DOSSIERS VERTROUWENSINSPECTEURS IN HET
ONDERWIJS

SCHOOLJAAR 2022-2023

December 2023

TOELICHTING

Leerlingen en studenten hebben recht op een veilige leeromgeving. Ondanks alle
pogingen om ze tegen te gaan, gebeuren er echter nog altijd zaken in het onderwijs
die schadelijk zijn voor leerlingen en studenten en het leren in de weg staan. Sinds
1987１ kan iedereen die zoiets meemaakt of er weet van heeft contact opnemen met
de vertrouwensinspecteurs. Ouders, leerlingen, docenten, directies en besturen,
maar ook vertrouwenspersonen kunnen de vertrouwensinspecteur raadplegen
wanneer zich in of rond de school problemen voordoen op het gebied van:

•

seksuele intimidatie en seksueel misbruik (zedenmisdrijven)

•

psychisch en fysiek geweld

•

discriminatie en radicalisering

De vertrouwensinspecteurs bieden een luisterend oor, informeren, en adviseren over
de stappen die gezet kunnen worden. Waar nodig adviseert de
vertrouwensinspecteur in het traject naar het indienen van een formele klacht of het
doen van aangifte. Met uitdrukkelijke toestemming van de melder kan de
vertrouwensinspectie ook geanonimiseerde signalen (bijvoorbeeld over psychisch -,
fysiek geweld, discriminatie en/of radicalisering) aan de collega-inspecteurs bij de
inspectie sturen. Dit gebeurt ook regelmatig. Deze signalen worden betrokken bij de
onderzoeken die deze toezichtinspecteurs doen bij instellingen en besturen. De
vertrouwensinspecteurs sturen geen inhoudelijke informatie aan collega-inspecteurs
met betrekking tot zedenmisdrijven, deze vallen onder de bijzondere
geheimhouding.
Overlegplicht besturen
In bepaalde situaties zijn besturen verplicht om contact op te nemen met de
vertrouwensinspectie.
In het kader van de meld-, overleg- een aangifteplicht moeten besturen meldingen
van mogelijk seksueel misbruik onverwijld voorleggen aan de vertrouwensinspecteur
(wettelijke overlegplicht), wanneer:
•
het gaat om een mogelijk vermoeden van een misdrijf tegen de zeden;
•
de beklaagde een met taken belast persoon (bijvoorbeeld een leraar) van
de school of instelling is;
•
en het slachtoffer een minderjarige of wilsonbekwame leerling/student van
de school of instelling is.
Als de vertrouwensinspecteur vervolgens in het overleg concludeert dat er sprake is
van een redelijk vermoeden van een zedenmisdrijf２, is het bestuur verplicht direct
aangifte te doen bij de politie. De vertrouwensinspecteur ziet er op toe dat dit ook
gebeurt.

１ Sinds 2013 in de kinderopvang. In dit overzicht gaan we in op de dossiers in het onderwijs van een schooljaar.
Voor de kinderopvang is een separaat overzicht beschikbaar over het kalenderjaar.
２ Door een met taken belast persoon jegens een minderjarige leerling van de school.

Natuurlijk zal de vertrouwensinspecteur ook in deze situaties het bestuur op andere
terreinen blijven informeren en eventueel adviseren, bijvoorbeeld over de
communicatie.
Nieuwe wetten maken meer strafbaar
De meld-, overleg- en aangifteplicht in het onderwijs geldt op dit moment alleen
voor seksueel misbruik, waarbij de beklaagde een met taken belast persoon is en
het slachtoffer een minderjarige of wilsonbekwame leerling. Een met taken belast
persoon is bijvoorbeeld een leerkracht of een lid van het onderwijs ondersteunend
personeel.
Medio 2024 wordt het herziene Wetboek van Strafrecht (Titel XIV: ‘misdrijven tegen
de zeden’) ingevoerd. In de herziening van het herziene Wetboek van Strafrecht
worden naast seksueel misbruik, ook vormen van seksuele intimidatie strafbaar
gesteld.
Daarnaast is er ook een wetsvoorstel in voorbereiding (Wet Vrij & Veilig Onderwijs)
om de sectorwetten aan te passen. Onderdeel van dat voorstel is dat de meldoverleg- en aangifteplicht voor besturen van onderwijsorganisaties ook te laten
gelden voor seksuele intimidatie. Ook voor seksuele intimidatie gaat het dan over
die casussen waarbij de beklaagde een met taken belast persoon is.
Een ander belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel is dat het leeftijdscriterium van
minderjarigheid komt te vervallen wanneer het slachtoffer leerling of student is. Ook
seksueel grensoverschrijdend gedrag richting meerderjarige leerlingen of studenten
zal dan onder de meld-, overleg en aangifteplicht gaan vallen. Het gaat dan om alle
gevallen van seksueel misbruik en seksuele intimidatie, waarbij de beklaagde een
met taken belast persoon is en waar een afhankelijkheidsrelatie met een student of
leerling aan de orde is.
Hiermee gaat de meld- overleg- en aangifteplicht ook gelden voor het hoger
onderwijs. Tevens moeten besturen na de implementatie ook seksueel
grensoverschrijdend gedrag van met taken belaste personen richting alle studenten
van het middelbaar beroepsonderwijs, of zij nu minder- of meerderjarig zijn, melden
en erover overleggen (en zo nodig aangifte doen).
Naar verwachting zal de Wet Vrij & Veilig Onderwijs medio 2025 in gaan.

INHOUDSOPGAVE
TOELICHTING
1

SAMENVATTING

2

TOTAAL AANTAL DOSSIERS ALLE SECTOREN

3

DOSSIERS OVER PRIMAIR ONDERWIJS

4
4.1
4.2

DOSSIERS OVER HET VOORTGEZET ONDERWIJS
Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het voortgezet onderwijs
Andere vormen van geweld in het voortgezet onderwijs

5
5.1
5.2

DOSSIERS OVER HET (VOORTGEZET) SPECIAAL ONDERWIJS
Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het (voortgezet) speciaal onderwijs
Andere vormen van geweld in het (voortgezet) speciaal onderwijs

6
6.1
6.2

DOSSIERS OVER HET MIDDELBAAR BEROEPSONDERWIJS
Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het middelbaar beroepsonderwijs
Andere vormen van geweld in het middelbaar beroepsonderwijs

7
7.1
7.2

DOSSIERS OVER HET HOGER ONDERWIJS
Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het hoger onderwijs
Andere vormen van geweld in het hoger onderwijs

8

DOSSIERS WAARVAN DE SECTOR ONBEKEND IS

9

MELDINGEN PER MAAND

Bijlage: MELD- OVERLEG- EN AANGIFTEPLICHT

1

SAMENVATTING

Ieder jaar brengt de inspectie van het onderwijs een overzicht uit van de aantallen
dossiers bij de vertrouwensinspecteurs, de verschillende categorieën en de trends
die er uit af te leiden zijn.
De vertrouwensinspecteurs voegen meldingen van verschillende melders over
dezelfde casus bij een onderwijsinstelling samen tot 1 dossier. Het cijferoverzicht is
gebaseerd op het aantal dossiers, niet op de verschillende onderliggende meldingen,
mits het uitdrukkelijk wordt vermeld.
Het overzicht omvat een periode van 3 jaar. Omdat er in die periode van 3 jaar,
sprake was van (gedeeltelijke) schoolsluitingen wegens corona, heeft de
vertrouwensinspectie er eenmalig voor gekozen om alleen in hoofdstuk 2, paragraaf
2.1 voor seksueel geweld (de wettelijke taak van de vertrouwensinspectie) een
overzicht van 5 jaar op te nemen. Zodat de gegevens op dit onderdeel uit 20222023 ook vergelijkbaar zijn met een niet-coronaschooljaar. De rest van het overzicht
beperkt zich tot 3 schooljaren.
Stijging aantal dossiers
In dit overzicht staan de aantallen dossiers en opvallende zaken centraal.
In het schooljaar 2022-2023 zijn er 2152 nieuwe dossiers op het meldpunt van de
vertrouwensinspecteurs binnen gekomen. Vorig schooljaar telden de
vertrouwensinspecteurs 1743 dossiers. De toename ten opzichte van het vorige
schooljaar is 409 dossiers. Deze toename is met uitzondering van radicalisering in
alle onderliggende categorieën zichtbaar.
In 992 dossiers ging het over psychisch geweld, in 560 van de dossiers om fysiek
geweld, in 318 dossiers over seksuele intimidatie en in 152 dossiers om seksueel
misbruik. Het aantal dossiers over discriminatie en radicalisering bedraagt
respectievelijk 116 en 7. In dit schooljaar zijn er 8 dossiers aangelegd waarin de
melder niet wilde vertellen over welke instelling/sector het ging. Deze dossiers zijn
in de onderverdeling per sector derhalve niet terug te vinden.

