Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 725 XII

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Infrastructuur en Milieu 2016

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd.
Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2016
wijzigingen aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu;
2. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

kst-34725-XII-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1.

Leeswijzer

1

2.

Het beleid
2.1
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangsten
mutaties
2.2
De beleidsartikelen
2.3
De niet-beleidsartikelen

3
3
4
15

1. Leeswijzer
Algemeen
De opzet en structuur van de onderliggende begroting voor Hoofdstuk XII
is gebaseerd op de Rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van
Financiën. In de Rijksbegrotingsvoorschriften 2016 zijn onderstaande
uniforme ondergrenzen opgenomen, welke worden gehanteerd bij het
toelichten van begrotingsmutaties op het niveau van artikelonderdeel.
Model 2.25 Rijksbegrotingsvoorschriften 2016
Omvang begrotingsartikel
(stand ontwerpbegroting)
in € miljoen
< 50
=> 50 en < 200
=> 200 < 1.000
=> 1.000

Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in
€ miljoen)

1
2
5
10

2
4
10
20

Opbouw
Dit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de
informatievraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd. Deze
verdiepingsslag is als volgt opgebouwd.
1. In de begroting(wet)staten zijn de wijzigingen op de begrotingsstaten
van het jaar 2016 voor de departementale begroting van Infrastructuur en Milieu (XII) en inzake de agentschappen opgenomen. Deze
dient ter autorisatie van de mutaties die op artikelniveau in de
verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramingen worden
voorgesteld bij deze Slotwet.
2. In het overzicht in paragraaf 2.1 zijn de belangrijkste uitgaven- en
ontvangstenmutaties opgenomen, die op hoofdlijnen inzicht verstrekt
in de belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijzing van
de begroting. Hiermee kan snel een indruk worden verkregen van de
inhoud van dit wetsvoorstel.
3. In de artikelgewijze toelichting (paragraaf 2.2 beleidsartikelen en
paragraaf 2.3 niet-beleidsartikelen) zijn in de tabellen budgettaire
gevolgen van beleid de mutaties in de Tweede suppletoire begroting
uitgesplitst in miljoenennota- en najaarsnotamutaties. De miljoenennotamutaties zijn reeds in de, aan uw Kamer voorgelegde, Ontwerpbegroting 2017 (Kamerstukken II 2016–2017 34 550 XII, nr. 2)
toegelicht. De begrotingsmutaties van de najaarsnota worden
toegelicht op basis van bovengenoemde staffel en/of beleidsmatig
relevant. De gepresenteerde budgetflexibiliteit (juridisch verplicht) bij
Slotwet is de stand per 31 oktober 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

2

2. Het beleid
2.1 Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Suppletoire mutaties 2016 (Slotwet) (in € mln.)
Artikel
Stand ontwerpbegroting
Stand vastgestelde begroting 2016
Stand 1e suppletoire begroting 2016
Stand 2e suppletoire begroting 2016
– Mutaties Slotwet 2016
Kader relevante mutaties
1.
GSM-R / NS Sociale Veiligheid
2.
Onderzoeksopdrachten
3.
Lagere uitgaven apparaat
4.
ETS-ontvangsten
5.
Clean Development Mechanism
6.
Diversen
Realisatie 2016

Uitgaven

Ontvangsten

8.176,0
8.176,0
8.118,2
7.910,3

212,5
212,5
241,4
206,6

16
97
98
19
19
div.

– 5,8
– 2,6
– 6,0

– 4,9

7,6
– 3,9
– 0,2

7.891,0

210,1

Toelichting
1. GSM-R / NS Sociale Veiligheid
Dit betreffen lagere uitgaven die met name worden veroorzaakt doordat
nog te betalen subsidiemiddelen GSM-R (€ 4,3 miljoen) pas in 2017 tot
betaling zullen komen. Daarnaast is er een afwijking in het kasritme van
het subsidieverzoek NS Sociale veiligheid / beschikking (€ 1,5 miljoen).
2. Onderzoeksopdrachten
De lagere uitgaven worden met name veroorzaakt door vertraagde
uitbesteding van onderzoeksopdrachten bij ANVS en PBL (€ 1,3 miljoen).
Daarnaast zijn er lagere uitgaven die met name zijn ontstaan door
vertragingen in de campagnes Pluk en van AnaarBeter. Ook zijn er minder
kosten gemaakt in de uitvoering van de Strategische Kennis- en Innovatieagenda (SKIA) door de directie Kennis, Innovatie en Strategie (KIS) (€ 0,5
miljoen).
3. Lagere uitgaven apparaat
Het overschot op artikel 98 is voornamelijk het gevolg van lagere externe
inhuur vertraging bij de (verrekening van) contracten voor de projecten
ERTMS, Openbaar Vervoer en Spoor en Eenvoudig Beter. Daarnaast wordt
dit overschot mede veroorzaakt doordat het gebouw Koningskade 4
langer in gebruik blijft van het Rijk waardoor de te betalen afkoopsom
lager is.
4. ETS-ontvangsten
De emissie veilingopbrengsten in het kader van het Emission Trade
System (ETS) zijn met € 7,6 miljoen hoger uitgevallen dan geraamd.
5. Clean Development Mechanism (CDM)
Bij Ontwerpbegroting 2018 is besloten dat vrijvallende middelen van het
Clean Development Mechanism (CDM) worden ingezet voor de
programma’s Carbon Pricing Leadership Coalition en Partnership for
Market Readiness. De terugstorting door de Wereldbank van de resterende CDM-middelen heeft echter niet meer in 2016 plaatsgevonden en
schuift door naar 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

