afschotplannen voor onder meer reeen door het rijk doorkruist provinciaal
beleid en is niet in overeenstemming met het uitgangspunt dat de provincies bevoegd worden
voor het gehele faunabeheer. De regulate van de standen van de verschillende soorten gebeurt
nu op basis van ontheffingverlening door de provincie aan de faunabeheereenheden die hiervoor
een beheerplan hebben opgesteld waann het provinciale beleid is verwerkt Die stunng gaat
verloren wanneer aan de Jager wordt overgelaten wat een redelijke wildstand is

12

Het afschotplan dat jagers in dit wetsvoorstel als alternatief moeten gaan opstellen voor ree en
damhert kan de stunng vanuit een totaalvisie niet vervangen en maakt deze onnodig complex.
Het IPO is overigens verbaasd over het feit dat niet wordt voorgesteld om voor edelhert en wild
zwyn ook een afschotplan te doen opstellen en adviseert deze omissie te herstellen Het plaatsen
van de ganzensoorten en de smient op een wildlyst onder bevoegdheid van het ryk haalt een

13

streep door het beleid dat de provincies en het maatschappelyk veld Mien ontwikkelen
Het IPO hanteert als uitgangspunt dat de bevoegdheidsverdeling tussen Rip( en provincies
duidelijk en doelmatig rs, waarbij het onderhandelingsakkoord leidend moet zien Het IPO vraagt
zich of of het wetsvoorstel in overeenstemming is met dit uitgangspunt

14

Het Rijk kan op basis van het wetsvoorstel, zonder tussenkomst van de provincies, bepalen voor
welke handelingen en gebieden het Rijk bevoegd gezag is (zie artikel 1 3, vufde lid, van het
wetsvoorstel) Met name ten aanzien van het faunabeheer zou dat tot een ondoelmatige
verdeling van bevoegdheden en verantwoordelijkheden kunnen leiden Faunabeheer is
gebaseerd op integraal gebiedsgericht beleid Indien in een bepaald gebied verschillende
bevoegde gezagen actief zgn, dan zal het integraal gebiedsgericht beleid worden verstoord

15

Het Rijk kan op basis van het wetsvoorstel zonder tussenkomst van de provincies een landelyke
vrystellingenlyst vaststellen (zie artikel 3 12, eerste lid), die de provincies beperkt in het
vaststellen van de provinciale vrystellingslyst Dit acht het IPO onwenselijk, omdat provincies
daarmee wordt belet om maatwerk te leveren in het kader van de schadebestrijding

16

Het voorstel dat het Rijk de invasieve soorten aanwyst, is niet in overeenstemming met het
beginsel dat de provincies bevoegd worden voor het natuurbeleid Indien provincies bevoegd
worden om het natuurbeleid uit te oefenen, dan acht het IPO het wenselyk dat de provincies zelf
de invasieve soorten aanwijst, zodat de provincies zelf, daarby de haalbaarheid en
betaalbaarheid van de maatregel afwegend, kunnen bepalen wanneer en welke invasieve
soorten tot nul worden gebracht

17

In paragraaf 3 1 van het wetsvoorstel is het beschermingsregime voor soorten op basis van de
Vogelnchtlyn opgenomen De provincies zun volgens het wetsvoorstel de bevoegde gezagen
voor ontheffingen op het verbod van vangen of doden van de volgens de Vogelrichtlyn
beschermde soorten (artikel 3 3, eerste lid) De bevoegdheden van het Rijk zien op het
voorkomen van handel in de volgens de Vogelnchtlyn beschermde soorten Artikel 3 2, zesde
van het wetsvoorstel heeft in de visie van het IPO het gevolg dat bijvoorbeeld een Jager, die van
de provincie ontheffing heeft gekregen om wild te doden, zgn geschoten wild niet kan vervoeren
zonder ontheffing van het Rijk Dat komt het IPO met doelmatig voor

18

In paragraaf 4 1 van het wetsvoorstel worden bevoegdheden aan de provincies toegekend met
betrekking tot het vellen en dunnen van houtopstanden Daarby is onder meer aangesloten by de
grenzen van de bebouwde kom als bedoeld in de Wegenverkeerswet. Het !PO is van mening dat
niet by grenzen uit de bebouwde kom als bedoeld in de Wegenverkeerswet moet worden
aangesloten in het kader van natuurwetgeving, omdat de bebouwde kom als bedoeld in de
Wegenverkeerswet met vlakdekkend wordt bepaald Het IPO acht het wenselyk dat provincies de
bevoegdheid krygen om de gebieden die onder de werkingssfeer van paragraaf 4 1 vallen zelf
aan te wyzen, omdat zij immers ook de bevoegdheid krugen om op die gebieden toe te zien

19

In paragraaf 4 1 worden voorts verschillende handelingen ontheven van de herplantplicht (zie
artikel 4 4) Het IPO acht dat niet nodig, omdat de provincies die ontheffingen reeds kunnen
geven Voorts acht het IPO een stelsel met geneneke ontheffingen onwenseluk, omdat de in

- 5 -

artikel 4.4 g enoemde handelingen niet allemaal op bevoegdheden van provincies berusten.
Bovendien ontneemt een stelsel met generieke ontheffingen de ruimte voor maatwerk.

IV Uitvoerbaarheid
q. Cretler een provincials ontheffingsmogelijkheld om of te wijken van de bepalingen ten
aanzien van middelen en regels voor schadebestrijding.
r. Handhaaf de rol en taak van de faunabeheereenheden.
s. Wljzig voor de inwerkingtreding van de nieuwe wet de Benelux-overeenkomst zo dat
de provincies bevoegd worden of te wijken van de regels voor beheer on
schadebestrijding en vetwijder het natlonale verbod op drijfjacht.
t. Het wetsvoorstel voorziet voor sommige bedreigde soorten ten onrechte niet in een
preventief beschermingsregime door alleen bescherming via artikel 1.8 te bieden;
u. Het voorgestelde regime van artikel 2.7 en 2.8 leldt tot dubbele werkzaamheden en
meer kosten dan het huidige regime;
v. Het IPO went handhaving van het huidige vergunningenregime onder verduidelijking
van artikel 19kd van de Nb-wet;
w. Het IPO adviseert om het tweede lid van artikel 2.5 te schrappen omdat het provincies
onnodig beperkt in de uitvoering van hun bevoegdheden.
x. De beslistermijn dient met 13 weken verlengd te kunnen worden (artikel 5.1);
y. De toepassing van par. 4.1.3.3 van d e Awb dient expliciet buiten toepassing te worden
verklaard op ontheffingen van GS;
z. Het wetsvoorstel dient een holder kader to bieden met betrekking tot wijze waarop
buitenlandse Natura 2000-gebieden beschermd moeten worden, inclusief een regeling
over de afstemming met de buitenlandse bevoegde gezagen;
aa. In het onderhandelingsakkoord is afgesproken dat de herijkte EHS in 2021 wordt
afgerond (2018, p. 25 van de MvT is op dit punt niet juist);
bb. Het onderhandelingsakkoord voorziet niet in de bevoegdheid van artikel 3.16. Voorts
is aard en omvang van de bevoegdheid uit artikel 3.16 niet helder;
cc. Aan artikel 6.1 dient de mogelijkheid to worden toegevoegd dat GS nadere regels
kunnen stellen met betrekking tot tegemoetkomingen in schade;
dd. In de MvT is ten onrechte venneld dat provincies een gemeenschappelijke regeling
zullen instellen voor de afhandeling van schadeverzoeken;
ee. De wet Natuur dient niet eerder dan een jaar na aanname in de Eerste Kamer in
working te treden in verband met het opstellen van provincials verordeningen.

20

In tegenstelling tot de huidige Flora- en Faunawet, ontbreken in het wetsvoorstel
ontheffingsmogelijkheden om of te wijken van de bepalingen ten aanzien van regels en middelen
voor de jacht, voor beheer en schadebestrijding. Wij bepleiten deze mogelijkheid op te nemen,
onder andere voor de afmetingen van een jachtveld, gebruik van middelen, nachtelijk afschot en
het jagen binnen de bebouwde kom.

- 6 -

21 Taken die nu door de faunabeheereenheden worden uitgevoerd komen te vervallen en worden
de verantwoordelijkheid van de wildbeheereenheden Dit Ieidt tot verwarnng, bestuurIgke drukte
en onduidelijke taakafbakening Provincies hechten belang aan een integrate afweging en een
maatschappelijk breed gedragen faunabeheer zoals nu in de faunabeheereenheden
22

Het wetsvoorstel heeft tot gevoig dat bij AmvB een aantal middelen net gebruikt kunnen worden
bij beheer en schadebestrijding wegens bepalingen in de Benelux-overeenkomst Daar komt
bovenop dat in dit wetsvoorstel de drijfjacht op hoefdieren nationaal is verboden (de Benelux
overeenkomst staat deze wet toe) Provinces zouden, als bevoegd gezag voor beheer en
schadebestrijding, deze regels niet centraal opgelegd moeten krggen In de aangekondigde
wuziging van de Benelux-overeenkomst dient te worden bepaald dat bg ontheffingverlening ten
behoeve van beheer en schadebestrijding van deze regels kan worden afgeweken

23

Op grond van artikel 1 6 van het wetsvoorstel worden provincies verantwoordelijk om
biodiversiteitsbeleid te voeren voor soorten buiten de Nature 2000-gebieden Hiervoor zijn over
deze bevoegdheid reeds een aantal opmerkingen gemaakt (ze paragrafen 7 en 8 hiervoor)
Daarbij is onder meer opgemerkt dat provincies op basis van het wetsvoorstel geen instrumenten
hebben gekregen om dit beleid, wat dear ook onder moge worden verstaan, te voeren Het IPO
heeft uit de toelichting bij het wetsvoorstel opgemaakt dat u van een specifiek
beschermingsregime heeft afgezien, omdat sprake zou zgn van een zogenoemde nationale kop
op het biodiversiteitsverdrag en het verdrag van Bern U meent dat kan worden volstaan met een
algemene zorgptichtbepaling (artikel 1 8 van het wetsvoorstel)

24

Het IPO kan zich hierin niet vinden Het IPO is van mening dat het instellen van een
beschermingsregime voor bedreigde soorten niet kan worden beschouwd als nationale kop,
omdat het biodiversiteitsverdrag en het Verdrag van Bern de bescherming van soorten
verplichten wanneer de staat van instandhouding in het geding is De rode Iijsten zijn hiervoor
een goede indicator. De provincies hebben grote vraagtekens bij de effectiviteit en
handhaafbaarheid van artikel 1 8 van het wetsvoorstel Bovendien levert de voorgestelde inzet
van de zorgplicht een aanzienlijke taakverzwaring voor de provincies op Zo moet bij het
ontbreken van een generiek verbod per geval en meestal reactief worden beoordeeld In de
praktijk komt dat erop neer dat bijvoorbeeld moet worden beoordeeld of de vernietiging van een
dassenburcht of nestboom van een boommarter acceptabel was Daarbg moet worden gemeten
aan een open norm, die voor grote interpretatieproblemen zorgt Omdat de activiteiten vooraf niet
bekend zun, dent er door de province voorts extra ingezet te worden op controle en handhaving

25

De provincies hebben kortom behoefte aan een flexibele inzet van verdergaande bescherming
van een beperkt aantal soorten die in een ongunstige staat van instandhouding verkeren of
waarvoor dat dreigt. Zonder inzet van dit instrument is ook om deze reden de
verantwoordelijkheid voor het behoud van de biologische diversiteit niet in redelukheid door de
provincies te dragen Voor een aantal soorten dreigt bovendien het teniet doen van grote
investeringen door maatschappelgke organisaties, bedrufsleven en overheden om de soon voor
de Nederland te behouden

26

Het voorgestelde regime als bedoeld in artikel 2,7 en 2 8 van het wetsvoorstel zal naar
verwachting dubbete werkzaamheden opleveren en tot meer kosten leaden dan het huidige
regime Uit de Memorie van Toelichting Ieidt het IPO of dat de regering vooral voor ogen heeft
gehad om initiatiefnemers te faciliteren Het is de vraag of dat het geval is Initiatiefnemers zullen
vooraf zekerheid Mien hebben met het oog op de kosten van hun plan Het voorgestelde regime
dwingt tot repressief toezicht. Vooraf weten initiatiefnemers dus niet waar ze aan toe zijn Om
bgvoorbeeld financiering te krijgen voor hun project zullen zij dat wet moeten weten Zij zullen dan
ook te rade gaan bij het bevoegd gezag, waardoor de beoogde tijdswinst teniet wordt gedaan
Dat Ieidt in onze vise daarnaast tot dubbete kosten ondanks het voorgestelde regime, vindt toch
in veel gevallen een toetsing vooraf plaats Daarnaast dient het bevoegd gezag voldoende
mankracht te hebben voor repressief toezicht Dat leidt tot handhavingskosten Naast dit
financele aspect, leidt een systeem van repressief toezicht tot een gebrek aan inzicht vooraf van
de provinces in de ontwikkelingen in of in c:16 nabyheid van Natura 2000-gebieden In gevallen
waar nog wet een vergunningplicht geldt, zal geen goede toetsing kunnen worden uitgevoerd
Daarnaast is by repressief toezicht de schade at geleden, omdat de activiteiten of het project at

- 7 •

zijn/is uitgevoerd. lndachtig de verplichting van GS om zorg te dragen voor
instandhoudingsmaatregelen en passende maatregelen, is het voorgestelde regime onwenselijk.
Het IPO meent dan ook dat een wettelijk verplichte vorm van een voortoets door provincies nodig
is om de verantwoordelijkheden efficient te kunnen uitvoeren en faciliterend op te kunnen treden
richting initiatiefnemers. De voorkeur van het IPO gaat daarbij uit near de handhaving van het
huidige vergunningenstelsel. In dat verband merkt het IPO nog op dat de Raad van State op 7
september jI. heeft geoordeeld dat artikel 19kd van de Nb-wet niet inhoudt dat er geen
vergunningplicht is voor stikstofbronnen die in depositie op een Nature 2000-gebied gelijk blijven
of afnemen ten opzichte van de datum 7 december 2004. Dat werd tot aan die uitspraak wel
aangenomen. Staatssecretaris Bleker van EL&I heeft toegezegd dat de regering op korte termijn
met een voorstel zal komen om de wet op dit punt te verduidelijken. Het IPO ka n zich voorstellen
dat de verduidelijking in het kader van het onderhavige wetsvoorstel plaatsvindt, hoewel vanwege
de urgentie ook op korte termijn een reparatie van de NB-wet dient pleats te vinden Daarbij moet
volgens het IPO duidelijk worden gemaakt hoe mitigerende maatregelen in het
vergunningenstelsel passen. Met name is er behoefte aan duidelijkheid of er sprake is van een
vergunningplicht in de situatie dat verhoogde stikstofuitstoot, bijvoorbeeld door salderen, zodanig
gemitigeerd wordt dat de depositie op het Nature 2000-gebied afneemt. In de vigerende wet is de
titel "in samenhang met voor die activiteit getroffen maatregelen" op dat punt niet duidelijk
genoeg. Deze duidelijkheid moet gegeven worden, met name ten behoeve van het gebruik van
depositiebanken
27

Het tweede lid van artikel 2.5 vomit een onnodige en ongewenste beperking van deze
bevoegdheid om de toegang tot gebieden te beperken als deze extra bescherming gelet op de
instandhoudingsdoelstelling behoeven. De vrijstelling in het tweede lid van artikel 2 5. maakt het
onmogelijk de toegankelijkheid van (delen van) Nature 2000 gebieden te beperken voor de
genoemde groep rechthebbenden. Of, in hoeverre en onder welke voorwaarden beperkingen
nodig zijn moet door Gedeputeerde Staten zelf vrijelijk kunnen worden afgewogen.