Pagina 5 van 39

WAT VALT OP IN SCHOOLJAAR 2022-2023?
Sinds enkele jaren zien we dat we meer dossiers opmaken over seksuele intimidatie
en seksueel misbruik en daarbinnen een stijgend aantal dossiers over met taken
belaste personen richting minderjarige leerlingen of studenten.
1. Wederom toename van het aantal dossiers bij de
vertrouwensinspectie
De vertrouwensinspecteurs registreerden in schooljaar 2022-2023 in totaal
2152 dossiers. Dit zijn er 409 meer dan vorig schooljaar en maar liefst 856
meer dan in 2020-2021.
Binnen dit totaal gaan 470 dossiers over een vorm van seksueel geweld
(seksueel misbruik: 152 meldingen en seksuele intimidatie: 318 meldingen).
Dit is hoger dan in de voorliggende schooljaren. Vorig jaar telden de
vertrouwensinspectie 400 dossiers ten aanzien van seksueel geweld.
De toename van het aantal dossiers wordt onderstreept door het aantal
unieke meldingen per maand (3125 totaal over het gehele schooljaar), de
uitwerking hiervan is te lezen in hoofdstuk 9 van dit overzicht. Met
uitzondering van oktober 2022 en augustus 2023 kwamen er het gehele jaar
meer meldingen binnen dan in dezelfde maand in voorgaande jaren. In juni
2023 registreerden de vertrouwensinspecteurs 425 meldingen, in juni 2022
was dit aantal 337. Niet eerder sinds het bestaan van het meldpunt zijn er
meer dan 400 meldingen in één maand verwerkt.
2. Toename aantal dossiers seksueel geweld
In schooljaar 2022-2023 tellen we 470 dossiers van de 2152 dossier in
totaal, die gaan over seksueel geweld (seksueel misbruik en seksuele
intimidatie). In schooljaar 2021-2022 was dit aandeel 400 dossiers seksueel
geweld ten opzichte van 1743 dossiers in totaal. In het schooljaar voorgaand
aan de coronapandemie 2020-2021; 267 dossiers seksueel geweld ten
opzichte van 1296 dossiers in totaal.
3. Aandeel met taken belaste personen bij mogelijk seksueel
misbruik wederom hoog
In het schooljaar 2022-2023 is in 91 van 152 van de dossiers die gaan over
een vorm van seksueel misbruik de beklaagde een met taken belast
persoon, zoals bijvoorbeeld een leerkracht of een lid van het onderwijs
ondersteunende personeel. In het schooljaar 2021-2022 was dit in 79 van
de 139 dossiers het geval. En in 2020-2021 gold dit voor 67 van de 91
dossiers.
In de categorie seksuele intimidatie is in schooljaar 2022-2023 in 178 van
de 318 dossiers de beklaagde een met taken belast persoon. In schooljaar
2021-2022 was dit in 165 van de 261 dossiers het geval. En in 2020-2021
was in 93 van 176 dossiers de beklaagde een met taken belast persoon.

Pagina 6 van 39

In 75 van de 91 dossiers seksueel misbruik, waarbij een met taken belaste
persoon de beklaagde is, heeft de vertrouwensinspectie in schooljaar 20222023 in het overleg met het bevoegd gezag een redelijk vermoeden van een
strafbaar feit vastgesteld en is de melder verwezen naar de zedenpolitie om
een melding te maken of aangifte te doen. In schooljaar 2021-2022 is de
melder in 53 van de 79 dossiers verwezen naar de zedenpolitie. In
schooljaar 2020-2021 gold dit voor 51 van de 67 dossiers.
In de andere gevallen is de melder niet verwezen naar de zedenpolitie,
omdat er in het overleg tussen het bevoegd gezag en de
vertrouwensinspectie geen redelijk vermoeden van een strafbaar feit kon
worden vastgesteld of omdat de wettelijke verplichting niet geldt voor de
melder (omdat het bijvoorbeeld ouders, andere familieleden of hulpverleners
betrof). De vertrouwensinspectie adviseert in deze gevallen burgers altijd
een informatief gesprek aan te gaan met de zedenpolitie.
4. Aandeel leerlingen jonger dan 13 jaar blijft toenemen
Voor het vierde jaar op rij valt het hoge aantal dossiers op, waarbij
leerlingen jonger dan 13 jaar zijn betrokken. Meer dan de helft (1105) van
het totaal aantal dossiers (2152) is afkomstig uit de sector primair
onderwijs. Vorig schooljaar ging dit nog om 880 van de 1743 dossiers,
ongeveer een derde van het totaal.
1 op de 3 dossiers seksueel misbruik komt uit het primair onderwijs.
581 van 992 dossiers psychisch geweld zijn afkomstig uit het primair
onderwijs. In 2021-2022 was dit 442 van de 752 dossiers. Als we binnen
psychisch geweld specifiek kijken naar het aandeel pesten, dan komen 314
van de 489 dossiers uit het primair onderwijs. In 2021-2022 was dit in 268
van de 424 dossiers aan de orde.
Ook 314 van de in totaal 560 dossiers fysiek geweld komen uit deze sector.
Hierin valt op dat ook de ernst van de dossiers verschuift, voorheen gingen
deze dossiers voornamelijk over trekken en duwen, maar afgelopen
schooljaar zien we een verschuiving naar de subcategorieën mishandeling of
letsel door schuld. In 2021-2022 waren 282 van de 478 dossiers fysiek
geweld afkomstig uit het primair onderwijs.
Tenslotte zien we net als eerdere jaren ook het aandeel binnen de categorie
discriminatie verder toenemen; 42 van de 116 dossiers komen uit het
primair onderwijs.
5. Ernstigere vormen van geweld in het voortgezet onderwijs
Naast een toename in het aantal dossiers in de sector voortgezet onderwijs
van 115 in 2021-2022, constateert de vertrouwensinspectie ook een
verschuiving in de ernst van geweld.
In de categorie psychisch geweld, is het aandeel pesten bijna de helft, te
weten 145. Het totaal aantal dossiers psychisch geweld is 307. Het valt op
dat er meer dossiers zijn die betrekking hebben op het (oneigenlijke)
gebruik van sociale media. De vertrouwensinspectie ziet hierin overigens
geen verband met de maatschappelijke tendens van de zogenaamde
roddelkanalen (zoals bijvoorbeeld “Gossip girl”) waar dit schooljaar in de
Pagina 7 van 39

samenleving signalen over rondgingen. Wel zien we in deze dossiers terug
dat het lijkt of scholen hier niet goed op weten te anticiperen: zoals
bijvoorbeeld de reactie “Het gebeurt buiten school, dus het is niet onze
verantwoordelijkheid.” Deze gebeurtenissen kunnen echter wel een
(negatieve) weerslag in de klas hebben.
In de categorie fysiek geweld valt het aandeel (zware) mishandeling, net
zoals (be-)dreiging met fysiek geweld en wapens op.
Ten slotte valt het op dat 57 van de in totaal 116 dossiers discriminatie ten
deel valt aan de sector voortgezet onderwijs. Het merendeel van deze
dossiers hebben betrekking op discriminatie op grond van afkomst. Dit
discriminatoire gedrag wordt volgens de melders zowel door leerlingen als
door onderwijspersoneel vertoond.
6. Opvallend in dossiers door personeelsleden: intimidatie op de
werkvloer
In de categorie psychisch geweld kent de vertrouwensinspectie een
subcategorie; intimidatie op de werkvloer. Dit jaar valt het aantal dossiers
hierover op, we hebben er 71 geregistreerd. De sectoren primair en
voortgezet onderwijs tellen beide 26 van dergelijk dossiers (ieder bijna een
derde van het totaal).
De vertrouwensinspecteurs hebben alleen een adviserende rol in dossiers
van personele zaken onderling. Adviezen die passend kunnen zijn:
•
•
•
•
•