3

2.2 De beleidsartikelen
Artikel 11 Integraal Waterbeleid
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
11

Integraal Waterbeleid

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

41.900

0

2.760

6.018

3.960

54.638

Uitgaven:

45.973

0

840

1.120

936

48.869

33.872
3.932
10.360
10.360
0
17.545
17.144

0
0
0
0
0
0
0

1.035
2.843
81
31
50
– 626
– 740

406
– 100
0
0
0
406
397

854
– 46
917
917
0
0
0

36.167
6.629
11.358
11.308
50
17.325
16.801

401

0

114

9

0

524

2.035
2.802
2.802
2.008
2.008

0
0
0
0
0

– 1.263
– 133
– 133
45
45

100
333
333
576
576

– 17
–1
–1
– 54
– 54

855
3.001
3.001
2.575
2.575

0
7.291
3.993
0

0
0
0
0

0
– 107
– 167
60

0
– 195
350
419

0
137
– 174
–1

0
7.126
4.002
478

1.531

0

0

– 881

322

972

1.767

0

0

– 83

– 10

1.674

0

0

0

0

248

248

Waarvan juridisch verplicht:
11.01
11.01.01
11.01.02

11.01.03

11.01.04
11.02
11.02.01
11.03
11.03.01
11.03.05
11.04
11.04.01
11.04.02
11.04.04
11.04.05

Algemeen waterbeleid
Opdrachten
Subsidies
– Partners voor Water (HGIS)
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
– waarvan bijdrage aan
KNMI
Bijdrage aan medeoverheden
Waterveiligheid
Opdrachten
Grote oppervlaktewateren
Opdrachten
Bijdrage aan internationale
organisaties
Waterkwaliteit
Opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan medeoverheden
Bijdrage aan internationale
organisaties
Ontvangsten

92%

Verplichtingen
De mutatie ontstaat voornamelijk door werkzaamheden aan de Icoon
Afsluitdijk in 2017 waarvoor in 2016 reeds meerjarige verplichtingen zijn
aangegaan waarvoor verplichtingenbudget (€ 5,8 miljoen) vanuit 2017
naar 2016 is overgeheveld. Daarnaast wordt in 2016 een meerjarige
rijksbijdrage geleverd voor het programma Lumbricus (€ 1,8 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

4

Artikel 13 Ruimtelijke ontwikkeling
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
13

Ruimtelijke Ontwikkeling

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

111.358

0

– 10.115

27.299

– 9.140

119.402

Uitgaven:

112.233

0

– 7.674

12.461

– 2.397

114.623

Waarvan juridisch verplicht:

83%

13.01
13.01.01

6.849
4.672
1.463
1.728
1.481
966
1.211
1.211

0
0
0
0
0
0
0
0

– 165
1.046
– 1.408
400
2.054
0
– 1.211
– 1.211

3.318
3.053
224
138
2.691
50
0
0

– 1.741
– 1.299
– 279
– 333
– 687
– 227
0
0

8.261
7.472
0
1.933
5.539
789
0
0

0
38.806
4.788
1.999
1.999
32.019
32.019
8.069
1.111
90
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
2.890
– 1.151
5.200
5.200
– 1.159
– 1.159
– 179
– 949
– 30
0
0

215
5.462
– 375
3.342
3.342
2.495
2.495
– 207
993
– 30
0
0

– 215
651
– 175
30
30
796
796
– 12
5
12
0
0

0
47.809
3.087
10.571
10.571
34.151
34.151
7.671
1.160
72
0
0

6.868
4.318
0

0
0
0

800
800
0

– 1.200
– 1.200
0

– 29
– 29
0

6.439
3.889
0

2.550
43.748
3.350
12.000
10.000
0
0
2.000
7.523
7.523

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
– 7.057
2.901
0
0
0
0
0
– 697
– 697

0
– 10.424
329
858
– 3.500
0
4.358
0
0
0

0
– 530
– 1.049
522
477
0
14
31
0
0

2.550
25.737
5.531
13.380
6.977
0
4.372
2.031
6.826
6.826

20.875

0

– 9.261

– 11.611

–3

0

20.225

0

– 9.261

– 10.961

–3

0

650
0
0
14.761
8.281
8.281
0
6.480
6.480

0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
– 3.163
– 2.771
– 2.771
0
– 392
– 392

– 650
0
0
14.312
5.837
5.837
0
8.475
8.475

0
0
0
– 765
– 765
– 765
0
0
0

0
0
0
25.145
10.582
10.582
0
14.563
14.563

934

0

7.890

14.007

226

23.057

13.01.02
13.01.03
13.01.04
13.02
13.02.01
13.02.02
13.02.06
13.03
13.03.01
13.03.02
13.03.03
13.03.04

