Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 490

Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek
en het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering, in verband met de omzetting
van Richtlijn 2014/104/EU van het Europees
parlement en de Raad van 26 november 2014
betreffende bepaalde regels voor
schadevorderingen volgens nationaal recht
wegens inbreuken op de bepalingen van het
mededingingsrecht van de lidstaten en van de
Europese Unie (Implementatiewet richtlijn
privaatrechtelijke handhaving
mededingingsrecht)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 24 maart 2016 en het nader rapport d.d. 31 mei 2016,
aangeboden aan de Koning door de Minister van Veiligheid en Justitie.
Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is cursief
afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 2 februari 2016, no. 2016000177, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Veiligheid en Justitie, mede
namens de Minister van Economische Zaken, bij de Afdeling advisering
van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel
van wet tot wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en het
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de omzetting
van Richtlijn 2014/104/EU van het Europees parlement en de Raad van
26 november 2014 betreffende bepaalde regels voor schadevorderingen
volgens nationaal recht wegens inbreuken op de bepalingen van het
mededingingsrecht van de lidstaten en van de Europese Unie (Implementatiewet richtlijn privaatrechtelijke handhaving mededingingsrecht), met
memorie van toelichting.
Het wetsvoorstel strekt ertoe regels over schadevergoedingsvorderingen
wegens inbreuken op het mededingingsrecht van de Europese Unie, die
zijn opgenomen in genoemde richtlijn, te implementeren.

1

kst-34490-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

1

De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert het voorstel van
wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, maar acht op
onderdelen aanpassing van het voorstel aangewezen om te kunnen
voorzien in een volledige en voldoende nauwkeurige implementatie van
de richtlijn.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 2 februari
2016, nr. 2016000177, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van
wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd
24 maart 2016, nr. W03.16.0020/II, bied ik U hierbij aan.
De Afdeling advisering van de Raad van State (hierna: de Afdeling
advisering) maakt opmerkingen over de toegang tot bewijsmateriaal, de
verjaringstermijn, schadebegroting en de schorsende werking van
buitengerechtelijke geschillenbeslechting. In reactie daarop zij het
volgende opgemerkt.
1. Inleiding
In artikel 101 en 102 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie (VWEU) zijn de regels opgenomen die mededingingsbeperkende overeenkomsten (waaronder kartels) en het misbruik van een
machtspositie verbieden. De nationale equivalenten van deze bepalingen
zijn de artikelen 6 en 24 van de Mededingingswet. De publiekrechtelijke
handhaving van deze artikelen is in handen van de Europese Commissie
en van de nationale mededingingsautoriteiten. Naast de publiekrechtelijke
handhaving roept de rechtstreekse werking van de artikelen 101 en 102
VWEU rechten en verplichtingen voor individuen in het leven die langs de
weg van het civiele recht worden gehandhaafd.2
Richtlijn 2014/104/EU (hierna: de richtlijn) beoogt de handhaving van het
mededingingsrecht van de Unie te garanderen door enerzijds de
wisselwerking tussen de publiekrechtelijke en de civielrechtelijke
handhaving van het mededingingsrecht te optimaliseren en anderzijds er
voor te zorgen dat slachtoffers van inbreuken op het mededingingsrecht
van de Unie effectief het recht kunnen uitoefenen volledige vergoeding
van hun schade te vorderen.3 De richtlijn is tevens van toepassing op
overtredingen van het nationale mededingingsrecht voor zover de
overtreding mede effect heeft op de handel tussen de lidstaten (parallelle
toepassing).
De richtlijn wordt geïmplementeerd door onder meer een nieuwe afdeling
aan titel 3 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek (BW) toe te voegen,
getiteld «schending van het mededingingsrecht», en door een nieuwe
afdeling in het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering (Rv) op te nemen,
getiteld «toegang tot bescheiden in zaken betreffende schending van het
mededingingsrecht».
2. Toegang tot bewijsmateriaal
Artikel 5 van de richtlijn bepaalt dat de nationale rechter, behoudens de in
de richtlijn beschreven voorwaarden, toegang moet kunnen gelasten tot
bewijsmateriaal in procedures waarin schadevergoeding wordt gevorderd
wegens een inbreuk op het mededingingsrecht.