Nederlandse Arbeidsinspectie heeft een meldpunt waar meldingen
over psychosociale werkbelasting kunnen worden gedaan;
Handelen conform de stappen van de klachtenregeling;
Betrekken van juridische ondersteuning al dan niet vanuit een
vakbond;
De interne klokkenluidersregeling van het bestuur;
Het Huis van Klokkenluiders als externe organisatie.

Pagina 8 van 39

2

TOTAAL AANTAL DOSSIERS ALLE SECTOREN

Figuur 2.1 Totaal aantal dossiers in het onderwijs

2500
2152
2000

1500

1743
1296

1000

500

0
TOTAAL
2020-2021

2021-2022

2022-2023

Tabel 2.1 Totaal aantal dossiers in het onderwijs
Schooljaar
Aantal dossiers
2020-2021
1296 dossiers
2021-2022
1743 dossiers
2022-2023
2152 dossiers

Toelichting:
Het totaal aantal dossiers is in schooljaar 2022-2023 hoger dan in eerdere jaren.
In vergelijking met schooljaar 2021-2022 heeft de vertrouwensinspectie 409
dossiers meer aangelegd. De toename van 856 dossiers ten opzichte van
schooljaar 2020-2021 is mogelijk verklaarbaar door de schoolsluiting in verband
met de coronapandemie in dat jaar.
Om te kunnen vergelijken met eerdere schooljaren, waar geen sprake was van
lockdown in verband met coronapandemie, benoemen we hier ook het schooljaar
2018-2019 en 2019-2020. In schooljaar 2018-2019 was het totaal aantal dossiers
1918. En in schooljaar 2019-2020 telde de vertrouwensinspectie 1351 dossiers.
Deze schooljaren waren de scholen het gehele jaar geopend.
In dit schooljaar zijn er 8 dossiers gemaakt, waarin de melder niet wilde vertellen
over welke instelling/sector het ging. Deze dossiers zijn in de onderverdeling per
sector derhalve niet terug te vinden.

Pagina 9 van 39

2.1

Ontwikkeling ten aanzien van seksueel grensoverschrijdend gedrag:
verdere toename van het aantal dossiers, waarbij de beklaagde een
met taken belast persoon is

Figuur 2.2 Totaal aantal dossiers seksueel geweld, aandeel met taken belast persoon (TBP) in
het onderwijs

350

318

300

261

250

222
180 176

200
150
100

139

130

165

152

92 91
65 63 67

79

120 113

91

178

93

50
0
SEKSUEEL MISBRUIK SEKSUEEL MISBRUIK
AANDEEL TBP
2018-2019

2019-2020

SEKSUELE
INTIMIDATIE

2020-2021

2021-2022

SEKSUELE
INTIMIDATIE
AANDEEL TBP
2022-2023

Tabel 2.2 Totaal aantal dossiers seksueel geweld, aandeel met taken belast persoon (TBP) in
het onderwijs
Schooljaar
2018-2019
2019-2020
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Seksueel
misbruik

Seksueel
misbruik,
aandeel TBP
130
92
91
139
152

Seksuele
intimidatie
65
63
67
79
91

222
180
176
261
318

Seksuele
intimidatie,
aandeel TBP
120
113
93
165
178

NB: alleen grafiek en tabel 2.2 zijn in dit overzicht uitgebreid met twee extra voorliggende schooljaren

Toelichting:
Het totaal aantal dossiers seksueel misbruik in het afgelopen schooljaar is
hoger dan het vorige schooljaar; een toename van 13 dossiers ten opzichte
van 2021-2022. Het aantal dossiers, waarbij een met taken belast persoon als
beklaagde is aangemerkt, is eveneens hoger dan in voorgaande jaren; een
toename van 13 dossiers ten opzichte van schooljaar 2021-2022. In 75
dossiers, waarbij de beklaagde een met taken belast persoon betreft, is er een
redelijk vermoeden van een strafbaar feit vastgesteld en is de melder
verwezen naar de zedenpolitie om een melding te maken of aangifte te doen.
In de categorie seksueel misbruik gaat het vooral om dossiers die betrekking
hebben op aanranding, verkrachting of een ongewenste relatie tussen leraar
en leerling.
Opvallend dit schooljaar is de hoeveelheid dossiers van seksueel misbruik
buiten school (24 dossiers). In deze dossiers zijn de melders verwezen naar

Pagina 10 van 39

hetzij de zedenpolitie of naar Veilig Thuis, de vertrouwensinspecteurs hebben
geen formele rol in deze kwesties.
Het aantal dossiers seksuele intimidatie is dit schooljaar ook hoger dan in
schooljaar 2021-2022; de vertrouwensinspecteurs tellen een toename van 57
dossiers. Het aantal dossiers, waarbij met taken belaste personen betrokken
zijn, is eveneens hoger dan het aandeel dat vorig jaar is geconstateerd;
namelijk in 178 van de 318 dossiers dit schooljaar tegenover 165 van de 261
dossiers in 2021-2022. Dit is een toename van 13 dossiers ten opzichte van
het voorliggende schooljaar. Het gaat in de categorie seksuele intimidatie dan
met name over ongewenste hinderlijke aanrakingen, ongewenst (non-)verbaal
gedrag, ongewenst gedrag via sociale media en email en grensoverschrijdend
gedrag tussen leerlingen onderling.
Om te kunnen vergelijken met eerdere schooljaren waar geen sprake was van
lockdown in verband met de coronapandemie, benoemen we hier ook de
schooljaren 2018-2019 en 2019-2020. In schooljaar 2018-2019 telde de
vertrouwensinspectie bij de categorie seksueel misbruik 130 dossiers, hier was in
65 dossiers de beklaagde een met taken belast persoon. In het schooljaar 20192020 telden we 92 dossiers seksueel misbruik. Het aandeel waarbij een met taken
belast persoon als beklaagde werd aangemerkt was 63 dossiers.
In schooljaar 2018-2019 telde de vertrouwensinspectie in de categorie seksuele
intimidatie 222 dossiers. In 120 dossiers was de beklaagde een met taken belast
persoon. In 2019-2020 registreerde de vertrouwensinspectie 180 dossiers seksuele
intimidatie en in 113 van deze dossiers was en beklaagde een met taken belast
persoon. Dit schooljaar waren de scholen het gehele jaar geopend.

