3
WWB-onderwerpen en de Participatiewet

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ulenbelt en Karabulut. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

Aan de orde is het VAO WWB-onderwerpen en de Participatiewet (AO d.d. 04/03).

Zij krijgt nr. 155 (30545).

De voorzitter:
Ik heet de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van harte welkom. Ik geef de heer Ulenbelt als
eerste spreker namens de SP-fractie het woord.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De heer Ulenbelt (SP):
Voorzitter. Ik dien drie moties in.

overwegende dat uit onderzoek blijkt dat een meerderheid
van de medewerkers van sociale diensten vreest dat mensen met psychische problemen in de bijstand door de
strengere regels grotere problemen zullen krijgen;
overwegende dat bijna de helft van de medewerkers van
sociale diensten van mening is dat ze te weinig vaardigheden hebben om adequaat om te gaan met psychiatrische
cliënten;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat niet alle gemeenten beschutte werkplekken realiseren;
overwegende dat hierdoor arbeidsgehandicapten tussen
wal en schip dreigen te vallen;
verzoekt de regering, maatregelen te treffen opdat realisatie
van beschutte werkplekken in iedere gemeente wordt
gegarandeerd,

verzoekt de regering, zo snel mogelijk met voorstellen te
komen om de positie van mensen met psychische klachten
die onder de Participatiewet vallen te verbeteren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ulenbelt en Karabulut. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 156 (30545).

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ulenbelt en Karabulut. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

Mevrouw Vermeij (PvdA):
Voorzitter. Net als de heer Ulenbelt vervang ik hier een
collega. De heer Kerstens is normaal woordvoerder op dit
punt. Ik dien graag een motie in.

Zij krijgt nr. 154 (30545).
Motie
Motie

De Kamer,

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het mogelijk is om grootouders in de
bijstand middels korting op hun uitkering te bestraffen voor
het oppassen op hun eigen kleinkinderen;
overwegende dat korting op de uitkering van grootouders
omdat zij op hun eigen kleinkinderen passen niet sociaal
en onwenselijk is;
verzoekt de regering om het oppassen op eigen kleinkinderen door grootouders in de bijstand niet te beschouwen als
"op geld waardeerbare arbeid", zodat zij niet om deze reden
gekort kunnen worden op hun uitkering,

overwegende dat gemeentes in het kader van de Participatiewet middelen krijgen om op termijn, boven op de ten
minste 125.000 zogenaamde "garantiebanen", 30.000
beschutte werkplekken te creëren voor mensen waarvan,
gelet op hun beperking, van reguliere werkgevers niet verwacht mag worden dat deze ze in dienst nemen;
overwegende dat beschut werk een instrument is voor
mensen met arbeidsvermogen, maar met een grote afstand
tot de arbeidsmarkt, waaronder leerlingen van vso/pro;
constaterende dat gemeenten uiterlijk 1 juli de verordening
beschut werk dienen te hebben vastgesteld;

en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

2 april 2015
WWB-onderwerpen en de Participatiewet TK 71

71-3-1

constaterende dat reeds op dit moment sprake is van discussie over of een aantal gemeentes de voorziening beschut
werk wel inricht zoals in de wet bedoeld;
verzoekt de regering, in het najaar 2015 de Kamer te informeren over de wijze waarop en de mate waarin daarbij
conform de wet invulling is gegeven aan de voorziening
beschut werk alsook naar aanleiding daarvan met de Kamer
in gesprek te gaan over mogelijke knelpunten en oplossingen daarvoor,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Vermeij en Kerstens. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 157 (30545).
De heer Ulenbelt (SP):
Wordt met deze motie nu precies hetzelfde bedoeld als met
de motie die ik heb ingediend, namelijk dat iedere gemeente
ervoor moet zorgen dat er beschutte werkplekken zijn? De
motie laat nog een gaatje open zodat ze wel werkplaatsen
mogen opheffen, of zie ik dat nu verkeerd?
Mevrouw Vermeij (PvdA):
Nee, dat ziet u niet verkeerd. We hebben met elkaar afgesproken dat die 30.000 plekken er komen. Overigens geldt
dat voor een heel lange termijn, te beginnen met 800 plekken dit jaar, als ik het mij goed herinner. Maar ik zeg het
laatste vanuit een zekere afstand. Wij willen dat die plekken
er komen, want we vinden ze belangrijk. Overigens krijgen
we signalen uit het land — of ze komen van wethouders
van VVD-, SP- of PvdA-huize laat ik even in het midden —
dat dat niet overal in voldoende mate gebeurt. Nogmaals,
wij willen dat en wij willen ook dat dat wordt gemonitord.
Ik vraag de staatssecretaris hoe dat loopt, zeker na 1 juli,
als iedereen daarvoor een regeling heeft moeten treffen.
In het najaar willen we het debat daarover aangaan,
mochten er problemen zijn. Ik denk dat uw en mijn motie
voor 95% wel en voor 5% niet overeenkomen. We zouden
ernaar kunnen kijken.
De heer Ulenbelt (SP):
95% overeenkomst, maar in die 5% zit volgens mij nog wel
dat ze de deur wel op slot mogen draaien. Dan wordt ons
dat hier verteld. Maar dat ontkent u?
Mevrouw Vermeij (PvdA):
Volgens mij wordt Kamerbreed gedeeld dat die 30.000
plekken er komen over een heel lange periode. Wij willen
graag kijken hoe dat gaat en wij willen, als er problemen
of knelpunten blijken te zijn, graag het debat aangaan.
De heer Potters (VVD):
We zien allemaal het belang in van de totstandkoming van
die 30.000 plekken. Maar dit onderdeel wordt gedecentraliseerd naar gemeenten, zodat gemeenten de beleidsvrijheid

Tweede Kamer

hebben om te zien hoe ze dat gaan doen. Dat staat, uw
motie lezend, nog recht overeind.
Mevrouw Vermeij (PvdA):
Ja. Maar ons standpunt blijft dat die 30.000 plekken ongelooflijk belangrijk zijn. We delen het doel dat die er zullen
en moeten komen en dat daarin niet te veel vertraging mag
optreden. Want we gaan uit van zeer geringe aantallen over
de jaren heen, dus dat moet op zijn minst realiseerbaar zijn.
De voorzitter:
Ik zie dat de staatssecretaris inmiddels alle moties heeft
ontvangen. Zij heeft het woord.