2
3

Toelichting, paragraaf 2.
Artikel 1 van de richtlijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

2

Uit de toelichting volgt dat het bestaande artikel 843a Rv en het voorgestelde artikel 845 Rv dienen ter implementatie van artikel 5 van de
richtlijn.4 Artikel 5 van de richtlijn behoeft verder geen implementatie
omdat artikel 843a Rv met de aanvulling in voorgesteld artikel 845 Rv
voldoende ruimte biedt om invulling te geven aan artikel 5 van de richtlijn,
aldus de toelichting.
Artikel 5, vijfde lid, van de richtlijn bepaalt dat het belang van ondernemingen om schadevorderingen na een inbreuk op het mededingingsrecht
te voorkomen geen belang is waarvan de bescherming gewettigd is. Het
wetsvoorstel noch de toelichting gaat hierop in. De vraag rijst hoe wordt
verzekerd dat het belang van ondernemingen om schadevorderingen na
een inbreuk te voorkomen, buiten beschouwing wordt gelaten.
De Afdeling adviseert de toelichting aan te vullen en zo nodig het
wetsvoorstel aan te passen.
2. Toegang tot bewijsmateriaal
In artikel 5 van de richtlijn is bepaald dat de nationale rechter, behoudens
de in de richtlijn beschreven voorwaarden, toegang moet kunnen gelasten
tot bewijsmateriaal in procedures waarin schadevergoeding wordt
gevorderd wegens een inbreuk op het mededingingsrecht. Het bestaande
artikel 843a van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv)
en het voorgestelde artikel 845 Rv dienen ter implementatie van artikel 5
van de richtlijn. Conform artikel 5 van de richtlijn kunnen alleen
gewichtige redenen aan het verschaffen van inzage, afschrift of uittreksel
van bescheiden in de weg staan.
De Afdeling advisering wijst er terecht op dat het voorstel van wet noch
de toelichting ingaat op het vijfde lid van artikel 5. Hierin is bepaald dat
het belang van ondernemingen om schadevorderingen te voorkomen na
een inbreuk op het mededingingsrecht, geen belang is waarvan de
bescherming gewettigd is. Naar aanleiding hiervan is het volgende
toegevoegd aan de toelichting op artikel 845 Rv: «Het belang van een
partij om vorderingen tot schadevergoeding wegens een inbreuk op het
mededingingsrecht te voorkomen geldt ingevolge artikel 5, vijfde lid, van
de richtlijn – in elk geval – niet als gewichtige reden.»
3. Toegang tot bewijsmateriaal in het dossier van de mededingingsautoriteit
Artikel 6, vierde lid, onderdeel c, van de richtlijn bepaalt dat de nationale
rechter, bij het beoordelen van de evenredigheid van een bevel tot het
verlenen van toegang tot bewijsmateriaal dat zich in het dossier van de
mededingingsautoriteit bevindt, «de vraag of de doeltreffendheid van de
publiekrechtelijke handhaving van het mededingingsrecht gewaarborgd
dient te worden» in overweging neemt.
Dit artikellid wordt geïmplementeerd in artikel 850 Rv, aldus de
toelichting. Artikel 850 Rv schrijft voor dat bij het verschaffen van toegang
«steeds de doeltreffendheid van de publiekrechtelijke handhaving van het
mededingingsrecht [wordt] gewaarborgd».
Dit betekent dat op grond van het wetsvoorstel de doeltreffendheid van de
publiekrechtelijke handhaving steeds moet worden gewaarborgd en
toegang tot bewijsmateriaal geweigerd dient te worden wanneer de
doeltreffendheid van de publiekrechtelijke handhaving door het
4

Artikelsgewijze toelichting bij Artikel II, onderdeel C, artikel 845 Rv.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