28

De beslistermijn van 13 weken met een optie tot verlenging van deze beslistermijn met 7 weken
(zie artikel 5.1) is voor provincies niet haalbaar. Naar verwachting is een beslistermijn van 13
weken met een optie tot verlenging van deze beslistermijn met 13 weken wel haalbaar.
—
—
—
—

29

-- -

Het IPO vindt het niet wenselijk dat par. 4.1.3 3 van de Awb ( lex silencio positivo) alleen buiten
toepassing is verklaard voor ontheffingen van het Rijk. Het IPO wenst dat par. 4.1.3 3 van de
Awb ook expliciet buiten toepassing wordt verklaard op ontheffingen van GS op grond van artikel
3 3, eerste lid en 3.8, eerste lid van het wetsvoorstel. De effecten van van rechtswege verleende
ontheffingen zijn van dien aard dat op basis van het algemeen belang de lex silencio positivo in
alle gevallen buiten toepassing verklaard moet worden.

30 Uit de Memorie van Toelichting volgt dat provincies op basis van het wetsvoorstel ook de
verplichting hebben om buitenlandse Nature 2000-gebieden te beschermen (p. 96 van de
Memorie van Toelichting). De Afdeiing bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in een
uitspraak uit 2009 geconstateerd dat de Natuurbeschermingswet 1998 op dat punt een leemte
bevat. Het wetsvoorstel biedt echter geen kaders voor de wijze waarop de bescherming van
buitenlandse Nature 2000-gebieden zou moeten plaatsvinden. Het is voorts niet duidelijk hoe de
provincies moeten afstemmen met de buitenlandse bevoegde gezagen. Het IPO acht het omwille
van de rechtszekerheid gewenst dat de kaders en duidelijkheid er wel komen.
31

In de Memorie van Toelichting (p. 25) is vermeld dat de realisatie van de EHS in 2018 moet zijn
afgerond. In het onderhandelingsakkoord is afgesproken dat de herijkte EHS in 2021 wordt
afgerond.

32

In artikel 3.16 van het wetsvoorstel is aan GS de bevoegdherd gegeven om opdracht te geven
aan personen of groepen personen tot het terugbrengen van de stand van daarbij bepaalde
diersoorten. Dit wetsartikel is niet toegelicht in de Memorie van Toelichting. Het is derhalve niet
duidelijk wat u met dit wetsartikel heeft beoogd en wet de aard en omvang van deze bevoegdheid
heeft. Het onderhandelingsakkoord ziet voorts niet op deze bevoegdheid.

- 8 -

33

Net IPO is van mening dat het schaderegime van artikel 61 te ruim geformuleerd is De huidige
tekst van artikel 6 1 kan tot een stroom van schadeverzoeken leaden. De provincies hebben
omwille van de rechtszekerheid en ter voorkoming van onnodige bestuurloke lasten behoefte aan
de bevoegdheid van GS om nadere regels te kunnen met betrekking tot tegemoetkomingen in
schade.

34

In de Memorie van Toelichting is opgenomen dat de provincies voornemens zijn om een
gemeenschappehike regeling op te stellen met betrekking tot de afhandeling van verzoeken op
grond van artikel 6 1 van het wetsvoorstel Dit is weliswaar aan de orde geweest, maar er is geen
besluit over genomen

35

Tot slot is het in het belang van de goede uitvoerbaarheid van het onderhavige wetsvoorstel dat
de in het verband met de wet Natuur noodzakekike provinciale verordeningen gereed zijn voordat
de wet Natuur in werking treedt In dat verband is het wenselijk dat de wet niet eerder dan een
jaar nadat het wetsvoorstel door de Eerste Kamer is aangenomen in werking treedt

Bijlage 1 - Artikelsgewijze opmerkingen en opmerkingen ten aanzien van de MvT

Artikelsgewijs:

Artikel 1.1

• jacht: bemachtigen, opzettelijk doden, te verontrusten of met het oog daarop opsporen

Om goed aan te slui ten b ij de tekst van artik el 3 . 1 8 di en t di t ook i n de defi n i tie
opgenomen te worde n .

• jachtvogel: jachtvogel: vogel met behulp waarvan de jacht krachtens artikel 3.28 mag
worden uitgeoefend;

wijzigen in: vogel met behulp waarvan het gebruik krachtens artikel 3.28 is toegestaan;

Jach tvoge ls moe ten o ok geb ruik t k un nen worden voor beh eer- en sch adebestrij ding.

`vogel ' is in de we t gedefin ieerd a ls voge l die on de r de Vogel rich tl ij n va l t. Di t b e teken t
dus da t een soort a ls Woestij nbu izerd n ie t mag worden gebruik t a ls jach tvoge l . Indien di t
t en
de bedoe l ing is, is er nie ts aa n de h a nd. Indien ook andere voge lsoorten geb ru ik t m ol
worden za l de defin i tie aangep as t mo e ten warde n .

•

He t artik e l b eva t geen defin i tie van `verwi lderde dieren ' . Di t begrip k om t we l terug in de
we t . Graag een defin i t ie toevoegen .

•

Ook is er geen defin i tie opgenom en van ' in h e t wi ld l evende di eren ' . Di t begrip k om t
versch i l lende ma l en voor in de we ttekst en kan to t discussie l e iden (Ede lh erten in de
Oostvaardersp lassen , Kn obbe lzwanen i n h e t geva l van zwan endriften enz . ) . Is di t h e t
tegenovergeste lde van `geh ouden dieren ' ? Zo ja, waarin ligt dan he t on dersch eid? Be teken t
di t ook da t een dier h ier n i e t m e er onder va l t indien deze zi ch in de b esch ik kingsmach t van
de m ens bevi ndt? Di t laa tste is onge wenst omda t ( i l l egaa l) gevangen dieren h ie r dan n ie t
m e er onde r zu l l e n va l len . I ndien he t nie t goed on der e en defin i t ie is te brengen verdien t
h e t aanbeve ling h ier in de M emorie van Toe l ich ting op in te gaan .

Artikel 1.3
1. Gedeputeerde staten als bedoeld in de artikelen (...) 3.30, 3.31, tweede lid, (...), zijn
gedeputeerde staten van de provincie waar het project of de activiteit wordt gerealiseerd,
onderscheidenlijk uitgevoerd.
2. Provinciale staten als bedoeld in de artikelen (...) 3.31, tweede lid, (...) 4.5, tweede lid, en
5.5, tweede lid zijn provinciale staten van de provincie waar de projecten of activiteiten
worden gerealiseerd, onderscheidenlijk uitgevoerd.
3. Ingeval projecten (....) nemen gedeputeerde staten en provinciale
staten geen-laes141t-en als bedoeld in het eerste, onderscheidenlijk tweede lid, geen
besluiten dan in overeenstemming (....).
Artik e l 3 . 3 1 verwijst naar provin cia le s ta te n . Artike l 5.5, mede naar p rovi ncia le sta ten .

Artikel 1.3, lid 5

De m in ister kan , zonde r tussenkoms t van p rovincies, bepal en voo r we lke handel ingen h e t Rijk
bevo egd gezag is. Di t l ijk t in strijd me t decen tra l isa tiegedach te . He t wense l ijk is om b ij h e t
vastste l len van ac ti vi tei ten geb iede n waarvoor een min ister bevo egd is, daarb ij in e lk ge va l
fa unab eh eer ui t te zon deren, om verdere versn ipp ering te vo ork om en . Op b ij voo rb ee ld vl iegvelden
(a ls ca tegorie gen o emd in de M vT) h eeft h e t fau nabeh eer een directe re la tie me t h e t faunabeheer
i n de omge ving.

Vo orste l
Pas artike l 1.3, l id 5 zo dan ig aan da t faun abeh eer de b evoegdh e id van de p rovin cies b l ijft .

Artikel 1.7, lid 2

Artik e l 1 . 7, twe ede l id, verp l ich t provinc ies te rapp o rteren over maa trege len en de effec ten
daarvan . Genoem d artik e l kan vers trekk ende ge vo lgen h ebben o ve r rapportage - en
m oni toringsinsp ann ingen van provin cies. He t is daarom van b e lang da t de do or de m in ister te
ste l l en rege ls in go ed overleg met de p rovin cies worden b ep aa ld.

Artikel 1.8

In di t a rti k e l is een a lgemen e zorgp lich t opgen omen .

Di t is op va l lend omda t er bij de behandeli ng

van de Fl ora - en fa un awe t door de regeri ng is aangegeven da t e en zo rgp l ich t van u i t h e t oogp un t
van rech tszek erh eid n ie t wense l ijk werd geach t . Bij amendemen t is di t (tege n h e t advi es van de
regering) a lsn og in de we t gekomen . Nie t du ide l ijk is op grond waarvan m en nu van men i ng is
veranderd. Vee l zorgp lich tbepa l ingen in andere we tten (bijvoo rb ee ld de We t m i l ieub eh eer) worden
in de prak tijk nau we l ijks toegepast omda t ze te vaag worden geach t . De provin cies h ebben gro te
vraag tek ens b ij de effec tivi te i t en ha ndhaafb aarh ei d van derge l ijk e b epa l ingen .

De voorges te lde zorgp l ich t b iedt o n voldo ende moge l ijk h ede n om de staa t van i nstandh o uding van
k we tsbare soorten te waarborgen . B ovendi en l evert de vo orges te lde inze t van de zorgpl ich t een
aanzien l ij ke taakverzwari ng voo r de p rovin cies op (b ij on tbreken van een gen eri ek verbod moet p e r
geva l en m eestal reac tief worden beo ordee ld of bijvoorb ee ld de vern ie tig ing van een dasse nb urch t
of n estbo om van een b oommar ter accep tab e l is, gem e ten aan een op en n orm die voor gro te
in terp re ta tiep rob l emen zo rg t) . Omda t de a ctivi te i te n voo raf n ie t bek end zijn dien t er door de
provincie extra ingeze t te worde n op con trol e en h an dha vi ng .#

De provin cies h ebben b eh oefte aan ee n fl exibe l e i nze t van verdergaande besch erm ing van een
soorte n die in e en ongunstige staa t van i nstandh o udi ng verk eren of waarvoor da t dreig t. Zonder
inze t van di t i ns trum en t is de ve ran twoorde l ijkh eid voor he t beh oud van de b i o l ogisch e diversi tei t
nie t in redel ij kheid door de provin cies te dragen .

Voor een aan ta l soorten dre ig t bovendien h e t ten ie t do en van gro te in vesteringen doo r
maa tschapp e l ij ke organisa ties, b edrijfsl even en o verh eden om de so ort voor de Nederland te
beho uden . D i t is n ie t accep tabe l .

Vo orste l
In de we t wordt de moge l ijkheid gecreeerd om so orten onder e en b escherm ingsreg ime t e brengen
da t ve rde r k an gaan dan e nk el h e t verb od om te doden, wan n eer de staa t van i ns tandh o udi ng van
die soo rten door aan leidi ng toe ge eft .

2

Artikel 1.8, tweede lid, onder a
a. dergelijke handelingen of nalaten achterwege laat, dan wet,
Na la ten stoa t in de aanh ef, dus mo e t ook h ier geno emd worden . He t ach terwege la ten van na la ten,
be tek en t een pl i ch t to t h a ndelen .

Artikel 3.1, vijfde lid.

Verstoring is op grond van deze bep al ing a l l een verboden voo r zover een derge lijk e verstoring van
wezen l ijke in vl oed is op de staa t van instandh ouding. De ove rtreder k an in ve e l geva l len n ie t
beoordelen wanneer di t l aa ts te h e t ge va l is. De bep al ing is in zoverre dan ook in strijd me t h e t Lex
certa - b eginse l, op basis waarvan een strafbare bepa l ing zo du idel ijk en obj ectief m oge l ijk
omsch re ven dien t te worden zoda t h e t de burger (vo or h ij de overtreding begaa t) kan we ten da t de
gedraging strafb aar is. Voor de handhaving is h e t o ok p rob lem a tisch . Een handh aver in h e t ve ld kan
in ve e l geval len ook nie t beoordelen of een opze tte l ij k e verstoring van wezen l ij ke invl oed is.
B ovendien , een enk e le verstoring is vaak nie t va n wezen l ijk e in vloed. M eerdere verstoringen
mogel ijk wel . Deze cumu la tie ve asp ec ten b l ijven nu vo l ledig b ui ten b ee ld.

Ge l et op h e t

b o venstaande verzoeken de provinci es h e t vijfde l id te sch rappen .

Artikel 3.2, zesde lid
Het verbod, bedoeld in het eerste lid, is van overeenkomstige toepassing op het anders dan voor
verkoop onder zich hebben van vogels, delen of producten als bedoeld in dat lid, voor zover deze
vogels, deten of producten niet overeenkomstig het bepaalde bij of krachtens deze wet zijn gedood
of gevangen, onderscheidenlijk verkregen
Deze to evo eg ing staa t o ok in de desbe treffen de passage ui t de Voge lrich tl ijn (artik e l 5, onder e) .
Indien di t nie t wordt opgenomen zo u een sch adebestrijder bijvoorb e eld geen (gedode) voge ls onder
zich mol
t en h ebben .

Artikel 3.3, lid 6

De gebru ik te formu lering k an to t verwarring l eiden . De verboden zijn n ie t van to epassing op
h ande l ingen waarvoor je een Wab o - vergun n ing nodig h eb t. Indien er ten on rech te b ij een verl eende
omgevi ngsvergun n ing n ie t naar a l le na tuuraspec ten is gek eken, zo u j e kun nen ste l len da t de
verb oden nie t m eer Be lden . Er zou da n geen vangne t meer zijn .

Artikel 3.3, lid 8

Ne t goa t h ierbij om ee n si tua t ie waa rb ij de Hab i ta tri ch tl ijn e n de Voge lrich tl ijn m e t e l kaa r in
confl ic t kunne n komen . Op grond van deze bep a l i ng zijn de ve rboden te n aanzie n van de voge ls n ie t
van toepassing in dien er ( te r ui tvoering van de Habi ta trich tl ijn) maa tregelen worde n ge troffen .

