Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

130
Vragen van de leden Bouwmeester (PvdA) en Bruins Slot (CDA) aan de
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over de fraude met
AGB-codes (ingezonden 11 september 2013).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 2 oktober 2013)
Vraag 1
Kent u het bericht «Nep-artsen dienen massaal valse declaraties in»?1
Antwoord 1
Dit bericht is mij bekend.
Vraag 2
Kunt u aangeven wanneer de Kamer het bij motie gevraagde plan van aanpak
omtrent fraudebestrijding in de zorg kan ontvangen?2
Antwoord 2
De Eerste voortgangsrapportage fraudebestrijding: plan van aanpak bestrijding fraude in de zorg (plan van aanpak) is op 16 september aan de Tweede
Kamer aangeboden3.
Vraag 3 en 4
Was u, dan wel de Nederlandse Zorgautoriteit (Nza), bekend met deze
specifieke vorm van zorgfraude? Zo ja, hoe lang was u reeds op de hoogte
van deze fraude? Wat is er tot nu toe gedaan om deze specifieke vorm van
fraude aan te pakken?
Kunt u aangeven of deze specifieke vorm van fraude onderdeel uitmaakt van
het bij motie gevraagde plan van aanpak?
Antwoord 3 en 4
Bij de NZa waren incidenten bekend en deze worden onderzocht (zie ook
vraag 6). Vektis gaat op korte termijn de AGB bestanden vaker controleren.
Dit heb ik gemeld in het plan van aanpak, dat uw Kamer op 16 september
1

RTL, 7 september 2013, Nep-artsen dienen massaal valse declaraties in. Laatst geraadpleegd
op 10 september 2013 via http://www.rtlnieuws.nl
2
Kamerstuk 28 828, nr. 45
3
Kenmerk 150743–110124-Z

ah-tk-20132014-130
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

2013 heeft ontvangen. Vektis, de beheerder van de AGB-registratie, gaat op
korte termijn de bestanden periodiek controleren. Dit wordt mogelijk gemaakt
door de gegevens in het AGB-register te koppelen met openbare bronbestanden zoals het register van de Kamer van Koophandel (KvK) en het BIGregister. Zorgverzekeraars Nederland, Vektis, CIBG en KvK zijn hiertoe begin
2013 een gezamenlijk project gestart, dat zich nu in een afrondende fase
bevindt. De implementatie van het vernieuwde AGB start in november 2013.
Deze koppelingen zorgen voor periodieke updates in het AGB-register.
Hiermee wordt het register minder gevoelig voor fraude met AGB-codes.
Vraag 5
Klopt het dat Vektis, in opdracht van de zorgverzekeraars, deze Algemeen
GegevensBeheer-codes (AGB codes) uitgeeft en beheert? Zo ja, ziet u dan ook
een eerste verantwoordelijkheid voor Vektis rondom het controleren van deze
codes? Zo nee, welke taak ziet u dan wel voor hen in het kader van het
voorkomen en bestrijden van zorgfraude? Hoe controleert u deze verantwoordelijkheden? Bent u bereid om in overleg te treden met Vektis teneinde
hercontrole van AGB codes te bewerkstelligen? Kunt u aangeven in hoeverre
Vektis, naar uw mening, verantwoordelijkheid draagt rondom het voorkomen
en bestrijden van deze vorm van fraude?
Antwoord 5
Vektis is de beheerder van de AGB-registratie. Het klopt dat Vektis in opdracht
van de zorgverzekeraars deze codes uitgeeft. De zorgverzekeraars zijn
verantwoordelijk voor het controleren van deze codes. De NZa heeft de taak
hierop toe te zien. Zorgverzekeraars kunnen taken uitbesteden. De zorgverzekeraars hebben uitvoerende taken voor het controleren van de codes dus bij
Vektis gepositioneerd. Zie verder mijn antwoord op vraag 4.
Vraag 6
Kunt u aangeven welke acties de Nza heeft ondernomen in het kader van
preventie en bestrijding van fraude met AGB codes? Welk resultaat hebben
deze acties gehad?
Antwoord 6
In het kader van preventie heeft de NZa de regelgeving voor het declareren
aangescherpt.
Mede naar aanleiding van de casus Europsyche, doet de NZa voorts
onderzoek naar de mogelijkheden om te frauderen binnen de zorg. Misbruik
van AGB-codes is daarbij ook naar voren gekomen, maar bijvoorbeeld ook de
mogelijkheid dat een fraudeur zich verschuilt achter een AGB-code van een
zorginstelling. Het voorbeeld waar RTL naar verwijst heeft de NZa in
onderzoek. Bestuur, medewerkers, psychiaters en patiënten zijn hierbij door
de NZa gehoord om te achterhalen of declaraties wel terecht zijn. Ook de rol
van de zorgverzekeraars wordt hierbij bekeken. Het is immers de taak van de
zorgverzekeraars om de declaraties te controleren.
Een beter inzicht in de kosten draagt eveneens bij aan zinnig en zuinig
gebruik van zorg en stelt patiënten beter in staat mogelijke onjuistheden in de
declaraties, eigen risico en ingehouden eigen bijdragen te signaleren. Voor
zowel de medisch specialistische zorg als de geestelijke gezondheidszorg
worden maatregelen getroffen om het kostenbewustzijn van patiënten te
vergroten. Hiertoe wordt de informatie op de zorgnota uitgebreid. Voor
uitgebreide informatie verwijs ik u naar het plan van aanpak.
Vraag 7
Deelt u de mening dat wanneer een arts door de tuchtrechter wordt
geschorst, zijn AGB code automatisch dient te worden geblokkeerd? Zo ja,
hoe wilt u dit bewerkstelligen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Na een schorsing mag de zorgverlener niet meer praktiseren en dus ook niet
meer declareren. Zorgverzekeraars mogen geen declaraties voor zorg die na
een schorsing zou zijn verricht vergoeden. Hoe zij dit proces inrichten is aan
hen. Zij hebben het AGB-systeem ingericht om hen hierbij te ondersteunen.
In de volgende versie van het AGB-systeem dat dit najaar wordt geïmplementeerd is een frequente afstemming met het BIG-register opgenomen. In het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

