Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2336
Vragen van de leden Berndsen-Jansen (D66), Segers (ChristenUnie),
Kooiman (SP), Van der Steur (VVD), Van Oosten (VVD), Oskam (CDA),
Rebel (PvdA), Van Laar (PvdA), Bontes (Groep Bontes/Van Klaveren) en
Jadnanansing (PvdA) aan de Minister van Veiligheid en Justitie over
mensenhandel (ingezonden 28 mei 2014).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 24 juni
2014). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 2292
Vraag 1, 2 en 9
Welke resultaten zijn er geboekt door de samenwerking op politieniveau
tussen Nederland, Roemenië en Bulgarije?
In hoeveel opsporingsonderzoeken werd in de afgelopen jaren samengewerkt? Bij hoeveel van deze onderzoeken lag het initiatief bij Roemenië?
Wat zijn de feiten rond de samenwerking met deze landen via Eurojust en
Europol en hoe beoordeelt u die samenwerking met deze landen?
Antwoord 1, 2 en 9
Zowel met Roemenië als met Bulgarije is sprake van een actieve operationele
samenwerking. Op 1 januari 2013 heeft Nederland, met het oog op de
gezamenlijke aanpak van georganiseerde misdaad, waaronder mensenhandel,
een Memorandum of Understanding getekend met Roemenië en op
3 februari 2014 met Bulgarije. De samenwerking met Bulgarije en Roemenië
is de afgelopen jaren geïntensiveerd. Een aantal werkbezoeken (van
multidisciplinaire delegaties) heeft over en weer plaatsgevonden. Zowel met
Bulgarije als met Roemenië wordt op bilaterale basis operationeel samengewerkt, in een aantal gevallen door middel van een gezamenlijk opsporingsonderzoek. Bij Bulgarije is daarbij sprake geweest van vier Joint Investigation
Teams (JITs), die inmiddels zijn afgerond. Op dit moment wordt samen met
Roemenië gekeken of er onderzoeken zijn die in aanmerking komen voor een
JIT.
Onlangs zijn tevens werkprogramma’s opgesteld op het gebied van samenwerking bij de opsporing die zowel aan Nederlandse zijde als aan Bulgaarse
en Roemeense zijde door de autoriteiten zijn goedgekeurd. Beide werkprogramma’s voorzien in een component mensenhandel. In dat kader worden
expertmeetings georganiseerd waarbij dieper wordt ingegaan op kennis over
mensenhandel die aan beide zijden aanwezig is, het uitwisselen van
informatie (ook te delen met Europol) en het bepalen van een gezamenlijke
strategie om de aanpak verder te versterken. Deze activiteiten starten na de

