Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 109

Evaluatie Wet BIBOB

Nr. 32

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 mei 2023
Hierbij bied ik u, conform artikel 24 van de Wet Bibob, het jaarverslag van
het Landelijk Bureau Bibob (hierna: LBB) over het jaar 2022 aan. Het LBB
maakt onderdeel uit van het agentschap Justis. Ook bied ik u het
jaarverslag van de Kwaliteitscommissie Bibob over het jaar 2022 aan. De
Kwaliteitscommissie heeft een onafhankelijke positie en rapporteert
rechtstreeks aan mij. De verslagen worden u gezamenlijk aangeboden.
Jaarverslag LBB 2022
De Wet Bibob heeft tot doel de integriteit van bestuursorganen te
beschermen door te voorkomen dat het bestuursorgaan onbewust
criminele activiteiten faciliteert. Het LBB heeft hierbij een belangrijke taak
in de ondersteuning van bestuursorganen. Bestuursorganen kunnen bij
complexe zaken het LBB verzoeken onderzoek te verrichten. Het LBB
draagt zorg voor een zorgvuldig en nauwkeurig advies, met uitgebreide
onderbouwing. Daarnaast dient het bestuursorganen voor te lichten over
de toepassing van de Wet Bibob.
Adviezen
Uit de resultaten over het jaar 2022 blijkt dat er minder reguliere adviezen
en aanvullende adviezen zijn uitgebracht dan in 2021. Het LBB heeft
247 reguliere adviezen uitgebracht, tegenover 345 in 2021. Daarnaast
heeft het LBB 55 aanvullende adviezen verstrekt, wat minder is dan het
aantal (77) over 2021. Deze afname in het aantal uitgebrachte adviezen
heeft te maken met een terugloop in het aantal adviesaanvragen van
bestuursorganen. Als oorzaken worden een verslechterde economische
situatie, krapte op de arbeidsmarkt en lokale omstandigheden, zoals het
beëindigen van een gebiedsgerichte aanpak en wijzigingen in het beleid,
genoemd. Met het LBB wordt nauw contact onderhouden over (de
fluctuatie in) het aantal adviesaanvragen.

kst-31109-32
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 109, nr. 32

1

Doorlooptijden
In 2022 is in 89,8% van de gevallen geadviseerd binnen de wettelijke
termijn van 12 weken, tegenover 82% in 2021. Deze verbetering in de
doorlooptijden is voornamelijk veroorzaakt door een afname in het aantal
ingediende adviesaanvragen, waardoor de aanvragen sneller afgehandeld
konden worden. Het LBB monitort de doorlooptijden continu. Mochten de
doorlooptijden bij een stijging van het aantal adviesaanvragen weer
toenemen, dan wordt met het LBB gekeken naar mogelijkheden om de
doorlooptijden op het huidige niveau te houden.
Voorlichting
Per 1 oktober 2022 is de gewijzigde Wet Bibob (tweede tranche) van
kracht. Bestuursorganen hebben meer bevoegdheden om onderling en
met het LBB informatie uit te wisselen. Daarnaast is het begrip «vastgoedtransactie» uitgebreid (o.a. met een kettingbeding), evenals het begrip
«overheidsopdracht» (met «open house»-constructies).
Naar aanleiding hiervan heeft het LBB voorlichtingsmateriaal geactualiseerd en is nieuw voorlichtingsmateriaal voor bestuursorganen opgesteld
en gepubliceerd op de website van Justis. Het LBB heeft in het najaar van
2022 aan zijn afnemers een extra editie van de nieuwsbrief verstrekt die
volledig was gewijd aan de tweede tranche van de wetswijziging.
Daarnaast organiseerde het LBB in 2022 een online lenteschool met
workshops over de toepassing van de Wet Bibob. Tijdens deze workshops
werd aandacht besteed aan het onderzoek van het LBB, maar ook aan het
eigen onderzoek van bestuursorganen. Ook komen onderwerpen aan bod
als vastgoedtransacties en overheidsopdrachten. Deze workshops werden
goed bezocht en zijn daarom een belangrijk onderdeel van de voorlichtingstaak van het LBB.
Ik acht het van groot belang dat bestuursorganen worden voorgelicht over
hoe zij optimaal gebruik kunnen maken van de wijzigingen van de Wet
Bibob en steun deze initiatieven daarom van harte.
Jaarverslag Kwaliteitscommissie Bibob 2022
Jaarlijks beoordeelt de onafhankelijke Kwaliteitscommissie Bibob de
kwaliteit van Bibob-adviezen. In 2022 zijn 38 reguliere en 8 aanvullende
adviezen van het LBB beoordeeld. In dit jaarverslag heeft de Kwaliteitscommissie voor het eerst haar bevindingen kwantitatief weergegeven om
een algemeen beeld van de kwaliteit van de uitgebrachte adviezen te
kunnen schetsen.
Op basis van haar beoordelingen heeft de Kwaliteitscommissie diverse
aanbevelingen van zowel procedurele als inhoudelijke aard gedaan. Er is
dan ook ruimte voor verbetering van de kwaliteit van de adviezen.
De procedurele aanbevelingen zien op het contact tussen het LBB en de
bestuursorganen over het verloop van het proces en uitleg over de
termijnen waarbinnen adviesaanvragen afgehandeld worden. Twee
aanbevelingen zijn van inhoudelijke aard.
De Kwaliteitscommissie adviseert het LBB om keuzes die gedurende het
adviestraject gemaakt worden – bijvoorbeeld om niet langer te wachten
op nog ontbrekende informatie of bepaalde informatie niet mee te wegen
bij de gevaarsbepaling – in het advies toe te lichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 109, nr. 32

2

Daarnaast doet de Kwaliteitscommissie de aanbeveling om de indeling
van het advies en de bijbehorende bijlagen te heroverwegen, zodat de
hoofdlijn van de juridisch-inhoudelijke redenering van het advies en de
daaruit volgende gevaarsconclusie uit het advies zelf blijken en voor een
nadere onderbouwing en details van de redenering naar de bijlagen
verwezen kan worden.
Tot slot vraagt de Kwaliteitscommissie specifiek aandacht voor de
evaluatie van het adviesproces met bestuursorganen en de gegevensverstrekking door informatieleveranciers van het LBB in binnen- en
buitenland en adviseert ten aanzien van dit laatste punt om op te schalen
naar mijn ministerie als zij dit nodig acht.
Ik vind het belangrijk te streven naar het bevorderen van kwaliteit. Ik ga
daarom met het LBB in gesprek om te bezien op welke wijze de aanbevelingen overgenomen kunnen worden.
De Minister voor Rechtsbescherming,
F.M. Weerwind

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 109, nr. 32

3