Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

34 891

Voorstel van wet van de leden Ellemeet,
Ploumen, Paternotte en Van Wijngaarden tot
wijziging van de Wet afbreking zwangerschap
alsmede enkele andere wetten in verband met
de legale medicamenteuze afbreking van de
zwangerschap via de huisarts

Nr. 23

GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID PALLAND TER
VERVANGING VANDAT GEDRUKT ONDER NR. 16
Ontvangen 15 maart 2022
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
I
In het opschrift wordt na «in verband met» ingevoegd «een experiment
betreffende».
II
In de beweegreden wordt na «in verband met» ingevoegd «een
experiment met betrekking tot».
III
In artikel I wordt na onderdeel aA een onderdeel ingevoegd, luidende:
bA
Na artikel 1 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 1a
1. Er vindt een experiment plaats met het door huisartsen verrichten
van behandelingen, gericht op het medicamenteus afbreken van de
zwangerschap, overeenkomstig de daaromtrent bij of krachtens deze wet
gestelde regels met als doel te bezien of en in hoeverre dit bijdraagt aan
het verbeteren van de kwaliteit van abortuszorg en het verminderen van
het aantal al dan niet herhaalde zwangerschapsafbrekingen.
2. De uitvoering van het experiment vangt aan op een bij besluit van
Onze Minister vastgesteld tijdstip en heeft een looptijd van twee jaar na
de aanvangsdatum van de uitvoering van het experiment, waarna het
experiment binnen ten hoogste zes maanden wordt afgebouwd, tenzij bij
algemene maatregel van bestuur anders wordt bepaald. Van het besluit,

kst-34891-23
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 891, nr. 23

1

bedoeld in de vorige zin, wordt mededeling gedaan door plaatsing in de
Staatscourant.
3. Uiterlijk de dag waarop de in het tweede lid bedoelde looptijd van
twee jaar verstrijkt, wordt de evaluatie van de doeltreffendheid en effecten
van het experiment in de praktijk tegen de achtergrond van het in het
eerste lid gestelde doel afgerond. Onze Minister zendt hierover onverwijld
na afronding van die evaluatie, doch binnen de in het tweede lid bedoelde
afbouwtermijn, aan de Staten-Generaal een verslag.
Artikel 1b
1. De medicamenteuze afbreking van zwangerschappen door de
huisarts vindt in het kader en voor de duur van het experiment plaats door
een aantal door Onze Minister op aanvraag aangewezen huisartsen. Onze
Minister kan een aanwijzing intrekken.
2. Onze Minister kan aan een aanwijzing of aan een verleende
aanwijzing voorschriften verbinden. Een voorschrift kan worden gewijzigd
of worden ingetrokken.
3. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels
gesteld over:
a. de criteria en procedure voor het selecteren en aanwijzen van de
huisartsen;
b. de aan een aanwijzing te verbinden voorschriften;
c. de gronden voor afwijzing van een aanvraag;
d. de gronden voor intrekking van een aanwijzing.
4. Bij het aanwijzen van huisartsen wordt in ieder geval gestreefd naar
variatie in demografische kenmerken van de onderscheiden woonplaatsen
waarin de huisartsen werkzaam zijn.
IV
In artikel I, onderdeel A, wordt in het voorgestelde artikel 2, onderdeel b,
«een huisarts» vervangen door «een krachtens artikel 1b aangewezen
huisarts».
V
Na artikel I wordt een artikel ingevoegd, luidende:
ARTIKEL IA
De Wet afbreking zwangerschap wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1a vervalt.
B
Artikel 1b vervalt.
C
In artikel 2 vervallen de dubbele punt aan het slot van de aanhef, de
aanduiding «a.» voor het eerste onderdeel, en onderdeel b, onder
vervanging van de puntkomma aan het slot door een punt.
D
Artikel 3 wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 891, nr. 23

2

1. In het tweede lid wordt «artikel 2, onderdeel a, of een huisarts als
bedoeld in artikel 2, onderdeel b,» vervangen door «artikel 2» en wordt
«de eerstgenoemde» vervangen door «die».
2. In het zesde lid vervalt «in een ziekenhuis of kliniek als bedoeld in
artikel 2, onderdeel a,» en vervalt «, onderscheidenlijk nadat een huisarts
als bedoeld in artikel 2, onderdeel b, zich ervan heeft vergewist dat aan de
bij of krachtens artikel 6a gestelde eisen is voldaan».
E
In artikel 4, eerste lid, vervalt «onder a,».
F
Artikel 6a vervalt.
G
In artikel 11, eerste lid, vervalt «in een ziekenhuis of kliniek als bedoeld
in artikel 2, onderdeel a,».
H
Artikel 11a vervalt.
I
In artikel 12 vervalt «onderscheidenlijk de huisarts, bedoeld in artikel 2,
onderdeel b,» en vervalt «onderscheidenlijk artikel 11a, eerste lid,».
J
In artikel 13 wordt «6, eerste lid, onderdelen b of c, tweede lid, 6a,
tweede of derde lid, 11, vierde lid, en 11a, vierde lid,» vervangen door «6,
eerste lid, onder b, c en 11, vierde lid».
K
In artikel 17 vervalt «, onder a,».
L
In artikel 18, eerste lid, vervalt «in een ziekenhuis of kliniek als bedoeld
in artikel 2, onderdeel a,».
M
Artikel 18a vervalt.
N
In artikel 19, eerste lid, wordt «17, 18 en 18a» vervangen door «17
en 18».
O
In artikel 19a vervalt «of artikel 11a, eerste, vierde of zesde lid».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 891, nr. 23