ah-tk-20132014-2336
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

zomer. Met de Bulgaarse grenspolitie zijn daarnaast afspraken gemaakt over
het identificeren van mensenhandel tijdens grenscontroles.
Roemenië, Bulgarije en Nederland participeren in het EU EMPACT-project
Mensenhandel. Dit betreft een voornamelijk operationeel project waaraan 25
lidstaten en de organisaties Europol, Eurojust, Frontex, Cepol en Interpol
deelnemen. Via dit project worden de aanpak van mensenhandelzaken en het
opzetten van JITs gecoördineerd, waarbij het Verenigd Koninkrijk de driver en
Nederland co-driver is. Roemenië, Bulgarije en Nederland zijn alle drie actieve
deelnemers. Ze behoren bij de top 5 van landen die de meeste operationele
informatie aanleveren bij Europol. Nederland ziet erop toe dat de bilaterale
samenwerking met Roemenië en Bulgarije aansluit op en waar nodig
onderdeel vormt van de multilaterale samenwerking in EMPACT-verband. De
overige deelnemende landen zijn positief over de samenwerking met
Bulgarije en Roemenië binnen EMPACT. Ik deel die mening.
Vorig jaar is er een EU-project afgerond door een aantal lidstaten onder
leiding van Frankrijk waarbij materiaal is ontwikkeld voor de eerstelijnssignalering van slachtoffers van mensenhandel. In dit project hebben Bulgarije,
Roemenië en Nederland geparticipeerd. Op 12 juni heeft in Amsterdam een
train-de-trainerbijeenkomst plaatsgevonden voor medewerkers van de
organisaties van de Task Force Mensenhandel om in hun eigen organisaties
met dit materiaal aan de slag te kunnen gaan.
Vraag 3
Hoe is de samenwerking tussen Nederland enerzijds en Roemenië en
Bulgarije anderzijds met betrekking tot het opvangen door deze landen van
slachtoffers van mensenhandel en mensensmokkel?
Antwoord 3
Nederland heeft de afgelopen jaren door middel van een reeks projecten in
aanzienlijke mate bijgedragen aan preventie en bestrijding van mensenhandel
in deze landen alsook aan de opbouw van structuren voor de opvang van
slachtoffers. In de periode 2007–2010 is via MATRA1 een project gefinancierd
van La Strada International in samenwerking met Bulgaarse ngo’s, waaronder
Animus Association, dat een nationaal verwijzingsmechanisme («National
Referral Mechanisme») voor Bulgarije heeft ontworpen. Dit vormt de basis
voor de identificatie, doorverwijzing en opvang van slachtoffers in dat land. In
de jaren 2008–2010 is eveneens via MATRA een project uitgevoerd dat zowel
training van de Bulgaarse politie in de bestrijding van mensenhandel
behelsde als door Fier Fryslan verzorgde trainingen in het opzetten en runnen
van opvangfaciliteiten, die laatste in verband met Bulgaarse plannen om ook
staatsshelters op te richten. Bulgarije beschikt inmiddels over twee staatsshelters en heeft er nog twee in aanbouw. Tevens zijn via genoemd MATRAproject voorlichtingsactiviteiten op Bulgaarse middelbare scholen ondernomen. Als materiaal daarvoor is onder andere een DVD gemaakt waarin een
Bulgaars slachtoffer (voormalig prostituee) haar verhaal vertelt. Ook de
proeftuin Slaven van het Systeem die zich specifiek richtte op de situatie met
betrekking tot Bulgaarse prostituees in de provincies Groningen en Friesland
heeft bijgedragen aan beter inzicht in de problematiek en nauwere samenwerking tussen Nederland en Bulgarije.
In relatie tot Roemenië heeft Nederland in de jaren 2007–2010 eveneens een
tweetal substantiële projecten gefinancierd (grotendeels ook via MATRA). Het
eerste project was erop gericht het (Roemeense) Nationaal Agentschap voor
de bestrijding van mensenhandel (ANITP) te helpen met de opstelling van
een Nationaal Actieplan. Het tweede project, dat met behulp van Nederlandse
ngo’s is uitgevoerd, richtte zich op de ontwikkeling van ketensamenwerking
en opvangstructuren, zowel op nationaal als lokaal niveau, en behelsde onder
andere trainingen in de omgang met slachtoffers en in het opzetten van
shelters.
Op dit moment is Nederland betrokken bij verschillende terugkeer- en
reïntegratieprogramma’s voor Roemeense en Bulgaarse slachtoffers van
mensenhandel. In mijn antwoord op vraag 14 zal ik hier nader op ingaan.

