Directoraat-Generaal
Ondermijning

Minister van Justitie en Veiligheid

Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Datum
1 november 2022

Beslisnota bij Kamerbrief inzake Mainportsaanpak

Ons kenmerk
4279470

1.
Aanleiding
Drugshandel is hét verdienmodel van de georganiseerde criminaliteit. Een
belangrijk onderdeel van de aanpak is gelegen in het verstoren van het logistieke
proces van drugs. Daarom heeft u eerder al aangekondigd met een plan van
aanpak te komen om drugssmokkel via de grote logistieke knooppunten tegen te
gaan. Deze beslisnota ziet op dit plan.
2.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd in te stemmen met de inhoud van het plan van aanpak zoals
beschreven in de brief, met het bijbehorende voorstel ten aanzien van de
verdeling van de middelen en met verzending van de brief aan de Tweede Kamer.
3.
Kernpunten
Uit de verschillende besprekingen met u volgt dat er nu een besluit wordt
gevraagd op de volgende onderdelen:
1. De verdeling van de middelen;
2. De inhoud van de brief en verzending aan de Kamer.
Ad 1. De verdeling van de middelen
Instemmen met de geadviseerde verdeling van de beschikbare middelen.
Eerder is met u gesproken over de verdeling van de middelen. Daar zat op dat
moment nog een afhankelijkheid in: er was een structureel bedrag oplopend tot
24 miljoen euro per jaar beschikbaar vanuit de Prinsjesdaggelden 2021 en er
stond met potlood 5 miljoen euro gereserveerd vanuit de Coalitieakkoordgelden
2022. U wordt nu gevraagd onderstaande verdeling van de totaal beschikbare 29
miljoen euro te bekrachtigen.
Bedragen in mln.
2023
2024
2025 e.v.
Haven Rotterdam
13,5
16
16,5
Havens Zeeland - W.-Brabant
3
3,5
4
Luchthaven Schiphol
3,5
3,5
3,5
Havens Noordzeekanaalgebied
1
1,5
1,5
Bloemenveilingen
0,5
1
1
Overkoepelende maatregelen
Reservering

0,5

2,5
5

2,5

Totaal

22 mln.

33 mln.

29 mln.

Pagina 1 van 5

Ad 2.
Instemmen met de inhoud van de brief en verzending hiervan aan de Kamer.
Bijgaand definitief concept van de brief is het resultaat van verschillende
besprekingen met u en uitgebreide afstemming met partners. De maatregelen
zijn in de brief nader toegelicht en beargumenteerd en daarom is een toelichting
per maatregel niet nog eens opgenomen deze nota.

Directoraat-Generaal
Ondermijning
Datum
1 november 2022
Ons kenmerk
4279470

4. Toelichting
4.1 Politiek context
Met dit plan van aanpak wordt uitvoering gegeven aan een viertal moties. Op
volgorde van indiening zijn dit:
o De motie Van Toorenburg – Yesilgöz-Zegerius, die verzoekt om een
integraal plan voor de versterking van de beveiliging van
toegangspoorten (november 2020).
o De motie Bikker - Kuik, die verzoekt om een structurele (internationale)
Noordzeehavenaanpak (mei 2021).
o De motie Bisschop, die verzoekt om een plan van aanpak om te
voorkomen dat havens zoals Vlissingen als gevolg van het waterbedeffect
meer overlast ervaren van drugssmokkel en ondermijnende criminaliteit
(juli 2021).
o De motie Mutluer, die verzoekt om na te gaan wat de mogelijkheden zijn
en effectiviteit is van het scannen van alle fruitcontainers en in het
mainportsplan versterking van de opsporing mee te nemen (september
2022).
4.2 Financiële overwegingen
Beleidskeuze uitgelegd
Onderbouwing doeltreffend, doelmatig en evaluatie (CW 3.1)
Het hoofddoel is het substantieel terugdringen van
drugssmokkel via grote logistieke knooppunten.
1. Doel
Om dit te realiseren zijn de volgende inhoudelijke
subdoelen opgesteld:
De integriteit van bedrijven en werknemers is
verhoogd.
De fysieke en technische barrières zijn verbeterd
op de knooppunten.
Er zijn maatregelen geïmplementeerd om
belangrijke modi operandi te verstoren.
Door internationale inzet en samenwerking is het
lastiger geworden drugs naar Nederland te
transporteren.
De integrale kennispositie van georganiseerde
drugscriminaliteit op en om logistieke
knooppunten is verbeterd en steeds up-to-date.
Er is samenhang tussen de maatregelen en
samenwerking tussen de knooppunten om
waterbedeffecten te voorkomen.
Er is geïnvesteerd in een goed functionerend PPSnetwerk en samenwerking tussen deze publiekprivate partijen.
De operationele slagkracht is versterkt.