13.04
13.04.01
13.04.02

13.04.03
13.04.04

13.04.07
13.05
13.05.01

13.05.03

Ruimtelijk instrumentarium
Opdrachten
– Wabo
– Architectonisch beleid
– Overige opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdrage aan medeoverheden
Geo-informatie
Opdrachten
Subsidies
– Basisregistraties
Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s
– Kadaster
Gebiedsontwikkeling
Opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdrage aan medeoverheden
– Projecten BIRK
– Projecten Nota Ruimte
– Projecten Bestaand
Rotterdams Gebied
Ruimtegebruik bodem
Opdrachten
Subsidies
– Bedrijvenregeling
– Bodemsanering NS
– Caribisch Nederland
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdrage aan medeoverheden
– Meerjarenprogramma
Bodem
– Programma Gebiedsgericht
instrumentarium
Bekostiging
– Uitvoering klimaatadaptie
Eenvoudig Beter
Opdrachten
– Eenvoudig Beter
– OLO 3
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Ontvangsten

Verplichtingen
De mutatie ontstaat voornamelijk door vertraging van een aantal
subsidietoekenningen in het kader van de Actieagenda Architectuur en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

5

Ruimtelijk Ontwerp (AAARO) waardoor deze niet meer in 2016 zijn
verstrekt. Verder is er minder aanspraak gemaakt op de Bedrijvenregeling
door gemeenten en provincies voor Bodemsaneringen.
Ten slotte is als gevolg van de afwikkeling van subsidies in het kader van
de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) budget vrijgevallen;
een ten tijde van de najaarsnota geaccordeerde verplichtingenverhoging
is hiertoe gecorrigeerd.
Artikel 14 Wegen en verkeersveiligheid
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
14

Wegen en Verkeersveiligheid

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

28.702

0

5.025

4.833

24.555

63.115

Uitgaven:

33.414

0

1.850

– 446

– 183

34.635

Waarvan juridisch verplicht:
14.01
14.01.01

14.01.02
14.01.03
14.02
14.02.01
14.02.02

14.02.03
14.02.05
14.02.06

70%

Netwerk
Opdrachten
– Beter Benutten
– BOA wegverkeersbeleid
– Wegverkeersbeleid
– Overige opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Veiligheid
Opdrachten
Subsidies
– VVN
– SWOV
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdrage aan internationale
organisaties
Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s
– CBR

16.033
12.742
6.560
2.312
2.236
1.634
722
2.569
2.569
17.381
5.629
8.736
3.660
3.958
1.118
389
389

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

1.263
252
1.386
– 399
– 169
– 566
425
586
586
587
649
– 279
0
– 110
– 169
187
187

– 1.386
– 1.436
– 432
– 501
– 515
12
– 11
61
61
940
914
– 250
11
– 61
– 200
9
9

– 543
– 533
– 269
– 92
– 118
– 54
– 10
0
0
360
406
– 144
– 11
–6
– 127
0
0

15.367
11.025
7.245
1.320
1.434
1.026
1.126
3.216
3.216
19.268
7.598
8.063
3.660
3.781
622
585
585

0
2.627
2.627

0
0
0

30
0
0

0
267
267

0
98
98

30
2992
2992

Ontvangsten

6.782

0

0

– 715

– 2.918

3.149

Verplichtingen
De hogere verplichtingen worden voornamelijk veroorzaakt door een
overboeking van € 30,1 miljoen vanuit het Infrastructuurfonds ten
behoeve van het vervolgprogramma Beter Benutten: het innovatiepartnership Talking Traffic. De IenM middelen zijn beschikbaar op het
Infrastructuurfonds. De verantwoording van deze uitgaven vindt plaats op
de begroting van HXII. Met de brief van 8 december 2016 is de Kamer
hierover geïnformeerd (Kamerstukken II 2016–2017 34 550, nr. 64).
Daarnaast is er bij Slotwet verplichtingenbudget afgeboekt in verband met
een correctie inzake de kwalificatie inhuur/uitbesteding. Dit resulteerde dat
een deel van de contracten die op uitbesteding waren verantwoord zijn
gecorrigeerd naar inhuur (artikel 98).
Ontvangsten
De lagere ontvangsten zijn met name veroorzaakt doordat er minder
bestuurlijke boetes zijn uitgeschreven. Daarnaast zijn er minder
ontvangsten binnengekomen doordat er uit de Stichting Buisleidingen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

6

straat minder opbrengsten ontvangen zijn dan geraamd. Hieraan ten
grondslag liggen bestuurlijke afspraken over het herinvesteren van de
inkomsten door de stichting.
Artikel 15 OV-keten
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
15

OV-keten

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

5.171

0

1.492

– 764

– 333

5.566

Uitgaven:

6.135

0

241

– 1.338

– 293

4.745

Waarvan juridisch verplicht:

64%

15.01
15.01.01
15.01.02
15.01.03

6.135
4.652
485
998
998

0
0
0
0
0

241
123
342
– 224
– 224

– 1.338
– 1.318
– 44
24
24

– 293
– 292
–1
0
0

4.745
3.165
782
798
798

0

0

0

6.195

12

6.207

OV-keten
Opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Ontvangsten

De wijzigingen bij Slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
Artikel 16 Spoor
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
16

Spoor

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

4.573

0

710

23.412

– 591

28.104

Uitgaven:

23.996

0

– 1.608

2.663

– 6.155

18.896

23.996
2.250
0
2.250
21.646
10.300

0
0
0
0
0
0

– 1.608
– 17
47
– 64
– 1.620
– 1.675

2.663
– 935
– 47
– 888
1.345
– 2.287

– 6.155
– 313
0
– 313
– 5.827
– 4.324

18.896
985
0
985
15.544
2.014

9.076
2.270
0

0
0
0

0
55
44

0
3.632
0

0
– 1.503
0

9.076
4.454
44

0
0

0
0

44
0

0
0

0
0

44
0

0
0

0
0

0
0

2.253
2.253

–1
–1

2.252
2.252

100

0

– 15

0

– 14

71

0

0

0

0

3

3

Waarvan juridisch verplicht:
16.01
16.01.01

16.01.02

16.01.03

16.01.04

16.01.05

Spoor
Opdrachten
– ERTMS
– Overige opdrachten
Subsidies
– GSM-R
– Bodemsanering NS
percelen
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan
KNMI
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdrage aan medeoverheden
– CLU Betuweroute en HSL
Bijdragen aan internationale
organisaties
Ontvangsten

98%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

7

16.01 Spoor
Subsidies
Dit betreffen lagere uitgaven die met name worden veroorzaakt doordat
nog te betalen subsidiemiddelen in het kader van de subsidieregeling
Beheersing GSM-R interferentie, die pas in 2017 tot betaling zullen komen.
Daarnaast is sprake van lagere subsidieuitgaven dan geraamd bij de 2e
suppletoire begroting voor het nemen van extra maatregelen voor de
sociale veiligheid.
Artikel 17 Luchtvaart
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
17

Luchtvaart

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

25.355

0

2.692

5.077

– 2.800

30.324

Uitgaven:

24.985

0

552

3.144

– 1.241

27.440

Waarvan juridisch verplicht:
17.01
17.01.01

17.01.02
17.01.03

17.01.05
17.01.06

59%

Luchtvaart
Opdrachten
– Opdrachten GIS
– Leefbaarheidsfonds
– Overige opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
(Caribisch Nederland)
– waarvan bijdrage aan RWS
– waarvan bijdrage aan
KNMI
Bijdrage aan internationale
organisaties
Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s
– LVNL

24.985
13.916
3.023
5.900
4.993
910
8.979

0
0
0
0
0
0
0

552
– 4.691
0
– 5.900
1.209
5.189
– 151

3.144
626
577
0
49
2.278
212

– 1.241
– 1.264
– 430
0
– 834
78
0

27.440
8.587
3.170
0
5.417
8.455
9.040

8.931
48

0
0

– 187
22

211
1

0
0

8.955
71

0

0

14

0

0

14

1.180
0
0

0
0
0

105
100
100

28
0
0

– 32
– 23
– 23

1.281
77
77

Ontvangsten

9.311

0

1.001

– 1.985

65

8.392

Verplichtingen
De lagere verplichtingen worden met name veroorzaakt doordat er minder
woningen zijn aangekocht in de veiligheids- en geluidszone dan geraamd
in het kader van het Luchthavenindelingsbesluit (LIB). Daarnaast betreft
het lagere aangegane verplichtingen voor de behandeling en uitbetaling
van schadeclaims in het kader van Geluidsisolatie Schiphol (GIS).
17.01 Luchtvaart
Opdrachten
De lagere uitgaven worden met name veroorzaakt doordat minder
woningen in de veiligheids- en geluidszone zijn aangekocht dan geraamd.
Daarnaast zijn er lagere uitgaven door vertraging bij de uitvoering van een
aantal onderzoeksopdrachten die door het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) worden uitgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

8

Artikel 18 Scheepvaart en Havens
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
18

Scheepvaart en Havens

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

33.737

0

3.591

– 15.313

– 526

21.489

Uitgaven:

24.997

0

1.145

– 3.108

– 301

22.733

24.997
17.966
16.013
1.953
4.587
4.337
250
1.408
1.408

0
0
0
0
0
0
0
0
0

1.145
946
0
946
200
0
200
– 151
– 151

– 3.108
– 4.208
– 4.099
– 109
1.099
800
299
33
33

– 301
– 142
40
– 182
40
– 35
75
0
0

22.733
14.562
11.954
2.608
5.926
5.102
824
1.290
1.290

1.036

0

150

– 32

– 199

955

0

0

0

0

254

254

Waarvan juridisch verplicht:
18.01
18.01.01

18.01.02

18.01.03
18.01.05

Scheepvaart en havens
Opdrachten
– Topsector logistiek
– Overige opdrachten
Subsidies
– Topsector logistiek
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdragen aan internationale
organisaties
Ontvangsten

96%

De wijzigingen bij Slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
Artikel 19 Klimaat
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
19

Klimaat

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

54.747

0

15.823

7.365

– 5.981

71.954

Uitgaven:

57.761

0

13.139

4.040

– 2.934

72.006

14.026
2.352
102
11.572

0
0
0
0

– 1.200
– 634
350
– 916

2.974
1.463
650
861

– 610
– 500
– 110
0

15.190
2.681
992
11.517

220
4.178
7.174

0
0
0

589
– 1.487
– 18

0
0
861

0
0
0

809
2.691
8.017

43.735
6.649
1.805
4.844
500
500

0
0
0
0
0
0

34.212
29.802
354
4.056

0
0
0
0

14.339
5.121
– 1.590
6.711
715
715
0
8.003
3.315
– 16
4.704

1.066
– 7.693
– 100
– 7.593
800
0
800
1.409
812
0
597

– 2.324
– 763
–7
– 756
– 577
– 577
0
– 600
– 735
0
135

56.816
3.314
108
3.206
1.438
638
800
43.024
33.194
338
9.492

Waarvan juridisch verplicht:
19.01
19.01.01
19.01.02
19.01.03

19.02

19.02.01

19.02.02

19.02.03

Tegengaan klimaatverandering
Opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– Waarvan bijdrage aan
KNMI
– Waarvan bijdrage aan RWS
– Waarvan bijdrage aan Nea
Internationaal beleid,
coördinatie en
samenwerking
Opdrachten
– Interreg
– Overige opdrachten
Subsidies
– Interreg
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RIVM
– waarvan bijdrage aan RWS
– waarvan bijdrage aan RVO

80%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

9

19

19.02.05

Klimaat

Bijdrage aan internationale
organisaties
Ontvangsten

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

2.374

0

500

6.550

– 384

9.040

189.000

0

5.900

– 53.415

3.989

145.474

Verplichtingen
De onderschrijding van het verplichtingenbudget wordt met name
veroorzaakt doordat verplichtingen in het kader van de klimaatagenda niet
meer in 2016 zijn aangegaan en door de afwikkeling van afgelopen
subsidies op het vlak van duurzame mobiliteit.
19.02 Internationaal beleid, coördinatie en samenwerking
De lagere uitgaven op artikelonderdeel Internationaal beleid, coördinatie
en samenwerking is voornamelijk het gevolg van een vertraging in de
bouw van het Galileo Reference Centre. Voorts zijn op het opdrachtenbudget voor RIVM en op de subsidieregeling Interreg in 2016 minder
uitgaven zijn gedaan dan geraamd.
Ontvangsten
De hogere ontvangsten zijn hoofdzakelijk veroorzaakt doordat de
veilingopbrengsten in het kader van het Emission Trade System (ETS)
hoger zijn uitgevallen dan de vastgestelde raming.
Artikel 20 Lucht en geluid
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
20

Lucht en Geluid

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

25.758

0

4.703

120

– 14.376

16.205

Uitgaven:

30.983

0

1.624

– 3.980

242

28.869

30.983
4.697
2.038
2.659
2.000
2.000
0
2.127
2.127

0
0
0
0
0
0
0
0
0

1.624
3.757
0
3.757
0
0
0
188
188

– 3.980
– 1.363
950
– 2.313
– 1.950
– 2.000
50
0
0

242
140
175
– 35
0
0
0
0
0

28.869
7.231
3.163
4.068
50
0
50
2.315
2.315

21.285
0
21.285

0
0
0

– 2.608
0
– 2.608

– 667
0
– 667

0
0
0

18.010
0
18.010

0
874

0
0

0
287

0
0

0
102

0
1.263

Waarvan juridisch verplicht:
20.01
20.01.01

20.01.02

20.01.03
20.01.04

20.01.07

Gezonde lucht en tegengaan
geluidshinder
Opdrachten
– Verkeersemissies
– Geluid- en luchtsanering
Subsidies
– Euro 6 en Euro-VI
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdrage aan medeoverheden
– NSL
– Wegverkeerlawaai
– Overige bijdrage medeoverheden
Bekostiging

98%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

10

20

Lucht en Geluid

Ontvangsten

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

0

0

0

0

0

236

Verplichtingen
De onderschrijding van het verplichtingenbudget wordt met name
veroorzaakt door de afwikkeling van de Euro 6-subsidies. Daarnaast is in
2016 minder verplichtingenbudget aangewend doordat de compensatieregeling milieuzonering geen doorgang heeft gevonden (Kamerstukken II
2016–2017 31 209, nr. 204).
Artikel 21 Duurzaamheid
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
21

Duurzaamheid

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

21.842

0

– 4.213

432

925

18.986

Uitgaven:

23.564

0

– 4.569

– 904

968

19.059

1.164
969
195
195
18.118
12.418

0
0
0
0
0
0

– 415
– 220
– 195
– 195
– 2.850
– 4.041

– 43
– 43
0
0
– 337
– 441

30
30
0
0
1.247
1.096

736
736
0
0
16.178
9.033

12.418

0

– 4.041

– 441

1.096

9.032

0
582
5.118
5.118
4.282
1.975
359
1.948
1.948

0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
913
278
278
– 1.304
117
– 287
– 1.134
– 1.134

0
104
0
0
– 524
– 524
0
0
0

0
150
0
0
– 309
– 237
– 72
0
0

0
1.749
5.396
5.396
2.145
1.331
0
814
814

0

0

0

2.170

28

2.198

Waarvan juridisch verplicht:
21.04
21.04.01
21.04.03
21.05
21.05.01

21.05.02
21.05.03
21.06
21.06.01
21.06.02
21.06.03

Duurzaamheidsinstrumentarium
Opdrachten
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Duurzame Productketens
Opdrachten
– Uitvoering Duurzame
productketens
– Caribisch Nederland
afvalbeheer
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Natuurlijk kapitaal
Opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Ontvangsten