3

verschaffen van toegang in gevaar komt. De richtlijn schrijft evenwel
slechts voor dat de vraag daartoe moet worden gesteld, hetgeen een
belangenafweging impliceert. De voorgestelde implementatie leidt
daarmee mogelijk tot beperktere toegang tot bewijsmateriaal dan de
richtlijn beoogt.
De Afdeling adviseert in het licht van bovenstaande het wetsvoorstel aan
te passen.
3. Toegang tot bewijsmateriaal in het dossier van de mededingingsautoriteit
Het voorgestelde artikel 850 Rv vormt de implementatie van artikel 6,
vierde lid, onderdeel c, van de richtlijn. Het schrijft voor dat de rechter
steeds afweegt of de doeltreffendheid van de publiekrechtelijke
handhaving van het mededingingsrecht dient te worden gewaarborgd bij
de beslissing over het verschaffen van inzage, afschrift of uittreksel van
enkel uit een dossier van een mededingingsautoriteit afkomstige
bescheiden omtrent een vordering tot schadevergoeding wegens een
inbreuk op het mededingingsrecht.
De Afdeling advisering merkt terecht op dat de richtlijnbepaling
voorschrijft dat de vraag moet worden gesteld of de publiekrechtelijke
handhaving moet worden gewaarborgd, en niet dat de doeltreffendheid
van de publiekrechtelijke handhaving steeds moet worden gewaarborgd,
zoals oorspronkelijk in artikel 850 Rv was opgenomen. Het voorstel van
wet is naar aanleiding hiervan aangepast.
4. Verjaringstermijn
Artikel 10, vierde lid, van de richtlijn bepaalt dat de verjaringstermijn
wordt geschorst dan wel wordt gestuit wanneer een mededingingsautoriteit een handeling verricht tot onderzoek of vervolging van de inbreuk op
het mededingingsrecht waarop de schadevordering betrekking heeft.5
Kiest de EU-lidstaat voor schorsing, dan eindigt de schorsing ten vroegste
één jaar na de vaststelling van een definitieve inbreukbeslissing of nadat
de procedure op een andere wijze is beëindigd.6
Dit artikel wordt geïmplementeerd met het voorgestelde artikel 193t,
tweede lid, van Boek 6 van het BW, aldus de toelichting.7 Dit artikellid
bepaalt dat de verjaringstermijn van een rechtsvordering tot vergoeding
van schade wordt verlengd zo lang de mededingingsautoriteit handelingen verricht. Wanneer de verjaringstermijn zou aflopen tijdens het
bestaan van deze verlengingsgrond of binnen een jaar na het vervallen
van deze verlengingsgrond, duurt deze voort totdat een jaar na het
vervallen van de verlengingsgrond is verstreken.
Het is de vraag of met de voorgestelde verlenging van de verjaringstermijn hetzelfde wordt bereikt als met de in artikel 10, vierde lid, van de
richtlijn bedoelde schorsing.8 Op grond van het voorgestelde artikel 193t,
tweede lid, van Boek 6 van het BW zou de verjaringstermijn voortduren
tot één jaar na beëindiging van de procedure van de mededingingsauto5

Artikel 10, vierde lid, eerste volzin, van de richtlijn.
Artikel 10, vierde lid, tweede volzin, van de richtlijn.
7
De transponeringstabel vermeldt dat artikel 10, vierde lid, van de richtlijn wordt geïmplementeerd in artikel 6:193t, eerste lid, onderdeel b, BW, maar artikel 6:193t, eerste lid, onderdeel b,
BW bestaat niet.
8
De toelichting lijkt verlenging te beschouwen als een invulling van de richtlijnterm «schorsen».
Zie de artikelsgewijze toelichting bij Artikel I, artikel 6:193t, tweede lid, BW; zie ook de Groene
Serie Vermogensrecht, artikel 3:321 BW, aantekening 8.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