1

Zie ook mijn antwoord op vraag 15.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Vraag 4
Bent u bereid de functie van politieliaison in Roemenië en Bulgarije voorlopig
te laten bestaan?
Antwoord 4
Zoals ik uw Kamer bij eerdere gelegenheid al berichtte, worden er op dit
moment geen vaste liaisons teruggetrokken uit Europa. De functie van
politieliaison officer in Boekarest is in de zomer van 2013 met 2 jaar verlengd.
Het huidige plaatsingsplan voor de politieliaison officers van de nationale
politie loopt af in 2015. Op dit moment wordt door mijn ministerie samen
met de politie en het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie gewerkt
aan een nieuw plan. Eind 2014 zal ik uw Kamer – conform toezegging –
informeren over het nieuwe plaatsingsplan. Definitieve besluitvorming over
de politieliaison officer in Boekarest na medio 2015 zal daar onderdeel van
uitmaken.
Vraag 5
Wat is er bekend over het aandeel van de Roma bij de slachtoffers van
mensenhandel en mensensmokkel in Nederland?
Antwoord 5
De politie registreert slachtoffers niet op grond van etniciteit. Het aandeel van
Roma bij de slachtoffers van mensenhandel en mensensmokkel in Nederland
is dan ook niet bekend.
Vraag 6
Op welke manieren kan de Nederlandse regering bijdragen aan het verwezenlijken van preventiebeleid en opvang van slachtoffers in Roemenië en
Bulgarije zonder de verantwoordelijkheid daarvoor over te nemen?
Antwoord 6
Zoals beschreven in het antwoord op vraag 3 werkt Nederland op verschillende manieren samen met Roemenië en Bulgarije als het gaat om opvang
van slachtoffers. Daarnaast wordt binnenkort bij de Nederlandse ambassades
in Sofia en Boekarest een medewerker aangesteld die zich zal bezighouden
met voorlichting en samenwerking op het gebied van arbeidsmigratie en
sociale zekerheid. Voorlichting is in dit kader tevens relevant om problemen
in Nederland, zoals onderbetaling of in het ergste geval arbeidsuitbuiting, te
voorkomen.
Vraag 7
Op welke manier zal de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden
seksbranche bijdragen aan het tegengaan van mensenhandel en mensensmokkel, gelet op het vervallen van de registratieplicht voor prostituees en de
vergewisplicht voor klanten?
Antwoord 7
De in uw Kamer voorliggende wijzigingen van de Wet regulering prostitutie
en bestrijding misstanden seksbranche2 doen geen afbreuk aan de introductie
van een uniform vergunningsstelsel voor alle typen seksbedrijven in elke
gemeente in Nederland en de leeftijdsgrens van 21 jaar. Het uniform
vergunningstelsel onderwerpt alle typen seksbedrijven aan strenge voorwaarden om misstanden in de prostitutiesector, waaronder mensenhandel, eerder
aan het licht te laten komen en te bestrijden. Onderdeel hiervan zijn de eisen
die worden gesteld aan het (strafrechtelijk) verleden en het gedrag van de
exploitant. Daarnaast zullen ook de voorwaarden om de positie van de
prostituee te verbeteren in het wetsvoorstel en in de concept-AMvB bijdragen
aan de aanpak van mensenhandel. Exploitanten worden onder meer verplicht
om prostituees te informeren over hun rechten en mogelijkheden voor
hulpverlening. De leeftijdgrens van 21 maakt prostituees weerbaarder.

2

Kamerstukken II, vergaderjaar 2013–2014, 33 885, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