De

Voge lrich tl ijn k e n t deze u i tzonde ri ng ech ter n ie t zo da t deze bepal i ng h ier waarsch ijn lijk mee i n
s trijd is. I ndien de maa trege len die op basis van de Hab i tatrich tl ijn genomen worde n to t ge vo lg
h ebben da t de verboden overtreden wo rde n is h iervoor nog a l tijd een on th effing n odig . Deze zou
dan verleend k unnen worden ter b esch erming van de flora en fauna . Ne t voorste l is dan ook deze
bep a l ing te sch rapp en .

Artikel 3.4, lid 1, onder b

3

In deze b epa l i ng wordt he t verb oden om (indien h e t vangen of doden van op basis van de we t is
to egestaan) vogels te ach tervolgen m e t bepaalde vervoerm idde len . In h e t ve ld is vaak n ie t te
consta teren of er sprak e is van ach tervo lging (bij voorbee ld wann eer in he t ve l d word rondgereden
ten beh oeve van jach t of schadebestrij di ng) , h e tgeen de h an dhaving van deze b epa ling erg moe i l ijk
maak t. He t zo u du ide l ijk er zijn om jach t en sch adebestrijding van ui t een vervoerm idde l te
verbieden . Er kan , indien nodig, a l tijd een vrijs tel l ing of on th effing van verleend worden .

Artikel 3.4, lid 3

He t t weede l id van di t artik e l maak t h e t m oge lij k da t vrijste l l ing of on th effing verl een d wordt van
de (dus : al l e) verboden u i t h et eers te l id. Di t b e te k en t dus o ok h e t in h e t de rde l id omsch reven
verbod. In een derge l ij ke si tua ti e zij n dus zowel PS / GS a ls de m in is ter b evo egd. Di t is
waarsch ij n l ijk n ie t de bedoe l ing . He t verbod ui t h e t ee rste l id, onder b, moe t dan ook i n h e t
tweede l id ui tgezon derd worden .

Artikel 3.8, lid 5

Artik e l 3 . 3 , vi erde l id, h eeft h e t o ver de voorkom ing van be lan gri ike sch ade, artik e l 3 . 8 , vijfde l id,
over erns ti ge sch ade . Di t is he t gevo lg van een versch i l tussen de tekst van de Hab i ta tri ch tl ijn en
die van de Voge lrich tlij n . He t is voor de prak tijk va n be long te we te n of er me t be ide begripp e n
h e tze lfde wordt b e doe ld, Indien di t h e t geva l is, is h e t du ide lijker a ls in b e ide geva l len deze lfde
form ul eri ng wordt gebru ik t. Indien er (moge lijk) toch sp rak e is va n ee n ondersch e id verdien t h e t
aanbe ve l i ng h i er in de M emorie van To e l ich ting op in te goon .

A rt ikel 3 . 8 , l id 6

Hierb ij wordt verwezen naar de opm erk ing gemaak t b ij a rtik e l 3 . 3 , zesde l id .

Artikel 3.11, lid 1

Waarom ge ldt h e t verbod to t doden a l l ee n voor zo ogdieren, amfibieen of rep tie len en n ie t vo or
andere diergro epen zoa ls b ijvo orb ee ld insecten ?

Artike l 3 6 van de Gezondh e ids en we lz ij nswe t vo or dieren (straks de Wet dieren) s toat h e t n ie t to e
zonder rede l ijk doe l, of m e t oversch rijding van wa t voor h e t bereiken van di t do e l noodzake lijk is,
de gezon dh eid va n een dier te benade l en . deze bepa l i ng is van to ep assi ng op a l le dieren . Hoe
ve rh oudt zich da t me t de bovengeno emde bep e rking? He t verdie n t aanb eve l ing h ier in de M emorie
van Toe l ich t ing du ide l ijk h e id over te sch eppen .

Artikel 3.11, lid 2

• d. dieren en

van soorten, opgenomen in bijiage IV bij de Habitatrichtlijn, bijlage I

en II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn. He t eerste l id h eeft
a l l een be trek k ing op diere n .
•

Sub d k an t ot verwa rring leide n . Zoa ls h e t is geformu l eerd (a ls ui tzo nderi ng op h e t eers te
l id) l ij k t h e t a lsof deze soorten we l m ol
t en worden gedood . Op grond van de artik e len 3 . 5
en 3 . 1 0 is di t ech ter al verb oden . Deze bepa ling kan gesch rap t worden . Ui t de t i te l van
paragraaf 3 . 3 volg t at da t h e t n ie t om deze soo rten goa t.

4

•

M e t be trekk ing to t de u i tgezonderde diergro ep en wordt verwezen naar de b o venstaande
opmerk ing ten aanzien van de G WWD .

Artikel 3.11, lid 3

•

He t van overeen koms tige toepassing verklaren van artik e l 3 . 8 is verwarrend. D i t artik e l
verwijst weer naar artike l 3 . 5 we l k e meer verboden omva t dan a l leen h e t doden . Artik e l
3 . 1 1 ziet a l l een op h e t doden . He t verdien t dan ook aanbevel ing deze b epa li ng anders te
fo rmu l eren .

•

In deze bepa l ing wordt a rtik e l 3 . 8, vijfde l id, onde rdee l c, n ie t van o vere enkomstige
to epassing verklaard. Di t b e tek en t da t er bij een vrijs te l l ing of on th effi ng nie t gek e ken
h oeft te worden n aar de s toa t van instandh o uding . Di t zou er dus toe k un n en lei den da t de
b e treffende so orten i n e en ongunstige staa t van instandh o uding k omen te verk eren,
he tgeen on wense l ijk is. Di t kan i n strijd komen me t i n terna tiona le verp lich tingen
(bijvo orbeeld h e t Biodiversi tei tsverdrag) . Deze bep a l ing zou dan o ok nie t u i tgezonderd
mo e ten worden .

•

Op grond van deze bepa l ing is (bijvo orbeeld) h e t opze tte lijk verstoren of vern iel en van
le efgebieden van zoogdieren, amfib ieen of rep ti elen (n ie t zij nde HRL / Bern / Bonn -soorten)
toegestaan , o ok a ls deze in een erg ongunstige staa t van instandhouding zouden verkeren
h e tgeen on wense l ijk is en i n s trijd me t in terna tiona l e verp lich tingen zo u k omen .

Vo orges te ld wo rdt om o ok `andere ' soorten die i n een ongu nstige staa t van instan dho udi ng
verkeren onder h e t regim e van de Hab i ta trich t l ij nso orten te brengen . Zie o ok opm erk ing bij artike l
1 . 8 . Di t is i n l ij n m e t i n terna tionale afsprake n en daarom geen na tio na le k op .

Artikel 3.12, lid 4
(...) een examen heeft afgelegd als bedoeld in artikel 3.25 cerstc lid 3.26, tweede lid is deze
gerechtigd, behalve de middelen, bedoeld in artikel 3.12 3.22, derde lid, tevens de midclelen te
gebruiken waarvan hem het gebruik is toegestaan bij of krachtens het bepaalde in paragraaf 3.6.

Artikel 3.12, lid 5
In de pra k tijk wo rde n door terre inbeh erende organ isa ties vo or gronden die zij in pach t ui tgeve n
vaak bep erk ingen opgen om en ten aanz ien va n beheer en schadebestrijding . Di t zo u mogel ij k
moe ten kun nen zijn .

Artikel 3.13

In Nederland mag een ieder zi ch veren igen, ook voor h e t doe l da t h ier beno emd wordt. Deze
bepa ling is dan ook overb odig en ka n gesch rap t worden .

Artikel 3.13, lid 3

Er is gee n no odzaak de p rovin cies te be trekken bij de b ek en dmak ing van de werkg ebieden van
pri vaa trech te l ijk e rech tsperson en . Provi ncies zo uden h ierm ee onge wi ld be trok k en k un n en raken bij
grensconfli cten .

Zoa ls h ierboven aangegeven ste l len wij voor h et h e le artike l te sch rapp en .

Artikel 3.16, lid 1

5

Onverminderd het bepaalde bij en krachtens de paragrafen 3.1, 3.2 en 3.3, kunnen gedeputeerde
staten aan personen of groepen van personen opdracht geven tot het terugbrengen van de stand van
daarbij bepaalde diersoorten.

De form u lering `on verm inderd h e t bepaa lde ' ho udt in da t de paragrafen 3 . 1 , 3 . 2 en 3 . 3 , onverkort
van to ep assing zij n . He t gna t h ierb ij on der andere over de verbodsb epal ingen en
on th effingsm oge l ijkh eden . Hoe verh o uden deze zich don to t een b eslui t op basis van di t artik el ? Is
er naas t een derge l ij k b eslui t b ij voorbee ld n og s te eds een on th effing mogel ijk ? Verzoch t wordt
deze bepa l ing anders te formu leren .

Artikel 3.17, lid 1

Op basis van deze bepa l ing wijst de mi nister invasieve exo ten aan . De provincies dien en van u i t h un
taa k to t besch erm ing van de b iodiversi te i t deze soorten to t n u l terug te brengen . Da t de m in ister
de b e treffende so orten aanwijst is n ie t i n overeenstemming me t h e t b eginse l da t de provin cies
e ige nstandig be voegd worden voor h e t na tuurb e leid (he t beg inse l "je gna t erover of n ie t) .
Vo orgeste ld wordt de pro vincies ze lf vas t te la ten ste l l en we lke so orten a ls in vasief b esch o u wd
dien en te worden en to t n u l diene n te worden teruggebrach t.

Artikel 3.17, lid 2

Gedeputeerde staten dragen er zorg voor dat (....) de stand (...) tot nut wordt teruggebracht.

Deze bep a l ing b eva t Been toe l ich ti ng. He t is van b elong da t du ide l ijk wordt gemaak t da t of h e t
h ier een resu l tan ts- of een inspa nningsverp l ich ting beva t. De p rovincies zijn van men ing da t he t
h ier slech ts kan gaan om e en inspan n ingsverp l ich ting . Voorgeste ld wordt di t du ide lijk te mak en in
deze bep a l ing .

Door h e t in trekk en van de We t van 1 8 de cemb er 1 985, houdende enige vo orzien i ngen ten beh oeve
van de i nze t en b ek ostig ing van muskusra tten vangers, is de zo rgp l ich t van de p rovin cies verva l len .
Tevens is door een wijziging van de Wa terwe t de m usk us- en be verra t tenb estrijdi ng opgedragen
aan de wa terschapp en . I n 20 1 1 is h e t provinciefo nds daarom gek ort me t € 1 9 mi lj oen . De k osten
worden nu dus door de wa tersch app en gedragen die da t fi nan cieren m idde ls de watersysteem h effingen . Nu n ergens wordt verme ld da t er ie ts wijzig t ten opzich t e va n de h u idige rege l ing gaan
de provincies er vanu i t do t de wa tersch appen ge woon (fina nciee l) veran twoo rde l ijk b l ijven . Er
dien t dan ook een u i tzonde ring voor de m uskus- en b everra t tenb estrijding opge nomen te worden .

Artikel 3.17, lid 3

Gedeputeerde staten kunnen ten aanzien van een of meer van de door hen aangewezen personen
bepaten dat zij toegang hebben tot aangewezen gronden zo nodig met behutp van de sterke arm.

He t bovenstaande staa t ook in artike l 3 . 1 6 , t weede l id. De l aa tstgen oemde bep al ing is ook van
toep assing op exo ten . Er wordt dus twee maal h e tze lfde gerege ld.

6

Er s taa t `gronden ' . Di t begrip is verder n ie t gedefin ieerd zoda t e r geste ld kan worden da t de
bepa ling n iet van toep assi ng is op

`wa teren ' . Di t maak t h e t b estrijden van aqua tisch e so orten

bijzon der l as tig . De p rovin cies ste l len dan ook voor ook `wa te ren ' op te n emen in deze b epa l ing .

Artikel 3.18, lid 2
Bejaagbare soorten als bedoeld in het eerste lid zijn: (...)
•

De aange wezen soorten mo e ten o . g . v. de Ben e l ux-overeenk oms t nog worden ingedeeld in

•

M e t de voorgeste lde ui tbre iding van bejaagb are soorten (h oefdieren , ganzen en smie n ten)
is er een sterkere re la tie gekomen tussen jach t en sch adebestrijding . He t voorn emen om op

ca tegorieen prof wi ld, k l ein wi ld, wa terwi ld en overig wi ld.

di t p un t de bevoegdhede n op twee versch i l lende bestuursn iveaus ne er te l eggen, ja ch t bij
h e t rijk e n sch adebes trijding b ij de pro vincies, l eid t to t ondui de l ijk h eden over de
veran twoorde l ijkh eid.
•

De p laa tsing va n de G rauwe Bans, de Ko lgans e n de Sm ien t op de jach tl ijst doork ru ist he t
be l eid da t de provincies en h et maa tschappe l ijk ve ld wi l len on twik k e len , n ame l ijk rust in
de win te rp eriode e n een p lanma tige aanpak van de `standganzen ' in de zom erperiode.

•

De Ko lgans l ijk t sterk op de Dwerggans. He t opens te l l en van de jach t op de e erste so ort zo u
dus k u nnen leiden to t h e t ab usieve l ijk sch ie ten va n deze laa ts te soort. Hier dien t vo lgens
he t `gidsdocumen t ' van de Europese Commissie rek en i ng me e geh ouden te worden . Di t
p le i t ervoor deze soort n ie t a ls b ejaagbaar wi ld aan te wijzen dan wel de jach t h ierop te
b ep erk en (zie ook comme n taar bij artike l 3 . 20)

•

He t cri terium da t enke l soorten op de wi ldl ijst worden geplaa ts t die a lgem een voork omen
ge ldt nie t vo or damh ert, ede lh ert en wi ld zwij n i n h e t overgro te deel van Nederland.

Artikel 3.18, lid 3

Op grond van deze bepa ling is de jach th ouder onder andere verp li ch t een rede l ijk e wi ldstand te
bere ik en en om schade doo r bej aagb are soorten te voork omen .

De regu la ti e van de standen van de versch i l lende soo rten geb eurt nu op basis van
on th effingverl en i ng doo r de provinc ie aan de faunab eh eere enheden die h iervoo r een beh eerp lan
hebb en opges te ld waarin h e t provincia le b e le id is verwerk t. Die s turi ng gaa t verloren wan neer aan
de japer wordt overgela ten wa t een rede l ijk e wi lds tand is .

Gezie n de verpl ich ting to t het h andha ven / bereik en van ee n rede l ijk e wi ldstand werden in de we t
slech ts standwi ldsoorten aangewezen . Hoe dien t omgegaan te worden me t deze eis bij zogenaamd
` trek wi ld ' ? De e is een rede l ijke stand in zij n jach tve ld h an dhaven is voor deze soorten moei l ijk
u i tvoerbaar. Indien er geen rede l ijke wi ldstand aan wezig is di en t deze te worden berei k t . Be t ek en t
di t bij vo o rb ee ld ook da t de jach tho uder m oe ten zorgen da t h e t geh el e jaar rond e en rede lijke
ganze nstand in z ij n ve ld aan wezig is? Di t s tro ok t n ie t me t he t be le id t . a . v. de ove rzom erende
ganzen . Di t p l ei t e rvoor treksoorte n a ls ganzen n ie t als wi l d aan te wijze n .