4

riteit. Uit de richtlijn lijkt echter te volgen dat de verjaringstermijn na
afloop van de schorsing, ten vroegste één jaar na de vaststelling van een
definitieve inbreukbeslissing of nadat de procedure op een andere wijze is
beëindigd, weer verder moet lopen. Dit is bij de voorgestelde verlenging
niet het geval waardoor een slachtoffer van een inbreuk op het mededingingsrecht mogelijk eerder wordt geconfronteerd met de verjaring van
zijn schadevordering dan de richtlijn beoogt.9
De Afdeling adviseert de toelichting in het licht van bovenstaande het aan
te vullen en zo nodig het wetsvoorstel aan te passen.
4. Verjaringstermijn
De verjaring van de schadevergoedingsvordering wordt ingevolge artikel
10, vierde lid, eerste volzin, van de richtlijn geschorst of gestuit wanneer
een mededingingsautoriteit een handeling verricht tot onderzoek of
vervolging van de betreffende inbreuk. In geval van schorsing eindigt de
schorsing niet eerder dan één jaar na de vaststelling van een definitieve
inbreukbeslissing of nadat de procedure op andere wijze is geëindigd,
aldus artikel 10, vierde lid, tweede volzin, van de richtlijn. Artikel 6:193t,
tweede lid, van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) implementeert artikel
10, vierde lid, van de richtlijn.
De opmerking van de Afdeling advisering spitst zich toe op de implementatie van artikel 10, vierde lid, tweede volzin, van de richtlijn. Het betreft
derhalve de aanvulling met ten minste één jaar van de schorsing (op
grond van de richtlijn) of van de verlenging (op grond van het voorstel
van wet). De Afdeling advisering merkt op dat het de vraag is of met de in
het voorontwerp voorgestelde verlenging van de verjaringstermijn
hetzelfde wordt bereikt, als met de in de richtlijn bedoelde schorsing en
aanvulling daarop. Het voorontwerp bepaalde dat alleen wanneer de
verjaringstermijn zou aflopen tijdens het bestaan van de verlengingsgrond of binnen een jaar na het verdwijnen van deze verlengingsgrond,
de termijn voortduurde totdat een jaar na het verdwijnen van de grond
was verstreken. Uit de richtlijn lijkt te volgen dat de verjaringstermijn na
afloop van de schorsing in alle gevallen ten vroegste één jaar na het einde
van de inbreukprocedure weer verder moet lopen, aldus ook de Afdeling
advisering.
Het advies van de Afdeling advisering om de toelichting in dit licht aan te
vullen en zo nodig het voorstel van wet aan te passen, is gevolgd. In
artikel 6:193t, tweede lid, eerste volzin, is de keuze voor verlenging uit het
voorontwerp gehandhaafd. In het Nederlandse burgerlijk recht is de
gebruikelijke wijze om in de verjaring van een rechtsvordering in te
grijpen stuiting of verlenging. Verlenging is bij de invoering van het
Nieuw BW in de plaats gekomen voor schorsing (zie Parl. Gesch. Boek 6
(Inv. 3, 5 en 6), p. 937–938). Verlenging en schorsing hebben echter
hetzelfde resultaat. Naar aanleiding van het advies is in het voorstel van
wet bepaald dat de duur van de verlenging wordt aangevuld met een jaar.

9

Wanneer een mededingingsautoriteit in het laatste jaar van de verjaringstermijn, bijvoorbeeld
na 4,5 jaar – een half jaar voor het verstrijken van de relatieve verjaringstermijn – een
onderzoek start, moet de verjaringstermijn op grond van de richtlijn worden geschorst of
gestuit. De schorsing eindigt ten vroegste één jaar na beëindiging van de procedure. Daarna,
zo lijkt uit de richtlijn te volgen, moet de verjaringstermijn worden hervat en eindigt deze in het
gegeven voorbeeld pas weer een half jaar na het einde van de schorsing, in totaal dus ten
vroegste anderhalf jaar na beëindiging van de procedure. Bij verlenging van de verjaringstermijn met een jaar na afloop van de procedure, zoals voorgesteld in artikel 6:193t, tweede lid,
BW, eindigt de verjaring een half jaar eerder.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