Vraag 8
In hoeverre is bij opsporing, vervolging en bij hulp aan slachtoffers voorzien
in de taalkundige en culturele expertise die nodig is voor Roemenen en
Bulgaren, en dan met name de Roma?
Antwoord 8
In die expertise wordt, waar nodig, voorzien. Zo worden er regelmatig tolken
ingezet in opsporingsonderzoeken en vindt ook wetenschappelijk onderzoek
plaats, zoals het onderzoek «Breaking the Silence» naar de bereidheid om
misstanden te melden onder Hongaarse prostituees en slachtoffers van
mensenhandel dat in 2013 in opdracht van de Nationale Politie werd
uitgevoerd. Indien er gedurende een mensenhandel-onderzoek blijkt dat er
sprake is van een slachtoffer met een Roma-achtergrond, dan bestaat de
mogelijkheid om via de landelijk deskundigheidsmakelaar (LDM) van de
Politieacademie expertise in huis te halen. In voorkomende gevallen kan de
Inspectie SZW samenwerken met de cultural mediators van de ngo Fairwork,
die de taal en cultuur van de slachtoffers kennen.
Door de publicatie «Aanpak multi-problematiek bij gezinnen met een Roma
achtergrond» van de Politieacademie wordt inzicht gegeven in problematiek
die professionals signaleren bij gezinnen met een Roma achtergrond. Deze
publicatie is opgesteld in het kader van het landelijk programma «Aanpak
uitbuiting Roma-kinderen». Doel van het programma is de uitbuiting van
(Roma)kinderen aan te pakken en voor de toekomst te voorkomen.
Vraag 10
Wat kan Nederland doen om invulling te geven aan de circa 1 miljard euro
aan beschikbare fondsen voor de Roemeense Roma-gemeenschap, nu in de
praktijk is gebleken dat het niet mogelijk lijkt om deze weg te zetten?
Antwoord 10
Ik veronderstel dat u doelt op de onbenutte structuurfondsen, met name het
Europees Sociaal Fonds. In de vorige EU-begrotingsperiode (2007–2013) lukte
het Roemenië niet goed om deze fondsen uit te geven. Het absorptiepercentage voor de structuurfondsen als geheel ligt op dit moment rond de 40%.
Vanwege de crisis heeft Roemenië twee jaar extra de tijd gekregen om de
structuurfondsen uit te geven. Daardoor is er ruimte om meer geld te
besteden aan sociale integratie, onder andere voor de Roma.
De Europese Commissie is primair verantwoordelijk voor het toezicht op de
besteding van de fondsen. De Europese Commissie spreekt de betreffende
regeringen aan indien er een probleem of onduidelijkheid is betreffende
transparantie en besteding. De Europese Commissie doet dit ook, bijvoorbeeld via een landenspecifieke aanbeveling aan Roemenië, in de set
aanbevelingen die de Commissie op 2 juni jl. heeft gepubliceerd. Mogelijk
kan de Commissie bijdragen in de sfeer van technische assistentie. Het
kabinet zal dit in de reguliere contacten met de Commissie bespreken.
Vraag 11
Is het mogelijk dat NGO’s rechtstreeks en zonder tussenkomst van de
Roemeense overheid een beroep kunnen doen op die fondsen?
Antwoord 11
Nee, dit is niet mogelijk. De uitvoering van de structuurfondsen geschiedt op
nationaal niveau en aanvragen moeten dus bij de betreffende overheid, in dit
geval de Roemeense, worden ingediend.
Vraag 12
In hoeverre is het mogelijk dat Nederlandse NGO’s ondersteuning verlenen
aan de NGO’s in Roemenië en Bulgarije?
Antwoord 12
Het staat Nederlandse ngo’s vrij om samen te werken met en ondersteuning
te verlenen aan ngo’s in Roemenië en Bulgarije. Zo is het La Strada netwerk
opgezet om slachtoffers van mensenhandel in een aantal EU-lidstaten te
begeleiden en te assisteren. De leden van dit netwerk zijn ngo’s. Comensha
heeft als lid van dit netwerk goede contacten met ngo’s in Roemenië en
Bulgarije.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4