Pagina 2 van 5

-

2. Beleidsinstrument(en)

3A. Financiële
gevolgen voor het
Rijk
3B. Financiële
gevolgen voor de
maatschappelijke
sectoren
4. Nagestreefde
doeltreffendheid

5. Nagestreefde
doelmatigheid

6. Evaluatieparagraaf

De knelpunten t.a.v. informatiedeling zijn waar
mogelijk weggenomen.

Om dit te realiseren zijn de volgende procesmatige
subdoelen opgesteld:
Er zijn concreet uitgewerkte plannen en
maatregelen per logistiek knooppunt opgesteld en
in uitvoering, aansluitend bij de plannen van
landelijke partijen en bijbehorende verdeling van
middelen.
Er zijn goed functionerende publiek-private
ecosystemen ingericht per logistiek knooppunt;
De samenwerking tussen publieke partners rond
het thema mainports is verbeterd en goedlopend.
Er is sprake van heldere sturing op de realisatie
van de plannen en tijdige bijstelling bij wijzigende
omstandigheden en inzichten.
De samenwerking met andere relevante
ondermijningsinitiatieven (onder andere NSOC,
SKC) is constructief en duurzaam.
Een aanpak langs twee lijnen:
1. Ondersteuning van de aanpak op vijf knooppunten
2. Overkoepelende maatregelen om de aanpak in de
breedte te versterken en gedeelde knelpunten
weg te nemen.
Een uitgebreide uiteenzetting van de beleidsinstrumenten
is weergegeven in de Kamerbrief.
Een bedrag oplopend tot 29 miljoen euro per jaar; dit
bedrag staat al op onze begroting. Zie voor de uitsplitsing
de tabel eerder in deze nota.
In de aanpak op de knooppunten investeren ook private
partijen, zoals (lucht)havenbedrijven. Bovendien wordt
aan private partijen gevraagd extra maatregelen te
nemen, bijvoorbeeld ter beveiliging van terreinen.
De te nemen maatregelen dienen stevige barrières op te
werpen in het logistieke proces, waardoor dominante modi
operandi en gelegenheidsstructuren worden gefrustreerd.
Bovendien wordt er o.a. extra capaciteit geïnvesteerd in
analyse, handhaving, opsporing en vervolging, om ook
opvolging te kunnen geven aan signalen, onderzoeken uit
te kunnen voeren en criminelen aan te kunnen pakken.
Voor de te nemen maatregelen is vooraf ingeschat in
welke mate ze bijdragen aan het (proactief) verstoren van
het criminele proces of bijvoorbeeld aan de meer
reactieve aanpak ervan. Er is een gebalanceerde mix
gekozen, die door de partners gezamenlijk effectief
uitgevoerd kan worden en tot merkbare verbeteringen
moet leiden. Dit zal ook gaandeweg zo goed mogelijk
gemonitord worden.