87%

21.05 Duurzame productketens
De hogere uitgaven zijn met name het gevolg van onvoorziene noodzakelijke investeringen in de afvalketen op Saba. Voorts heeft op het
programma Realisatie van Acceleratie naar een Circulaire Economie
(RACE) een aantal betalingen eerder plaatsgevonden dan geraamd. Tot
slot is op het artikelonderdeel 21.05 Duurzame Productketens bij een
aantal opdrachten hogere voorschotten betaald dan geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

11

Artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico’s
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
22

Omgevingsveiligheid en
Milieurisico’s

Stand

Mutaties via

Mutaties 1e

Mutaties 2e

Mutaties

Realisatie

ontwerp
begroting

NvW en
amendement

suppletoire
begroting

suppletoire
begroting

Slotwet

2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

33.309

0

– 4.253

25.602

576

55.234

Uitgaven:

34.012

0

– 2.338

2.279

710

34.663

Waarvan juridisch verplicht:

97%

22.01
22.01.01
22.01.02

7.620
4.574
973
698
275
2.073
2.073

0
0
0
1.129
70
0
0

–6
– 462
1.199
1.129
70
– 743
– 743

– 1.962
– 639
– 1.323
– 1.323
0
0
0

1.090
503
587
596
–9
0
0

6.742
3.976
1.436
1.100
336
1.330
1.330

0
3.602
3.602

0
0
0

0
0
0

0
– 2.000
– 2.000

0
19
19

0
1.621
1.621

0

0

0

0

0

0

22.790
5.587
1.537

0
0
0

– 2.332
– 1.254
– 1.537

6.241
– 1.186
0

– 399
301
868

26.300
3.448
868

2.263
1.787
10.490
10.000
490
3.707
3.707

0
0
0
0
0
0
0

– 841
1.124
0
0
0
– 1.078
– 1.078

– 798
– 388
7.387
5.275
2.112
0
0

– 279
– 288
– 704
– 79
– 625
0
0

345
2.235
17.173
15.196
1.977
2.629
2.629

0
0

0
0

0
0

0
0

60
0

60
0

0

0

0

0

60

60

0

0

0

0

0

0

0
3.006

0
0

0
0

0
40

0
– 56

0
2.990

928

0

1.129

0

– 28

272

22.01.03
22.01.05
22.02
22.02.01
22.02.05
22.03
22.03.01

22.03.02

22.03.03
22.03.04

22.03.05
22.03.09

Veiligheid chemische stoffen
Opdrachten
Subsidies
– NANoREG
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdragen aan internationale
organisaties
Veiligheid biotechnologie
Opdrachten
Bijdragen aan internationale
organisaties
Veiligheid bedrijven en
transport
Opdrachten
– Omgevingsveiligheid
– Uitvoering veiligheid
inrichtingen en basisnetten
– Overige opdrachten
Subsidies
– Asbest en safety deals
– Overige subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan RWS
Bijdragen aan medeoverheden
– Bijdragen asbestsanering
– Bijdragen programma
Externe Veiligheid
– Overige bijdragen aan
medeoverheden
Bijdragen aan internationale
organisaties
Inkomensoverdracht
Ontvangsten

22.01 Veiligheid chemische stoffen
De hogere uitgaven op artikelonderdeel 22.01 Veiligheid chemische
stoffen worden veroorzaakt doordat de vergoedingen ter uitvoering van
de programma’s ProSafe en NaNoReg hoger zijn uitgevallen dan
geraamd. Daarnaast werd een interdepartementale bijdrage verwacht op
artikelonderdeel 22.01 Veiligheid chemische stoffen. De bijdrage is echter
niet in 2016 ontvangen, maar volgt pas in 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

12

Artikel 23 Meteorologie, seismologie en aardobservatie
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
23

Stand

Mutaties via

Mutaties 1e

Mutaties 2e

Mutaties

Realisatie

ontwerp
begroting

NvW en
amendement

suppletoire
begroting

suppletoire
begroting

Slotwet

2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

32.566

0

6

3.380

4

35.956

Uitgaven:

33.433

0

164

3.380

4

36.981

Waarvan juridisch verplicht:

100%

23.01
23.01.03

25.059

0

171

3.330

4

28.564

24.192
23.726
466

0
0
0

13
12
1

3.330
2.907
423

0
0
0

27.535
26.645
890

867
867

0
0

158
158

– 1.025
– 1.025

0
0

0
0

0
0
8.374

0
0
0

0
1.025
–7

1.025
– 1.025
50

4
4
0

1.029
1.029
8.417

8.374
8.374

0
0

–7
–7

50
50

0
0

8.417
8.417

0

0

0

0

0

0

23.01.04

23.01.05

23.02
23.02.03

Meteorologie, Seismologie
en Aardobservatie

Meteorologie en seismologie
Bijdrage aan het agentschap
KNMI
– Meteorologie
– Seismologie
Bijdrage aan internationale
organisaties
– Contributie WMO (HGIS)
Bijdrage aan internationale
organisaties
– Contributie WMO (HGIS)
Aardobservatie
Bijdrage aan het agentschap
KNMI
– Aardobservatie
Ontvangsten