Artikel 3.18, lid 4

Op grond van deze b ep a l ing Bel den de ve rpl ich tingen ui t h e t derde l id n ie t voor aange wezen
Na tura-2000 gebieden . Nu de toek omst van h e t ganzenb e l e id nog n ie t du ide lij k is, is h e t de vraag
of aangewezen ganzenfoerageergeb ieden a ls zodan ig bl ijven bestaan . In de M vT (p . 155) worden
deze gebieden n og we l genoem d. In dien de geb ieden b l ijven bes taan dien en zij in deze b epa l ing
o ok ui tgezonderd te worden .

7

Artikel 3.19, lid 1:

A ls grauwe Bans en k o lgans to ch als bejaagbare soorten worden aange wezen , l ig t h e t voor de han d
om h e t gebru ik van lokganzen to e te s taan bij de ui toefening van de jach t .

Artikel 3.20, lid 2

Hieri n wordt b epaa ld da t de min ister kan bepal en i n h oeverre de ja ch t wordt geop end.

In de M vT wordt verme ld da t de leefgeb ieden vo or wi lde zwijn en de M e inweg en de Veluwe zijn ,
da t de m in is ter kan beslui ten daar de jach t n ie t te op en en en da t de "goede stand " bui ten deze
gebi eden de n u lstand is. Afgezien van de vraag of een nu lstand iiberh aup t kan wo rden gezien a ls
e en rede l ij ke wi ldstan d: Hierm e e wordt de provin cia le be leidsru im te bepe rk t. Di t is n ie t in
o vereenstemm ing me t h e t u i tgangsp u n t da t de provi ncies bevo egd die nen te worden vo or h e t
geh e le faunabehe er en fin an ciee l veran twoorde lij k z ij n voor de gevolgen van h e t gevoerde beh eer.

In de M vT wordt meerdere ma len de rela tie tussen jach t en beh eer en schadebestrijding
benadruk t . Di t maak t de voo rgestelde keuze voor h e t cen traa l rege len van op en ing van de jach t
des t e opmerke lijker. A ls de m in ister bijvoorbee ld zou beslui ten de jach t op e en soort in bepaa lde
gebieden n ie t te opene n of h i eraan bep erk ingen in de tijd te verbinden h e eft di t onm iddel lijk
gevo lgen vo or de sch adeb e ta l ingen door de p rovinci es. De p ro vin ci es vi nden di t een onnodig risico .

Waarsch ijn l ij k is h e t b esl ui t om op en i ng van de jach t bij he t rij k n eer te l eggen voortgekomen ui t
de wens om un iform i tei t bij de j ach t u i to efening . Hierin k an tegemo e t gek omen worden do or ee n
ondersch e id te mak en tussen soorten die in h e t geh e l e land b ejaagbaar z ijn , me t name de soo rten
waar een geringe re la tie l ig t tussen b en u t ting en sch adebes trijding zoa ls h aas, fazan t, k on ijn ,
wi lde eend en hou tduif, en soorten waar die re la tie er we l du ide l ijk l ig t : damh ert, ree, ede lh ert,
wi ld zwijn , ganzen en sm ien ten .

Indien deze laa tste groep worden gehandhaafd op de wi ldl ijst dien t de op en ing van de jach t en de
p eriode waarin di t geb eurt door de p rovi ncies b epaald te worden, zoda t er e en be tere afstemm ing
tussen jach t e n h e t p rovin ciaa l bele id me t be trekking to t h e t beh eer van deze soorten en
tegemoe tk om ing bij sch ade to t stand kan k om en .

Artikel 3.20, derde lid
Hier wordt verm eld dat trek voge ls nie t mol
t en worden bejaagd tijdens de trek naar hun
nes tp laa tsen . He t verdrag van Bern h eeft dee ls een ruimer toepassingsb erei k en zie t b ij vo orbe e ld
o ok op de overwin teringsperiode . De provin cies vragen z ich af of deze bepa l ing in
o vereens tem ming m e t di t verdrag is. Di t zou b e tek enen da t de p eriode waa rop de jach t op
somm ige soorten geop end kan worden zeer bep erk t is. Ook om deze rede n vrag en de p rovin cies
zi ch af op p laa tsing va n ganzen e n Sm ien t op de wi ldl ijs t wel z in vo l is.

Artikel 3.21

Op grond van di t artike l dien en voor de ja ch t op ree en damh ert afsch o tp lann e n opgeste ld te
worden door de wi ldbeh eereenheden, we l k e door de min ister go edgekeurd dienen te worden . B ij
AM vB kan di t van overeenk omstige toep assing worden verk laard op andere b ejaagb are so orten .

8

•

De regu la tie van de s tanden van deze geb eurt nu op b asis van on th effingverlen i ng door de
provin cie aan de fa unab eh eereenh eden die h iervoor een b eheerp lan h ebben opgeste ld
waarin h e t p ro vi ncia l e be l eid is verwerk t. De veran twoorde lijk heden worden h i erbij op
twee versch i l len de bestuursn iveaus n eerge l egd. Di t l eidt to t onduidelijkh eden ove r de
veran two orde l ijkheid (twee p lan l ich amen naast e lkaar me t de nodige
afstemm ingsprob lemen) . De afsch o tplannen k unne n h e t p ro vin cia le bel e id me t be trekking
to t deze dierso orten doork ruizen en daarmee de provincia le be le idsruim te bep e rk en . Di t is
n ie t in overeenstemm ing m e t h e t u i tgangspun t da t de p ro vin cies b evoegd dien en te worden
voor h e t geh e le faunabeh eer en finan ciee l veran twoorde l ij k zij n voor de gevo lgen van he t
gevoerde beh eer.

•

Er zij n in Nederland vee l wi ldbehee reenh eden ac ti ef. Versch i l l ende wi ldb eh eereenh eden
zijn ook provi nciegre ns ove rsch rijdend. De vee lh e id aan afsch o tp l ann en k an lei den to t
ondu ide l ijkh eden , afstemm ingsprob lem en en een gro te adm in istra ti eve be las ting .

De provincies zijn daarom van men ing da t h e t opste l len van de afsch o tp lannen door de
Faunabeh eereenh eden dien t te gesch ieden en da t deze p lan nen door gedep u teerde sta ten
go edgekeurd moe ten worden . De B en e luxovereen k omst stoa t di t toe (door of namens de bevo egde
M in ister)

Artikel 3.22, lid 1
Het is verboden zich buiten gebouwen te bevinden met bij algemene maatregel
van bestuur aangewezen middelen die geschikt zijn voor het doden of vangen
van dieren, of met materialen ter onmiddellijke vervaardiging van die middelen,
indien redelijkerwijs moet worden aangenomen dat die middelen of materialen
voor het doden of vangen van dieren zullen worden gebruikt.

De provin cies zijn van men ing da t h e t toepassen van de midde len n ie t onmoge lijk mo e t worden
gemaak t. Zo zou h e t b ij voorbeeld mog e l ijk mo e ten zijn mistn e tten to e te s taan vo or onderzoek of
kastval len ten beh oeve van onderzoek of schadebes t rijding . Vo orgeste ld wordt een
on th effingsm ogel ij k h eid op te nemen .
Artikel 3.22, lid 4

Een ieder verhindert dat een dier dat hem toebehoort of onder zijn toezicht staat, in het veld
dieren opspoort, doodt, verwondt, vangt of bemachtigt, tenzij het gebruik van het dier hem bij of
krachtens deze wet is toegestaan

•

De 'scop e ' van deze bepa l ing is ondu ide lij k . Ge ld t h e t voo r h e t doden / verwon den (enz . )
van a l l e dieren of a l l een in h e t wi ld l evende dieren ? Is deze b ep a l ing b ijvoorb ee ld ook van
toepassing in dien een h ond h e t ve ld in ren t en een sch aap pak t? Verzo ch t word t di t in de
M vT te verduide l ijk e n of de form u l ering aan te passen .

•
•

De b epa ling die n t ook te zi en op he t b eschadigen van p lan ten .
To t slo t zijn de p rovincies van men i ng da t deze bepa l ing vo or de du idel ijkh e id be ter op een
andere pl ek (bij vo orbee ld on der een paragraaf 'overige bepa l ingen ' ) kan worden
opgenom en

Artikel 3.23

1. Bij het verlenen van een ontheffing of vrijstelling als bedoeld in de artikelen (....), wordt
bepaald welke middelen voor het vangen en doden van de aldaar bedoelde dieren mogen
worden gebruikt.

9

Derde l id to evoegen : Ter u i tvoering van h e t in de artike len 3 . 1 6 en 3 . 1 7 bep aa lde, b ep a l en
t e n worden geb ruik t . He t goa t h ierbij n ie t (al tijd)
gedep u te erde sta ten te vens wel ke m idde len mol
om een on theffi ng of vrijste l l ing.

Artikel 3.24
1. Het is uitsluitend toegestaan een geweer te gebruiken ter uitoefening van het
bepaalde bij of krachtens deze wet:
a. op grond van een geldige jachtakte;
b. op in een jachtveld dat voldoet aan bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen
eisen, en
(---.)
Indien deze e isen ook Be lden ten aanzien van sch adeb estrijding dien t jach tveld ' te worden
ge wijzigd in 've ld ' . Ook di en t er ee n mog el ij kh eid opge nomen te worden op grond waarvan
gedep u teerde of p ro vincia l e s ta ten een on theffing of vrijstel ling van de opp ervlak te - eis k un nen
verle nen .

De p rovin ci es zie n graag verdu ide lijk t (h i er of i n de be treffende AM vB) in h oeverre h e t gebru ik van
h e t geweer op / vanaf de ope nb are weg is to egestaan . In de p rak tijk is h ier n og ve e l ondu ide l ij kh e id
o ver.

Artikel 3.25
Het is de houder van de jachtakte toegestaan op zijn jachtveld gebruik te maken van
het geweer voor:
d. de bestrijding van bij ministeriele regeling aangewezen verwilderde dieren en
exoten, de zwarte rat, de bruine rat en de huismuis;
e. het schieten van kleiduiven in zijn jachtveld en
f. jachthondenproeven in zijn jachtveld.

In de aanh ef dien t ' op zijn ja ch tve ld ' gesch rap t te worden omda t ande rs a l l een ee n jach thoude r
aan sch adeb estrij ding mag doen en een jach tak tehoude r n ie t meer (i n tegenstel l ing to t zoa ls th ans
in de FF- we t geregeld)

Artikel 3.26, derde lid
Onder b e n c ` een gevaar voo r zichze lf' sch rapp en . S taa t er twee k eer.
3. De jachtakte wordt geweigerd indien:
c. er grond is om aan te nemen dat de aanvrager van de bevoegdheden in het kader van
beheer en schadebestrijding als bedoeld in de paragrafen 3.1, 3.2, en 3.3 en 3.4 misbruik
zal maken, of bij gebruikmaking van deze bevoegdheden een gevaar voor zichzelf een
gevaar voor zichzelf, de openbare orde of de veiligheid kan gaan vormen;

53.7. Overige bepalingen ten aanzien van in het wild levende dieren en planten

Artikel 3.29

Op grond van deze b epa li ng dien t een ieder die een in he t wild l evend dier doodt of vang t te
voork omen da t h e t dier onnodig l ijdt . Artike l 3 6 van de Gezondheids- e n welzij nswe t voo r dieren
(straks artike l 2 . 2 van de We t dieren) verb iedt h e t zonder rede lijk doe l bij een dier pijn of l e tsel
te veroorzak en dan we l de g ezondh e id of h e t we lzijn van een dier te benade len . Deze bepa l ing is

10

van toepassing op a l le dieren ? De be treffende b epa l i ngen l ijk en (dee ls) h e tze lfde te rege len . He t is
de provincies ondu idel ijk h oe b e ide bepa l ingen zich to t e lk aar verhouden .

Artikel 3.30

Op grond van deze bepa l ing is h e t ve rb oden de stand van b ejaagbare die re n te b evo rderen do or
b ijvoeren . De verp l ich ting to t h e t h andhaven of b e rei k en van e en rede l ijke wi ldstan d zou h i erm ee
in strijd kunn en k om en . He t is de p rovi n cies n ie t geh ee l du ide l ij k h oe deze eisen zich to t e l k aar
verh ouden . Oo k is n ie t h e l emaa l duidel ijk wa t onder bijvoederen dien t te worde n verstaa n . Va l t
bi o toop verb e tering waardoor de voedse lsi tua tie voor de be treffende so orten verbe tert hier
bijvoorbeeld ook onder? Verzo ch t wo rdt di t in de M vT te verduidel ijken .

Artikel 3.31

De B ene l ux- overe enk omst verb ied h e t gebru ik van bepaa lde midde len , a lsmede nach te l ijk afsch o t .
Nu de drijfjach t op h oefdi eren (die in de Bene luxovereen k omst we l wordt toeges taan) h ier wordt
ve rb oden , is h et n ie t goed m ogelijk om p op u la t ies van wi lde zwijne n te b eh ere n . Deze zij n imm ers
vo ora l nach tac t ief. De e en - op - een me th ode b iedt on vo ldoe nde a l te rna tief. I n B e lgie en Du i tsland
wordt h e t merende el va n de wil de zwijn en gedood me t versch i l l ende vorm en van aanzi t- drukja ch t .
Di t is een a l tern a tief da t we l so e laas kan bieden .

Voorste l

He t rij k span t zich to t h e t ui ters te in om voor de in werk ing treding va n de n ieu we we t de b epa l ing
van de B e ne lux- overe en koms t gewijz igd te krijgen in de z in da t de p rovi n cies b evoegd worden af te
wijk en van deze regels ten b ehoeve van beh eer en schadeb estrij ding . Zo u di t nie t sl agen dan zo u
drijfjach t vo lgens de p rovin cies m oge lijk gemaak t mo e ten worden .

Artikel 3.32

Di t artik e l verbiedt h e t u i tze tten van dieren of eie ren in de vrij e na tu ur. De rei k wijdte van deze
verb odsbepa l ing is de p rovincies n ie t geh ee l du ide l ij k . Hoe zi t h e t bijvo orbeeld me t zie k e dieren
die (na opvang en verzorging) wee r i n een ander gebied worden vrijgela ten of dieren die b ij de
ui tvoering van werkzaamh eden e rgens worden wegge vangen en elders we er worden vrijge la ten ?