Ook andere organisaties werken samen op het gebied van mensenhandel. De
Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) Nederland werkt bijvoorbeeld
samen met IOM Bulgarije en IOM Roemenië voor de begeleiding bij de
terugkeer en herintegratie van slachtoffers van mensenhandel naar die
landen. IOM kan hierbij wanneer nodig samenwerken met ngo’s die
gespecialiseerde zorg verlenen.
In mijn antwoord op vraag 14 zal ik nader in gaan op de begeleiding door
IOM.
Vraag 13
Welke ruimte binnen Schengen bestaat er om bij grenzen te controleren op
mensenhandel?
Antwoord 13
In het kader van het mobiel toezicht veiligheid (MTV) voert de Koninklijke
Marechaussee steekproefsgewijs controles uit in de grensregio’s. Die
controles zijn mede bedoeld om migratiecriminaliteit, zoals mensenhandel en
mensensmokkel, te bestrijden.
Vraag 14
Welke terugkeer- en reïntegratieprogramma’s zijn er of zouden er moeten
zijn? Zijn de terugkeer- en reïntegratieprogramma’s ook gericht op specifieke
groepen, te onderscheiden op achtergrond (bijvoorbeeld Roma) of aard van
werkzaamheden (bijvoorbeeld prostitutie)? Wat is de grondslag van deze
programma’s? Welke programma’s ontvangen subsidie van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie en in welke mate?
Antwoord 14
Terugkeer- en reïntegratieprogramma’s zijn een belangrijke toevoeging aan
het gehele aanbod van zorg- en hulpverlening aan slachtoffers van mensenhandel. Op dit moment bestaan er verschillende terugkeerprojecten voor
slachtoffers van mensenhandel. Deze zijn te onderscheiden in programma’s
voor slachtoffers vanuit specifieke bronlanden en programma’s voor
specifieke doelgroepen.
Ten eerste is in juni 2014 op initiatief van Hongarije een project getiteld
RAVOT gestart. Dit project is gericht op de terugkeer van Hongaarse
slachtoffers van mensenhandel naar hun land van herkomst. Nederland en
België participeren in het project, omdat zich in deze landen naar verhouding
grote aantallen Hongaarse slachtoffers bevinden. Het project beoogt een
verwijzingsmechanisme te ontwikkelen, waarin slachtoffers worden begeleid
bij de terugkeer naar Hongarije, zo nodig adequate opvang krijgen en hulp
ontvangen bij reïntegratie in de Hongaarse samenleving. Ten behoeve van
het verwijzingsmechanisme wordt een online platform en opleidingsmateriaal
ontwikkeld. Daarnaast wordt gewerkt aan een verbetering van de samenwerking tussen de betrokken partijen in de drie landen. Op de startbijeenkomst
van dit project waren ook de andere lidstaten uitgenodigd. De resultaten van
dit project zullen ook met de andere lidstaten gedeeld worden en de ervaring
die wordt opgedaan kan later hopelijk bij de samenwerking met andere
landen worden ingezet.
Het project is niet expliciet gericht op specifieke groepen, al is wel bekend dat
een aanzienlijk deel van de Hongaarse slachtoffers in Nederland werkzaam is
in de prostitutie en vermoedelijk een Roma achtergrond heeft. Het project
ontvangt subsidie van de Europese Commissie vanuit het programma
«Prevention of and Fight against Crime». Het Ministerie van Veiligheid en
Justitie levert een bescheiden bijdrage van € 10.000,–.
Ten tweede loopt tussen juni 2013 en september 2014 het project Safe
Return. Het Safe Return project heeft als doel om een methodiek te ontwikkelen en toe te passen, die terugkeer naar en re-integratie in het land van
herkomst bespreekbaar maakt vanaf het allereerste begin van de opvang voor
slachtoffers van mensenhandel en slachtoffers van huiselijk geweld die met
verblijfsproblematiek te maken hebben. Cliënten die daadwerkelijk willen
vertrekken worden voorbereid op dit vertrek. Cliënten die zijn vertrokken,
worden indien mogelijk begeleid bij hun re-integratie in het land van
herkomst door een organisatie aldaar. Daarnaast wordt binnen het Safe
Return project onderzoek (desk research) gedaan naar factoren die terugkeer
bevorderen of hinderen, best practicesen de belangrijkste landen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