5

5. Schadebegroting
Artikel 17, derde lid, van de richtlijn bepaalt dat de nationale mededingingsautoriteit, op verzoek van de rechter, bijstand moet kunnen verlenen
bij het bepalen van het bedrag van de schade.10 Dit artikellid wordt
geïmplementeerd in artikel 44a Rv, aldus de transponeringstabel en de
artikelsgewijze toelichting.
Artikel 44a Rv geeft uitvoering aan artikel 15, derde lid, van verordening
1/200311 waarin is bepaald dat nationale mededingingsautoriteiten van de
lidstaten eigener beweging schriftelijke – en met toestemming van de
rechter ook mondelinge – opmerkingen kunnen maken voor de nationale
rechterlijke instanties.12
Het wetsvoorstel wijzigt dit artikel teneinde het mogelijk te maken dat de
Autoriteit Consument en Markt (ACM), niet optredende als partij, ook
schriftelijke en mondelinge opmerkingen kan maken over de omvang van
de schade wegens een inbreuk op het mededingingsrecht als bedoeld in
artikel 193k, onderdeel a, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, indien de
ACM de wens daartoe te kennen heeft gegeven.
De Afdeling merkt op dat artikel 17, derde lid, van de richtlijn met deze
voorgestelde wijziging niet volledig wordt geïmplementeerd. Artikel 44a,
eerste lid, Rv is gericht op het eigener beweging kunnen maken van
schriftelijke en mondelinge opmerkingen, terwijl uit artikel 17, derde lid,
en overweging 46 van de richtlijn blijkt dat nationale mededingingsautoriteiten (ook) op verzoek van de rechter bijstand moeten kunnen verlenen
bij het bepalen van het bedrag van de omvang van de schade.
De Afdeling adviseert in het licht van bovenstaande het wetsvoorstel aan
te passen.
5. Schadebegroting
Artikel 17, derde lid, van de richtlijn bepaalt dat de nationale mededingingsautoriteit (in Nederland: de Autoriteit Consument en Markt (hierna:
ACM)), op verzoek van de rechter, bijstand moet kunnen verlenen bij het
bepalen van het bedrag van de schade.
Het voorstel zoals dat aan de Afdeling advisering is voorgelegd was
geïncorporeerd in het eerste lid van artikel 44a Rv. De Afdeling advisering
wijst er terecht op dat dit lid is gericht op schriftelijke en mondelinge
opmerkingen die de ACM uit eigen beweging maakt, terwijl artikel 17,
derde lid, en overweging 46 van de richtlijn uitgaan van een verzoek van
de rechter. Naar aanleiding hiervan is het voorstel van wet aangepast,
door een nieuw derde lid in artikel 44a Rv in te voegen, waarin is bepaald
dat de ACM op verzoek van de rechter bijstand kan verlenen bij het
bepalen van de schadeomvang.

10

Zie ook overweging 46 van de richtlijn.
Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van de Europese Unie van 16 december 2002
betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het
Verdrag (PbEG 2003, L 1). Artikel 15, derde lid, van de verordening luidt: «3. De mededingingsautoriteiten van de lidstaten kunnen eigener beweging voor de rechterlijke instanties in hun
lidstaat schriftelijke opmerkingen maken betreffende onderwerpen in verband met de
toepassing van artikel 81 of artikel 82 van het Verdrag. Met de toestemming van de betrokken
rechterlijke instantie kunnen zij voor de nationale rechterlijke instanties in hun lidstaat ook
mondelinge opmerkingen maken (...).»
12
Kamerstukken II 2003/04, 29 276, nr. 3, artikelsgewijze toelichting, artikel III, onderdeel B, artikel
44a Rv.
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

6

6. Schorsende werking van buitengerechtelijke geschillenbeslechting
a. Artikel 18, eerste lid, van de richtlijn, gelezen in samenhang met
overweging 49 van de richtlijn, bepaalt dat de verjaringstermijn voor het
instellen van een schadevordering moet worden geschorst voor de duur
van elke buitengerechtelijke geschillenbeslechtingsprocedure. De
schorsing van de verjaringstermijn geldt enkel voor de partijen die bij de
buitengerechtelijke geschillenbeslechting zijn of waren betrokken of
vertegenwoordigd, aldus de richtlijn.
Dit artikellid wordt geïmplementeerd in voorgesteld artikel 193t, eerste lid,
van Boek 6 van het BW, aldus de transponeringstabel en de artikelsgewijze toelichting. Op grond van dit artikel wordt de verjaring van een
rechtsvordering bij buitengerechtelijke geschillenbeslechting gestuit. Met
de keuze voor stuiting wordt aangesloten bij de bestaande Nederlandse
systematiek van stuiting van de verjaring, aldus de toelichting.
De Afdeling merkt op dat artikel 18, eerste lid, van de richtlijn, gelezen in
samenhang met overweging 49 van de richtlijn voorschrijft dat de
verjaringstermijn bij buitengerechtelijke geschillenbeslechting moet
worden geschorst voor de duur van een buitengerechtelijke geschillenbeslechtingsprocedure. De richtlijn biedt daarmee geen grond om bij
buitengerechtelijke geschillenbeslechting voor een andere rechtsfiguur
dan schorsing te kiezen.13
De Afdeling adviseert in het licht van bovenstaande het wetsvoorstel aan
te passen.
b. Het voorgestelde artikel 193t, eerste lid, van Boek 6 van het BW bepaalt
dat na beëindiging van een procedure tot buitengerechtelijke geschillenbeslechting een nieuwe verjaringstermijn begint die «gelijk [is] aan de
oorspronkelijke verjaringstermijn, doch niet langer dan drie jaar».
Het is de Afdeling niet duidelijk in hoeverre deze nieuwe verjaringstermijn
in overeenstemming is met artikel 10, derde lid, van de richtlijn. Op grond
van deze richtlijnbepaling dienen de lidstaten er immers voor te zorgen
dat de verjaringstermijn om een schadevordering in te stellen ten minste
vijf jaar bedraagt.
De Afdeling adviseert in het licht van het bovenstaande de toelichting aan
te vullen en zo nodig het wetsvoorstel aan te passen.
6. Schorsende werking van buitengerechtelijke geschillenbeslechting
In het voorontwerp was bepaald dat de verjaring van een rechtsvordering
werd gestuit door de aanvang van een procedure tot buitengerechtelijke
geschillenbeslechting. De Afdeling advisering merkt op dat artikel 18,
eerste lid, gelezen in samenhang met overweging 49 van de richtlijn
voorschrijft dat de verjaringstermijn in een dergelijk geval wordt
geschorst voor de duur van een buitengerechtelijke geschillenbeslechtingsprocedure. De Afdeling advisering wijst erop dat de richtlijn geen
ruimte biedt om bij buitengerechtelijke geschillenbeslechting voor een
andere rechtsfiguur te kiezen dan schorsing. Het is de Afdeling advisering
voorts niet duidelijk in hoeverre de in het voorontwerp voorgestelde
nieuwe verjaringstermijn na stuiting zich verhoudt tot de richtlijnbepaling,