Artikel 3.37

Di t artik e l ste l t een bezi tsverb od in in vasieve exo ten onder zi ch te h ebben, te vervoeren, te
ve rhan de len enzovoort . Er zijn Been u i tzon deringen opgen om en h etgeen b ijvo orbee ld zou
be tekenen da t deze so orten n ie t meer kun nen worden gehouden in dieren tu inen en andere
col lec ties. He t is derha lve wense l ijk u i tzon deri ngen op di t verbod to e te staan . De p rovin cies
vragen zich ook af of een derge l ijk gefo rmul ee rd verbod in overeens temming is me t h e t EG verdrag en han delsverdragen

HOOFDSTUK 5. VERGUNNINGEN EN ONTHEFFINGEN
Artikel 5.2
Di t artik e l verk laart de LSP (h e t sti lzwijge nd verlenen van vergunni ngen / o n th effi ngen) ni e t van
toepassing op ve rgunn ingaan vragen voo r Na tura 2000-gebieden en op aanvragen voor
on th effingen ten aanzie n van de h ande lsverb ode n . A ls argumen t wordt geb ru ik t da t toepassing
van de LSP afbre uk zo u do en aan de (Europ ese) verp l ich tinge n to t een vo orafgaande toe ts. De
provin cies vragen zich af waarom on th effi nge n van a ndere verboden in di t ve rband n ie t zijn
u i tgezonderd. Di t l ijk t in s trijd me t de verpl ich ti ngen u i t de Voge l - en Habi ta trich tl ij n . In dien
n ie t tijdig wordt b esl ist k a n im me rs een m e t deze rege l ingen strij dig besl ui t wo rden genomen . De

11

p ro vincies zijn van men ing da t de u i tzon dering o ok zou moe ten Be lden ten aanz ien van de
artike l en 3 . 3, eerste l id, 3 . 8, eerste l id en 3 . 1 0, eerste l id.
Artikel 5.4, lid 1, onder c
Op grond van deze bepa l ing kan een vergunn ing of o n th effing worden inge trokken indien deze i n
strijd me t we ttel ij ke voorschriften is verleend. De provincies z ijn va n me n ing da t h ieronder ook
(rech tstreeks werkende) verdrags l rich tl ij nbepatingen val l en . Indien een vergunn ing / on th effing is
verl eend in overeenstemm ing met de na tiona le we tgeving moor i n strijd is me t bijvoorbeeld de
VRL of HRL (wa t onder de h u idige Flora - en fau nawe t h el aas rege lma tig is gebeurd) die n t deze
inge trokken te k unn en worden . Om discussie h ierover te voork omen verzoeken wij de rge l ijke
si tua ties u itdrukke l ijk in de MvT te benoemen .
Artikel 5.4, lid 4
De jachtakte wordt in ieder geval ingetrokken indien:
(..•)
b. blijkt dat de burgerrechtelijke aansprakelijkheid als bedoeld in artikel 54, eerste lid, (van
welke wet?) niet Langer overeenkomstig het bepaalde bij of krachtens dat artikel is gedekt, of

HOOFDSTUK 6. FINANCIELE BEPALINGEN

Artikel 6.1, lid 1
Op grond van deze bepa ling verl en en gedepu teerde sta ten tegemoe tk omingen i n de sch ade
ge l eden door bepaalde die rsoorten . Het is ech ter n ie t duide lij k om we lk e vormen van sch ade h e t
goa t . De teks t l ijk t te suggereren da t a l le vormen van sch ade worden vergo ed. Di t kan to t een
s troom aan verzoeken en on nodige bestuurl ij ke lasten leiden . He t Fa u nafon ds ve rgo ed op di t
momen t a lleen sch ade aan landbou w, bosbouw of visserij .

Voorstel
Vo eg aan arti k el 6 . 1 een derde l id toe : GS is be voegd to t h e t ste l len van nadere rege ls me t
be trek k ing to t tegemoe tkom ingen in schade (Bij voo rb e e ld ui tslui tend voor gewasschade,
bedrijfsma tige schade, e tc . )

De tekst is onduide lijk h oe h e t zi t h e t me t schade van HRL / Bern / Bon n -soorten . Van wege de
koppel i ng me t 3 . 5 en 3 . 1 0 zou die vergoed moe ten worden moor de verwijzi ng naar art . 3 . 1 1
(tweede l id) on tkrach t di t weer.
Artikel 6.1, lid 2
Op grond van deze bepa l ing kan er ook een tegemoe tk oming verleend worden i ndien er sch ade
ge leden za l worden . De provinci es zijn va n mening dat een sch adevergoeding be trekking dien t te
h ebben op gel eden schade .

HOOFDSTUK 7. HANDHAVING
Artikel 7.3, lid 6
Geen invordering geschiedt (...) De aanmaning bevat de aanzegging, dat het verschuldigde bedrag,
voorzover dit binnen de gestelde termijn niet wordt betaald, overeenkomstig het eerie vijfde lid
van dit artikel zal worden ingevorderd.
HOOFDSTUK 9. OVERGANGSRECHT

12

Artikel 9.3

1. Besluiten die op het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet van kracht zijn
op grond van de hierna genoemde bepalingen van de Flora- en faunawet, gelden
als besluiten die zijn genomen op grond van de daarbij genoemde bepalingen van deze wet:
a. artikel 12a, eerste lid: artikel 3.31, 3.33, eerste lid;
(..•)
f. artikelen 68, eerste lid, en 75, derde lid: artikelen 3.3, eerste lid, 3.8, eerste lid, 3.10, eerste
lid, in samenhang met artikel 3.8, eerste lid, en 3.11, vierde lid derde lid, in samenhang met
artikel 3.8, eerste lid.
HOOFDSTUK 10. WIJZIGING ANDERE WETTEN

Artikel 10.7, b

Onder k m oe t ook artike l 3 . 1 0 worden ge noemd.

13

Memorie van toelichting:

Algemeen deet:

P. 29

Hier wordt de verh ouding me t de Wa terwe t b eschreven . Er staa t verm e ld da t de
veran twoorde l ijkh e id voo r de m usk usra t tenb estrij di ng bij de wa tersch app en lig t . Vo lgens h e t
on twerp- we tsvoors tel zijn de provinci es ech ter (finan ci ee l) ve ran twoorde l ijk voor de b est rijding
van in vasieve exo ten . 1k lees nergens ie ts over een ui tzonderi ng vo or de musk us- en
be verra t tenb estrijding . Zi e o ok commen taar bij arti ke l 3 . 1 7, tweede l id.

P. 30.
Hier wordt de verh o uding me t de Gezondh e ids- en we lzij nswet vo or dieren / We t dieren
besch re ven . Aangegeven wordt da t artike l 3 6 van deze we t ook van toepassing is op wi lde dieren .
Op de verh ouding van deze bepa ling to t de sp ecifi eke bepal ingen ui t deze we t wordt ech ter nie t
ingegaan . Bijvo orbee ld to t artik e l 2 (zorgp l ich t) en arti k e l 3 . 1 1 . He t verbod to t doden ge ldt voor
een bep e rk t aan ta l so ortgroepen . Hie r Be lden ook weer u i tzon deringen op . Artik e l 3 6 G WWD zie t
op a l l e soorten . Verdu ide l ijki ng i n de M vT is ge wenst .
P. 49

Hier is verme ld da t de provincies voornemens zij n om de taak om tegemoe t te k omen in sch ade
onder e en gem eensch appe l ijke reg e l ing te brengen . Di t is in h e t verl eden inderdaad aan de orde
ge wees t. De p rovin cies gingen er toe n ech ter van ui t da t h e t Rijk de vo l ledige finan cie ring van h e t
Faunafonds aan de p rovin cies over zou dragen . Nu er (een forse) bezu in igi ngstaaks te l ling is
opge l egd dien t er op n ieuw gekek en te worden of er een gemee nsch app el ijk e rege ling voor h e t
Faunafonds moe t kom en . De provin cies vragen derh a l ve n ie t voorui t te (op en op de wijze waarop
de p rovincies h u n bevoegdh eden ten aanzien van tegemo e tk omingen i n sch ade gaan invu l l en

P. 50

Hier is verme ld da t de ui tvoeringsk osten voor de te decen tra l iseren taken zijn b egrep en in de
overeenkomstig h e t onderhande l ingsakk oord decen tra l isa tie na tuur te decen tra l iseren m idde len .
B ij lage 1 van di t onderha nde l ingsakkoord beva t e ch ter een aan ta l tak en, die n i e t onde r de
decen tra l isa tie van de EHS e n afrondi ng 1LG ge reken d k unn en worden, maar die samenh angen m e t
de decen tral isa tie van de Na tuurwe tgevi ng . De daarm ee samenhangen de m idde l en voor de
ui tvoering zijn m e t h e t slui ten van h e t akk oord n ie t gedecen tra l iseerd (de k osten van h e t h u idige
Faunafon ds ui tgezonde rd) . M e t nam e de ve ran twoordel ijkh ei d voor h e t to t nu l terug b rengen van
invasieve exo ten, de zorg vo or de bio l ogisch e diversi tei t (voor zover n i e t zij nde EHS en 1LG) , de
on theffingverlen i ng bu i ten b eh e er en sch adebes trijdi ng l everen e n de h andh avi ng van de zorgp l ich t
l everen ui tvoeringsk oste n op .

Voorste l
In de Memorie van Toe l ich ting van de n ieuwe we t Na tuur za l , conform de bepa l ingen van de
Finan ciel e Verh oudingswe t, aangege ven moe ten worden h oe i n de k osten van deze n ieuwe
p rovin cia le ta k en wordt vo orzien .

14

P. 62

De nie t op b asis van in tern a ti ona le verp l ich tingen besch ermde soo rten dien en p rima ir m idde ls h e t
instrumen t van de zorgpl ich t b esch ermd te worden .
Aangegeven wordt m idde ls da t instrumen ten a ls b estuursdwang of dwangsom sch ade lij k e
ac tivi tei ten k unn en worden voork om en of beein digd. In vee l geva l le n zijn deze instrum en te n
ech ter n ie t bruikbaar omda t de overtreding a t is `afgerond ' en er sp rak e is van on om keerbare
gevo lgen . In da t geval zo u een bestuurlij k e boe te wel l ich t op zij n p laa ts zijn . Derge l ijk e boe tes
kun ne n h ier ech ter n ie t worden opge legd . Da t h e t bes tuursorgaan vooraf overleg me t de
betrok k ende h eeft, veronders te l t da t h e t bestuursorgaan op de h oog te is van de h andel i ng . Di t zal
vaak n ie t h e t ge va l zijn omdat de be trokkene di t n i e t h eeft gem e ld.

Wi l l ek eurige vern ie l ingen ,

vanda lisme en derge l ij k e kunnen b ij de n ie t s trik t besch ermde soorten h iermee dus n ie t worden
geh andhaafd. De Comm issie van Wijmen h eeft ook (m onde l ing) aangegeven da t e en derge l ijk e
bepa l ing ni e t go ed handh aafbaar is. Ook de provin ci es h ebben gro te vraag tek ens bij de
effec t ivi tei t en handh aafbaarhe id van derge lijke bepa l ingen .
De p ro vinc ies vragen in di t verband om i n de M emori e van Toe l ich t ing meer aa ndach t te besteden
aan de wijze van h andh aving van deze b epal ing en h i erover in overleg te treden me t de to t
h andhaving b evoegde instan ties.
P. 143-

He t B iodiversi tei tsverdrag wordt we l geno emd maar er wordt n ie t aangegeve n hoe er con cree t m e t
de ve rp l ich tingen ui t h e t verdrag wordt omgegaan . Indien soorten die n ie t onder e en b epaa ld
b esch ermingsregime (VRU HRL I Bon n / Bern) val len i n een slech te staa t van instandh o udi ng (k om en
te) verk eren dien en er maatrege len ge troffe n te k un nen wo rden . I n da t ge va l dien en
besch erm ingsb ep al ingen n iet b esch ou wd te worden a ls na tion a le kop . De p rovin cies worden
veran twoorde l ijk geste ld voor de u i tvoering van b e l eid gerich t op h e t beh oud van de b io logisch e
diversi te i t . He t instrum en t van een we tte lijke besch e rm ing k an h ie r n ie t worden gebru ik t . De
p rovincies zijn van men ing dat er e en basis in de we t dien t te zijn om ook deze soorten onder ee n
spe cifiek besch erm ingsregime te k unn en b rengen . Di t p un t is overigens oo k door de Comm issie van
Wijmen naar voren gebrach t .
P. 152

He t zon derme er doden van dieren wordt maa tschapp e l ijk e onaa nvaardbaar geach t, daarom wordt
er voor zo ogdieren , rep tie l en en amfibieen een verbod ingevoerd.

De p rovi ncies vragen zich of of

h e t doden van andere dieren we l maa tsch app e l ij k aanvaardbaar wordt geach t aangezien h iervo or
geen verbod ge ldt. In de We t di eren wordt verwezen naar de in trinsieke waa rde van a l le dieren .
Vo lgens de regering is di t ook u i tgangsp u n t van h e t regeringsb e leid. De p rovi ncies vragen h ier in de
M emorie van Toe l ich ting aandach t aa n te besteden en o ok aan te geven h oe h e t e . e . a . zi ch
verh oudt to t de G WWD (art ikel 3 6) , wel ke imm ers over a l l e dieren goa t.
P. 157

Hier wordt ve rme ld da t trek voge ls n ie t mogen worden b ejaagd tijdens de tre k naa r h un
n estplaa tsen . Een aan ta l soorten (bij voorb ee ld Grauwe gans, Wi lde eend en Hou tdu if) k omen zowe l
a ls s tandvoge l maar ook a ls doortrekker voor. Di t kan vragen oproepen . De p rovi ncies vrage n h ier
in de M em orie van To e l ich ting aan dach t aa n te besteden .
P. 160-161

In de toe l ich ti ng wordt vee l aandach t b es teed aan de WBE 's en maar erg weinig aan de
Faunabeh eereenh eden . Di t l eidt, samen me t de we t tekst tot ondu ide l ijk h eden over de

15

taak afbak ening . tussen de wi ldbeh eereenh eden en de faunabeh eereenh eden . Provin cies h ech ten
belong aan ee n i n tegrat e afweging en ee n maa tsch app e l ijk breed gedragen faunabeh ee r zoa ls di t
nu vorm h e eft gekrege n in de faunab eh eere enh eden en vragen dan o ok de ro t en taak van de
fa unab eh eereenh eden te h andhaven . De to el ich ting dien t zich da n o ok meer toe te sp i tsen op de
ro t van de faun abeheereen heden . Er wordt verwezen naar de (priva te) WBE Da tabank . In opdrach t
van versch i l lende provin ci es is er e ch ter ook een Faunaregistra tiesysteem (FRS) geb o uwd. Di t
systeem wordt h ier n ie t genoemd. Ge l et op de gevoe ligh eden rond deze twee systemen is h e t
verstandig om ze of a l lebei of geen van beiden te ben oemen .

P. 163

Verme ld wordt da t vo or Wi lde zwij nen een nu lstandbe leid zou Belden . Onder de h u idige we t
be treft h e t een besch ermde soort .