BIG-register zijn de doorhalingen en schorsingen geregistreerd. Het is de taak
van de NZa er op toe te zien dat zorgverzekeraars na doorhaling of schorsing
geen zorg meer vergoeden.
Vraag 8
Welke belemmeringen ziet u rondom het voorkomen van deze specifieke
vorm van fraude, en rondom het voorkomen en bestrijden van zorgfraude in
het algemeen? Kunt u aangeven hoe deze belemmeringen weggenomen
kunnen worden?
Antwoord 8
Bij het opstellen van het plan van aanpak is, samen met de betrokken
actoren, een inventarisatie gemaakt van de belemmeringen rondom het
voorkomen en bestrijden van zorgfraude. Zoals aangegeven in mijn antwoord
op vraag 4 gaat Vektis op korte termijn het AGB-register periodiek controleren
op juistheid, dankzij de koppelingen met openbare bronbestanden zoals het
BIG-register.
Dit is overigens slechts één van de vele maatregelen die in het plan van
aanpak worden genoemd.
Vraag 9
Kunt u aangeven hoe voorkomen kan worden dat instellingen, zoals ook hier
het geval bleek te zijn, een erkenning van het ministerie krijgen ingevolge de
Wet toelating zorginstellingen, terwijl de kwaliteit van zorg niet op orde is?
Antwoord 9
Zoals ik op 19 september jl. heb aangekondigd ben ik voornemens om de
toelating van nieuwe zorgaanbieders aan te scherpen. Onderdeel hiervan is
dat de IGZ volgens de uitgangspunten van haar risicogebaseerde toezicht
binnen vier weken na de start van de zorgverlening door een nieuwe
zorgaanbieder, een toets uitvoert op de geleverde kwaliteit en de eisen die
daarvoor bestaan. Voor een verdere toelichting verwijs ik u naar de brief over
goed bestuur in de zorg4.
Vraag 10
Kunt u aangeven hoe de verschillende verantwoordelijkheden rondom het
voorkomen en het bestrijden van zorgfraude zijn verdeeld? Ziet u structurele
aanpassingen in deze verdeling van verantwoordelijkheden voor u om
zorgfraude te voorkomen en te bestrijden? Zo ja, welke aanpassingen ziet u
voor u? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Inmiddels heeft u mijn plan van aanpak ontvangen. Hierin wordt uitgebreid
ingegaan op de verantwoordelijkheden rond het bestrijden van zorgfraude.
Uit de voorbereiding van het Plan van aanpak fraude in de zorg is geen
herschikking voortgevloeid voor wat betreft deze verantwoordelijkheden. De
in het plan beschreven verbeteringen zijn met de huidige verantwoordelijkheidsverdeling te realiseren. Dit laat onverlet dat in het plan van aanpak is
aangegeven dat de staatssecretaris en ik in 2014 € 5 miljoen en voor 2015 en
verder € 10 miljoen gereserveerd hebben voor de versterking van de
opsporingsfunctie en het versterken van het toezicht. Het gaat dan vanaf 2015
om circa 100 fte extra.
Vraag 11
Kunt u een overzicht geven van de verschillende sancties bij deze vorm van
zorgfraude? Bent u van mening dat deze sancties afschrikwekkend genoeg
zijn?
Antwoord 11
Declaratie van zorg die niet of slechts deels is geleverd is onrechtmatig. Ook
de uitbetaling van dergelijke declaraties door een zorgverzekeraar is niet
toegestaan.

4

Kenmerk 116696–103573-MC

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

De NZa beschikt over de mogelijkheid om een formele aanwijzing, een last
onder bestuursdwang, een last onder dwangsom en een bestuurlijke boete
op te leggen. De boete voor een afzonderlijke overtreding bedraagt ten
hoogste € 500.000 of, indien dat meer is, tien procent van de omzet van de
onderneming in Nederland. De maatregelen kunnen zich niet alleen richten
tot de betrokken zorgaanbiedende onderneming of zorgverzekeraar, maar kan
zich ook richten tot daar werkzame personen die de fraude hebben gepleegd.
Fraude valt ook onder het tuchtrecht waar het BIG-geregistreerde beroepsbeoefenaren betreft. Maatregelen die opgelegd kunnen worden zijn de
waarschuwing, de berisping, de schorsing voor maximaal één jaar en de
doorhaling. Bij doorhaling van de inschrijving mag betrokkene het beroep
blijvend niet meer uitoefenen. Een tuchtmaatregel is geen strafmaatregel
maar beoogt primair correctie van professioneel gedrag om herhaling van
gemaakte fouten te voorkomen.
In algemene zin zijn het indienen van onrechtmatige declaraties door (ook
niet BIG-geregistreerde) zorgverleners en de uitbetaling daarvan door
zorgverzekeraars overtredingen van de Wet op de economische delicten.
Zonder opzet staat hier voor de betrokken individuen een gevangenis op van
maximaal zes maanden en met opzet is dit zelfs maximaal twee jaar.
Ten aanzien van de vraag of deze sancties afschrikwekkend genoeg zijn heb ik
in het fraudedebat (23 mei 2013) aangegeven het gehele instrumentarium
tegen het licht van deze vraag te houden.
Ik kom met de resultaten van deze exercitie in de volgende voortgangsrapportage fraude (december 2013).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4