Rijkswaterstaat
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Retouradrea Postbus 2232 3500 GE Utrecht
Rijkswaterstaat
West-Nederland Zuid
RWS INFORMATIE

Boompjes 200

3011 XD Rotterdam

Chemours Netherlands B.)
T.a.v. de heer
Baanhoekweg 22
3313 LA DORDRECHT

Datum
12juni 2018
Onderwerp Uitkomsten bevindingenonderzoek directe lozing FRD
vanuit Chemours Netherlands B.V. op Beneden Merwede.

3500 GE Utrech
T 088 797050
www.rijkswaterstaat.n
contactpersoon

a

Ons kenmerk
RWS-2018/2261

o

Uw kenmerk
6
hijlage(n)

Geachte heeç
Met dit schrijven bericht ik u over de uitkomsten van het onderzoek naar de
oorzaak van de aangetroffen FRD in de directe lozing zoals deze plaatsvindt vanaf
de locatie van Chemours Netherlands 3.V. (hierna: Chemours) op het rijkswater
de Beneden Merwede.
1.

Aanleiding en achtergrond

In de periode januari t/m mei 2017 heeft Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid
(RWS-WNZ) een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van PFOA en FRD in
proces/afvalwater van de fabriek van Chemours te Dordrecht en het omliggende
oppervlaktewater. De complete resultaten van dit onderzoek zijn beschreven in
rapportage met kenmerk RWS-2017/24775 d.d. 13 juni 2017.
Meest opvallende conclusie uit het onderzoek is dat (relatief lage) concentraties
FRD in de directe lozing op het oppervlaktewater worden aangetroffen.
Deze lozing van FRD is niet vergund in de Waterwetvergunning die het bedrijf
sinds 2013 vanuit RWS-WNZ heeft.
Voor wat betreft de stof PFOA is de conclusie dat directe PFOA lozing grotendeels
ten einde is. Een bekende kleine reststroom uit met name de grondwatersanering
is onderdeel van de vergunning van het bedrijf.
Het rapport is op 19 juni 2017 door de minister van Înfrastructuur en Waterstaat
met de Tweede Kamer gedeeld (kamerstuk 28.089, nr. 46), waarna het aan de
orde kwam in het Algemeen Overleg Water van 21 juni 2017.
Aansluitend op de conclusies uit het rapport is RWS-WNZ, vanuit haar rol als
bevoegd gezag voor de directe lozing van FRD, een bestuursrechtelijk
handhavingstraject gestart.

RWS INFORMATIE
Pagina 1 van 5

RWS INFORMATIE
Rijkswaterstaat
West-Nederland Zuid

De rapportages die een belangrijke basis vormen voor de beoordeling van de
oorzaak en vervolgstappen op de directe lozing zijn in onderstaande tabel 1
weergegeven.
R.ef.

Titel rapportage, opsteller en kenmerk

A

Datum

12 Juni 2018
Ons kenmerk
RWS-20181 22616

Uitgevoerd
door
RWS-WNZ

“Resultaten meetprogramma FRD en PFOA stoffen
rondom Chemours te Dordrecht’ Rijkswaterstaat-WNZ,
kenmerk RWS-2017/24775 d.d. 13 juni 2017
6
“Studie naar atmosferische depositie FRD9O3 in relatie
Chemours
tot regenwater’ Witteveen+ Bos,
referentie 101019/17-010.750 d.d. 25 juli 2017
“Onderzoek naar de oorzaak concentraties FRD in
C
Chemours
directe lozingen Chemours, kenmerk CN-17-124
d.d. 28 juli 2017
D
“Rapportage van het onderzoek naar de oorzaak van de Chemours
concentraties FRD in de directe lozing van
Chemours Dordrecht” Chemours, kenmerk CN-17-182
d.d. 5 oktober 2017.
(betreft revisie eigen onderzoek van 28 juli 2017)
“Resultaten meetprogramma directe lozing Chemours”,
E
RWS-WNZ
Rijkswaterstaat, kenmerk RWS-2018/3899
d.d. 1 februari 2018.
“Eindrapport contaminatie risico riolering Chemours
F
Chemours
(revisie 2)” Chemours, kenmerk CN-18-131
d.d. 18 mei 2018. (Betreft definitief rapport met
verwerkte opmerkingen van RWS n.a.v. inspectie op
14 mei 2018)
Tabel 1. Onderliggende rapportages onderzoek directe lozing FRD
“,

Op basis van de verkregen informatie uit de onderzoeken kom ik tot de volgende
bevindingen, gerelateerd aan de eerder opgestelde onderzoeksvragen.

Wat is de oorzaak voor de aangetroffen FRD in de directe lozing vanuit Chemours
op oppervlaktewater?
De uitgevoerde onderzoeken geven een duidelijk beeld waaruit blijkt dat de
oorzaak voor de aanwezigheid van FRD in de directe lozing gelegen is in
atmosferische depositie. De diverse onderzoeken geven hierin een consistent
beeld:
>
Het onderzoek van Chemours (referentie C) toont een verband aan tussen
mate van neerslag en aangetroffen concentraties FRD in de directe lozing;
Uit de modelstudie van Witteveen+Bos (referentie B) blijkt dat FRD neerslaat
op het terrein van Chemours zelf en daarmee een bron kan zijn voor FRD in
de directe lozing via twee afstroomroutes:
o Route 1: De, op het terrein neergeslagen, FRD concentraties stromen met
gevallen neerslag direct af via de hemelwaterafvoer richting het
oppervlaktewater;

RWS INFORMATIE

Pagina 3 van 5

RWS INFORMATIE
Rijkswaterstaat
West-Nederland Zuid

>

Inzichtelijk maken van vracht FRD in directe lozing: Onderdeel van het
aanpassen van de waterwetvergunning is het structureel vanuit Chemours
inzichtelijk maken (monitoren) van de vracht FRD vanuit de directe lozing.
Hiermee wordt ook de directe lozing onderdeel van de totale overweging van
de jaarlijkse vracht FRD die direct en indirect vanuit Chemours mag
worden geloosd. Deze wordt gewogen aan op dat moment geldende normen
voor de kwaliteit van oppervlaktewater, dan wel drinkwater.
-

4.