De afweging of er vo or deze soort een on th effi ng of een

vrijste l l ing ka n worden verle en d di en t te worden gemaak t door h e t b e voegd gezag (de provin ci es) .
De p rovincie kan dan ook be l e id vo eren m e t be trek k ing to t deze so ort . Er is op di t mom en t geen
sp rake van een algem een nu ls tandbe l eid.
In de MvT wordt meerdere ma len de rela tie tussen jach t en beh e er en schadebestrijding
benadruk t . Er wordt ve rme ld da t de leefgeb ieden voor wi lde zwijne n de M e in weg en de Ve luwe
zijn , da t de m in ister k an besl ui ten daa r de jach t n ie t te openen en da t de "goede stand " bu i te n
deze geb ieden de nu lsta nd is . Hi ermee wordt de provincia le b e le idsruim te bep erk t . Di t is n ie t i n
overeenstemm ing me t h e t ui tgangsp un t da t de provi n cies b evoegd die n en te wo rden voor h e t
gehe le faun abeh eer e n finan ciee l veran twoorde l ijk zij n voo r de ge vo lgen van h e t gevoerde beh e er.
He t zou dan ook aan de p rovi nci es overgela ten moe ten worden of zij vo or deze soort een
n u lstandbe l eid wi l le n voeren .
De provin cies vragen dan ook de passages o ver een n u lstandb e le id (bijvo orb ee ld ook op p . 1 6 6) u i t
de teks t te verwijderen .
P. 166

Hi er staa t verme ld da t he t aan provincies is om sch adebestrijding toe te staan door midde l van een
vrijste l l ing, of i n inciden te le geva l l en h e t verl enen van een on th effing . ` in inciden te le geva l len '
l ij k t er op te duiden da t een on th effing een u i tzo ndering di en t te b l ijven . He t is ondu ide lijk waar
di t vandaan kom t en h e t wordt o ok n ie t nader toege l ich t .

Di t l ij k t, wa t voge ls be treft, ni e t i n

overeenstem ming te zij n m e t de ui tgangsp un te n van de VRL (z ie ook he t `g idsdocumen t ' van de
Europese Comm issie) . . Di t is n ie t in o vereens temm ing m e t he t u i tgangsp u n t da t de p rovi ncies
b e voegd dien en te worden voor h e t geh e l e faunab eh eer en financiee l veran twoorde l ijk zijn voor de
gevo lgen van h e t gevoerde b eh eer. De k e uze vo or een vrijste l l ing of ee n on theffing zo u dan o ok
overgela ten moe ten wo rden aan de p rovincies. De p rovincies vragen dan ook de passage 'in
in cide n te le geva l l en ' u i t de toe l ich ting te verwijderen .
P. 1 68

Hier wordt verme ld da t om wil le van de op enba re vei l igh eid in h e t we tsvo orstel op l imi ta ti eve
wijze wordt bepaa ld in we lke geva l l en h e t geweer mag worden geb ru ik t waarbij wordt verwezen
naar artik e l 3 . 25 . Di t artik el b ep aa ld a l l een waarvoor h e t gewe er mag worden gebruik t . ' in we l ke
g eva l le n ' h eeft ook b e trekk i ng op ' waar ' . Di t is n ie t lim i ta tief b epaa ld. De provincies vragen
aandach t voor de vraag of/ in we lke geva l len h e t gebru ik va n h e t geweer op e n vanaf de ope nbare
weg is toegestaan . In de prak tijk is h i er nog vee l onduide lijk h e id over. De provin cies zien di t graag
in de we t of i n de gen oemde AM vB verdu ide l ijk t .

P. 169

i6

In de M vT wordt verwezen naar de jach t, terwij l h e t ge we er na tuurl ij k ook in h e t k ader van de
schadebestrijding door de grondgebru iker op z ijn gronden mag worden gebru ik t . Zie o ok
comm en taar bij artik e l 3 . 24 . G raag aandach t h ie rvoor.

p. 173

Hier wordt ve rme ld da t he t vangen, doden en verstoren van exo ten n ie t verb oden is. Ho e verh oudt
zi ch di t to t artik e l 3 6 van de G WWD (z ie ook opm erking b ij p . 2 9) ? Verdu ide l ij k ing in de M vT is
ge wenst.

p. 174

De pro vincies consta teren da t de toe l ich ting me t name gesch re ven is op dieren en n ie t ech t op
in vasie ve p lan tenso orten . M e t be trek k ing to t aqua tisch e soorten (zo we l dieren a ls plan ten) is er
een b elangrijke taak wegge legd voor wa terbeh e erders (bijvoo rb ee ld wa tersch app en) .

De

p rovin cies vragen dan o ok de rol van de wa terbeheerders in de M vT te no emen .

Te vens wordt er ge vraagd aan te ge ve n da t op basis van de zorgp l i ch tb epa ling o ok van ande ren kan
worden ve rwach t da t wordt opge treden tegen exo ten en da t de bes trijding van exo ten dus n ie t
a l leen e en veran twoorde lij kh eid van de p rovinci es b e treft .

P. 241

Hier staa t verme ld da t voor act ivi tei ten die op grond van art . 2 . 1 , derde l id, z ijn u i tgezonderd van
de omgevingsvergun n ingp l ich t Loch ee n omgevingsvergunn ing m oe t worden aange vraagd voo r de
na tuurac tivi tei t . Waar deze con clusie op is geb ase erd is n ie t du ide l ijk, de pro vi ncies kun nen di t
n ie t afl eiden u i t de (ge wijzigde) teks t van de Wabo .

In de M emorie van Toe l ich ting van de We t Na tu ur wo rdt aangege ve n da t (vo ora lsn og) wordt
ui tgegaan van h e t systeem van een ve rk laring van geen b eden k ing door h e t b e vo egde gezag (in de
m eeste geva l l en de p rovincie) . Een vo l l edige in t egra tie is vo orlopig nie t aan de orde . De h u idige
artik e len die de aan hak ing rege l en (art . 4 6b en art. 4 7b Nb- we t 1 9 98 en art . 75d va n de Ffw)
k ome n n ie t terug in h e t we tsvoorste l . A ls er een verk laring van geen bedenki ngen m oe t worden
verle end zal di t dus i n h e t B or gerege ld mo e ten worde n . lk l ees h ier n ie ts over terug .

Wie wordt er nu b evo egd gezag? In begi nsel B & W van de gemeen te waar h e t proj ec t in h oofdzaak
worden u i tgevoerd (art. 2 . 4 Wabo) . Ook in dien er a l leen na tuurasp ec ten zouden spe l en . Di t is
na tuurl ijk n ie t in overe enstemm ing me t de doe lste l l ingen van deze we t . In de M vT wordt ook
aangegeven da t de vere is te inh o ude l ijk e desk undigh e id bij de geme en ten on tbreek t. He t
we tsvoorste l vo orzie t n i e t in wijziging van artike l 2 . 4 . Wabo . Of is h e t de bedoe l ing di t bij AM vB te
rege len? De M vT zeg t h ier ni e ts over. . .

We lke p ro cedure is van toepassing? Nu is di t de u i tg eb re ide omda t er een wgb aa ngevraagd moe t
worden . Wordt di t da n straks de regu l iere? In de M vT word t h ier n ie ts over gezegd. He t
we tsvoors tel voorz ie t in e l k geva l n ie t in aa npassing van artik e l 3 . 1 0 van de Wab o . He t is we t
vreemd da t in h e t ene ge va l (b ij samen l o op me t een andere ac tivi te i t) de u i tgebre ide, en in h e t
ande re geva l (a l er al leen vo or de na tu urac tivi te i t een vergunn ing wordt verleend) de regu l iere
p rocedure m oe t worden gevo lgd. In b e ide geval len kan er immers sp rak e zijn va n ac tivi te i te n me t
be langrijke m i l ieugevo lgen .

B ovendien is de besl isterm ijn bij de regu l iere p rocedure in vee l

geva l len te kort. De besl isterm ijn in de We t na tuur is n ie t voor nie ts op dertie n wek en geste ld
(me t moge l ijkh e id van verlenging) .

17

P. 202/203
He t h oofdstukj e over de bes tuurlijke las ten is e rg sum m ier. Ui t de toe l ich ting b l ijk t nie t waar is de
sch a t ting van 8 to t 9 m i ljoen euro op is gebaseerd. De p rovincies verzoek en de M vT op di t pun t te
verdu idel ij ken .
P. 203
Door h e t PBL is onderzo ch t wa t de gevo lgen van he t onderh an de l ingsak k oord (en dus ook van deze
we t) h eeft voor de na tuurk wa l i tei t. Hieri n wordt o . a . geste ld da t h iermee waarsch ij n l ij k n ie t
vo ldaan wordt aan de (Na tura 2000) doe lste l l ingen . De provin cies verzoeken h ie r in de M vT op in te
gaan .
Artikelsgewijze toelichting:
Artikel 1.1
Eerste lid:
Exoten:
He t b l ijft vo or de provin cies on dui del ijk we lk e so orten h ier on der va l l en . Er wordt gekozen voor
een 'pragma tisch e op lossing ' waarb ij wordt verwezen naar soorten die onder de Ffw werden
besch o uwd als 'exo o t ' . De Ffw kende h e t b egrip exo o t ech ter nie t . De provin cies vermoeden da t di t
to t de nodige discussies en rech tszak en za l l eide n ( 'waarom is de Nij lgans een exoo t en de fazan t
n ie t? ') . He t is vers tan dig da t hie r obj ect ieve cri teria voor k omen, bijvoorb ee ld h e t aan ta l jaren da t
de soort zich in Nederland heeft gevestigd.

i8

Reactie provinciale contactgroep onderdeel gebieden op Wet natuur (versie 28 oktober 2011)

1. Belangrijkste punten:

1.1 Bevoegdheden en verantwoordelijkheden onduideliik en niet in evenwicht met middelen

In het wetsvoorstel vindt een verschuiving van de verantwoordetijkheden ptaats van het Rijk naar de
provincies. Deze verschuiving is echter niet in overeenstemming met de inhoud van het
onderhandelingsakkoord tussen het Rijk en het IPO. De provincies worden ongeclausuleerd de
eindverantwoordetijke voor het uitvoeren van de Europese doelen. Zo moeten PS bijvoorbeeld zorg
gaan dragen voor een samenhangend beteid, gericht op het behoud en duurzaam beheer van de
biologische diversiteit in hun provincie; artikel 1.6, eerste lid wetsvoorstel. Een dergelijk artikel is
te vaag en ruim van omschrijving; het is niet duidelijk welke verantwoordetijkheden daarmee
daadwerkelijk over komen naar de provincies. Er zitten qua duidetijkheid en zekerheid over de
bevoegdheid en verantwoordelijkheid een aantat "fosse eindjes" in het wetsvoorstel. Daarnaast
volgen de wetsteksten niet de (Memorie van Toelichting) van het onderhandelingsakkoord,
aangezien er in het akkoord "slechts" uitvoeringsverplichtingen zijn neergelegd welke in de
wetsteksten zijn vertaald in resultaatsverplichtingen voor de provincies.

Ondanks de ruim en vaag omschreven bevoegdheden en verantwoordetijkheden is het at wet
duidelijk dat de provincies niet (voldoende) financiele middelen krijgen om uitvoering te geven aan
die bevoegdheden en verantwoordelijkheid. De provincies worden namelijk flink gekort op de
financiele middelen gerelateerd aan natuurbeheer (EHS).

De grotere verantwoordelijkheid en de beperktere financiele mogelijkheden moeten tevens in het
Licht gezien worden van de achterstand die is opgelopen met het uitvoeren van de Habitatrichtlijn
en Vogelrichtlijn. Sommige gebieden hadden vanaf 1994 beschermd moeten worden. Dat is echter
verzuimd, waardoor Nederland met een achterstand kampt van het uitvoeren van de richtlijnen
voor in ieder geval de periode van 1994-2005 (dat is de datum van invoering van de
Natuurbeschermingswet 1998. Er zijn effecten die met terugwerkende kracht gerepareerd moeten
worden, maar daar krijgen de provincies de middelen niet voor.

Voorstel IPO:

•

De bevoegdheden en daaruit voortvloeiende verantwoordetijkheden die via het wetsvoorstel
naar de provincies worden overgeheveld, moeten duidelijk zijn en niet voor meerdere uitleg
vatbaar. Het moet duidelijk zijn welke concrete verantwoordetijkheden naar de provincies
worden overgeheveld en op welke concrete nalatigheden de provincies dientengevolge
kunnen worden aangesproken.

•

De bevoegdheden en verantwoordetijkheden in het wetsvoorstel dienen in overeenstemming
gebracht te worden met de afspraken in het onderhandelingsakkoord zoals gesloten tussen
het Ministerie en de provincies. De provincies worden in het wetsvoorstel afgerekend op het
resultaat en niet op de wijze van uitvoering.

•

De provincies willen dat het Rijk in kaart brengt welke problemen de late (en mogelijk in de
toekomst onjuiste) implementatie van de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn voor het behalen
van de Natura 2000 doelen tot gevolg heeft, zowel ten aanzien van het realiseren van alle
natuurdoelen als alle administratieve verplichtingen (o.a. boetes) en dat het duidelijk wordt
hoe en wanneer deze problemen hersteld gaan worden.

19

* 1.2 Verschuiving van vergunningverlening (pro actief) naar handhaving (re actief)

Door middel van het wetsvoorstel vindt een verschuiving plaats van vergunningverlening naar
handhaving. Dat is een verschuiving van pro actief optreden naar reactief optreden. De
verantwoordelijkheid en de bewijslast verschuiven van de initiatiefnemer naar de provincie. Dit
komt doordat de verslechteringstoets en het "lichte" vergunningenregime komen te vervallen ten
gunste van de aanschrijvingsbevoegdheid. De verslechteringstoets maakt het voor provincies
mogelijk om alle projecten met een mogelijk klein effect direct in beeld te krijgen, zodat
bijgestuurd kan worden en de activiteit zo vormgegeven kan worden dat deze past binnen de
natuurdoelen.

Het voorstet om de "verslechteringstoets" uit de wet te schrappen, is in tegenstrijd met de
voorstellen van de commissie Elverding. Het behouden van een dergelijke toets vooraf is juist in lijn
met de voorstellen van die commissie nu daardoor het overleg vooraf (dat wit zeggen voordat een
aanvraag wordt ingediend) ptaatsvindt in plaats van achteraf. Het vroegtijdig betrekken van
iedereen en dus overleg vooraf in plaats van achteraf is ook een tendens die in de nieuwe
Omgevingswet is opgenomen. Het voorstet vanuit het IPO is dan ook om een voortoets te handhaven
in het wetsvoorstel. Het is niet noodzakelijk om een vergunningsplicht aan deze toets te verbinden,
een bestuurlijk rechtsoordeel is voldoende. Een bestuurlijk rechtsoordeel is niet vatbaar voor
bezwaar en beroep. Als tijdens een voortoets blijkt dat effecten optreden, kunnen maatregelen
genomen worden overeenkomstig artikel 2.4, eerste lid, van de nieuwe Natuutwet. Het idee achter
deze voortoets is dat dit faciliterend is naar de aanvrager toe, terwijl tevens lastenverlichting
optreedt door het Eaten vervallen

van

de vergunningplicht die aan

de huidige

"verslechteringstoets"is verbonden.

Indien het opnemen van een voortoets in het wetsvoorstel niet mogelijk is, dan moet een
meldingsplicht worden ingevoerd zodat de provincies greep kunnen houden op alles wat er in het
veld gebeurt.

