Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

24 557

Kansspelen

Nr. 178

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 november 2021
In deze brief informeer ik u over de implementatie van artikel 4a, derde lid,
onder a, van de Wet op de Kansspelen (hierna: Wok). Dit is het wetsartikel
dat uitvoering geeft aan het amendement van het lid Mei Li Vos van
21 juni 2016 en heeft de strekking dat een nieuwe waarschuwende tekst
wordt ontwikkeld en gehanteerd bij wervings- en reclameactiviteiten voor
kansspelen.1 De tekst die is vastgesteld is: «Wat kost gokken jou? Stop op
tijd. 18+».
Artikel 4a, derde lid, onder a, Wok
Ter uitvoering van het amendement Mei Li Vos verplicht artikel 4a, derde
lid, onder a, van de Wok aanbieders bij iedere wervings- en reclameactiviteit afzonderlijk te wijzen op de risico’s van onmatige deelneming aan
kansspelen door middel van het tonen van een tekst met een dergelijke
strekking, opgesteld in samenspraak met representatieve en onafhankelijke organisaties die tot doel hebben verslaving aan kansspelen te
beperken en te voorkomen. Het wetsartikel is gericht aan alle vergunninghouders die kansspelen aanbieden op grond van de Wet op de
kansspelen. Het amendement bevat uitgangspunten voor de procedure tot
vaststelling van de tekst.
De toelichting bij het amendement verduidelijkt dat daarmee is beoogd
dat de tekst van de waarschuwing op basis van wetenschappelijke
inzichten wordt opgesteld door onafhankelijke instellingen voor verslavingszorg die geen directe financiering ontvangen van aanbieders van
kansspelen. Uit de Handelingen bij het debat op 30 juni 2016 volgt dat het
laatste woord over de tekst is aan instanties die geen financiële banden
hebben met de gokindustrie. Tevens wordt beoogd dat de tekst anders is
dan «Speel bewust, 18+».2

1
2

kst-24557-178
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 33 996, nr. 23.
Handelingen II 2015/16, nr. 103, item 4, p. 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 557, nr. 178

1

Proces
Ten behoeve van de implementatie van artikel 4a, derde lid, onder a, Wok
heb ik aan het Trimbos-instituut een subsidie verleend voor het opstellen
en faciliteren van een proces tot vaststelling van een nieuwe tekst. De
uitgangspunten van het amendement zijn verwerkt in het proces dat het
Trimbos-instituut heeft gevolgd.
Het Trimbos-instituut heeft via een offertetraject een gedragswetenschappelijk bureau ingeschakeld om een aantal teksten te ontwikkelen.
Vervolgens zijn (vertegenwoordigers van) kansspelaanbieders geïnformeerd over het project. Hen is gevraagd ideeën over de nieuwe tekst en
overwegingen over de implementatie van de tekst aan te leveren. Om op
basis van wetenschappelijke inzichten tot een aantal teksten te komen is
vervolgens een aantal fases doorlopen, te weten: doelanalyse, gedragsanalyse, gedragsstrategie en interventiedesign. Uit dit proces zijn vijf
verschillende teksten gekomen. Deze teksten zijn voorgelegd aan een
testpanel waarin verschillende doelgroepen vertegenwoordigd waren
(zoals frequente en incidentele spelers van kansspelen).
In twee individuele sessies, één met kansspelaanbieders en één met
betrokkenen uit de verslavingszorg, zijn de vijf teksten toegelicht en
besproken. Daarna volgde een gezamenlijke stemsessie met vertegenwoordigers van de kansspelsector en vertegenwoordigers van de
verslavingszorg om te bezien of zij in samenspraak tot één tekst zouden
kunnen komen. De deelnemers kwamen in deze sessie niet tot
overeenstemming.
In het proces was voorzien dat, indien er geen overeenstemming kon
worden bereikt, een escalatiecommissie bijeen geroepen zou worden,
bestaande uit vertegenwoordigers van zorginstanties die geen financiële
banden hebben met de kansspelsector. Deze commissie zou, overeenkomstig hetgeen is opgenomen in de Handelingen, in de besluitvorming
over de tekst het laatste woord hebben. De kansspelaanbieders hebben
echter bezwaren geuit over het proces en de inhoud van de voorgestelde
teksten. Daarom is door het Trimbos-instituut in overleg met mijn
ministerie besloten tot verlenging van het proces om zoveel mogelijk aan
de bezwaren van de kansspelaanbieders tegemoet te komen. Een
collectief van deelnemende kansspelvergunninghouders en vertegenwoordigers van (potentiële) vergunninghouders werd de gelegenheid
geboden om twee aanvullende teksten te ontwikkelen. De kansspelaanbieders hebben van deze gelegenheid gebruik gemaakt. Er vond
nogmaals een gezamenlijke sessie plaats met toelichting op en discussie
over de zeven teksten. In deze sessie is wederom niet tot overeenstemming gekomen.
Het Trimbos-instituut heeft daarop, in overleg met mijn ministerie,
besloten het eerder voorziene proces te vervolgen door de escalatiecommissie bij elkaar te laten komen en zo het proces af te ronden. Vooraf
ontvingen de leden van de escalatiecommissie alle argumentatie en
informatie die door de kansspelaanbieders was aangedragen. De
escalatiecommissie is in gesprek gegaan over de zeven ontwikkelde
teksten en heeft conform de wens van uw Kamer de doorslaggevende
stem in de keuze voor de nieuwe tekst gehad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 557, nr. 178