Pagina 11 van 39

2.2

Bij de dossiers fysiek geweld en discriminatie valt het aandeel van
leerlingen tot 13 jaar op

Figuur 2.3 Totaal aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het
onderwijs

1200
992

1000
752

800
543

600

424
400

560

489

478
379

263

200
0
PSYCHISCH GEWELD

PSYCHISCH GEWELD,
AANDEEL TBP

2020-2021

2021-2022

FYSIEK GEWELD

2022-2023

Tabel 2.3 Totaal aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het
onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Psychisch
geweld
543
752
992

Psychisch
geweld,
aandeel pesten
263
424
489

Fysiek
geweld
379
478
560

Toelichting:
Het aantal dossiers over psychisch geweld is fors hoger dan het voorgaande
schooljaar, de vertrouwensinspecteurs tellen in deze categorie een stijging
van 240 dossiers. De toename is al jaren zichtbaar. Het aantal dossiers dat
over een vorm van pesten gaat, is 489 van de 992 dossiers. Het gaat in de
categorie psychisch geweld naast pesten vooral om dreiging, al dan niet in
combinatie met fysiek geweld en ongewenst (non)verbaal en belediging.
De vertrouwensinspectie merkt op dat er dit schooljaar 71 dossiers afkomstig
zijn van personeelsleden van onderwijsinstellingen, waarin zij aangeven
intimidatie op de werkvloer te ervaren. Vorig schooljaar waren dit er 23. Deze
melders zijn veelal verwezen naar de Nederlandse Arbeidsinspectie (in relatie
tot psychosociale werkbelasting), de vakbond of zijn gewezen op de
klachtenprocedure en/of klokkenluidersregeling.
Het aantal dossiers over fysiek geweld is dit schooljaar wederom hoger; een
toename van 74 dossiers. In een groot deel van deze dossiers, namelijk in
314 van de 560 dossiers, gaat het ook dit schooljaar wederom over fysiek
geweld tussen leerlingen beneden de 13 jaar. Dit constateert de vertrouwensinspectie voor het vierde jaar op rij. De meeste dossiers in deze categorie
gaan over (zware) mishandeling, dreiging met fysiek geweld of dreiging met
een wapen.
Pagina 12 van 39

Figuur 2.4 Totaal aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het onderwijs

140
116

120
96

100
80
63
60

33

40
20

11

11

7

6

7

0
DISCRIMINATIE
2020-2021

RADICALISERING
2021-2022

OVERIG
2022-2023

Tabel 2.4 Totaal aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Discriminatie
63
96
116

Radicalisering
11
11
7

Overig
33
6
7

Toelichting:
Het aantal dossiers over discriminatie is hoger dan de twee voorgaande
schooljaren, we tellen een toename van 20 dossiers in deze categorie. In bijna
95 van de 116 dossiers gaat het over discriminatie op grond van afkomst.
Vorig schooljaar was dit in 72 van de 96 dossiers het kenmerk. De andere
dossiers betreffen discriminatie op grond van geloof, sekse of geaardheid.
Ongeveer 1 op de 2 dossiers, die betrekking hebben op een vorm van
discriminatie, komen uit het voortgezet onderwijs. Vorig schooljaar kwam het
merendeel van deze dossiers uit de sector primair onderwijs.
Het afgelopen schooljaar zijn 7 dossiers over radicalisering geregistreerd. Dit
is 4 dossiers minder dan het aantal dossiers van vorig jaar. Veruit de meeste
dossiers hebben betrekking op radicaliserende leerlingen.

Pagina 13 van 39

3

DOSSIERS OVER PRIMAIR ONDERWIJS

Figuur 3.1 Totaal aantal dossiers in het primair onderwijs

1200

1105

1000
880
800

745
2020-2021

600

2021-2022
2022-2023

400

200

0
TOTAAL
Tabel 3.1 Totaal aantal dossiers in het primair onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Aantal dossiers
745 dossiers
880 dossiers
1105 dossiers

Toelichting:
Het totaal aantal dossiers over de sector primair onderwijs is in schooljaar 20222023 met 225 dossiers toegenomen ten opzichte van het vorige schooljaar. Ten
opzichte van het schooljaar 2020-2021 is de toename 360 dossiers.

Pagina 14 van 39

3.1

Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het primair onderwijs

Figuur 3.2 Aantal dossiers seksueel geweld in het primair onderwijs en aandeel met taken
belast persoon (TBP)

113

120
100

87

80

69
52

60
40

45

39
17

20

33

31

25

33

22

0
SEKSUEEL MISBRUIK SEKSUEEL MISBRUIK
AANDEEL TBP
2020-2021

SEKSUELE
INTIMIDATIE

2021-2022

SEKSUELE
INTIMIDATIE
AANDEEL TBP

2022-2023

Tabel 3.2 Aantal dossiers seksueel geweld in het primair onderwijs en aandeel met taken
belast persoon (TBP)
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Seksueel
misbruik

Seksueel
misbruik,
aandeel TBP
25
39
52

Seksuele
intimidatie
17
22
31

Seksuele
intimidatie,
aandeel TBP
87
69
113

33
33
45

Toelichting:
Het aantal dossiers seksueel misbruik voor de sector primair onderwijs is ten
opzichte van de vorige twee schooljaren hoger. Ten opzichte van 2021-2022 is er
een toename van 13 dossiers en is er in vergelijking met 2020-2021 zelfs sprake
van meer dan een verdubbeling. Bij deze dossiers is de beklaagde, in 31 van de 52
dossiers, een met taken belast persoon (TBP). Dit is een toename van 9 dossiers ten
opzichte van schooljaar 2021-2022 en van 14 in vergelijking met 2020-2021. In 28
dossiers, waarbij de beklaagde een met taken belast persoon betreft, is er een
redelijk vermoeden van een strafbaar feit vastgesteld en is de melder verwezen naar
de zedenpolitie om een melding te maken of aangifte te doen. Binnen de categorie
seksueel misbruik gaan in het primair onderwijs de meeste dossiers over aanranding
(1 op de 3 dossiers).
Het aantal dossiers seksuele intimidatie is hoger dan schooljaar 2021-2022, we
tellen een toename van 44 dossiers. Het aantal dossiers waarbij een met taken
belast persoon als beklaagde is aangemerkt is 31. Binnen de categorie seksuele
intimidatie gaan in het primair onderwijs de meeste dossiers over
grensoverschrijdend gedrag tussen (jonge) kinderen onderling, gevolgd door
aanranding.

Pagina 15 van 39

3.2

Andere vormen van geweld in het primair onderwijs

Figuur 3.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het primair
onderwijs

700
581

600
500
400

442
337

314
268

300

253

282

314

181

200
100
0
PSYCHISCH GEWELD

PSYCHISCH GEWELD,
AANDEEL TBP

2020-2021

2021-2022

FYSIEK GEWELD

2022-2023

Tabel 3.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het primair
onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Psychisch
geweld
337
442
581

Psychisch
geweld,
aandeel pesten
181
268
314

Fysiek
geweld
253
282
314

Toelichting:
Het aantal dossiers psychisch geweld is wederom hoger dan vorig schooljaar, de
toename is 139 dossiers ten opzichte van vorig schooljaar. Deze stijging ziet de
vertrouwensinspectie al vele jaren (al vanaf schooljaar 2013-2014) in deze
categorie. In 314 van de dossiers betreft het een vorm van pesten; dit aandeel
blijft eveneens onverminderd hoog, ook dat ziet de vertrouwensinspectie al
minstens 10 jaar. Daarna volgen dreiging (met fysiek geweld) en ongewenst (non-)
verbaal gedrag.
Het aantal dossiers fysiek geweld is hoger dan schooljaar 2021-2022, een toename
van 32 en ten opzichte van 2020-2021 een stijging van 61. Het aandeel van
dossiers uit het primair onderwijs ten opzichte van het totaal aantal dossiers dat de
vertrouwensinspecteurs afgelopen jaar hebben geregistreerd onder fysiek geweld
is erg hoog; 314 dossiers voor de sector primair onderwijs ten opzichte van 560
dossiers fysiek geweld over alle sectoren. Evenals vorig jaar gaan in het primair
onderwijs binnen deze categorie de meeste dossiers over lichamelijk letsel door
schuld, (ernstige) vormen van mishandeling, zoals vechtpartijen en ongewenste
hinderlijke aanrakingen (duwen en trekken). Vaak gaat er een periode van pesten
vooraf aan het fysiek geweld, dit blijkt uit de inhoud van de dossiers. En wordt
bevestigd door de toename in beide categorieën psychisch (waaronder pesten) en
fysiek geweld.