De verschuiving van vergunningverlening naar handhaving, zoals deze plaats zal vinden bij
implementatie van dit wetsvoorstel leidt tot de volgende effecten:

1. Rechtsonzekerheid: optreden vindt plaats nadat een activiteit is uitgevoerd en er toch
effecten btijken te zijn. Dit is een risico voor de initiatiefnemer; deze moet uitgevoerde
activiteiten ongedaan maken en daarvoor kosten maken.
2. Stijgende kosten. De onduidelijkheid van de wet leidt tot meer fouten en dus mogelijk tot
meer schadeclaims van initiatiefnemers. Daarnaast lopen initiatiefnemers het risico dat
uitgevoerde activiteiten teruggedraaid moeten worden (bijvoorbeeld het terecht Eaten
afbreken van een reeds gerealiseerde stal welke effecten blijkt te hebben). Bovendien zijn
meer personele kosten en meer onderzoekskosten voor de provincie aan de verschuiving
verbonden.
3. Verlies van efficiency: de vergunningenprocedures in de huidige Nb-wet hebben tot
voordeel dat de effecten die optreden vooraf kenbaar zijn, en dat effecten geminimaliseerd
of ongedaan gemaakt kunnen worden doordat in het vooroverleg bijgestuurd kan worden op
de uit te voeren activiteit (bijvoorbeeld het afdwingen van het plaatsen van luchtwassers).
De programmatische aanpak van handhaving wordt moeilijker.

20

Het afbreukrisico van de wet neemt door bovenstaande effecten toe en het draagvlak voor de wet
(en de natuurbescherming) neemt af, doordat het stilleggen van een activiteit vaak de media zal
halen.

Het wetsvoorstel legt de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de Europese Richtlijnen bij de
provincies (zie 1.1.). De provincies kunnen echter "slechts" toetsen of de wijziging van de activiteit
een significant effect heeft of niet. Er kunnen geen nadere regels worden opgesteld. De
vergunningverlening kan daardoor niet grbeuikt worden om de instandhoudingsdoelen dichterbij te
brengen en om een verdere verslechtering van het gebied te voorkomen.

Voorstel IPO:

• Een voortoets in de wet houden.
• Indien de voorgestelde voortoets niet in de wet wordt opgenomen, willen wij een
meldingsplicht. Toevoegen artikel 2.4a, eerste lid: "Het is verboden

om zonder

voorafgaande schriftelijke toestemming van GS handelingen te verrichten in een Natura
2000 gebied die significante effecten hebben voor de in dat gebied aangewezen soorten of
habitats". Het tweede lid zondert activiteiten in een beheerplan,

of een

omgevingsvergunning uit.
• Provincies de mogelijkheid geven om binnen het vergunningenregime nadere regels op te
stellen en te hanteren, zodat de vergunningenprocedure ook kan worden gebruikt als
instrument om de instandhoudingsdoelstellingen dichterbij te brengen en om passende
maatregelen te nemen met het doel verdere verslechtering van het gebied te voorkomen.
Dit voorkomt dubbele procedures en leidt dus tot een lastenverlichting. Nu worden er extra
eisen gesteld en bestaat er in sommige povincies een meldingsplicht op grond van de
stikstofverordening. De eisen van de verordening kunnen niet in een vergunning worden
opgenomen (dat zou bovenwettelijk zijn) en dus zouden nadere eisen een uitkomst kunnen
bieden.

* 1.3 Verantwoordelijkheid voor toetsen aan buitenlandse Natura 2000-gebieden

Het huidige wetsvoorstel (artikel 2.7, tweede lid, in combinatie met artikel 1.1, eerste lid, de
definitie van `Natura 2000-gebied') betekent dat provincies verantwoordelijk worden voor
vergunningverlening voor de effecten van initiatieven op buitenlandse Natura 2000-gebieden. Het is
onzeker wat dit precies betekent, maar de gevolgen op bestuurlijk, financieel en sociaal vlak
kunnen erg groot zijn (Eems-arrest). Deze gevolgen moeten vooraf uitgezocht worden, voordat deze
verantwoordelijkheid naar de provincies komt. Daarbij moet worden bekeken of het wenselijk is dat
provincies hier verantwoordelijk voor worden en hoe we ermee omgaan als in Belgie en Duitsland
hele andere regelgeving geldt (milder of strenger). De tekst van het wetsvoorstel moet worden
aangepast op de uitkomsten van dat traject.

Voorstel IPO:
•

De verantwoordelijkheid voor het toetsen aan de buitenlandse Natura 2000-gebieden niet
overdragen dan nadat onderzocht is wat hiervan de gevolgen zijn op bestuurlijk, financieel
en sociaal vlak.

• Daarna moeten er aparte afspraken komen tussen het Ministerie en de provincies waarvoor
dit geldt. Per gebied zal gekeken moeten worden wat de gevolgen zijn en welke afspraken
daarover gemaakt kunnen worden.

21

* 1.4 Wel of geen vergunningplicht stikstofdepositie gelijk aan of onder 7 december 2004

Op 7 september 2011 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geoordeeld dat
artikel 19kd van de Natuurbeschermingswet 1998 niet inhoudt dat er geen vergunningplicht is voor
stikstofbronnen die in depositie op een Natura 2000-gebied gelijk blijven of afnemen ten opzichte
van de datum 7 december 2004, ook niet als stikstof het enige potentiele effect is. Staatssecretaris
Bleker van ELEtI heeft in een brief van 28 september 2011 laten weten dat het handhaven van de
vergunningplicht in de situatie van artikel 19kd van de Nb-wet leidt tot overbodige administratieve
handelingen en dat de regering op korte termijn met een voorstel zal komen om de wet op dit punt
te verduidelijken.

Daarbij moet tevens duidelijk worden gemaakt hoe mitigerende maatregelen hierin passen.
Specifiek in de situatie dat de toename van stikstofdepositie door middel van bijvoorbeeld salderen
(al dan niet via een depositiebank), dusdanig gemitigeerd wordt dat de stikstofdepositie op een
Natura 2000-gebied afneemt ten opzichte van 7 december 2004, is het de vraag of er sprake is van
een vergunningplicht. In de Natuurbeschermingswet 1998 lijkt deze situatie te vallen onder het "in
samenhang met voor die activiteit getroffen maatregelen" van artikel 19kd van deze wet, maar de
gehanteerde terminologie is niet duidelijk. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
oordeelt bovendien dat mitigerende maatregelen pas genomen kunnen worden in het kader van een
passende beoordeling. Het is de vraag of een eventuele opvatting dat er geen sprake is van een
vergunningplicht na een dergelijke mitigatie, niet in strijd is met de plicht dat een nationale
instantie de passende beoordeling moet controleren en inspraakmogelijkheden voor derden moet
bieden, zoals verwoord in artikel 6, derde lid, van de Habitatrichtlijn. Daarnaast is het wenselijk
dat het een en ander duidelijker in de wet wordt verwoord (met name bij gebruik van een
depositiebank). Termen als "in samenhang met voor die activiteit getroffen maatregelen" bieden
die duidelijkheid niet.

Voorstel IPO:

•

De provincies willen zo spoedig mogelijk duidelijkheid. Niet alleen in de Nb-wet, maar ook
in de Wet natuur. Het is daarbij van belang dat het regime niet in strijd is met de
bescherming van Vogelrichtlijngebieden die eerder zijn aangewezen dan 7 december 2004.
Op basis van de Habitatrichtlijn waren die gebieden namelijk at eerder beschermd.

•

De provincies willen de peildata opgenomen zien in de wet.

22

2. Overige punten

* 2.1 Opnemen definities ter verduidelijking van de wet

Het wetsvoorstel is voor burgers minder duidelijk omdat begrippen zoals 'project' en 'significant'
niet zijn gedefinieerd en andere zaken wet zijn gedefinieerd in de tekst, maar niet in het lijstje van
definities. Hieronder staan een aantal genventariseerde voorbeelden.

Voorstel IPO:
• Definities van het begrip 'project' (aansluiten bij de voormalige Europese m.e.r.-richtlijn,
zoals in de jurisprudentie wordt gedaan) en het begrip 'significant' opnemen in de wet.
Mocht dat laatste niet mogelijk zijn, dan handvatten in de wet opnemen om te kunnen
bepalen wanneer iets significant is.
• Definitie toevoegen van het begrip "eigenaar ": "degene, die in de kadastrale registratie als
eigenaar staat vermetd, met dien verstande dat indien op een onroerende zaak een
eeuwigdurend recht van erfpacht of beklemming rust, daaronder wordt verstaan de
erfpachter of de beklemde meier, en dat bij onroerende zaken die niet aan een eeuwig
durend recht van erfpacht, een recht van vruchtgebruik, of een recht van opstal zijn
onderworpen, daaronder mede zijn begrepen degenen die in de kadastrale registratie als
erfpachter, vruchtgebruiker, of opstalhouder staan vermetd, een en ander voor zover niet
de rechtstoestand is gebleken een andere zijn dan de kadastrale registratie aangeeft".
• Definitie toevoegen van "prioritaire soort": "als prioritair aangeduide soort in bijlage II van
de Habitatrichtlijn".
• Definitie toevoegen van "prioritaire (habitat)type": "als prioritair type aangeduide
natuurlijke habitat in bijlage I van de Habitatrichtlijn.
•

Ten aanzien van de bevoegdheidsverdeling van Natura 200 gebieden wetke geheel of
gedeeltelijk in beheer zijn bij het Rijk moet een duidelijke omschrijving komen van de
bevoegdheden. Nu worden verschillende beschrijvingen gehanteerd. Bij de beheerplannen is
gebleken dat dit een probleem oplevert voor het toeschrijven van bevoegdheden of het
bepalen van de taakverdeling.

• "Natuurlijke kenmerken"
•

Er ontbreken definities in het stuk bij definities, terwijt deze wet zijn opgenomen in de
betreffende artikelen. Het zou handig zijn als deze ook in de definitie-lijst worden
opgenomen

* 2.2. Leesbaarheid en (juridische ) duidelijkheid c.q. zekerheid:

De wet zou een stuk leesbaarder worden als de definities genummerd zouden worden. Bepaalde
artikelen zouden leesbaarder worden als een bevoegdheid of een regel genoemd wordt, zonder
verwijzing naar allerlei artikelen waarin die bevoegdheid genoemd wordt (expliciet voorbeeld
artikel 1.3, eerste en tweede lid).

Artikel 1.3.3. laat de vraag open over de plaats van het effect. Het is op grond van de lezing van dat
artikel mogelijk dat vteermuizen en vogels die door heel Nederland trekken schade kunnen
ondervinden van een project (bijvoorbeeld een windmolenpark in een provincie).

Het is wensetijk

om wettelijk voor te schrijven dat een aanwijzings-, intrekkings-,

of

wijzigingsbesluit niet alleen vergezeld gaat van een kaart met de begrenzing van het Natura 2000
gebied, maar ook van een toelichting op het besluit.

23

Voorstel IPO:

•

De wettekst beoordeten op leesbaarheid, duidelijkheid en consistentie.

• Wijziging artikel 1.3.3. : "In geval projecten of activiteiten nadelige gevolgen hebben voor
een geheel of gedeeltelijk in een andere provincie gelegen Natura 2000 gebied, dan wel
voor dieren of planten van een bij of krachtens deze wet beschermde soort, in het geval
voor dieren die optreden wanneer die dieren zich bevinden in een andere provincie, nemen
gedeputeerde staten geen besluiten als bedoeld in het eerste, onderscheidenlijk tweede lid,
dan in overeenstemming met gedeputeerde staten, onderscheidenlijk provinciale staten van
die andere provincies". Of aanpassen van de Memorie van Toelichting en dit duidelijk
maken.
• Wijziging artikel 2.1., lid 3 en 7: "....waarop de begrenzing van het desbetreffende gebied
nauwkeurig is aangegeven alsmede een toelichting".

*2.3. Geen verwijzingen opnemen naar losgekoppelde andere discussies:

In de Memorie van Toelichting bij de wet worden de uitvoeringsdiensten genoemd (p. 127). De
discussie inzake de uitvoeringsdiensten staat, wat de provincies betreft, los van de invulling van de
nieuwe Natuurwet. Die decentralisatie is nu niet de discussie. De natuur is een kerntaak van de
provincies en dat moet dus ook zo verwoord worden in de stukken.

• Weghalen verwijzingen naar uitvoeringsdiensten uit teksten.

* 2.4. Vasthouden aan huidige termijnen in de wet:

Artikel 5.1., eerste lid, geeft aan dat de beslistermijn dertien weken is en dat deze met eenmaal
zeven weken verlengd kan worden (lid 2). Dit is een verkorting van de bestaande termijnen in de
Nb-wet, met zes weken. De termijn in de huidige wet (dertien weken inclusief eenmaal verlenging,
dus 26 weken) is echter al krap.

• Handhaven van de termijn van tweemaat dertien weken.

* 2.5. Koppeling aan de Wabo

Op basis van de artikelen 2.7., vierde lid, en 10.7 wordt de keuze om een aparte Nb wet vergunning
aan te vragen (los van de Wabo) opzij geschoven. Dit is onwenselijk. Het is wenselijk om de
mogelijkheid tot het apart aanvragen van een Nbwet vergunning te behouden naast de procedures
van de Wabo. Dit Levert namelijk een kostenbespraing op, in die zin dat bij

de

omgevingsvergunningaanvraag reeds leges worden geheven (en betaald dienen te worden) terwijl
dan nog niet duidelijk is of een activiteit op basis van de Nbwet haalbaar is of niet.

• Handhaven vasthouden aan de losgekoppelde Nbwet vergunning.

* 2.6 Afstemming Rijk en provincies:

In artikel 1.7, tweede lid, wordt gesteld dat bij of krachtens algemene maatregelen van bestuur
regels gesteld kunnen worden over de verstrekking van gegevens door GS aan de Minister.

24

Voorstel IPO:

• Deze regels moeten worden vastgesteld in overeenstemming met de GS van de provincies,
omdat het redelijk moet zijn wat geeist wordt van provincies in relatie tot de internationate
verptichtingen en rapportages.

* 2.7. Afstemming met PS andere provincies

Als PS van de ene provincie een verordening maken of wijzigen, moet dit worden afgestemd met PS
van andere provincies. Dit is een groot nadeel voor de provincie die een verordening maakt of
wijzigt. Dan moet dit door PS van meerdere provincies (soms van drie of vier verschillende
provincies) worden goedgekeurd. Dat is een tijdrovend en formalistisch proces en daarom is dit
geen werkbare situatie. Afstemming met GS van de andere provincie is werkbaarder. Er is tevens
onduidelijkheid ten aanzien van de niet provinciaal ingedeelde gebieden.