Staatssecretaris Klijnsma:
Voorzitter. Ik dank de leden van uw Kamer voor de inbreng
in dit VAO. Ik ga meteen maar in op de moties.
De eerste drie moties zijn van de heer Ulenbelt, samen met
mevrouw Karabulut. Ik wil zijn eerste motie op stuk nr. 154
in samenhang met die van mevrouw Vermeij en de heer
Kerstens op stuk nr. 157 bespreken. Ook ik ben namelijk
zeer geïnteresseerd in de wijze, waarop gemeenten vormgeven aan beschut werk. Gemeenten zijn volop bezig met
het maken van hun verordeningen en het invullen daarvan.
Daar zijn mooie voorbeelden van te geven. We hebben met
deze Kamer afgesproken dat de Participatiewet zal worden
gemonitord; daar zijn we mee doende. In het najaar gaan
we de Tweede Kamer een heel goed inzicht verschaffen in
hoe het zit met het aantal plekken voor beschut werk. Voor
de goede orde: die 30.000 plekken liggen natuurlijk in het
verschiet. Voor de jaarschijf 2015 gaat het om 800 plekken,
dus we moeten in het najaar bekijken of die zijn gerealiseerd. Er wordt middels statistieken gerapporteerd.
Natuurlijk ben ik bereid, daarover met deze Kamer in
gesprek te gaan. De strekking van de motie van de SP is
me net iets te enthousiast. Daarin wordt namelijk gevraagd
of er nu al maatregelen kunnen worden getroffen, opdat
realisatie van beschutte werkplekken in iedere gemeente
wordt gegarandeerd. Dat vind ik in dit stadium echt te vergaand, want we hebben gesteld dat gemeenten tot 1 juli
de tijd hebben verordeningen te slaan. Verder vinden we
de beleidsvrijheid van gemeenten een groot goed. Wat in
de motie van de SP wordt gevraagd, gaat ons dus net iets
te ver. Ik moet de motie op stuk nr. 154 daarom ontraden.
In de motie op stuk nr. 157 van de leden Vermeij en Kerstens
wordt de regering verzocht, in het najaar van 2015 de Kamer
te informeren over de wijze waarop en de mate waarin aan
de voorziening voor beschut werk invulling wordt gegeven.
Die motie kan ik aan het oordeel van de Kamer overlaten,
want ik vind dat zeer de moeite waard. Sterker nog: ik wil
het zelf ook weten.
Dan kom ik bij de motie op stuk nr. 155 over, als ik mij zo
mag uitdrukken, "de oppasopa's en -oma's". Ik heb Kamervragen daarover van het lid Karabulut beantwoord. Als het
goed is, zijn die gisterochtend geland, maar ik kan mij
voorstellen dat nog niet iedereen de beantwoording heeft
kunnen lezen. Daarin heb ik gesteld dat het natuurlijk logisch
is dat opa's en oma's op hun kleinkinderen moeten kunnen
passen. Dat lijkt mij zo klaar als een klont. Dat wil ik dus
zeker onderstrepen. Ik treed niet in individuele gevallen —

2 april 2015
WWB-onderwerpen en de Participatiewet TK 71

71-3-2

dat zal de Kamer ook snappen — maar het gaat er natuurlijk
om dat als men bijstandsgerechtigd is, men wel open moet
staan richting arbeidsmarkt. Het is dus aan de gemeente
om te bekijken of men dat voldoende doet. Dat heb ik ook
in mijn schriftelijke beantwoording laten weten. Deze motie
moet ik dus ontraden, omdat hierin staat dat het oppassen
op kleinkinderen door grootouders in de bijstand niet moet
worden beschouwd als op geld waardeerbare arbeid. In de
meeste gevallen is dat natuurlijk zo, maar niet altijd. Ik kan
deze motie dus niet oordeel Kamer laten. Het zijn echt de
gemeenten die daarin het voortouw moeten nemen.
Dan kom ik bij de derde en laatste motie van de zijde van
de SP, de motie op stuk nr. 156. Die gaat over mensen met
een psychische of psychiatrische beperking. Ik herken zeer
veel in deze motie. Sterker nog, ik ben samen met mijn
collega van VWS enorm doende om de bevordering van
participatie van mensen met psychische aandoeningen tot
speerpunt numero één te verheffen. Wat dat betreft hebben
we allerlei zaken ook al op de rails, zoals het project Mensen
met Mogelijkheden. Ook heeft Divosa een werkwijze voor
klantmanagers van gemeenten. Ik vind het een goed idee
om de Kamer na de zomer te informeren over de voortgang
van de activiteiten en de acties die in gang zijn gezet en
nog in gang gezet zullen worden. Ik laat deze motie dus
oordeel Kamer.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Over de ingediende moties zullen we volgende week dinsdag stemmen.
De vergadering wordt van 10.57 uur tot 12.31 uur geschorst.
Voorzitter: Van Miltenburg

Tweede Kamer

2 april 2015
WWB-onderwerpen en de Participatiewet TK 71

71-3-3