13

Artikel 18, eerste lid, van de richtlijn is dwingend geformuleerd. Vergelijk met de formulering
van artikel 10, vierde lid, eerste volzin, van de richtlijn waar afhankelijk van het nationaal recht
voor schorsen dan wel voor stuiten gekozen kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

7

dat de verjaringstermijn om een vordering tot schadevergoeding in te
stellen ten minste vijf jaar bedraagt (artikel 10, derde lid, van de richtlijn).
Het voorstel van wet en de memorie van toelichting zijn naar aanleiding
van deze opmerkingen aangepast. Artikel 6:193t, eerste lid, BW bevat
thans een verlengingsgrond voor gevallen van schending van het
mededingingsrecht waarin een buitengerechtelijke geschillenbeslechtingsprocedure wordt gestart. De rechtsfiguur verlenging heeft hetzelfde
resultaat als de in de richtlijn voorgeschreven schorsing. Onder punt 3 van
dit nader rapport is reeds opgemerkt dat de gebruikelijke wijze om in het
Nederlandse burgerlijk recht in de verjaring van een rechtsvordering in te
grijpen stuiting of verlenging is, dat verlenging bij de invoering van het
Nieuw BW in de plaats is gekomen voor schorsing en dat verlenging en
schorsing hetzelfde resultaat hebben. Om deze redenen is in artikel 6:193t,
eerste lid, BW voor verlenging gekozen. Anders dan bij de rechtsfiguur
stuiting, waarvoor in het voorontwerp was gekozen, begint er na het
verdwijnen van de thans voorgestelde verlengingsgrond geen nieuwe
verjaringstermijn te lopen. De duur van verlenging is gelijk aan de duur
van de procedure tot buitengerechtelijke geschillenbeslechting. Deze duur
is gelijk aan periode van schorsing die de richtlijn voorschrijft in artikel 18,
eerste lid, eerste volzin, van de richtlijn.
7. Redactionele bijlage
De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State,
J.P.H. Donner
Ik moge U mede namens de Minister van Economische Zaken verzoeken
het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te
zenden.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

8

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State betreffende no. W03.16.0020/II
–

–
–

In artikel I, artikel 193m, vierde lid, als volgt wijzigen:
4. In afwijking van het bepaalde in lid 1 is een ontvanger van
immuniteit hoofdelijk verbonden tot vergoeding van de schade
die voortvloeit uit de inbreuk jegens:
a) zijn directe of indirecte afnemers of leveranciers, en
b) de andere benadeelde partijen, doch slechts indien geen
volledige vergoeding van schade kan worden verkregen van
de andere bij dezelfde inbreuk betrokken ondernemingen.
In artikel I, artikel 193t, tweede lid, «loopt de termijn voort» vervangen
door: duurt de termijn voort.
Artikel II, onderdeel C, artikel 847, herformuleren met vermijding van
een tangconstructie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 490, nr. 4

9