Directoraat-Generaal
Ondermijning
Datum
1 november 2022
Ons kenmerk
4279470

De knooppunten verantwoorden de uitgegeven middelen
in het kader van de aanpak aan JenV. JenV rapporteert
hierover in de voortgangsrapportages over de
ondermijningsaanpak aan de Tweede Kamer. Daarnaast
Pagina 3 van 5

wordt in de brief verwezen naar een dynamische
monitoring op initiatief van twee knooppunten, die ook de
geleerde lessen breed beschikbaar moet maken.
Daarnaast is er door de partners gezamenlijk afgesproken
dat er de komende periode nadere afspraken worden
gemaakt over betekenisvolle monitoring en
verantwoording, om zo goed mogelijk inzichtelijk te
krijgen welke effecten er met de aanpak worden bereikt
en of er verplaatsingseffecten optreden.

Directoraat-Generaal
Ondermijning
Datum
1 november 2022
Ons kenmerk
4279470

4.3 Juridische overwegingen
Enkele overkoepelende maatregelen – zoals screening van havenpersoneel, ISPSregelgeving en informatie- en gegevensdeling – bevinden zich momenteel in een
verkennende fase. Het is mogelijk dat (een deel van) deze maatregelen in een
later stadium kunnen leiden tot voorstellen voor wetswijzigingen.
4.4 Krachtenveld
Op de vijf knooppunten zijn publiek-private samenwerkingsverbanden actief, die
al langer bezig zijn met planvorming of op uw verzoek plannen hebben gemaakt.
In deze samenwerkingsverbanden participeren gemeenten, politie, Openbaar
Ministerie, Douane, Koninklijke Marechaussee, FIOD, Belastingdienst, RIEC’s,
(lucht)haven-/veilingbedrijven en diverse brancheorganisaties en andere private
partners.
Ten aanzien van de overkoepelende maatregelen zijn ook andere departementen
betrokken. Zo zijn bij de gesprekken met de rederijen MinIenW en MinFin
betrokken en bij de plaatsing van liaison officers MinBZ, MinFin en MinDef.
Bovendien is er rond dit onderwerp veel internationale samenwerking. Bilateraal,
maar ook in het kader van internationale samenwerkingsinitiatieven, zoals binnen
de vorig jaar gestarte Europese coalitie.
Met het oog op de samenhang van alle plannen is er een stuurgroep mainports
geformeerd bestaande uit onder meer burgemeesters en portefeuillehouders van
de betrokken landelijke diensten. Deze stuurgroep heeft als taken de integraliteit
van de planvorming tussen de knooppunten te waarborgen, de voortgang te
monitoren en nieuwe ontwikkelingen tijdig te signaleren. De ambtelijke
voorbereiding van de stuurgroep vindt plaats binnen het programmaoverleg
Mainports.
4.5 Implementatie
De mainportsaanpak is met de incidentele gelden van 2022 al gedeeltelijk van
start gegaan, als versterking van alles wat er reeds liep in de aanpak. Met
verzending van de voorliggende brief aan de Kamer wordt definitief gestart met
de uitvoering van langjarige plannen met structureel geld. Vooral de inzet van
extra capaciteit is mede afhankelijk van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.
Dit wordt nauw gevolgd, om onderuitputting van de middelen tegen te gaan.
4.6 Communicatie
Er wordt een persbericht opgesteld door DCOM en er is een infographic gemaakt,
die met de Kamerbrief zal worden meegestuurd.

Pagina 4 van 5

4.7 Ontwikkelingen hiervoor
Het Strategisch Beraad Ondermijning heeft op 8 april jl. positief geadviseerd op
de scope zoals deze nu is opgenomen in de brief.
In 2022 is incidenteel 13 mln. euro beschikbaar gesteld voor de mainportsaanpak.
De Kamer is hierover geïnformeerd in de Kamerbrief over de aanpak van
georganiseerde criminaliteit op hoofdlijnen van 26 april jl.

Directoraat-Generaal
Ondermijning
Datum
1 november 2022
Ons kenmerk
4279470

5.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
5.1 Toelichting
De persoonsgegevens van de ambtenaren zijn niet openbaar ter bescherming van
de persoonlijke levenssfeer.

Pagina 5 van 5