Pagina 16 van 39

Figuur 3.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het primair onderwijs

45

42
39

40
35
30

28

25
20
15

11

10
4

5

5

4

3

0

0
DISCRIMINATIE

RADICALISERING
2020-2021

2021-2022

OVERIG
2022-2023

Tabel 3.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het primair onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Discriminatie
28
39
42

Radicalisering
4
5
0

Overig
11
4
3

Toelichting:
Het valt net als vorig jaar op dat het aantal dossiers discriminatie in het primair
onderwijs hoger is dan vorige schooljaren. Dit is ongeveer een derde van het totaal
aantal dossiers discriminatie die de vertrouwensinspectie heeft ontvangen. Net als
in voorgaande schooljaren gaan deze dossiers voornamelijk over discriminatie op
grond van afkomst.
In het afgelopen schooljaar heeft de vertrouwensinspectie geen enkel dossier uit
het primair onderwijs geregistreerd dat betrekking had op radicalisering. Vorig jaar
waren dit nog 5 dossiers.

Pagina 17 van 39

4

DOSSIERS OVER HET VOORTGEZET ONDERWIJS

Figuur 4.1 Totaal aantal dossiers voortgezet onderwijs

900
772

800
657

700
600
500
400

391

300
200
100
0
TOTAAL
2020-2021

2021-2022

2022-2023

Tabel 4.1 Totaal aantal dossiers voortgezet onderwijs (vo)
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Aantal dossiers
391 dossiers
657 dossiers
772 dossiers

Toelichting:
Het totaal aantal dossiers over de sector voortgezet onderwijs is in schooljaar
2022-2023 hoger dan de schooljaren ervoor. Het aantal dossiers is met 115
toegenomen in vergelijking met het voorgaande schooljaar. Ten opzichte van 20202021 is de toename 381 dossiers, dit is bijna een verdubbeling. In schooljaar
2019-2020, waarin de scholen volledig geopend waren in tegenstelling tot 20202021 (pandemie), telde de vertrouwensinspectie 405 dossiers voor deze sector.
Zetten we dit af tegen schooljaar 2022-2023, dan is er sprake van een stijging van
367 dossiers.

Pagina 18 van 39

4.1

Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het voortgezet onderwijs
Figuur 4.2 Aantal dossiers seksueel geweld vo

160

140

150

140
120

99

100

79

80
60

50

72

104

72
40

47

49

41

40
20
0
SEKSUEEL MISBRUIK SEKSUEEL MISBRUIK
AANDEEL TBP
2020-2021

SEKSUELE
INTIMIDATIE

2021-2022

SEKSUELE
INTIMIDATIE
AANDEEL TBP

2022-2023

Tabel 4.2 Aantal dossiers seksueel geweld in het voortgezet onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Seksueel
misbruik

Seksueel
misbruik,
aandeel TBP
50
79
72

Seksuele
intimidatie
40
47
41

Seksuele
intimidatie,
aandeel TBP
72
140
150

49
99
104

Toelichting seksueel misbruik:
Het aantal dossiers seksueel misbruik over het voortgezet onderwijs is lager dan in
schooljaar 2021-2022, we tellen 7 dossiers minder. Maar in vergelijking met 20202021 is er sprake van een toename van 22 dossiers seksueel misbruik.
Het aantal dossiers waarbij met taken belaste personen (TBP), zoals leerkrachten
en/of onderwijsondersteunend personeel, als beklaagden worden aangemerkt is
eveneens lager dan voorliggend schooljaar.
In 32 van 41 dossiers, waarbij de beklaagde een met taken belast persoon betreft,
is er een redelijk vermoeden van een strafbaar feit vastgesteld en is de melder
verwezen naar de zedenpolitie om een melding of aangifte te doen. Bij seksueel
misbruik valt in het voortgezet onderwijs op dat er relatief veel dossiers gaan over
verkrachting, een ongewenste relatie tussen leraar en leerling en aanranding.
Toelichting seksuele intimidatie:
Het aantal dossiers seksuele intimidatie is met 10 toegenomen ten opzichte van
schooljaar 2021-2022, maar het aantal is meer dan verdubbeld ten opzichte van het
schooljaar 2020-2021. Het aantal dossiers waarbij een met taken belaste persoon
als beklaagde is aangemerkt is ook hoger, hier tellen we 5 dossiers meer dan vorig
schooljaar. In 104 van de 150 dossiers is de beklaagde een met taken belast
persoon. In vergelijking met schooljaar 2020-2021 is het aantal, met taken belaste
personen die als beklaagden zijn aangemerkt, meer dan verdubbeld. Bij de categorie
Pagina 19 van 39

seksuele intimidatie gaan in het voortgezet onderwijs de meeste dossiers over
ongewenste hinderlijke aanrakingen, ongewenst (non-)verbaal gedrag en/of
ongewenst gedrag via sociale media.

4.2

Andere vormen van geweld in het voortgezet onderwijs
Figuur 4.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het voortgezet
onderwijs

350

307

300
247

250

181

200
150

143

127

100

147

145
84

63

50
0
PSYCHISCH GEWELD

PSYCHISCH GEWELD,
AANDEEL TBP

2020-2021

2021-2022

FYSIEK GEWELD

2022-2023

Tabel 4.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het voortgezet
onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Psychisch
geweld
143
247
307

Psychisch
geweld,
aandeel pesten
63
127
145

Fysiek
geweld
84
147
181

Toelichting:
Het aantal dossiers psychisch geweld is evenals in voorgaande jaren hoger met een
toename van 60 meldingen ten opzichte van vorig schooljaar. In vergelijking met
het schooljaar 2020-2021 is het meer dan verdubbeld. Het aantal dossiers rond
pesten is met 18 dossiers toegenomen in vergelijking met vorig schooljaar. Na
pesten wordt vaak een dossier geregistreerd over leerlingen die dreiging (met fysiek
geweld) of ongewenst (non-) verbaal gedrag of ongewenst gedrag via sociale media
ervaren.
Het aantal dossiers binnen de categorie fysiek geweld is met 34 dossiers
toegenomen ten opzichte van vorig schooljaar. Vergelijken we dit met het schooljaar
2020-2021 dan is het aantal dossiers fysiek geweld dit jaar meer dan verdubbeld. In
deze categorie gaan veruit de meeste dossiers, namelijk 77, over (soms zware)
mishandeling. Gevolgd door (be-)dreiging met fysiek geweld en/of met een wapen.
Binnen deze sector zien we vaker ernstigere vormen van fysiek geweld dan in het
primair onderwijs.
Pagina 20 van 39

Figuur 4.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het voortgezet onderwijs

57

60
50
39

40
30
23
20

14

10

5

4

3

2

1

0
DISCRIMINATIE

RADICALISERING
2020-2021

2021-2022

OVERIG
2022-2023

Tabel 4.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het voortgezet onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Discriminatie
23
39
57

Radicalisering
5
4
3

Overig
14
1
2

Toelichting:
Het aantal dossiers discriminatie is in navolging van vorig jaar wederom hoger, de
toename ten opzichte van vorig schooljaar is 18. In vergelijking met schooljaar
2020-2021 is de toename zelfs meer dan een verdubbeling. 44 dossiers
discriminatie gaan over discriminatie op grond van afkomst.
Over radicalisering heeft de vertrouwensinspectie 1 dossier minder dan vorig
schooljaar ontvangen. 2 van de 3 dossiers gaan over zorgen over een leerling die
signalen van radicalisering toont.

