Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

28 286

Dierenwelzijn

Nr. 259

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 februari 2009
Hierbij ontvangt u de eerste voortgangsrapportage over de Nota Dierenwelzijn (NDW) en de Nationale Agenda Diergezondheid (NAD).1 Beide
nota’s heb ik u op 12 oktober 2007 toegestuurd (Kamerstuk 28 286, nr. 76).
Samen met het wetsvoorstel Wet dieren vormen de nota’s het drieluik
dieren.
In deze eerste voortgangsrapportage beschrijf ik de stand van zaken van
de uitvoering over het jaar 2008. Tevens geef ik u in de voortgangsrapportage een overzicht van de stand van zaken van de openstaande moties,
inclusief een korte rapportage over de voortgang van de EU-strategie voor
diergezondheid zoals ik u tijdens het algemeen overleg van 10 december
jl. heb toegezegd en waarmee ik tegemoet kom aan het verzoek in uw
bovengenoemde brief.
Het overleg met uw Kamer over het wetsvoorstel Wet dieren volgt een
separaat spoor, omdat het wetgeving betreft. De nota naar aanleiding van
het verslag van uw Kamer van 26 juni 2008 (Kamerstuk 31 389, nr. 7), is op
dit moment nog in voorbereiding en zal, zodra deze gereed is, aan u
worden aangeboden. Werkzaamheden aan de uitvoeringsregelgeving, die
op basis van het wetsvoorstel zal worden vastgesteld, zijn inmiddels van
start gegaan. Ook daarover zult u in de nota naar aanleiding van het
verslag worden geïnformeerd.

Aanpak
Het realiseren van de ambities uit beide nota’s is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de overheid en maatschappelijke partijen. De eerstverantwoordelijke voor het welzijn van dieren is natuurlijk de houder van
dieren. De overheid bepaalt de randvoorwaarden waarbinnen ondernemers en burgers kunnen werken. Mijn aanpak is daarbij gericht op het
creëren van draagvlak, het nastreven van een duurzaam evenwicht tussen
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

KST127591
0809tkkst28286-259
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 286, nr. 259

1

people, planet en profit en het verbeteren van het beleid in Europees
verband. Nederland bevindt zich in de Europese voorhoede en wil dat
blijven.
De thema’s dierenwelzijn en diergezondheid stonden het afgelopen jaar
regelmatig in de maatschappelijke en politieke aandacht. Dat is positief,
want het is belangrijk dat de samenleving meer inzicht krijgt in het welzijn
van dieren en respect ontwikkelt voor dieren. De aandacht heeft er tevens
toe geleid dat er vanuit de samenleving en politiek meer diergerelateerde
onderwerpen werden geagendeerd. Hieruit spreekt betrokkenheid en
initiatief. Nieuwe inzichten kunnen leiden tot nieuwe beleidsinitiatieven.
Beide nota’s zijn immers geen statische documenten. De acties in beide
nota’s kunnen aangepast worden door nieuwe inzichten of naar aanleiding van maatschappelijke en politieke wensen.
We moeten echter wel realistisch zijn. Niet alles kan in een keer en acties
hebben ook hun tijd nodig. Zorgvuldige besluitvorming is vereist en gaat
niet altijd zo snel als we zouden willen. Een maatschappelijke ontwikkeling
naar meer bewustzijn van het welzijn van dieren heeft bovendien zijn tijd
nodig.

Realisatie
In de Nota Dierenwelzijn en de Nationale Agenda Diergezondheid zijn
voor de komende jaren meer dan 200 acties geformuleerd. Met gepaste
trots stel ik vast dat we hiermee een goede start hebben gemaakt. De
meeste acties zijn opgepakt en er wordt invulling gegeven aan acties die
voortvloeien uit de aangenomen moties en toezeggingen.
Daar waar dat niet voldoende leek te gebeuren, heb ik de partijen aangesproken.
Een aantal acties is qua realisatie minder ver dan ik zou willen. Dit heeft
vaak te maken met het gegeven dat objectieve informatie ontbreekt en er
onderzoek nodig is. Verder hebben we bij de uitvoering van diverse acties
te maken met verschillende partijen met verschillende visies en belangen.
Dit maakt de praktijk nogal eens weerbarstig.
Acties die het afgelopen jaar zijn gerealiseerd zijn o.a.:

Consument:
– het voorlichten van de consument over dierenwelzijn via het Voedingscentrum.
Landbouwhuisdieren:
– het verbod op het knippen van hoektanden bij varkens;
– de herziening van de preventieregelgeving;
– het verdoofd kunnen castreren van biggen;
– het onderzoek naar alternatieven voor het doden van eendagskuikens;
– het inzetten van LNV-regelingen voor het stimuleren van diervriendelijke innovatie in stallen;
– het plan van aanpak van de werkgroep verwaarlozing landbouwhuisdieren;
– het plan van aanpak ingrepen pluimvee;
– de bevordering van de weidegang van koeien door de Stichting Weidegang.
Hobbydieren:
– de communicatie die door hobbydierhouders onderling wordt bevorderd via het Landelijk Kennisnetwerk Levende Have.
Paarden:
– het plan van aanpak ter verbetering van het welzijn van paarden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 286, nr. 259