De wijzigingen bij Slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
Artikel 24 Handhaving en toezicht
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
24

Handhaving en Toezicht

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

110.655

0

3.329

4.986

0

118.970

Uitgaven:

110.655

0

3.329

4.986

0

118.970

110.655

0

3.329

4.986

0

118.970

110.655

0

3.329

4.986

0

118.970

25.264
23.167
21.640
17.983
22.601

0
0
0
0
0

592
2.444
239
24
30

1.285
2.286
493
408
514

0
0
0
0
0

27.141
27.897
22.372
18.415
23.145

0

0

0

0

0

0

Waarvan juridisch verplicht:
24.01
24.01.03

Handhaving en toezicht
Bijdrage aan het agentschap
ILT
– Afval, Industrie en
bedrijven
– Rail en wegvervoer
– Scheepvaart
– Luchtvaart
– Water, producten en stoffen
Ontvangsten

100%

De wijzigingen bij Slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

13

Artikel 25 Brede doeluitkering
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
25

Brede Doeluitkering

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

854.242

0

2.749

44.543

21.875

923.409

Uitgaven:

852.688

0

29.263

11.985

0

893.936

852.688

0

29.263

11.985

0

893.936

0

0

0

0

0

0

Waarvan juridisch verplicht:
25.01

Brede Doeluitkering
Ontvangsten

100%

Verplichtingen
De hogere verplichtingen worden voornamelijk veroorzaakt door een
verplichting van € 13,7 miljoen die is aangegaan om de bijdrage aan BDU
regio’s te kunnen verstrekken in 2017 t.b.v. het programma Beter
Benutten. De dekking is voorzien op het Infrastructuurfonds vanuit artikel
12. Teneinde de bijdrage BDU voor 2017 op prijspeil 2016 te kunnen
verplichten is verplichtingen- ruimte naar voren gehaald ter hoogte van
€ 11,8 miljoen. Omdat er te veel verplichtingen was geraamd dan
benodigd voor de definitieve beschikking is een bedrag van 3,6 miljoen
afgeboekt.
Artikel 26 Bijdrage investeringsfondsen
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
26

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

6.375.221

0

– 184.353

– 164.569

0

6.026.299

Uitgaven:

6.375.221

0

– 184.353

– 164.569

0

6.026.299

5.355.569
1.019.652

0
0

– 171.387
– 12.966

– 157.416
– 7.153

0
0

5.026.766
999.533

0

0

0

0

0

0

26.01
26.02

Bijdrage Investeringsfondsen

Bijdrage aan het Infrastructuurfonds
Bijdrage aan het Deltafonds
Ontvangsten

De wijzigingen bij Slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

14

2.3 De niet-beleidsartikelen
Artikel 97 Algemeen departement
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
97

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

44.730

0

2.542

14.514

– 13.834

47.952

Uitgaven:

45.738

0

3.217

13.174

– 2.605

59.524

45.738
26.667
4.032
6.644
15.991
1.250
12.594

0
0
0
0
0
0
0

3.217
– 861
– 103
–6
– 752
172
3.906

13.174
5.340
71
2.221
3.048
368
7.337

– 2.605
– 2.376
– 838
– 128
– 1.410
0
0

59.524
28.770
3.162
8.731
16.877
1.790
23.837

0
11.985
609
0
5.227
5.227

0
0
0
0
0
0

2.413
–9
1.502
0
0
0

259
233
463
0
129
129

0
0
0
0
– 229
– 229

2.672
12.209
2.574
6.382
5.127
5.127

1.994

0

0

– 893

158

1.259

97.01
97.01.01

97.01.02
97.01.03

97.01.06

Algemeen Departement

IenM-brede programmamiddelen
Opdrachten
– Onderzoeken ANVS
– Regeringsvliegtuig
– Overige opdrachten
Subsidies
Bijdrage aan agentschappen
– waarvan bijdrage aan
KNMI
– waarvan bijdrage aan ILT
– waarvan bijdrage aan RWS
– waarvan bijdrage aan RIVM
Bijdrage aan ZBO en RWT
– StAB
Ontvangsten

Verplichtingen
De lagere realisatie op aangegane verplichtingen is voornamelijk het
gevolg van de beëindiging van het contract met de beheerder van het
regeringsvliegtuig (er is nog geen nieuwe beheerder) en eerdere
beëindiging van het project OLO 3 dan gepland. Daarnaast heeft een
opschoning van openstaande verplichtingen plaatsgevonden van de
programmabudgetten van ANVS en was er sprake van lagere uitgaven als
gevolg van vertraging in de uitbesteding van onderzoeksopdrachten bij
PBL en vertragingen. Tot slot betreft het de gevolgen van vertragingen in
de campagnes Pluk/Duurzaam Doen en lagere uitgaven bij de campagne
van AnaarBeter en lagere uitgaven, deels door medefinanciering, onder
andere voor het project Strategische Kennis- en Innovatieagenda (SKIA).
97.01 IenM -brede programmamiddelen
Onderzoeken ANVS
Dit betreft met name meevallende uitgaven als gevolg van opschoning
van openstaande verplichtingen op de programmabudgetten van ANVS.
Overige opdrachten
Dit betreft met name de gevolgen van vertragingen in de campagnes
Pluk/Duurzaam Doen en lagere uitgaven bij de campagne van AnaarBeter
en lagere uitgaven, deels door medefinanciering deels doordat diverse
projecten goedkoper uitvielen danwel niet zijn opgestart. Daarnaast zijn er
lagere uitgaven als gevolg van vertraging in de uitbesteding van
onderzoeksopdrachten bij PBL.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