Pagina 21 van 39

5

DOSSIERS OVER HET (VOORTGEZET) SPECIAAL
ONDERWIJS

Figuur 5.1 Aantal dossiers (voortgezet) speciaal onderwijs

180

167

160
140
112

120
100

87

80
60
40
20
0
TOTAAL
2020-2021

2021-2022

2022-2023

Tabel 5.1 Aantal dossiers (voortgezet) speciaal onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Aantal meldingen
87 dossiers
112 dossiers
167 dossiers

Toelichting:
Het totaal aantal dossiers over de sector (voortgezet) speciaal onderwijs is
toegenomen met 55 ten opzichte van het schooljaar eerder, vorig jaar
constateerden we een toename van 25 dossiers. In vergelijking met 2020-2021 is
er sprake van bijna een verdubbeling van het totaal aantal dossiers.

Pagina 22 van 39

5.1

Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het (voortgezet) speciaal
onderwijs
Figuur 5.2 Aantal dossiers seksueel geweld, aandeel met taken belast persoon in het
(voortgezet) speciaal onderwijs

33

35
30

27

25
20
14

15
10

12
9

13

10

9

7
5

4

5

1

0
SEKSUEEL MISBRUIK

SEKSUEEL MISBRUIK, SEKSUELE INTIMIDATIE SEKSUELE INTIMIDATIE,
AANDEEL TBP
AANDEEL TBP
2020-2021

2021-2022

2022-2023

Tabel 5.2 Aantal dossiers seksueel geweld, aandeel met taken belast persoon in het
(voortgezet) speciaal onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Seksueel
misbruik

Seksueel
misbruik,
aandeel TBP
9
9
14

Seksuele
intimidatie
5
1
10

Seksuele
intimidatie,
aandeel TBP
7
27
33

4
12
13

Toelichting:
In de categorie seksueel misbruik is het aantal dossiers voor het (voortgezet)
speciaal onderwijs met 5 dossiers gestegen ten opzichte van 2021-2022 en 20202021. Het aantal met taken belaste personen (TBP) dat als beklaagde is aangemerkt
in deze dossiers is met 9 dossiers toegenomen in vergelijking met vorig schooljaar.
In 10 van de 14 de dossiers, waarbij de beklaagde een met taken belast persoon
betrof, is in 4 dossiers een redelijk vermoeden van een strafbaar feit geconstateerd
en is er verwezen naar de zedenpolitie voor het doen van aangifte of een melding.
Vorig schooljaar is er in geen enkele melding een redelijk vermoeden van een
strafbaar feit geconstateerd. In de onderliggende subcategorieën onder seksueel
misbruik is de spreiding dusdanig groot, dat er geen specifieke zaken opvallen.
Het aantal dossiers seksuele intimidatie is met 6 toegenomen ten opzichte van vorig
schooljaar. Het aantal dossiers, waarbij de beklaagde een met taken belast persoon
is, is met 1 toegenomen. Bij de categorie seksuele intimidatie gaan in het
(voortgezet) speciaal onderwijs de meeste dossiers over aanranding, ongewenste
hinderlijke aanrakingen en grensoverschrijdend gedrag tussen leerlingen onderling.

Pagina 23 van 39

5.2

Andere vormen van geweld in het (voortgezet) speciaal onderwijs
Figuur 5.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het
(voortgezet) speciaal onderwijs

70
58

60

53

50
38

40
31

42

30

30

23

20

15
10

10
0
PSYCHISCH GEWELD

PSYCHISCH GEWELD,
AANDEEL TBP

2020-2021

2021-2022

FYSIEK GEWELD

2022-2023

Tabel 5.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het
(voortgezet) speciaal onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Psychisch
geweld
31
30
53

Psychisch
geweld,
aandeel pesten
10
15
23

Fysiek
geweld
38
42
58

Toelichting:
Het aantal dossiers psychisch geweld is hoger dan in schooljaar 2021-2022. Er zijn
23 dossiers meer geregistreerd ten opzichte van 2021-2022 en 22 meer dan in
2020-2021. 23 van de 53 dossiers gaan over vormen van pesten. Verder valt het
ervaren van dreiging (met fysiek geweld) op in deze categorie.
Het aantal dossiers fysiek geweld is eveneens hoger dan in schooljaar 2021-2022 en
telt 16 dossiers meer dan in 2021-2022 en 20 meer dan 2020-2021. De meeste
dossiers gaan over (ernstige) mishandeling, gevolgd door ongewenste hinderlijke
aanrakingen (duwen en trekken).

Pagina 24 van 39

Figuur 5.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het (voortgezet) speciaal
onderwijs

7

6

6
5

4

4
3
2

2
1

1

1

0

1

0

0

RADICALISERING

OVERIG

0
DISCRIMINATIE
2020-2021

2021-2022

2022-2023

Tabel 5.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het (voortgezet) speciaal
onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Discriminatie
1
4
6

Radicalisering
0
0
1

Overig
1
0
2

Toelichting:
Het aantal dossiers discriminatie is toegenomen, de vertrouwensinspecteurs tellen er
2 meer dan vorig schooljaar. Al deze dossiers gaan over discriminatie op grond van
afkomst.
Er is 1 dossier radicalisering geregistreerd voor deze sector. Het ging hierom
zorgelijk signalen van een leerling.

Pagina 25 van 39

6

DOSSIERS OVER HET MIDDELBAAR BEROEPSONDERWIJS

Figuur 6.1 Totaal aantal dossiers middelbaar beroepsonderwijs

80
70

68

65

60
50

45

40
30
20
10
0
TOTAAL
2020-2021

2021-2022

2022-2023

Tabel 6.1 Totaal aantal dossiers middelbaar beroepsonderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Aantal meldingen
45 dossiers
65 dossiers
68 dossiers

Toelichting:
Over het middelbaar beroepsonderwijs zijn 3 dossiers meer dan vorig jaar
geregistreerd. Ten opzichte van 2020-2021 zijn er 23 dossiers meer voor deze
sector geregistreerd.

Pagina 26 van 39

6.1

Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het middelbaar
beroepsonderwijs
Figuur 6.2 dossiers seksueel geweld, aandeel met taken belast persoon in het middelbaar
beroepsonderwijs

25

23
20

20
15
15

13
10

10
5

8

8

7

6

5

4

3

0
SEKSUEEL MISBRUIK

SEKSUEEL MISBRUIK SEKSUELE INTIMIDATIE SEKSUELE INTIMIDATIE
AANDEEL TBP
AANDEEL TBP
2020-2021

2021-2022

2022-2023

Tabel 6.2 dossiers seksueel geweld, aandeel met taken belast persoon, in het middelbaar
beroepsonderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Seksueel
misbruik

Seksueel
misbruik,
aandeel TBP
4
10
8

Seksuele
intimidatie
3
7
5

Seksuele
intimidatie,
aandeel TBP
8
23
15

6
20
13

Toelichting:
Bij seksueel misbruik in het middelbaar beroepsonderwijs is het aantal
dossiers lager dan het voorgaande schooljaar. Ook het aandeel van met taken
belaste personen (TBP) dat in deze meldingen als beklaagde wordt
aangemerkt, is lager ten opzichte van vorig schooljaar. In 4 van de 5 dossiers,
waarbij de beklaagde een met taken belast persoon betreft, is er een redelijk
vermoeden van een strafbaar feit vastgesteld en is de melder verwezen naar
de zedenpolitie om een melding of aangifte te doen. In deze categorie is, voor
het middelbaar beroepsonderwijs, aanranding het vaakst geregistreerd.
Het aantal dossiers in de categorie seksuele intimidatie is na een toename
vorig schooljaar dit jaar lager. We tellen 8 dossiers minder binnen deze
categorie. Het aantal met taken belaste personen die als beklaagden van
seksuele intimidatie worden aangemerkt is eveneens afgenomen met 7 ten
opzichte van schooljaar 2021-2022, maar is meer dan verdubbeld ten opzichte
van het schooljaar 2020-2021. In 5 van de 8 dossiers, is de beklaagde een
met taken belast persoon. De meeste dossiers gaan in het middelbaar
beroepsonderwijs over ongewenste hinderlijke aanrakingen, gevolgd door
ongewenst (non) verbaal gedrag.

