2020D51657

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid bestond
bij enkele fracties de behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de op
13 november 2020 ontvangen brief inzake het Evaluatieverslag en
ontwerpbesluit beëindigen overgangsrecht Wet Werken na de AOW
(Kamerstuk 29 544, nr. 1030).
De voorzitter van de commissie,
Rog
De adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

nds-tk-2020D51657

1

Inhoudsopgave
I

II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de
VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de
PvdA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de
50PLUS-fractie

2

Antwoord/Reactie van de Minister

5

2
3
3
4

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de evaluatie en het ontwerpbesluit beëindigen overgangsrecht Wet
werken na de AOW. Deze leden hadden graag gezien dat de loondoorbetaling bij ziekte meteen bij inwerkingtreding van de wet was aangepast,
maar nemen met instemming kennis van het voornemen om dit nu alsnog
en met onderzoek onderbouwd te doen. Zij hebben hierover nog enkele
vragen.
Wet werken na de AOW-gerechtigde leeftijd
Per 1 januari 2016 is de Wet werken na de AOW in werking getreden. Met
deze wet werd het ouderen gemakkelijker gemaakt te blijven werken. De
leden van de VVD-fractie voorzien echter een daling van het aantal
werkende AOW’ers de komende jaren, doordat de bedrijfseconomische
omstandigheden voor veel bedrijven de komende jaren bijzonder guur
gaan worden. Zij verwachten dat werkende AOW-gerechtigden hierdoor
aan het kortste eind trekken. Deelt de Minister deze aanname? Deelt de
Minister de mening dat iedereen die wil werken, dit ook zou moeten
kunnen blijven doen? Zo ja, welke plannen heeft de Minister klaarliggen
om AOW-gerechtigden die op de arbeidsmarkt actief willen blijven te
steunen? Wil de Minister nadenken over het verbieden van leeftijdsgebonden ontslag in cao’s?
Reactie
De leden van de VVD-fractie begrijpen dat de wet niet heeft gezorgd voor
een hogere arbeidsparticipatie of een toename van reguliere contracten
voor werkenden na de AOW-leeftijd. Deze leden lezen dat de regelgeving
een beperkte rol speelt. Wat gaat de Minister doen om werkgevers en
werknemers meer bewust te maken van de regelgeving rondom het
verlichte arbeidsregime, waardoor er mogelijk meer AOW-gerechtigden
aan de slag kunnen?
De leden van de VVD-fractie lezen dat het onderzoek laat zien dat bij de
beslissing van werkgevers om een AOW’er aan te nemen vooral
bekendheid met de werknemer, de specifieke ervaring en de mate van
flexibiliteit de doorslag geven. Zij begrijpen dat kosten of arbeidsrechtelijke voorwaarden nauwelijks een rol spelen. Ook lezen zij dat het grootste
deel van deze AOW’ers minder dan 12 uur per week werkt. Hoe heeft de
arbeidsparticipatie van deze groep zich ontwikkeld tijdens de coronapandemie? Konden deze mensen gewoon doorwerken of werden ze als
kwetsbare groep geweerd van de arbeidsmarkt? Deze leden zien werk als

2

veel meer dan alleen inkomstenbron en vreest dat mensen ook een
belangrijk deel van hun sociale structuur kwijtraken. Wat gaat de Minister
doen om er voor te zorgen dat deze ouderen niet hun sociale kring,
activiteiten en erkenning zien verkleinen of verliezen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie vragen welke (arbeidsrechtelijke) belemmeringen er nu nog bestaan voor werkgevers of werknemers om tot na de
AOW-gerechtigde leeftijd door te blijven werken. Deze leden vragen in
hoeveel CAO’s nog een clausule is opgenomen waarbij werknemers bij
het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd automatisch worden
ontslagen. Deze leden vragen of de Minister bereid is zich in te spannen
deze clausules in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen. De leden
van de D66-fractie vragen waarom werknemers met AOW-gerechtigde
leeftijd niet zijn betrokken in het onderzoek. Het perspectief van de
werknemer die de AOW-gerechtigde leeftijd nadert is immers mogelijk
ook een relevant gegeven. Genoemde leden vragen of de Minister een
verklaring heeft voor het feit dat het overgrote deel van de AOW’ers die
na AOW-gerechtigde leeftijd blijft doorwerken ZZP’er is. Zij vragen de
Minister te reflecteren op het feit dat AOW’ers door blijven werken
vanwege het aanvullend inkomen. De leden van de D66-fractie lezen dat
werkgevers die geen AOW-gerechtigden in dienst hebben dit doen omdat
zij liever niet met AOW’ers werken. Deze leden vragen of de Minister kan
aangeven wat precies met een dergelijke uitspraak wordt bedoeld. Deze
leden vragen of dit impliciete leeftijdsdiscriminatie betreft. Kan de
Minister hierop reflecteren?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het evaluatieverslag en ontwerpbesluit beëindigen overgangsrecht Wet Werken na de
AOW en hebben nog enkele vragen. Genoemde leden constateren dat in
het SEO-onderzoek Evaluatie wet werken na de AOW er enkel gesproken
is met werkgevers en organisaties die baat hebben bij versoepelingen bij
werken na de AOW-leeftijd. Kan de Minister ingaan op het eenzijdige
karakter van dit onderzoek? Wat is de reden dat er niet gesproken is met
werknemers, de vakbonden en met ouderenorganisaties? Is de Minister
om die reden bereid het ontwerpbesluit aan te houden totdat er ook een
reactie vanuit de vakbonden is?
Deze leden lezen in het onderzoek dat de vervoerssector veel AOW’ers in
dienst heeft. Wat is de reden dat hier veel AOW’ers in dienst zijn en
waarom kiest de vervoerssector er niet voor om werknemers net voor de
AOW-leeftijd in dienst te nemen?
Verder zouden genoemde leden graag meer inzicht willen krijgen voor
hoeveel AOW’ers er sprake is van een vrijwillige keuze om te werken,
vanwege het feit dat zij niet rond kunnen komen met hun AOW en
eventueel aanvullend pensioen?
Deelt de Minister de mening dat de conclusie uit het onderzoek dat er,
vanwege de hoogconjunctuur en het verhogen van AOW-leeftijd, geen
verdringing heeft plaatsgevonden niet te maken valt? Is de Minister
daarom bereid om, in sectoren waar veel mensen met een AOW-uitkering
doorwerken, met vakbonden en werkgevers in gesprek te gaan om echt te
onderzoeken of er geen verdringing plaatsvindt?