Voorstel IPO:

• Afstemmen van de verordening van de ene provincies met andere provincies via GS van de
andere provincies laten lopen.
• Het toevoegen van afstemming slechts bij nadelige gevolgen (is gedaan, volgens het
Ministerie van EL EtI)
• Het maken van verordeningen moet kunnen worden gedelegeerd van PS aan GS (wordt
aangepast, volgens van Ministerie ELEt I)
•

De onduidelijkheid die bestaat ten aanzien van de niet provinciaal ingedeelde gebieden
moet worden opgeheven.

* 2.8 Be lang:

Artikel 41, eerste lid, van de huidige Nb-wet bepaalt dat het belang van de aanvrager moet zijn
gemotiveerd in de aanvraag van vergunningen bedoeld in de artikelen 16 en 19d Nbwet. In het
wetsvoorstel is het begrip "belang" echter niet opgenomen. Dat staat in de weg van de in artikel
3:2 Awb aan het bestuursorgaan gerchte opdracht om bij de vereiste zorgvuldige voorbereiding van
een besluit de nodige kennis te vergaren omtrent de relevante feiten en de of te wegen belangen.
Het ontbreken van een concreet belang kan thans een reden zijn om de aanvraag te weigeren. Als
bijvoorbeeld een veehouderij een uitbreiding aanvraagt en de uitvoerbaarheid daarvan is niet
aangetoond dan kan het vergunnen van die uitbreiding de rechten van derden schaden. Nu op grond
van jurisprudentie duidelijk is dat vergunde ruimte mag worden betrokken bij saldering is er - ook
met het oog op een eerlijke toepassing van de PAS - aanleiding om methet weggeven van
"verhandelbare" rechten zorgvuldig om te gaan.

Voorstel IPO:

• In artikel 2.7, derde lid, van het wetsvoorstel tussen "Gedputeerde Staten verlenen een
vergunning als bedoeld in het tweede lid uitsluitend"en "indien is voldaan aan artikel 2.8"
invoegen "aan een belanghebbende". In artikel 1, sub 1, na "initiatiefnemer" opnemen
"belanghebbende"

25

* 2.9 Zorgplicht:

Artikel 1.8. bevat een voor ieder geldende zorgplicht. Er zou echter beter een artikel komen
waarbij de plicht ontstaat dat bij het vaststellen van een plan door een bestuursorgaan om rekening
te houden met de zorgplicht.

Voorstel IPO:

• Toevoegen lid: "Het bestuursorgaan houdt bij het vaststellen van het plan, dat gelet op de
instandhoudingsdoelen voor een Natura 2000 gebied, de kwaliteit van de natuurlijke
habitats en de habitats van soorten in dat gebied kan verslechteren of een significant
verstorend effect kan hebben op de soorten waarvoor het gebied is aangewezen, ongeacht
de beperkingen die terzake in het wettelijk voorschrift waarop het berust zijn gesteld,
rekening: a. met de gevolgen die het plan kan hebben voor het gebied en b. met het op
grond van artikel 2.3. of artikel 2.10 voor dat gebied geldende beheerplan voor zover dat
betrekking heeft op de instandhoudingsdoelstelling".

* 2.10 Overgangsrecht

Het is niet duidelijk dat vergunningen die zijn verleend op grond van artikel 16
Natuurbeschermingswet 1998 voor de gebieden die enkel beschermd natuurmonument zijn, met de
Wet natuur komen te vervallen.

Voorstel IPO:

• In het overgangsrecht opnemen dat vergunningen die zijn verleend op grond van artikel 16
Nb-wet voor de gebieden die enkel beschermd natuurmonument zijn, met de Wet natuur
komen te vervallen.

* 2.11 Compensatie

Artikel 2.8. verbindt Been eisen aan de termijn voor het realiseren van de compensatie. Dit is
ongewenst.

Voorstel IPO:

• Voor zover compenserende maatregelen worden voorgeschreven met het oog op het behalen
van de doelstellingen in artikel 2.1., vierde lid, onderdeel a of b. dient het met deze
maatregelen beoogde resultaat te zijn bereikt op het tijdstip waarop de significante
gevolgen als bedoeld in artikel 2.7, tweede lid, zich voordoen, tenzij kan worden
aangetoond dat deze gelijktijdigheid niet noodzakelijk is om de bijdrage van het betrokken
gebied aan Natura 2000 veilig te stellen.

26

* 2.12 Markering Natura 2000 gebieden

Artikel 2.6, tweede lid, bepaalt nu dat GS bebording kunnen laten aanbrengen. Dit graag aanpassen
naar een verplichting. Het is wenselijk dat er een uniforme markering komt van Natura 2000
gebieden. Denk aan verbodsborden: "verboden toegang artiket 2.5. Wet natuur", maar ook de
deelgebieden met gedeeltelijke openstelling of informatiepanelen over de status van het Natura
2000 gebied.

Voorstel IPO:

• Wijzig tekst: "GS zullen (eenduidige) bebording aan laten brengen"

* 2.13 Plandichtheid

Er ontstaan een groot aantal nieuwe plannen (artikelen 1.5. tot en met 1.9) waarvan het onduidelijk
is wat de (juridische) status is en hoe zij in verhouding staan tot elkaar. Het is onduidelijk in
hoeverre provincies zich hebben te houden aan de natuurvisie, dus welke verantwoordetijkheden
daar voor de provincies uit voortvtoeien.

Voorstel IPO:

• Duidelijkheid krijgen over de reikwijdte en juridische status van de plannen genoemd in
artikelen 1.5 tot en met 1.9.

*2.14 Onduidelijkheid status Visserijwet

De Visserijwet wordt op een aantal punten uitgezonderd van deze wet. Aanvullend speett het
zogenaamde "visrecht" een belangrijke rot bij de bepaling inzake het beperken van de toegang tot
het gebied. Er kunnen ten aanzien van die beperking uitzonderingen gmaakt worden voor "degenen
die krachtens een zakelijk of een persoonlijk recht" het genot hebben van de zaak". Dit staat nu in
het wetsvoorstel in artiket 2.5.m eerste lid. Voor de binnenvisserij geldt dat de eigenaar van de
ondergrond van een water (veelal) ook eigenaar is van het visrecht. In de meeste gevallen verhuurt
de eigenaar van het visrecht dit recht aan een hengelsportvereniging of een beroepsvisser. Deze
laatste worden daarmee visrechthebbende. Een huurder heeft de mogelijkheid om een ander te
laten vissen onder zijn of haar verantwoordelijkheid. Daartoe geeft de huurder schriftelijke
toestemmingen uit. Als de toegang moet worden verboden of beperkt, omdat dat nodig is gelet op
de instandhoudingsdoelstellingen is thans beperking van deze persoonlijke genotsrechten van
(onder-)huurders en visrechthebbenden evenmin mogelijk. Een voorbeeld is het Beluit van de
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 19 maart 2009, waarbij de toegang beperkt
is en de rust in delen van het gebied van cruciaal belang is gezien de doelstellingen. Beroepsmatige
activiteiten zijn in het gebied toegestaan, onder de verlening van een vergunning op grond van de
Nbwet dus niet via een vrijstelling op het verbod.

27

Voorstel IPO:

• Duidelijkheid over hoe en waarom uitzonderingspositie Visserijwet.
•

De toegangsbeperking eveneens laten gelden voor hobby- en beroepsmatige visserij op basis
van bedoeld persoonlijke genotsrechten. De bescherming van een persoonlijk genotsrecht
mag niet zover gaan dat deze voor de instandhoudingsdoelen van een gebied nodige
maatregel niet geldt voor een bepaalde beroepsgroep. In artikel 2.5, tweede lid de zinsnede
'of persoonlijk recht' schrappen.

*2.15 Bevoegdheidsverdeling

Artikel 7.2, lid 2 onder d. Als je wordt aangewezen om toezicht te doen, moet je ook de
bevoegdheid hebben om bestuursrechtelijk op te treden. Onduidelijkheid kan ontstaan bij de
artikelen 3.6, 3.18, 3.19, 3.24, 3.25, 3.26 lid 8 en 9 (jacht, beheer en schadebestrijding).

Voorstel IPO:

• Maak Gs bevoegd voor toezicht en handhaving van de Wet natuur, met uitzondering van
voorschriften mbt:

-Cites
-hout artikel 4.7 en 4.8
-vangen en of doden van walvissen (artikel 3.33)
-de regeling gebaseerd op het huidige besluit Vergunningen Natuurbeschermingswet

28

Art i ke l

tekst

N i e uwe tekst

4. 1 .f

weg b ep lanti ng e n ,

We g be p la nti n g e n e n

b ep la nti n g e n ta n gs

e en rij i ge be p la n ti n g e n

wa te rwege n e n

ta n gs

ee n rij i g e be p la n ti nge n
tang s
land bouwg ro n de n ,
vo o rzove r b estaand e

la n d bo uwg ro n d e n ,
voo rzove r b estaa n d e
uit p o p u li e ren e n
wi lge n , e n

ui t p o p u li e re n e n

to e l ich ti n g
I PO i s voo rsta nd e r van
h et g e he e l we g la te n
va n dit a rti ke l . D i t
ko mt d e
ove rzi chte lij kh ei d va n
d e wet te n g oe d e e n
bepe rkt d e
ui tzo n d e ri nge n .

wi lg e n , e n

Moc h t het a rti ke l
b lij ve n :
D e to evo egi n g
wate rwege n bete ke n t
d at ze e r vee l
lij nvo r m i g e e le m en ten
o pee ns ni et m ee r
o n d e r d e wet va l len . E r
i s g ee n di re cte
n oodzaa k o m d i t n u toe
to voe g e n .

Als d eze toevoe gi n g
we t b lij ft , d a n
"wate rweg e n "
d efi n i e re n i n a rti ke l
1 .1
4. 1 .g

h et p eri o di e k velle n

Weglate n bij 4 . 1 ,

D i t a rti ke l p a st n i et

van g ri end - e n h a kh o ut

to evoeg e n bij 4 . 2 ,

goed o nd e r 4 . 1 . D e

bijvoo rbe e ld i n de vo rm

led e n a t / m g zij n

4 . 2 . 5 H et ee rste li d i s

o n de r d e wet va l le n .

ni et van toe passi n g o p

S u b g . i s ee n

het pe ri o di ek ve lle n

h a nd e li n g .

va n g ri e n d e n ha kho ut

D aa rn a ast i s h i e r

h o uto psta n d en d i e n i et

s p ra ke va n ` ve llen '
g e let o p d e d efi n i ti e
(a rt 1 . 2 ) m ag dit oo k
rooi en zij n , waa rdo o r
j e i n ee n v ree m d e
sit u ati e te rec ht ko mt .
Er kan di sc ussi e
ontstaa n ove r h et a l
d a n ni et bestaa n va n
ee n he rp la n tp lich t a ts
h et hakh o ut teni et
gaat . Ve rd er i s o p d eze
m an i e r ook h et

29

kapve rbo d ni et va n
toepassi n g . Oo k d at i s
v reem d .

D aa ro m i s het bete r
d eze to e t e voe ge n a a n
4.2.
4. 3 . 4

G ed e p u te e rd e staten
ku n ne n o nt h effi n g

" G e d e p utee rd e Sta ten

Re d a cti e va n h et

ku n n en , i n afwij ki n g

a rti kel i s e rg

va n het be p a a ld e i n h et

i n g ewi kke ld . D e

li d te n b e h o eve van

ee rste li d , toest em mi n g

bed o e li ng i s o m hi e r

h e r be p la nti ng op e e n

ve r le ne n voo r va n

co m pe n sati e o p a n d e re

h e rp la nt o p an d e re

g rond m oge lij k te

g ro nd , i nd i e n d eze

m a ke n .

ve r le n en va n h et
be paa ld e i n h et d e rd e

a n de re g ro nd , i n d i en de
he rb e pla n ti ng
vo ld o et aan bij

he r be p la n ti n g vo ld oet
p rovi n ci a le ve ro rd e ni n g
aa n bij p rovi n ci a le
g este lde rege ls .
ve ro rd e n i ng g este ld e
reg e ls , en o p
b os bo uwku ndi g
ve rantwo ord e wij ze
p laatsvi ndt .

4. 3 . 3

P rovi n ci a le state n
kun ne n bij p rovi n ci a le

P rovi n ci a le staten [. . . ]

N ay d e aa n p a ssi ng va n

bed o e ld i n het e e rst e

4 . 3 . 4 i s d eze

en vi erde li d

aa n passi ng nod i g

ve ro rd e ni n g reg e ls
ste llen ove r d e
b os bouw ku nd i g
ve rantwo o rd e wij ze va n
h e rb ep la n ti ng , be d o eld
i n h et ee rste li d .
Toevo eg e n li d

4. 3 . 8 . De

H et i s va n b e la n g te

rec h t heb b e nd e van d e

voo rkom e n d a t

g ro nd waa ro p e en

bo s pe rce len n a d e ka p

h o uto pstan d staat of

tij d e lij k o nei g e n lij k

wa a ro p e e n

g e b rui kt wo rd e n . Zo

h e r p la n t p li c h t ru st ,

zij n e r voo rb ee ld e n va n

laat h an d e li n ge n

m ai ste elt , b e mesti n g ,

achte rweg e d i e n ad eli g

veeb ewei d i n g , etc . D i t

zij n vo o r d e

b re n gt ove r h et

ho uto psta n d of ee n

a lgem ee n g rote

bo sbo uwku n di g

eco logi sc he sc had e toe

ve ra ntwo o rd e

aan het pe rce e l en m et

he r be p la n ti n g

n a m e d e bo d e m .
D aa rom ee n voo rste l
o m een n i e uw a rti ke l
toe te voege n .

9. 5

D ui de lij k
ove rg ang s rec h t m a ke n
vo o r ho uto psta n d e n d i e
o oi t zij n aa n g e pla n t

30

o n d e r e en v rij ste t ti n g
ex a rt . 6 li d 2 van d e
Boswet
9. 5

On t b re ke n
ove rga n gs rech t : I n d i t
a rti ke t o n t b re ke n d e
be ta n g rij kst e za ke n
rond d e ( o ud e ) Bo swet :
h i er m o et o o k d e
h e r p la n t li ch t en d e
verva n gi n g sp li cht
g eno em d wo rd e n .

St rafre c hte lij k

I n d e MvT ( p . 1 90 ) ste lt

o p t re d en i n MvT

m en d at e r afg elo p e n
j a re n ni et
strafre c h te tij k i n h et
kad e r van de Boswet i s
o pg etre de n . Me n
ve rwij st naa r een
kam e rstu k . D it ga a t
ec h t e r a ttee n ove r
o pt red en d oo r d e
n VWA e n ni et d oo r
p rovi n ci es cq B OA ' s .
D e op me rki ng i s d a n
o ok onj ui st , d oo r B OA ' s
van p rovi n ci e s i s we t
d ege tij k strafrec hte tij k
o pget rede n .

S c ha d e rege ti ng i n

I n d e MvT ( p 1 9 5 ) ste tt

MvT

m e n dat d e Bo swet
B ee n s p ecifi e ke
s chad e reg e ti n g kent .
D i t i s onj ui st . D i e i s e r
wet voo r het o p teg ge n
van een ka pve rb od .

31