Pagina 27 van 39

6.2

Andere vormen van geweld in het middelbaar beroepsonderwijs
Figuur 6.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het
middelbaar beroepsonderwijs

35

31

30
25
19

20
15

14
9

10

6

4

5

4

6

6

0
PSYCHISCH GEWELD

PSYCHISCH GEWELD,
AANDEEL TBP

2020-2021

2021-2022

FYSIEK GEWELD

2022-2023

Tabel 6.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het middelbaar
beroepsonderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Psychisch
geweld
14
19
31

Psychisch
geweld,
aandeel pesten
4
9
6

Fysiek
geweld
4
6
6

Toelichting:
Het aantal meldingen psychisch geweld is hoger dan vorig schooljaar. De
vertrouwensinspecteurs noteerden 12 dossiers meer dan vorig schooljaar. 6
van de 31 dossiers psychisch geweld gaan over pesten. In vergelijking met de
dossiers over pesten binnen primair, voortgezet en speciaal (voortgezet)
onderwijs is dit laag. De meeste dossiers gaan binnen het middelbaar
beroepsonderwijs over ongewenst (non-)verbaal gedrag. Opvallend is dat
deze ongewenste uitingen door personeel naar studenten worden gedaan.
Het aantal dossiers binnen de categorie fysiek geweld is gelijk gebleven met
het aantal dossiers van vorig jaar. De helft van deze dossiers heeft betrekking
op (zware) mishandeling.

Pagina 28 van 39

Figuur 6.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het middelbaar
beroepsonderwijs

12
10
10
8
6

6

6

5

4
2
2

1
0

0

0

0
DISCRIMINATIE

RADICALISERING
2020-2021

2021-2022

OVERIG
2022-2023

Tabel 6.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig in het middelbaar
beroepsonderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Discriminatie
10
6
6

Radicalisering
0
1
2

Overig
5
0
0

Toelichting:
Het aantal dossiers discriminatie is met 6 gelijk aan vorig schooljaar. Dit schooljaar
gaan 5 van de 6 meldingen over discriminatie op grond van afkomst.
De vertrouwensinspecteurs hebben in schooljaar 2022-2023 2 dossiers over
radicalisering geregistreerd. In beide gevallen ging het om zorgelijk signalen over
mogelijk radicaliseren van een student.

Pagina 29 van 39

7

DOSSIERS OVER HET HOGER ONDERWIJS

Figuur 7.1 Totaal aantal dossiers hoger onderwijs

33
32
32
31
30
29
29
28
28
27
26
TOTAAL
2020-2021

2021-2022

2022-2023

Tabel 7.1 Totaal aantal dossiers hoger onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Aantal meldingen
28 dossiers
29 dossiers
32 dossiers

Toelichting:
Het aantal dossiers over de sector hoger onderwijs is met 3 toegenomen ten
opzichte van het vorige collegejaar.

Pagina 30 van 39

7.1

Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het hoger onderwijs
Figuur 7.2 Aantal dossiers seksueel geweld, aandeel met taken belast persoon, in het hoger
onderwijs

6
5
5
4

4

4
3

3

3
2

2

2

2

2

2
1

1

1
0
SEKSUEEL MISBRUIK SEKSUEEL MISBRUIK
AANDEEL TBP
2020-2021

SEKSUELE
INTIMIDATIE

2021-2022

SEKSUELE
INTIMIDATIE
AANDEEL TBP

2022-2023

Tabel 7.2 Aantal dossiers seksueel geweld, aandeel met taken belast persoon in het hoger
onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Seksueel
misbruik

Seksueel
misbruik,
aandeel TBP
3
2
4

Seksuele
intimidatie
2
2
4

Seksuele
intimidatie,
aandeel TBP
2
2
5

1
1
3

Toelichting:
In het hoger onderwijs geldt er voor klachten van meerderjarige studenten op het
gebied van seksuele intimidatie en seksueel misbruik een ander wettelijk kader dan
voor minderjarigen. Hiervoor is de interne klachtenprocedure bedoeld. Beschikt een
instelling niet over een adequate klachtenregeling of ombudsfunctie, dan geldt voor
openbare instellingen dat in beginsel de Nationale Ombudsman bevoegd is om de
klacht te behandelen. Voor de bijzondere instellingen bestaat een dergelijke externe
voorziening niet. De (minderjarige) studenten en hun ouders/verzorgers kunnen zich
wel beroepen op schending van een gedragscode bij het college van bestuur en/of
ze kunnen de interne klachtenprocedure volgen.
Echter het wettelijk kader ten aanzien van seksueel misbruik en seksuele intimidatie
gaat ook gelden voor meerderjarige studenten en de colleges van bestuur van het
hoger onderwijs krijgen ook te maken met de meld- overleg en aangifteplicht. Zie
voor meer informatie bladzijde 3 van dit overzicht.
Desalniettemin heeft de vertrouwensinspectie 4 dossiers van seksueel misbruik
geregistreerd. In al deze dossiers was de beklaagde een met taken belast persoon.
In 1 van deze dossiers is er een redelijk vermoeden van een strafbaar feit
vastgesteld en is melder geadviseerd een melding of aangifte bij de politie te doen.

Pagina 31 van 39

7.2

Andere vormen van geweld in het hoger onderwijs
Figuur 7.3 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het hoger
onderwijs

20

18

18

18
16

14

14
12
10
8
5

6

5

4
1

2

0

1

1

0
PSYCHISCH GEWELD

PSYCHISCH GEWELD,
AANDEEL TBP

2020-2021

2021-2022

FYSIEK GEWELD

2022-2023

Tabel 7.4 Aantal dossiers psychisch geweld, aandeel pesten en fysiek geweld in het hoger
onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Psychisch
geweld
18
14
18

Psychisch
geweld aandeel
pesten
5
5
1

Fysiek
geweld
0
1
1

Toelichting:
Het aantal dossiers psychisch geweld is hoger dan in het vorige schooljaar en
gelijk aan het aantal in 2020-2021. In slechts 1 dossier was er sprake van een
vorm van pesten. De subcategorie die het vaakst wordt geregistreerd is
ongewenst (non) verbaal gedrag.

Pagina 32 van 39

Figuur 7.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig hoger onderwijs

9
8
8
7
6
5
4
3
3
2

2

2
1

1

1

1

1
0
0
DISCRIMINATIE

RADICALISERING
2020-2021

2021-2022

OVERIG
2022-2023

Tabel 7.4 Aantal dossiers discriminatie, radicalisering en overig hoger onderwijs
Schooljaar
2020-2021
2021-2022
2022-2023

Discriminatie
1
8
3

Radicalisering
2
1
1

Overig
2
1
0

Toelichting:
In collegejaar 2022-2023 zijn er 3 dossiers geregistreerd in de categorie
discriminatie. Dit is lager dan in het vorige schooljaar. Al deze dossiers hebben
betrekking op discriminatie op grond van afkomst.

Pagina 33 van 39

8

DOSSIERS WAARVAN DE SECTOR ONBEKEND IS

In schooljaar 2022-2023 heeft het vertrouwensinspectie 8 dossiers aangemaakt,
waarbij niet te herleiden is over welke sector in het onderwijs het gaat. Dit komt
bijvoorbeeld omdat de melder dit niet met de vertrouwensinspecteur wilde delen of
omdat het niet bekend is waar de beklaagde werkzaam is.
Figuur 8.1 Aantal dossiers waarvan onderwijssector onbekend is.