2

Het verloop van het proces zoals dat hierboven is weergegeven is
beschreven in het eindrapport van het Trimbos-instituut, dat u als bijlage
bij deze brief aantreft3.
Reactie van de kansspelsector
In het proces van het Trimbos-instituut is de inbreng van de kansspelsector meegewogen, zoals hierboven en in het rapport van het Trimbosinstituut is weergegeven. Verschillende kansspelaanbieders hebben
desondanks aangegeven zich niet gehoord te voelen en zich niet te
kunnen vinden in de gekozen tekst. Zij hebben de zorg geuit dat de tekst
het beoogde doel van het amendement niet zal bereiken. De bevindingen
in het rapport van het Trimbos-instituut, onder meer ten aanzien van het
panelonderzoek, geven geen aanleiding om te veronderstellen dat de
voorgestelde tekst zijn doel niet bereikt.
Een deel van de betrokkenen pleit ervoor twee waarschuwende teksten te
hanteren, één voor risicovolle en één voor minder risicovolle kansspelen.
Het amendement Mei Li Vos uit 2016 voorziet niet in een onderscheid
tussen verschillende soorten kansspelen. Tegelijkertijd heeft het kabinet in
2019 aangegeven het voornemen te hebben het risicoprofiel van het
kansspel in de toekomst meer centraal te laten staan bij de regulering.4
Deze samenloop heeft ertoe geleid dat in het proces, zowel op verzoek
van het ministerie als naar aanleiding van de inbreng van de kansspelaanbieders, expliciet gekeken is naar de wenselijkheid om twee waarschuwende teksten te hanteren. Uit het rapport komt naar voren dat zowel de
gedragswetenschappers als ook de leden van de escalatiecommissie dit
vanwege eenduidigheid voor het publiek niet wenselijk vinden.5
Alhoewel ik begrip kan opbrengen voor de argumenten om voor minder
risicovolle kansspelen een andere tekst te hanteren zie ik daar, gelet op de
in de Wok en in de wetsgeschiedenis geformuleerde cruciale rol voor
representatieve en onafhankelijke organisaties die tot doel hebben
verslaving aan kansspelen te beperken en te voorkomen en de conclusies
uit het rapport, geen ruimte voor.
Vervolg
Het proces voor de totstandkoming van de nieuwe tekst is naar mijn
oordeel zorgvuldig en overeenkomstig artikel 4a, derde lid, Wok zoals
gewijzigd naar aanleiding van het amendement Mei Li Vos doorlopen. De
in Nederland vergunde kansspelaanbieders dienen de gekozen tekst te
vermelden bij werving- en reclameactiviteiten. Ik zal nader bepalen binnen
welke termijn kansspelaanbieders de tekst moeten hebben geïmplementeerd.
Om te bezien of met de gekozen waarschuwende tekst in de praktijk het
beoogde doel wordt bereikt zal ik het effect van de tekst laten toetsen.
Over de uitkomsten daarvan zal ik uw kamer informeren.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 24 557, nr. 152.
5
Tuijnman, A en Van Rooij, A.J, Waarschuwende tekst kansspelen, Trimbos, Utrecht 2021, p. 5
en p. 23.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 557, nr. 178

3