3

VI
Na artikel II wordt een artikel ingevoegd, luidende:
ARTIKEL IIA
In artikel 296, vijfde lid, van het Wetboek van Strafrecht, vervallen de
dubbele punt aan het slot van de aanhef, de aanduiding «a.» voor het
eerste onderdeel, en onderdeel b, onder vervanging van de puntkomma
aan het slot door een punt.
VII
Na artikel III wordt een artikel ingevoegd, luidende:
ARTIKEL IIIA
In artikel 312a, vijfde lid, van het Wetboek van Strafrecht BES, vervallen
de dubbele punt aan het slot van de aanhef, de aanduiding «a.» voor het
eerste onderdeel, en onderdeel b, onder vervanging van de puntkomma
aan het slot door een punt.
VIII
Artikel IV wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst, en in de tekst wordt
na «wet» ingevoegd «, met uitzondering van de artikelen IA, IIA en IIIA,».
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. De artikelen IA, IIA en IIIA treden in werking op een bij koninklijk
besluit te bepalen tijdstip dat niet eerder gelegen is dan de dag waarop de
looptijd van twee jaar, bedoeld in artikel 1a, tweede lid, van de Wet
afbreking zwangerschap verstrijkt en niet later gelegen is dan de dag
waarop de in dat artikellid bedoelde afbouwtermijn van zes maanden
verstrijkt.
Toelichting
De indiener beoogt met dit amendement eerst een pilot mogelijk te
maken in enkele regio’s terzake medicamenteuze afbreking van zwangerschap via de huisarts. Het doel van de pilot is te bezien of deze stap kan
bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit van abortuszorg en het
verminderen van het aantal zwangerschapsafbrekingen. Hiermee wordt in
de Wet afbreking zwangerschap een tijdelijke bevoegdheid neergelegd
waarbij voor een beperkte duur, het voor een in regio’s af te bakenen
groep huisartsen, via een speciale vergunning, mogelijk wordt om
medicamenteuze zwangerschapsafbrekingen uit te voeren. Concrete
uitwerking vindt plaats in het Besluit afbreking zwangerschap. Vanwege
de beperking in duur en regio kan ervaring opgedaan worden met de
medicamenteuze zwangerschapsafbreking bij de huisarts. Na afloop van
de vooraf bepaalde periode, zal een evaluatie plaatsvinden. De uitkomsten
hiervan zijn bepalend voor het antwoord op de vraag of het in de praktijk
effectief is om het definitief en permanent wettelijk mogelijk te maken dat
in de Waz. Mocht hiervan sprake zijn, dan is een volgende wijziging van
de Waz nodig om de tijdelijke bevoegdheid te bestendigen. Hier geldt dat
dit mogelijk samen kan lopen met een periodieke evaluatie van de Waz.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 891, nr. 23

4

Of de beoogde maatregel effectief is in het streven de kwaliteit van de
abortuszorg te verbeteren, kwaliteit en deskundigheid van de abortuszorg
ook te borgen via huisarts en het aantal (herhaalde) abortussen terug te
dringen, moet blijken in de praktijk. Om die reden wordt ervoor gekozen
de beoogde maatregel vooralsnog alleen in te voeren in een vooraf
bepaald aantal regio’s in plaats van direct een landelijke invoering.
Door de invoering regionaal af te bakenen, kan goed inzicht verkregen
worden of de maatregel;
• abortushulpverlening meer toegankelijk maakt (stijging percentage
vrouwen die direct naar de huisarts gaat en daling percentage dat direct
naar kliniek gaat),
• abortus meer laagdrempelig maakt (stijging dan wel daling van het
aantal afbrekingen),
• bijdraagt aan terugdringen aantal (herhaalde) zwangerschapsafbrekingen (daling van het aantal afbrekingen),
• de via een AMvB zorgvuldigheids- en kwaliteitseisen, onder andere ter
zake scholing, accreditatie en samenwerkingsafspraken met klinieken en
ziekenhuizen, voldoende draagvlak vindt onder de huisartsen,
• in de praktijk de samenwerkingsafspraken tussen huisartsen met
ziekenhuizen/ abortusklinieken terzake behandelen van complicaties
effectief zijn,
• een negatief effect heeft op de cliëntenpopulatie van de bestaande
abortuskliniek in de specifieke regio en hoe groot dit effect is, en
• in hoeverre de maatregel bijdraagt aan het verstevigen van de
toegankelijkheid van abortuszorg in Nederland ten algemene.
De afbakening in tijd is nodig om te bezien of de beoogde maatregel
daadwerkelijk effectief is en landelijke invoering daarmee opportuun is.
Om daadwerkelijk resultaten en trends te kunnen waarnemen, en
daarmee de effectiviteit van de maatregel te kunnen meten, wordt een
periode van in ieder geval 2 kalenderjaren voorgesteld.
Palland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 891, nr. 23

5