2,5
2

2

2

2

2

1,5

1

0,5

0
1
Seksueel misbruik

Seksuele initmidatie

Psychisch geweld

Discriminatie

Tabel 8.1 Aantal dossiers waarvan onderwijssector onbekend is.

Categorie
Seksueel misbruik
Seksuele intimidatie
Psychisch geweld
Discriminatie

Aantal
2
2
2
2

Toelichting:
De dossiers seksueel misbruik en seksuele intimidatie hebben geen betrekking op
aangifteplichtige gebeurtenissen.
Beide dossiers psychisch geweld, gaan over het ervaren van intimidatie op de
werkvloer. En de 2 dossiers discriminatie hebben betrekking op discriminatie op
grond van afkomst.

Pagina 34 van 39

MELDINGEN PER MAAND

Zoals in het begin van dit overzicht al is aangegeven, koppelen de
vertrouwensinspecteurs meldingen over dezelfde casus van verschillende melders
tot een dossier. In dit hoofdstuk geeft de vertrouwensinspectie inzicht in het aantal
ontvangen meldingen, dit aantal is hoger dan het aantal dossiers waar in de andere
hoofdstukken van dit overzicht over wordt geschreven.
In onderstaande figuur en tabel staan het aantal unieke meldingen per maand
vermeld. Hierin is het effect van de gedeeltelijke schoolsluiting in schooljaren
2019/2020 en 2020/2021 zichtbaar.
Figuur 9.1 Aantal uniek aangemaakt meldingen per schooljaar

450
400

Aantal unieke meldingen

9

350
300
250
200
150
100
50
0
Sept

Okt

Nov

Dec

Jan

Feb

Maart April

Mei

Juni

2019-2020 (1897 meldingen)

2020-2021 (1966 meldingen)

2021-2022 (2619 meldingen)

2022-2023 (3125 meldingen)

Juli

Aug

Tabel 9.1 Aantal uniek aangemaakte meldingen per schooljaar
Schooljaar

Sept

Okt

Nov

Dec

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Tot.

2019-2020

185

197

256

206

213

240

114

38

114

131

125

78

1897

2020-2021

188

162

243

115

61

114

218

235

140

305

305

36

1966

2021-2022

171

180

186

180

169

274

344

262

210

337

194

112

2619

2022-2023

260

148

299

267

272

301

359

245

250

425

199

100

3125

Toelichting:
Deze figuur geeft inzage in het aantal geregistreerde meldingen per maand en
schooljaar. Bovenstaande figuur geeft inzage in het aantal uniek geregistreerde
melders per maand en schooljaar.
In schooljaar 2022-2023 heeft de vertrouwensinspectie 506 meldingen meer
verwerkt dan in het schooljaar 2021-2022. In juni 2023 zijn er zelfs meer dan 400
meldingen behandeld, dit is sinds de oprichting van het meldpunt nog niet eerder
voorgekomen.
Pagina 35 van 39

Over het gehele schooljaar, met uitzondering van de maand oktober 2022, april en
augustus 2023, zijn er meer meldingen geregistreerd dan in de voorliggende
schooljaren.
NB: deze figuur zegt niets over het aantal telefoongesprekken. In een melding
kunnen meerdere contactmomenten met de melder zitten. Dit aantal ligt als gevolg
daarvan dus nog hoger dan het aantal registraties zoals hierboven is weergegeven.

Pagina 36 van 39

Bijlage: MELD- OVERLEG- EN AANGIFTEPLICHT

In het geval van een mogelijk vermoeden van seksueel misbruik (zedenmisdrijf) geldt
in een aantal gevallen de meld-, onverwijlde overleg- en aangifteplicht. In de
verschillende wetsartikelen van de onderwijswetten rond de meld- en overlegplicht in
het onderwijs worden drie belangrijke kenmerken van een zedenmisdrijf genoemd:
•
•
•

het moet gaan om een mogelijk vermoeden van een misdrijf tegen de
zeden;
de beklaagde is een met taken belast persoon (bijvoorbeeld een leraar)
van de school of instelling;
het slachtoffer is een minderjarige leerling/student van de school of
instelling.

Voor het begrip zedenmisdrijf geldt de definitie uit het Wetboek van strafrecht (Titel
XIV: ‘misdrijven tegen de zeden’). Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan: een leraar
die een seksuele relatie met een minderjarige leerling heeft, een leraar die leerlingen
op een ongepaste wijze aanraakt of een leraar die een leerling via sms’jes benadert
met als doel het maken van een seksueel contact (‘grooming’). Dit zijn allemaal
strafbare feiten.
Meldplicht bij kennis van zedenmisdrijf
Als een medewerker op enigerlei wijze bekend is geworden met een mogelijk
zedenmisdrijf met kenmerken zoals die hierboven zijn beschreven, moet hij of zij dit
onverwijld melden bij het schoolbestuur, dit heet de meldplicht. Het is niet voldoende om
een tussenpersoon te informeren, zoals bijvoorbeeld een lid van de schoolleiding of een
vertrouwenspersoon.
De meldplicht geldt voor álle met taken belaste personen op een school of instelling.
Zelfs voor interne vertrouwenspersonen die binnen hun functie informatie krijgen over
mogelijk zedenmisdrijf. Geen enkele medewerker kan zich in dit soort gevallen beroepen
op de geheimhoudingsplicht, tenzij er sprake is van een medisch beroepsgeheim.

Overlegplicht schoolbestuur met vertrouwensinspecteur
Als een bevoegd gezag van een school (het schoolbestuur) of instelling op enigerlei wijze
bekend is geworden met een mogelijk zedenmisdrijf met de kenmerken zoals eerder
beschreven, dan moet zij direct in overleg treden met de vertrouwensinspecteur van de
Inspectie van het Onderwijs. We noemen dit de (onverwijlde) overlegplicht.
De vertrouwensinspecteur stelt in overleg met het schoolbestuur vast of er op grond van
de op dat moment bekende feiten, sprake is van een redelijk vermoeden van een
strafbaar feit.

Pagina 37 van 39

Aangifteplicht
Als er door schoolbestuur en vertrouwensinspecteur gezamenlijk of alleen door de
vertrouwensinspecteur geconcludeerd wordt dat er sprake is van een redelijk
vermoeden van een zedenmisdrijf, dan is het schoolbestuur verplicht hiervan direct
aangifte te doen bij de politie.
Zelfs als de betrokkenen hierover hun bedenkingen hebben. Het schoolbestuur
informeert de betrokkenen, zowel het slachtoffer als vermeende dader, als tot
aangifte wordt overgegaan. Dit is wettelijk voorgeschreven.
Geen aangifteplicht vertrouwensinspecteurs
De vertrouwensinspecteurs zelf zijn vrijgesteld van de verplichting om aangifte te
doen van een misdrijf tegen de zeden. Zij zijn wettelijk verplicht geheim te houden
wat leerlingen, ouders of personeelsleden van een school hun toevertrouwen ten
aanzien van mogelijke zedenmisdrijven, ook naar collega-inspecteurs.

Pagina 38 van 39

Colofon
Inspectie van het Onderwijs
Postbus 2730 | 3500 GS Utrecht
www.onderwijsinspectie.nl
Meldpunt vertrouwensinspecteurs bereikbaar van 8.00 – 17.00 uur
gedurende het gehele jaar exclusief de wettelijke feestdagen:
0900-1113111
Een exemplaar van deze publicatie is te downloaden vanaf de website van de
Inspectie van het Onderwijs: www.onderwijsinspectie.nl.

© Inspectie van het Onderwijs | 21 december 2023

Pagina 39 van 39