2

Dieren in de natuur:
– meer besef in de maatschappij dat het welzijn van het individuele dier
in de vrije natuur wel eens moet wijken voor het welzijn en behoud
van een populatie;
– de voorlichting die door diverse natuurorganisaties wordt gegeven
over het maatschappelijk besef van «wildheid» van natuurdieren;
– de doorstart van het Dutch Wildlife Health Centre;
– het kwaliteitsprotocol dat door de Vereniging Opvang Niet-gedomesticeerde Dieren is ontwikkeld voor de opvang van niet-gedomesticeerde dieren en dat naar verwachting in het voorjaar van 2009 zal
worden gepubliceerd.
Vissen:
– de start van diverse onderzoeken die het welzijn en de gezondheid van
vissen moeten verbeteren.
Gezelschapsdieren:
– het intrekken van de Regeling Agressieve Dieren;
– de cursus voor dierenambulancepersoneel;
– het plan van aanpak van de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied
om eenzijdig fokbeleid aan te pakken;
– de informatievoorziening door het Landelijk Informatiecentrum
Gezelschapsdieren over het houden van gezelschapsdieren.
Dierentuindieren:
– de evaluatie van het Dierentuinbesluit.
Diergezondheid:
– de analyse van de huidige crisisorganisatie;
– het convenant van de Taskforce Antibioticaresistentie Dierhouderij;
– de start van een onderzoeksproject naar het voorkomen en beheersen
van antibioticaresistentie in de veehouderij;
– de start van een innoverend onderzoek naar alternatieven voor antibiotica;
– de oprichting van een werkgroep die zich richt op de afzetproblematiek
van producten van gevaccineerde dieren;
– het besluit om het convenant financiering bestrijding besmettelijke
dierziekten te continueren.
Er gebeurt dus veel. Om dat ook met elkaar te delen, heb ik in november
een eerste Nieuwsbrief «Dierbeleid in uitvoering» uitgebracht (zie bijlage).
Hierin komen zowel LNV als stakeholders over diverse acties uit de NDW
en NAD aan het woord. Doel van de nieuwsbrief is om de stakeholders te
informeren en betrokken te houden.

Europa
Voor veel onderwerpen hebben we te maken met een Europese context.
De Europese agenda voor dierenwelzijn is reeds grotendeels vastgelegd
in het EU-Actieplan voor Dierenwelzijn (2006–2010). De twee belangrijkste
stappen die in 2008 zijn gezet, zijn: het voorstel voor een verordening
inzake de bescherming van dieren tijdens het doden en het voorstel voor
een EU-handelsverbod in zeehondenbont. Dit jaar zal de Europese Raad
deze voorstellen verder behandelen. Verder verwacht ik dat de Europese
Commissie dit jaar een voorstel zal uitbrengen om de
EU-Transportverordening te herzien en het initiatief zal nemen voor het
ontwikkelen van EU-beleid voor etikettering van dierenwelzijn.
Het in Europa agenderen en tot uitvoering brengen van nieuwe onderwerpen is een complexe opgave waar geduld voor nodig is. Het krachtenveld in de Europese Unie met 27 lidstaten laat een moeilijk overbrugbaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 286, nr. 259

3

verschil zien in ambitie voor dierenwelzijn tussen de diverse lidstaten. Dit
noodzaakt mij tot een realistische inzet waarbij ik prioriteiten moet stellen
en soms genoegen moet nemen met minder vergaande resultaten. Mijn
prioriteit ligt bij het uitvoeren van het EU-Actieplan voor Dierenwelzijn.
De EU-strategie voor diergezondheid bevat het Europese raamwerk voor
diergezondheidsmaatregelen. De EU-strategie is er primair op gericht om
dierziekten binnen de EU te voorkomen en om veilige handel in dieren en
hun producten binnen de EU te bevorderen. Het EU-actieplan diergezondheid, dat in september 2008 is verschenen, geeft de acties weer die
nodig zijn om het doel van de nieuwe strategie voor diergezondheid te
realiseren. Het gaat daarbij onder andere om prioriteitstelling voor
EU-optreden en een EU-wetgevingskader voor diergezondheid en een
kader voor de verdeling van kosten en verantwoordelijkheden bij de
preventie en bestrijding van dierziekten. Nederland neemt deel aan de
werk- en stuurgroepen die zich bezighouden met de categorisatie van
dierziekten, de Europese Diergezondheidswet, revisie van de importwetgeving, financiële garanties in de diervoedersector en vaccinbanken.

Monitoring
Het is niet alleen belangrijk om over de voortgang van het beleid te
rapporteren, het is ook belangrijk om te weten wat het effect van het
beleid is op het niveau van dierenwelzijn en diergezondheid. Dit is door u
ook onderschreven in de motie van het Kamerlid Thieme (Tweede Kamer
2007–2008, 31 472, nr. 14). Ik heb de Animal Science Group van
Wageningen-UR gevraagd om een monitoringssysteem te ontwikkelen
met indicatoren voor dierenwelzijn. De reeds bestaande monitoring van
dierziekten door de Gezondheidsdienst voor Dieren wordt hierbij
betrokken.
De resultaten van het onderzoek zal ik u voor 1 april 2009 toesturen. In de
loop van 2009 zullen voor de betreffende indicatoren gegevens worden
verzameld, zodat bij de tweede voortgangsrapportage over de Nota
Dierenwelzijn en Nationale Agenda Diergezondheid in februari 2010 er
tegelijkertijd een eerste monitoringsrapportage ligt.
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
G. Verburg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 28 286, nr. 259

4