15

Artikel 98 Apparaatsuitgaven kerndepartement
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
98

Stand

Mutaties via

Mutaties 1e

Mutaties 2e

Mutaties

Realisatie

ontwerp
begroting

NvW en
amendement

suppletoire
begroting

suppletoire
begroting

Slotwet

2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

332.770

0

4.604

– 3.905

6.343

339.812

Uitgaven:

340.148

0

9.812

– 15.208

– 6.009

328.743

218.672
192.130
15.929

0
0
0

2.026
– 843
4.479

12.130
4.655
7.224

– 5.910
381
– 6.670

226.918
196.323
20.962

10.613
121.476
23.248

0
0
0

– 1.610
7.786
10.294

251
– 27.338
– 8.368

379
– 99
– 3.720

9.633
101.825
21.454

51.024

0

– 5.810

8.257

7.401

60.872

47.204

0

3.302

– 27.227

– 3.780

19.499

3.530

0

13.016

1.528

1.249

19.323

98.01

98.02

Apparaatsuitgaven Kerndepartement

Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– waarvan overige personele
uitgaven
Materiele uitgaven
– waarvan ICT
– waarvan bijdrage aan
SSO’s
– waarvan overige materiële
uitgaven
Ontvangsten

Verplichtingen
In verband met het vastleggen van opdrachten met een kaseffect in 2017
wordt verplichtingruimte naar voren gehaald voor o.a. de Randstadregeling (ten behoeve van de uitstroom van personeel als invulling van
taakstelling Rutte II) en het verlengen van een aantal inhuuropdrachten.
Tevens heeft een correctie plaatsgevonden in het kader van het
masterplan huisvesting. Deze was te laag begroot waarbij abusievelijk is
vergeten om dit tijdig te corrigeren.
98.01 Personele uitgaven
De lagere uitgaven voor externe inhuur worden voornamelijk verklaard
doordat enerzijds de begrootte kosten inhuur externen uiteindelijk door
middel van inbesteding zijn gerealiseerd. Anderzijds zijn de uitgaven voor
inhuur lager dan voorzien als gevolg van vertraging bij de (verrekening
van) contracten voor de projecten ERTMS, OVS en Eenvoudig Beter.
98.02 Materiële uitgaven
De uitgaven voor ICT zijn lager dan begroot. Dit is het gevolg van een
correctie van de Bijdrage RSSO SSC-ICT die ten onrechte als ICT uitgaven
waren gebudgetteerd en verantwoord. De hogere bijdrage aan rijksbrede
SSO’s wordt deels veroorzaakt door de hiervoor genoemde correctie
vanuit de ICT-budgetten en uitgaven, anderzijds betreft het uitgaven,
gedaan voor Baten-Lastendiensten van IenM en het Ministerie van
Buitenlandse Zaken waarvan de ontvangsten niet meer in 2016 zijn
gerealiseerd en deze uitgaven ten laste van artikel 98 moeten worden
verantwoord. Lagere uitgaven aan overige materiële kosten zijn het
gevolg van opgelopen vertragingen bij diverse projecten en de facturering
ervan. Daarnaast was sprake van lagere uitgaven dan voorzien voor o.a.
Directievervoer, ondernemingsraden en huisvestingskosten ERTMS. Tot
slot waren de uitgaven voor Corporate organisatieontwikkeling lager als
gevolg van het later instromen van talentvolle vluchtelingen, vrijval op de
reservering voor co-financiering van ontwikkelingen binnen de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

16

beleidskern en voor het overige door lagere uitgaven voor diverse
geplande activiteiten dan begroot.
Ontvangsten
Uiteindelijk bleek een aantal afrekeningen, voor dienstverlening uit 2015
aan de Baten lasten diensten van IenM, hoger uit te vallen dan geraamd
waardoor meer (overlopende) ontvangsten zijn gerealiseerd. Tevens
waren inkomsten uit detacheringen buiten IenM hoger dan geraamd.
Artikel 99 Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid: Slotwet 2016 (Bedragen x € 1.000)
99

Nominaal en Onvoorzien

Stand
ontwerp
begroting

Mutaties via
NvW en
amendement

Mutaties 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Slotwet

Realisatie
2016

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6) = (1)+(2)+
(3)+(4)+(5)

Verplichtingen

25

0

77.574

– 77.532

– 67

0

Uitgaven:

25

0

77.574

– 77.532

– 67

0

Loonbijstelling
– waarvan programma
– waarvan apparaat
Prijsbijstelling
– waarvan programma
– waarvan apparaat
Onvoorzien

0
0
0
0
0
0
25

0
0
0
0
0
0
0

38.962
0
0
19.097
0
0
19.515

0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
– 67

0
0
0
0
0
0
0

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

De wijzigingen bij Slotwet binnen dit artikel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 XII, nr. 4

17