Datum
onsk

/

-

Conclusie en vervolgacties

Uit de uitgevoerde onderzoeken is gebleken dat de oorzaak van FRD in de directe
lozing gelegen is in het neerslaan van FRD uit de lucht op het terrein
(atmosferische depositie) en vervolgens het afstromen daarvan via
hemelwaterafvoer en onttrekking van grondwater. Dit leidt tot de conclusie dat
verdere stappen in een handhavingstraject vooralsnog niet aan de orde zijn.
Wel zal het direct lozen van FRD, daar waar mogelijk binnen de vigerende
wettelijke kaders, in een aangepaste Waterwetvergunning dienen te worden
opgenomen.
In artikel 6.2 van de Waterwet is bepaald dat het verboden is stoffen te brengen in
een oppervlaktewaterlichaam zonder een daartoe strekkende vergunning.
Om de bovengenoemde directe lozing te legaliseren dient Chemours een wijziging
van de vergunning in te dienen om dit te reguleren.
Ik wijs u erop dat het indienen van de hierboven bedoelde vergunningsaanvraag
niet tot gevolg heeft dat de overtreding is beëindigd. De overtreding is pas
beëindigd op het moment dat een daartoe verleende vergunning in werking is
getreden. Ten aanzien van het aanpassen van de Waterwetvergunning verwacht ik
dan ook een volledige en constructieve medewerking vanuit uw zijde.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u naar aanleiding
van deze brief nog vragen hebben, dan kunt u contact opnemen met de in de
kantlijn genoemde contactpersoon.
Met vriendelijke groet,
DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,
namens deze,
hoofd jIihaving Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

RWS INFORMATIE

Pagina 5 van 5

aangeleverde (aanvullende) informatie door Chemours.
Chemours heeft op 5 oktober 2017 de volgende informatie verstrekt:
1) Revisie eigen onderzoek Chemours (5 oktober 2017, kenmerk CN-17-182). Dit is een revisie van eigen onderzoek Chemours
d.d. 28 juli 2017 is ingediend.
De aangeleverde extra informatie vanuit Chemours bevestigt dat er in grote mate verband is tussen neerslag en verhoogde
concentraties FRD in de directe lozing. Maar een feitelijk onderzoek om echt uit te sluiten en/of aan te tonen dat FRD niet direct
vanuit de fabriek in het hemelwaterrioolwatersysteem kan komen ontbreekt nog. Daarvoor dient Chemours nog een onderzoek
uit te voeren.
Chemours heeft een plan van aanpak ingediend (referentie 101019-17.223-notd-PVA) en verzocht RWS om een goedkeuring.

5 oktober 2017

6 november 2017

Brief vanuit RWS naar Chemours (verzoek om aanvullende informatie)
RWS beoordeelde de aangeleverde informatie als niet volledig. RWS heeft Chemours per direct gevraagd, kenmerk
RWS/2017.34432. d.d. 25 augustus 2017, om extra informatie te verstrekken over de FRD lozing. Reden hiervoor is dat
weliswaar een eerste verband tussen neerslag en verhoogde concentraties is aangetoond, maar dat gedegen feitelijke
Informatie om andere FRD bronnen te kunnen uitsluiten nog ontbreekt (gemeten debieten uit directe lozing, onderzoek
rioleringsstelsel).
vanaf
Aan Chemours is ook gevraagd om een betere inschatting te kunnen doen over de vracht die dan per jaar wordt geloosd
het hele terrein.

RWS heeft aan Chemours goedkeuring gegeven voor hun plan van aanpak om het hele rioleringssysteem van de fabriek door te
lichten. Dit is een stevig onderzoek, maar noodzakelijk om ook echt uit te kunnen sluiten dat er geen FRD uit het proces in de
directe lozing kan komen. De verschillende stappen van het onderzoek duren t/m maart 2018.

Op basis van de tot nu aangeleverde informatie over de gevraagde debieten is bekend dat de vracht FRD via de directe lozing
tén hoogste 5-6 kg per jaar zal bedragen.

e
2
d

e
2

2) Onderzoek Witteveen+Bos (25 juli 2017, referentie 101019/17-010.750).
Deze informatie is —op onderdelen- nog niet voldoende om vanuit vergunnirigverlenend en handhavend oogpunt verdere
stappen te kunnen zetten. Uit deze informatie over de debieten (hoeveelheden geloosd water) op de door RWS bemonsterde
is dat
lozingspunten weet RWS meer over de feitelijke hoeveelheid FRD die geloosd wordt in kg/jaar (2 kg/jaar), Nuance hierbij
van
oppervlak
verharde
het
van
deel
een
maar
hemelwater
betreft
wat
n
de nu onderzochte en bemonsterde lozingspunte voor
niet
nog
vanuit
n
die
lozingspunte
directe
af
op
ook
watert
terrein
het
van
deel
overig
het
het terrein omvatten. Hemelwater van
RWS onderzocht zijn.

Uitgevoerde acties

25 augustus 2017

Datum of periode