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de 50PLUS-fractie
De leden van de 50PLUS-fractie hebben met interesse kennisgenomen
van het evaluatieverslag en het ontwerpbesluit beëindigen overgangsrecht Wet Werken na de AOW. Genoemde leden zijn content met de
conclusie dat juridische belemmeringen voor AOW-gerechtigden om in
het arbeidsproces actief te blijven fors zijn teruggedrongen en dat er
desondanks (niet of) nauwelijks sprake lijkt te zijn van verdringing van niet
AOW-gerechtigden. Deze leden uiten tegelijkertijd hun zorgen over het feit
dat doorwerken na het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd ook
steeds meer een noodzaak wordt voor een aanzienlijke groep mensen, die
door het niet indexeren van de pensioenen hun levensstandaard in gevaar
zien komen.
Beschikt de Minister over cijfers waaruit blijkt wat de motivaties zijn van
AOW-gerechtigden om door te werken na het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd? Waarom wordt dit niet behandeld in het evaluatierapport? Beschikt de Minister over inkomensgegevens van de groep
AOW-gerechtigden die doorwerken na het bereiken van de AOW-leeftijd?
Zo ja, is er sinds de invoering van de wet sprake van veranderingen in de
samenstelling van de doelgroep op basis van inkomen? Is bekend of de
doelgroep (werknemers die tegen de pensioenleeftijd aan zitten) tevreden
/ontevreden is over de mogelijkheden om door te werken na de
AOW-leeftijd? Wat zijn voor hen op dit moment nog de grootste bezwaren
en/of knelpunten?
In de brief van de Minister wordt gesteld dat «de Wet flexibel werken niet
van toepassing is op AOW-gerechtigde werknemers, wat betekent dat de
werkgever die de AOW-gerechtigde tewerkstelt niet wordt verplicht in te
gaan op verzoeken om uitbreiding van het aantal te werken uren die ten
koste gaan van een werknemer die nog niet de AOW-gerechtigde leeftijd
heeft bereikt». Hoe werkt dit precies als niet de werknemer maar de
werkgever het initiatief neemt om het aantal uren van een AOW-gerechtigde uit te breiden ten koste van een niet AOW-gerechtigde medewerker?
Vallen dit soort processen wel te controleren en af te dwingen als er geen
actief bezwaar wordt gemaakt? Kan hier sprake zijn van vormen van
verdringing (van niet AOW-gerechtigden of andersom) die geen
onderdeel uitmaken van de evaluatie? Graag een toelichting van de
Minister op dit punt.
Voorts wordt gesteld dat «in de Ontslagregeling is opgenomen dat een
werkgever bij bedrijfseconomisch ontslag (binnen categorieën uitwisselbare functies) eerst afscheid moet nemen van zijn AOW-gerechtigde
werknemers voordat andere werknemers voor ontslag in aanmerking
komen». Kan dit leiden tot een situatie waarbij bedrijfseconomisch
ontslag de werkgever dwingt om afscheid te nemen van zijn of haar meest
ervaren en productieve werknemer(s)? Zo nee, waarom niet? Genoemde
leden nemen aan dat er mogelijkheden zijn om in voorkomende gevallen
een uitzondering te maken op de first-out bepaling?
Meermaals wordt erop gewezen dat «de arbeidsparticipatie stijgt voor alle
leeftijdsgroepen sinds 2014, behalve voor AOW’ers». Kunt u aangeven
hoeveel AOW’ers er in 2014 werkten (bij de toen geldende AOW leeftijd
van 65 jaar) en hoeveel AOW’ers er heden nog actief zijn in het arbeidsproces, op basis van de nu geldende AOW-leeftijd? Kunt u tevens
aangeven hoeveel personen van 65 jaar tot en met de huidige AOW
leeftijd, op dit moment actief zijn in het arbeidsproces?

4

II Antwoord/Reactie van de Minister

5