5

herkomst van cliënten. Ook worden mogelijke samenwerkingspartners in
beeld gebracht in binnen- en buitenland. Het Safe Return project is oorspronkelijk ingediend bij en goedgekeurd door het Europees Terugkeer Fonds
(ETF). Het is daarna integraal overgenomen door het Ministerie van Veiligheid
en Justitie, om ook ondersteuning van Oost-Europese (EU) slachtoffers
mogelijk te maken. Het Ministerie van VWS en de gemeenten Amsterdam,
Alkmaar, Arnhem en Groningen dragen als co-financiers bij. Het project is in
juni 2013 van start gegaan en wordt eind september 2014 afgerond met een
slotconferentie, waarin de methodiek en overige resultaten van het project
worden gepresenteerd. In 2013 is vanuit het Ministerie van Veiligheid en
Justitie € 445.246,00 aan dit project toegekend. Het project wordt geleid door
de Federatie Opvang. Binnen Nederland werken meerdere opvangorganisaties en ngo’s mee aan het project (o.a. CoMensha en de instellingen voor
categorale opvang slachtoffers mensenhandel (COSMs)). De Bulgaarse
partner is de ngo Animus/La Strada Bulgarije.
Ten derde is het HOME project in juni 2013 van start gegaan. Dit zal eindigen
in juli 2014. Doel van dit project is de verbetering van de ondersteuning aan
slachtoffers van mensenhandel bij een vrijwillige terugkeer naar het land van
herkomst. In dit project werken Maatwerk bij Terugkeer, Fier Fryslân,
FairWork, Stichting Maatschappelijke Opvang ’s-Hertogenbosch, Caritas
België, PAG-ASA (België), Idia Renaissance (Nigeria), Projeto Resgate
(Brazilië) en Christian Brother’s Development Office (Sierra Leone) samen aan
de terugkeer van slachtoffers van mensenhandel uit Nederland en België. Op
25 juni 2014 presenteren de projectpartners de resultaten van het project,
waaronder richtlijnen om slachtoffers adequaat te kunnen voorbereiden op
hun terugkeer en te begeleiden na hun terugkeer. Het project wordt gefinancierd vanuit het Europese Terugkeerfonds 2012. Ten behoeve van dit project
hebben de organisaties een bedrag van € 188.653,35 toegekend gekregen.
De gemeente Amsterdam steunt een EU-subsidieaanvraag van het Roemeense OM voor een project over terugkeer van slachtoffers. De mogelijkheid van een traject voor prostituees en slachtoffers van mensenhandel die
willen terugkeren naar Roemenië worden door de gemeente Amsterdam
onderzocht.
Tot slot worden slachtoffers van mensenhandel uit de EU ook ondersteund
binnen het programma REAN (Return and Emigration of Aliens from the
Netherlands) bij hun terugkeer naar het land van herkomst door de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), indien zij geen verblijfsrecht meer
hebben. In totaal is in 2013 aan het REAN een subsidie van € 6.600.000,00
toegekend. Alhoewel EU-onderdanen uitgesloten zijn van de REAN-regeling
heeft de Nederlandse overheid een uitzondering voor slachtoffers van
mensenhandel gemaakt. Dit is conform de motie die uw Kamer eind 2011
heeft aangenomen over de veilige terugkeer van slachtoffers van mensenhandel uit met name Bulgarije, Hongarije en Roemenië.3
De meerderheid van de slachtoffers die met assistentie van IOM terugkeerden
is afkomstig uit die lidstaten. IOM begeleidt per jaar rond de 30 slachtoffers
van mensenhandel met vertrek uit Nederland. In 2013 zijn 25 slachtoffers van
mensenhandel bij terugkeer begeleid, waarvan 5 naar Bulgarije en 5 naar
Roemenië. Het REAN programma voorziet in informatie en advies, vliegtickets, reiskosten in Nederland om bijvoorbeeld naar een ambassade te gaan,
ondersteuningsbijdrage, bemiddeling bij het verkrijgen en vergoeding van de
kosten van reisdocumenten, assistentie bij vertrek op Schiphol, transit en
aankomst assistentie wanneer gewenst door het slachtoffer. IOM kan een
slachtoffer bijvoorbeeld begeleiden naar de uiteindelijke plaats van bestemming. Daarnaast voorziet het REAN programma in een klein budget (500
euro) voor herintegratie «in-kind» dat het slachtoffer met assistentie van onze
collega’s in Roemenië en Bulgarije kan besteden aan opvang, training of het
opzetten van een bedrijfje. Er wordt geen onderscheid gemaakt naar
achtergrond of soort uitbuiting, wel wordt maatwerk geleverd omdat iedere
zaak anders is en ieder slachtoffer specifieke behoeftes kan hebben. Bijna alle
personen afkomstig uit Roemenië en Bulgarije die via IOM vertrekken, zijn
slachtoffer van seksuele uitbuiting.
De Europese Commissie dient volgens de EU-mensenhandelstrategie in 2015
een model te ontwikkelen voor een grensoverschrijdend verwijzingsmecha3

Kamerstukken II, vergaderjaar 2011–2012, 28 638, nr. 65.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

6

nisme voor slachtoffers. Binnen het eerder genoemde EMPACT project is er
ook aandacht voor de opvang van slachtoffers. Hoewel dit niet binnen het
taakveld van de opsporing valt, wordt er dit jaar gewerkt aan een lijst van
contactpersonen van opvangorganisaties voor de opsporingsdiensten, om de
eerste opvang van slachtoffers te kunnen regelen wanneer die tijdens de
opsporing worden aangetroffen.
Vraag 15
Zijn er Nederlandse fondsen waarmee hulpverlening, preventie en reïntegratie van slachtoffers van mensenhandel gestimuleerd kunnen worden?
Antwoord 15
Zowel het Ministerie van Veiligheid en Justitie als dat van Buitenlandse Zaken
hebben algemene fondsen waaruit ook dit soort activiteiten kunnen worden
gestimuleerd. Het in mijn vorige antwoord genoemde REAN programma
wordt bijvoorbeeld gefinancierd door het Ministerie van Veiligheid en Justitie.
Het eerder genoemde MATRA-fonds is niet meer van toepassing op Bulgarije
en Roemenië. Naast nationale middelen kan ook een beroep worden gedaan
op EU-subsidies. Zo kunnen sommige projecten met betrekking tot terugkeer
en reïntegratie gefinancierd worden uit het Europees Terugkeerfonds.
Vraag 16 en 17
Hoe groot is de stroom van meisjes uit Bulgarije en Roemenië naar landen
als Nederland?
Hoe groot is de stroom van minderjarige meisjes uit Bulgarije en Roemenië
naar verschillende landen in Europa?
Antwoord 16 en 17
Er zijn geen cijfers beschikbaar over het aantal personen dat vanuit landen als
Bulgarije en Roemenië naar andere Europese landen, waaronder Nederland,
reist.
De Roemeense autoriteiten beschikken net als wij enkel over cijfers met
betrekking tot slachtoffers van mensenhandel die door hen als zodanig zijn
geïdentificeerd, deze geven hierdoor geen volledig beeld.
Vraag 18
In hoeverre zijn het wel of niet hebben van grenscontroles een belemmering
voor mensenhandelaren?
Antwoord 18
Mensenhandel wordt door Nederland aangepakt via het barrièremodel. Eén
van de barrières is het grenstoezicht. Door de KMar wordt bij de luchthavens
actief gecontroleerd op signalen van mensenhandel. In de praktijk hebben
deze signalen al geleid tot opsporingsonderzoek. Zoals aangegeven in
antwoord 13 wordt in het kader van MTV steekproefsgewijs controles
uitgevoerd in de binnengrenszone en in internationale treinen en bussen.
Naast dit grenstoezicht en MTV-controles zijn er ook andere barrières binnen
Nederland, waarmee mensenhandel effectief kan worden tegengegaan,
bijvoorbeeld de barrières die door de bestuurlijke aanpak kunnen worden
opgeworpen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

7